STUDENTGERICHT ONDERWIJS (SGO) ALS KENMERK VAN DE OPLEIDING IN AL ZIJN FACETTEN. dr. Hans Schellekens, Katholieke Universiteit Brabant 4 mei 1994.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDENTGERICHT ONDERWIJS (SGO) ALS KENMERK VAN DE OPLEIDING IN AL ZIJN FACETTEN. dr. Hans Schellekens, Katholieke Universiteit Brabant 4 mei 1994."

Transcriptie

1 STUDENTGERICHT ONDERWIJS (SGO) ALS KENMERK VAN DE OPLEIDING IN AL ZIJN FACETTEN dr. Hans Schellekens, Katholieke Universiteit Brabant 4 mei Inleiding Studentgericht Onderwijs, afgekort SGO, is een onderwijsconcept. Een onderwijsconcept is de uitdrukking van de opvattingen over a) wat de faculteit of instelling onder goed onderwijs verstaat en b) de wijze waarop het onderwijs het beste kan worden ingericht. SGO is de uitdrukking van de opvatting, dat onderwijs een hoge kwaliteit heeft wanneer de student een productieve rol vervult. Bij kwalitatief hoogwaardig onderwijs worden alle onderwijsmiddelen die daarvoor beschikbaar zijn ingezet om de student te stimuleren en te ondersteunen in die rol. Onder "productieve rol" of "productief studeren" wordt verstaan het actief en zelfstandig bezig zijn met leerstof met als doel zelf kennis te produceren en voor eigen doelen te benutten in plaats van te consumeren. Het begrip "productief studeren" lijkt me bij nader inzien beter de lading te dekken voor het hoger onderwijs dan het begrip "beheersingsleren", dat ik aanvankelijk in de definitie van SGO heb gebruikt. SGO is een bijzonder concept in die zin, dat het tevens een leidraad is voor een systematische uitwerking van het beleid van de faculteit of van de instelling naar alle aspecten van de onderwijssituatie. Niet alleen het onderwijsaanbod in brede zin, de programma's en het examensysteem, maar ook de afzonderlijke cursussen en de facilitaire voorzieningen voor de studenten, zoals de bibliotheek en de studentenadministratie. SGO is dus een concept met een brede uitwerking. Deze bijdrage is bedoeld om een antwoord te formuleren op drie vragen: 1)Is SGO geschikt als profiel van de hele opleiding? Zo ja, wat moet er dan gebeuren? 2)Hoe ziet een SGO-cursus er uit? 3)Wat zijn de ervaringen met SGO aan de Katholieke Universiteit Brabant in Tilburg? 2.SGO als profiel van de opleiding Ik zie SGO als een kenmerk van het hele onderwijssysteem. Dit kan blijken uit de keuze voor meer activerende didactische werkvormen en uit de gerichte inzet van de informatiebronnen en voorzieningen (de computer bijvoorbeeld) die de student nodig heeft om actief en zelfstandig te kunnen studeren. Maar SGO is meer dan alleen didactiek. Het kan het profiel zijn van een opleiding. Daarnaast kan het concept tevens een toets zijn voor het onderwijssysteem, in die zin, dat alle onderdelen en aspecten van het onderwijs kunnen worden doorgelicht op hun bijdrage aan het actief en zelfstandig studeren. Niet alleen de wijze waarop de studenten met de leerstof bezig moeten zijn, de benadering van studenten door de docenten en de didactische werking van het studiemateriaal,

2 zoals syllabi en studieboeken, maar ook de bibliotheek of het documentatiecentrum en bijvoorbeeld het toetssysteem zijn de moeite van een "doorlichting" waard. Dit houdt in, dat alle onderdelen van wat ik de "studieomgeving" van de student zou willen noemen kritisch tegen het licht worden gehouden om te zien of hun bijdrage aan het produktief studeren goed is. De analyse, het tegen het licht houden van de onderdelen van de studieomgeving is een activiteit die het beste door de faculteit in haar geheel kan worden uitgevoerd, inclusief de studenten. Dit om een zo breed mogelijk draagvlak te krijgen voor eventuele veranderingen in het onderwijs. De analyse levert een lijst met sterke en zwakke punten op. De zwakke punten zijn die punten die een belemmering vormen voor het productief studeren. Zij kunnen dienen als uitgangspunten voor facultaire onderwijsvernieuwingsprojecten. SGO vraagt niet alleen aandacht voor de wijze waarop het onderwijs van de faculteit t.b.v. productief studeren moet worden opgezet en ingericht. Het vraagt ook aandacht voor vaardigheden (met name de beroepsvaardigheden of academische vaardigheden, zoals het kunnen analyseren van een probleem en het kunnen aangeven van oplossingsrichtingen). Productief studeren is niet mogelijk zonder een goede koppeling van kennis aan vaardigheid, bijvoorbeeld de vaardigheid om creatief met de kennis om te gaan in een beroepssituatie. Het onderwijsprogramma zal daarom redelijk veel ruimte moeten geven voor het vergroten van de competentie van de student. Bovendien vereist SGO een gespreide, continue aandacht voor vaardigheden, d.w.z. niet alleen in het derde studiejaar bijvoorbeeld, als het gaat om het maken van een scriptie, maar ook al in het eerste jaar. 3.SGO op het niveau van de cursussen: hoe ziet een SGO-cursus eruit? De beknoptste definitie die ik van SGO kan geven is de volgende. SGO = INHOUD x ACTIVITEIT Deze definitie heeft betekenis voor de inrichting van een cursus. In het "klassieke" onderwijsconcept, waar men onderwijs definiëert als "kennisoverdracht", ligt het accent wat de studentactiviteit betreft op het opnemen en verwerken van de inhoud van de cursus. In populaire taal uitgedrukt: de student "consumeert" wat de docent hem of haar voorschotelt. Goed onderwijs is in de klassieke opvatting onderwijs waar de inhoud keurig wordt opgediend of "gepresenteerd" door de docent. Om het onderwijs meer maatschappelijke betekenis te geven wordt aan het consumeren van stof een element toegevoegd, namelijk het toepassen van het geleerde in de praktijk. De student moet niet alleen kennis bezitten, maar deze ook praktisch kunnen gebruiken. Daarmee is onderkend dat er een relatie moet bestaan tussen kennis en activiteit. De relatie is echter nog eenzijdig, want het is de kennis die aanleiding geeft tot activiteit en niet andersom. KENNIS > ACTIVITEIT (TOEPASSEN IN DE PRAKTIJK) De keerzijde van deze relatie is nodig om de student te stimuleren tot produktief zijn.

3 SGO voegt aan de relatie inhoud ---> activiteit een dimensie toe, namelijk activiteit ---> inhoud door de volgende relatie te concretiseren: PRODUKTIEF BEZIG ZIJN > KENNIS Het productief bezig zijn met kennis is een afspiegeling, een nabootsing of een verkorte, vereenvoudigde versie van de manier waarop de beroepsbeoefenaar of academicus met kennis en informatie omgaat. Een beroepsbeoefenaar haalt zijn of haar informatie niet alleen uit boeken, maar ook en misschien wel vooral uit eigen of andermans onderzoek, gesprekken met klanten of collega's en uit de analyse van praktische probleemgevallen. Het verwerken van deze informatie gaat niet zozeer op de manier van "instampen en proberen te onthouden" als wel door de kennis te koppelen aan het doel en de opdracht die men op dat moment heeft, bijvoorbeeld het bekijken van de kennis op zijn bruikbaarheid voor het oplossen van het probleem waar men voor gesteld is. Het verwerking van informatie verloopt doorgaans het trefzekerst wanneer er sprake is van een persoonlijke taak. De kunst van de cursusinrichting is de inhoud van de cursus, de leerstof, te koppelen aan studieactiviteiten (die op de professionele activiteiten lijken), zodat studietaken ontstaan waarvan de student onmiddelijk de aantrekkelijkheid en relevantie kan inzien. De koppeling van studieactiviteiten aan leerstof is een voorwaarde voor het persoonlijk maken van de studie. Bij cursussen in het HBO en de universiteiten, die een zekere complexiteit hebben valt te voorzien, dat een cursus zal bestaan uit minstens drie studietaken, een verkennende, een uitwerkings- en integratiestudietaak. De taken leiden tot een concreet produkt, waarop de student kan worden beoordeeld. Om de taakuitvoering zo efficiënt mogelijk te laten zijn is het nuttig gebruik te maken van een takenboek waarin staat aangegeven wat de taken inhouden, wat bedoeling ervan is, welke prestaties gevraagd worden van de student en welke criteria daarbij gelden. In de aanvang van de studie kan het takenboek tevens aanwijzingen en tips bevatten die nuttig zijn om de taken tot een goed einde te brengen. 4.Ervaringen met SGO in Tilburg (KUB) Mijn derde vraag luidde: hoe gaat het met SGO in Tilburg? Aan de KUB is in 1991 door de universiteitsraad besloten SGO instellingsbreed in te voeren, te beginnen met de propedeuses van de verschillende studierichtingen (opleidingen). Het College van Bestuur en de universiteitsraad hebben enkele tonnen gereserveerd voor de ondersteuning van het ontwikkelingswerk en voor het (gedeeltelijk) dekken van bijkomende ontwikkel- en invoeringskosten. In 1991/92 is SGO ontwikkeld voor het propedeuseprogramma van de Rechtenfaculteit, in 1992/93 voor de Letterenfaculteit en in 1993/4 voor de Sociale faculteit. Ondertussen is ook voor een tweetal vakken in de propedeuse Bestuurlijke Informatiekunde SGO ingevoerd. De ervaringen zijn: -Er is een grote verscheidenheid ontstaan aan concrete invullingen van SGO in de propedeuses. Bij Rechten heeft SGO het accent gekregen van gerichte opdrachten, frequenter toetsen (korte studietaken) en meer werkcolleges in plaats van hoorcolleges. Bij Letteren ligt het accent minder op de toetsen, maar meer op de opdrachten in het takenboek van de verschillende cursussen. Bij Bestuurlijke

4 Informatiekunde ligt het accent op zelfstudie en flexibele toetsing, gevolgd door PGO-achtig werken aan probleemstellingen in groepjes van circa 10 studenten. -De effecten van SGO beginnen bij Rechten nu redelijk duidelijk te worden, althans wat betreft de verbetering van het onderwijsrendement. Het percentage studenten dat de propedeuse in één jaar weet te halen is verdubbeld van 20 naar 40%. Het slaagpercentage is bij sommige vakken meer dan verdubbeld. -Het aantal hoorcolleges is over het geheel genomen behoorlijk teruggebacht. Bij sommige vakken is er helemaal geen sprake meer van hoorcolleges, maar van werkgroepen. Bij andere vakken is het accent meer komen te liggen bij actieve werkvormen, zoals kleinschalige werkcolleges (van 25 studenten). Bij enkele vakken is het aantal colleges niet minder geworden, maar zijn ze beter gekoppeld aan zelfstudie door opdrachten in het takenboek. -Het aantal toetsen bij Rechten is verdubbeld ten opzichte van pre-sgo. Bij Letteren is daar juist geen sprake van. Bij Rechten is het "regiem" van toetsen ook aangepast, in die zin dat studenten niet meer zoveel herkansingsmogelijkheden krijgen. De herkansingen bleken uitstel van tentamen-doen uit te lokken. De deelname aan de toetsen is bij Rechten opzienbarend gestegen; 90% van de studenten neemt aan alle toetsen deel, hoewel verplichting daartoe ontbreekt. -De instroomdaling bij Rechten en Letteren is sinds de invoering van SGO gestopt. Er zit weer groei in deze faculteiten, ondanks het negatieve beeld wat de instroom van studenten betreft bij de zusterinstellingen. De KUB heeft landelijk aandacht getrokken met SGO. In het contact met VWO-scholen merken de studieadviseurs van de faculteiten en de voorlichters van de dienst Studentenzaken dit heel duidelijk. -Het oordeel van de studenten over SGO is overwegend positief. De studenten die negatieve kritiek hebben richten hun kritiek op de cursussen die ze te schools ingericht vinden. Ik denk dat deze studenten gelijk hebben. SGO is niet bedoeld om cursussen te verschoolsen. Integendeel. Toch laat het SGO-concept kennelijk ook ruimte voor een verschoolste versie van SGO. -Docenten staan niet te springen bij de gedachte om SGO in te voeren. De meeste docenten hebben hun eerste zorg niet bij onderwijs, maar bij onderzoek. Toch is de meerderheid gematigd positief over SGO, omdat ze merken dat studenten meer gemotiveerd bezig zijn met hun studie en betere resultaten behalen. Voor veel docenten is SGO al geslaagd, omdat er "eindelijk eens behoorlijk overleg is tussen docenten en er afstemming plaats vindt van het onderwijs". 5.Afsluiting SGO invoeren is al bij al geen eenvoudige klus. De ervaring in Tilburg leert, dat docenten veel tijd moeten investeren in de hervorming van hun cursus. Sommigen steken hun ongenoegen daarover bepaald niet onder stoelen of banken. Ook zijn sommige docenten niet gecharmeerd van het projectmatig werken, met een professionele projectorganisatie, een strakke projectplanning, regelmatige rapportage en het periodiek afleggen

5 van verantwoording. Het projectmatig moeten werken roept grote weerstand bij hen op. Het verdient daarom aanbeveling het invoeren van SGO te laten samenvallen met een (andere) noodzakelijke instellings- of faculteitsbrede operatie, zoals een herziening van het toets- of studieadministratie-systeem of een inhoudelijke curriculumhervorming. Na afweging van de voors en tegens kan ter afsluiting van deze bijdrage worden opgemerkt, dat het wel degelijk de moeite loont om SGO te ontwikkelen en in te voeren. 4 mei 1994

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte

Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Curriculumevaluatie BA Wijsbegeerte Beste student, U heeft onlangs alle onderdelen van uw bacheloropleiding Wijsbegeerte afgerond en kunt nu het BA-diploma aanvragen. Het bestuur van het Instituut voor

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten

Verplicht toetsen en bijspijkeren of eigen verantwoordelijkheid? De basisvaardigheden Nederlands van eerstejaars VU-studenten 7.Taalbeleid hoger onderwijs Ronde 8 Marloes van Beersum & Eline van Straalen Taalcentrum-VU, Vrije Universiteit Amsterdam Contact: mvanbeersum@taalcentrum-vu.nl evanstraalen@taalcentrum-vu.nl Verplicht

Nadere informatie

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs

Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs Concept Beoordelingskader voor het bijzondere kenmerk residentieel onderwijs 2 december 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 pagina 2 1 Inleiding Dit beoordelingskader bevat een aantal facetten

Nadere informatie

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS 2018 FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN OPLEIDING PSYCHOLOGIE Wassenaarseweg 52 Postbus 9555 2300 RB Leiden oktober 2017 Inleiding Psychologie is een wetenschap.

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Studiemotivatie. You shall not pass! Onderwijsdag 24 oktober 2013 Door Frank Leoné, met reactie van Titia Meijer

Studiemotivatie. You shall not pass! Onderwijsdag 24 oktober 2013 Door Frank Leoné, met reactie van Titia Meijer You shall not pass! Onderwijsdag 24 oktober 2013 Door Frank Leoné, met reactie van Titia Meijer Ondersteunend Student Docent Interfac FFTR FSW FdM FdR FMW FdL FNWI Onderwijsdag 24 oktober 2013 Door Frank

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating Naam opleiding: Technische Natuurkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Franciscaans Studiecentrum

Franciscaans Studiecentrum Minor Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Minor Christelijke Spiritualiteit Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Christelijke spiritualiteit

Christelijke spiritualiteit Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Minor Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek naar de levensoriëntatie zoals die

Nadere informatie

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl - 2 - Voorwoord

Nadere informatie

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS 2017 FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN OPLEIDING PSYCHOLOGIE Wassenaarseweg 52 Postbus 9555 2300 RB Leiden oktober 2016 Inleiding Psychologie is een wetenschap.

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Test Kandidaat

Rapport Docent i360. Test Kandidaat Rapport Docent i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl Voorwoord De Onderwijs-

Nadere informatie

q WO q UNIVERSITEIT q HOGESCHOOL INFORMATIEFORMULIER VERDIEPINGSFASE (HBO/WO) Ik heb me in de volgende opleiding verdiept: HBO Naam opleiding: Plaats:

q WO q UNIVERSITEIT q HOGESCHOOL INFORMATIEFORMULIER VERDIEPINGSFASE (HBO/WO) Ik heb me in de volgende opleiding verdiept: HBO Naam opleiding: Plaats: BLAD 1 Ik heb me in de volgende opleiding verdiept: HBO q WO Naam opleiding: Plaats: Naam: q UNIVERSITEIT q HOGESCHOOL Website van de opleiding: Datum: AANMELDING EN PLAATSING Ben je toelaatbaar met je

Nadere informatie

Opleidingsplan. Studenten. MDL- referentie. Clermond de Hullu Wiebren Wolthuis Simon Wels Maik Gosenshuis D04

Opleidingsplan. Studenten. MDL- referentie. Clermond de Hullu Wiebren Wolthuis Simon Wels Maik Gosenshuis D04 Opleidingsplan Studenten Clermond de Hullu Wiebren Wolthuis Simon Wels Maik Gosenshuis MDL- referentie D04 Versiebeheer Versie Datum Wijzigingen Door wie 0.1 20-09- 2009 Eerste opzet voor het document.

Nadere informatie

Promoveren: Geschikt / Ongeschikt?

Promoveren: Geschikt / Ongeschikt? Promoveren: Geschikt / Ongeschikt? Naam: Email: Is promoveren bij het Welten-instituut (Open Universiteit) iets voor mij? Vraag 1 van 15 Ik voldoe aan de eisen van voldoende vooropleiding om te promoveren,

Nadere informatie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie

Toetsvormen. Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie Toetsvormen Onderwijsmiddag 14 februari 2012 Ferdi Engels & Gerrit Heil toetsadviescommissie 1 Waarom wordt er getoetst? Om te beoordelen in hoeverre de student in staat is te handelen zoals op academisch

Nadere informatie

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Motivatie en Leerstijlenvragenlijst (MLV-H) D Demo. Naam. 5 januari 2014

Rapportage. Vertrouwelijk. De volgende tests zijn afgenomen: Motivatie en Leerstijlenvragenlijst (MLV-H) D Demo. Naam. 5 januari 2014 Rapportage De volgende tests zijn afgenomen: Test Motivatie en Leerstijlenvragenlijst (MLV-H) Status Voltooid Vertrouwelijk Naam Datum onderzoek Emailadres D Demo 5 januari 2014 D@Demo.com Inleiding Motivatie

Nadere informatie

Onderwijsregeling VI Keuzeonderwijs Bacheloropleiding Geneeskunde Curius+

Onderwijsregeling VI Keuzeonderwijs Bacheloropleiding Geneeskunde Curius+ Onderwijsregeling VI Keuzeonderwijs Bacheloropleiding Geneeskunde Curius+ juli 2014 ingangsdatum 1 september 2014 Algemeen Het verplichte keuzeonderwijs beslaat 10 ec in studiejaar 2 (keuzevakken) en 10

Nadere informatie

B Creative Technology

B Creative Technology B Creative Technology Onderdeel 3.3: Tabel (gemiddelden en aantallen) met tevredenheidsoordelen van de onderliggende items van de thema's Jaar 2013 2015 Mean Valid N Mean Valid N Mean Valid N Afwijking

Nadere informatie

project Voortgangstoetsen in de propedeuse - Lessons Learned

project Voortgangstoetsen in de propedeuse - Lessons Learned project Voortgangstoetsen in de propedeuse - Lessons Learned Onderzoek naar het effect op studiesucces Universiteit van Amsterdam (maart 2011 - december 2012) Het onderzoeksproject Voortgangstoetsing in

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING

DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING DE NIEUWE BACHELOR OPLEIDING STUDIESUCCES: DE VRIJBLIJVENDHEID VOORBIJ Diagnose Doelstellingen Maatregelen Waar staan we? Effectmeting 2 DIAGNOSE - KERNPROBLEEM Lage studierendementen in de bachelor opleidingen

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

1 Kunt u een typering geven van de organisatiestructuur van uw organisatie-eenheid?

1 Kunt u een typering geven van de organisatiestructuur van uw organisatie-eenheid? Voorbeeldvragen HBO Structuur 1 Kunt u een typering geven van de organisatiestructuur van uw organisatie-eenheid? - Ingericht naar vakgroepen - Grove sector/divisie structuur (grote eenheden) - Fijne sector/divisie

Nadere informatie

Ons kenmerk Uw kenmerk Datum UR/JB/ maart 2012

Ons kenmerk Uw kenmerk Datum UR/JB/ maart 2012 Aan het Presidium van de Universiteitsraad UNIVERSITEITSRAAD Commissie onderwijs, onderzoek en studentenzaken Bezoekadres Burg. Oudlaan 50 Postadres Postbus 1738 3000 DR Rotterdam Doorkiesnr 010-4081125

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Externe toezichthouders bij examens Opleidingsstatuut Bacheloropleiding Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Externe toezichthouders bij examens Inhoudsopgave 1. Positie en benoeming externe toezichthouders... 3 2. Taak externe toezichthouder

Nadere informatie

REGELS EN RICHTLIJNEN VOOR DE TENTAMENS EN EXAMENS IN DE OPLEIDING LIFE SCIENCE & TECHNOLOGY

REGELS EN RICHTLIJNEN VOOR DE TENTAMENS EN EXAMENS IN DE OPLEIDING LIFE SCIENCE & TECHNOLOGY versie november 2002 REGELS EN RICHTLIJNEN VOOR DE TENTAMENS EN EXAMENS IN DE OPLEIDING LIFE SCIENCE & TECHNOLOGY Artikel 1. Toepassingsgebied Deze regels en richtlijnen zijn van toepassing op de tentamens

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking Informatie voor aspirant-studenten 1 Studiesuccescentrum Windesheim Inhoud Studeren met een functiebeperking, informatie voor aspirant-studenten... 1 Studeren met een

Nadere informatie

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19

Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 I nhoud Voorwoord 5 Inleiding 15 Thema 1: Het leren (bevorderen) 19 1 Het leerproces van studenten 21 1.1 Waarom het leerproces van studenten? 21 1.2 Het leerproces volgens Biggs 22 1.3 Leeractiviteiten

Nadere informatie

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een Naam opleiding: Werktuigbouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan

Nadere informatie

Dienst Studentenzaken Risicoprofiel nieuwe studenten

Dienst Studentenzaken Risicoprofiel nieuwe studenten Dienst Studentenzaken Risicoprofiel nieuwe studenten student: score: studentnummer: vraag 1: opleiding: Rechtsgeleerdheid vraag 8: email: vraag 12: 1 Met welke vooropleiding heb je toegang tot de opleiding

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag.

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: lisette.van.vliet@eenvandaag. Onderzoek Rekentoets 6 oktober 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek in samenwerking met LAKS, gehouden van 23 september tot en met 5 oktober 2015, deden 1.411 middelbare scholieren en 701 hbo

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

User Centered Design. Ontwerpbeslissingen

User Centered Design. Ontwerpbeslissingen User Centered Design Ontwerpbeslissingen Ontwerpbeslissingen: Wat wij willen doen voor jou is Met betrekking tot lessen voorbereiden: Overzichten, schema s en lesplannen moeten ook door leerlingen begrepen

Nadere informatie

Evaluatierapport Project Dynamische Systemen

Evaluatierapport Project Dynamische Systemen Evaluatierapport Project Dynamische Systemen 201400150 dr. ir. J. van Dijk XX% geslaagd na eerste poging De evaluatiecommissie heeft Project Dynamische Systemen en module 7 via een e-mailenquête geëvalueerd.

Nadere informatie

Het beantwoorden van de vragen uit de checklist helpt je om twee manieren namelijk:

Het beantwoorden van de vragen uit de checklist helpt je om twee manieren namelijk: Studeren met autisme in het hoger onderwijs checklist Inleiding over studeren in het hoger onderwijs Studeren in het hoger onderwijs is vaak heel anders dan je tot nu toe gewend was. Er wordt van je verwacht

Nadere informatie

Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs

Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs Steeds meer niet-westerse allochtonen in het voltijd hoger onderwijs Esther van Kralingen Tussen studiejaar 1995/ 96 en 21/ 2 is het aandeel van de niet-westerse allochtonen dat in het hoger onderwijs

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Pedagogische Wetenschappen

Pedagogische Wetenschappen Pedagogische Wetenschappen Bachelordag Universiteit van Amsterdam dr. Machteld Hoeve Sabine Nijbroek Geke Meessen, MSc. Zaterdag 18 maart 2017 Programma Welkomstwoord Minicollege door dr. Machteld Hoeve

Nadere informatie

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016 Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg huishoudelijke mededelingen - voorlichting duurt tot 12.00 uur - 12.15 13.00 in deze zaal: Plan your master

Nadere informatie

Overgangsregelingen Nederlands recht, Fiscaal recht en Criminologie 2002

Overgangsregelingen Nederlands recht, Fiscaal recht en Criminologie 2002 Overgangsregelingen Nederlands recht, Fiscaal recht en Criminologie 2002 Inhoud 1. Uitgangspunten overgangsregelingen 2. Invoering nieuwe structuur 3. Studiepunten en ECTS-credits 4. Samenhang diploma

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016

Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016 Verkiezingsprogramma Lijst VUUR Faculteitsraad Geesteswetenschappen 2015-2016 VOORWOORD VUUR doet weer mee in de medezeggenschap van de faculteit Geesteswetenschappen. Een faculteit waarbinnen een grote

Nadere informatie

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten

Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Enquête over beleid en praktijk van instructies in Informatievaardigheden in Nederlandse universiteiten Subgroep Informatievaardigheden van de UKB werkgroep Learning Spaces Anneke Dirkx (UL) Marjolein

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Bedrijfskunde. Introductie Lucas Meijssen studieadviseur bacheloropleiding bedrijfskunde

Bedrijfskunde. Introductie Lucas Meijssen studieadviseur bacheloropleiding bedrijfskunde Bedrijfskunde Introductie 2017 Lucas Meijssen studieadviseur bacheloropleiding bedrijfskunde Waar ik het over ga hebben Kenmerken opleiding Bedrijfskunde Vakken jaar 1; met name de drie startvakken Rechten

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO-examen 5 Het Pre-masterprogramma 6 Studeren in deeltijd 8 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden biedt de eenjarige

Nadere informatie

Verkorte opleiding functionele leesvaardigheid voor iedere VMBO docent

Verkorte opleiding functionele leesvaardigheid voor iedere VMBO docent voor iedere VMBO docent VERKORTE OPLEIDING Functionele leesvaardigheid Centraal staat: verbeteren begrijpend lezen en vergroten van actieve woordenschat op gebied van schooltaalteksten. Doelgroep: Alle

Nadere informatie

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016 10 FACULTAIRE OER: FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirecteur op 2 maart 2015 Met nstemming van de facultaire medezeggenschapsraad A. Nadere facultaire invulling van

Nadere informatie

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding

Informatievergadering. Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Informatievergadering Hervisitatie Specifieke lerarenopleiding Wie zijn we? Besluit Vlaamse Regering Visitatieprotocol Planning ZER en beoordelingskader Visitatieproces Visitatiecommissie 23/04/2014 2

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Persoonlijke ontwikkeling Studievaardigheden BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 7 Inleiding en leerdoelen Leren en studeren is een belangrijk onderdeel in je opleiding tot verpleegkundige. Om beter te leren studeren is het belangrijk niet

Nadere informatie

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,

Nadere informatie

Voor intern gebruik bij een opleiding wordt gerapporteerd over alle stellingen, vragen, toelichtingen enz.

Voor intern gebruik bij een opleiding wordt gerapporteerd over alle stellingen, vragen, toelichtingen enz. Standaardisatie en formulering stellingen en vragen voor module evaluaties VHL versie 27 maart 2011 Inleiding In het voorjaar van 2010 is het project Standaardiseren module evaluaties VHL breed o.l.v.

Nadere informatie

Taak 1. Bewegingsarmoede bij kinderen

Taak 1. Bewegingsarmoede bij kinderen Taak 1 10 Bewegingsarmoede bij kinderen U werkt als bewegingswetenschapper op de Hogeschool PXL en u werkt mee aan een onderzoek over bewegingsarmoede bij kinderen. Over dit onderzoek is een kort bericht

Nadere informatie

CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING

CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING CURSUSPROGRAMMA BASISCURSUS JOBCOACHING Hieronder vindt U de didactische verantwoording en het cursusprogramma van de Basiscursus Jobcoaching. Didactische verantwoording Cursusinhoud De basis van de cursus

Nadere informatie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie id 3 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten Land (bestemming)

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Faculteit Ontwerpwetenschappen Handleiding Opstellen van een toetsmatrijs Versie 15/04/2015

Faculteit Ontwerpwetenschappen Handleiding Opstellen van een toetsmatrijs Versie 15/04/2015 Faculteit Ontwerpwetenschappen Handleiding Opstellen van een toetsmatrijs Versie 15/04/2015 FOW Handleiding toetsmatrijzen 1 Inhoud Woord vooraf... 3 DEEL 1: Theoretische achtergrond... 4 1. Kwaliteitsvol

Nadere informatie

1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie

1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie Persoonlijke ontwikkeling en socialisatie analyseren / plannen / creëren / representeren van jezelf (LOCO) 1. Eigenaarschap zelfstandigheid verantwoordelijkheid ondernemendheid zelfsturing en zelfregulatie

Nadere informatie

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator

3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator 3. Opleidingskader voor de opleiding Informatiecoördinator In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit hoofdstuk

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht

Code of Conduct. Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Code of Conduct Omgangsregels van de Universiteit Utrecht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING De Code of Conduct is het kader voor gedrag en reflectie voor medewerkers en studenten

Nadere informatie

Een gedetailleerde beschrijving van de cursus volgt in de loop van 2010.

Een gedetailleerde beschrijving van de cursus volgt in de loop van 2010. Basisinformatie Nederlandse titel vak [kadertitel, ieder jaar ander onderwerp] Tibetaans Boeddhisme Engelse titel vak [kadertitel, ieder jaar ander onderwerp] Tibetan Buddhism Academisch jaar: 2010-11

Nadere informatie

Voortgangstoetsen in de propedeuse. Onderzoek naar het effect op studiesucces

Voortgangstoetsen in de propedeuse. Onderzoek naar het effect op studiesucces Voortgangstoetsen in de propedeuse Onderzoek naar het effect op studiesucces Presentatie Seminar digitaal toetsen in de praktijk: waarom en hoe? 1. Het project Studiesucces aan de UvA: Maurice Oudejans

Nadere informatie

Evaluatierapport Inleiding Technologisch Onderzoek

Evaluatierapport Inleiding Technologisch Onderzoek Evaluatierapport Inleiding Technologisch Onderzoek 191155210 drs. E.M. Gommer 100% geslaagd na eerste poging De evaluatiecommissie heeft het vak Inleiding Technologisch Onderzoek via een e-mailenquête

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs

Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Professionaliseren van de didactische aanpak van het informatievaardighedenonderwijs Angelique van het Kaar Risbo Erasmus Universiteit Rotterdam 7 november 2012 Overzicht onderwerpen Training Didactische

Nadere informatie

Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie

Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie Longitudinaal cohort onderzoek naar rendementsveranderingen als gevolg van een interventie Gerda Korevaar 1#, Gijs van Duijn *, Roeland van der Rijst * & Dato de Gruijter * # Faculteit der Rechtsgeleerdheid,

Nadere informatie

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase

2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase 2. Opleidingskader voor de opleiding Teamleider Preparatie nafase In het project GROOTER worden onder andere opleidingskaders ontwikkeld voor drie functiegerichte opleidingen voor Bevolkingszorg. In dit

Nadere informatie

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 4 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 3 Procedure 6 pagina 2 1 Inleiding Instellingsbesturen kunnen voor opleidingen met kleinschalig,

Nadere informatie

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD'

RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' RAPPORT ONDERZOEK REKENEN-WISKUNDE BASISSCHOOL 'PATER VAN DER GELD' School : basisschool 'Pater van der Geld' Plaats : Waalwijk BRIN-nummer : 13NB Onderzoeksnummer : 94513 Datum schoolbezoek : 12 juni

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs

Ons. Onderwijs. Kwaliteit in onderwijs Ons Onderwijs Kwaliteit in onderwijs Voorwoord Bij Marianum staat de ontwikkeling van de leerling voorop. Wij staan voor aantrekkelijk en afgestemd onderwijs, gemotiveerde leerlingen en goede eindresultaten.

Nadere informatie

Waarom falen (zoveel) studenten in het hoger onderwijs?

Waarom falen (zoveel) studenten in het hoger onderwijs? Samenvatting Studierendement is indicator voor kwaliteit van de organisatie van het onderwijs Studenten richten zich op vigerende normen voor voldoende prestaties Activerend onderwijs leidt echt tot beter

Nadere informatie

Curriculumherziening TB

Curriculumherziening TB Curriculumherziening TB Het curriculum van de bacheloropleiding Technische Bestuurskunde gaat op de schop. Waarom is dat, wat gaat er veranderen en wanneer gebeurt dat? In dit documentje staat het belangrijkste

Nadere informatie

Studeren met een Functiebeperking

Studeren met een Functiebeperking Studeren met een Functiebeperking Weten hoe jij zo optimaal mogelijk studeert? Maak een afspraak met de studentendecaan om je situatie te bespreken Windesheim zet kennis in werking Inhoud Pag 4 Studeren

Nadere informatie

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding

Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Evaluatie Curriculum Onderzoek in de opleiding Helmond, 16 juni 2016 Puck Lamers Master Onderwijswetenschappen Radboud Universiteit Nijmegen drs. Monique van der Heijden dr. Jeannette Geldens Kempelonderzoekscentrum

Nadere informatie

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven?

Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Job Aid: Hoe kun je een responsiecollege vormgeven? Doel van een responsie college Het is een plenaire bijeenkomst (PB) waar studenten vragen over de leerstof kunnen stellen. Zij moeten zich hiervoor altijd

Nadere informatie

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management -

Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Sociale Wetenschappen - P Culture Organization and Management - Culture, Organization and Management Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Culture Organization and Management - 2013-2014

Nadere informatie

Vragenlijst voor masterstudenten

Vragenlijst voor masterstudenten Vragenlijst voor masterstudenten Digitale toetsing en beoordeling in de universitaire lerarenopleiding Intro Het komende studiejaar besteden opleiders van alle universitaire lerarenopleidingen speciale

Nadere informatie

Toetskader Faculteit der Archeologie (14 sept. 2010)

Toetskader Faculteit der Archeologie (14 sept. 2010) Toetskader Faculteit der Archeologie (14 sept. 2010) Voor de bachelor geldt dat het examen leidt tot het (onder begeleiding) werken in de archeologie óf tot een goede aansluiting op de Master- of Research

Nadere informatie

Er zijn 4 selectiecriteria voor goede vwo-ers die meer aankunnen en hoogbegaafden: vaardigheden kennisniveau werkhouding zelfstandigheid

Er zijn 4 selectiecriteria voor goede vwo-ers die meer aankunnen en hoogbegaafden: vaardigheden kennisniveau werkhouding zelfstandigheid Fast Lane VWO: de pilot fase Handleiding voor 2015-2016 Inhoud Inleiding. 1. Welke leerlingen? 2. Hoe aanmelden? 3. Welke leraren? 4. Lesprogramma en rooster. 5. Bevordering, slagen en vwo 6. 6. Leermiddelen

Nadere informatie

Reactie bachelor OER

Reactie bachelor OER Spuistraat 134 1012 VB Amsterdam (020) 525 3278 fgw@studentenraad.nl studentenraad.nl/fgw Reactie bachelor OER 2015-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Artikel 3: Inrichting opleiding... 2 3.1 Indeling

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Rapport Docent i360. Angela Rondhuis

Rapport Docent i360. Angela Rondhuis Rapport Docent i360 Naam Angela Rondhuis Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor u ligt het

Nadere informatie

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Even voorstellen Drs. Loes Nordlohne Loopbaanadviseur Studenten Loopbaan Service Geesteswetenschappen De WO-Monitor - Landelijk onderzoek onder alle

Nadere informatie

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1)

Studiewijzer. Bachelor Informatica. Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Studiewijzer Bachelor Informatica Vak: Inleiding Programmeren Studiejaar en semester: jaar 1, semester 1 (blok 1) Coördinator: J. Lagerberg Docenten: R. Poss en J. Lagerberg Studielast: 6 EC Studiegidsnummer:

Nadere informatie

PTA kunstvakken II beeldend GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 PTA grafimedia GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16

PTA kunstvakken II beeldend GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 PTA grafimedia GL, deelvak tekenen Media cohort 14-15-16 Deel-PTA voor twee vakken Let op: dit PTA voor het deelvak tekenen telt mee bij 2 hoofdvakken: bij het hoofdvak grafimedia en het vak kunstvakken II beeldend. In dit PTA wordt in afzonderlijke paragrafen

Nadere informatie

MR RW advies accreditatie

MR RW advies accreditatie MR RW advies accreditatie Maandag 3 september 2012 Advies naar aanleiding van onderwijsvisitatie De decaan van de faculteit RW heeft de Medezeggenschapsraad gevraagd om op basis van de opmerkingen in het

Nadere informatie

voor het middelbaar beroepsonderwijs

voor het middelbaar beroepsonderwijs voor het middelbaar beroepsonderwijs Peer Support betekent systematische en structurele begeleiding van een jongerejaars student door een ouderejaars. Peer Support is een internationaal erkend programma

Nadere informatie

Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN

Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN Pvo LAAT ZE MAAR LOPEN..MAAR WEL MET EEN PLAN De start van het schooljaar betekent bij ons op school OSG de Meergronden in Almere dat we leerlingen de eerste weken op het veld veel aandacht besteden aan

Nadere informatie

Dé toets bestaat niet

Dé toets bestaat niet Dé toets bestaat niet Over functioneel toetsen voor beter onderwijs Willibrord Huisman, Afdeling Onderwijsondersteuning Marc Vorstenbosch, Fac. Medische Wetenschappen, Afd. Anatomie Onderwijsdag Radboud

Nadere informatie