Leren in een erfgoedomgeving met leerlingen uit het basisonderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leren in een erfgoedomgeving met leerlingen uit het basisonderwijs"

Transcriptie

1

2 Leren in een erfgoedomgeving met leerlingen uit het basisonderwijs Erfgoedcel Waasland Sven De Maertelaere Lector Wereldoriëntatie Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs Onderzoek/ontwikkeling gesteund met de PWO-middelen van de Arteveldehogeschool

3 Leren in een erfgoedomgeving -3 hoofdstukken: INLEIDING THEORETISCHE ACHTERGROND VAN THEORIE NAAR PRAKTIJK

4 Leren in een erfgoedomgeving van theorie naar praktijk Hoe past erfgoededucatie in het basisonderwijs? Resultaten erfgoedenquête van erfgoedcel Waasland practicum

5 Leren in een erfgoedomgeving Hoe past cultureel erfgoed in het basisonderwijs?

6 Erfgoed in de eindtermen/ ontwikkelingsdoelen/leerplannen? Erfgoed wordt niet expliciet vermeld. Wel tal van verwijzingen naar erfgoed in de verschillende leergebieden. (Maar met verschillende accenten: kunst, taal, sociaal-culturele verschijnselen, historisch erfgoed, ) Afhankelijk van het gekozen object of verhaal en de context waarin je het cultureel erfgoed gebruikt zal je andere doelstellingen uit de leerplannen nastreven. Het is wel duidelijk dat je je niet kunt en mag beperken tot één invalshoek. Werken met erfgoed zal steeds een multidisciplinaire benadering vragen. Erfgoed als middel inzetten om bepaalde vaardigheden aan te leren. (krachtige leeromgeving)* de leerkracht als cultuurparticipant

7 Erfgoededucatie in het basisonderwijs Toch blijkt erfgoededucatie in Vlaanderen nog geen vaste positie te hebben in het onderwijs. Oorzaken? - Het begrip is niet gekend op het werkveld? - Waar situeert erfgoededucatie zich in de leerplannen? - Heeft erfgoededucatie een meerwaarde? - Het onderwijs is overbevraagd? Wij doen al aan erfgoededucatie! (kunsteducatie, media-educatie, herinneringseducatie, ondernemerschap, vredeseducatie, mensenrechteneducatie, ontwikkelingseducatie, milieueducatie, seksuele en relationele vorming, zee-educatie, politieke vorming, verkeerseducatie, actief burgerschap, gezondheidseducatie, educatie voor duurzame ontwikkeling, ) - Erfgoed verwijst enkel naar een nostalgisch verleden? -

8 Erfgoededucatie in het basisonderwijs recente rapporten in Vlaanderen VAN DER AUWERA S., SCHRAMME A. en JEURISSEN R., Erfgoededucatie in het Vlaamse Onderwijs. Erfgoed en onderwijs in dialoog., Canon Cultuurcel, Kunsten en Erfgoed, VIOE, Brussel, 2007, 254 p. BAMFORD A., Kwaliteit en consistentie. Kunst- en cultuureducatie in Vlaanderen, Canon Cultuurcel, Brussel, 2007, 199 p. Gedeeld/Verbeeld. Eindrapport van de commissie onderwijs cultuur, 2008, 96 blz.

9 Erfgoededucatie in het basisonderwijs Begripsomschrijving cultuureducatie kunsteducatie media-educatie educatie erfgoededucatie

10

11 Wat is cultureel erfgoed? omschrijving: Erfgoed zijn alle materiële en immateriële uitingen en sporen van menselijke handelingen uit het verleden en het heden, waaraan we als individu of als samenleving in het heden bewust of onbewust een waarde hechten en die we bewaren voor de toekomst. (Canon-cultuurcel 2008) Cultureel erfgoed is alles wat overgeleverd is van vorige generaties en waar we als individu of als samenleving een bepaalde waarde aan hechten. Daarom vinden we het van belang om het te integreren in de samenleving en het door te geven naar de toekomst. Erfgoed is een dynamisch begrip en omvat zowel materieel als immaterieel erfgoed. (cursus 2007)

12 Wat is cultureel erfgoed? omschrijving: Erfgoed zijn alle materiële en immateriële uitingen en sporen van menselijke handelingen uit het verleden en het heden, waaraan we als individu of als samenleving in het heden bewust of onbewust een waarde hechten en die we bewaren voor de toekomst. (Canon-cultuurcel 2008) Cultureel erfgoed is alles wat overgeleverd is van vorige generaties en waar we als individu of als samenleving een bepaalde waarde aan hechten. Daarom vinden we het van belang om het te integreren in de samenleving en het door te geven naar de toekomst. Erfgoed is een dynamisch begrip en omvat zowel materieel als immaterieel erfgoed.

13 Wat is cultureel erfgoed? omschrijving: Erfgoed zijn alle materiële en immateriële uitingen en sporen van menselijke handelingen uit het verleden en het heden, waaraan we als individu of als samenleving in het heden bewust of onbewust een waarde hechten en die we bewaren voor de toekomst. (Canon-cultuurcel 2008) Cultureel erfgoed is alles wat overgeleverd is van vorige generaties en waar we als individu of als samenleving een bepaalde waarde aan hechten. Daarom vinden we het van belang om het te integreren in de samenleving en het door te geven naar de toekomst. Erfgoed is een dynamisch begrip en omvat zowel materieel als immaterieel erfgoed.

14 Erfgoededucatie op het menu Maar ook al tal van publicaties/projecten om erfgoed te promoten in het onderwijs!

15 e-erfgoed biedt mogelijkheden fotomateriaal/beeldmateriaal kaartmateriaal verhalen achtergrondinformatie interactie en directe betrokkenheid educatieve pakketten lessuggesties

16 e-erfgoed biedt mogelijkheden

17 Erfgoededucatie in de klas - Samenwerken met vormingsorganisaties. (zowel voor nascholing als voor het uitwerken van een educatieve activiteit) opletten voor eenmaligheid!

18 Wat willen we bereiken met erfgoededucatie? erfgoededucatie eng gedefinieerd Educatie die tot doel respect opbrengen voor erfgoed heeft ruim gedefinieerd Erfgoed als doel - respect opbrengen voor erfgoed, - historisch besef bijbrengen, - inzicht bijbrengen over de manier waarop mensen betekenis geven, - inzichten bijbrengen en leren omgaan met de manier waarop het verleden zich in het heden manifesteert, - een erfgoedervaring beleven, - Erfgoed als middel - activerende didactiek, - vakoverschrijdende aanpak, - krachtige leeromgeving, - identiteitsvormend, -

19 Samenwerkingsverbanden erfgoedorganisaties en basisonderwijs In kaart brengen van erfgoedorganisaties / cultuurhuizen / erfgoedsporen in de onmiddellijke omgeving en hun (potentieel) aanbod. (cultuurkaart, omgevingsboek, ) mogelijk aanbod? hiaten in het aanbod? (te eenzijdig, doelpubliek, ) inspiratiebron uitwisselen van knowhow Oriëntatiewijzer voor erfgoedorganisaties huidig aanbod op zoek naar nieuwe invalshoeken/doelgroepen werkinstrument Verankering in de leerlijnen van de school.

20 Samenwerkingsverbanden erfgoedorganisaties en basisonderwijs Tips: - Breng de beginsituatie goed in beeld. Start met het versterken en verder ontwikkelen van die activiteiten die al lopen. - Tracht erfgoed goed te integreren en te verankeren in de bestaande leerdomeinen, zodat een erfgoedactiviteit geen eenmalig en alleenstaand gebeuren is. - Laat leerkrachten eens door hun bril kijken. Ze zien soms mogelijkheden met het aanbod in het kader van andere thema s/doelen die ze moeten bereiken (erfgoed als middel). - Neem eens contact op met een lerarenopleiding. - Durf te focussen op deelaspecten van je aanbod, ev. gekoppeld aan andere doelgroepen. - De drie H s komen aan bod: handen, hoofd en hart - Geef jezelf de tijd! - Erfgoededucatie kan overal plaats vinden. In de klas, op school, in de schoolomgeving, in een museum, op uitstap, - Investeer in kwaliteit (schrijfplankjes, opstelling collectie, educatief materiaal, aantrekkelijke vormgeving, ) - Subsidies voor scholen zijn mogelijk (canon-cultuurcel) -

21 Samenwerkingsverbanden erfgoedorganisaties en basisonderwijs Valkuilen! - Bouw geen activiteiten op personen, maar op teams. Hoe meer partners, hoe groter het draagvlak. - Maak onmiddellijk duidelijk wat de partners kunnen bijdragen (op maat van de draagkracht van de partners). De rol van de school kan variëren van klankbord en tester van concepten, tot bedenker en ontwikkelaar van educatief materiaal. - Houd rekening met elkaars eigenheid en know-how. Zo vermijd je frustraties. - Niet elk pakket heeft onmiddellijk succes.

22 Samenwerkingsverbanden erfgoedorganisaties en basisonderwijs Communicatie flyers of een mini-brochure website (up-to-date houden!) de informatie regionaal/provinciaal/ bundelen adressen van scholen via de koepels, of gemeente // opendeurdagen

23 Arteveldehogeschool lerarenopleiding leraar lager onderwijs De leerkracht als cultuurparticipant muzische vorming (geïntegreerde) cultuuractiviteiten thematisch en projectmatig werken Introductie erfgoededucatie in het eerste opleidingsjaar (waarnemingsactiviteit en leren vragen stellen )* Profilering-bachelorproef

24 Museumproject als bachelorproef Ontwikkel een didactisch pakket in samenspraak met de conservator en/of museummedewerkers voor de 1 e, 2 e of 3 e graad van het lager onderwijs. een educatieve wandeling doorheen het museum. educatief materiaal ter voorbereiding en naverwerking in de klas. (eindtermen en leerplannen suggesties om te koppelen aan een thema) Nodig twee klassen uit die behoren tot je doelgroep. try-outs reflectieperiode en bijsturing Evaluatie proces product

25 3 musea 6 studenten ( ) t Schippershof te Menen Nationaal Wielermuseum te Roeselare Kortrijk 1302 te Kortrijk Veiligheid doorheen de tijd Met ROELI Durf jij met Ridder Ruudie mee helemaal terug tot in 1302?!

26 3 musea 1 oord ( ) Het Kant- Linnenmuseum te Kortrijk Nationaal Schoeiselmuseum te Izegem Peter Benoîtmuseum te Harelbeke Executieoord te Oostakker

27 3 musea 9 studenten ( ) het Sint-Elisabethbegijnhof in Sint- Amandsberg de Slag bij Oudenaarde 1708 het Tabaksmuseum in Wervik het Borstelmuseum in Izegem

28 Leren in een erfgoedomgeving enkele resultaten van de enquête Erfgoedorganisaties in het Waasland

29 Samenwerking met scholen of een educatief aanbod voor scholen?

30 Aanbod van educatieve activiteiten

31 Regionale spreiding van bezoekende scholen

32 doelgroepen in het basisonderwijs

33 Bij welk leergebied in het basisonderwijs sluiten je educatieve activiteiten het beste aan? (24 erfgoedorganisaties kozen een top 3 )

34 doelgroepen in het secundair onderwijs

35 Didactische achtergrond van de medewerkers educatie

36 11 erfgoedorganisaties stellen een didactisch pakket ter beschikking

37

38 Zes invalshoeken voor het bestuderen van objecten fysieke kenmerken constructie en techniek herkomst en ouderdom OBJECT ontwerp waarde functie(s)

39

40

41 Aan de slag Het gebruik van erfgoed in het basisonderwijs betekent dus situaties creëren waarin kinderen kansen krijgen om zelf te ontdekken, al spelend te onderzoeken, te ervaren, te exploreren als basis voor inzicht en verwondering en besef van verantwoordelijkheid voor zichzelf, de anderen, de omgeving en het cultureel erfgoed.

42 Aan de slag per groep is er een aanvoerder Hij/zij stelt zijn erfgoedorganisatie kort voor. Hij/zij stelt één educatieve activiteit voor. verslaggever Hij/zij schrijft een verslagje. Hij/zij geeft straks verslag. tijdsbewaker elke ronde mag max. 20 minuten duren. Hij/zij zorgt dat iedereen aan het woord komt. Hij/zij let erop dat de opdracht op tijd klaar is. bemiddelaar Hopelijk heb je hem/haar niet te veel nodig! Hij/ zij zorgt voor de sfeer in de groep. (af en toe een schouderklopje geven!) Hij/zij let erop dat de afspraken worden nageleefd.

43 Aan de slag Doel Formuleer ideeën voor de erfgoedorganisatie van de aanvoerder voor een prikkelende startactiviteit; verbetervoorstellen voor de activiteit (rekening houden met de doelgroep, onderzoekend leren, ); een naverwerking zodat de leerlingen in de klas de aangeboden leerinhouden kunnen verankeren; Formuleer hoogstens vier educatieve doelen die de aanvoerder wilt bereiken met zijn activiteit. Verloop De aanvoerder start het gesprek. Iedereen stelt eerst vragen (verduidelijking van de situatie, context, ) De opdracht wordt uitgevoerd. Verslaggeving in de groep

Onderzoek/ontwikkeling gesteund met de PWO-middelen van de Arteveldehogeschool

Onderzoek/ontwikkeling gesteund met de PWO-middelen van de Arteveldehogeschool Omgevingsonderwijs en erfgoededucatie startdag cultuureducatie ENCE co7 Sven De Maertelaere Lector Wereldoriëntatie Bachelor in het onderwijs: lager onderwijs Onderzoek/ontwikkeling gesteund met de PWO-middelen

Nadere informatie

Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! Hoe werk je een educatieve activiteit in het kader van erfgoededucatie uit voor lagere scholen?

Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! Hoe werk je een educatieve activiteit in het kader van erfgoededucatie uit voor lagere scholen? Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! Hoe werk je een educatieve activiteit in het kader van erfgoededucatie uit voor lagere scholen? Sven De Maertelaere Lector Wereldoriëntatie Bachelor in het onderwijs:

Nadere informatie

21-05- 2013. studenten aan de slag voor een erfgoedorganisa0e in het kader van profilering. Wat is er saai aan de saaiste uitstappen?

21-05- 2013. studenten aan de slag voor een erfgoedorganisa0e in het kader van profilering. Wat is er saai aan de saaiste uitstappen? studenten aan de slag voor een erfgoedorganisa0e in het kader van profilering 1302, museum in Kortrijk Het kant en linnenmuseum in Kortrijk het Schippershof in Menen het Wielermuseum in Roeselare het Peter

Nadere informatie

Soorten Organisaties. Archief 27%

Soorten Organisaties. Archief 27% Nota: Resultaten van de enquête erfgoededucatie, gehouden in het Waasland in november en december 2008 27/03/2009 1. RESPONDENTEN Het aantal in het Waasland gevestigde erfgoedorganisaties dat de enquête

Nadere informatie

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties

Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties Kunst- en cultuureducatie Recente beleidsopties 30 november Jos Thys Instellingen & Leerlingen Basisonderwijs & Deeltijds Kunstonderwijs Ine Vos CANON Cultuurcel Kunst- en cultuureducatie & beleid Beleidstraject

Nadere informatie

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA PEDAGOGISCHE FICHE Laatst gewijzigd op: 27/Mar/09 ORGANISATIE: ECUADORGALLERY METHODIEK: CREATIEVE SCHILDEREN 1. Algemene info Adres: Bretagnestraat 25, 17 1200 Brussel Tel: 027704310-0494486164 Fax: /

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid

Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl. Stappenplan cultuureducatiebeleid Kleine Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam T 020 620 9567 info@mocca-amsterdam.nl www.mocca-amsterdam.nl Stappenplan cultuureducatiebeleid Inleiding Dit stappenplan is een handreiking om te komen tot

Nadere informatie

Lokaal erfgoed op maat van kinderen?!

Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! Inleiding Vorig jaar liep de cursusreeks Lokaal erfgoed op maat van kinderen?! in de vijf Vlaamse provincies. Lokale erfgoedmedewerkers werden uitgenodigd om, gespreid

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

eindtermen basisonderwijs

eindtermen basisonderwijs STAM op schoolmaat eindtermen basisonderwijs inhoudstafel 1. inleiding...3 2. leergebied overschrijdende eindtermen...3 2.1. ICT...3 2.2. sociale vaardigheden...3 3. eindtermen leergebieden...4 3.1. muzische

Nadere informatie

9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren:

9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren: 9.00 uur Sessie 1: Verbluffend verbindend communiceren: Introverte vs. Extraverte kinderen Katja Soors van de SESSIE Elke leerkracht/directie beseft dat een goede communicatie tussen de kinderen bijdraagt

Nadere informatie

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs

Beweging die nu te zien is m.b.t. cultuureducatie binnen het primair onderwijs Bijlage 2 Aanvraag Cultuureducatie met Kwaliteit in het Primair Onderwijs 2013 2016 Opgesteld door Cultura in samenwerking met de en besproken met Fonds Cultuurparticipatie. Lokale Situatie en context

Nadere informatie

Ronde van Vlaanderen 2008. Omgaan met Diversiteit

Ronde van Vlaanderen 2008. Omgaan met Diversiteit Ronde van Vlaanderen 2008 Omgaan met Diversiteit Omgaan met diversiteit Diversiteitstest Referentiekader: omgaan met diversiteit Screeningsinstrument Doe de diversiteitstest! Vul de test individueel in.

Nadere informatie

OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR. Financiering Minister Gatz & Minister Crevits

OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR. Financiering Minister Gatz & Minister Crevits OPRICHTING 21/12/2012 2013-2014 OPSTART 2015: OVERGANGSJAAR Financiering Minister Gatz & Minister Crevits VIAA: FOCUS EN MODEL DIGITALISEREN INTERACTIE ARCHIVEREN Nog 500.000 uur te digitaliseren in de

Nadere informatie

Zicht op... Cultureel erfgoed

Zicht op... Cultureel erfgoed CULTUURNETWERK_ nl Expertisecentrum cultuureducatie Zicht op... Cultureel erfgoed Deze uitgave is een oorspronkelijke uitgave van het voormalige LOKV Nederlands Instituut voor Kunsteducatie. Cultuurnetwerk

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be 1. Stavaza van CIS Nederland 2. Emiel Copini (14-18jaar) en Theisje van Dorsten (4-10 jaar) 3. Astrid Rass

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-Cultureel Werk. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Sociaal-Cultureel Werk Module Educatief werk Code Bc3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 50 studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

Nadere informatie

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016

INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen. 3 BaKO 2015-2016 INFO - Alternatieve stage - Over de grenzen 3 BaKO 2015-2016 Overzicht 1. Alternatieve stage/ Over de grenzen Wat is dit? Het competentieprofiel Mogelijkheden alternatieve stage Mogelijkheden over de grenzen

Nadere informatie

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer.

Typ ovsg smarties in het google zoekvak. Of typ het adres rechtstreeks in internet explorer. 'ico' (inventarisatie ICT-competenties) is een instrument om de implementatie van het ontwikkelingsplan ICT te ondersteunen. Door middel van een inventarisatie van de ICT- activiteiten binnen de school

Nadere informatie

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ

1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 2. Doel van de cursus NCZ 1. Algemene situering van de cursus NCZ leraar secundair onderwijs-groep 1 De cursus niet-confessionele zedenleer (NCZ) in de opleiding leraar secundair onderwijsgroep 1 (LSO-1) sluit aan bij de algemene

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

Universitaire Pabo van Amsterdam Studiehandleiding CE RF Cultuureducatie en Erfgoed

Universitaire Pabo van Amsterdam Studiehandleiding CE RF Cultuureducatie en Erfgoed Universitaire Pabo van Amsterdam Studiehandleiding CE RF Cultuureducatie en Erfgoed Bachelorjaar: 3 Cursusjaar: 01-013 Semester 1, blok 1 nr? Docenten: Mila Ernst en Roosien Verlaan In studiejaar 01-013

Nadere informatie

Parallellen tussen de peilingtoetsen en de OVSG-toets. Walter Dons Pedagogisch adviseur

Parallellen tussen de peilingtoetsen en de OVSG-toets. Walter Dons Pedagogisch adviseur Parallellen tussen de peilingtoetsen en de OVSG-toets Walter Dons Pedagogisch adviseur inhoud De OVSG-toets -Wat? Waarom? Hoe? -Voor wie? -Evolutie in onze toets Parallellen met de peilingstoetsen OVSG-toets

Nadere informatie

Een duurzame school = een school met hoop voor de toekomst. NME-dag 13 februari 2014

Een duurzame school = een school met hoop voor de toekomst. NME-dag 13 februari 2014 Een duurzame school = een school met hoop voor de toekomst NME-dag 13 februari 2014 Welkom Wie zijn we? VSKO Dienst Vakoverschrijdende Thema s Thema duurzame ontwikkeling en Info en contact: http://dvt.vsko.be

Nadere informatie

Willibrordus: cultuur in ons hart

Willibrordus: cultuur in ons hart 1. Willibrordus: cultuur in ons hart De huidige maatschappij vraagt om creatieve burgers die nieuwe ideeën kunnen bedenken en uitwerken. Daarom mag je op de Willibrordus door spelen wijs(er) worden! Kom

Nadere informatie

Naar een gedeeld informatieplatform voor cultuureducatoren

Naar een gedeeld informatieplatform voor cultuureducatoren Naar een gedeeld informatieplatform voor cultuureducatoren Cultuurkuur = een matchmaker tussen vraag en aanbod op cultuureducatief gebied 1. Een tool die culturele actoren connecteert met leerkrachten

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs

Achtergrond:uitgangspunt 11/20/2012. ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs 1 ENW-project Professionaliseringspakket voor ELO s in het secundair onderwijs Prof. dr. T. Schellens Leen Casier Veerle Lagaert Prof. dr. B. De Wever Prof. dr. M. Valcke 2 ENW-project Professionaliseringspakket

Nadere informatie

FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING. Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen

FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING. Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen FINANCIËLE VORMING IN DE LERARENOPLEIDING Greet Fastré, Sebastiaan Jans, Karolien Vlayen Welke rol moeten lerarenopleidingen spelen in het bereiken van VOET op secundaire scholen? Welke rol moeten lerarenopleidingen

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren

Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Cursus cultuureducatie voor ambtenaren Algemeen De cursus bestaat uit drie maal twee dagdelen en een terugkomdag van één of twee dagdelen. Tussen de cursusdagen zitten gemiddeld vier weken. In deze periode

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep geschiedenis en/of esthetica In kolom 1 vind je 69 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep geschiedenis/esthetica. Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Educatieve collectie. Bibliotheek Psychologie en Pedagogische Wetenschappen i.s.m Dienst Onderwijs Provincie Vlaams-Brabant

Educatieve collectie. Bibliotheek Psychologie en Pedagogische Wetenschappen i.s.m Dienst Onderwijs Provincie Vlaams-Brabant Educatieve collectie Bibliotheek Psychologie en Pedagogische Wetenschappen i.s.m Dienst Onderwijs Provincie Vlaams-Brabant PBIB - Bibliotheek Psychologie en Pedagogische Wetenschappen PBIB is de bibliotheek

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Vlaams onderzoek naar cultuureducatie. Sigrid Van der Auwera Sophie Van Bauwel André Mottart Eva Van Moer Kris Rutten Ronald Soetaert

Vlaams onderzoek naar cultuureducatie. Sigrid Van der Auwera Sophie Van Bauwel André Mottart Eva Van Moer Kris Rutten Ronald Soetaert Vlaams onderzoek naar cultuureducatie Sigrid Van der Auwera Sophie Van Bauwel André Mottart Eva Van Moer Kris Rutten Ronald Soetaert Cultuurnetwerk Nederland, Utrecht 2007 Inhoud Redactioneel 4 Erfgoededucatie

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Diverse school, diverse kansen

Diverse school, diverse kansen Diverse school, diverse kansen Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3.

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Sociaal-cultureel werk. Lestijden 40 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van GO! basisschool Hofkouter Sint-Lievens-Houtem te Sint-Lievens-Houtem

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van GO! basisschool Hofkouter Sint-Lievens-Houtem te Sint-Lievens-Houtem Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Het leven leren De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Waar gaat kaderdocument Het leven leren (2003) over? De levensbeschouwelijke ontwikkeling èn beroepsethische vorming van onderwijsdeelnemers

Nadere informatie

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015

DAG VAN MAVO EN PAV op ZATERDAGVOORMIDDAG 28 FEBRUARI 2015 DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE jan.bonne@vsko.be SECUNDAIR ONDERWIJS VAKBEGELEIDING PAV Brugge, 30-01-2015 Ter kennisgeving aan alle directies van scholen met PAV Gelieve een kopie

Nadere informatie

De Oude Kaasmakerij. Algemeen

De Oude Kaasmakerij. Algemeen Lesbrief De Oude Kaasmakerij Algemeen Deze lesbrief is opgemaakt voor het lager onderwijs. Voor leerlingen uit eerste, tweede en derde graad van het basisonderwijs werd een specifieke rondleiding uitgewerkt

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen

Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen Mogelijke opdrachten voor een vakwerkgroep Moderne Vreemde Talen In kolom 1 vind je 49 items waaraan je eventueel kan werken in de vakgroep MVT (Frans, Engels, Duits). Ze zijn ingedeeld in 8 categorieën.

Nadere informatie

Kinderrechten -en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! Ons gratis aanbod over kinderrechten en aanverwante thema s:

Kinderrechten -en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! Ons gratis aanbod over kinderrechten en aanverwante thema s: Kinderrechten -en ontwikkelingseducatie voor uw toekomstige leerkrachten! Ons gratis aanbod over kinderrechten en aanverwante thema s: Lesideeën en educatief materiaal gelinkt aan de eindtermen Workshops

Nadere informatie

historischcentrumoverijssel

historischcentrumoverijssel Met de klas... Educatief aanbod voor primair, voortgezet en beroepsonderwijs Eikenstraat 20 8021 WX Zwolle T 038 426 63 00 twitter: @HCOverijssel educatie@.nl volg ons! Met de klas... Educatie bij het

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Interactieve werkvormen in de klaspraktijk Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Lia Blaton, medewerker Onderzoek naar onderwijspraktijk In het kader van de opdracht van het Steunpunt Gelijke Onderwijskansen

Nadere informatie

Vredesopvoeding en herinneringseducatie in Vlaanderen. Rond de tafel. Structuur van de presentatie

Vredesopvoeding en herinneringseducatie in Vlaanderen. Rond de tafel. Structuur van de presentatie Vredesopvoeding en herinneringseducatie in Vlaanderen 30 maart 2010 Tomas Baum en Geert Castryck Rond de tafel Na een korte situering van de concepten herinneringseducatie en vredeseducatie, bekijken we

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

Naar een voedingsbeleid op school

Naar een voedingsbeleid op school Naar een voedingsbeleid op school ing Jongeren en evenwichtig eten, het is niet altijd evident. Voor scholen is het een uitdaging om vanuit hun educatieve takenpakket hierbij een handje te helpen. De klaspraktijk

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

Age Friendly Museums. Een kwalitatief onderzoek naar mogelijkheden rond samenwerking tussen musea en woonzorgcentra.

Age Friendly Museums. Een kwalitatief onderzoek naar mogelijkheden rond samenwerking tussen musea en woonzorgcentra. Age Friendly Museums. Een kwalitatief onderzoek naar mogelijkheden rond samenwerking tussen musea en woonzorgcentra. O N D E R Z O E K D O O R L I Z E D E D O N C K E R, M A S T E R A G O G I S C H E W

Nadere informatie

Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk?

Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk? Doorgaande leerlijnen cultuureducatie, hoe werkt dat in de praktijk? www.kunstedu.nl info@kunstedu.nl 06 11322235 www.kunstedu.nl Cultuureducatie denkkader: VISIE verankering cultuurmenu verankering cultuurmenu

Nadere informatie

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Basisschool Molenveld te Denderhoutem

Verslag over de opvolgingsdoorlichting van Basisschool Molenveld te Denderhoutem Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Onderwijsinspectie Hendrik Consciencegebouw Koning Albert II-laan 15 1210 BRUSSEL doorlichtingssecretariaat@ond.vlaanderen.be www.onderwijsinspectie.be Verslag

Nadere informatie

OPA BOMBARDONS FANFAREKOFFER

OPA BOMBARDONS FANFAREKOFFER Erfgoedcel TERF HANDLEIDING LEERKRACHTEN OPA BOMBARDONS FANFAREKOFFER Bachelorproef: kunst- en cultuureducatie in de kleuterklas Mélanie Deconinck en Lies Vanhoutte Inhoud Inhoud... 1 1. Visie op erfgoededucatie

Nadere informatie

INT @ Home. Een verhaal uit de praktijk. Ludo Vandael 02.06.2013. KdG visie en beleid:

INT @ Home. Een verhaal uit de praktijk. Ludo Vandael 02.06.2013. KdG visie en beleid: INT @ Home Een verhaal uit de praktijk Ludo Vandael 02.06.2013 KdG visie en beleid: Internationale dimensie in het curriculum: structurele verankering en implementering van internationaliseringsaspecten

Nadere informatie

DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE

DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE Geachte directeur Beste collega DIOCESANE PEDAGOGISCHE BEGELEIDINGSDIENST BISDOM BRUGGE SECUNDAIR ONDERWIJS MEDEDELINGEN Met deze mededelingen willen we al even vooruitblikken op de agenda van volgend

Nadere informatie

Mensenrechteneducatie in geschiedenis

Mensenrechteneducatie in geschiedenis Mensenrechteneducatie in geschiedenis Mensenrechteneducatie in de les geschiedenis Algemene inleiding Onze jarenlange ervaring met mensenrechteneducatie in onderwijs leert ons dat mensenrechten op school

Nadere informatie

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom

Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie. 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Aan de slag met een leerlijn Erfgoededucatie 13 Juni 2013 World Trade Center Rotterdom Op zoek naar mogelijkheden en kansen voor een leerlijn erfgoededucatie in het Rotterdamse basisonderwijs Opzet presentatie

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Rachel van der Pijl P14EhvADT De Springplank. Eindhoven

Nadere informatie

Community arts en cultuureducatie. Gudrun Beckmann, Amsterdam 6 februari 2013

Community arts en cultuureducatie. Gudrun Beckmann, Amsterdam 6 februari 2013 Community arts en cultuureducatie Gudrun Beckmann, Amsterdam 6 februari 2013 Hoe kunnen cultuureducatie en community arts elkaar versterken, specifiek bij gemeenschappen in transitie Aanleiding: Onderzoeksarena

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs enkele klemtonen Elementen van visie In juli 1996 als basis voor leerplannen door de bisschoppen aanvaard De context: een geseculariseerde

Nadere informatie

Regionale infosessie Erfgoeddag 2016 Rituelen

Regionale infosessie Erfgoeddag 2016 Rituelen Regionale infosessie Erfgoeddag 2016 Rituelen Erfgoeddag? Erfgoeddag 2016 Rituelen Van idee naar activiteit Hoe inschrijven? Promotiemateriaal Belangrijke data welkomsritueel Rhoussoul, Foto: Cigdem Yuksel,

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6

Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches. ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-Fiche Vakdidactische oefeningen 1 Code: 10374 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling: niet

Nadere informatie

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden Checklist vakdidactisch Kennisbasis Biologie Voor het begin van de 3 e jaars stage vullen de studenten deze checklist in. De studenten formuleren leerdoelen die aansluiten op de uitkomst van deze list.

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Specifieke Lerarenopleiding_SLO

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Specifieke Lerarenopleiding_SLO ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Specifieke

Nadere informatie

Benodigdheden: Thuiswerkblad, voor kind en ouder(s) (afhankelijk van niveau meer of minder hulp van ouders hierbij) Kringopstelling

Benodigdheden: Thuiswerkblad, voor kind en ouder(s) (afhankelijk van niveau meer of minder hulp van ouders hierbij) Kringopstelling Titel van deze les: De piekerparkeerplaats Uitdaging: Overtuigingen (attributiestijlen) Denkwolk onderwerp: Piekeren (blz. 21) Vakgebied(en): Psycho-educatie, sociaal emotionele ontwikkeling Doelgroep

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs

Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs Pedagogisch Project van het Stedelijk Onderwijs (1) Het Stedelijk Onderwijs is de dynamische ontmoetingsplaats van alle leernetwerken ingericht door de Stad Antwerpen. (2) Het Stedelijk Onderwijs voldoet

Nadere informatie

Lesvoorbereidingsformulier

Lesvoorbereidingsformulier UC Leuven Limburg Lerarenopleiding kleuter- en lager onderwijs Lesvoorbereidingsformulier Het mentaal en schriftelijk voorbereiden van een les is iets anders dan het invullen van een lesvoorbereidingsformulier.

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus!

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool, inclusief teamcursus! Kunst- en erfgoededucatie

Nadere informatie

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn:

De competenties die prioritair aan bod komen tijdens dit opleidingsonderdeel zijn: Specifieke lerarenopleiding C ECTS-fiche opleidingsonderdeel vakdidactische oefeningen 2 Code: 10375 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 6 Studietijd: 120 à 150 uur Deliberatie: mogelijk Vrijstelling:

Nadere informatie

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar

VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN. Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar VLAAMS VERBOND VAN HET KATHOLIEK SECUNDAIR ONDERWIJS LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde graad TSO Eerste en tweede leerjaar Licap - Brussel september 1998 MULTIMEDIATECHNIEKEN Derde

Nadere informatie

deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften

deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften Deeltijds kunstonderwijs en leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften: hand in hand voor verbreding? W IM SMET Sinds de overheveling

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

ENERGIEMATRIX EN DOELGROEPEN

ENERGIEMATRIX EN DOELGROEPEN ENERGIEMATRIX EN DOELGROEPEN 2 10 ENERGIEMATRIX EN DOELGROEPEN 2 ENERGIEMATRIX EN DOELGROEPEN 2.1 De energiematrix Om de aanpak concreet te maken, is er de energiematrix als ruggesteun. De energiematrix

Nadere informatie

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid

Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid CRKC Gezocht én gevonden: vrijwilligers met een hart voor religieus erfgoed Lothar Casteleyn, Coördinator Erfgoedbeleid Programma 23 april 2015 Kennismaking Erfgoedcel Brugge Vrijwilligerswerking religieus

Nadere informatie

Cultuur als bindmiddel

Cultuur als bindmiddel Cultuur als bindmiddel Actiegroep Diversiteit/Cultuureducatie Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 2.0 België licentie Cultuur doet bewegen

Nadere informatie

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering

PRESENTEERT. onderwijsteam MIKspecials. onderwijsteam MIKxer. onderwijsteam deskundigheidsbevordering PRESENTEERT onderwijsteam MIKspecials onderwijsteam MIKxer onderwijsteam deskundigheidsbevordering Deskundigheidsbevordering De nieuwe beleidsperiode voor cultuureducatie is op 1 januari 2013 van start

Nadere informatie

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke

1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke Commentaar bij 1. ICT in de Beleidsnota van de Vlaamse minister van Onderwijs en Vorming Frank Vandenbroucke 2. Onderwijs wordt internationaler De dertien doelstellingen van het doelstellingenrapport zijn

Nadere informatie

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck

Didactische werkvormen in het hoger onderwijs. Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck Didactische werkvormen in het hoger onderwijs Sandra Heleyn, Isabelle Claeys, Ann Verdonck HoGent, een mix van werkvormen Uitgangspunten: Elk talent telt>>maatwerk gezien diversiteit in instroom Vraag

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln

Mentor Datum Groep Aantal lln Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Dilia Couwenberg P14EhvADT t Startblok Eindhoven Mentor

Nadere informatie

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen

1 en 2 oktober 2013. Bezoek aan Groningen 1 en 2 oktober 2013 Bezoek aan Groningen programma 1-2 oktober 2013 www.cultuurindespiegel.be - Barend geeft een stavaza van CIS Nederland - Emiel Copini (10-14 jaar) - Theisje van Dorsten (4-10 jaar)

Nadere informatie

13.00 tot 13.30 uur: onthaal en gelegenheid tot beursbezoek

13.00 tot 13.30 uur: onthaal en gelegenheid tot beursbezoek Aartsbisdom Mechelen-Brussel Vicariaat Onderwijs. Diocesane Pedagogische Begeleiding Secundair Onderwijs UITNODIGING STAPVOETSMARKT Aan directies, coördinatoren en leraars SO Op 1 september 2010 worden

Nadere informatie

ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps!

ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! ONTDEK WOI MET JE KLAS in drie boeiende apps! Wil je met je klas een project uitwerken rond WOI en gebruik maken van nieuwe media? Dan zijn deze drie apps

Nadere informatie

Overzicht rapportmodule

Overzicht rapportmodule Overzicht rapportmodule zoals steeds: alles is aanpasbaar in de maintenance module. Bepaal zelf Uw vakonderdelen - punten - periodes - maatregelen...enz. Zachte evaluatie: bepaal de leergebieden en vragen,

Nadere informatie

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit

Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Brabantse aanpak Cultuureducatie met Kwaliteit Hoe breng je meer lijn en structuur in je cultuureducatie en hoe werk je gericht aan de persoonlijke (creativiteits)- ontwikkeling van leerlingen? Basisscholen

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool.

Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Drama Dans Muziek Beeldend Media Erfgoed Het KunstKabinet & Minitheater-Blikopener Doorlopende leerlijnen (groep 1-8) voor kunst- en erfgoededucatie binnen de basisschool. Kunst- en erfgoededucatie Kunstzinnige

Nadere informatie

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding

2. In functie van implementatie van onderzoekscompetenties in de lerarenopleiding Gebruikswijzer P- Reviews: Hoe kunnen de Reviews op een nuttige manier geïntegreerd worden in de lerarenopleiding? In deze gebruikswijzer bekijken we eerst een aantal mogelijkheden tot implementatie van

Nadere informatie