De generaties VOOROORLOGSE GENERATIE (1910

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De generaties VOOROORLOGSE GENERATIE (1910"

Transcriptie

1 De generaties De recente Nederlandse geschiedenis heeft zijn sporen achtergelaten de bevolking. De crisis van de jaren dertig, de Tweede Wereldoorlog, QQQ culturele revolutie van de jaren zestig, de groei van het individualisme en de opkomst van televisie en internet zijn vormend geweest voor opeenvolgende generaties. Om te weten waar we naartoe gaan, is het nodig om zicht te hebben op waar we vandaan komen. De jongste generatie bouwt immers voort op wat is geweest. Een groepje leeftijdsgenoten valt direct op, en niet alleen omdat ze even oud zijn. Generatiegenoten hebben vaak gemeenschappelijke eigenschappen di individuele verschillen kunnen domineren. En sommige van die groepskenmerken dragen zij hun hele leven mee. Maatschappelijke omstandigheden bepalen voor een groot deel hoe kinderen en jongeren opgroeien en de waarden die ze later in het leven blijven koesteren. Je bent als individu niet alleen het product van je opvoeders, maar ook van het tijdsgewricht waarin je opgroeit. Natuurlijk zijn opvoeders en opleiders dat op hun beurt ook en zo ontstaan er generaties van min of mee rond dezelfde tijd geboren mensen die collectief invloed uitoefenen op hun mede mensen en de samenleving als geheel. Wat betreft waarden en oriëntaties verschillen opeenvolgende generaties sterk blijkt uit ons Mentality-onderzoek. Hieronder geven wij een beeld van de generaties waaruit de huidige bevolking bestaat op basis van het onderzoek van de generatiesocioloog Henk Becker. Wij hebben daar zelf de jongste, grenzeloze generatie aan toegevoegd. In het daaropvolgende hoofdstuk gaan wij op basis van een diepteanalyse uitgebreider in op de meest kenmerkende trekken van de twee jongste generaties. VOOROORLOGSE GENERATIE (1910 ( ) De crisis gedurende de jaren dertig van de vorige eeuw maakte diepe indruk. Veel mensen die in deze periode zijn geboren, hebben het crisisgevoel van onzekerheid en schaarste nooit meer van zich kunnen afschudden. Deze inmiddels hoogbejaarde groep is wars van sociale onrust en chaos. Ze zijn plichtsgetrouw, bescheiden, sober, spaarzaam en berustend. Het gezag van Kerk en Staat, maar ook van de meester, dokter of directeur is bijna absoluut. Deze generatie heeft de Tweede Wereldoorlog als jongvolwassenen bewust meegemaakt. Het geloof geeft velen steun, in goede en slechte tijden. Bijna alle vrouwen zijn grootgebracht met de gedachte dat zij hun man moesten 1

2 dienen en dat het opvoeden van de kinderen hun belangrijkste levenstaak was. Mannen gingen lopend of op de fiets naar het werk en kwamen veelal tussen de middag thuis om warm te eten. je moest gehoorzaam zijn, hard je best doen en tevreden zijn met wat je had. Als je voor een dubbeltje was geboren, werd je nooit een kwartje. De vooroorlogse generatie sterft langzaam maar zeker uit en heeft weinig maatschappelijke invloed meer. ( ) 1940) STILLE GENERATIE (1931 De jeugd van de stille generatie, tot eind van de jaren vijftig, stond eerst bloot aan de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog en mocht na de oorlog meemaken wat er toen allemaal mogelijk werd. Deze groep weet wat het is om te leven met onzekerheid, onderdrukking en schaarste. Na de bevrijding moest iedereen hard aan de slag in de wederopbouw, georganiseerd door werkgevers- en werknemersorganisaties samen met de overheid. Door je werk kon je hoger op de maatschappelijke ladder komen. De Wet opheffing handelingsonbekwaamheid uit 1956 was voor gehuwde vrouwen een belangrijke stap om niet meer geheel afhankelijk van hun echtgenoot te zijn. Een minderheid van hen begon met het verwerven van een eigen inkomen. Staal- en machinefabrieken produceerden nu in plaats van oorlogstuig grote aantallen stofzuigers, ijskasten en wasmachines. Instant voedingsmiddelen en andere gemaksproducten vereenvoudigden het huishouden van de huisvrouw. De auto groeide uit tot statussymbool bij uitstek en in mooie weekends trokken recreanten er massaal op uit. Bermen van grote wegen leenden zich uitstekend voor picknick en balspel terwijl het verkeer langs raasde. Nieuw was de televisie: een paar uur per dag op één zender, zonder reclamespotjes en uiteraard zwart-wit. Amerika was het grote voorbeeld: vrolijke gezinnen, kleurige kleding en een huis vol apparaten. De materiële vooruitgang was enorm, mits je je mond hield en hard wilde werken, maar dat was toen vanzelfsprekend. Deze generatie bleef 'stil' en trouw aan het gezag, alsof zij sprakeloos was geworden door de dramatische ontwikkelingen en revolutionaire veranderingen. De spaarzaam ingestelde stille generatie, die profiteerde van de hoogconjunctuur na de wederopbouw, is nu met pensioen en geniet van de oude dag. ( ) 1955) PROTESTGENERATIE (1941 Deze generatie, ook wel de babyboomgeneratie genoemd, kreeg les in grote klassen, kwam tot wasdom in een periode van sterke welvaartsstijging en kende geen armoede of massale werkeloosheid. Over de Tweede Wereldoorlog werd nog veel gesproken en de Koude Oorlog was het symbool van sterk polariserende ideologieen: Amerikaans kapitalisme versus 2

3 Sovjetcommunisme. Beide boden een alternatief voor de traditioneel verzuilde Nederlandse manier van leven. Waar vroeger hun maatschappelijke positie bepalend was, konden mensen nu vrij kiezen. Zelfontplooiing, burgerlijke ongehoorzaamheid, geestverruimende middelen en een vrije seksuele moraal resulteerden in een totaal nieuwe levensstijl. In 1968 barstte de born. Sluimerende onvrede onder jongeren, mede gevoed door de acties tegen de oorlog in Vietnam van Amerikaanse studenten, leidde tot een protestgolf in heel West-Europa. Socialistische maakbaarheidsidealen leken voor velen een betere garantie te bieden voor 'vrijheid voor iedereen' dan het liberaal-materialistisch of imperialistisch machtsdenken uit de zogenaamde vrije wereld. De protestgeneratie stond veel kritischer en onafhankelijker in het leven dan hun ouders en eiste medezeggenschap. Maatschappijleer werd een vak. Je kon je met goede opleiding en al opsluiten in je idealen en bewust geen bijdrage willen leveren aan de kapitalistische samenleving. ledereen had immers recht op een basisinkomen. Misdadigers werden veel meer dan voorheen gezien als slachtoffer van de samenleving en moesten gestimuleerd worden hun leven positief in te vullen. Te midden van de woelige veranderingen bleef een meerderheid van de protestgeneratie behoudend ingesteld, protesteerde nauwelijks en ging niet mee in alle nieuwlichterij. De allochtonen, waren destijds mensen van tien kilometer verderop. De behoudende babyboomers hebben het beeld van deze generatie veel minder bepaald dan de vrijgevochten protestgroep. Leden van deze generatie blonken uit in het hanteren van het conflictmodel en bezetten later leidinggevende posities, waardoor uit linkse en materialistische waarden een nieuwe mix ontstond. In de jaren zestig werd ook de kiem gelegd voor het 'postmaterialisme': geloof in solidariteit, emancipatie en duurzaamheid, 'terug naar de natuur' en bewust werken aan een 'betere samenleving'. De maatschappelijk bewogen protestgeneratie, die lange tijd wetenschap, cultuur en politiek domineerde, is net met pensioen, of is van plan om dat binnen enkele jaren te doen. ( ) 1970) VERLOREN GENERATIE (1956 Alle kabaal, veroorzaakt door de protestgeneratie, zwakte geleidelijk af. Intussen waren de leden van de protestgeneratie wel talrijk en hielden ze veel machtsposities bezet. Dat was niet bevorderlijk voor de perspectieven en kansen van de volgende generatie, die daarom 'verloren generatie' werd genoemd, ook wel 'generatie Nix'. Nu bezet de verloren generatie juist topposities en zijn ze erg invloedrijk in het bedrijfsleven, de politiek en ngo's. Voordat het zover was, kreeg de verloren generatie te maken met massale jeugdwerkeloosheid en het einde van de seksuele vrijheid vanwege het 3

4 gevaar van aidsbesmetting. Drugs werden vooral in verband gebracht met verslaving. De huizenprijzen stegen naar recordhoogten. De verloren generatie somberde over de Bom en verlangde naar betere tijden. Deze generatie is divers, en vrij van de traditionele oriëntaties, die bij een deel van de babyboomers nog zichtbaar waren. Alle verworven tolerantie en openheid ten spijt, en ondanks de jeugdwerkeloosheid, ontstond er geen beweging tegen de machtige protestgeneratie. Veel tijd werd besteed aan opleiding en vrijwilligerswerk. Er werd veel geëxperimenteerd met verschillende samenlevingsvormen - niet meer vanuit huis trouwen, maar eerst samen of apart wonen. Met de komst van deze generatie kalfden tradities in Nederland verder af, en kwam er ruimte voor nieuwe oriëntaties die de basis legden voor de komende generaties. De jeugdcultuur, die al bij de protestgeneratie opkwam, manifesteerde zich met nieuwe idolen en de komst van MTV. De kwaliteit van het bestaan werd belangrijker. Daarvoor was vrije tijd nodig die werd gevonden door parttime werken, tweeverdienen of anderhalfverdienen. De levensstandaard steeg, het yuppendom stak de kop op, en de creatieve sector transformeerde Nederland van een arbeids- in een dienstverlenende samenleving. In relatieve luwte hebben de meeste leden van deze generatie hun plek gevonden. Over het algemeen zijn ze praktisch, zelfredzaam, relativerend en no-nonsense. Achteraf bezien heeft deze generatie niets verloren, integendeel: de verloren generatie verwierf op geheel eigen wijze een positie die nu creatief wordt uitgebouwd. ( ) 1985) PRAGMATISCHE GENERATIE (1971 Dit zijn veelal de kinderen van de protestgeneratie; gewenst dankzij voorbehoedsmiddelen, opgevoed met uitstekende voorzieningen. Ze kregen gelijke kansen, ruime mogelijkheden, vrijheid en keuzes, en veel stimulans van hun ouders. Belangrijk: ie eigen ding doen en vooral jezelf zijn. Het onderhandelingshuishouden kwam in zwang, waarbij ouders zich steeds minder 'boven' en steeds meer 'naast' hun kinderen opstelden. De door hun ouders bevochten vrijheden moesten vooral zinvol worden ingevuld. Als levensmotto kwam zelfontplooiing centraal te staan; werk mag belangrijk zijn, een garantie op geluk is het zeker niet. Goed in je vel zitten, trots kunnen zijn op jezelf, daar ging het ook om. Door internet en goedkope vliegtickets kwam de hele wereld binnen handbereik. Deze generatie is optimistisch ingesteld; er is altijd wel een plek te vinden waar je het naar je zin hebt. Ze groeiden op met commerciële tv en zijn sterk merk- en mediabewust. Voor de pragmatische generatie zijn de beleveniseconomie en uiterlijke vernieuwing belangrijk, de etnische diversiteit van deze generatie is groter dan voorheen. Ze zijn gedreven, ambitieus en gewend aan competitie. Bij functioneringsgesprekken rekenen ze op transparantie. Het 4

5 vooruitzicht van een bonus maakt de nadelen van een drukke baan voor velen aanvaardbaar. Kinderen worden gestimuleerd voor zichzelf op te komen, maar bij afwezigheid van stimulans of disciplinaire dwang kan dit leiden tot passiviteit. Vandaar dat soms wordt gesproken van de 'patatgeneratie'. Veel is mogelijk, technologische ontwikkelingen bevorderen netwerken. ln het dagelijkse leven wordt even vrolijk gezapt als voor de tv. Tegelijkertijd neigt deze generatie tot het uitstellen van fundamentele keuzes, bijvoorbeeld voor het moederschap. Jobhoppen is normaal. Steeds meer individuen weigeren mee te gaan met de massa en worden daardoor weer eenvormig. Veel paradoxen, bijvoorbeeld een goed betalende, zware baan én veel vrijheden: 'Laat de organisatie, de ander, zich vooral aan mij aanpassen, dan kijk ik hoever ik bereid ben te gaan.' De pragmatische generatie is bijna tot wasdom gekomen, maar blijft keuzes nog uitstellen. Deze generatie heeft een andere, meer op de ervarings- en belevingscultuur gerichte mentaliteit. GRENZELOZE GENERATIE (GEBOREN VANAF 1986) 1986) De meeste kinderen van de verloren generatie zitten midden in hun vormende periode. Ze groeien op met de repercussies van 9/11, de dotcombubble en de moord op Pim Fortuyn, in een geglobaliseerde economie die altijd doordraait. In Nederland mag de economie af en toe nog tot rust komen, de media tonen bij voortduring hoe in grote delen van de wereld het werk steeds doorgaat, 24/7. Ook de kredietcrisis en nu de economische crisis zullen hun stempel op deze generatie drukken. We leven in een continue flux van over elkaar heen buitelende berichten, uit alle hoeken van de aarde. Computer, mobiele telefoon en internet zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Kinderen en jongeren zijn al vroeg actief op internet, communiceren met elkaar via sms en msn, kijken filmpjes op YouTube, profileren zich op Hyves en Facebook, enzovoort. En de oudere generaties gaan daarin op hun eigen manier mee. Mede daardoor wordt de jongste generatie ook wel de 'digitale generatie' genoemd, of de 'millenniumgeneratie', vanwege de eerder verwachte fin de sièclestijlbreuken na de overgang naar de 21e eeuw. Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog eisen jongeren een steeds dominantere plek op in de samenleving. Door hun zelfstandigheid en zeggenschap in het onderhandelingshuishouden zijn zij ook commercieel steeds interessanter, dus hebben verkopers en marketeers zich flink verdiept in de jongerencultuur en er allerlei etiketten op geplakt: 1 achterbankgeneratie (hun ouders vervoeren hen naar school en activiteiten, alles wordt 5

6 voor ze geregeld). 2 knip-en-plakgeneratie (alles is al bedacht en opgeschreven, door snelle combinaties van het bestaande te maken kun je toch creatief Iijken). 3 mediageneratie (sterk met nieuwe media en community's als Hyves, MySpace en Facebook, communiceert gemakkelijker digitaal dan van persoon tot persoon). 4 Einstein-generatie (jongeren van nu zijn slimmer, sterker en socialer, voor het eerst ziet de samenleving een totaal positieve generatie). 5 Generatie Y (de opvolger van generatie X, vertroeteld, zelfverzekerd en opgegroeid met grote technologische vooruitgang). Wij menen dat geen van deze etiketten de kern van deze jongste generatie weergeeft. Daarom is in hoofdstuk 2 een dieper beeld gegeven van hun psyche en hun drijfveren. Uit F.Spangenberg en M.Lampert, De grenzeloze generatie en de onstuitbare opmars van de B.V. IK, Nieuw Amsterdam,2011 (p. 273 t/m 278) 6

De grenzeloze generatie

De grenzeloze generatie DC 64 De grenzeloze generatie 1 Inleiding Frits Spangenberg en Martijn Lampert van het onderzoeksbureau Motivaction hebben een onderzoek gedaan naar de laatste generatie, geboren vanaf 1986. Zij komen

Nadere informatie

De nieuwe probleemgroep: De X- generatie, geboren tussen 1960 en 1980

De nieuwe probleemgroep: De X- generatie, geboren tussen 1960 en 1980 De nieuwe probleemgroep: De X- generatie, geboren tussen 1960 en 1980 Rabobank: 9.000 banen minder en toch aanwezig Weer een massaontslag bij de Rabobank. Rijdende kantoren moeten het lokale netwerk overeind

Nadere informatie

Mentaliteitstrends 2013. Martijn Lampert Pieter Röhling

Mentaliteitstrends 2013. Martijn Lampert Pieter Röhling Mentaliteitstrends 2013 Martijn Lampert Pieter Röhling Motivaction-trendmeting: basics De basis: Motivaction meet sinds 1998 sociaal-culturele onderstromen in de samenleving Jaarlijkse representatieve

Nadere informatie

3. Lees bron 1. Bedenk zelf een vraag die je met behulp van deze tekst kunt beantwoorden.

3. Lees bron 1. Bedenk zelf een vraag die je met behulp van deze tekst kunt beantwoorden. Oefentoets T4 SED II Module 4 & 5 1. Wat was de reden dat arbeiders, landarbeiders, en kleine zelfstandigen in de 19e eeuw op de rand van de armoede leefden? a Er waren geen sociale wetten als ze in de

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Bevrijdingsdag, Leek, 5 mei 2010 Dames en heren, [Inleiding] In de zomer van 1946 voer een schip van Thailand naar Nederland. Een kleine Nederlandse

Nadere informatie

4 generaties in 1 organisatie

4 generaties in 1 organisatie Publicatiedatum 06-05-2009 Titel Subtitel Auteur(s) Het Spel der Generaties in Organisaties De match tussen Organisatie X en Generatie Y Fritz Korten & Thomas Verhiel 4 generaties in 1 organisatie Het

Nadere informatie

Hoe een koe een haas vangt

Hoe een koe een haas vangt Ledenwerving anno nu Hoe een koe een haas vangt Zonder leden geen PCOB. Een waarheid als een koe. Nieuwe leden zijn hard nodig wil de PCOB belangen van huidige en toekomstige generaties senioren kunnen

Nadere informatie

Leiding geven aan verschillende generaties

Leiding geven aan verschillende generaties Leiding geven aan verschillende generaties Babyboomgeneratie - Babyboomgeneratie Wat is typerend voor een leidinggevende behorende tot de babyboomgeneratie ( 1945-1955)? Een leidinggevende uit de babyboomgeneratie

Nadere informatie

Mentaliteitstrends 2013

Mentaliteitstrends 2013 Mentaliteitstrends 2013 Motivaction-trendmeting: basics De basis: Motivaction meet sinds 1998 sociaal-culturele onderstromen in de samenleving Jaarlijks steekproef schriftelijke vragenlijst aan huis Nederlandse

Nadere informatie

Waarover gaat M/Powerbook #1?

Waarover gaat M/Powerbook #1? Waarover gaat M/Powerbook #1? Jongeren Crisis Arbeidsmarkt Vervolg op conclusie uit De Grenzeloze Generatie: Bijna onafhankelijk van de economische ontwikkelingen neemt de krapte op de arbeidsmarkt de

Nadere informatie

Achter de geraniums? Presentatie Motivaction tijdens debat 10 april: Hier is mijn moeder, regelt u het verder? 10-04-2012 1

Achter de geraniums? Presentatie Motivaction tijdens debat 10 april: Hier is mijn moeder, regelt u het verder? 10-04-2012 1 Achter de geraniums? Presentatie Motivaction tijdens debat 10 april: Hier is mijn moeder, regelt u het verder? 10-04-2012 1 Hier is mijn moeder. Regelen jullie het verder? Onderzoek naar verwachtingen

Nadere informatie

Wat onderscheidt de jongste generatie werkenden, wat motiveert ze en hoe wil ze zich ontwikkelen? Worden wie je bent

Wat onderscheidt de jongste generatie werkenden, wat motiveert ze en hoe wil ze zich ontwikkelen? Worden wie je bent Gerdy Geersing Wat onderscheidt de jongste generatie werkenden, wat motiveert ze en hoe wil ze zich ontwikkelen? Worden wie je bent Laten we daar een project van maken. Ik wil het wel trekken, stelt een

Nadere informatie

Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden:

Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden: Hoorcollege 2 Jeugdparticipatie Pedagogische visies Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden: Opvoeding is een bepaalde

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017 Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GT GS/K/2 Basisvaardigheden GT GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GT GT GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië

Nadere informatie

artijn Lampert otivaction

artijn Lampert otivaction Wie is mijn leerling/student? e grenzeloze generatie en de gevolgen voor het onderwijs artijn Lampert otivaction Achtergrond grenzeloze generatie Nederland ontwikkelt langs nieuwe lijnen Toenemende complexiteit

Nadere informatie

Argumentenkaart Deeltijdwerken. Werknemers. Wat zijn voor mij als vrouwelijke deeltijder de argumenten voor en tegen meer uren per week werken?

Argumentenkaart Deeltijdwerken. Werknemers. Wat zijn voor mij als vrouwelijke deeltijder de argumenten voor en tegen meer uren per week werken? Wat zijn mij als vrouwelijke deeler de argumenten en tegen meer uren per week werken? Wat zijn mij als vrouwelijke deeler de argumenten en tegen meer uren per week werken? Wat zijn mij als vrouwelijke

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2005

Examen VMBO-GL en TL 2005 Examen VMBO-GL en TL 2005 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 41 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf

Artikelen. Een terugblik op het ouderlijk gezin. Arie de Graaf Artikelen Een terugblik op het ouderlijk gezin Arie de Graaf Driekwart van de kinderen die in de jaren zeventig zijn geboren, is opgegroeid bij twee ouders. Een op de zeven heeft een scheiding van de ouders

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 2 dinsdag 20 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 52 punten

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Samen de paardensport laten groeien

Samen de paardensport laten groeien Samen de paardensport laten groeien MAATSCHAPPELIJKE TRENDS & PAARDENSPORT 1. Sinds 1975 omvang van vrije tijd met 3 uur/week gekrompen vrije tijdsbesteding steeds belangrijker 2. Behoefte aan zelfontplooiing

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Generatiemix. Babyboomgeneratie Babyboomgeneratie. Wat is kenmerkend voor een medewerker uit de babyboomgeneratie ( 1945-1955)?

Generatiemix. Babyboomgeneratie Babyboomgeneratie. Wat is kenmerkend voor een medewerker uit de babyboomgeneratie ( 1945-1955)? Generatiemix Babyboomgeneratie Babyboomgeneratie Wat is kenmerkend voor een medewerker uit de babyboomgeneratie ( 1945-1955)? Een medewerker uit de babyboomgeneratie Wat is kenmerkend voor een medewerker

Nadere informatie

Dames en heren, jongens en meisjes,

Dames en heren, jongens en meisjes, SPEECH TER GELEGENHEID VAN DE DODENHERDENKING 4 mei 2008 EN DE HERDENKING VAN DE BEVRIJDING OP 5 MEI 2008 Dames en heren, jongens en meisjes, 4 mei, 8 uur, een moment om stil te zijn. twee minuten stilte.

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016 Schoolexamen derde leerjaar mavo (2014 2015) 1 SE1 De industriële samenleving in Nederland Het proces van industrialisatie heeft de Nederlandse samenleving ingrijpend veranderd vanaf het midden van de

Nadere informatie

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer

Generatie Einstein in het onderwijs. RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Generatie Einstein in het onderwijs RSG Broklede 20 april 2009 Paulien Kreutzer Even voorstellen... Het belangrijkste is dat mensen elkaar ontmoeten Ze knakken wel maar je hoort het niet Inhoud Deel 1:

Nadere informatie

2/06/2015. Naar een gedifferentieerd HRM-beleid. met aandacht voor het generatiethema. Generatieverdeling AHS- medewerkers op 01/12/2014

2/06/2015. Naar een gedifferentieerd HRM-beleid. met aandacht voor het generatiethema. Generatieverdeling AHS- medewerkers op 01/12/2014 Naar een gedifferentieerd HRM-beleid met aandacht voor het generatiethema Workshop studiedag Gedreven mensen, bevlogen scholen 29 mei 2015 Gwendoline Hotton & Lieve Van Schuylenbergh Welkom Naar een gedifferentieerd

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Verantwoording 12

INHOUDSOPGAVE. Verantwoording 12 INHOUDSOPGAVE Verantwoording 12 PROLOOG: MADE IN HOLLAND 1 Een utopie 15 Het Nieuwe Atlantis 15 De Gouden Delta 17 Over technische regimes 18 Een (techniek)geschiedenis van Nederland 20 DE DEMOGRAFISCHE

Nadere informatie

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu Vaderschap 2.0 E-Quality 55 UIT DE PRAKTIJK 3.3 Interview met Arno Janssen en Caroline

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Burgers en Stoommachines. Tot 1:20

Burgers en Stoommachines. Tot 1:20 Burgers en Stoommachines Tot 1:20 Wat gaan we leren? 1. Welke gevolgen de technische uitvindingen hadden. 2. Wat er in de grondwet van 1848 stond. 3. Welke groepen minder rechten hadden dan andere groepen.

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij?

Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? Opgave 3 Een nieuwe klassenmaatschappij? 19 maximumscore 4 een beschrijving van twee moderniseringsprocessen op economisch gebied (per proces 1 scorepunt) 2 het aangeven van het gevolg: vraag naar hogeropgeleide

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II DE INDUSTRIËLE SAMENLEVING IN NEDERLAND DE VERHOUDING MENS EN MILIEU + 1p 21 Geef één voorbeeld van aantasting van het milieu door menselijk ingrijpen in Nederland uit de periode vóór de Industriële Revolutie.

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst Pedagogische Meerstemmigheid

Inspiratiebijeenkomst Pedagogische Meerstemmigheid Datum: Locatie: Spreker: Notulist: Aanwezigen: Organisatie: 14 december Kralingen Ilias El Hadioui Majda Battaï 23 deelnemers Stichting Attanmia i.s.m. Stichting Buurtwerk Kralingen-Crooswijk De besproken

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document.

Hoe hieraan exact wordt vormgegeven binnen onze school, wordt duidelijk in dit document. SOCIALE COHESIE EN BURGERSCHAP Inleiding Een school maakt deel uit van de maatschappij en bouwt mee aan de vorming van jonge burgers. Een groot deel van de dag, brengen jongeren door op school. Zij krijgen

Nadere informatie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie

Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Steven Smit Voor de mens in organisaties Met NLP de kredietcrisis te lijf Duurzaam winst behalen door compassie Door Steven Smit 2008 Steven Smit BV voor de mens in organisaties Chopinstraat 148 1817 GD

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten

Persbericht. 31 juli 2013. Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Persbericht 31 juli 2013 Werkloosheid en bezuinigingen grootste problemen in Twentse gemeenten Werkloosheid en bezuinigingen zijn volgens inwoners van Twente verreweg de grootste problemen in hun gemeenten.

Nadere informatie

Rondetafel gesprek met Generatie Y

Rondetafel gesprek met Generatie Y Rondetafel gesprek met Generatie Y Over Intergenerationeel Samenwerken Verslag van 4 februari 2011 Aanwezig: Emma Bijloos, Caroline Kolk, Roy van Baarsen, Annemieke Roobeek, Astrid Elberg, Jeltsje Boersma

Nadere informatie

Social Media, de andere opvoeder

Social Media, de andere opvoeder Social Media, de andere opvoeder Even voorstellen Diana Langerak Echtgenote en mama van twee jongens Communicatiemedewerker De Hoop ggz Aantal jaren eindredactie verschillende bladen, waaronder: Chris

Nadere informatie

Verschuivende machtsrelaties in allochtone gezinnen Trees Pels

Verschuivende machtsrelaties in allochtone gezinnen Trees Pels Huiselijk geweld: achtergronden Verschuivende machtsrelaties in allochtone gezinnen Trees Pels 29 mei 2008 Congres Huiselijk Geweld: Families onder Druk Amsterdam, De Meervaart Meeste plegers zijn mannen,

Nadere informatie

Mijn ouders zijn zo ouderwets! Kim, 8 jaar

Mijn ouders zijn zo ouderwets! Kim, 8 jaar Mijn ouders zijn zo ouderwets! Kim, 8 jaar Welkom! Mediawijsheid Kinderen zijn al vroeg wereldburger 24/7 toegang tot de wereld, via mobiel internet Kinderen kunnen veel maar kunnen ze het aan? Kritisch

Nadere informatie

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl.

Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Geachte lezer, Voor meer uitleg over mijn presentatie Ga kathedralen bouwen! verwijs ik u graag naar de website http://www.quakernaat.nl. Deze presentatie is bedoeld als naslagwerkje voor aanwezigen. Daan

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord

Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord Verkiezingsprogramma PvdA Feijenoord Vrijheid, democratie, rechtvaardigheid, duurzaamheid en solidariteit. Dat zijn de idealen van de Partij van de Arbeid. Wij staan voor een spreiding van kennis, macht

Nadere informatie

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets 11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets Opdracht 1 Wat is de Sokratische methode? Opdracht 2 Waarom werd Sokrates gedwongen de gifbeker te drinken? Opdracht 3 Waarom zijn onze zintuigen

Nadere informatie

Slimmer met je geld omgaan. Lesbrief voor groep 8 en de brugklas

Slimmer met je geld omgaan. Lesbrief voor groep 8 en de brugklas Slimmer met je geld omgaan Lesbrief voor groep 8 en de brugklas Inhoudsopgave 1. Historisch Museum Haarlem Inleiding 3 1.1 Leerdoelen 4 2. Lesprogramma Slimmer met je geld omgaan 5 Voorbereiding 5 Museumbezoek

Nadere informatie

STERK IN JE WERK. Het leer- en ontwikkeltraject dat zorgt voor energieke medewerkers in een eigentijdse organisatiecultuur

STERK IN JE WERK. Het leer- en ontwikkeltraject dat zorgt voor energieke medewerkers in een eigentijdse organisatiecultuur STERK IN JE WERK Het leer- en ontwikkeltraject dat zorgt voor energieke medewerkers in een eigentijdse organisatiecultuur ONLINE ONDERSTEUNING Wij adviseren organisaties om Sterk in je Werk te laten ondersteunen

Nadere informatie

Klant Contact van de Toekomst. Soraya Loerts (Liberty Global International) Sandor de Roode (UPC Business) Oktober 2014

Klant Contact van de Toekomst. Soraya Loerts (Liberty Global International) Sandor de Roode (UPC Business) Oktober 2014 Klant Contact van de Toekomst Soraya Loerts (Liberty Global International) Sandor de Roode (UPC Business) Oktober 2014 Agenda voor komend uur 1. Uw uitdaging/trigger voor deze sessie 2. Onze visie op klant

Nadere informatie

TRIPARTITE VERHOUDING

TRIPARTITE VERHOUDING ThvG/NR Mij is gevraagd om vandaag 1 mei 1988 een korte toespraak te houden via A.T.V.. Ik heb gedacht om op deze dag te praten over de TRIPARTITE VERHOUDING. Maar alvorens dit te doen is het misschien

Nadere informatie

Natuurlijk Leiderschap

Natuurlijk Leiderschap Dit interview is onderdeel van het boek Natuurlijk Leiderschap een co-creatie van Trees for All en United by Passion Ronald van Zetten CEO, HEMA Een wereld met uitdagingen Als ik kijk naar de hele wereld,

Nadere informatie

Verbeelding van de samenleving

Verbeelding van de samenleving Verbeelding van de samenleving denken, dromen en doen na de verzorgingsstaat 11. extra bijeenkomst: vragen & discussie http://zorgenparticipatie.wordpress.com/ Verbeelding van de samenleving in 10 colleges

Nadere informatie

e-coaching en de Y-Generatie

e-coaching en de Y-Generatie e-coaching en de Y-Generatie Inhoud 1. Waarom Generatie Y 2. Kenmerken van de nieuwe generatie 3. Y-Generatie en e-coaching 4. Betekenis voor HRM 5. De Toekomst Waarom Generatie Y 1 / 5 Leeftijdsfasebewust

Nadere informatie

Ouders leren kinderen voor zichzelf opkomen Zelfbeheersing is nog belangrijker. De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders

Ouders leren kinderen voor zichzelf opkomen Zelfbeheersing is nog belangrijker. De grenzeloze generatie en de eeuwige jeugd van hun opvoeders bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl - Factsheet opinieonderzoek

Nadere informatie

Generatie- Management

Generatie- Management Generatie- Management Vier generaties op de werkvloer. Werkt dat? Inleiding Kenmerken verschillende generaties / eigen invulling Veranderingen in samenwerken Werken in de toekomst Professional 3.0 Afsluiting

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe?

Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Youth Today: hoe communiceer je best naar jongeren toe? Wat betekent het om jong te zijn in 2015? Waarin verschillen de jongeren van vandaag met die van het vorige decennium? Één constante: jongeren leven

Nadere informatie

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING WHITEPAPER FASHION 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING Vooral vrouwen zijn geïnteresseerd in kleding. Zij zoeken

Nadere informatie

MotivatieMonitor voor HR-professionals

MotivatieMonitor voor HR-professionals MotivatieMonitor voor HR-professionals Een onderzoek naar de ambities en verwachtingen van studenten en starters betreffende de arbeidsmarkt en het beeld dat HR-professionals van deze nieuwe generatie

Nadere informatie

Via de media worden heel wat beelden en verhalen verspreid de te maken hebben met generaties en generatieverschillen. De indeling die men daarbij

Via de media worden heel wat beelden en verhalen verspreid de te maken hebben met generaties en generatieverschillen. De indeling die men daarbij 1 2 Via de media worden heel wat beelden en verhalen verspreid de te maken hebben met generaties en generatieverschillen. De indeling die men daarbij gebruikt is vaak erg uiteenlopend. 3 We vertrekken

Nadere informatie

> Checklist jonger en ouder

> Checklist jonger en ouder > Checklist jonger en ouder Stem uw personeelsbeleid af op de vijf verschillende leeftijdsgroepen en speel in op uiteenlopende drijfveren, motivaties en ambities. Tieners Zijn op zoek naar vooral een leuke

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen

School en computers. Paulusse BedrijfsOpleidingen School en computers School en computers Computers zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Kinderen van nu spelen vaak al computerspelletjes voor ze naar groep 1 gaan. Op school nemen computers een

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

Arbeidsvoorwaardenonderzoek

Arbeidsvoorwaardenonderzoek Arbeidsvoorwaardenonderzoek voor bid- en tendermanagers Het is toegestaan deze kennis te delen, mits onder duidelijke vermelding van Appeldoorn Tendermanagement als bron. Inhoud Inleiding 4 Conclusie 5

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen

Rapportage. Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen Rapportage Onderzoek: mediawijsheid onder ouders en kinderen In opdracht van: Mediawijzer.net Datum: 22 november 2013 Auteurs: Marieke Gaus & Marvin Brandon Index Achtergrond van het onderzoek 3 Conclusies

Nadere informatie

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen

Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Spreekbeurtinformatie Millenniumdoelen Informatie voor basisschoolleerlingen uit groep 5 t/m 8 Wat kun je hier vinden? 1. Jouw spreekbeurt over de Millenniumdoelen 2. Waarom zijn er Millenniumdoelen 3.

Nadere informatie

26-09-2014! DE JONGSTE GENERATIE OP DE ARBEIDSMARKT. GEBOREN TUSSEN 1985 en 2000 OP WEG NAAR DE ARBEIDSMARKT GENERATIES OP DE WERKVLOER

26-09-2014! DE JONGSTE GENERATIE OP DE ARBEIDSMARKT. GEBOREN TUSSEN 1985 en 2000 OP WEG NAAR DE ARBEIDSMARKT GENERATIES OP DE WERKVLOER ONDERWERPEN 1. GENERATIES 2. JONGERENTRENDS 2014 **** 3. WAT VINDEN JONGEREN DE JONGSTE GENERATIE OP DE ARBEIDSMARKT 18 SEPTEMBER 2014, HUUB NELIS BELANGRIJK? 4. HOE INTERESSEER JE JONGEREN? **** JONGERENCULTUUR

Nadere informatie

Toespraak van Anouchka van Miltenburg, Voorzitter van de Tweede Kamer, bij de bijeenkomst van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945, op 14 augustus 2015 in de Tweede Kamer We dachten dat we na de capitulatie

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2005 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

De vrouwen waren we even vergeten

De vrouwen waren we even vergeten Opgave 3 Mens en werk tekst 11 De vrouwen waren we even vergeten 5 10 15 20 25 Koud konden we in 1976 spreken van een verzorgingsstaat of de afbraak ervan begon alweer. Ironisch genoeg legde de vrouwenemancipatie

Nadere informatie

WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE?

WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE? WERKEN MET FREELANCERS IN JOUW ORGANISATIE? Freelancen, interimmen, contracting zijn allemaal verschillende benamingen voor een zeer sterk groeiend verschijnsel in de economie. Steeds meer industrieën

Nadere informatie

ACHTERGROND GENERATIES. Martin Geerdink

ACHTERGROND GENERATIES. Martin Geerdink ACHTERGROND GENERATIES Martin Geerdink WELKE GENERATIES ZIJN ER? CoCo? Geboren

Nadere informatie

HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke. transitie. lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT

HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke. transitie. lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT HRM EN ARBEIDSVERHOUDINGEN in kritieke transitie lezing HR salon 14 maart 2013 PROF. DR. WILLEM DE NIJS HOOGLERAAR STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN Ad Nagelkerke en Willem

Nadere informatie

B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015. Onderwerp

B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015. Onderwerp B en W-nummer 15.0379; besluit d.d. 12-5-2015 Onderwerp Beantwoording van schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders van het raadslid A. Van den Boogaard (PvdA) inzake Arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja,

Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, Beste vrienden en sympathisanten van ons project Hope For The Children in Cambodja, We vonden dat het tijd werd dat we jullie, sponsors van ons project, op de hoogte houden van wat er allemaal gebeurt

Nadere informatie

Betere samenleving vraagt om andere opvoeding

Betere samenleving vraagt om andere opvoeding bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Betere samenleving vraagt om

Nadere informatie

3 items: op weg naar morgen

3 items: op weg naar morgen voor vereniging en achterbanorganisatie Even voorstellen Marike Kuperus Nieuwe generaties Nieuwe netwerken Vereniging naar 2020 Advies aan vereniging en achterbanorganisaties Meer weten of contact: www.kuperusenco.nl

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2004-II

Eindexamen geschiedenis havo 2004-II Vraag 12 in dit examen is een stelopdracht. Reserveer voldoende tijd om deze opdracht te maken. Nederlanders en hun gezagsdragers 1950-1990: verzuiling, polarisatie en herwonnen consensus In de jaren zestig

Nadere informatie

kinderen toch blijven ondersteunen. Het maakt niet uit wat (Surinaamse vader, 3 kinderen)

kinderen toch blijven ondersteunen. Het maakt niet uit wat (Surinaamse vader, 3 kinderen) In opdracht van de Gemeente Amsterdam (Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling) Als ik mijn vader had gehad vanaf mijn jeugd, dan zou ik misschien anders zijn in het leven. (...) Wat ik allemaal wel niet

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café

Doel. Vertrekpunt: Santé! De beste gesprekken voer je... op café Doel Geanimeerde gesprekken voeren over belangrijke vragen of thema s in verschillende rondes. Elke deelnemer komt aan het woord. Een worldcafé kan je gebruiken om informatie te verzamelen binnen één thema

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

RESP. NR. : MULTI- HH NR.: VERSIE 1. Europees Sociaal Onderzoek 2008. Aanvullende vragenlijst

RESP. NR. : MULTI- HH NR.: VERSIE 1. Europees Sociaal Onderzoek 2008. Aanvullende vragenlijst RESP. NR. : 1 2 3 4 5 6 MULTI- HH NR.: 7 VERSIE 1 Europees Sociaal Onderzoek 2008 Aanvullende vragenlijst ALS U EEN MAN BENT, WILT U DAN VRAAG 1 BEANTWOORDEN? ALS U EEN VROUW BENT, WILT U DAN VRAAG 2 BEANTWOORDEN?

Nadere informatie

Filosofie 3 Postmoderne mediaconsumptie. Kind of minivolwassene?

Filosofie 3 Postmoderne mediaconsumptie. Kind of minivolwassene? Filosofie 3 Postmoderne mediaconsumptie Kind of minivolwassene? Marlou Kemperman Klas Com3b S1007734 Juni 2009 Mark Eckhart Korte samenvatting Kinderen worden steeds meer blootgesteld aan reclame en marketing

Nadere informatie

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal

Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Herdenking 4 mei 2015 Anouchka van Miltenburg, Voorzitter Tweede Kamer der Staten-Generaal Vandaag is het precies 70 jaar geleden dat ons land werd bevrijd. Generaties Nederlanders zijn opgegroeid in een

Nadere informatie

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE

Lesbrief MAASVLAKTE 2 OPDRACHT 1 - TOPOGRAFIE EN AARDRIJKSKUNDE Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - HAVO MAASVLAKTE 2 De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen. Daarom komt er een nieuw stuk haven: Maasvlakte

Nadere informatie

Mijn leven geschreven

Mijn leven geschreven Mijn leven geschreven Biedt ondersteuning bij het op papier zetten van uw eigen levensverhaal. Zo blijven uw eigen verhalen bewaard voor uw naasten. woord vooraf 1 Woord vooraf In ieder mens schuilt een

Nadere informatie

geschiedenis (nieuwe stijl) en geschiedenis en staatsinrichting (oude stijl)

geschiedenis (nieuwe stijl) en geschiedenis en staatsinrichting (oude stijl) geschiedenis (nieuwe stijl) en geschiedenis en staatsinrichting (oude stijl) Examen VWO Vragenboekje Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 25 mei 9.00 12.00 uur 20 04 Voor dit examen

Nadere informatie

Samenvatting communicatiebeleid

Samenvatting communicatiebeleid Samenvatting communicatiebeleid Het bestuur van SPA heeft het communicatiebeleid vastgelegd in een communicatiebeleidsplan voor de periode 2013-2016. Hieronder staat een korte samenvatting van dit beleidsplan.

Nadere informatie

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005

Rob van Stuivenberg. 23 januari 2005 Young Votes KLO Informatie & advies Rob van Stuivenberg 23 januari 2005 Onderzoeksverantwoording Young Votes uitgevoerd door De Vos en Jansen uit Nijmegen Online onderzoek onder 520 jongeren van 15-34

Nadere informatie

Canon en kerndoelen geschiedenis PO

Canon en kerndoelen geschiedenis PO Canon en kerndoelen geschiedenis PO bron: http://www.entoen.nu/primair-onderwijs/didactisch-concept/leerplan-(slo)/geschiedenis In dit hoofdstuk over canon en geschiedenis wordt eerst ingegaan op de recente

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën.

Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Wat is armoede? Er zijn veel verschillende theorieën en definities over wat armoede is. Deze definities zijn te verdelen in categorieën. Absolute en relatieve definities Bij de absolute definities wordt

Nadere informatie

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang 2012-2016 Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016 Augustus 2012 0 Inhoud Inleiding... 1 Geschiedenis van de Beraadgroep Samenlevingsvragen...

Nadere informatie