Inhoudsopgave. Voorwoord 9. Dankbetuiging 11. Deel I Theoretische en empirische achtergrond 15

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Voorwoord 9. Dankbetuiging 11. Deel I Theoretische en empirische achtergrond 15"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Voorwoord 9 Dankbetuiging 11 Deel I Theoretische en empirische achtergrond 15 Hoofdstuk 1 Inleiding tot Mindful Parenting Waarom opvoeden veel stress kan opleveren Waarom Mindful Parenting kan helpen De ontwikkeling van de cursus Mindful Parenting De opbouw van dit boek Opmerking over persoonlijke voorbeelden 28 Hoofdstuk 2 Een evolutionaire blik op opvoeden en opvoedingsstress Inleiding: waarom een evolutionaire blik op opvoeden en mindfulness? Oorzaken van onze opvoedingsstress De evolutie van empathie, samenwerking en mededogen: geschenken van onze voorouders 53 Hoofdstuk 3 Resultaten van de cursus Mindful Parenting Inleiding Onderzoek 1 Resultaten bij de eerste 10 groepen Onderzoek 2 Resultaten bij de volgende 10 groepen Onderzoek 3 Resultaten van de laatste groep, behaald bij de huidige cursus Mindful Parenting Conclusies en toekomstig onderzoek naar Mindful Parenting 64 Deel II Mindful Parenting: zo zit de 8 weken durende cursus in elkaar 67 Hoofdstuk 4 Overzicht van en richtlijnen voor de cursus Mindful Parenting Doelen van de cursus Overzicht van de onderwerpen en oefening van de cursus Mindful Parenting Samenvatting van de onderwerpen van elke bijeenkomst Kwalificaties van de trainer Met mindfulness aan de slag in de dagelijkse praktijk van kinderen grootbrengen Moeten ouders hun kinderen mindfulness leren? Voor wie is de cursus Mindful Parenting bestemd? Voorbereiding van de cursisten: eerste ontmoeting met het gezin 91 Inhoudsopgave 5

2 4.9 Omvang en samenstelling van de groep Omvang en samenstelling van de groep Omvang en samenstelling van de groep Omvang en samenstelling van de groep De verwantschap van Mindful Parenting met het boeddhisme 96 4,14 De structuur van dit handboek Recepten en flexibiliteit 98 Hoofdstuk 5 Bijeenkomst 1: automatisch opvoeden Zijn versus doen Richtlijnen voor de bijeenkomst 103 Hoofdstuk 6 Bijeenkomst 2: opvoeden met een beginner s mind Bevoordeeld zijn en opvoeden Richtlijnen voor de bijeenkomst 127 Hoofdstuk 7 Bijeenkomst 3: Als ouders weer in contact komen met ons lichaam Belichaamde emoties Het lichaam en de verbinding met ons kind Zelfcompassie Richtlijnen voor de bijeenkomst 150 Hoofdstuk 8 Bijeenkomst 4: Omgaan met versus reageren op opvoedingsstress Gedachten Onderbreken Richtlijnen voor de bijeenkomst 168 Hoofdstuk 9 Bijeenkomst 5: Opvoedingspatronen en schema s Achtergrond Richtlijnen voor de bijeenkomst 183 Hoofdstuk 10 Bijeenkomst 6: Conflicten en opvoeden Achtergrond Richtlijnen voor de bijeenkomst 197 Hoofdstuk 11 Bijeenkomst 7: Liefde en grenzen Mindfulness: wijsheid en compassie Wat is compassie? Liefdevolle vriendelijkheid of metta Acceptatie en ouderschap Grenzen en grenzen stellen Bewustzijn van onze eigen grenzen De erfenis van onze eigen ouders herkennen Mindful Ouderschap

3 11.8 Grenzen stellen en bewustzijn in het hier-en-nu Je emoties omarmen, de ervaring van je kind omarmen Gevoelens tegenover gedrag Richtlijnen voor de bijeenkomst 219 Hoofdstuk 12 Bijeenkomst 8: Zijn we er al? Een mindful opvoedingspad Richtlijnen voor de bijeenkomst 234 Hoofdstuk 13 Follow-up bijeenkomst: Elke keer opnieuw beginnen 241 Hoofdstuk 14 Ouders aan het woord: het leven na de cursus Mindful Parenting 250 Literatuur 259 Aanbevelingen 269 Inhoudsopgave 7

4

5 Voorwoord Jon en Myla Kabat-Zinn Dit boek en de cursus die erin gepresenteerd wordt, vormen een baanbrekende poging om mindfulness te introduceren in de opvoeding en in de geestelijke gezondheidszorg voor gezinnen waarin veel stress voorkomt. Mindful parenting kan zowel kinderen als hun ouders ten goede komen.de eerste editie van ons boek over mindful parenting (1997) bevatte geen echte cursus voor ouders en ook geen opleidingsprogramma voor hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg. Het is de hoogste tijd dat er een dergelijke opleiding komt. We zijn de auteurs er dan ook dankbaar voor dat ze die in deze vorm in het leven hebben geroepen. Hun cursus is zowel uitermate praktisch als potentieel transformerend en helend. Een van de belangrijkste sterke punten is dat de cursus twee verschillende manieren van kennisverwerving omvat en verenigt. Aan de ene kant het empirisch wetenschappelijk inzicht, in dit geval onderzoek op het gebied van de klinische psychologie en de gedragspsychologie. En aan de andere kant de contemplatieve, op mindfulness gebaseerde cursussen en oefeningen, die op hun beurt steeds meer op een stevige wetenschappelijke basis berusten. Tegelijkertijd putten deze op mindfulness gebaseerde cursussen uit een orthogonale dimensie van wijsheid en mededogen van enkele duizenden jaren, meestal afgeleid van de universele elementen die aan boeddhistische meditatie ten grondslag liggen, waarvan mindfulness de kern vormt, zoals vaak wordt gezegd. De auteurs en hun collega s hebben onderzoek gedaan op het gebied van stress en opvoeden en hebben onderzoek uitgevoerd om de validiteit van hun cursus Mindful Parenting voor hulpverleners in de geestelijke gezondheidszorg vast te stellen. De cursus wordt in dit boek opmerkelijk toegankelijk, helder en gedetailleerd beschreven. Het cursusprogramma borduurt voort op andere op mindfulness gebaseerde behandelingen in de gezondheidszorg, zoals MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction, op mindfulness gebaseerde stressvermindering) en MBCT (Mindfulness-Based Cognitive Therapy, op mindfulness gebaseerde cognitieve therapie). Het breidt deze uit naar het complexe terrein van gezinsinteracties en de bijzondere uitdagingen die het opvoeden van kinderen met een psychiatrische diagnose meebrengt. Je zult er zowel de formele als de informele mindfulnessoefeningen in aantreffen die door MBSR en MBCT worden toegepast, op creatieve wijze aangepast aan en uitgebreid naar de opvoeding. Dit werk steunt op een krachtige fundering van mededogen en vriendelijkheid voor zowel ouders als kinderen, die essentieel is wanneer je wordt geconfronteerd met het onvermijdelijke lijden van gezinnen. Deze hartskwaliteiten zijn geen oppervlakkige lokkertjes of façades, maar vormen in wezen de Voorwoord 9

6 mee omgegaan zijn dat zij bij hun eerste stappen op de weg naar mindful parenting werden gesteund. We bedanken Nirbhay Singh voor zijn steun en begeleiding tijdens het schrijfproces dat tot dit boek heeft geleid. We zijn Judy Jones van Springer, New York, dankbaar voor haar steun en advies en voor haar hulp aan ons om de eindstreep te halen. Nicole van Hoorn van LannooCampus zijn we dankbaar voor haar zorgvuldige begeleiding bij de Nederlandse versie van dit boek. De meeste dank gaat uit naar onze Boeddhaleraren van het eerste uur: onze kinderen. Dank jullie wel voor jullie temperament, jullie driftbuien, jullie slaapproblemen, jullie angsten en vermijdingsgedrag, jullie moeilijkheden met sociale vaardigheden, jullie weigeringen jullie huiswerk te maken, jullie verlies bij sportwedstrijden, jullie rusteloosheid en hyperactiviteit, jullie vermijding van oogcontact. Bedankt dat jullie s avonds te laat thuiskwamen, dat jullie te veel dronken (en zo kunnen we nog wel even doorgaan). Kortom: bedankt dat jullie niet zo zijn als wij jullie graag gehad hadden, een betere versie van onszelf, maar dat jullie zijn zoals jullie zijn: jezelf. Bedankt dat jullie ons geleerd hebben om ons geleidelijk tot ouders te ontwikkelen, hoe we ons bestraffende of veeleisende oudergedrag, of ons boze of kwetsbare kindgedrag, kunnen herkennen, dat we even de tijd kunnen nemen om adem te halen wanneer het ons te veel wordt of te veel is geworden, dat we mededogen voor ons zelf mogen hebben in tijden dat opvoeden lastig is en dat we onze conflicten kunnen goedmaken. Dank voor jullie geduld, jullie vertrouwen, jullie liefde, zodat we de rest van ons leven kunnen doorgaan met het proces van mindful parenting. 14 Mindful Ouderschap

7 Deel i Theoretische en empirische achtergrond

8

9 Hoofdstuk 1 Inleiding tot Mindful Parenting Elke baby kun je zien als een kleine Boeddha of zenmeester, als je persoonlijke meester die je leert met aandacht te leven Jon Kabat-Zinn (1994) 1.1 Waarom opvoeden veel stress kan opleveren Voor veel ouders is opvoeden een van de meest veeleisende en verantwoordelijke taken in het leven. Toch doen ouders het met liefde, vreugde, trots en een gevoel van levensvervulling. Kinderen (en kleinkinderen) opvoeden is misschien wel de belangrijkste baan die we ooit zullen hebben, en een goede vader of moeder zijn onze grootste ambitie in het leven. Als iemand ons zou vragen wat we graag willen dat mensen op onze begrafenis over ons zeggen, dan is dat we een goede ouder (en grootouder) zijn geweest het eerste dat opkomt bij de meesten van ons die het geluk hebben gehad ouder te zijn (en kleinkinderen te hebben). Het zó goed willen doen de best mogelijke ouder zijn kan op zichzelf al een bron van stress zijn. En er zijn vele andere uitdagingen en hindernissen op onze weg die opvoeden stressvol kunnen maken. Om te beginnen vereist de overgang in ons leven als volwassene van voor onszelf zorgen naar kinderen krijgen en ook voor hen zorgen een enorme verandering in de manier waarop we onze tijd, aandacht, energie en innerlijke hulpbronnen verdelen (bijv. Bardacke, 2012). Het leven zal nooit meer hetzelfde zijn nadat er kinderen zijn gekomen. Terwijl we voor onze kinderen zorgen en ons gezinsleven organiseren, en dat in evenwicht brengen met ons beroepsleven, kunnen we vergeten voor onszelf te zorgen. Wanneer onze innerlijke hulpbronnen leeg raken, kan dit tot een prikkelbare of gedeprimeerde stemming leiden, tot vermoeidheid, lichamelijke klachten en uiteindelijk tot psychische of lichamelijke stoornissen die botsen met opvoedingskwaliteiten. Zowel gedragsproblemen of psychopathologie van kinderen als van ouders vormen een uitdaging of hindernis die opvoeden stressvoller kan maken. Dit zijn de gezinnen waarvoor de cursus Mindful Parenting is ontwikkeld die in dit boek wordt beschreven. Een kind dat bijvoorbeeld heel gestrest raakt of in de oppositie gaat wanneer het met iets nieuws wordt geconfronteerd, of dat niet zelfstandig kan spelen of zijn huiswerk niet kan organiseren, dat vanwege zijn agressieve gedrag niet met zijn broers en zussen alleen gelaten kan worden, of dat s nachts niet kan slapen, kan een extra belasting vormen voor het op- Hoofdstuk 1 Inleiding tot Mindful Parenting 17

Mindfulness voor kinderen en ouders

Mindfulness voor kinderen en ouders Mindfulness voor kinderen en ouders Anne Formsma, MSc. UvA minds/uva minds You Inhoud Wat is Mindfulness? Waarom Mindfulness voor kinderen en ouders? De training Oefeningen Video Oefening Wat is Mindfulness?

Nadere informatie

Mindful opvoeden Hoe doe je dat?

Mindful opvoeden Hoe doe je dat? Mindful opvoeden Hoe doe je dat? 1. Opvoeden als uitdaging Opvoeden? een hels avontuur een lange reis een zoektocht een roeping een topsport De innerlijke ervaring van opvoeden = eigen beleving De innerlijke

Nadere informatie

WELKOM! LEZING MINDFULNESS

WELKOM! LEZING MINDFULNESS WELKOM! LEZING MINDFULNESS Confidanza, Praktijk voor danstherapie en mindfulness www.confidanza.nl 1 WELKOM danstherapie en mindfulness 2 HOEZO STRESS? danstherapie en mindfulness 3 WAT IS MINDFULNESS

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017 Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 18 mei 2017 Ida Tuinhof Mindfulness- en Compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Ida Tuinhof Bedrijfsfysiotherapeut Mindfulness- en Compassie trainer

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016

Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016 Workshop Mindful Werken in de Kraamzorg Kraamzorgcafé 10 november 2016 Willem de Groote Mindfulness- en Compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Willem de Groote Bedrijfsfysiotherapeut Mindfulness- en Compassie

Nadere informatie

Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers.

Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers. TRAININGEN MINDFULNESS Alle hier vermelde trainingen worden gegeven door erkende Mindfulnesstrainers. VORMINGPLUS-Vlaamse Ardennen - Dender Herbronnen met mindfulness 3 dagen Waarbeke Nog 4 plaatsen beschikbaar

Nadere informatie

"Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets "meer" Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling

Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets meer Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling 1 "Bidden, meditatie en mindfulness: over vorm, inhoud en iets "meer" Introductie: - aanleidingen en achtergronden - vraagstelling 2 Aanleidingen en achtergronden 1 Aanleidingen en achtergronden 2 Aanleidingen

Nadere informatie

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café

Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Mindfulness omgaan met wat er is workshop Parkinson café Yvonne Kuijsters Kennismaken met mindfulness Wat is mindfulness Wat brengt het mij, wat heb ik eraan? Aandacht Aandacht is een vorm van oplettendheid.

Nadere informatie

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015

MINDFULNESS. Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 MINDFULNESS Workshop NVN, Lunteren, 26 september 2015 Erik van den Brink, psychiater, www.mbcl.nl; www.behoudenhuys.nl; www.centrumintegralepsychiatrie.nl Definities Mindfulness Aandacht geven op een speciale

Nadere informatie

Mindfulness en aandachttraining

Mindfulness en aandachttraining Mindfulness en aandachttraining Wat verstaan we onder mindfulness? Mindfulness laat zich niet eenvoudig uit het Engels vertalen. Aandachtgerichtheid of opmerkzaamheid worden wel als synoniemen gebruikt.

Nadere informatie

* de compassie training is ook los van de mindfulness training te volgen, er wordt echter geregeld verwezen naar oefeningen uit

* de compassie training is ook los van de mindfulness training te volgen, er wordt echter geregeld verwezen naar oefeningen uit Compassie training Wat is compassietraining? In de compassietraining worden oefeningen aangeboden om meer acceptatie en verbondenheid met jezelf en anderen te ervaren. Hierdoor wordt je in staat een mildere

Nadere informatie

Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016

Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016 Workshop Mindful Werken in de Thuiszorg Thuiszorgcafé 9 november 2016 Ida Tuinhof Mindfulness- en compassietrainer Bedrijfsfysiotherapeut Programma Introductie Wat is mindfulness + achtergrond Wat is mindful

Nadere informatie

Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities

Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities Terugvalpreventie in MBCT Onderwijsnotities Sessie 6: Helder zien - De eerste signalen van depressie opmerken gewaarzijn van vroege waarschuwingssignalen, terugvalsignalen onder de microscoop leggen. Het

Nadere informatie

Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind. www.kiddyminds.be

Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind. www.kiddyminds.be Omgaan met stress Rust brengen bij uw kind Oprichters vzw. Veronique Benoit Kinesitherapeute, relaxatietherapeute, sofrologe, psychotherapeute, mindfulnesstrainer Auteur: Ontspanningskalender, mindful

Nadere informatie

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN

but you can learn how to surf. JON KABAT-ZINN Inhouds opgave Wat is Mindfulness? 6 Jon Kabat-Zinn 8 6 manieren om mindful te zijn 9 Minder en meer 14 Wetenschappelijk onderzoek 16 Maak de balans op 17 Zingeving is key 18 Zingeving voor jou 20 Opruimlijstje

Nadere informatie

inhoud Voorwoord 7 3 Mindfulness-oefeningen 58 De basisinstructies voor alle mindfulness-oefeningen 61

inhoud Voorwoord 7 3 Mindfulness-oefeningen 58 De basisinstructies voor alle mindfulness-oefeningen 61 inhoud Voorwoord 7 Inleiding: gevoelens, gewoonten en mindfulness 7 Wat is mindfulness? 9 Mindfulness-oefeningen 14 Mindfulness-toepassingen 16 Waarbij kun je mindfulness gebruiken? 19 Waarom werkt mindfulness?

Nadere informatie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie

Mindfulness. Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Mindfulness Aandacht voor de waarde van mindfulness binnen de c.g.t. en positieve psychologie Jos de Munnink. Preventiefunctionaris, praktijkondersteuner huisartsen in de GGZ, mindfulnesstrainer en gespreksleider

Nadere informatie

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten

Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten Mindfulness voor mensen met longkanker en naasten De diagnose longkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op. Niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten. Uit wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 9

Inhoud. Inleiding... 9 Inhoud Inleiding.............................................................. 9 Hoofdstuk 1: Mindfulness introduceren................................. 15 Mindfulness ontdekken.......................................15

Nadere informatie

1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans

1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans Welzijn 1 1. Project oncologische revalidatie Herstel en Balans 1.1. Wat is Herstel en Balans? Een ingrijpende operatie, vermoeidheid na de bestraling en chemotherapie, weer aan het werk willen maar de

Nadere informatie

Mindfulnesstraining Aandachttraining. Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT)

Mindfulnesstraining Aandachttraining. Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Mindfulnesstraining Aandachttraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT). De mindfulnesstraining wordt aangeboden

Nadere informatie

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven

Workshop Mindfulness. 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven ? Workshop Mindfulness 7 oktober 2016 Verpleegkundig Oncologie Symposium Franca Warmenhoven franca@seetrue.nl Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante

Nadere informatie

Mindfulness voor kinderen Introductie

Mindfulness voor kinderen Introductie Mindfulness voor kinderen Introductie Mindfulness voor kinderen - Introductie Mindfulness algemeen Wat? Geschiedenis Waarom? Hoe? Mindfulness kinderen Mindfulness voor kinderen Mindful Kids training Mindful

Nadere informatie

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops

Mindfulness. Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen. Training Begeleiding Workshops Mindful Masters in opleiding coaching werkplek begeleiding organisatieverandering Kernkwaliteiten De Jong en Vermeulen Mindfulness Training Begeleiding Workshops Wat is Mindfulness? Mindfulness verwijst

Nadere informatie

10/90-regel: wat je overkomt en hoe je daarop reageert... Zelfacceptatie Omgaan met verlies Omgaan met verandering... 3.

10/90-regel: wat je overkomt en hoe je daarop reageert... Zelfacceptatie Omgaan met verlies Omgaan met verandering... 3. Voorwoord Sommige boeken over mindfulness zijn vaag en niet praktisch. Andere boeken zijn te langdradig en uitvoerig, hierdoor zijn de leringen uit deze boeken niet eenvoudig in de praktijk te brengen.

Nadere informatie

Mindfulnesstraining. Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid

Mindfulnesstraining. Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid Mindfulnesstraining Anders omgaan met stress, pijn en vermoeidheid Mindfulnesstraining Een lichamelijke ziekte en/of chronische klachten, zoals pijn en vermoeidheid, gaan vaak gepaard met intense emoties,

Nadere informatie

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen 1 oktober 2014 Marielle van den Heuvel, Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Medische Psychologie Orbis Medisch Centrum Inhoud

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht. 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS

OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht. 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS OPLEIDING MINDFULNESS Utrecht 22 en 28 maart; 12, 19 en 26 april; 24, 31 mei en 7 juni 2013 MAXIMAAL 12 DEELNEMERS MINDFULNESS Opleiding inclusief profiel op website INLEIDING Mindfulness: de trend voorbij.

Nadere informatie

Van de hak op de tak

Van de hak op de tak Van de hak op de tak MINDFULNESS IN GEZINNEN Joke Hellemans Amsterdam 31 maart 2010 1 mindful parenting- bewust opvoeden Doelbewust, Aandacht geven aan je kind en je eigen houding t.o.v. je kind van moment

Nadere informatie

Tara Brach, PhD, klinisch psycholoog, meditatiebegeleider en auteur van Radical Acceptance (Bantam, 2004).

Tara Brach, PhD, klinisch psycholoog, meditatiebegeleider en auteur van Radical Acceptance (Bantam, 2004). Zonder zelfcompassie kunnen we onszelf niet werkelijk helen en bevrijden. Compassievol leven is een heldere, praktische gids om een bewuste en vriendelijke relatie te ontwikkelen met ons innerlijke leven.

Nadere informatie

Mindfulness en kanker

Mindfulness en kanker Mindfulness en kanker Else Bisseling 3 oktober 2015 augustus 2014 00 maand 0000 Mindfulness (Kabat-Zinn, 1990; Teasdale, Segal & Williams, 1995) Aandacht geven aan wat we van moment tot moment doen en

Nadere informatie

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien

De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen. De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen. De wijsheid om het verschil te zien De kracht om te veranderen wat ik kan veranderen De moed om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen De wijsheid om het verschil te zien De psychologie van pijn. Sint-Jozefkliniek Bornem - Willebroek Barbara

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

mindfulness workshop

mindfulness workshop mindfulness workshop 1 mindfulness workshop Deze workshop wordt gegeven om een indruk te krijgen wat mindfulness inhoudt. Ook kan worden gekeken in welke training de workshop als onderdeel kan worden ingezet,

Nadere informatie

MINDFULNESS OPVOLGTRAINING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 -

MINDFULNESS OPVOLGTRAINING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 - MINDFULNESS OPVOLGTRAINING MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE -Maandagavond 5, 12, 19, 26 november en 3 december 2012 - Compassie of mededogen is het vermogen om ons betrokken te voelen bij emotionele pijn, zowel

Nadere informatie

Flevokans Mindfulness Almere

Flevokans Mindfulness Almere Flevokans Mindfulness Almere Trainer: Maureen Joyce ( extern trainer Mindfulness) Titel: Mindfulness training voor VO docenten Flevoland Dag/dagen: Almere - Mindfulnesscursus op de woensdagen Locatie Stadsboerderij,

Nadere informatie

8-weken training. Mindfulness. Sessie 1: De automatische piloot

8-weken training. Mindfulness. Sessie 1: De automatische piloot 8-weken training Mindfulness Sessie 1: De automatische piloot Vrede Vrede kan alleen in dit moment bestaan. Je kunt wel steeds zeggen: Wacht tot ik dit af heb, daarna ben ik vrij om in vrede te leven.

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

Inspiratie. Werkplaats Aandachtig Leven. Mindfulness betekent aandacht geven op een bepaalde manier gericht in het hier en nu niet (ver)oordelend.

Inspiratie. Werkplaats Aandachtig Leven. Mindfulness betekent aandacht geven op een bepaalde manier gericht in het hier en nu niet (ver)oordelend. Werkplaats Aandachtig Leven WERKPLAATS AANDACHTIG LEVEN: INSPIRATIE, BEZIELING, SPIRITUALITEIT, LEVENSWERK PSYCHO-SOCIAAL THERAPIE, SABBATICAL COACHING, MINDFULNESS TRAINING Nieuwsbrief 3 februari 2011

Nadere informatie

Inhoud. Frits Koster 15

Inhoud. Frits Koster 15 Voorwoord Frits Koster 15 Inleiding: Mindfulness bij kanker 19 Over de wetenschappelijke achtergrond van mindfulness 22 Vijf pluspunten 24 Hoe je dit boek kunt gebruiken 26 oefening: waar je ademt, daar

Nadere informatie

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN

WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN WORKSHOP MINDFULNESS & ETEN Door Esther Mostert van MIND-FOOD: www.mindfuldieet.nl Je kunt niet goed denken, liefhebben en slapen als je niet goed gegeten hebt Mindful eten, wat is dat? Bijna iedereen

Nadere informatie

Congres Mindfulness voor ouders en kinderen

Congres Mindfulness voor ouders en kinderen Congres Mindfulness voor ouders en kinderen Onderzoek en toepassing in de GGZ, jeugdzorg en school Woensdag 31 maart 2010 Koninklijk Instituut voor de Tropen, Amsterdam Inzicht in de verschillende methoden

Nadere informatie

MINDFULNESS KENNISMAKING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 -

MINDFULNESS KENNISMAKING. MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 - MINDFULNESS KENNISMAKING MILDHEID & (ZELF)COMPASSIE - Donderdagvoormiddag 8 maart 2012 - Compassie of mededogen is het vermogen om ons betrokken te voelen bij emotionele pijn, zowel die van onszelf als

Nadere informatie

Mindfulness op het werk

Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Mindfulness op het werk Werken vanuit rust en aandacht Veel mensen ervaren hun werk als een plek waar nooit rust is, met een doorlopende activiteit aan lijstjes die af moeten, mensen

Nadere informatie

Mindfulness voor jongeren

Mindfulness voor jongeren Mindfulness voor jongeren Mindfulness voor jongeren David Dewulf www.aandacht.be Ontvang de nieuwsbrief van i am met maandelijks nieuwe tips. Meld u aan via www.aandacht.be of mail naar tip@aandacht.be.

Nadere informatie

HIC, specialisatie kinderen

HIC, specialisatie kinderen HIC, specialisatie kinderen Module Docent contact uren Zelfstudie Psychologie en psychopathologie 11 44 uur Ontwikkelingspsychologie 11 22 uur Inleiding in de Chakrapsychologie 11 36 uur Jungiaanse psychologie,

Nadere informatie

Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg

Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg 1 Mindfulness : een meerwaarde in diabeteszorg Els Heyde Verpleegkundig diabeteseducator Hoofdverpleegkundige diabeteszorg Trainer in Mindfulness en Mindful eating 2 Wat staat er op het menu? Hoe gekomen

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

Mindfulness en ggz-verpleegkunde

Mindfulness en ggz-verpleegkunde Marianne Bloemendal 1 Mindfulness en ggz-verpleegkunde Aandacht voor het hier en nu in het omgaan met ziekte Opinie Mindfulness is niet meer weg te denken uit de geestelijke gezondheidszorg. Uit onderzoek

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornis Cluster C

Persoonlijkheidsstoornis Cluster C Persoonlijkheidsstoornis Cluster C Deze folder geeft informatie over de diagnostiek en behandeling van cluster C persoonlijkheidsstoornissen. Wat is een cluster C Persoonlijkheidsstoornis? Er bestaan verschillende

Nadere informatie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Mindfulness Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Aandachtsgerichte cognitieve therapie is een training die bestaat uit acht bijeenkomsten. Het doel van de training is stress te verminderen en depressies

Nadere informatie

Dankbetuiging. Hor Tuck Loon

Dankbetuiging. Hor Tuck Loon Inhoud Dankbetuiging 9 Ten geleide 11 Inleiding 13 1 Zelfmotivatie 18 2 Kaart versus reis 20 3 Persoonlijke visie 21 4 Lessen 22 5 Levenslang 23 6 Doe het zelf 24 7 Juiste instelling 26 8 Met heel je wezen

Nadere informatie

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen

Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Stabilisatiecursus Scelta Nijmegen Informatie voor cliënten Inleiding Als iemand zich onveilig heeft gevoeld tijdens de jeugd of later in een intieme relatie, kan dat in zijn of haar verdere leven klachten

Nadere informatie

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten

Anders leren omgaan met ziekte en pijn. Mindfulness-training voor patiënten Anders leren omgaan met ziekte en pijn Mindfulness-training voor patiënten Soms wordt iemands leven overheerst door problemen die een ernstige of chronische ziekte met zich mee kan brengen. U kunt bijvoorbeeld

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS

UMC St Radboud. Mindfulness voor mensen met MS UMC St Radboud Mindfulness voor mensen met MS Patiënteninformatie De diagnose MS is ingrijpend voor u en uw omgeving. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat bij ziekte angst, depressie en andere psychologische

Nadere informatie

Opvoedwijzer actief OPVOEDEN

Opvoedwijzer actief OPVOEDEN ACTief opvoeden helpt ouders flexibel reageren in lastige opvoedsituaties. Aan de hand van aansprekende praktijkvoorbeelden en creatieve oefeningen laat Denise Matthijssen zien hoe je als ouder anders

Nadere informatie

Een boeiende tocht. EDEL MAEX in "Mindfulness: in de maalstroom van je leven"

Een boeiende tocht. EDEL MAEX in Mindfulness: in de maalstroom van je leven We ervaren in het maatschappelijk discours duidelijk de nood aan professionals die met kennis van zaken en op een verantwoorde wijze mindfulness weten in te zetten. In deze intensieve tweejarige opleiding

Nadere informatie

Mindful Kids Introductie voor ouders

Mindful Kids Introductie voor ouders Mindful Kids Introductie voor ouders Mindful Kids Introductie voor ouders Mindfulness algemeen Wat? Waarom? Hoe? Mindfulness kinderen Mindfulness voor kinderen Mindful Kids training Mindfulness algemeen

Nadere informatie

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn

Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn NIEUWSBRIEF Follow your it knows the way Mind & Motion, Centrum voor BewustZijn Nieuwsbrief 1 9 januari 2015 Lieve mensen, Een mooi en bijzonder nieuw jaar. Ik wens jullie allen een liefdevol, gezond,

Nadere informatie

Huiswerk week 5. Formele oefeningen

Huiswerk week 5. Formele oefeningen Huiswerk week 5 Formele oefeningen 1. Dagelijks ca. 45 minuten oefenen. De ene dag de zit- of loopmeditatie en de andere dag de staande yoga-oefeningen. Meditatie betekent oefenen met de zijnmodus. Toelaten

Nadere informatie

MINDFULNESS TRAINING. MINDFUL ZWANGER ZIJN - Elke dinsdagavond van 17 april tot 22 mei 2012 -

MINDFULNESS TRAINING. MINDFUL ZWANGER ZIJN - Elke dinsdagavond van 17 april tot 22 mei 2012 - MINDFULNESS TRAINING MINDFUL ZWANGER ZIJN - Elke dinsdagavond van 17 april tot 22 mei 2012 - Zwangerschap is meestal een gelukkige en boeiende tijd. Het is ook een tijd van grote veranderingen. Stress

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 1. Deel I: Mindfulness introduceren... 5. Deel II: Het pad effenen voor opmerkzaam leven... 33

Inhoud. Inleiding... 1. Deel I: Mindfulness introduceren... 5. Deel II: Het pad effenen voor opmerkzaam leven... 33 Inhoud Over de auteur... xix Dankwoord... xxi Inleiding... 1 Deel I: Mindfulness introduceren... 5 Hoofdstuk 1: Mindfulness ontdekken... 7 De betekenis van mindfulness begrijpen... 7 Kijken naar mindfulness-meditatie...

Nadere informatie

Stressreductie Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training

Stressreductie Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training Patiënteninformatie Stressreductie door aandachttraining/ mindfulness Informatie over stresshantering en stressreductie door middel van een training Stressreductie door aandachttraining/ mindfulness Informatie

Nadere informatie

Toestemming voor een onderzoek

Toestemming voor een onderzoek Toestemming voor een onderzoek Research Institute of Child Development and Education Universiteit van Amsterdam UvA minds Academisch Behandelcentrum voor Ouder en Kind Universiteit van Amsterdam en Zilveren

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder?

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness = Aandachttraining en emotieregulatie-training MBSR & MBCT cursus Meditaties: adem, bodyscan, geluiden, keuzeloze aandacht, 3 min ademruimte, bewegen,

Nadere informatie

2013-2014. Opleiding tot mindfulnesstrainer

2013-2014. Opleiding tot mindfulnesstrainer 2013-2014 Opleiding tot mindfulnesstrainer 1 Opleiding tot mindfulness trainer Inleiding Mindfulness wordt in toenemende mate onderdeel van behandelingen in de algemene en geestelijke gezondheidszorg.

Nadere informatie

MINDFULNESS STUDIEDAG. Efficiënt op het werk Maandag 17 juni 2013

MINDFULNESS STUDIEDAG. Efficiënt op het werk Maandag 17 juni 2013 MINDFULNESS STUDIEDAG Efficiënt op het werk Maandag 17 juni 2013 Deze dag richt zich op aandachtiger en optimaler functioneren in uw werk. De training is een concrete toepassing van Mindfulness in een

Nadere informatie

Mindfulness in modern times. Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness

Mindfulness in modern times. Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness Mindfulness in modern times Florence Pérès Instituut voor Aandacht en Mindfulness Werken en leven vandaag D A ruk tijd online A fgeleid I nformatie overload Werken en leven vandaag D A ruk tijd online

Nadere informatie

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Kinderen 5-12 jaar KOPP/KVO Doe-praatgroep (8-12 jaar). Een vader of moeder met problemen Als je vader of moeder een psychisch of verslavingsprobleem heeft

Nadere informatie

Omgaan met chronische verm index:omgaan met chronische verm index :39 Pagina. Voorwoord 13

Omgaan met chronische verm index:omgaan met chronische verm index :39 Pagina. Voorwoord 13 Inhoud Voorwoord 13 1 Wat is er aan de hand? 17 Twee typerende voorbeelden 17 Vermoeidheid 19 Vermoeidheid als een nuttig signaal 19 Vermoeidheid en stress 20 Vermoeidheid bij een ziekte 20 Vermoeidheid

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen

Mindfulness bij volwassenen Ondanks de toegenomen kennis over autisme bij volwassenen, is er helaas nog weinig bekend over een passende behandeling. In Mindfulness bij volwassenen met autisme bespreekt Annelies Spek een nieuwe overbelast

Nadere informatie

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf

Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Welkom Mindfulness, compassie en motivatie Dr. David Dewulf Wetenschappelijke feiten & studie MBCT toonde aan in RCT s efficiënt te zijn voor preventie van depressie 50 % minder kans tot herval na 3 of

Nadere informatie

GGzE. Sterke moeders. Een oudercursus voor moeders met psychische/psychiatrische problematiek en jonge kinderen tot 5 jaar. Algemene informatie >>

GGzE. Sterke moeders. Een oudercursus voor moeders met psychische/psychiatrische problematiek en jonge kinderen tot 5 jaar. Algemene informatie >> GGzE Sterke moeders Een oudercursus voor moeders met psychische/psychiatrische problematiek en jonge kinderen tot 5 jaar. Algemene informatie >> Je leert wat een kind nodig heeft in de eerste belangrijke

Nadere informatie

2013-2014. Opleiding tot mindfulnesstrainer

2013-2014. Opleiding tot mindfulnesstrainer 2013-2014 Opleiding tot mindfulnesstrainer 1 Als een gewoon mens tot kennis komt wordt hij een wijze, als een wijze tot kennis komt wordt hij een gewoon mens 2 foto voorkant: Digidaan en Hans Opleiding

Nadere informatie

LUCHT. you are REMEMBER HOW. blessed you are. STOP FOCUSING ON how stressed. Jente

LUCHT. you are REMEMBER HOW. blessed you are. STOP FOCUSING ON how stressed. Jente LUCHT STOP FOCUSING ON how stressed you are REMEMBER HOW blessed you are Jente Stress ontstaat door negatief oordelen Lach maar om jezelf Stress? Leef aandachtig! ALS JE NAAST JE GEZIN EEN BAAN HEBT, BEN

Nadere informatie

Mindful Coachen Den Bosch tweejarige opleiding

Mindful Coachen Den Bosch tweejarige opleiding Mindful Coachen Den Bosch Academie voor Open Bewustzijn Wil je minder gehaast je werk doen en meer aandacht hebben voor mensen? Wil je weten hoe je stress bij jezelf en anderen kunt herkennen en verminderen?

Nadere informatie

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren.

Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Relatie tussen Mindfulness, veranderen en leren. Inez Dirkzwager I.Dirkzwager@vumc.nl VUmc Amstel Academie http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/ http://www.vumc.nl/afdelingen/amstelacademie/expertisecentrum/

Nadere informatie

Mindfulness voor volwassenen met ADHD

Mindfulness voor volwassenen met ADHD Mindfulness voor volwassenen met ADHD Lotte Janssen Psycholoog en Junior onderzoeker Dit project wordt mogelijk gemaakt door: Mindfulness Mindfulness houdt in dat je aandacht geeft op een speciale manier:

Nadere informatie

Mindfulness. De aandachtsvolle therapeut. Monique Hulsbergen

Mindfulness. De aandachtsvolle therapeut. Monique Hulsbergen Mindfulness De aandachtsvolle therapeut Monique Hulsbergen 2009 M.L. Hulsbergen p/a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit

Nadere informatie

Online zelfhulptrainingen

Online zelfhulptrainingen Online zelfhulptrainingen Volwassenen Online zelfhulptrainingen Introductie Mondriaan biedt u gratis online ondersteuning in de vorm van verschillende zelfhulptrainingen op het gebied van (werk)stress,

Nadere informatie

OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS

OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS OPVOEDEN IN TIJDEN VAN STRESS 2 Als u psychische problemen heeft of last van stress, is de zorg voor kinderen soms een hele klus. Ouders en gezinnen verdienen onder deze omstandigheden extra aandacht en

Nadere informatie

Kernklas. Ieder kind is uniek...

Kernklas. Ieder kind is uniek... Alle kinderen blij in het onderwijs van nú Kernklas Ieder kind is uniek......en is méér dan het gedrag dat zich laat zien. Een kind heeft gevoelens, emoties, behoeften, interesses, passie en talenten.

Nadere informatie

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis

Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Doen wat werkt! Workshop 19 en 26 juni Puur Jezelf voor professionals dr. Heidi Stiegelis Even voorstellen dr. Heidi Stiegelis psycholoog in de gezondheidszorg trainer Psychologiepraktijk Trainingen www.puurjezelfprofessionals.nl

Nadere informatie

Inhoud. mindfulness. Opleidingen, cursussen, workshops

Inhoud. mindfulness. Opleidingen, cursussen, workshops Inhoud mindfulness Opleidingen, cursussen, workshops LES 1 WAT IS MINDFULNESS? Inleiding Uitleg bij de meegeleverde cd s Wat is mindfulness? Geschiedenis van mindfulness Segal, Williams en Teasdale Een

Nadere informatie

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij volwassenen met een autismespectrumstoornis Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde Overbelasting Mindfulness Theorie Praktijk (aanpassingen) Onderzoeksresultaten

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Veens trainingen. opkomen voor jezelf. samen leren. meer zelfvertrouwen. lotgenoten ontmoeten. durven vragen. een groter netwerk

Veens trainingen. opkomen voor jezelf. samen leren. meer zelfvertrouwen. lotgenoten ontmoeten. durven vragen. een groter netwerk Veens trainingen opkomen voor jezelf een groter netwerk samen leren lotgenoten ontmoeten 1 meer zelfvertrouwen durven vragen Soms zit je met vragen of problemen in je dagelijks leven waar je niet helemaal

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

Geweldloze Communicatie en vriendschap

Geweldloze Communicatie en vriendschap Geweldloze Communicatie en vriendschap Bron: Boeddha magazine herfst 2011 Niet door elkaar bang te maken maar door wederzijdse liefde krijgt het leven een samenhang die uitloopt in verbondenheid en hulp

Nadere informatie

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand?

Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5. Voorwoord 9. 1 Wat is er met me aan de hand? Omgaan met stress en Burn-out xpr:omgaan met stress en Burn-out xpr 30-10-07 09:43 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 9 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Gezonde en ongezonde vormen van stress 11 Kenmerken van

Nadere informatie

Bewust en zorgzaam werken in de kinderopvang.

Bewust en zorgzaam werken in de kinderopvang. Bewust en zorgzaam werken in de kinderopvang. Volledig jezelf ervaren, het geluk, de liefde en de vrijheid. Zonder oordeel, zonder veroordeling. zodat, jij kan zijn wie je wil zijn geen beperking, alleen

Nadere informatie

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige

Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Presentatie Slotervaartziekenhuis Omgaan met chronische ziekte & stress 24 mei 2016 Janette Vijfhuizen, trainer en ervaringsdeskundige Omgaan met Chronische ziekte & stress Informatie Wat is stress? Draagkracht

Nadere informatie

Mindful Coachen Rotterdam tweejarige opleiding

Mindful Coachen Rotterdam tweejarige opleiding Academie voor Open Bewustzijn Wil je minder gehaast je werk doen en meer aandacht hebben voor mensen? Wil je weten hoe je stress bij jezelf en anderen kunt herkennen en verminderen? Wil je mindfulness

Nadere informatie

In de put, uit de put

In de put, uit de put In de put, uit de put Ouderen In de put, uit de put Introductie Wachten tot het beter gaat? Wachten in de hoop dat het gepieker en verdriet vanzelf overgaat? In de put, uit de put 1 Veel piekeren, weinig

Nadere informatie

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij

Mindfulness voor zorgprofessionals. Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Mindfulness voor zorgprofessionals Barbara Doeleman van Veldhoven Hanne Verweij Onderzoek MFN bij zorg professionals Stress Depressieve klachten Burnout klachten Rumineren Empathie Zelfcompassie Tevredenheid

Nadere informatie

Mindful Coachen Rotterdam tweejarige opleiding

Mindful Coachen Rotterdam tweejarige opleiding Academie voor Open Bewustzijn studiejaar: 2016-2017 Wil je minder gehaast je werk doen en meer aandacht hebben voor mensen? Wil je weten hoe je stress bij jezelf en anderen kunt herkennen en verminderen?

Nadere informatie

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen

Mindfulness. Ger Schurink. Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten. Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen Mindfulness Een praktische training in het omgaan met gevoelens en gewoonten Ger Schurink Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen inleiding: gevoelens, gewoonten en mindfulness Wat is mindfulness? De

Nadere informatie

VREDE EN HARMONIE IN HET BOEDDHISME

VREDE EN HARMONIE IN HET BOEDDHISME VREDE EN HARMONIE IN HET BOEDDHISME VREDE EN HARMONIE -INDIVIDUEEL -MAATSCHAPPELIJK Alle religies of positieve leefwijzen/denksystemen streven vrede en harmonie na Boeddha Shakyamuni 1.Basispunten van

Nadere informatie