Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities"

Transcriptie

1 Bijlage 1: klimaatdoelstellingen & ambities Mondiale ambities In 1992 is in Rio de Janeiro in het VN-Klimaatverdrag de doelstelling vastgelegd om de concentraties van broeikasgassen in de atmosfeer te stabiliseren op een veilig niveau (UN, 1992). Als eerste bescheiden stap werd in 1997 het Kyoto Protocol vastgesteld, volgens welke de industrielanden in de periode hun gezamenlijk jaarlijkse uitstoot van broeikasgasemissies met circa 5% moesten verminderen ten opzichte van Voor nietindustrielanden werd geen doelstelling opgenomen. Nederlandse ambities Korte termijn tot 2012 Nederland heeft voor de periode een emissiereductiedoelstelling van 6% ten opzichte van het basisjaar Dit komt overeen met een emissieplafond van circa 200 Mton CO 2 -equivalenten per jaar. Om dit niveau te halen beoogt de Nederlandse overheid om voor de Kyoto-periode jaarlijks circa 13 Mton emissierechten door middel van het Clean Development Mechanism (CDM) en Joint Implementation (JI) in het buitenland aan te kopen. De binnenlandse doelstelling voor broeikasgassen (waarbij voor bedrijven die deelnemen aan de emissiehandel het emissieplafond telt en niet de fysieke emissies) bedraagt daarmee dus circa 213 Mton CO 2 -equivalenten per jaar in de periode Lange termijn tot 2020 van de EU De EU heeft zich het langetermijnklimaatdoel gesteld om de gemiddelde mondiale temperatuurstijging te beperken tot 2 C ten opzicht e van het pre-industriële niveau. Om invulling te geven aan deze doelstelling heeft de Europese Raad in 2007 besloten om in 2020 een reductie van minstens 20% ten opzichte van 1990 te realiseren. De bijdrage aan een wereldwijde en brede klimaatovereenkomst van de EU zal 30% bedragen, op voorwaarde dat andere ontwikkelde landen zich aan vergelijkbare emissiereducties verbinden, en economisch meer gevorderde ontwikkelingslanden een bijdrage leveren die in verhouding staat tot hun verantwoordelijkheden en capaciteiten. Lange termijn tot 2020 van Nederland De Nederlandse overheid heeft in het Regeerakkoord (2007) onderstaande doelstellingen opgenomen: De uitstoot van broeikasgassen, met name CO 2, in 2020 met 30% verminderen vergeleken met 1990; Het tempo van energiebesparing de komende jaren verdubbelen van 1% nu naar 2% per jaar in 2020; Het aandeel duurzame energie in 2020 verhogen van ongeveer 2% nu naar 20% van het totale energiegebruik. Een reductiedoelstelling van 30% komt overeen met een emissieplafond van circa 150 Mton CO 2 -equivalenten in het jaar Net als in de Kyoto-periode mogen eventuele overschrijdingen van dat niveau worden gecompenseerd door de aankoop van buitenlandse emissierechten. Om de doelstelling te behalen is o.a. het werkprogramma Schoon en Zuinig (2007) opgesteld (zie ook hoofdstuk 2.3.2). Dit werkprogramma beoogt dat zowel de sectoren die onder het Europese CO 2 -emissiehandelssysteem vallen (de ETS-sectoren) als de sectoren die daar niet onder vallen (de niet-ets-sectoren) beide een evenredige bijdrage leveren aan de nationale doelstelling. Dat wil zeggen dat beide sectoren in 2020 een reductie van 30% dienen te realiseren ten opzichte van Anders dan de Europese

2 Raad maakt Nederland niet het voorbehoud dat andere ontwikkelde landen een gelijke reductie-inspanning moeten nastreven. Provinciale ambities Klimaatakkoord Rijk en Provincies Op provinciaal niveau speelt klimaatbeleid een grote rol. Onlangs (januari 2009) is het Klimaat- Energieakkoord tussen Rijk en provincies getekend, waarin de twaalf Nederlandse provincies het doel hebben om in de periode projecten en activiteiten te initiëren, faciliteren of ondersteunen die: een gezamenlijk perspectief bieden op een opgesteld vermogen aan duurzame energieproductie in 2020 van 700 PJ2; bijdragen aan het halen van de doelstellingen voor energiebesparing en voor de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen; bijdragen aan het ontwikkelen van innovatieve duurzame technologie, zowel in grootschalige projecten als in lokale benutting van duurzame energiebronnen; en bijdragen aan een betere ruimtelijke inrichting van Nederland met het oog op de klimaatverandering. Klimaatprogramma Aanpakken en aanpassen De provincie Gelderland heeft haar ambities op het gebied van milieu en klimaat geconcretiseerd in het Gelders Klimaatprogramma 'Aanpakken en Aanpassen'. Het klimaatprogramma gaat uit van een integrale aanpak op het gebied van duurzame woon-, werk- en leefomgeving en duurzame economische ontwikkeling voor alle Gelderse inwoners en bedrijven. Belangrijke doelen zijn het aanpakken van de energiehuishouding en het verminderen van de CO2-uitstoot, met een klimaatneutrale energiehuishouding in 2050 als einddoel. Gelderland moet vóór 2050 klimaatbestendig zijn ingericht. In de uitvoeringsagenda staan de volgende doelen: stabilisering van het fossiele energieverbruik in 2015, daarna afname toename van het aandeel duurzame energie van 6% in 2010 tot 10% in 2015 en richting 20% in 2020 naar een klimaatneutrale energiehuishouding in 2050 via steun aan energietransities bijdragen aan het klimaatbestendig maken van Gelderland door maatregelen op het gebied van water, natuur en stedelijke kwaliteit.

3 Bijlage 2 Methodiek CO 2 scan Methodiekbeschrijving Om de CO 2 -uitstoot van Tiel te bepalen is de gemeente onderverdeeld in sectoren. Deze sectoren zijn op hun beurt weer opgedeeld in (sub)subsectoren. De emissie van de verschillende (sub)subsectoren van de gemeente Tiel is bepaald met behulp van de DHV CO 2 -scanner. De scanner is een rekeninstrument dat de CO2 emissies op 3 niveaus bepaald: 1) Directe invoer van CO 2 -emissies; 2) Invoer van sectorale energiegebruiksgegevens; 3) Invoer van sectorale activiteitendata. Ad 1: Directe invoer van CO 2 -emissies In sommige gevallen is van een bepaalde sector (of deel van een sector) al bekend wat de CO 2 -uitstoot is, bijvoorbeeld omdat er al een studie beschikbaar is of omdat deze informatie op gemeenteniveau al landelijk beschikbaar is. Deze gegevens kunnen dan direct ingevoerd worden. Ad 2: Invoer van sectorale energiegebruiksgegevens In andere gevallen zijn van een bepaalde sector of deel van een sector gegevens over het energiegebruik bekend. Als dat het geval is, kunnen deze energiegebruiksgegevens in de scanner worden ingebracht, waarna automatisch met de juiste emissiefactoren de CO 2 - emissies worden berekend. Ad 3: Invoer van sectorale activiteitendata. In verreweg de meeste gevallen zijn bovengenoemde gegevens beiden niet bekend. In dat geval kan dan het niveau van de zogenaamde sectorale activiteiten worden gebruikt. Dit niveau is gebaseerd op onderstaande formule: Sectorale CO 2-uitstoot = (activiteit van de sector) x (energie-indicator) x (emissiefactor) Deze formule is het best te begrijpen middels een voorbeeld: Voorbeeld: het is niet bekend wat het aardgasverbruik van de vrijstaande woningen in de gemeente Tiel in het jaar 2007 is geweest. Het is echter wel bekend dat er vrijstaande woningen zijn (activiteit van de sector). Uit het document Cijfers en Tabellen 2007 van SenterNovem wordt als gemiddeld aardgasverbruik van een vrijstaande woning in Nederland m3 genoemd (de energie-indicator). Daarmee kan dus een schatting worden gemaakt van het totale aardgasgebruik. 1 m3 komt overeen met een uitstoot van 1,80 kg CO 2. In Tiel wordt de CO 2 -uitstoot door vrijstaande huizen daarom geschat op x x (1,80 / ) = 4,7 kton.

4

5 Bijlage 3 Resultaten DHV-Scan 2008 per sector Berekening van de CO 2 -emissies voor de sector Industrie

6 Berekening van CO 2 -emissies voor de sector Huishoudens Berekening van de CO 2 -emissies voor de sector Handel en Diensten

7 Berekening van de CO2 emissies voor de sector Landbouw

8 Berekening van de CO 2 -emissies voor de sector Verkeer en vervoer Berekening van de CO 2 -emissies voor de sector Bouw

9 Berekening van de CO 2 -emissies voor de sector Overheid

10 Bijlage 4 Toelichting autonome groei CO 2 uitstoot Tiel 2020 Overheid De autonome afname van het energiegebruik voor de sector overheid wordt geschat op 7%. Dit is berekend uit Structuurvisie Tiel (gebaseerd op bevolkingsgroei) en ECN 2008 Energiebesparing in Nederland (besparing huishoudens) en wordt hieronder uitgewerkt. Volgens de Structuurvisie woonden er in 2005 in Tiel mensen. Voorspeld wordt dat Tiel in inwoners heeft. Dit komt overeen met een jaarlijkse groei van 340 inwoners. In 2007 woonden er in Tiel mensen. Voorspeld is dat in de periode van 2015 tot 2025 de jaarlijkse groei 150 inwoners bedraagt. In 2020 zullen er volgens de voorspellingen dan x 150 = inwoners zijn. Ten opzichte van 2008 zal het aantal inwoners dan met 7,5% gestegen zijn. In de periode van vond volgens het ECN binnen de huishoudens een energiebesparing plaats van 1,2% per jaar. Aangenomen wordt dat de energiebesparing voor de overheid van dezelfde ordegrootte is, omdat ook in deze sector energiebesparing het gevolg is van duurzamere bouw en duurzamer gebruik van apparaten in het gebouw. Tevens wordt aangenomen dat dit besparingstempo geldt voor de periode Met een besparingstempo van 1,2% per jaar zal in 2020 binnen de overheid 13,5% energie bespaard zijn t.o.v Een sectorale groei van 7,5% en een energiebesparing van 13,5% leveren een afname van het energiegebruik door de overheid van 7,0%. Huishoudens De autonome groei voor de sector huishoudens wordt geschat op 6%. Dit is berekend uit Structuurvisie Tiel (gebaseerd op toename aantal woningen) en ECN 2008 Energiebesparing in Nederland (besparing huishoudens). Volgens de Structuurvisie waren er in 2005 in Tiel woningen. Voorspeld wordt dat er in 2015 in Tiel woningen staan. Jaarlijks worden er in deze periode dus 450 woningen bijgebouwd. In 2025 zullen er volgens de voorspellingen woningen zijn. Dit komt overeen met een jaarlijkse groei van 170 woningen voor de periode Voor het jaar 2020 kan uit bovenstaande opgemaakt worden dat er x 170 = woningen zijn in Tiel. Ten opzichte van 2008 zal het energiegebruik door woningen dan met 23% gestegen zijn. In dezelfde periode zal er volgens het ECN een energiebesparing van 1,2 % per jaar optreden (aangenomen dat het besparingstempo gelijk blijft aan dat uit de periode ). Dit zal ertoe leiden dat in ,5% energie bespaard wordt t.o.v Een sectorale groei van 23% en een energiebesparing van 13,5% leveren een toename van het energiegebruik door huishoudens van 6,4%. Handel en diensten De autonome groei voor de sector handel en diensten wordt geschat op 93%. Dit is berekend uit Structuurvisie Tiel (gebaseerd op bevolkingsgroei) en ECN 2008 Energiebesparing in Nederland (besparing huishoudens). Omdat de aannames voor dit prognosecijfer dezelfde zijn als die bij de sector overheid, wordt voor een onderbouwing van het groeicijfer verwezen naar de paragraaf overheid.

11 Landbouw De autonome groei van de sector landbouw wordt geschat op een emissieafname door aardgasgebruik van 10%, een emissietoename door elektriciteitsgebruik van 35%, een emissietoename door gebruik van diesel en van fossiele brandstoffen van 0% en een emissieafname door gebruik van warmte van 16%. Dit komt uit op een toename van 9%. Bovenstaande toe- en afnames zijn gebaseerd op landelijke gemiddelden (bron: Monitweb, GE-scenario hoge olieprijs Industrie De autonome groei door de sector industrie wordt geschat op een emissietoename door het aardgasgebruik van 22%, een emissietoename door elektriciteitsgebruik van 97%, een emissietoename door fossiele brandstoffen van 22% en een toename van CO 2 -emissie door niet verder gespecificeerde bronnen van 22%. Deze cijfers zijn berekend uit de Structuurvisie Tiel (gebaseerd op groei aantal banen), ECN 2008 Energiebesparing in Nederland (besparing industrie) en informatie van de gemeente Tiel over het toekomstige energiegebruik van 2 nieuwe bedrijven. Dit betreft Autorecycling Nederland (PST Plant/ARN) met een geschat elektriciteitsverbruik van 4 miljoen kwh en Koel- en vriesopslag Van Bon/Partner Logistics met een geschat elektriciteitsverbruik van 1 miljoen kwh. Dit komt tezamen overeen met een toename van CO2-uitstoot van 2,69 kton per jaar. Aangenomen dat beide fabrieken in 2009 in werking zijn, zal er in 2020 een emissietoename door elektriciteitsgebruik in de industrie hebben plaatsgevonden van 12 x 2,69 = 84,7 kton bovenop de groei van de reeds bestaande industrie. Hierbij moet worden opgemerkt dat het autorecyclingsbedrijf een flink aantal schroothopen in Nederland gaat vervangen waardoor restmaterialen meer en beter worden hergebruikt. Dat levert landelijk een CO 2 besparing op. Bij Van Bon betreft het een verplaatsing uit een buurgemeente waarbij met de nieuwe vestiging een zuiniger complex met efficiëntere processen wordt gerealiseerd. Ook dit levert per saldo een CO 2 reductie op. Volgens de Structuurvisie is in de laatste tien jaar het aantal banen in Tiel gegroeid met 10%. In 2007 waren er in Tiel banen (CBS 2007). Aangenomen dat de groei in gelijk tempo doorzet, zal het aantal banen in 2020 dan op liggen. Ten opzichte van 2008 zal het aantal banen dan met 36,1% gestegen zijn. In de periode van vond er een energiebesparing binnen de industrie plaats van 0,9% per jaar (bron: ECN 2008 Energiebesparing in Nederland ). Aangenomen wordt dat dit besparingstempo ook geldt voor de periode Met een besparingstempo van 0,9% per jaar zal in 2020 binnen de industrie 10,3% energie bespaard zijn t.o.v In de nabije toekomst zullen in Tiel twee nieuwe fabrieken komen te staan, waarvan geschat wordt dat zij een jaarlijks elektriciteitsverbruik zullen hebben van 4 miljoen kwh (ARN) en elektriciteitsverbruik 1 miljoen kwh (Van Bon). Een sectorale groei van 36,1%, een energiebesparing van 0,9% en een toename in elektriciteitsverbruik van 84,7 kton, levert een toename van het industrieel energiegebruik van 22,1% door aardgas, fossiele brandstoffen en niet verder gespecificeerde energiebronnen en een toename van 97,2% door industrieel elektriciteitsverbruik. Bouw De autonome groei voor de sector bouw wordt geschat op 22%. Volgens de Structuurvisie groeide het aantal banen in Tiel in de laatste 10 jaar met 10%. In 2007 waren er in Tiel banen (CBS 2007). Aangenomen dat de groei in gelijk tempo doorzet, zal het aantal banen in 2020 dan op liggen. Ten opzichte van 2008 zal het aantal banen dan met 36,1% gestegen zijn.

12 In de periode van vond er volgens het ECN een energiebesparing binnen de industrie plaats van 0,9% per jaar. Aangenomen wordt dat dit besparingstempo ook geldt voor de bouw in de periode Met een besparingstempo van 0,9% per jaar zal in 2020 binnen de bouw 10,3% energie bespaard zijn t.o.v Een sectorale groei van 36,1% en een energiebesparing van 0,9% leveren een toename van het energiegebruik door de bouw van 22,1%. Verkeer en vervoer De autonome groei voor de sector verkeer en vervoer wordt geschat op 2%. Dit is berekend uit de Mobiliteitsvisie en structuurvisie Tiel en ECN 2008 Energiebesparing in Nederland (besparing transport). Volgens de Mobiliteitsvisie en de Structuurvisie woonden er in 2005 in Tiel mensen. Voorspeld wordt dat Tiel in inwoners heeft. Dit komt overeen met een jaarlijkse groei van 340 inwoners. Voorspeld is dat in de periode van 2015 tot 2025 de jaarlijkse groei 150 inwoners bedraagt. In 2020 zullen er volgens de voorspellingen x 150 = inwoners zijn. Ten opzichte van 2008 zal het aantal inwoners dan met 7,5% gestegen zijn. In de periode van vond er een energiebesparing in de transport plaats van 0,4% per jaar (bron: ECN 2008 Energiebesparing in Nederland ). Aangenomen wordt dat dit besparingstempo ook geldt voor de periode Met een besparingstempo van 0,4% per jaar zal in 2020 in de transport sector 4,7% energie bespaard zijn t.o.v Een sectorale groei van 7,5% en een energiebesparing van 4,7% leveren een toename van het energiegebruik door verkeer en vervoer van 2,4%. Emissiefactoren van elektriciteit De CO2-emissiefactoren van elektriciteit gaan in de toekomst ook veranderen doordat er enerzijds een verschuiving zal plaatsvinden in de brandstofmix van elektriciteitscentrales en anderzijds doordat elektriciteitscentrales efficienter worden. In bijlage X staat een uitgebreide analyse naar de CO2-emissiefactoren van elektriciteit.

13 Bijlage 5 kansenkaart koude-warmte opslag

14

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011

Workshop J De kracht van een klimaatfonds. 05 april 2011 Workshop J De kracht van een klimaatfonds 05 april 2011 Presentatie Ad Phernambucq Zeeuws Klimaatfonds: Klimaatneutraal met Zeeuwse Projecten Nationaal Energie- en klimaatbeleid Doelstelling: Duurzame

Nadere informatie

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA

STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA UPDATE 2016 SAMENVATTING STRATEGIE DUURZAME ENERGIETRANSITIE GEMEENTE BREDA Opdrachtgever Gemeente Breda Afdeling Mobiliteit en Milieu Opdrachtnemer Evert

Nadere informatie

Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen. Heleen de Coninck, 13 september 2011

Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen. Heleen de Coninck, 13 september 2011 Onze energievoorziening in feiten: mythes, nieuwtjes en kansen Heleen de Coninck, 13 september 2011 Energieonderzoek Centrum Nederland Grootste energieonderzoekcentrum van Nederland Missing link tussen

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

Factsheet klimaatverandering

Factsheet klimaatverandering Factsheet klimaatverandering 1. Klimaatverandering - wereldwijd De aarde is sinds het eind van de negentiende eeuw opgewarmd met gemiddeld 0,9 graden (PBL, KNMI). Oorzaken van klimaatverandering - Het

Nadere informatie

Emissiehandel in Europa

Emissiehandel in Europa Emissiehandel in Europa Emissiehandel (EU ETS) is een marktinstrument waarmee de EU uitstoot van broeikasgassen wil verminderen en zo haar klimaatdoelstelling wil behalen. Er zijn twee emissiehandelssystemen:

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e helft 2014 Verheij Infra b.v. Prisma 89 3364 DJ Sliedrecht Tel : 0184-433095 Getekend: Email Site : info@verheijsliedrecht.nl : www.verheijsliedrecht.nl

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2013 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede Klimaatneutraal in 2030

Wijk bij Duurstede Klimaatneutraal in 2030 Wijk bij Duurstede Klimaatneutraal in 2030 Wijk bij Duurstede klimaatneutraal in 2030 Door: Kees van der Leun en Linda Docter Datum: 23 september 2016 Projectnummer: UENNL17055 Ecofys 2016 voor de gemeente

Nadere informatie

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015

Technisch-economische scenario s voor Nederland. Ton van Dril 20 mei 2015 Technisch-economische scenario s voor Nederland Ton van Dril 20 mei 2015 Overzicht Energieplaatje in historisch perspectief Hoeveel en hoe gebruiken we energie? Wat gebeurt er met verbruik en uitstoot

Nadere informatie

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017

edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 1 edup 2016 Overzicht monitoringinstrumenten planet -onderdelen (onderdeel II) Gemeente Zuidhorn februari 2017 2 Inleiding Voor u ligt het de evaluatie van het Duurzaamheidsuitvoeringsplan 2016: het edup

Nadere informatie

Tiel klimaatbewust. Klimaatbeleidsplan gemeente T i e l

Tiel klimaatbewust. Klimaatbeleidsplan gemeente T i e l Tiel klimaatbewust Klimaatbeleidsplan 2010-2020 gemeente T i e l Inhoudsopgave Voorwoord 5 Samenvatting 7 Inleiding 9 1 De context van lokaal klimaatbeleid 11 1.1 Klimaatverandering 11 1.2 Uitputting

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 240 Evaluatienota Klimaatbeleid Nr. 43 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies

Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Emissies, emissierechten, hernieuwbare bronnen en vermeden emissies Door Harry Kloosterman en Joop Boesjes (Stichting E.I.C.) Deel 1 (Basis informatie) Emissies: Nederland heeft als lidstaat van de Europese

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Factsheet. Klimaatverandering: Beleid en maatregelen

Factsheet. Klimaatverandering: Beleid en maatregelen Factsheet Klimaatverandering: Beleid en maatregelen Sinds het begin van het Industriële Tijdperk (circa 1860) is de gemiddelde temperatuur op aarde met 0,8 C gestegen. Wetenschappers kennen het grootste

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 1 e helft 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 1 november 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie...

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 17 maart 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl EMISSIE- INVENTARIS 015 -mei 016, www.dehaasmaassluis.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Introductie 3 1. Organisatorische grens 3 1.3 Basisjaar 3 1.4 Wijziging berekening ten opzichte van 014 3 1.5

Nadere informatie

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen.

Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Open klimaatlezingen 2009 Klimaatverandering en internationaal beleid: de weg van Kyoto naar Kopenhagen. Hans Bruyninckx De eerste stappen in internationaal klimaatbeleid 1979: 1ste World Climate Conference

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben.

gemeente Eindhoven Hierin wil GroenLinks in ieder geval de volgende vragen beantwoord hebben. gemeente Eindhoven Inboeknummer 15bst00959 Beslisdatum B&W 14 juli 2015 Dossiernummer 15.29.103 (2.3.1) Raadsvragen Van het raadslid dhr. R. Thijs (GroenLinks) over klimaatambities Eindhoven na gerechtelijke

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

Klever Boor- en Perstechniek BV Postbus 72 3410 CB Lopik

Klever Boor- en Perstechniek BV Postbus 72 3410 CB Lopik Klever Boor- en Perstechniek BV Postbus 72 3410 CB Lopik Bezoekadres: Batuwseweg 43 3411 KX Lopikerkapel Tel: 0348-554986 Fax: 0348-550611 E-mail: info@kleverbv.nl CO₂ Footprint 2014 Inhoud 1 Inleiding...

Nadere informatie

Factsheet klimaatverandering

Factsheet klimaatverandering Factsheet klimaatverandering 1. Klimaatverandering - wereldwijd De aarde is sinds het eind van de negentiende eeuw opgewarmd met gemiddeld 0,9 graden (PBL, KNMI). Oorzaken van klimaatverandering - Het

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint

Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint Rekenkundige onderbouwing van de herberekening van het basisjaar en eventuele tussenliggende jaren. Zwatra B.V. Doc.code: HBF Versie: 1 Datum: 19 november 2015 Status:

Nadere informatie

Van Kyoto via Den Haag naar Groningen

Van Kyoto via Den Haag naar Groningen Van Kyoto via Den Haag naar Groningen Beschrijving van de CO 2 emissie en overige broeikasgassen in de Provincie Groningen en de CO 2 effecten van de potentieelstudie 9 september 2003 Opgesteld door: KNN

Nadere informatie

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e+2e helft 2014

CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e+2e helft 2014 CO2-prestatieladder Periodieke voortgangsrapportage 1e+2e helft 2014 Verheij Infra b.v. Prisma 89 3364 DJ Sliedrecht Tel : 0184-433095 Getekend: Email Site : info@verheijsliedrecht.nl : www.verheijsliedrecht.nl

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 TOELICHTING 17 ART. 6.4 VAN HET BENCHMARKINGCONVENANT HET GEBRUIK VAN ALTERNATIEVE MAATREGELEN 1. Inleiding Art. 6.4 van het benchmarkingconvenant biedt de mogelijkheid

Nadere informatie

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH

Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie. Alex Ouwehand Directeur NMZH Praktische voorstellen voor energiebesparing in haven en industrie Alex Ouwehand Directeur NMZH CO2 emission CO2 reduction Ambities klimaat en energie EU en Rijk 2020 : 20 % CO 2 -reductie (tov 1990),

Nadere informatie

Energie. Gebruik, kosten & transitie. Frans Rooijers directeur CE Delft

Energie. Gebruik, kosten & transitie. Frans Rooijers directeur CE Delft Energie Gebruik, kosten & transitie Frans Rooijers directeur CE Delft CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft CO 2 -uitstoot 28-214 gemeente Delft Notitie Delft, april 215 Opgesteld door: L.M.L. (Lonneke) Wielders C. (Cor) Leguijt 2 April 215 3.F78 CO 2-uitstoot 28-214 1 Woord vooraf In dit rapport worden de tabellen

Nadere informatie

CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep

CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep CO 2 Footprint 2014 1 e half jaar Goudappel Groep Zienergie BV Dokter Stolteweg 2 8025 AV Zwolle Postbus 10055 8000 GB Zwolle Tel: 038-8531395 E-mail: d.vandewoestijne@zienergie.nl Versie Datum Opgesteld

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie!

Spaar het Klimaat. Op naar een gedeelde visie! Spaar het Klimaat Op naar een gedeelde visie! VISIE SPAAR HET KLIMAAT In het begin van de zomer 2013 is tijdens een laatste sessie gesproken over de vernieuwing van de missie en visie van Spaar het Klimaat.

Nadere informatie

5 Energiescenario s Nederland in 2050

5 Energiescenario s Nederland in 2050 STAPPENPLAN VOOR DUURZAME ENERGIEPRODUCTIE hoofdstuk 5, conceptversie 7 juli 2015 Maarten de Groot Kees van Gelder 5 Energiescenario s Nederland in 2050 5.1 Inleiding Op 15 november 2012 en 21 april 2013

Nadere informatie

Milieubarometerrapport 2012

Milieubarometerrapport 2012 Milieubarometerrapport 2012 Gebroeders Van der Plas Milieubarometerrapport - Gebroeders Van der Plas - 2012 Milieubarometer - 2012 Gebroeders Van der Plas Inhoud De Milieubarometer vertaalt gegevens zoals

Nadere informatie

Carbon footprint 2013

Carbon footprint 2013 PAGINA i van 13 Carbon footprint 2013 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2013_2.0 Versie: 2.0 Status: Def Uitgegeven

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. BRANDSTOF... 4 REDUCTIEDOELSTELLING... 4 RESULTATEN... 4 3. ELEKTRICITEIT... 5 4. GROENAFVAL... 6 KETENANALYSE... 6 REDUCTIEDOELSTELLING... 6 HOEVEELHEID

Nadere informatie

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013

CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 CO 2 -reductiedoelstelling 2011-2013 Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV december 2011 2010.0001-15 Inleiding Cauberg-Huygen is sinds 1975 koploper in oplossingen voor de bouw- en infrasector, industrie

Nadere informatie

Achtergrondinformatie The Bet

Achtergrondinformatie The Bet Achtergrondinformatie The Bet Wedden dat het ons lukt in 2 maanden 8 % CO 2 te besparen! In 1997 spraken bijna alle landen in het Japanse Kyoto af hoeveel CO 2 zij moesten besparen om het broeikaseffect

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DECREET. van de heren Eloi Glorieux, Rudi Daems, Jos Stassen en Jef Tavernier en de dames Mieke Vogels en Vera Dua

VOORSTEL VAN DECREET. van de heren Eloi Glorieux, Rudi Daems, Jos Stassen en Jef Tavernier en de dames Mieke Vogels en Vera Dua Stuk 2120 (20082009) Nr. 1 Zitting 20082009 19 februari 2009 VOORSTEL VAN DECREET van de heren Eloi Glorieux, Rudi Daems, Jos Stassen en Jef Tavernier en de dames Mieke Vogels en Vera Dua houdende de voorbeeldrol

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan

V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan Datum: april 2015 versie 3 Pagina 1 van 6 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2017 V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan te Nijkerk Datum: april 2015 versie 3 Pagina 2 van 6 Inhoud 1 Inleiding energie meetplan

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 beschrijft ons plan van aanpak, inclusief de te nemen maatregelen in het bedrijf en vervoer (3.B.1 van CO 2 -Prestatieladder).

Hoofdstuk 4 beschrijft ons plan van aanpak, inclusief de te nemen maatregelen in het bedrijf en vervoer (3.B.1 van CO 2 -Prestatieladder). 1 I N L E I D I N G 1. 1 O v e r d i t r a p p o r t Dit rapport beschrijft de CO 2 -footprint, de CO 2 -reductiedoelstellingen en CO 2 - reductiemaatregelen van OBO BETTERMANN. OBO BETTERMANN werkt met

Nadere informatie

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal

Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Feiten en Cijfers Energie Gemeente Berg en Dal Raadsbijeenkomst Edward Pfeiffer, Claudia Algra 7 april 2016 Gemeente Berg en Dal Programma Tijd Onderwerp Verantwoordelijke 21:30 21:35 Opening Wethouder

Nadere informatie

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 UNCLASSIFIED TOL: 0006 0000795431 CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 Conform de CO 2 prestatieladder 3.0 CO 2 reductieplan: doelstellingen en

Nadere informatie

Energiebesparing, geliefd en genegeerd. Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011

Energiebesparing, geliefd en genegeerd. Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011 Energiebesparing, geliefd en genegeerd Colloquium Beleidsstudies Piet Boonekamp, 28 oktober 2011 Aan de orde Verbruiktrends Wat is besparing Waarom besparen? Stimulering besparing Bereikte besparing Wat

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen Schulte en Lestraden B.V. de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van

Nadere informatie

Milieu jaarverslag 2013-Q4

Milieu jaarverslag 2013-Q4 Milieu jaarverslag 2013-Q4 1. Inleiding In dit verslag worden gegevens gepubliceerd ten aanzien van energie met daaraan gekoppeld de CO 2 footprint. De dataverzameling en rapportage voor CO 2 gebeurt conform

Nadere informatie

DE POLITICI. politici 1

DE POLITICI. politici 1 DE POLITICI Jullie zijn de vertegenwoordigers van de Vlaamse politiek: de minister-president en de minister van Energie. Jullie stellen het beleid van de regering voor aan de andere gesprekspartners. Standpunt

Nadere informatie

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Conform niveau op de CO2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 1 Inleiding... 3 2 Doelstellingen... 4 3 Planning meetmomenten...

Nadere informatie

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen

Energieverbruik gemeentelijke gebouwen MILIEUBAROMETER: INDICATORENFICHE ENERGIE 1/2 Samenwerkingsovereenkomst 2008-2013 Milieubarometer: Energieverbruik gemeentelijke gebouwen Indicatorgegevens Naam Definitie Meeteenheid Energieverbruik gemeentelijke

Nadere informatie

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl A. B. Emissie CO2-reductie Inventaris Versie 2.0 Auteur Gubbels Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl 1/12 Inhoudsopgave Invalshoek B. CO2-reductie...

Nadere informatie

Voortgang doelstellingen 2015/2016 CO2-prestatieladder 18 november 2016

Voortgang doelstellingen 2015/2016 CO2-prestatieladder 18 november 2016 Voortgang doelstellingen 2015/2016 CO2-prestatieladder 18 november 2016 CO2-prestatieladder niveau 3. Voortgang reductiedoelstellingen Breukelen, 18 november 2016 Peggy Nab Akkoord namens directie Datum:

Nadere informatie

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers

Energie nulmeting. Regio Amstelland-Meerlanden. Bosch & Van Rijn Consultants in renewable energy & planning. Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Energie nulmeting Regio Amstelland-Meerlanden Concept 22 oktober 2008 Opdrachtgever: Twynstra Gudde Adviseurs en Managers Opgesteld door: Bosch & Van Rijn Drs. G. Bosch Ing. J. Dooper Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

KLIMAAT EN LANDBOUW IN FRYSLAN

KLIMAAT EN LANDBOUW IN FRYSLAN 1 Managementsamenvatting van: KLIMAAT EN LANDBOUW IN FRYSLAN (uitstoot van broeikasgassen) Uitgevoerd door het Centrum voor Landbouw en Milieu, 2009 in opdracht van de provincie Fryslân Inleiding Landbouw

Nadere informatie

BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT 2011. Ingenieurs met een verhaal.

BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT 2011. Ingenieurs met een verhaal. BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT 2011. Ingenieurs met een verhaal. EMISSIE INVENTARISATIE BOOT, jaar 2014 OPDRACHTGEVER DATUM

Nadere informatie

Energie- en klimaatmonitor agrosectoren Hernieuwbare energie, reductie broeikasgassen en energiebesparing

Energie- en klimaatmonitor agrosectoren Hernieuwbare energie, reductie broeikasgassen en energiebesparing Energie- en klimaatmonitor agrosectoren Hernieuwbare energie, reductie broeikasgassen en energiebesparing Inleiding In 28 sloten de overheid en de agrosectoren het convenant Schone en Zuinige agrosectoren.

Nadere informatie

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012 CO2 emissie gemeente Kerkrade Afdeling Milieu en Bouwen gemeente Kerkrade januari 2013 INHOUDSOPGAVE: Inhoud 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2014 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 30 januari 2015 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020]

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] 2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Co2-prestatieladder 3.0 2015 Inhoud Inleiding... 2 1.1. Doelstellingen... 3 1.2. Planning meetmomenten... 3 1.3.

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder

Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder Theo Klever B.V. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging Utrechtsestraatweg

Nadere informatie

De CO2 prestatieladder kent 3 scopes. Deze betreffend de uitstoot van CO2 als gevolg van de volgende activiteiten:

De CO2 prestatieladder kent 3 scopes. Deze betreffend de uitstoot van CO2 als gevolg van de volgende activiteiten: CO2 inventarisatie 2011 Scope 1 & 2 Inleiding: Om te voldoen aan de CO2 prestatieladder van de Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden en Ondernemen (afgekort skao) heeft Klaver Fietsparkeervoorziening

Nadere informatie

Klimaatakkoord Rijk en UvW

Klimaatakkoord Rijk en UvW Klimaatakkoord Rijk en UvW Politieke en beleidsmatige context (klimaatbeleid) Rafaël Lazaroms 25 mei 2010 1 Inhoud presentatie Voorstellen Internationaal en nationaal klimaatbeleid Positie waterschappen

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Juni 2015 ECN-N--15-013 Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Gerdes, J. 2 Inhoud 1 Samenvattende inleiding dichter bij emissiedoel 2020 5 2 Geraamd energieverbruik en emissies Drenthe 2020 gedaald

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status EnRP2014 14.02 24 april 2014 Gereed Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

ZUINIGE ENERGIE EN KPN

ZUINIGE ENERGIE EN KPN ZUINIGE ENERGIE EN KPN KPN start op 30 oktober 2012 met nieuwe corporate campagne Het netwerk dat geeft om Nederland. Hierbij worden relevante maatschappelijke thema s belicht. In de eerste uiting, We

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Gas. Versie 26 januari 2016 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Gas 1. Scope/afbakening De productgroep Gas omvat alle gas die van het openbare gasnet en via transport over de weg betrokken wordt door

Nadere informatie

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015

3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 3.A.1-2 Emissie inventaris rapport 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 10 2 Beschrijving van de organisatie 10 3 Verantwoordelijke 11 4 Basisjaar en rapportage 11 5 Afbakening 11 6 Directe

Nadere informatie

Duurzame energie in Japan

Duurzame energie in Japan Duurzame energie in Japan Rob Stroeks (Project Officer, TWA Tokio) - 8-3-2004 Samenvatting Japan heeft van oudsher weinig natuurlijke energiebronnen. De daarmee samenhangende afhankelijkheid van buitenlandse

Nadere informatie

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies 2013 Inleiding In het kader van de CO 2 prestatieladder is een ketenanalyse uitgevoerd naar de CO 2 productie door verwarming

Nadere informatie

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2012-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A 5 Scope 1 emissies 5 Scope 2 emissies

Nadere informatie

Energie meetplan 2015-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2

Energie meetplan 2015-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Energie meetplan 215-217 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 3.1. 4 Vestiging A 3.2. 6 Vestiging B 6 6 3.3. 7 Werkplaats

Nadere informatie

CO₂ Emissie inventaris 2015

CO₂ Emissie inventaris 2015 1 van 11 CO₂ Emissie inventaris 2015 Datum 17-2-2016 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 11

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2

Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3. Monitoring doelstellingen 2015 scope 1 en 2 4.B.2 Voortgangsrapportage emissies scope 1, 2 en 3 Evaluatie 1 e halfjaar 215 & Monitoring doelstellingen 215 scope 1 en 2 Van Steenis Geodesie BV Ringveste 7b 3992 DD HOUTEN Van Steenis Geodesie BV Duurstedeweg

Nadere informatie

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Dit document bevat de uitgewerkte actuele emissie-inventaris van Welling Bouw Vastgoed Rapportage 1 e halfjaar 2010 (januari juli 2010) Opgesteld door: TL Gecontroleerd

Nadere informatie

Bedrijven en consumenten laten (Vermeden) emissies onbenut!!!

Bedrijven en consumenten laten (Vermeden) emissies onbenut!!! Bedrijven en consumenten laten (Vermeden) emissies onbenut!!! Door Harry Kloosterman en Joop Boesjes (Stichting E.I.C.) Deel 3 (Vervolg informatie) Voor het niet-ets zijn er geen emissies en emissierechten

Nadere informatie

BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT.

BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT. BOOT organiserend ingenieursburo bv Alle opdrachten worden aanvaard en uitgevoerd overeenkomstig de AV-BOOT. EMISSIE INVENTARIS 2013 OPDRACHTGEVER DATUM 21 mei 2014 OPGESTELD DOOR GEAUTORISEERD LEIDER

Nadere informatie

Rapportage Jade Beheer 2012 versie 130206

Rapportage Jade Beheer 2012 versie 130206 2012 Meetresultaten Jade Beheer B.V. 2012 In navolging op de rapportages van 2013 Q1/Q2 en 2012 Q3/Q4 is het helaas met de kennis van nu noodzakelijk enkele wijzigingen op die rapportages kenbaar te maken.

Nadere informatie

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012

VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012 Energy Services Verhoef BV VOORTGANGSRAPPORTAGE ONTWIKKELING ENERGIE-EFFICIENTIE IN DE SUPERMARKTSECTOR OVER HET JAAR 2012 Concept, 21 mei 2013 Opgesteld door Energy Services Verhoef BV in opdracht van

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Inhoud 1 Aanleiding 1 2 Werkwijze 2 2.1. Bronnen 2 2.2. Kentallen 2 3 CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie 3 4 Ontwikkeling 5 5

Nadere informatie

Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint

Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint Herberekening Basisjaar CO 2 -Footprint Rekenkundige onderbouwing van de herberekening van het basisjaar en eventuele tussenliggende jaren. Loodgietersbedrijf RéVé B.V. Doc.code: HBF Versie: 1 Datum: 10

Nadere informatie

Ondernemers Coöperatie Tiel U.A. Tiels Energie Convenant

Ondernemers Coöperatie Tiel U.A. Tiels Energie Convenant Ondernemers Coöperatie Tiel U.A. Tiels Energie Convenant Tiels Energie Convenant Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het volgende overwogen Klimaatverandering als gevolg van de uitstoot

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2013-2017. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2013-2017 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A 5 Scope 1 emissies 5 Scope 2 emissies

Nadere informatie