Imog zet het licht op groen. Van afval tot bron van energie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Imog zet het licht op groen. Van afval tot bron van energie"

Transcriptie

1 Imog zet het licht op groen Van afval tot bron van energie imo

2 Inleiding De Intergemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid in Zuid-West-Vlaanderen, kortweg Imog, zorgt voor de geïntegreerde huisvuilverwerking van ruim inwoners uit: Anzegem, Avelgem, Deerlijk, Harelbeke, Kortrijk, Kruishoutem, Kuurne, Spiere-Helkijn, Wielsbeke, Waregem en Zwevegem. Imog heeft een antwoord op al je [afval]vragen Imog biedt een uitgebreid totaalpakket aan rond afvalverwerking en ondersteuning van het afvalbeleid. Hierbij beschikt Imog over twee sites met elk hun specifieke deelactiviteiten en een uitgebreid netwerk van selectieve inzameling. Site Imog Harelbeke Verbrandingsinstallatie met energierecuperatie Sorteercentrum voor PMD en Papier & karton Kunststoffenrecyclage Site Imog Moen Composteringsinstallatie voor groenafval Deponie categorie II Afvalverkleining en sorteerinstallatie voor grof vuil Houtopschoningsbedrijf Biomassacentrum ROS voor AEEA KGA-clustering Duurzame energie De perceptie van afval heeft de laatste jaren duidelijk een keerpunt gemaakt. Het afval van mensen zorgt naast secundaire grondstoffen ook voor (hernieuwbare) elektriciteit voor mensen, waardoor we in eigen regio 25% van de huishoudelijke energiebehoefte in groene energie voorzien. Dat halen we uit de energierecuperatie van de verbrandingsinstallatie, de productie van biomassa uit houtafval en de zonnepa- Netwerk selectieve inzameling 16 containerparken, KMO-containerpark Harelbeke en Moen Glasbollen: 1 per 1000 inwoners Ophaling aan huis van restafval, PMD, papier & karton, groenafval, andere diensten op afroep Afvallogistiek (containervrachtwagens, veegwerkzaamheden, lediging glasbollen, reverse logistics: city-trailer met meeneemheftruck,...) Dienstencentrum, communicatie en verkoop nelen op de stortplaats. In deze folder geven we je graag een overzicht van de recente evoluties en toekomstplannen in de richting van een duurzaam afvalbeleid.

3 Watt is elektriciteit Energie is wat een levend wezen of machine nodig heeft om iets te kunnen doen. Zonder energie zou een auto niet rijden, een trompet geen geluid maken en een kaars niet branden. Energie is overal rondom ons en we zijn als mens afhankelijk van brandstof om in leven te blijven. Onze economieën zijn sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen, met name van olie, aardgas en steenkool. Ook voor het opwekken van elektriciteit zijn deze (fossiele) brandstoffen erg populair. Wereldwijd is bijna de helft van alle elektrische stroom te danken aan de kracht van kolen. In een klassieke elektriciteitscentrale worden steenkolen verpulverd en verbrand. De warmte van de vlammen en de rookgassen verhitten het buizenstelsel in een stoomketel. Het water in deze buizen wordt omgezet in stoom, die naar een turbine wordt geleid. De stoom oefent druk uit op de turbineschoepen, waardoor de as van de alternator begint te draaien. Hierdoor wordt elektrische stroom gegenereerd die aan het hoogspanningsnet wordt geleverd. Naast steenkool, aardolie of aardgas kan ook gebruik gemaakt worden van andere energiebronnen zoals biomassa of restafval. Fossiele brandstoffen zijn steeds schaarser en zorgen ervoor dat de concentratie van CO2 in de atmosfeer stijgt. Daarom biedt alternatieve energie uit hernieuwbare bronnen als zon, wind en water boeiende toekomstperspectieven. Windturbines, waterkracht- en zonne-energie-installaties produceren ook elektriciteit, zonder het warmteaspect. Ook Imog draagt haar steentje bij tot een duurzame energetische omgeving. Met de verbrandingsinstallatie met energierecuperatie, het biomassa- en materialencentrum, de fotovoltaïsche cellen op de stortplaats en een biowarmtekrachtkoppeling, kortweg bio- WKK, wordt een belangrijke hoeveelheid groene stroom geproduceerd. In Vlaanderen is het grootste aandeel van de groene stroomproductie afkomstig uit biomassa (biomassa 57,9%, restafval 8,8%, biogas 14,4%). Dit wordt verder aangevuld met windenergie 17%, zonne-energie 1,7% en waterkracht 0,2%. zonne-energie 1,7% windenergie 17% biogas 14,4% waterkracht 0,2% restafval 8,8% biomassa 57,9%

4 1. Verbrandingsinstallatie met energierecuperatie Jaarlijks verbrandt Imog ruim 65 miljoen kg restafval - dat niet meer hergebruikt of gerecycleerd kan worden - in de verbrandingsinstallatie. Hierbij komt heel wat warmte vrij die niet onbenut wordt gelaten. Sinds 1987 rustte Imog de verbrandingsinstallatie uit met een energierecuperatie voor elektriciteitsproductie. Van afval tot Watt Na de verbranding van het restafval worden de warme rookgassen, met een gemiddelde temperatuur van 950 C, uit de oven naar de ketel gebracht waar ze water opwarmen om stoom te genereren. Via een buizensysteem wordt de stoom in de turbine gestuwd die met een rotatie van 9437 toeren per minuut draait. In de aansluitende turboalternator - met een geïnstalleerd elektrisch vermogen van 7,5MVA - wordt elektriciteit opgewekt. Vanuit de alternator wordt de elektriciteit via transfo s rechtstreeks op het net gezet. Vervolgens wordt de stoom in een vacuümcondensor afgekoeld en gecondenseerd tot water om opnieuw in de gesloten kringloop te worden ingezet. Reinigingssystemen, isolatie en omkasting zorgen ook hier voor een optimaal rendement. Daarnaast wordt met de rookgassen uit de verbrandingsinstallatie ook warmte gerecupeerd. Na de twee elektrofilters komen de rookgassen in een warmtewisselaar terecht waar de restwarmte in de rookgassen olie opwarmt. Enerzijds warmt deze thermische olie lucht op die kan aangewend worden voor de opwarming van de verbrandingslucht, anderzijds wordt de warmte gerecupereerd voor de verwarming van de bedrijfsgebouwen. Energierecuperatie vraagt het nodige onderhoud en optimalisering. Imog breidde recent haar installatie uit met een economiser, een grotere

5 stoomdrum en een revisie van de stoomturbine. Aan de totale ontwikkeling van de energierecuperatie hangt een prijskaartje van Concreet wordt uit 2 kg afval 1kWh elektriciteit geproduceerd. Op jaarbasis betekent dit een productie van ruim 32 miljoen kilowatturen. Dat komt overeen met het jaarlijks verbruik van zo n mensen. Groene stroom Door het recupereren van de energie kan men een zekere valorisatie geven aan het restafval door de productie van elektriciteit. Die alternatieve energie levert een grote brandstofbesparing op. Om evenveel energie te produceren in een gewone elektriciteitscentrale is maar liefst 22 miljoen kg steenkool per jaar nodig. Of uitgerekend zo n 500 miljoen kg sinds de indienststelling van de installatie. (Calorische waarde steenkool: 30 MJ/kg, olie: 42 MJ/kg, afval: 9,3 MJ/kg). Bovendien raadt de Ladder van Lansink aan om verbranding mét energierecuperatie te verkiezen boven afvalverbranding tout court; wat de Vlarem-richtlijnen overigens niet meer tolereren. Technische fiche Ingebruikname: 1976 Capaciteit: ton Investering: 35 mio. Elektriciteitsproductie: 32 miljoen kwh Voor deze energierecuperatie heeft Imog van het VREG de toekenning bekomen van groenestroomcertificaten voor 47,78 % van de geproduceerde elektrische stroom. Zo is de afvalverbrandingsinstallatie een volwaardige biostoom-installatie met de best beschikbare technieken.

6 2. Biomassa- en materialencentrum Eind 2005 startte Imog op de site in Moen met het biomassaverhaal, dat dient als brandstof om groene stroom op te wekken in elektriciteitscentrales zoals Electrabel in Ruien of StoraEnso in Gent. Op enkele jaren tijd slaagde Imog erin om het biomassa- en materialencentrum steeds verder uit te breiden met een jaarlijkse afvoer van tot ton. Bio, wat? In de meest ruime zin bestaat biomassa uit levend of recent afgestorven biologisch materiaal. Door het proces van fotosynthese is de energie van de zon in deze materialen opgeslagen onder de vorm van chemische verbindingen zoals glucose. Door het vrijmaken van deze suikers kan biomassa worden omgezet in energie. De meest bekende en ook vaakst gebruikte toepassing is de verbranding van hout tot CO 2. Op de Imog-site wordt hout in de sorteerinstallatie ontijzerd, verkleind en opgeschoond. Dit opgeschoonde hout dient niet alleen als grondstof voor de spaanderplaatindustrie, maar kan ook ingezet worden als energiebron. Daarnaast doet Imog nog beroep op extern hout om tussen de biomassa op te mengen: houtchips van berm- en natuurbeheer en snippers uit de compostering, de hardere houtfractie. Deze brandstof voor hernieuwbare energie is jaarlijks goed voor duizelingwekkende cijfers: ton biomassa zorgt voor 42 miljoen kwh, groene stroom voor ruim inwoners. Biomassa wordt trouwens als een CO 2 -neutrale energiebron beschouwd. In tegenstelling tot de fossiele brandstoffen halen planten en bomen door groei en nieuwe aanplant evenveel CO 2 uit de lucht als dat er bij verbranding weer vrijkomt: de CO 2 -kringloop is dus gesloten. Maar niet alleen Imog draagt haar steentje bij in het biomassaverhaal. In Vlaanderen is het de grootste bron van groene stroom. In 2008 werd miljoen kwh van de totale miljoen kwh groene elektriciteit uit biomassa opgewekt. Goed om ongeveer gezinnen van stroom te voorzien. (bron: ODE Vlaanderen)

7 De fiets en de stoomketel De energie uit biomassa wordt via een verbrandingsproces (o.a. roosteroven, wervelbed) omgezet in warmte, die wordt gebruikt voor elektriciteitsopwekking in een stoomturbine net zoals in de verbrandingsinstallatie. De warmte wordt gebruikt om water om te zetten in stoom, die door een turbine wordt gestuwd. Een motor of turbo-alternator zet de roterende beweging om in elektriciteit. Wat trouwens heel goed te vergelijken is met bijvoorbeeld de beweging van het fietswiel die de dynamo aandrijft om het fietslicht te doen branden. Op de fiets betekent dit dat je meer elektriciteit opwekt als je dynamo een sterkere magneet of een spoel met meer windingen bevat, of als je harder gaat trappen. Technische fiche Ingebruikname: 2005 Capaciteit: ton Investering: 5 mio. Elektriciteitsproductie: brandstof voor 42 miljoen kwh

8 3. Fotovoltaïsche cellen Technische fiche Eerste ingebruikname: 2009 Sinds april 2009 wekt Imog groene stroom op met behulp van fotovoltaïsche cellen. Nu sieren al 4132 zonnepanelen het dak van onze sites in Harelbeke en Moen en een deel van de afgewerkte stortplaats in Moen. Omgerekend een geïnstalleerd vermogen van 878,42 kwp, wat overeenstemt met de energieproductie voor 250 gezinnen. Investering: ca 2 mio. Elektriciteitsproductie: bijna 1 mio kwh Maandelijks levert de PVinstallatie gemiddeld kwh. Tijdens werkdagen wordt dat aangewend voor eigen gebruik, in het weekend wordt de opgewekte elektriciteit op het net geplaatst. In het kader van de dertigjarige nazorg voor de stortplaats, zal er in de toekomst zo n tien hectare worden volgeplant met zonnepanelen, goed voor stuks en de energie- productie voor 1500 gezinnen. Hiermee kiest Imog dus resoluut voor hernieuwbare energie. photons electronen flow hole flow zonlicht Van zonnestralen tot stroom Stilaan rijzen op heel veel daken duurzame energiebronnen en ook Imog stapt mee op de trein van de zonne-energie. De zonnepanelen met zonnecellen zoals die op de site in Moen zijn aangelegd bestaan uit twee lagen silicium dat de eigenschap heeft goed geleidend te zijn met een positieve en negatieve lading. De fotonen van het invallende licht zetten elektronen in het silicium vrij en dat brengt een elektrische stroom op gang. Deze monokristallijne zonnecellen zijn visueel ook goed te herkennen; door de productie in een cilinder kan je altijd witte plekjes tussen de verschillende cellen waarnemen. lading stroom Silicoon type P Silicoon type N verbinding

9 4. Stortplaats wordt bioreactor In het afval is nog een deel organisch materiaal aanwezig. Binnenin de stortplaats ontstaat een zuurstof-arme omgeving waar dit organisch materiaal kan omgezet worden tot biogas: een energierijk mengsel van methaangas (CH 4 ), waterdampgas en CO 2. De stortplaats wordt zo een bioreactor. Er wordt een installatie geplaatst voor de onttrekking van dit biogas dat in een valorisatie-installatie wordt omgezet tot hernieuwbare warmte en groene elektriciteit. Na een proefperiode van ca. 5 maanden werd na evaluatie de meest geschikte stortgasmotor bepaald. Het stortgasvolume is hoger dan de voorspellingen in de modellen (300 i.p.v. 250 Nm³). De keuze van de stortgasmotor wordt vastgesteld op 600 kwe (ca draaiuren) en wordt naderhand vervangen door 400 kwe-motor tot draaiuren. Om de stortplaats als anaerobe digester te bedrijven werd op 04/01/2013 een afwijking op de Vlarem-voorwaarden gekregen door de minister. Op die manier is het mogelijk om water te injecteren, de valorisatie van het stortgas te optimaliseren en de inertisering van de afvalstoffen te bevorderen Een berekening leert dat hiermee 5 miljoen kwhel kan worden geproduceerd, wat het elektriciteitsverbruik is van zo n gezinnen en een besparing van CO 2 eq van ca ton (waarvan een kleine ton door het capteren van CH 4 plus omzetten naar CO 2 en ton door het maken van groene elektriciteit). Technische fiche Ingebruikname: 2013 Investering: ca. 2,3 mio. Geraamde elektriciteitsproductie: 5 mio. kwhel

10 5. Imog produceert groene warmte Ook intern streeft Imog naar duurzaam en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Met de duurzaamheidsambtenaar op kop scharen de directie en het personeel zich resoluut achter duurzame projecten. Warmtenet Uit het verbrandingsproces wordt energie gerecupereerd door middel van elektriciteitsproductie. De restwarmte wordt o.a. gebruikt voor de voorverwarming van de secundaire lucht die nodig is in de installatie en de eigen verwarming van de bedrijfsgebouwen. Uit testen blijkt dat er nog steeds voldoende restwarmte is die voor andere toepassingen kan worden gebruikt. Er dienen zich twee projecten aan. Buurbedrijf Nerva is producent van voorgespannen betongewelven en heeft zes dagen op zeven warmte nodig voor het industriële proces. In de gemeente Kuurne staat een nieuwbouwproject op stapel waar eventueel voor warmtenetten kan worden geopteerd. Imog kan de restwarmte tot aan de eigen perceelgrenzen brengen. Overleg met de netbeheerders is nodig om bijkomende stappen te overwegen. Zo kan Imog doorgroeien van producent van elektriciteit tot producent van warmte als energierecuperatiebron. Warmtenet Nerva Ingebruikname: 2013 Investering: ca Geraamde productie: equivalent van L lichte stookolie Zonnecollectoren Verder schakelt Imog op de Harelbeekse site ook zonnecollectoren in. Hierbij wordt de zonnewarmte niet omgezet in elektriciteit, maar wel in vloeistof die hete douchebeurten of verwarmde gebouwen garandeert.

11 6. North Sea SEP De meest groene energie is de energie die je niet gebruikt. Imog en de streekintercommunale Leiedal zetten dan ook hun schouders onder het North Sea Sustainable Energy Planning-project waarbij de verschillende regio s van zeven landen rond de Noordzee zicht richten op de ontwikkeling van regionale duurzame energieprojecten. Via een dialoog met inwoners, bedrijven en gemeentepersoneel, wil Imog de baan vrijmaken voor educatie, optimalisatie en initiatief. Hiervoor ontwikkelde de afvalintercommunale een aantal handige werk- en sensibiliseringsinstrumenten. Energiekatern Sinds 2009 publiceert Imog een aantal Afvalkranten die drie keer per jaar voorzien worden van een extra katern rond Rationaal EnergieGebruik, hernieuwbare energie en klimaat. Die katern kan dienen als een inkadering van klimaat- beheersing en energiemaatregelen in een bredere positieve levenshouding rond duurzaamheid. Energiemobiel Met de energiemobiel trekt Imog sinds 2010 door het Zuid-West-Vlaamse landschap. Uitgerust met folders rond energiebesparingsmaatregelen, praktische proeven, een informatiecenter biedt deze gebruiksvriendelijke en vooral educatief rijdende energie-bib een waaier aan kennis. Eco-service Sinds 2011 wil Imog de groene lijn verder doortrekken. Met een eco-service reikt de intercommunale opleidingen en voorbeelden aan verschillende doelgroepen aan die zo kennis kunnen maken met realisaties en technieken rond energiebesparing en hernieuwbare energie. Deze ecoservice biedt de mogelijkheid om informatie rond technologische vernieuwing en innovatie te verspreiden. Eco-scan Een lagere energiefactuur? Dan kan! Als bedrijf dat groen wil denken, kan je binnenkort aankloppen bij Imog. Met een geïntegreerde scan op vlak van afval, energie kunnen bedrijven heel wat maatregelen voorkomen die een winst kunnen betekenen op milieuen economisch vlak. De som is hier dus snel gemaakt!

12 imo T F Imog Harelbeke Kortrijksesteenweg Harelbeke Imog Moen St-Pietersbruglaan Moen

Eerste warmtenet voor Kuurne en Harelbeke

Eerste warmtenet voor Kuurne en Harelbeke Intergemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid In Zuid-West Vlaanderen PERSBERICHT 20 mei 2014 Eerste warmtenet voor Kuurne en Harelbeke In Kuurne en Harelbeke gaat energiedistributiebedrijf

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

IMOG Moen. Geïntegreerd centrum voor afvalrecyclage en opwekking van groene energie. Van Visie tot Realisatie

IMOG Moen. Geïntegreerd centrum voor afvalrecyclage en opwekking van groene energie. Van Visie tot Realisatie IMOG Moen Geïntegreerd centrum voor afvalrecyclage en opwekking van groene energie Van Visie tot Realisatie 18 april 2013 Johan Bonnier Walter Mondt Evert Vermaut IMOG Moen Geïntegreerd centrum voor afvalrecyclage

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

Flipping the classroom

Flipping the classroom In dit projectje krijg je geen les, maar GEEF je zelf les. De leerkracht zal jullie natuurlijk ondersteunen. Dit zelf les noemen we: Flipping the classroom 2 Hoe gaan we te werk? 1. Je krijgt of kiest

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11

Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen. Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Nieuwe methodiek CO 2 -voetafdruk bedrijventerreinen POM West-Vlaanderen Peter Clauwaert - Gent 29/09/11 Inhoud presentatie 1.Afbakening 2.Inventarisatie energie 3.CO 2 -voetafdruk energieverbruik 4.CO

Nadere informatie

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE

WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE WARMTEKRACHTKOPPELING (WKK) INFOBROCHURE Wat is het? Warmtekrachtkoppeling (WKK) is een verzamelnaam voor veel verschillende technologieën waarbij warmte en mechanische energie gelijktijdig worden opgewekt.

Nadere informatie

Win-Win met warmte. 13 oktober 2015

Win-Win met warmte. 13 oktober 2015 Win-Win met warmte 13 oktober 2015 Imog zet het licht op groen 2 Imog-activiteiten Harelbeke IMOG Kortrijksesteenweg 264 8530 Harelbeke tel : 056/71 61 17 fax : 056/71 09 85 Afvalverbrandingsinstallatie

Nadere informatie

Status Vrijgegeven Documenttype Handboek Geldig vanaf 22/01/2015 Procesgroep Systeemmanagement Versie 2 Proces Handboek. Handboek

Status Vrijgegeven Documenttype Handboek Geldig vanaf 22/01/2015 Procesgroep Systeemmanagement Versie 2 Proces Handboek. Handboek Intergemeentelijke Maatschappij voor Openbare Gezondheid in Zuid-West-Vlaanderen Handboek Kwaliteits- en milieumanagementsysteem Status Vrijgegeven Documenttype Handboek Geldig vanaf 22/01/2015 Procesgroep

Nadere informatie

Handboek Handboek Kwaliteits- en milieumanagementsysteem. Handboek. Kwaliteits- en milieumanagementsysteem ISO 9001 en ISO 14001

Handboek Handboek Kwaliteits- en milieumanagementsysteem. Handboek. Kwaliteits- en milieumanagementsysteem ISO 9001 en ISO 14001 Handboek Kwaliteits- en ISO 9001 en ISO 14001 Afvalverbrandingsinstallatie met reiniging van rookgassen en recuperatie van energie (Harelbeke) Sorteerinstallatie PMD en Papier & Karton (Harelbeke) Groencompostering

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie Champignon kwekerij t Voske Klimaatneutraal door Duurzame energie Jan Gielen Manager / Specialist Klimaat & Energie DLV Plant MUSHROOMS E-mail: j.gielen@dlvplant.nl 1 Onderwerpen Schone en Zuinige Paddenstoelensektor:

Nadere informatie

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec)

Elektrische energie. energie01 (1 min, 47 sec) Elektrische energie In huishoudens is elektrische energie de meest gebruikte vorm van energie. In Nederland zijn bijna alle huizen aangesloten op het netwerk van elektriciteitskabels. Achter elk stopcontact

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke?

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? GROENE TEST Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? O Afkoeling van het klimaat O Meer vulkaanuitbarstingen O Zure regen O Zoete regen 2. Waarvoor dienen

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw

Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Brandstofcel in Woning- en Utiliteitsbouw Leo de Ruijsscher Algemeen directeur De Blaay-Van den Bogaard Raadgevende Ingenieurs Docent TU Delft faculteit Bouwkunde Inleiding Nu de brandstofcel langzaam

Nadere informatie

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van "herwinbare" energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van herwinbare energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water Module 4 Energie Vraag 1 Wat hoort bij het indirect energieverbruik van een apparaat? Kies het BESTE antwoord A] De energie wat het apparaat nuttig verbruikt. B] De energie die het apparaat niet nuttig

Nadere informatie

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen

Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Wetgevende aspecten: ondersteuningsmaatregelen en emissienormen Overzicht 1. Algemeen 2. Investeringssteun 3. Certificaten 4. Emmisienormen Algemeen Bio-WKK Biomassa als duurzame brandstof groene stroom

Nadere informatie

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik)

Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie voor alle Lennikenaren! (Bruno Moens, LENNIK² - NVA-Lennik) Duurzame energie is broodnodig: eerst besparen en dan zelf energie opwekken met de bronnen uit onze onmiddellijke omgeving.

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting.

21 39.882 11 314.402. Biomassa omvat naast vaste biomassa ook vloeibare en gasvormig gemaakte biomassa, exclusief biogas afkomstig uit vergisting. 1/1/212 Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag tot toekenning van

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7

Basisprincipes 6 Zonne-energie in stroom omzetten 6 Zonne-energiemodellen met een zonne-energiemodule 7 Welkom in de wereld van de fischertechnik PROFI-lijn 3 Energie in het dagelijkse leven 3 Olie, kolen, kernenergie 4 Water en wind 4 Zonne-energie 5 De Energie 5 Zonne-energie 6 Basisprincipes 6 Zonne-energie

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor duurzame energie

Een beginners handleiding voor duurzame energie Een beginners handleiding voor duurzame energie Waarom leren over duurzame energie? Het antwoord is omdat: een schone energiebron is het niet begrensd wordt door geografische grenzen en geo-politiek INHOUD

Nadere informatie

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh.

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh. Regeling van de Minister van Economische Zaken van.., nr. WJZ, houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2005

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Vormingspakket Energie

Vormingspakket Energie De weg van de energie 5 Elektriciteit en aardgas leggen een hele weg af voor wij er thuis gebruik van kunnen maken. Verschillende spelers op de energiemarkt zorgen ervoor dat we over voldoende energie

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Profi Oeco Power LPE 2 Natuur en techniek

Profi Oeco Power LPE 2 Natuur en techniek Met z n allen hebben wij dagelijks reusachtige hoeveelheden energie nodig. Kijk maar eens naar een heel normale dag: Je wordt s morgens gewekt door je wekkerradio. Deze krijgt de stroom natuurlijk uit

Nadere informatie

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend

Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Productie-installaties in Vlaanderen waarvoor groenestroomcertificaten en/of garanties van oorsprong worden toegekend Dit document bevat gegevens betreffende de productie-installaties waarvan de aanvraag

Nadere informatie

Zelf Duurzaam Stroom opwekken

Zelf Duurzaam Stroom opwekken Zelf Duurzaam Stroom opwekken De meest efficiënte thuiscentrale ter wereld Gas wordt stroom Innovatieve Brandstofcel-technologie De BlueGEN wordt op uw gasaansluiting aangesloten en wekt vervolgens stroom

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 20 juli 2004. gewijzigd op 24 januari 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II- laan 7 B - 1210 BRUSSL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13 50 web : www.vreg.be

Nadere informatie

Groep 8 - Les 3 Restproducten

Groep 8 - Les 3 Restproducten Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 3 Restproducten Lesduur: 20 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat restproducten zijn en welke restproducten horen bij verschillende manieren van energie

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming

MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming MIROM Roeselare, 25 jaar ervaring in stadsverwarming Jean-Luc Bonte 1 Inhoud 2 De intercommunale MIROM Roeselare De huisvuilverbrandingsinstallatie. Warmterecuperatie, elektriciteit of stadsverwarming?

Nadere informatie

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD

zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD zonweringsdoeken gemaakt van planten THE FIRST SUNSCREEN FABRIC IN THE WORLD WITH CRADLE TO CRADLE CERTIFIED GOLD M + N PROJECTEN ONTWIKKELDE EEN NIEUWE GENERATIE ZONWERINGSDOEKEN, DIE DE HUIDIGE MATERIALEN

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 15 april 2008 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen

Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen Inleiding: energiegebruik in bedrijven en gebouwen Energie Energie is een eigenschap van de materie die kan worden omgezet in arbeid, warmte of straling. De eenheid van energie is de Joule. De fundamentele

Nadere informatie

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer

Technische Kennis Dag 2014. Zonne-energie Henk Meijer Technische Kennis Dag 2014 Zonne-energie Henk Meijer Zonne-energie Wat gaan we behandelen? Energie van de zon Indirect gebruik zonne-energie Direct gebruik zonne-energie Zonnepanelen en collectoren Passieve

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Statistieken Laatste aanpassing 03/06/2015 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten en garanties van oorsprong Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2006 (periode 1 juli tot en met 31 december) en de

Nadere informatie

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2)

Theorie: Energieomzettingen (Herhaling klas 2) les omschrijving 12 Theorie: Halfgeleiders Opgaven: halfgeleiders 13 Theorie: Energiekosten Opgaven: Energiekosten 14 Bespreken opgaven huiswerk Opgaven afmaken Opgaven afmaken 15 Practicumtoets (telt

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1 Duurzame stroom in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit, en de welvaart stijgt ook steeds meer. Daarom neemt de vraag naar energie (elektriciteit, gas, warmte) wereldwijd

Nadere informatie

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12%

Spaar energie! Energieverbruik op hol. Waarom besparen? Hugo Vanderstraeten. steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% Hugo Vanderstraeten Energieverbruik op hol steeg de elektriciteitsprijs met 7 à 12% (Bron: CREG). Energie besparen = geld sparen. 3/4 van onze energie komt uit fossiele brandstoffen. De verbranding van

Nadere informatie

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier

Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Project Energie. Week 1ABC: Mens en dier Info: Wat is energie? Energie geeft kracht, licht, warmte en beweging. De zon geeft ons licht en warmte. Voedsel is de brandstof van mensen en dieren. Door te eten

Nadere informatie

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein

Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein ctie produ Hoe kunnen treinen op wind rijden? Les in de Groene Top Trein lesboekje02.indd 1 20-11-2015 13:20 Welkom in de Groene Top Trein! Het gaat deze trein voor de wind, want deze trein rijdt op wind.

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 01/04/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets

De Visie: Elektriciteit en warmte uit houtpellets De Visie: Onze missie is om een houtpelletketel te maken die ook elektriciteit kan opwekken. Het bijzondere daaraan? ÖkoFEN ontwikkelt een CO2-neutrale technologie met houtpellets als energiedrager, met

Nadere informatie

Energie en milieu. Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30. Zoekopdracht milieuproblemen

Energie en milieu. Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30. Zoekopdracht milieuproblemen Klas : Naam : Datum: OPDRACHT Nr : TE 30 Energie en milieu Zoekopdracht milieuproblemen Je gaat uitzoeken hoe energieverbruik milieuvervuiling veroorzaakt. Je noteert in de tabel hoe jullie deze zoekopdracht

Nadere informatie

BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING

BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING 1 BELEIDSOPTIES NUL-ENERGIEWONING IN HET KADER VAN DE BELANGSTINGSAFTREK HEEFT DE FEDERALE REGERING EEN DEFINITIE GEPUBLICEERD OVER DE NULEREGIEWONING Bij nader toezien was dit een foutieve en zeer contraproductieve

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten

Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Statistieken Laatste aanpassing 03/12/2012 Aantal uitgereikte groenestroomcertificaten Dit document bevat de gegevens betreffende het aantal toegekende groenestroomcertificaten voor elektriciteit uit hernieuwbare

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Imog persberichten april - mei 2012

Imog persberichten april - mei 2012 Imog persberichten april - mei 2012 www.imog.be imo Bron: Het Wekelijks Nieuws 27 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 mei 2012 Bron: De Tijd 2 mei

Nadere informatie

Alles over groene energie in uw buurt.

Alles over groene energie in uw buurt. De familie Decraene over hun houtpelletketel De familie Vander Steene over hun zonnecellen De familie Ooms over hun zonneboiler Alles over groene energie in uw buurt. De familie Karatzis over hun warmtepomp

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

www.praktischtechniek.nl

www.praktischtechniek.nl D. Bekijk nu de andere zaklampen. Vul de tabel in. Werken alle zaklampen? Ja / nee Omdat: Welke zaklamp schijnt het langst? Techniekkit: Noord Nederland Domein: Energie omzetting Competentie: Ontwerpen

Nadere informatie

1. INLEIDING... 3 2. PELLETBOILER... 3 3. TUINBOUWBEDRIJF... 4 4. WARMTEKRACHTKOPPELING... 6

1. INLEIDING... 3 2. PELLETBOILER... 3 3. TUINBOUWBEDRIJF... 4 4. WARMTEKRACHTKOPPELING... 6 INHOUD 1. INLEIDING.... 3 2. PELLETBOILER.... 3 3. TUINBOUWBEDRIJF.... 4 4. WARMTEKRACHTKOPPELING.... 6 Tekst Ontleend aan brochure Bio-energie, omzetten van vaste biomassa in hernieuwbare warmte en elektriciteit

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

Jij en energie: Problemen en oplossingen

Jij en energie: Problemen en oplossingen Figuur 1 Affakkelen van gassen, fossiele brandstofopslag in Den Helder bron: AMeces Toen eind jaren zestig de grote gasvoorraad in Nederland ontdekt werd, zijn de industrie en de huishoudens massaal overgeschakeld

Nadere informatie

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer.

nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Op zoek naar het nieuwe turf Brochure over de mogelijkheden voor Duurzame energie en energiebesparing in de regio Oostermoer. Opgave Windenergie Het Rijk heeft zichzelf tot doel gesteld om in 2020 6000

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

Kinderuniversiteit (Groene) energie?

Kinderuniversiteit (Groene) energie? Kinderuniversiteit (Groene) energie? Johan Driesen, Elektrotechniek Lieve Helsen, Werktuigkunde Leuven, 15 oktober 2011 Transport 15.10.2011 Kinderuniversiteit (Groene) Energie? 2 Transport 15.10.2011

Nadere informatie

Boeren met energie. 11 November 2010

Boeren met energie. 11 November 2010 Boeren met energie 11 November 2010 Wat doen wij? Ontwikkelen projecten energie uit biomassa Opzetten expertisecentrum energie uit hout droogtechnieken stookgedrag rookgasmetingen rookgasreiniging Ontwikkelen

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

Project Energie. Week 1DEF: Mens en dier

Project Energie. Week 1DEF: Mens en dier Project Energie. Week 1DEF: Mens en dier Info: Wat is energie? Energie heeft te maken met de kracht om iets te doen en met verbranden. De zon geeft ons energie door licht en warmte. Voedsel is onze brandstof

Nadere informatie

HR WKK met CO 2 winning

HR WKK met CO 2 winning HR WKK met CO 2 winning Door: Herman Klein Teeselink HoSt Sheet 1 of 22 Inhoud HoSt HoSt ImtechVonkV.O.F. - Reinigen van rookgassen - Rookgascondensor / Scrubber - Nat elektrostatisch filter - Waterbehandeling

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012

Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Warmtekrachtkoppeling Wat, waarom en wanneer? Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag Slimme netten en WKK 29 februari 2012 1 COGEN Vlaanderen Doelstelling:

Nadere informatie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie EEN FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE VERDIENT ZICHZELF TERUG! Op momenten dat het systeem meer opwekt dan u zelf verbruikt, draait de elektriciteitsteller

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers

WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers 27/02/2012 WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers K. Aernouts, K. Jespers, E. Cornelis Indeling presentatie» Inleiding» WKK in Vlaanderen: feiten en cijfers» Geïnstalleerd vermogen» Geproduceerde energie»

Nadere informatie

Colruyt werkt op groene stroom

Colruyt werkt op groene stroom Colruyt werkt op groene stroom Beste klant, Goed nieuws: we gaan erin slagen om enkele jaren vroeger dan voorzien onze stroom zelf te produceren uit hernieuwbare bronnen. Eerst hadden we 2015 vooropgesteld,

Nadere informatie

van 18 september 2012

van 18 september 2012 Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt Publiekrechtelijk vormgegeven extern verzelfstandigd agentschap Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B-1000 Brussel Gratis telefoon

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project MODELOPLOSSINGEN Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 PROBLEEMSTELLING Vorig jaar hebben we de energie besproken uit de fossiele brandstoffen. Je weet dat deze brandstoffen driekwart

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in huis Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Een betrouwbare verwarming

Nadere informatie