DELFT HIGH- LIGHTS 25 augustus 2013 NUMMER 4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DELFT HIGH- LIGHTS 25 augustus 2013 NUMMER 4"

Transcriptie

1 DELFT HIGH- LIGHTS 25 augustus 2013 NUMMER 4 Dertienjarige Delftenaar Puck Meerburg winnaar Apple Design Award Onderdeel van zijn prijs was een scholarshipkaartje voor de jaarlijkse World Wide Developer Conference (WWDC) in San Francisco. p.3 Kinderen maken kennis met techniek tijdens Science Camp Een nieuw initiatief voor kinderen om techniek op een echte universiteit te beleven. p.5 Best Buddies Best Buddies is verkozen als Oranje Fonds Kroonappel in de categorie Jeugd. p.7 Nuon Solar Team Nuna7 opnieuw naar Australië voor de wereldtitel Het Nuon Solar Team is er klaar voor om in oktober van dit jaar met de totaal vernieuwde Nuna7 de wereldtitel te heroveren tijdens de World Solar Challenge in Australië, aldus teamleider Marlies Hak. Op 2 juli jl. presenteerde zij het Nuon Solar Team en de nieuwe zonnewagen Nuna7 op de locatie Lijm&Cultuur aan de Rotterdamseweg in Delft. Dat de wagen een zeer goede kans maakt op de wereldtitel bleek tijdens een spectaculaire demonstratierace op 8 augustus jl. op het racecircuit van Zandvoort. Een topsnelheid van 185 kilometer per uur is mogelijk! Tekst: Ron Labordus Beeld: PR Jorrit Lousberg De World Solar Challenge in Australië wordt voor de zevende keer gehouden en is het officiële wereldkampioenschap zonne-racen. Aan de editie van dit jaar doen maar liefst 48 studententeams uit 26 landen mee, waaronder naast het team uit Delft ook een team van de universiteit Twente. Sinds 2001 heeft het Nuon Solar Team vier keer gewonnen en finishte het twee keer als tweede. In Het Nuon Solar Team is er klaar voor werd nipt verloren van een Japans team. Alle teams zijn dit jaar voor het eerst verplicht met een vierwielige zonnewagen aan de start verschijnen. Hierdoor heeft ook het Nuon Solar Team het inmiddels traditionele en beproefde driewielige design compleet om moeten gooien. Nieuw ontwerp De Nuna7 is volledig opnieuw ontworpen en is duidelijk anders dan haar voorgangers. De auto heeft nu dus vier wielen in plaats van drie. Toch > Lees verder op pagina 2

2 2 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS 2013 > Vervolg van pagina 2 Nuna7 klaar om wereldtitel te heroveren! Met een topsnelheid van ruim 150 kilometer per uur passeert de Nuna7 de finish op het circuit van Zandvoort. is Nuna7 met zijn 150 kilo nog steeds superlicht en buitengewoon aerodynamisch waardoor een topsnelheid van ruim 185 km uur gehaald wordt. Het ontwerp is revolutionair asymmetrisch: de coureur zit niet langer in het midden maar aan de zijkant tussen voor- en achterwiel in. De wagen is vier-en-een-halve meter lang en wordt aangedreven door een paneel van zes vierkante meter silicium zonnecellen. captain Marlies Hak is de eerste vrouwelijke teamcaptain van een Nuon Solar Team, dat in totaal bestaat uit 16 studenten van de TU Delft. De teamleden werken al sinds medio 2012 in het diepste geheim aan het ontwerp en de bouw van Nuna7; deels in de productiehal in Lelystad en verder in de eigen Dreamteamhal aan de Stevinstraat op de campus van de TU. Marlies Hak toont zich bij beide presentaties enthousiast: Het is een geweldig project, waarin we toptechniek met topsport combineren. Alleen auto s die 100% op zonne-energie rijden, kunnen meedoen aan de World Solar Challenge. Dit jaar start de tweejaarlijkse race op zondag 6 oktober in Darwin. Na 3000 kilometer racen dwars door Australië eindigt de wedstrijd op 13 oktober in Adelaide. Survival Omdat de zonnewagens gewoon op de openbare weg tussen de rest van het verkeer rijden, moeten ze zich aan de snelheidsbeperkingen en verkeersregels van Australië houden. Elke dag mogen de teams om acht s morgens beginnen met Met de grootste zorgvuldigheid en in het geheim werd gewerkt aan het ontwerp en de bouw van de nieuwe Nuna. racen. De teams moeten om vijf uur in de namiddag weer stoppen en overnachten vervolgens langs de kant van de weg. De World Solar Challenge is niet alleen een race, maar ook een vorm van survival, aldus Marlies. Als een zonnetje Onder grote belangstelling vond vrijdag 9 augustus jongstleden op het racecircuit van Zandvoort een soort generale repetitie plaats. Het was de enige kans voor familie, vrienden, kennissen, sponsoren en pers om de revolutionaire zonnewagen in het echt racend te aanschouwen. In een race nam Nuna7 het op tegen Nuna6 van het team uit 2011 en andere elektrische voertuigen. Met deze race werd aangetoond dat Nuna7, ook met het nieuwe vierwielige design, de meest efficiënte auto op de weg is. De mogelijke topsnelheid is bewezen 40 kmu sneller dan die van de Nuna6. Leslie Nooteboom, één van de vier coureurs, heeft dan ook alle vertrouwen in de prestaties van Nuna7: We gebruiken technieken die nog niet eens commercieel verkrijgbaar zijn. Na alle rem-, slalom- en hoge snelheidstesten kan ik met zekerheid zeggen dat we een geweldige wagen hebben gebouwd die zich kan meten met de zonnewagens van alle andere V o o r m e e r informatie nuonsolarteam.nl topuniversiteiten. Nuna7 rijdt als een zonnetje! Nuon Solar Team Het Nuon Solar Team wordt elke twee jaar samengesteld uit studenten van de TU Delft die hun studie onderbreken om een Op naar de wereldtitel? Deze Delft Highlights laat opnieuw zien dat Delft een geweldige stad is op het gebied van kennis en innovatie. De Nuna, auto op zonne-energie, won al een paar keer de wereldtitel. In Australië gaat het Delftse dreamteam eind oktober weer op voor de felbegeerde titel. Vorige keer lukte het net niet en naar we hopen dit jaar met de Nuna7 natuurlijk wel. Terecht dat we deze nieuwe editie van Delft Highlights ermee openen. Interessant is ook te lezen hoe de veertienjarige Puck Meerburg een grote prijs won bij Apple in San Francisco. Wethouder Pieter Guldemond interviewde hem op een unieke locatie. Uniek zijn de Science Camps voor jongeren: ze maken en beproeven onder andere hun eigen skimboards. nieuwe zonnewagen te realiseren. De teamleden zijn afkomstig uit verschillende studierichtingen: Elektrotechniek, Lucht- en Ruimtevaarttechniek, Industrieel ontwerpen, Werktuigbouwkunde, Technische Natuurkunde en Technische Wiskunde. We hebben er een leuke reportage over. Interessant zijn de Mooc s: colleges van de TU via internet. Boeiend voor u om mee te doen! Het is gratis en u krijgt er een certificaat voor. Arie van der Elst vertelt over zijn uitvinding: een dubbele regenpijp. We berichten over een drone die ontwikkeld wordt voor Flying Doctors. We waren bij een bezoek van koningin Máxima aan Best Buddies. Ook studerende jongeren in Delft kunnen buddy worden. Meedoen dus. En komen naar de informatiebijeenkomst. Snel lezen deze nieuwe Delft Highlights. Opnieuw zeer interessant! Veel leesplezier namens redactie en medewerkers, Ron Labordus (eindredacteur)

3 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS Interview door wethouder Pieter Guldemond Extra informatie via internet Dertienjarige Delftenaar Puck Meerburg winnaar Apple Design Award Begin juni jongstleden won de toen nog dertienjarige Puck Meerburg uit Delft de Apple Design Award. Onderdeel van zijn prijs was een scholarship-kaartje voor de jaarlijkse World Wide Developer Conference (WWDC) in San Francisco. Met zijn moeder ging hij erheen. Daar bleek dat hij nog meer prijzen had gewonnen. Inmiddels is Puck al een aantal keren op de televisie geweest en heeft hij met interviews de internationale pers gehaald. Voor Delft Highlights werd hij exclusief geïnterviewd door wethouder Pieter Guldemond. Puck en Pieter spraken een unieke locatie af: het dak van de TU Library! Wethouder Pieter Guldemond heeft kenniseconomie, ruimtelijke ordening, stadsmarketing en studentenhuisvesting in zijn portefeuille en bleek zeer geïnteresseerd in Puck Meerburgs technische belangstelling. Vertel eens wat over jezelf, begon Pieter het gesprek, gezeten in het nog-ochtend-natte gras op het zonovergoten, groene dak van de bibliotheek. De jonge Puck bleek een ervaren spreker: Ik ben in mijn vrije tijd programmeur, zit overdag op het CLD en ga naar de derde. Ik woon in Delft, in de binnenstad en volgens mijn ouders heb ik altijd al interesse gehad in computers. Toen ik pas zes jaar was, gaf ik al computeradviezen via een forum en toen ik zeven was, ben ik zelf begonnen met programmeren, dat was een tafeltrainer voor de PC. Zelf programmeren Hoe ging het verder met programmeren en het maken van apps, wilde wethouder Guldemond weten, ik heb op je website gekeken en ik zie er een paar hele mooie, ook je nieuwste Catstacker en de verbeterde versie van je Tafeltrainer. Hoe krijg je het voor elkaar? Puck legt het geduldig uit: Het begon toen we ongeveer vier jaar geleden onze eerste ipod Touch kochten: ik wilde er meteen voor leren programmeren. Ik kreeg als enige kind de kans op de universiteit van Leiden een tweedaagse cursus Programmeren voor de iphone te volgen. Ik wist al zo veel dat ik de leraar af en toe kon verbeteren, toch heb ik er veel geleerd downloads! Puck verder: Van mijn moeder kreeg ik voor mijn verjaardag een keer de bedrijfsnaam Puckipedia cadeau, met hosting uiteraard. Was ik echt blij mee. De laatste jaren heb ik meer dan tien apps gemaakt voor iphone, ipad en PlayBook. Ook heb ik op verschillende conferenties gesproken zoals TEDxYouth en SIME. Sommige van mijn apps zijn meer dan keer gedownload, zoals de CatStacker! Vooral nadat ik in San Francisco was. Die is door Apple gefeatured, naar 19 landen. De computertalen die ik beheers zijn onder andere JavaScript, Java, Python, C, C#, Objective C, Python, HTML5 CSS3, ActionScript, PHP en SQL. Ik probeer zo allround mogelijk te zijn, maar ik hou het meest van de echte nerderige dingen. Winnende app Natuurlijk wilde Pieter Guldemond alles weten over de prijs die Puck had gewonnen: Wat moest je ervoor doen? Hoe was je ervaring in de Verenigde Staten. Puck: Voor de WWDC moest je een app maken waarin je laat zien wie je bent en wat je doet als een developer. Verder ook wat je toekomstplannen zijn en natuurlijk wat je technisch allemaal kan. Er zat een addertje onder het gras: je had maar een paar dagen de tijd om de app te maken en hij mocht maar 50MB groot zijn. In mijn app heb ik zes pagina s gemaakt met zes verschillende technieken en als extraatje speelbare demo s erbij! Apple vond mijn inzending goed genoeg en ik ben dus met mijn moeder naar San Francisco gevlogen om daar de WWDC bij te wonen. Het was geweldig! Extra prijzen Ik heb zoveel geleerd van de keynote, de sessies, de labs en alle leuke dingen die ze op het programma hadden staan zoals Stump the Expert, dat is een kennisquiz voor de toptechneuten van Apple met vragen die door het publiek worden verzonnen. Voor de studenten hadden ze een eigen lounge ingericht met snacks, drinken, heel veel stroomaansluitingen en enorm snel internet. Op de eerste dag daar kreeg mijn moeder een telefoontje van iemand van Apple, dat we vooral bij de Apple Design Award-uitreiking aanwezig moesten zijn. Mijn app was dus niet alleen goed genoeg voor n scholarship-kaartje, maar ik heb ook nog eens de speciale Apple Design Award 2013 voor mijn WWDC app gewonnen! Ik kreeg een trofee, een speciale lanyard voor mijn WWDC-badge (zodat iedereen de winnaars kon herkennen) en ook nog een 64GB ipad mini! Echt superleuk! ambassadeur Pieter Guldemond stak zijn bewondering voor Puck Meerburg niet onder stoelen of banken: Ik wil je graag benoemen tot ambassadeur van Delft. We zijn een kennisstad en een stad van innovatie. Wij willen graag dat onze jeugd zo vroeg mogelijk kennismaakt met techniek. Jij bent er een geweldig voorbeeld van. We zijn er trots op dat je in Delft woont en ik hoop dat je er na je middelbare school bijvoorbeeld hier op de TU ook gaat studeren. Als ambassadeur kan je meehelpen om Delft nog bekender te maken als techniekstad. Wil je dat? En heb je misschien nog een tip of wens die ik door kan geven aan de burgemeester en mijn collega-wethouders? Weten hoe Puck eruit ziet? Van het interview is een leuk filmpje gemaakt. Zie: Lees alles over Puck Meerburg en download zijn apps via zijn site: Spotlight Foto: Eric van Houten Naam: Maaike Bak Waarom Delft: Eigenlijk wilde ik juist niet naar Delft, omdat ik geloofde dat daar alleen nerds studeerden. Toen ik verliefd werd op een studie die alleen in Delft bestaat, baalde ik dus, maar dat is inmiddels heel anders! Studierichting: Technische Bestuurskunde Wat kun je met je studie: Met deze studie kun je alle kanten op. Bij TB word je specialist in het oplossen van veelzijdige, technische problemen. Dat is meer een set vaardigheden dan kennis over een specifiek onderwerp, maar je kunt het wel overal ter wereld en in ieder bedrijf gebruiken. Belang van techniek: Dat je zelf echt iets kunt bouwen en weet hoe dat in elkaar zit. Mooiste plekje in Delft: Het uitzicht in de winter vanaf de derde verdieping van mijn studentenflat, als ik linksonder me een zelfgemaakte ijsbaan zie en rechts een rubberzwembadje waar een leiding met warm water heen loopt. Favoriete eten: Blauwe bessen met liqor 43. Puck ontving van de wethouder een passend cadeautje en kreeg van Pieter Guldemond het laatste woord: Ik vind het leuk om een soort ambassadeur te zijn en ik heb zeker een wens. Namelijk glasvezelkabel in de hele stad, want dan pas heb je supersnel en supergoed internet met heel veel mogelijkheden en ik wil op zo veel mogelijk plekken in de stad wifi. Goed en overal internet is belangrijk als je als stad de beste wilt zijn. Seizoen: De herfst, wanneer je het ene moment in de zon loopt en het andere moment op de bank naar de regen luistert. Vakantieland: Ik wil heel graag leren duiken en dan naar IJsland op vakantie, want daar kun je onder water twee continenten tegelijkertijd aanraken. Maar ik moet opschieten want ze drijven steeds verder uit elkaar... Hier word ik blijgelukkig van: Een wijntje drinken met vriendinnen, zeldzaam in zo n mannenstad. Sporthobby: Eigenlijk te combineren op het antwoord van uitgaan, want ik ga het liefst de hele avond dansen! Bijbaan: Ik geef voorlichting voor de TU Delft en voor mijn studie specifiek, dus ik geef workshops, begeleid meeloopdagen en sta op open dagen. Ik vond het best moeilijk om een studie te kiezen, dus naast dat het ontzettend gezellig werk is, vind ik het ook leuk de scholieren te helpen met een goede keuze. Lijfspreuk: Als voorzitter van de OWee sta ik volledig achter het thema: Delft, no limits! Overwin je eigen grenzen en ga voor wat je wilt. Ambitie: Over 5 jaar ben ik afgestudeerd aan een andere Delftse master zoals Systems & Control Engineering van Werktuigbouwkunde, want ik hou van afwisseling en wil zelf ook graag iets kunnen bouwen. En het liefst ben ik dan aan het werk bij een jong, klein bedrijf.

4 4 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS 2013 MOOCS: Massive Open Online Courses TU richt zich met online vakken op breed publiek De inschrijving voor de eerste gratis MOOCs van de TU Delft zijn een succes: al ruim inschrijvingen! MOOC is de afkorting van Massive Open Online Course. Op 16 september starten de cursussen Solar Energy en Introduction to Water Treatment. Ook u kunt (gratis) deelnemen! Deze videolectures worden op het TU Library NewMedia Centre (NMC), voorheen Multimedia services, in een professionele studio in samenwerking met docenten en onderwijskundigen van OC Focus gemaakt. Tekst: Ron Labordus Beeld: Eric van Houten De MOOC heeft de toekomst, aldus Leon Huijbers, hoofd NMC. Door een MOOC krijg je ongeacht waar je bent of woont via internet gratis toegang tot de kennis van TU Delft. Iedereen kan de cursussen volgen; er is geen speciale vooropleiding vereist; ook geen ingangstoets. Het materiaal van een volledig college staat bij de start van een MOOC op het platform edx, waar je na inschrijving op ingelogd bent. Daar staan cursusmateriaal, proeftentamens en video s. Je werkt in je eigen tijd en in je eigen tempo. Je kunt kijken en herhalen wanneer en zo veel als je wilt. Brede doelgroep MOOCs hebben een overzichtelijke duur van acht tot tien weken en bijzonder is de interactie die mogelijk is met medecursisten. Deelnemers krijgen zelfs huiswerk. De voertaal is Engels. Huijbers: Het niveau is bachelor. Deelnemers die een MOOC succesvol afronden, krijgen een (informeel) certificaat van edx en DelftX. De ervaring leert dat deelnemers een of meerdere MOOCs bijvoorbeeld ook gebruiken om kennis te maken met een studie om te bepalen of ze er op een hoger niveau mee verder kunnen en willen of gewoon uit interesse in het onderwerp. Toonaangevend Leon Huijbers over de keuze voor het edx-platform: Het TU-besluit om ons voor de Massive Open Online Courses aan te sluiten bij edx is weloverwogen geweest. Dit platform bestaat namelijk uit een consortium van twaalf toonaangevende universiteiten, zoals de Massachusetts Institute of Technology, Harvard en Berkeley. Wij zijn minstens zo toonaangevend en maken gebruik van dit belangrijke wereldwijd bekende netwerk! Ons streven is in het collegejaar vier MOOCs aan te bieden. In september aanstaande starten we dus met de courses Introduction to Water treatment en Solar Energy. Begin volgend jaar volgt onder andere de Introduction to Aerospace Engineering. Kennis wereldwijd delen De MOOCs passen in de ontwikkelingen van de TU Delft op het gebied van OpenCourseWare. Huijbers: De online ontwikkelingen zijn de volgende stap in onderwijsvernieuwing en MOOCs kunnen ons daarbij helpen om ervaring op te doen, maar ook om het bestaande campusonderwijs te verbeteren. Verder vindt de TU Delft het belangrijk zich nationaal en internationaal te profileren als kenniscentrum met een sterke focus op open. Vandaar een open-source platform en open-licenced content. V o o r m e e r informatie Delft Bekend Agneta van Marken weldoenster Op 7 oktober 1869 trouwde Agneta Matthes (geboren 4 oktober 1847 in Amsterdam) met Jacob Cornelis van Marken, oprichter van de Eerste Nederlandsche Gist- & Spiritusfabriek NV, de Nederlandsche Oliefabriek, de Lijm- en Gelatinefabriek en Van Marken s Drukkerijvennootschap. De bedrijven waren samengebracht in de holding De Delftsche Nijverheid. Agneta Matthes groeide op in Amsterdam. Na twee jaar meisjeskostschool in Utrecht werd ze thuis voorbereid op het societyleven in de hoofdstad met piano-, dans- en tekenlessen; ze deed belijdenis in de deftige Waalse kerk. Op een soirée in 1865 ontmoette ze de Delftse student Jacques van Marken met wie ze zich verloofde en vier jaar later dus trouwde. In 1873 richtten de Van Markens de parfumeriefabriek Maison Neuve op, waarvan Agneta feitelijk de leiding had. Zij trok zich in 1880 terug uit de bedrijfsvoering en in 1883 werd Maison Neuve verkocht. Agneta begon in1882 haar lievelingsidee en tevens levenstaak te voltooien, namelijk het aanleggen van een woonpark voor het personeel. Daartoe kocht zij uit eigen middelen en wederom met de financiële hulp van Agneta s moeder, een achter de gistfabriek gelegen terrein van vier hectaren. Dit tuindorp kreeg de naam Agneta-Park. Agneta overleed er op 5 oktober Fondsen die werden opgericht uit legaten van Agneta kwamen ten goede aan het personeel van de bedrijven en aan vakantiekolonies voor Delfse kinderen.

5 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS Zelf een surfboard ontwerpen en testen! Kinderen maken kennis met techniek tijdens Science Camp In juli en augustus konden kinderen vanaf acht jaar kennis maken met de interessante wereld van techniek en wetenschap tijdens een Science zomerkamp in Delft: een nieuw initiatief voor kinderen om wetenschap op een echte universiteit te beleven. Tientallen kinderen ontdekten gedurende het kamp van zeven dagen op unieke wijze wat techniek allemaal te bieden heeft. Ze bleken dolenthousiast over wat ze allemaal maakten. Het zelf ontwerpen, bouwen en testen van een eigen skim flowboard was een van de hoogtepunten. Tekst: Ron Labordus Beeld: PR Nederland heeft de komende jaren grote behoefte aan wetenschappers en technici. Maar veel kinderen en jongeren denken dat deze beroepen voor nerds zijn. Het tegendeel is waar. Om dat te bewijzen organiseert Vinea bijzondere zomerkampen in samenwerking met het Science Centre Delft en unit Sport en Cultuur van de TU Delft. De kinderen verbleven tijdens de vakantieweek in tenten op het Test jouw technisch idee op YES!DELFT LAUNCHLAB De tweede editie van het YES!Delft LaunchLab gaat op 27 september van start. Met het LaunchLab test je jouw idee voor de markt! Het YES!Delft LaunchLab is een uniek programma, speciaal ontwikkeld voor startende ondernemers met een technisch idee. In een groep met negen andere teams ga je aan de slag met het testen van je business model. Ervaren ondernemers en investeerders staan klaar om je te coachen. De ontwikkeling van een netwerk en de ontdekking campusterrein en maakten ook voor sport- en spelactiviteiten gebruik van de faciliteiten van de universiteit. De enthousiaste jongens en meisjes gingen iedere dag, samen met studenten van de TU Delft, nieuwe dingen bedenken, ontwerpen en bouwen. Bijvoorbeeld tijdens een computerworkshop gingen ze aan de slag met allerlei werkvormen die te maken hebben met energie, elektriciteitsopwekking en -opslag met behulp van wind, lucht, water, spierkracht en batterijen. Hoogtepunt Midden in de week bekeken de jongens én meisjes - die uit het hele land kwamen en zelfs uit België, Hongkong en Curaçao - op het Science Centre de Nuna3 en bouwden vervolgens zelf een schaalmodel van de Nuna die echt op zonne-energie rijdt. Ook bestudeerden ze een echte raceauto die op elektriciteit rijdt en mochten ze in de snelste fiets van de wereld zitten. Hoogtepunt van de dagen was het bouwen van een eigen skimflowboard. En om het helemaal echt te maken konden de kinderen het board zelfs testen onder begeleiding van een onderzoeker van de faculteit Maritieme van het juiste business model zijn cruciaal in de eerste fase; klanten en het verdienmodel bepalen het succes! De eerste lichting bedrijven van Launchlab is nog maar net klaar. Leads werden verzameld, contracten getekend en klanten gevonden. Alle reden dus voor een tweede editie. Wil je meer weten over het LaunchLab of je direct inschrijven? Op YES!Delft vind je alle informatie. V o o r m e e r informatie Techniek (3ME). Eerst in de maar liefst 142 meter lange sleeptank van de TU Delft en aan het eind van de week de ultieme test op echte golven in Zoetermeer bij Dutch Water Dreams! colofon Leerzaam en duurzaam Iddo Lourens Schoen, directeur VineaSimbo: Het doel van deze vakanties is kinderen een leuk en bijzonder zomerkamp te bieden en ze enthousiast te maken voor de wereld van techniek. Ze krijgen de kans om het allemaal te beleven op een echte universiteit. Alex Lokhorst, marketing-, sales- en communicatieadviseur Science Centre, sluit zich bij deze woorden aan: Kinderen al op jeugdige leeftijd in aanraking brengen met techniek is essentieel en een investering in de toekomst. Onze niet-schoolse aanpak blijkt aan te spreken. Kinderen ontdekken door zelf (veel) te doen. Ze blijken ook ingewikkelde zaken te begrijpen en zo zijn meerdere doelen verbonden aan het kennismaken met techniek. We besteden ook aandacht aan zaken als duurzaamheid, verantwoord energiegebruik en het gebruik en hergebruik van duurzame materialen. Het is leuk om hier op het Science Centre productontwerper Roberto Guido aan het werk te zien in de workshop boards bouwen. Zijn enthousiasme slaat over op de kinderen. School én vakantie De kinderen die we spreken, steken hun enthousiasme niet onder stoelen of banken. Teun: Gaaf dit kamp. Echt zelf ontwerpen is leuk en het gebruiken van de machines ook. Jan-Jules: Van kurk en dun hout een board lijmen; ik wist niet dat het kon en ook niet wat Roberto leerde dat je met een omgekeerde fietspomp een Delft Highlights is een uitgave van RODI Media zh-bv en wordt mede mogelijk gemaakt door de gemeente Delft en de TU Delft. Delft Highlights wordt zeven maal per jaar huis-aan-huis verspreid in Delft, Pijnacker-Nootdorp, Delfgauw, Schipluiden, Den Hoorn, deel Rijswijk en Ypenburg. Oplage exemplaren. Delft Highlights is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Uitgever en redactie aanvaarden geen aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen, die zouden kunnen voortvloeien uit het gebruik van de hierin opgenomen informatie. Uitgever: RODI Media zh-bv. Hoofredactie: Ron Labordus. Teksten: Eric van Houten, Leo Hoekstra en Elise Mooijman. Beeld: Eric van Houten, TU Delft en Gemeente Delft. Vormgeving: Theo van Vliet, drukkerij Van de Sande. Redactieraad: Sylvia Coenen, Ron Labordus, Alex Lokhorst en Dennis Wiegman. De volgende editie van Delft Highlights verschijnt zondag 20 oktober vacuüm kan zuigen. Het zelf zagen en snijden van het materiaal met de computerfrees was super. Ook werken met professor Erwin met de lasersnijder vond ik goed. Ayko raakt in het Science Centre niet uitgekeken: Eigenlijk wil ik alles wel doen. Leuk dat je zoveel zelf mag testen. We hebben ook een hovercraft gemaakt, vond ik ook te gek. Balthasar: Superleuk. Ook dat je met de computer je eigen logo s op je board maakt en dat je verder alles zelf doet, natuurlijk helpt Roberto je goed, hij is surfen skikampioen geweest. Knap dat hij ook de machines zelf heeft gebouwd en geprogrammeerd. Leuk om het board zelf te schilderen. Nu gaan we nog testen of het een goed board is. Ik hoop het. Ik vind het een soort school die tegelijk vakantie is. Aanleveren van materiaal voor de komende editie kan via Contact: RODI Media zh-bv, Energieweg 3, 2627 AP Delft, T ,

6 6 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS 2013 Exclusieve rondleiding Spoorzone Delft voor lezers Delft Highlights De afbouw van het ondergronds station gaat in de zomer extra hard. Aannemer Strukton heeft nu letterlijk en figuurlijk de ruimte gehad om grote elementen, zoals trappartijen en betonnen elementen voor de loopbrug, te plaatsen. Dat komt doordat BAM, bouwer van het erboven gelegen stadskantoor en de stationshal, tijdens de bouwvak niet aan het werk was. In de mezzanine is de stalen constructie voor de trappen en roltrappen geplaatst. Tussen twee brede trappen komen straks drie roltrappen die toegang geven tot het ondergrondse station. In het verlengde van de fietsenstallingvloer (niveau -1) is een stalen frame aangebracht waarin betonnen elementen met glazen bouwstenen zijn geplaatst. Het glas zorgt straks voor daglicht op de ondergrondse perrons. Exclusieve rondleiding In samenwerking met Spoorzone Delft kunnen we acht lezers van Delft Highlights gelukkig maken met een exclusieve rondleiding op het Informatiecentrum met aansluitend een kijkje in de tunnel. De ongetwijfeld boeiende rondleiding staat gepland op dinsdag 17 september van tot uur. Kunt u dan en wilt u dan? Geef dan antwoord op de vraag: Het nieuwe stadskantoor met stationshal wordt een markant gebouw. De bouw is inmiddels in volle gang; een grote mijlpaal in de herontwikkeling van het spoorzonegebied. Hoeveel ton staal en hoeveel vierkante meter glas worden er verwerkt in het gebouw? Stuur uw antwoord voor 10 september naar delftopzondag.nl en maak kans op 2 toegangsbewijzen per persoon. De redactie van Delft Highlights loot onder de goede inzendingen. Met winnaars nemen we persoonlijk contact op. Over de uitslag kan niet worden gediscussieerd. (RL) In deze zomer is de bouw van het ondergrondse station flink opgeschoten. (Foto: Spoorzone Delft) Met Cheap Toilet Flush van Arie van der Elst honderd euro besparen regenwater opvangen voor toilet Arie van der Elst uit Delfgauw (57) reageerde op de uitdaging van TU-onderzoeker Rolf Hut om een uitvinding te delen met de lezers van Delft Highlights. Arie vertelt met plezier over zijn Cheap Toilet Flush: een soort dubbele regenpijp waarmee hij regenwater opvangt en dat door de natuurlijke druk op de voorraad gebruikt kan worden om bijvoorbeeld het toilet door te spoelen. Goed voor het milieu en goed voor de portemonnee, aldus Arie. Door Ron Labordus Hoe kwam hij tot zijn vinding? Water is een zeer actueel onderwerp. Door de vele woningbouw en de klimaatverandering is afvoer een groot probleem. Waterschappen kampen met een tekort aan afvoercapaciteit, installaties zijn te klein en er moeten waterbergingen worden aangelegd. Systemen waarbij riool- en regenwater apart aangelegd zijn, functioneren niet optimaal en zijn technisch nogal complex en gebruiken energie. In Nederland hebben we de luxe dat we kraanwater drinken waar in andere landen flessen met water gekocht worden. Sterker nog: met leidingwater van hoge kwaliteit spoelen wij ons toilet door en regenwater komt in zee terecht. Ik bedacht dat je het water op moet kunnen vangen en op een eenvoudige manier (her)gebruiken. Buis in een buis Bij een van de eerste afleveringen van Het Beste Idee van Nederland kreeg Arie al de kans om zijn idee te presenteren. Ook liet hij het zien aan vertegenwoordigers van Hoogheemraadschap Delfland en aan het Milieucentrum. Na de presentaties heeft hij er niets meer van gehoord. Arie van der Elst: Het proefmodel dat ik bij de laatste heb achtergelaten hebben ze per abuis weggegooid! Om mijn idee visueel te maken had ik een dikke, transparante buis gemaakt met daarin een dunnere regenpijp zoals iedereen die van thuis kent. Via een doorvoer in de bodemplaat van de grote buis loopt de hemelwaterafvoer tot 10 cm onder de rand van de transparante buis. In werkelijkheid heeft de buis zoals ik hem thuis heb een diameter van 400 mm. De kleur is donker om een heldere water voorraad te creëren. Bij een lengte van de hoogte van een huis, zeker vijf meter, ontstaat Uit een kraantje tap je gewoon water! al gauw een watervoorraad van 500 liter. Grotere hoogtes en andere diameters geven natuurlijk nog meer capaciteit. Als de voorraadpijp vol is, loopt het water over in de middelste buis, de eigenlijke bestaande hemelwaterafvoer. Krachtige straal Door de hoogte ontstaat vanzelf waterdruk op het systeem zonder het gebruik van een pomp. Arie van der Elst draait het kraantje onderaan de installatie open en het water blijkt er gewoon en met kracht uit te stromen. Het systeem is zo klaar voor gebruik om van hier uit met een aparte leiding het doorspoelreservoir van het toilet te voeden. Een apart kraantje kan voor ander gebruik dienen, zoals het water geven van planten. Ik heb ook een inspectieluikje aangebracht om één of twee keer per jaar bezonken vuil weg te halen. Het opgevangen regenwater is uiteraard geen goedgekeurd drinkwater, maar helder is het zeker en de planten doen het er goed op. Overigens is mijn opstelling verticaal maar eenzelfde systeem gebaseerd op een buis of een koker kan met wat aanpassingen makkelijk onder de dakgoot gemaakt worden. Regent het onverhoopt een periode niet dan kan met een eenvoudige niveau meting en een klepje op de waterleiding een minimum niveau in de buis aangehouden worden zodat bij regen de overgebleven opslag capaciteit direct benut wordt. In Nederland valt jaarlijks ongeveer 700 mm neerslag; dat is 700 liter per vierkante meter, rekent Arie van der Elst ons voor. Bij een woonoppervlakte van 50 vierkante meter vang je dus per jaar liter water op! Per dag heb je zo n 100 liter water nodig voor zeg maar twaalf toiletdoorspoelingen van acht liter. Bij een waterprijs van ca 2,50 per 1000 liter bespaart een gezin zeker 35 x 2,5 = 87,50 euro per jaar. Financiële voordelen zie ik ook voor het Hoogheemraadschap, de gemeente en bedrijven: rioolwaterzuiveringen kunnen kleiner, kleinere of geen waterbergingen, minder afvoerwater naar zee, systemen voor gescheiden afvalwaterstromen kleiner en leidingwaterbedrijven kunnen goedkoper werken omdat ze minder hoeven te produceren. Ik zie nog meer voordelen, zeker als het systeem geperfectioneerd wordt. Ik vertel er graag over. Aan de achtergevel van zijn huis hangt de nieuwe vinding. Presentatie in Science Centre Arie van der Elst krijgt in samenwerking met Delft Highlights, TU Delft, Delft op Zondag en het Science Centre de gelegenheid zijn vinding aan belangstellenden te laten zien en erover te vertellen. Onderzoeker Rolf Hut of een van zijn medewerkers zal er ook bij zijn en de vinding beoordelen. De presentatie zal plaatsvinden in het Science Centre. In de volgende DelftHighlights leest u wanneer dat precies is. Wil u ook bekender worden met uw vinding en de uitdaging van Rolf Hut aangaan? Laat het ons dan weten via en wij nemen contact met u op.

7 DELFT HIGHLIGHTS NO.4 25 AUGUSTUS TU Delft steunt Best Buddies Nederland. Doe jij ook mee!? Vriendschapsprogramma tussen jongeren met verstandelijke beperking en studenten Best Buddies Nederland verzorgt vriendschapsprogramma s voor jongeren met een licht verstandelijke beperking en studenten. TU Delft steunt Best Buddies en roept studenten uit Delft graag op zich in te zetten als buddy. Op 26 september ben je welkom op een speciale voorlichtingsbijeenkomst in het Science Centre. Door: Elise Mooijman Foto s: Oranje Fonds - Bart Homburg Jongeren worden door Best Buddies één op één gekoppeld aan een studentvrijwilliger, man of vrouw, tussen de 16 en 25 jaar. Frank Pijnenborg (r) en Mark Stuijfzand: Van buddies zijn we nu vrienden geworden. Best Buddies is verkozen als Oranje Fonds Kroonappel in de categorie Jeugd Zo vormen zij een buddykoppel. Het vriendschapsprogramma duurt minimaal een schooljaar. De jongere met de licht verstandelijke beperking is de buddy. Deze jongeren hebben zich al aangemeld via hun ouders of verzorgers. Als een student zich als vrijwilliger meldt, is er eerst een uitgebreid kennismakingsgesprek en daarna volgt een match met een mogelijke buddy. Wat de koppels samen doen is heel verschillend: wandelen, sporten, winkelen, films kijken, koffie drinken. Het is leuk als koppels dezelfde interesses hebben. Buddykoppels worden geplaatst in een Best Buddies club in de regio, die geleid wordt door een regiocoördinator. Studentvrijwilligers en de buddy kunnen zich uiteraard gratis aanmelden. Koningin Máxima vereerde op 16 juli jl. Best Buddies met een bezoek. Frank Pijnenborg staat achteraan derde van rechts en zijn buddy Mark Stuijfzand naast Maxima. Vrienden geworden Frank Pijnenborg deed op de TU in Delft Technische Bestuurskunde en studeerde vorig jaar af. Zijn buddy is Mark Stuijfzand. Zij zijn allebei heel enthousiast. Mark: Ik had eerst bijna geen vrienden en ging eigenlijk nergens naar toe. Alleen naar mijn werk en weer terug. Meer wilde ik niet en durfde ik ook niet. Met Frank ging het meteen goed. Eerst vond ik het wel spannend, maar al gauw vond ik het fijn. Ik keek eerst de kat uit de boom. We zijn al een hele tijd buddies, maar ik vind dat we meer vrienden zijn. Frank is het met Mark volkomen eens: In mijn studietijd heb ik in Delft onder andere veel bestuurs- en organisatiewerk gedaan. Fijn, prima en leerzaam allemaal. Maar op gegeven moment wilde ik ook iets socialers, iets meer maatschappelijk verantwoord doen. De klik met Mark was er vrijwel meteen. Ik ervaar deze vriendschap als zeer waardevol. Zowel voor hem als voor mij. Ik hoop dat er veel meer buddykoppels komen. Ik zie er het grote belang van. Jongeren met een verstandelijke beperking komen zo los uit hun sociale isolement. Kennismakingsavond in Science Centre Donderdagavond 26 september as. organiseert Best Buddies in samenwerking met TU Delft een bijzondere kennismakingsavond in het Science Centre van uur. Buddiekoppels uit Delft en omgeving komen een kijkje nemen en krijgen uitleg over het onderzoeksgebied van TU-studenten. Ben je geïnteresseerd geraakt in Best Buddies kom dan vooral langs deze avond om kennis te maken! Aanmelden voor deze avond kan door een mail te sturen naar: bestbuddies.nl. Direct aanmelden als studentbuddy kan via V o o r m e e r informatie Delftse student ontwikkelt drone voor gebruik in ontwikkelingslanden Het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) in Amsterdam heeft een speciale ruimte waarin medewerkers Unmanned Aerial System (UAS)-activiteiten uitvoeren. In dit zogeheten UASlab ontwikkelt en onderzoekt NLR alles op het gebied van lichte onbemande luchtvaart (drones). TU-student Ferdinand Peters ontwikkelt er een drone die medicijnen kan vervoeren in ontwikkelingslanden met moeilijk begaanbare gebieden. Tekst: Leo Hoekstra Beeld: NLR Ron Labordus In de gang die naar het UASlab leidt, hangen links en rechts ingelijste foto`s van onbemande luchtvaartuigen die al buiten de muren van het laboratorium het luchtruim hebben gekozen. Eenmaal binnen wanen bezoekers zich in een andere wereld. Aan de muur een groot projectiescherm voor vliegsimulaties, iets verderop een touch-screen ter grootte van een tafel en achter in het UASlab een collectie van alle typen onbemande luchtvoertuigen die ingezet werden of nog worden. Met een vliegsimulator is het mogelijk te leren vliegen en een gevoel te krijgen van de werking van een auto-pilot. Via het op de multi-touch tafel getoonde Remote Control Station (RCS) is het zelfs mogelijk op een eenvoudige manier de route van een drone door een omgeving te plannen. Multi inzetbaar Lichte onbemande luchtvaartuigen kunnen in de toekomst worden ingezet bij calamiteiten, het in kaart brengen van gebieden en grenzen, inspecties van gewassen en bewaking van gebieden. Voordat onbemande luchtvaartuigen op grote schaal worden ingezet, moet er eerst nog een aantal obstakels genomen worden. Op dit moment zijn de onbemande vliegmachines voor de navigatie namelijk nog teveel afhankelijk van GPS. Ook zijn ze windgevoelig en wordt gewerkt aan het kleiner, lichter en energie-efficiënter maken van sensoren. De soms ingewikkelde besturing is ook een onderwerp waar de NLR in het UASlab onderzoek naar doet. flying doctor Ferdinand Peters is student Luchten Ruimtevaarttechniek aan de TU in Delft en doet zijn afstudeerstage en onderzoek in het UASlab. Hij is bezig met het ontwikkelen van een concept van Dr. One : een drone die medicijnen kan vervoeren. Ferdinand: Het is de bedoeling dat de Dr. One uiteindelijk autonoom, dus zonder tussenkomst van een piloot, Ferdinand Peters: De drone maakt onbereikbare plekken bereikbaar. medicijnen kan vervoeren van A naar B. Op die manier is het mogelijk om in ontwikkelingslanden met moeilijk bereikbare locaties de bevolking toch aan medische voorzieningen te laten komen. Het UASlab kijkt samen met AMREF Flying Doctors Nederland naar zinvolle toepassingsscenario s. Op termijn zou de Dr. One ingezet kunnen worden in de non-profitsector. Het toestel zou dan ook gebruikt kunnen worden om bloedmonsters zo snel mogelijk naar een laboratorium te vervoeren. Het UASlab is echt ideaal voor dit project omdat alle apparatuur en kennis hier aanwezig zijn.

8 8 DELFT HIGHLIGHTS NO.2 25 AUGUSTUS 2013 MEER DAN DE DELFT HIGHLIGHTS ALLEEN... WEGENS SUCCES VERLENGD * Zowel voor bedrijven als voor particulieren. U kunt de folie ook bij ons afhalen en zelf aanbrengen d.m.v. een aanbrenginstructie Auto belettering Roll up banners Tuindoek striping wrapping Informeer naar de mogelijkheden met persoonlijke foto * 79,- per stuk 45,- afm. 100 x 100 cm. inclusief ringen Autobelettering Roll up foto banner * 79,- per stuk Spandoek vanaf 150,- 20,- per m 2 Maak elk feestje uniek met een persoonlijke fotobanner! Een blikvanger bij geboorte, + GRATIS reiniging van uw auto! verjaardag of bruiloft. Inclusief ontwerp en bannersysteem Omgezoomd en ringen + GRATIS opmaak * Prijzen zijn exclusief btw Wilt u meer informatie? of bent u benieuwd wat RODI Media zh nog meer kan èn doet? kom gerust even langs op de Energieweg 3, Delft.

week mei 2014 B2

week mei 2014 B2 Ruimtevaarder met taak op aarde : Ode aan Wubbo Ockels De 10 geboden van Wubbo Ockels 1. De mens is onscheidbaar. 2. Het doel van de mensheid is overleven. 3. De mensheid heeft de aarde en natuur nodig.

Nadere informatie

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool

Naam: Thijs. Groep: 6/7. School: St.Willibrordusschool Naam: Thijs Groep: 6/7 School: St.Willibrordusschool 1 Voorwoord Voor je ligt het werkstuk van Thijs. Dit werkstuk gaat over zonne-energie. Ik kwam op het idee voor dit onderwerp toen papa en mama ook

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Young People Coaching Experience

Young People Coaching Experience Hét loopbaanprogramma voor Young Professionals Young People Coaching Experience In 5 stappen naar je ideale baan! Ga jij met tegenzin naar je werk? Heb je er genoeg van om werk te doen dat niet bij je

Nadere informatie

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM

PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM PROJECT 2014 FLL WORLD CLASS SM In het FLL World Class SM Project zal jullie team: Een onderwerp kiezen waar jullie enthousiast over zijn of altijd al meer over hebben willen weten. Een innovatieve oplossing

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen

Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen Lezen is heel erg belangrijk voor je ontwikkeling. Kinderen die lezen, gaan gemiddeld drie jaar langer naar school. Hierdoor hebben ze later meer kans op een goede

Nadere informatie

Email Marketing CHECKLIST

Email Marketing CHECKLIST Email Marketing CHECKLIST Auteur: Copyright 2011, Alle rechten voorbehouden www.emailmarketingexpert.nl 1 Inhoudsopgave Voorwoord...3 Mogelijkheden van Email marketing...4 Dé Checklist...5 Klaar?!...7

Nadere informatie

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science

Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Ontwikkel je specialiteit! TOPklas leerjaar 1 Cultuur, Sport, ICT en Science Op het Picasso Lyceum sta jij centraal. En de leraren doen er alles aan om jouw talenten verder te ontwikkelen. Daar staat natuurlijk

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca.

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca. NIEUWSBRIEF In dit nummer: mei 201 editie 7 Woord van de voorzitter 1 Marianne Jansen 2 Woord van de voorzitter Joost Wissink Oproep: oude nieuwsbrieven Bill s Bar Beach Volleybal Toernooi Opfriscursus

Nadere informatie

Ik ben ook heel benieuwd hoe onze/jouw leerlingen de toekomst zien. Wat

Ik ben ook heel benieuwd hoe onze/jouw leerlingen de toekomst zien. Wat Bestuur Postbus 98 2215 ZH Voorhout Beste collega, Wat moet onze koers zijn voor de komende jaren? Daarover denken wij nu volop na. Op allerlei manieren kunnen jij en je collega s meedenken en meebouwen

Nadere informatie

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 22 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag - Basisschool Heiende, Lokeren Geachte directeur en leerkrachten, Geachte burgemeester

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging

Rijswijk. vmbo bb vmbo kb mavo lwoo. Brengt leren in beweging Rijswijk vmbo bb vmbo kb mavo lwoo Brengt leren in beweging Elke dag beginnen met bewegen Het nieuwe vmbo in Rijswijk Het Stanislascollege is een vernieuwende VMBO-school die draait om jou. Om wat je goed

Nadere informatie

EEN LEERZAAM AVONTUUR! Leren maar ook plezier maken. Onderwijs op jouw niveau. Extra mogelijkheden voor bètatechniek en sport MAVO HAVO VWO

EEN LEERZAAM AVONTUUR! Leren maar ook plezier maken. Onderwijs op jouw niveau. Extra mogelijkheden voor bètatechniek en sport MAVO HAVO VWO 2015 2016 Leren maar ook plezier maken. Onderwijs op jouw niveau. Extra mogelijkheden voor bètatechniek en sport EEN LEERZAAM AVONTUUR! Klap deze folder uit en scan hem met de Layar app! MAVO HAVO VWO

Nadere informatie

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft.

In Groningen wordt de opleiding in het Engels gegeven. Je kunt de opleiding in het Nederlands volgen in Eindhoven, Twente en Delft. Naam opleiding: Technische Wiskunde Toelating Is de studie moeilijk? De studie vraagt veel tijd van je. Het is van belang vanaf het begin hard te werken en gemiddeld circa 40 uur per week aan je studie

Nadere informatie

TheMagica The Creations Experience

TheMagica The Creations Experience Graphica s Grafisch Ontwerp Powered by: TheMagica The Creations Experience Ik was op zoek naar een uniek uiterlijk voor mijn product. Dankzij Themagica s grafische diensten heeft Hanisha Design een gezicht

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013

Woord van de Teamleider. In deze nieuwsbrief. Agenda 2013 In deze nieuwsbrief 1 Woord van de Teamleider 2 Masterclasses 3 Het front-office van TA 4 Lego Solar Race 5 Provincie Overijssel Woord van de Teamleider Beste lezer, Grote veranderingen doorvoeren in een

Nadere informatie

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur

Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Dit ebook heb ik geschreven op 28/10/2013 van 8:26 uur tot 9.58 uur Inhoud Ik heb geen tijd om een ebook te schrijven!... 3 Waarom heb ik het recht om je dit te vertellen?... 4 Template voor schrijven

Nadere informatie

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld,

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, heeft wel de toekomst. Over vijf jaar zal één op de vijf bouwwerken in Nederland volgens een concept gebouwd worden. Wat is dat en wat betekent het voor

Nadere informatie

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips

facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips Frits! facebook.com/fritsphilips voor brugklassers twitter.com/fritsphilips over meneer Frits! Meneer Frits, ofwel Frits Philips, werd geboren in 1905 en studeerde af aan de TU van Delft als werktuigbouwkundig

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Leekerweide. Even lekker weg! Logeren en opvang van Leekerweide voor kinderen/jongeren met een beperking. www.leekerweide.nl

Leekerweide. Even lekker weg! Logeren en opvang van Leekerweide voor kinderen/jongeren met een beperking. www.leekerweide.nl Leekerweide Even lekker weg! Logeren en opvang van Leekerweide voor kinderen/jongeren met een beperking www.leekerweide.nl Logeren en opvang voor kinderen/jongeren met een beperking Inhoud Doordeweekse

Nadere informatie

De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking!

De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking! Nieuwsbrief 02, 05 november 2010 Challenging Future Technology Barry geeft voor de camera uitleg over de 21Revolution De conceptfase is achter de rug, tijd voor de uitwerking! Na in de eerste maand bezig

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 van 11

Inhoudsopgave. 1 van 11 Inhoudsopgave Leerlingen werven was nog nooit zo makkelijk... 2 Hoe komen we aan meer leerlingen? 2 Door wie wordt de schoolkeuze beïnvloed?. 2 Door wat wordt de schoolkeuze beïnvloed?...2 Hoe komen ouders

Nadere informatie

Pioniersboekje behorende bij Pilot LINKX oktober - december 2015

Pioniersboekje behorende bij Pilot LINKX oktober - december 2015 Pioniersboekje behorende bij Pilot LINKX oktober - december 2015 Hulp, vragen, opmerkingen, ideeën?! Bel of mail Helma! helma@linkx-app.nl 06 41 250 777 www.linkx-app.nl www.facebook.com/linkxapp www.twitter.com/linkxapp

Nadere informatie

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking

Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013: Social networking Eindrapportage Tuinvlindertelling 2013 Rapportnummer 2013-022 Datum 20-11-2013 Samensteller Ineke Radstaat-Koopmans Offerte ingediend bij Prins

Nadere informatie

Reizen krijgt een nieuwe dimensie dankzij unieke app

Reizen krijgt een nieuwe dimensie dankzij unieke app Schiphol, April 2014 Reizen krijgt een nieuwe dimensie dankzij unieke app Hoge verwachtingen bij introductie Else Vanaf deze week kunnen reizigers de nieuwe reisapp Else wereldwijd downloaden. Else biedt

Nadere informatie

ZRB - PR & Communicatie

ZRB - PR & Communicatie ZRB - PR & Communicatie ALV 30 oktober 2015 PR & Communicatie 2015 Huisstijl Communicatie - Online Zichtbaarheid Voorlichting - Veiligheid - Pers & media Huisstijl Eenduidige uitstraling: print, online,

Nadere informatie

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt.

Bijeenkomst 1 Zet je eigen Jong ontmoet oud op! Tijdens deze bijeenkomst ontdekken de leerlingen hoe je van de activiteit een succes maakt. Lesmateriaal: jong ontmoet oud In een lessenreeks van vier bijeenkomsten bereidt u de leerlingen voor op het project Jong Ontmoet Oud: een activiteit dat jong en oud met elkaar in contact brengt. Tijdens

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014

Ertoe Doen. Vania werkt in het restaurant. Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer. Uitgave 7 augustus 2014 Uitgave 7 augustus 2014 Ertoe Doen Nieuwsbrief voor en door cliënten van Pameijer Vania werkt in het restaurant > Veranderingen in de zorg > Wandelen tijdens de Nijmeegse 4daagse > Maak je eigen zomercocktail

Nadere informatie

Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok

Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok Initiatiefnemers Mahasti Tafahomi Jasmijn Kok Lyla Kok Contactgegevens Mini Villa Verwersdijk 92 2611NK Delft Tel:06-42381703 kvk: 27297548 www.minivilla.nl e: info@minivilla.nl MINI VILLA In Nederland

Nadere informatie

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing:

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Deze lessenserie is niet helemaal door ons gemaakt maar gedeeltelijk afkomstig van www.webquests.nl Lesdoelen: kerndoelen leerdoelen 4,34,39 Leerlingen

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

AGENDA. Ma 24 augustus informatieavond 1 / 2 : 19.00 uur 3 / 4 : 20.00 uur. Di 25 augustus informatieavond 5/6 : 19.00 uur 7/8 : 20.

AGENDA. Ma 24 augustus informatieavond 1 / 2 : 19.00 uur 3 / 4 : 20.00 uur. Di 25 augustus informatieavond 5/6 : 19.00 uur 7/8 : 20. Vrijdag 21 augustus 2015 week 34 AGENDA Ma 24 augustus informatieavond 1 / 2 : 19.00 uur 3 / 4 : 20.00 uur Di 25 augustus informatieavond 5/6 : 19.00 uur 7/8 : 20.00 uur Wo 26 augustus verkoop polo s 8.30

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

Praktische tips voor een geweldige website Irene Ogier - I-webs

Praktische tips voor een geweldige website Irene Ogier - I-webs Praktische tips voor een geweldige website Irene Ogier - I-webs Inhoud E-book Zoekwoorden uitleg 3 Zoekwoorden in je website gebruiken 4 9 tips voor de pagina over jou 6 Tips voor de lancering van je website

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

Bedrijven safari. Daphne Meijer 0821393 CMD 1c

Bedrijven safari. Daphne Meijer 0821393 CMD 1c Bedrijven safari Daphne Meijer 0821393 CMD 1c TamTam Korte historie van het bedrijf Tam Tam is in 1996 opgericht door Paul en Bart Manuel. Paul en Bart zijn als partners aan Tam Tam verbonden en spelen

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Regenwater leid je niet om de tuin!

Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater is te waardevol om direct het riool in te laten lopen. Vang het op en gebruik het goed. Kijk voor tips op www.denhaag.nl/water Regenwater leid je niet om

Nadere informatie

Zomervakantie Week 5 4-7 jaar

Zomervakantie Week 5 4-7 jaar Zomervakantie Week 5 4-7 jaar Week 5 van de zomervakantie is altijd een gezellige drukke week bij Kids Lodge. We hebben weer een spetterend aanbod in workshops voor jullie klaarliggen. De aangeboden thema's

Nadere informatie

Tips voor Succesvolle Productlancering

Tips voor Succesvolle Productlancering Tips voor Succesvolle Productlancering Door Welmoet Babeliowsky 2015-2016 Hallo! Ben je zelfstandige, coach, trainer of adviseur? Dan heb ik gelijk een vraag aan je! Stel je eens voor: Dat je een nieuw

Nadere informatie

Virtueel Succes in de Praktijk

Virtueel Succes in de Praktijk Virtueel Succes in de Praktijk Lanceringsplan maken 11 maart 2015 Waar staan we? Doel bepaald Plan van Aanpak gemaakt Start samenwerking met VA Start uitvoering: Website maken / teksten aanpassen Gratis

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

Werkvorm Participatie. Als ik de baas zou zijn op de BSO. Buitenschoolseactiviteiten.nl Als ik de baas zou zijn op de BSO 1

Werkvorm Participatie. Als ik de baas zou zijn op de BSO. Buitenschoolseactiviteiten.nl Als ik de baas zou zijn op de BSO 1 Werkvorm Participatie Als ik de baas zou zijn op de BSO Als ik de baas zou zijn op de BSO 1 Inhoudsopgave Als ik de baas zou zijn op de BSO 3 Uitvoering activiteit 4 Voorbereiding Doel en verloop spel

Nadere informatie

Kun je jouw beleving meten in woord, beeld en getal?

Kun je jouw beleving meten in woord, beeld en getal? Kun je jouw beleving meten in woord, beeld en getal? Marco Rozendaal & Arnold Vermeeren Technische Universiteit Delft / Faculteit Industrieel Ontwerpen De perfecte totaalbeleving. Dat is waar industrieel

Nadere informatie

Regenwater? We hebben er schoon genoeg van

Regenwater? We hebben er schoon genoeg van Concept dd. donderdag 17 februari 2011 Haalbaarheidsstudie: Regenwater? We hebben er schoon genoeg van Samengesteld door: Openbare Basisschool De Molenvliet Stad aan t Haringvliet Leerlingen bovenbouw

Nadere informatie

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN Veel jongeren hebben al vroeg de zorg voor een gezinslid. Maar wie zorgt er eigenlijk voor hen? De klassieke verzorgingsstaat verandert in

Nadere informatie

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht

What s up Zuiderzeeland? aardrijkskunde, praktische opdracht What s up Zuiderzeeland? Aardrijkskunde praktische opdracht praktisch onderzoek in zuiderzeeland 4 HV Naam: Klas: In dit onderdeel ga je zelf met je groepje op onderzoek. Je hebt geleerd dat Waterschap

Nadere informatie

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND

Verleg je grenzen! Visser t Hooft Lyceum Leiden. vhl.nl Kagerstraat 1 KANSRIJK EN UITDAGEND Visser t Hooft Lyceum Leiden KANSRIJK EN UITDAGEND Verleg je grenzen! i tweetalig gymnasium (tweetalig) atheneum (tweetalig) havo 1 1 mavo (vmbo-t) vhl.nl Kagerstraat 1 q Ik vind het een mooie, gezellige

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. regel van de week. belangrijke data. Voorstellen: nieuwe conciërge. DigiDuif-app wordt volledig vernieuwd

In deze nieuwsbrief. regel van de week. belangrijke data. Voorstellen: nieuwe conciërge. DigiDuif-app wordt volledig vernieuwd regel van de week Ik houd de deur open voor anderen. belangrijke data 15 september informatieavond voorgezet onderwijs voor de ouders uit groep 7 en 8 24 september informatieavond social media LET OP NIEUWE

Nadere informatie

Virtueel Succes in de Praktijk

Virtueel Succes in de Praktijk Virtueel Succes in de Praktijk Lanceringsplan maken 19 oktober 2015 Waar staan we? Doel bepaald Plan van Aanpak gemaakt Start samenwerking met VA Start uitvoering: Gratis e-book/training/download aanbieden

Nadere informatie

Kennismaking met een andere wereld

Kennismaking met een andere wereld Kennismaking met een andere wereld Sophie werkte bijna twee maanden met Quechua scholieren in Arampampa, in het noorden van Potosí, Bolivia. Haar eerste kennismaking met Latijns Amerika en inheemse leeftijdsgenoten

Nadere informatie

Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein

Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein Schaakdag op Curaçao door Evi Zickelbein Tijdens onze vakantie op Curaçao hebben we ook een schaakdag ingepland het kan ook niet, dat we twee weken vakantie helemaal zonder schaken doorbrengen! De Skyline

Nadere informatie

Zeg het voort. Werkboek

Zeg het voort. Werkboek Zeg het voort Werkboek In het werkboek Zeg het voort komen verschillende soorten oefeningen voor. De onderstaande plaatjes maken duidelijk om welke oefeningen het gaat. Deze les gaan we... Speel het spel

Nadere informatie

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces

Apple Fanboy. Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C. De intro. De opdracht. Proces Apple Fanboy Leerling: Jippe Joosten Opleiding: Game Development Klas: G&I1C De intro Welkom in het verslag van de Apple fanboy, ik ben Jippe Joosten en ik ben enorm fan van Apple. Ik ben nu 21 jaar oud

Nadere informatie

Catalogus. Jaargang 2014. Lijsterbesstraat 75 7581XV Losser 06 535 94 303 06 423 35 086. www.fotovriend.nl info@fotovriend.nl

Catalogus. Jaargang 2014. Lijsterbesstraat 75 7581XV Losser 06 535 94 303 06 423 35 086. www.fotovriend.nl info@fotovriend.nl Catalogus www.fotovriend.nl info@fotovriend.nl Lijsterbesstraat 75 7581XV Losser 06 535 94 303 06 423 35 086 Jaargang 2014 De mooiste dag van het leven zegt men. Zoiets unieks moet natuurlijk op de mooist

Nadere informatie

En inderdaad wij als leerkrachten waren erg blij dat er zoveel belangstelling voor het werk van de leerlingen getoond werd.

En inderdaad wij als leerkrachten waren erg blij dat er zoveel belangstelling voor het werk van de leerlingen getoond werd. 1 Nieuwsbrief April 2015 In dit nummer: April 2015 Pagina 1 Schoolplein. Project Foomp. Pagina 2 Verkeer. Bezoek bibliotheek. Pagina 3 Paasstokken. Oudercommissie. De Grote Rekendag Pagina 4 Kunst project

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een Naam opleiding: Werktuigbouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE WELKOM BIJ BOMBERBOT! Bij onze lessen horen ook nog een online game, waarin de leerlingen de concepten die ze geleerd krijgen direct moeten toepassen, en een online platform, waarin u de voortgang van

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011

Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011 Pumadrivers nieuwsbrief 3/2011 Van de voorzitter Ik heb in de eerste nieuwsbrief van dit jaar gezegd dat er nieuws moet zijn voor een nieuwe nieuwsbrief En nieuws hebben we zeker weer. Nieuwe bestuursleden

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Videomarke*ng, moet je daar iets mee? 23 januari 2014 De Social Media Trein Support Groep Eindhoven

Videomarke*ng, moet je daar iets mee? 23 januari 2014 De Social Media Trein Support Groep Eindhoven Videomarke*ng, moet je daar iets mee? 23 januari 2014 De Social Media Trein Support Groep Eindhoven Je kunt niet alles geloven wat je ziet op internet. Want je hoek niet je ware gezicht te laten zien op

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF augustus 2014

NIEUWSBRIEF augustus 2014 NIEUWSBRIEF augustus 2014 Beste ouders/ verzorgers en kinderen, De zon laat zich helaas niet meer zoveel zien, de dagen totdat de scholen beginnen zijn alweer op twee handen te tellen..kortom, het einde

Nadere informatie

Een nieuwe kantoorruimte die jou helpt bij je werk? Een werkplek die

Een nieuwe kantoorruimte die jou helpt bij je werk? Een werkplek die Het nieuwe werken in hartje Heerlen Een nieuwe kantoorruimte die jou helpt bij je werk? Een werkplek die je kunt afstemmen op de activiteiten die je uitvoert. Die jou laat doen waar je goed in bent, van

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2015

Nieuwsbrief oktober 2015 Nieuwsbrief oktober 2015 Welkom! Via deze nieuwsbrief ook een warm welkom aan alle ouders/verzorgers van de locatie Van der Muydenstraat. Vanaf heden zullen namelijk beide locaties van ons Kindcentrum;

Nadere informatie

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28.

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28. Korenpraatjes Jaargang 19 No.28. 4 december 2014 www.qliqprimair.nl BS De Korenaar 1. Vanuit de directie 2. Informatie uit de groepen 3. Vanuit de OC 4. Vanuit de MR 5. Verslag vanuit de klassen 6. Kalender

Nadere informatie

TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF

TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF TEXEL INTERNATIONAL AIRPORT NIEUWSBRIEF Editie Maart 2013 Wilt u dit soort nieuwsbrieven in de toekomst niet meer ontvangen? Dan kunt u ons mailen op info@texelairport.nl, wij zullen u uit de mailinglist

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be

Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Wat Sibomat doet, doet het goed. www.sibomat.be Koen (34) en Eva (31) zijn fervente wereldreizigers. Vier continenten bezoeken in tien maanden? Dat is voor het koppel een kleintje. Zo reisden ze deze zomer

Nadere informatie

Lesbrief verslaving aan games of sociale media

Lesbrief verslaving aan games of sociale media Lesbrief verslaving aan games of sociale media Tijd: 45 55 minuten Leerjaar 1-Profiel1,2,3 Introduceer het onderwerp kort: gamen en actief zijn op sociale media zijn superleuk. Hoe komt dat eigenlijk?

Nadere informatie

Topsport for Life, Fundrunner en jij? Informatie voor jouw inzet bij de nieuwe sportapp voor het goede doel

Topsport for Life, Fundrunner en jij? Informatie voor jouw inzet bij de nieuwe sportapp voor het goede doel Topsport for Life, Fundrunner en jij? Informatie voor jouw inzet bij de nieuwe sportapp voor het goede doel 1 1. Waarom Fundrunner bij Topsport for Life? Door alle acties van de laatste jaren zijn veel

Nadere informatie

Hoi allemaal, Groetjes, Kim

Hoi allemaal, Groetjes, Kim Even voorstellen Ik heet Harjon van den Poll, ben 38 jaar, getrouwd en vader van twee kinderen. Ik ben creatief, ondernemend, sociaal en sportief. Mijn passie is om mensen te laten ervaren wat ze willen

Nadere informatie

Het meest afwisselende. van Nederland! Business Run

Het meest afwisselende. van Nederland! Business Run Het meest afwisselende hardloopparcours van Nederland! Business Run Doe met uw collega, s mee met de meest afwisselende loop van Nederland! Beleef met uw collega s een sportieve en gezellige dag in Zandvoort

Nadere informatie

Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2009.

Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2009. Page 1 of 5 Bob van Asselt Van: Nieuwsbrief [nieuwsbrief@onderdekastanje.nl] Verzonden: dinsdag 16 maart 2010 21:33 Onderwerp: Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2010 Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Nieuwsbrief juli 2010

Nieuwsbrief juli 2010 SeniorWeb Zuid Friesland Redactieadres: Eppie Delfsma Wilfred Berrystraat 20 8474 CT Oldeholtpade e-mail: webmasterzf@home.nl Internet: http://zuidfriesland.seniorweb.nl Nieuwsbrief juli 2010 5e jaargang

Nadere informatie

Informatieboekje voor Duitse studenten

Informatieboekje voor Duitse studenten Informatieboekje voor Duitse studenten Over - Studievereniging Communiqué - Activisme in Nederland - Wonen in Nederland - Het Nederlandse onderwijssysteem - Interessante links - Nederlandse gewoontes -

Nadere informatie

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen

Workshop Vertellen. Workshop Vertellen Workshop Vertellen Er is om ons heen veel aandacht voor het (voor)lezen, maar veel minder voor het vertellen vanuit eigen verbeeldingskracht. Verhalenverteller en theatermaker Adrie Gloudemans geeft in

Nadere informatie

Project Interactieve multimedia

Project Interactieve multimedia Project Interactieve multimedia Jerney van Schagen Inleiding: Het eerste idee van het project bij mij was dat het een vrij breed project zou worden, maar in een van de eerste colleges kwam ik er al gauw

Nadere informatie

Crossmediale campagne

Crossmediale campagne Crossmediale campagne Goede voornemens 2014 Tom Wehkamp 1 1. Inhoud Contents 1. Inhoud... 2 2. Voorwoord... 3 3. Idee... 3 4. Aanpak... 5 5. Crossmedia... 6 6. Begroting... 8 Specificatie... 9 2 2. Voorwoord

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie