STUDIEHANDLEIDING CURSUS. Gedragswetenschappen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STUDIEHANDLEIDING CURSUS. Gedragswetenschappen"

Transcriptie

1 FACULTEIT PEOPLE & BUSINESS MANAGEMENT SITTARD BACHELOROPLEIDING - DAGONDERWIJS STUDIEHANDLEIDING CURSUS Gedragswetenschappen Loop naar de pomp! PBM januari 2011 FACULTEIT PEOPLE & BUSINESS MANAGEMENT HAVIKSTRAAT ED SITTARD

2 FACULTEIT PEOPLE & BUSINESS MANAGEMENT SITTARD BACHELOROPLEIDING - DAGONDERWIJS STUDIEHANDLEIDING CURSUS Gedragswetenschappen Studiepunten : 2 ects Studielast : 56 uur Duur : 10 weken Voertaal : Nederlands Toetsing : Schriftelijk tentamen FACULTEIT PEOPLE & BUSINESS MANAGEMENT HAVIKSTRAAT ED SITTARD

3 Inhoudsopgave pagina Inhoudsopgave 1 De eindopdracht 3 2 Deelopdrachten 16 3 Wijze van beoordeling 18 4 Organisatie van de cursus 19 5 Verantwoording van de cursus 20

4 1 De eindopdracht Alle organisaties hebben een ding gemeen: er werken mensen. Uit de naam People & Business Management blijkt dat in de opleiding er veel over mensen gesproken gaat worden. Deze cursus kijkt naar het gedrag van mensen in organisaties. Als professional moet je in staat zijn om gedrag van mensen in verschillende situaties te herkennen en te interpreteren. Vragen die hierbij centraal staan zijn: Wat is menselijk gedrag? Waarom doen mensen wat ze doen? Wat zijn de achtergronden bij menselijk handelen? Als casus is gekozen voor S.O.D. Je vindt deze hieronder. Doel van deze cursus is dat je theorieën uit de sociale wetenschappen weet toe te passen. Je kijkt door de ogen van een arbeids- en organisatiepsycholoog naar een organisatie, je speelt de komende weken zijn of haar rol. Aan het einde van deze cursus zul je in staat moeten zijn om organisatieproblemen vanuit gedragswetenschappelijke optiek te analyseren. In de laatste bijeenkomst zul je een advies moeten voorleggen aan Shell. Dit is dan ook de eindopdracht. Stap 1 Integrale beschouwing van het probleem. Stap 2 Vaststellen van relevante gedragswetenschappelijke thematieken Stap 3 Integrale analyse van de problematiek a.d.h.v. theorie Stap 4 Opstellen van verbetervoorstellen. In onderstaande casus is het doel dat je door Shell wordt gevraagd om te analyseren hoe ze de situatie kunnen verbeteren. Casus Loop naar de pomp!? 1 Ge zult het ver in het zakenleven brengen als gij U er zelf aan gewent om cijfers even vlug te waarderen als een goed psycholoog zijn medemenschen kan beoordelen Henri Deterding, mede-oprichter Royal Dutch / Shell 2 Shell heeft een probleem: er heerst onvrede op de werkvloer. Aanleiding voor deze onvrede lijkt een reorganisatie te zijn. In recente jaren ontstond er een dreiging voor Shell: de onbemande tankstations (bijv. Tango). Omdat de personeelskosten op deze benzinestations veel beperkter zijn dan bij de klassieke verkooppunten, kan er hier tegen een veel lagere prijs benzine geleverd worden. Zie ook onderstaand artikel. 1 2 Dit is een fictieve casus. Hoewel geprobeerd is een zo reëel mogelijke casus te presenteren, berusten overeenkomsten met de werkelijkheid op toeval. Shell is louter als achtergrond gekozen. Foto`s zijn van publieke bronnen (internet), ze zijn alleen ter illustratie opgenomen. W. Wennekes, De Aartsvaders, p Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 3

5 Prijsbewuste consument kiest onbemand tankstation De hoge olieprijs heeft voor een 'spectaculaire' stijging van het aantal onbemande - en dus goedkope - tankstations gezorgd. Dat meldt de Branchebehartiging Tankstations (BBT) van de Bovag. Prijsbewuster Uit cijfers van de BBT blijkt dat er nu 970 benzinepompen zonder personeel zijn, 69 procent meer dan in augustus "Mensen zijn steeds prijsbewuster geworden", verklaart Erik de Vries, secretaris van de BBT, het succes van de onbemande tankstations. Populair Een onderzoek van TNS Nipo bevestigt de populariteit van de onbemande pomp. Ruim de helft van de automobilisten komt wel eens bij zo'n tankstation en ongeveer eenderde is bereid er maximaal 10 kilometer voor om te rijden, zo komt naar voren uit een enquête onder 679 weggebruikers. Concurrentie Door de afwezigheid van personeel is benzine vaak een paar cent goedkoper bij een onbemand tankstation. Brandstof is de afgelopen weken flink duurder geworden. Toch begint het verschil af te nemen. Door de heftige concurrentie komen de prijzen steeds dichter bij elkaar te liggen. Eigenaren van bemande tankstations zijn gedwongen om nieuwe manieren te bedenken om de kosten te drukken. Bron: De noodzaak om efficiënter te gaan werken werd direct voelbaar, omdat het marktaandeel onder druk kwam te staan. Besloten werd tot een reorganisatie over te gaan. Shell ging werken vanuit het CO/CO principe. CO/CO staat voor Company Owned / Company Operated. Bij dit principe is het tankstation in het bezit van de moederorganisatie (Shell). Shell levert een shopmanager die een vast salaris betaald krijgt. Deze shopmanager is verantwoordelijk voor de gang van zaken op zijn station. Onder de shopmanager werken de medewerkers (shopassistents). Eerder werd vaak gewerkt met een dealer (ook wel DO/DO, Dealer Owned, Dealer Operated). Deze dealer was eigenaar van het tankstation. Er werd een contract gesloten met een oliemaatschappij die het recht had om haar product te verkopen via het tankstation. De dealer kreeg echter betaald naar mate de omzet toenam. Met andere woorden: als een dealer het goed deed, dan werd de beloning hoger. De voordelen van het CO/CO principe leken duidelijk. De opbrengsten van de verkoop vloeiden direct terug naar de moederorganisatie, in plaats van naar de zakken van de dealer. Wel wordt onder het CO/CO principe gewerkt met targets. Dit betekent dat wanneer een shopmanager doelstellingen betreffende omzet en winst behaalt een extra betaling plaatsvindt. Deze extra betaling kan oplopen tot 6000 euro op jaarbasis. Ook kon de invoering van nieuwe systemen en acties versneld worden. Eerder lag het aan de bereidwilligheid van de dealer om mee te werken of er een nieuw kassasysteem werd ingevoerd. Nu kon een centrale beslissing van het management direct geïmplementeerd (= ingevoerd) worden. Inmiddels functioneren 17 Shell tankstations onder het CO/CO principe. Er is een aparte B.V. opgericht, onder de holding Shell, die verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering van deze stations: S.O.D. B.V. (Shell Owned Distribution B.V.). Een organogram is hieronder weergegeven (figuur 1). Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 4

6 Shell Nederland Holding (o.m. Mr. F. Fenteners) S.O.D. B.V. (o.m. Drs. M. Tans) Regiomanager Noord Nederland Regiomanager Zuid Nederland (Dhr. Tak) Regiomanager Midden Nederland Shell Heldeloo Shell Elkra Shell Pijlhuis Shell Kortweg Figuur 1: Organogram S.O.D. B.V. 3 Medewerkers: Dhr. Mr. F. (Frits) Fenteners Lid Raad van Bestuur Mw. Drs. M. (Monique) Tans Algemeen manager S.O.D. B.V. Dhr. P. (Peter) Tak Regiomanager Zuid Mw. J. (Josine) Van Hoof shopmanager Shell Heldeloo Mw. T. (Tonnie) Sleijpen shopmanager Shell Elkra Dhr. H. (Hugo) Loosdrecht - shopmanager Shell Pijlhuis Dhr. M. (Mart) Hartmans shopmanager Shell Kortweg S.O.D. wordt geleid door Mevr. Drs. Monique Tans. Mevr. Tans is sinds zeven jaar in dienst bij Shell en heeft een stormachtige carrière doorgemaakt. Mevr. Tans is van huis uit bedrijfskundige en heeft voordien carrière gemaakt bij Albert Hein en Oce. Bij de oprichting van S.O.D 3 jaar geleden is ze direct aangesteld als algemeen directeur. Ze geeft leiding aan de regiomanagers en is eindverantwoordelijke. Er zijn drie regiomanagers in dienst. Deze zijn verantwoordelijk voor de regio`s Noord, Zuid en Midden Nederland. De regiomanagers zijn respectievelijk Dhr. Coenen, Dhr. Tak en Mevr. Hoekstra. Het regiomanagement is een zware baan: de regiomanagers zijn verantwoordelijk voor de doorvoer van strategische beslissingen van de top. Tevens moeten ze veel brandjes blussen : als een shopmanager geen raad meer weet, dan wendt deze zich tot de regiomanager. Ook is het niet altijd gemakkelijk om de shopmanager te overtuigen van veranderingen die door S.O.D als noodzakelijk worden gezien. 3 In dit organogram is alleen het voor deze cursus relevante deel getoond. In werkelijkheid zal dit organogram natuurlijk uitgebreider zijn. Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 5

7 De tankstations bestaan uit de shopmanager en zijn medewerkers (shopassistents). Bij sommige tankstations is de taakverdeling gesplitst. Dit geldt vooral voor de grotere locaties. Hier zijn sommige medewerkers verantwoordelijk voor de verse broodjes afdeling en de schappen, anderen doen alleen kassawerkzaamheden. De laatste tijd ontvangt Mevr. Tans verontrustende berichten vanaf de werkvloer. Deze berichten hebben haar op twee manieren bereikt. Allereerst heeft een student van de Hogeschool Zuyd, Tim Smeets, een onderzoek verricht naar het hoge ziekteverzuim binnen S.O.D. Hieruit bleek dat op sommige locaties het ziekteverzuim op 15 % lag! Op andere stations blijkt het ziekteverzuim slechts 4 % procent te bedragen. Gemiddeld schommelt het ziekteverzuim rond de 10 %. De verzuimcijfers bij de vier stations van Regio Zuid zijn weergegeven in tabel 1. Distributiepunt Verzuimpercentage Shell Heldeloo 8 % Shell Elkra 4 % Shell Pijlhuis 15 % Shell Kortweg 14 % Tabel 1: Ziekteverzuimpercentages tankstations Regio Zuid Ten tweede heeft haar recent een brief bereikt waarin medewerkers van Shell Pijlhuis hun onvrede uiten. In deze brief spreken de assistents van een onwerkbare sfeer en wordt de shopmanager omschreven als een tiran. Ook klagen ze over de te ver doorgevoerde regeldrift vanuit S.O.D. Mevr. Tans heeft wekelijks een overleg met Dhr. Fenteners. Deze is lid van de Raad van Bestuur van Shell. Hij is sinds zijn afstuderen als jurist aan de Universiteit van Leiden verbonden aan Shell. Hij heeft een uitgebreid netwerk en kent de organisatie als zijn broekzak. Mevr. Tans heeft de ondervindingen van de student en de noodkreet van de medewerkers aan Fenteners voorgelegd. Deze was allerminst verbaasd. Ook via andere kanalen hadden hebben berichten bereikt over ontevredenheid bij de medewerkers. Vooral in de Regio Zuid blijken er problemen te zijn. Hij besloot daarom in overleg met Mevr. Tans om een onderzoek in deze regio in te stellen. Graag zou hij weten of onvrede algemeen heerst onder de medewerkers en wat hiervan de oorzaken zijn. Het onderzoek wordt gedaan door iemand van de dienst personeelszaken, Dhr. Van de Westelaken. Hij besluit om op een semi-gestructureerde wijze interviews af te nemen. Onderwerpen die hij wil aansnijden zijn: werkdruk, motivatie van de medewerkers, sfeer op de locatie(s) en de acceptatie van het management. Verder kan de medewerker besluiten om andere onderwerpen op de agenda te zetten. De anonimiteit wordt door personeelszaken absoluut gewaarborgd. Omdat Dhr. Van de Westelaken het gedrag van de medewerkers wil begrijpen en verklaren, besluit hij om studenten te betrekken die op een gedragswetenschappelijke wijze geschoold zijn bij het onderzoek te betrekken. Hier kom jij om de hoek kijken. Dhr. Van de Westelaken besluit om de interviews die hij heeft afgenomen over te dragen aan de Hogeschool. Je maakt hier dankbaar gebruik van. We volgen de gesprekken van de top bestuurder naar beneden, tot aan de shopassistents. Tip! Houdt het organogram bij de hand en maak notities! Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 6

8 Verslag van het gesprek met Mr. Frits Fenteners, lid van de Raad van Bestuur Dhr. Fenteners geeft aan dat hij door zijn jarenlange ervaring bij Shell alle uithoeken van de organisatie kent. Over een jaar gaat Dhr. Fenteners met pensioen, met pijn in mijn hart. Dhr. Fenteners is altijd als een soort ondernemer binnen de organisatie geweest: ik kan doen waar ik zin in heb. Hij heeft voor het eerst gehoord van de problemen bij enkele S.O.D. stations via zijn netwerk. Jaren geleden heeft zijn hij nicht, Mevr. Van Hoof, aan een baan geholpen bij Shell. Zij werkt nu als shopmanager op Shell Heldeloo. Ook uit de wandelgangen bereikten hem berichten. Hij was ook niet verbaasd toen hij geconfronteerd werd door mevr. Tans over de brief gestuurd door enkele medewerkers van Shell Pijlhuis. Mevr. Tans noemt hij een pittige tante die niet voor niets zo snel carrière heeft gemaakt. Hij betiteld haar als een vrij dwingende persoon. Maar, zo zegt hij, dat moet ook wel in die positie. Van Mevr. Tans vernam hij in hun wekelijks overleg dat de problemen op Shell Pijlhuis te wijten waren aan de shopmanager, dhr. Loosdrecht. De Regiomanager Zuid, Dhr. Tak is ook een bekende van hem. Hij betitelt hem als een harde werker, een warm man. Hij heeft veel respect voor de manier waarop Tak werkt: je moet die Kenau (mevr. Tans) toch maar in bedwang houden, ontglipt hem. De strategische beslissing (3 jaar geleden) om van een dealer systeem over te gaan naar een CO/CO systeem gebeurde onder zijn hoede. De overgang was door de dreiging van de onbemande stations noodzakelijk. De reorganisatie had wel voor wat problemen gezorgd. Zo was het totnogtoe vaak zo dat een station werd overgenomen door de zoon of dochter van de dealer: een praktijk die past in een ver verleden. Een top-down beslissing was het gevolg. Van mindere acceptatie van de reorganisatie door assistents is hem weinig bekend: het werk blijft toch hetzelfde? De incidenten die nu voor problemen zorgen zouden ook onder het dealer systeem plaatsgevonden hebben, meent hij. Hij wijst op voordelen van het nieuwe systeem: meer uniformiteit in de bedrijfsvoering, meer efficiency, hogere winsten. Op grond van zijn jarenlange ervaring zegt hij: dit is een storm in een glas water. Om toch het zekere voor het onzekere te nemen heeft hij besloten tot dit onderzoek. Verslag van het gesprek met Mevr. Tans, algemeen directeur S.O.D. Mevr. Tans geeft direct aan dat ze het nut van het onderzoek niet echt inziet. Ze heeft zich door Fenteners laten overtuigen om eraan mee te werken. Ze geeft aan eigenlijk geen tijd voor deze zaken te hebben. Eigenlijk vindt ze dat Dhr. Tak dit moet oplossen. Tak is volgens haar een aardige man, maar hij heeft volgens haar niet de ruggengraat die je verwacht van een regiomanager te betrokken bij zijn mensen, maar niet bij de taak. Hij zou maar al te vaak dansen naar de pijpen van de shopmanagers, en haar beslissingen niet doorvoeren. Mevr. Tans geeft aan dat ze weken maakt van 60 uur. De werkdruk kan ze daarom alleen maar als hoog bestempelen. Ze voelt zich zeer verantwoordelijk voor de gang van zaken. De reorganisatie heeft het uiterste van haar gevergd. Ze voelt zich echter onmisbaar, zonder haar zal de organisatie een stuk minder functioneren. Mevr. Tans geeft aan dat ze niet van half werk houdt en algemeen geldt als een perfectionist. Ze voelt aan dat ze deze werkdruk niet lang meer aan kan, en heeft aangedrongen op meer ondersteuning. Dit werd om financiële redenen niet toegestaan door Shell Holding, iets wat haar nog altijd dwarszit. Wel ondervindt ze veel steun van haar secretaresse, Tanja. Deze houdt haar continu alert. Ze is een van de weinige collega`s die ze vertrouwt. Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 7

9 Dit is wel anders bij shopassistents. Er zijn veel problemen geweest rondom diefstal. Je wilt het aantal ontslagen assistents die gejat hebben niet te eten geven!. Het stelen van Airmiles, pre-paid kaarten, cash geld en sigaretten heeft op grote schaal plaatsgevonden. Hierdoor ziet ze zich genoodzaakt om een strengere controle toe te passen. Een ander voorval wat haar vertrouwen in de assistents had doen afnemen was een fraudegeval met zogenaamde doorrijders. Deze automobilisten tanken zonder te betalen. Een shopmanager (Dhr. Loosdrecht) kwam er toevallig achter dat de medewerkers achter de kassa doorgaven wanneer doorrijden niet opgemerkt zou worden. Haar mensbeeld werd compleet veranderd toen ze merkte dat twee shopmanagers er ook frauduleuze praktijken op nahielden. De twee zijn inmiddels ontslagen. Ze hadden een plan bedacht om grote delen van de omzet achter te houden. Hierdoor ziet ze zich nog verder genoodzaakt de controle hoog te houden. De problemen op Shell Pijlhuis zijn volgens haar compleet te wijten aan dhr. Loosdrecht: een man die niet kan samenwerken. Achteraf betreurt ze de beslissing om Loosdrecht op de positie van shopmanager te plaatsen. Als assistent was hij ook soms lastig geweest, maar Tans had gemeend dat dit goed van pas zou komen als hij manager was; je moet wel eens vervelend kunnen doen. De omschrijving tiran vindt ze zeker van toepassing bij hem. Een andere manager die ze niet kan uitstaan is Mevr. Van Hoof van Shell Heldeloo. Deze wordt volgens Tans de hand boven het hoofd gehouden door Fenteners. Tans kwalificeert mevr. Van Hoof als iemand die egoïstisch optreedt. Als voorbeeld geeft ze de afwijkende kleding die gedragen wordt op Shell Heldeloo. Dit gaat in tegen de principes van S.O.D. Tans zou haar het liefste ontslaan. Tans wijst erop dat ze alleen nog gesproken heeft over zaken die minder goed verlopen. Niet alles gaat verkeerd, zegt ze. Zo is er nog Shell Elkra, onder leiding van Tonnie Sleijpen, wat heel goed functioneert. Van fraude is er daar ook geen sprake geweest, zo zegt Tans. Van Shell Kortweg kent ze enige problemen omtrent de taakverdeling. De kassamedewerkers willen daar niet achter de broodjeshoek werken. Binnenkort zal dat wel anders zijn, merkt ze op. Verslag van het gesprek met Dhr. Tak, Regiomanager Zuid Nederland. Dhr. Tak excuseert zich dat hij een kwartier te laat is; er was een probleem op Shell Kortweg. Dhr. Tak geeft aan dat hij omkomt in zijn werk. Hij is pas vader geworden. Hoewel hij ontzettend blij is met zijn zoon het beste wat me overkomen is, zorgt dit voor een nog hogere belasting. Het ergste vindt hij nog dat hij zelden voor zeven uur thuis is. Hij is bang dat hij de spreekwoordelijke man die op zondag het eten opschept gaat worden. Hij laat zich ontvallen dat hij allang ander werk had aangenomen als de kans zich had aangediend, maar zijn torenhoge hypotheek heeft hem dat belet. Dhr. Tak geeft aan dat zijn positie een uitermate vervelende is. Aan de ene kant is hij verantwoordelijk voor de implementatie van het beleid vanuit S.O.D. Van de andere kant zeggen de shopmanagers moe te worden van de talloze veranderingen. Ook hij is geschrokken van het aantal fraude gevallen op de verschillende stations. De regelgeving betitelt hij als een noodzakelijk kwaad. Dhr. Tak geeft aan moeite te hebben met het functioneren van dhr. Loosdrecht al kan hij er zich ook wel wat bij voorstellen. Shell Pijlhuis is geen gemakkelijk station. Het is gelegen in een mindere buurt van Geleen, en er komt geregeld onguur volk over de vloer. De medewerkers waarmee Loosdrecht moet werken zijn volgens Tak ook geen lieverdjes. Loosdrecht heeft ook de fraudezaak met de doorrijders aan het licht gebracht, iets wat Tak waardeert. Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 8

10 Over het functioneren van Mevr. Van Hoof (Shell Heldeloo) is Tak niet tevreden. Hij noemt haar een vrouw die haar eigen weg bewandelt. Regels worden door haar compleet genegeerd. Ze wordt echter op handen gedragen door haar personeel, reden voor hem om niet tot demotie over te gaan. De problemen die dit meeneemt schat hij als nog veel groter in. Grootste probleem is dat ze op dit moment teveel naar haar personeel luistert. Die hebben het wel goed, maar als je onverwacht het station bezoekt is het vaak een puinhoop. Mevr. Van Hoof neemt dit voor lief. Shell Kortweg zorgt ook voor problemen. Dit tankstation is misschien wel het best lopende en grootste distributiepunt van Nederland. Dit komt zeker ook door haar ligging aan de A2. Door de stijgende dieselprijs in Duitsland heeft dit station de wind mee. Op het station is een aparte broodjeshoek. De assistents werken achter de kassa of in de broodjeshoek. Deze twee groepen lijken aparte groepen binnen het station te vormen. Samen aan een tafel eten is er niet bij. Het voorstel om de werkzaamheden te verdelen over de twee groepen heeft op weerstand gestuit bij de kassamedewerkers. Zij vinden broodjes smeren minderwaardig werk. Zojuist heeft hij nog een gesprek gehad met de shopmanager, Dhr. Hartmans. Er was een hooglopend conflict ontstaan tussen twee assistents. Hartmans had zijn assistentie nodig gehad. Vraag dat maar eens aan Hartmans, zegt Tak. Shell Elkra vindt hij een heerlijk station. Het is gelegen bij een uitvalsweg bij Margraten. De medewerkers komen allemaal uit de buurt. Ook de leidinggevende van dit station (mevr. Sleijpen) komt uit Margraten. Ze kent veel van haar klanten bij naam. Haar stijl van leidinggeven omschrijft Tak als soms gemoedelijk, soms streng. Hij heeft al eens aan haar voorgesteld om een groter tankstation onder haar hoede te nemen. Dit heeft ze echter geweigerd. Al met al denkt hij dat de reorganisatie veel heeft verbeterd in de resultaten. Op langere termijn verwacht hij echter problemen: de binding van de assistents en shopmanagers lijkt steeds lager te worden. Onder het dealer systeem was de dealer helemaal verantwoordelijk voor wat hij op het einde van de maand in de portemonnee had. Nu lijkt het steeds meer een negen tot vijf baan te worden. Hij ziet dit nog eens slecht aflopen. Zelf hoopt hij tegen die tijd een andere baan te hebben: na mij de zondvloed! Verslag van het gesprek met Dhr. Loosdrecht, shopmanager Shell Pijlhuis. Dhr. Loosdrecht is verheugd een gesprek te krijgen. Nu kan hij eindelijk eens aangeven wat hem dwarszit. Het grootste pijnpunt zit in het beloningssysteem dat door S.O.D. gehanteerd wordt. De targets die gesteld worden voor de verschillende stations zijn volgens hem irreëel. Hij maakt een vergelijking met Shell Kortweg aan de A2. Door de goede ligging van dit station haalt Dhr. Hartmans de targets met twee vingers in de neus. Hij heeft een station met een veel slechtere ligging. Toch werkt hij naar eigen zeggen even hard of misschien wel harder. Hij geeft aan dat een dergelijke omzet op een station in een buurt met minder koopkrachtige mensen gewoon niet haalbaar is. Hij heeft het gevoel niet voor vol te worden aangezien door het management. Hij heeft dit punt al meermaals doorgespeeld naar Mevr. Tans, een dame die absoluut niet luistert; ze kan niet samenwerken. Hij geeft aan dat hij kampt met veel problemen op het station. Door een overval zit een van de medewerkers met psychische klachten thuis. Verder noemt hij zijn medewerkers incapabel. Als hij ze niet continu achterna zit, dan voeren ze niets uit. Zo moet hij dagelijks melden dat de pompen gepoetst moeten worden. Hij is blij met de strenge regelgeving die door Mevr. Tans is ingevoerd; nu kan hij tenminste een oogje in het zeil houden. Het fraudegeval met de doorrijders is hij per toeval tegengekomen toen hij de videobewaking nader bekeek iets wat hij nog steeds met grote regelmaat doet. Het was een incident dat hij al mijlenver had zien aankomen. Niet te vertrouwen, mompelt hij. Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 9

11 Over Tak wil hij alleen kwijt dat hij teveel luistert naar Mevr. Tans. Hij vindt dat Tans die Tak goed onder de duim houdt! Dhr. Loosdrecht geniet echter wel van zijn baan. Hij geeft hiervoor als redenen op dat hij doet wat hij wil. Hij is een man uit de buurt ( opgegroeid voor galg en rad zegt hij met een knipoog) en het toch maar geschopt heeft tot shopmanager. Dat doet het goed in de buurt. Verslag van het gesprek met Mevr. Sleijpen, shopmanager Shell Elkra. We zijn hier net een kleine familie, zegt mevr. Sleijpen. Het tankstation is gelegen bij Margraten, een dorp waar iedereen iedereen kent. Mevr. Sleijpen geeft aan dat haar medewerkers zonder uitzondering dorpsgenoten zijn. Ze hebben iets voor elkaar over, zo zegt ze. Het is geen probleem als iemand eens een dienst wil ruilen, of een weekendje vrij wil pakken. Eigenlijk hoeft ze vrij weinig te doen. Het team houdt zelf in de gaten wanneer er een extra klus gedaan moet worden, zoals het reinigen van de naastgelegen wasstraat. Er is een maandelijks overleg waarin de werkzaamheden besproken worden. Al met al vindt ze haar medewerkers prettige mensen. Ze werkt met veel plezier. Een van de mooiste momenten vindt ze toch wel dat ze een warme douche had ontvangen bij het programma Radar. Ze had een klant met pech even naar zijn huis in Maastricht gebracht. Het was het gesprek van de dag geweest in Margraten. Een vaste klant had haar nog een bloemetje gebracht! Gevraagd naar haar motivatie antwoord mevr. Sleijpen dat ze ervan geniet wanneer mensen met een glimlach de zaak verlaten. Soms komt er iemand zondagavond voor een bloemetje waar zou die zijn zonder ons?. De targets zijn door de kleine omzet onhaalbaar, maar: daar doe ik het dan ook niet voor. De regelgeving door S.O.D. ervaart ze als zeer frustrerend: we moeten bijna nog opschrijven om hoe laat we naar de WC gaan. Ook haar medewerkers hebben er moeite mee. Toch neemt ze de regels maar voor lief. Tak noemt ze een aardige man hij bedoelt het niet slecht. Over haar collega shopmanagers heeft ze geen mening. De enige zorg die ze uit is dat ze wel eens vreest voor het voortbestaan van haar station. De kleine omzet stemt haar tot nadenken. Jammer, daarmee zou de buurtfunctie van dit station verloren gaan. Verslag van het gesprek met Mevr. Van Hoof, shopmanager Shell Heldeloo. Mevr. Van Hoof geeft aan dat ze blij is met dit onderzoek. Wel hoopt ze dat er iets gedaan gaat worden met de uitkomsten uit dit onderzoek. Mevr. Van Hoof geeft aan dat ze dit werk te danken heeft aan haar neef, Dhr. Fenteners. Ze heeft lange tijd gewerkt als assistent manager van een dealer. Toen S.O.D. werd opgericht werd haar deze baan aangeboden, waar ze met groot enthousiasme aan begon. Mevr. Van Hoof geeft aan dat ze de regelgeving door S.O.D. meer dan zat is. Alles moet geregistreerd worden: airmiles, prepaid kaarten, poetsroosters, lijsten waarop staat weergegeven wie de schappen heeft gevuld enz. In het begin heeft ze nog meegewerkt aan deze regels, maar dit stuitte op weerstand bij haar medewerkers. Zij waren gewend om op eigen inzicht hun werkzaamheden te verrichten. Hun vroegere dealer, dhr. Bloem, was altijd zeer tevreden geweest. Ze zag in dat de regelgeving van S.O.D. eigenlijk contraproductief werkte, en had besloten niet meer mee te werken. Dit levert haar behoorlijk veel krediet op bij haar medewerkers. Ook zij Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 10

12 horen de verhalen van medewerkers van de andere stations. Ik denk soms wel eens: het is wij tegen S.O.D. David tegen Goliath. Problemen met diefstal heeft zij ook gekend. Ze geeft toe dat de fraudeur sneller gepakt was als ze de striktere controle van S.O.D. had toegepast, maar dat weegt niet op tegen de nadelen van hun systeem. Ook geeft ze aan dat het dealer systeem volgens haar veel beter was. Ze probeert eigenlijk een dealer te zijn onder het CO/CO systeem. Streng is ze niet, vindt ze daarvoor is het leven te kort. De werkdruk wordt door haar als acceptabel omschreven. Ze geeft aan dat het eigenlijk een negen tot vijf baan is. Ze merkt dat collega shopmanagers veel meer last hebben van de werkdruk. Ze denkt dat dit verschil komt door haar gemoedelijke instelling. Over haar medewerkers is ze over het algemeen goed te spreken. De sfeer is goed. Haar medewerkers hebben een potje opgericht. Hiervan gaan ze een keer per jaar uit eten. Als iemand ziek is, of jarig, dan wordt uit deze pot een bloemetje gekocht. Deze goede sfeer motiveert haar ook om te blijven werken. Doordat ze haar eilandje heeft gecreëerd is ze vrij in haar handelen. Al levert dit wel vaak commentaar op van het hogere management. Ach ja, dat moet dan maar. Ze werkt eigenlijk met veel plezier. Verslag van het gesprek met Dhr. Hartmans, shopmanager Shell Kortweg. Dhr. Hartmans geeft aan dat het een stormachtige periode is op het toch al drukke station. Vanuit S.O.D. is besloten om over te gaan tot taakroulatie. De medewerkers van achter de kassa moeten achter de broodjeshoek gaan staan. Dit levert tal van problemen op. In vroegere dagen waren het de dames van de broodjes en de heren van de kassa. De kassamedewerkers geven aan dat ze broodjes smeren te eenvoudig werk vinden. De twee groepen waren in de loop van de tijd toch al steeds verder uit elkaar komen te staan. Directe aanleiding was een vervelend incident. Tijdens nachtwerkzaamheden had een kassamedewerker, Ruud, seksueel getinte opmerkingen gemaakt tegen een dame van achter de broodjeshoek. Hoewel het redelijk onschuldig begon, had hij haar vervolgens een tik op haar achterste gegeven. De vrouw in kwestie, Dorien, had vervolgens bij Hartmans geklaagd over seksuele intimidatie. De broodjesmedewerksters waren en bloc achter Dorien gaan staan. De kassamedewerkers vonden dat de dame zich aanstelde, ze had toch zelf altijd staan uitdagen. Uiteindelijk werd de situatie zo onhoudbaar dat Ruud zelf ontslag indiende. Dit had Hartmans heel wat problemen gescheeld, maar de verstandhouding tussen de twee groepen was vanaf dat moment ernstig verstoord. Hartmans had de groepen liever gescheiden gehouden, maar zag zich nu geconfronteerd met het besluit van Mevr. Tans en Dhr. Tak. In een gesprek had dhr. Tak toegelicht waarom taakroulatie noodzakelijk was. Soms was er een onderbezetting in de broodjeshoek, terwijl bij de kassa niets te doen was. Dan kon best iemand van de kassa even bij springen. Tevens gaf hij aan dat mevr. Tans vanuit haar bedrijfskundige achtergrond de volgende redenering. Wanneer de medewerkers een uitgebreidere taak krijgen, dan leidt dit tot een hogere tevredenheid. De eentonigheid van het werk wordt doorbroken. De medewerkers zagen zich geconfronteerd met het besluit, en gingen na veel geruzie onder protest akkoord. Ze stonden voor een voldongen feit. Het ziekteverzuim is vervolgens tot een absoluut hoogtepunt gestegen. Het ziekteverzuim lag sowieso al hoog. Hartmans geeft aan dat ook de verstikkende regelgeving een factor hierin zijn. Medewerkers klagen over het blijven noteren en registeren. Toch ziet hij het nut van de regels wel in, mede hierdoor heeft hij in de afgelopen twee jaar 3 medewerkers moeten (en kunnen!) ontslaan. Vooral het stelen van sigaretten was hem een doorn in het oog geweest. Studiehandleiding Cursus Gedragswetenschappen pagina 11

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3. 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 3 3.4 Evalueert de zorgverlening Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 Een zorg(leef)plan evalueren 5 1.1 Evalueren 5 Praktijk: Tandenpoetsen 5 Praktijk: Stoppen met roken 5 Kennisopdracht

Nadere informatie

De ijnmanager. Cartoons september 2012. Luc Timmers

De ijnmanager. Cartoons september 2012. Luc Timmers De ijnmanager Cartoons september 2012 Luc Timmers Alle cartoons mogen gratis gekopieerd en verspreid worden Gratis? Jazeker! Tegenprestatie? De Lijnmanager Gratis is voor bijna niks Volg @Delijnmanager

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG

HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG HANDLEIDING OPZETTEN BELEID TER VOORKOMING EN BESTRIJDING VAN ONGEWENST GEDRAG INHOUD 0. ALGEMEEN 3 Wat is de bedoeling van het beleid voor ongewenst gedrag? 3 Voor wie? 3 Hoe pak je het aan? 3 1. MAATREGELEN

Nadere informatie

Het Brugse Model de flow chart

Het Brugse Model de flow chart Het Brugse Model de flow chart De flowchart is een nuttig instrument dat in de eerste plaats ontwikkeld werd om te gebruiken in een therapeutische situatie. Uiteraard kan je dit ook gebruiken tijdens een

Nadere informatie

Individuele rapportage Webcamtest Leidinggeven (middelmanagement)

Individuele rapportage Webcamtest Leidinggeven (middelmanagement) wct134417 pagina 1 Individuele rapportage Webcamtest Leidinggeven (middelmanagement) Login: wct134417 Testdatum: 2 december 2008 U heeft deelgenomen aan de Webcamtest-leidinggeven voor middelmanagement.

Nadere informatie

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager

Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Praktijkgerichte Scholing tot praktijkmanager Leergang voor de praktijkmedewerker/praktijkmanager van de tandarts/huisartsenpraktijk. voor data of voor in-company verzoeken 1 De praktijkmanager kan een

Nadere informatie

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers?

www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? www.accountemps.be 1 Hoe behoudt u uw beste medewerkers? Gespecialiseerd boekhoudkundig of financieel personeel uitzenden is ons vak. Daarnaast adviseren en informeren wij bedrijven ook graag over verloning

Nadere informatie

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak?

5. Welke stijl van leidinggeven, volgens het model van Situatiegericht Leiderschap, hoort bij onderstaande uitspraak? Oefenvragen Middle Management A Module Leiderschap 1. Welke stijl van leidinggeven wordt bedoeld met het kernbegrip 'De kunst van het loslaten'? A. Uitleggen. B. Instrueren. C. Stimuleren. D. Delegeren.

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact

Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Case study: Service en sales gaan samen voor beter klantcontact Sales als basis voor klantcontact stimuleert klanttevredenheid Meer dan 900 medewerkers van Transcom Nederland verzorgen dagelijks facilitaire

Nadere informatie

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL In dit document vind je 12 situaties waarop je verschillend kunt reageren. Omcirkel de aanpak die voor jou het meest voor de hand ligt. Situaties 1. De laatste tijd gaat het

Nadere informatie

DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT LFG 1

DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT LFG 1 DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT COMPETENTIEOPDRACHT INTRODUCTIE AQUA & LEISURE 1. INLEIDING Een belangrijk werkveld in de zwembadsector is het werken als lifeguard in een zwembad. Dit kan zowel in publiek zwembad,

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK

UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK UITKOMSTEN MARKTONDERZOEK OMGANG MET PSYCHISCHE PROBLEMEN OP HET WERK Bron: TNS NIPO Drs. R. Hoffius Drs. I.N. Hento november 2004 Bureau AStri Stationsweg 26 2312 AV Leiden Tel.: 071 512 49 03 Fax: 071

Nadere informatie

Time-management Help! Ik houd tijd over

Time-management Help! Ik houd tijd over Time-management Help! Ik houd tijd over Heb jij ook te maken met tijdgebrek? Wil jij overzicht in je werk? Wil jij meer structuur? Wil je meer rust en een meer voldaan gevoel over je werkdag? Leer hoe

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014

EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING. NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 EFFECTIVITEITSONDERZOEK PROFESSIONAL ORGANIZING NBPO Oktober 2012- Oktober 2014 Colofon Uitgave: Research 2Evolve Tesselschadelaan 15A 1217 LG Hilversum Tel: (035) 623 27 89 info@research2evolve.nl www.research2evolve.nl

Nadere informatie

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven.

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven. Het GROW-model Een ontwikkelingsgesprek is het meest effectief als je de vragen in een bepaalde structuur stelt. Het GROW-model biedt deze structuur. (Whitmore, 1995) Het GROW model bestaat uit de volgende

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye

Organiseren. werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Organiseren werkt! Krijg meer overzicht,, structuur en (tijd) winst! Germo Bekendam Karlijn L Ortye Inhoud 1. Organiseren is keuzes maken 6. Planning en digitaal organiseren 7. E-mail organiseren Pagina

Nadere informatie

Help, ik zit in de OR! Meer dan 200 Gouden tips voor de ondernemingsraad

Help, ik zit in de OR! Meer dan 200 Gouden tips voor de ondernemingsraad Help, ik zit in de OR! Meer dan 200 Gouden tips voor de ondernemingsraad De Gouden tips serie is in 2014-2016 verschenen op www.schateiland.com, op OR TV (Youtube) en in OR Rendement. Walter Landwier Help,

Nadere informatie

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve

Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Themabundel Samen werken = samenwerken bij De Belvertshoeve Assistent medewerker Dit project is mede mogelijk gemaakt met een bijdrage uit het Europees Sociaal Fonds Voorwoord Deze themabundel is bedoeld

Nadere informatie

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek.

Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. Conflicten hanteren Tijd: verdelen over twee bijeenkomsten. Bijeenkomst 1 Laat de jongeren de test conflictstijlen maken (zie bijlage 1). Naar aanleiding van de uitslag ga je in gesprek. De uitkomst van

Nadere informatie

Feedback geven en ontvangen

Feedback geven en ontvangen Feedback geven en ontvangen 1 Inleiding In het begeleiden van studenten zul je regelmatig feedback moeten geven en ontvangen: feedback is onmisbaar in de samenwerking. Je moet zo nu en dan kunnen zeggen

Nadere informatie

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen 1 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen 2 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen Hillegom 17 oktober 2013 Schoonderbeek Installatietechniek 3 Persoonlijk ontwikkelingsplan

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM

SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Trefwoorden Leiderschapsstijl Leidinggeven Verzuim JORINDE MOEKE SITUATIONEEL LEIDERSCHAP EN VERZUIM Waarom wordt er binnen het ene bedrijf of op die ene afdeling veel meer verzuimd dan bij een andere

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Roos van Leary. Mijn commentaar betreffende de score Mijn score was 4 punten van de 8.

Roos van Leary. Mijn commentaar betreffende de score Mijn score was 4 punten van de 8. Roos van Leary Beschrijving Boven-Samen (BS) dominant gedrag: leidend zelfdefinitie: ik ben sterker en beter dan jij; Ik overzie "het" definitie van de ander: jij bent zwak en hulpbehoevend relatiedefinitie:

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

Waardecreatie op scherp

Waardecreatie op scherp Inleiding Waardecreatie op scherp Focus voor verbetering van professionele dienstverlening Jos van Dam, strategisch adviseur Hoe kan het dat je levert wat is afgesproken en de klant toch niet helemaal

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3

Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Opleiding Verpleegkunde Stage-opdrachten jaar 3 Handleiding Voltijd Jaar 3 Studiejaar 2015-2016 Stage-opdrachten Tijdens stage 3 worden 4 stage-opdrachten gemaakt (waarvan opdracht 1 als toets voor de

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

TMA performancematrix

TMA performancematrix TMA performancematrix Demo accountmanager Demo Medewerker 18 december 2013 Stadionweg 37A 3077 AR Rotterdam T 010-3409955 I www.priman.nl E info@priman.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 TMA performancematrix

Nadere informatie

WERKBOEK Loopbaanbegeleiding

WERKBOEK Loopbaanbegeleiding WERKBOEK Loopbaanbegeleiding DOELEN STRATEGIEËN JE CV STERKTES EN ZWAKTES VAARDIGHEDEN SOLLICITATIE BRIEF SOLLICITATIE GESPREK LEREN OMGAAN MET STRESS KOM OP VOOR JEZELF LEREN OMGAAN MET CONFLICTEN Waarom

Nadere informatie

Doelstelling van deze enquete

Doelstelling van deze enquete Doelstelling van deze enquete Het inzichtelijk maken van de bestaande interne communicatiestructuur, de tevredenheid daarover en de mogelijkheden tot verbeteringen. Algemene vragen: - Welke afdeling werkt

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Hoe behoud ik mijn beste medewerkers in moeilijke tijden? www.roberthalf.nl

Hoe behoud ik mijn beste medewerkers in moeilijke tijden? www.roberthalf.nl Hoe behoud ik mijn beste medewerkers in moeilijke tijden? www.roberthalf.nl Het is onze doelstelling om te allen tijde beschikbaar te zijn voor onze klanten als het gaat om werving en selectie en personeels-

Nadere informatie

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE Naam: Klas: Bedrijf: Stageperiode: Maak een inhoudsopgave zoals hieronder is afgebeeld. Indien nodig je eigen onderdelen tussen voegen en uiteindelijk de inhoudsopgave

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Jezelf presenteren De medewerker moet zichzelf goed presenteren. Bijvoorbeeld door er schoon en verzorgd uit te zien. Zo laat hij/zij een goede indruk

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger!

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Vooraf Psychisch verzuim Problemen. Op het werk of privé. Die Psychisch verzuim is ziekteverzuim vanwege hebben we allemaal wel eens. Uw psychische

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Contractcatering In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt

Nadere informatie

DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT LFG 2

DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT LFG 2 DEEL A COMPETENTIEOPDRACHT COMPETENTIEOPDRACHT TOEZICHTHOUDER 1. INLEIDING Een belangrijk werkveld in de zwembadsector is het werken als lifeguard in een zwembad. Dit kan zowel in publiek zwembad, een

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Doel van de eerste bijeenkomst was kennismaking en het vaststellen van onderwerpen ter bespreking van de volgende bijeenkomsten.

Doel van de eerste bijeenkomst was kennismaking en het vaststellen van onderwerpen ter bespreking van de volgende bijeenkomsten. Notulen bijeenkomst Studentenraad Economie Aspasialaan Dinsdag 30 oktober 2012 13:00-14:15 Inleiding Aanwezigheid Bij de eerste studentenraad waren er in totaal 24 studenten aanwezig. Sommige studenten

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Loonwijzer-rapport. Het ontslag van een collega De gevolgen van het aankondigen van ontslagen voor blijvers. Inleiding. Ontslaan van werknemers

Loonwijzer-rapport. Het ontslag van een collega De gevolgen van het aankondigen van ontslagen voor blijvers. Inleiding. Ontslaan van werknemers Loonwijzer-rapport Het ontslag van een collega De gevolgen van het aankondigen van voor blijvers Tom Vandenbrande en Fernando Pauwels Hoger Instituut voor de Arbeid Katholieke Universiteit Leuven In dit

Nadere informatie

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag.

Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Vragen bij Leercasus Leiderschap, management en macht Vraag 1 Bekijk de Leerdoelen die bij deze casus horen. Beantwoord daarna de vraag. Geef per doel aan of je dit al beheerst, waarbij N = nee, O = om

Nadere informatie

Checklist Ervaringsgerichte vragen per competentie

Checklist Ervaringsgerichte vragen per competentie Checklist Ervaringsgerichte vragen per competentie In een selectiegesprek moet de kandidaat laten zien dat hij over bepaalde eigenschappen, competenties en vaardigheden beschikt. Omdat 'gedrag in het verleden'

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet.

Een werkgever is ook verplicht zich aan allerlei wetten te houden. Een van die wetten is de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbo-wet. Arbo Inhoud Arbowet Als werknemer in een winkel heb je samen met de werkgever afspraken genaakt over het werk dat je doet. Dat zijn niet de enige regels waaraan een bedrijf zich moet houden. We gaan het

Nadere informatie

Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen.

Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen. Huisregels Wanneer je door Lemon geselecteerd bent, kan je pas gaan werken nadat wij van jou het inschrijfformulier volledig ingevuld retour hebben ontvangen. De volgende formulieren dienen ingevuld te

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere)

Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere) Werving bij Zephyr en Castrovalva (Zorggroep Almere) Zorggroep Almere heeft in haar beleid bij het implementeren van Planetree in de gehele organisatie opgenomen, dat alle nieuw te openen locaties vanaf

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis.

Eén panellid, werkzaam in de juridische dienstverlening, geeft juist aan dat zijn omzet is toegenomen door de kredietcrisis. Respons Van 25 juni tot en met 5 juli is aan de leden van het Brabantpanel een vragenlijst voorgelegd met als thema Kredietcrisis. Ruim de helft van de 1601 panelleden (54%) vulde de vragenlijst in. Hieronder

Nadere informatie

Whitepaper. Inzetten op integrale veiligheid

Whitepaper. Inzetten op integrale veiligheid Whitepaper Inzetten op integrale veiligheid Inzetten op integrale veiligheid Verliezen lijden? Door fraude, diefstal of schade? Of letsel? Daar zit u niet op te wachten. Sterker nog, u heeft zich ertegen

Nadere informatie

Hé jij, word eens tevreden!

Hé jij, word eens tevreden! Héjij,wordeenstevreden! of hoemedewerkerstevredenheid eninternecommunicatiezichverhouden. Auteur :LiesbethDolman(student424868,CD3A) Datum :donderdag25oktober2007 Minor :Internecommunicatiebijveranderingen

Nadere informatie

Workshops en Praktijkopdrachten Periode 1 Schooljaar 2015-2016 Opleiding: Maatschappelijke Zorg Groep: HWEMZO3V, niveau 4

Workshops en Praktijkopdrachten Periode 1 Schooljaar 2015-2016 Opleiding: Maatschappelijke Zorg Groep: HWEMZO3V, niveau 4 Workshops en Praktijkopdrachten Periode 1 Schooljaar 2015-2016 Opleiding: Maatschappelijke Zorg Groep: HWEMZO3V, niveau 4 Workshop 1: Ouderenzorg Werkproces: 1.1, 1.2, 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 2.6, 3.1, 3.6

Nadere informatie

Help, ik zit in de OR! 150 Gouden tips voor de ondernemingsraad

Help, ik zit in de OR! 150 Gouden tips voor de ondernemingsraad Help, ik zit in de OR! 150 Gouden tips voor de ondernemingsraad De Gouden tips serie is in 2014-2015 verschenen op www.schateiland.com. Walter Landwier Help, ik zit in de OR! 150 Gouden tips voor de ondernemingsraad

Nadere informatie

Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl. Geluk op de werkplek. Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016

Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl. Geluk op de werkplek. Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016 Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl Geluk op de werkplek Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016 Inleiding Mensen die gelukkig zijn in hun werk zijn gezonder, creatiever, innovatiever en

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Communicatie vaardigheden

Communicatie vaardigheden Communicatie vaardigheden Yuri Santana (13026003) Februari 2014, Delft Inhoudsopgave Inleiding... 5 Observatielijst voorzitter... 6 HS versus GS... 8 Opdracht behorende bij conflict hanteren... 9 Herkennen

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding

CoachWijzer Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Houvast bij het vormgeven van effectieve begeleiding Naam: Datum: Bert van Rossum 9 december 2013 Inhoudsopgave Inleiding... De uitslag van Bert van Rossum... Toelichting coach- en begeleidingsvoorkeur...

Nadere informatie

32 Kwaliteitsbevordering

32 Kwaliteitsbevordering DC 32 Kwaliteitsbevordering 1 Inleiding In dit thema gaan we in op de begrippen kwaliteit, kwaliteitszorg en kwaliteitsbeleid. Het zijn onderwerpen die niet meer weg te denken zijn uit het Nederland van

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Handreiking inzake verhuizing van ouderen naar een andere woonlocatie.

Handreiking inzake verhuizing van ouderen naar een andere woonlocatie. Handreiking inzake verhuizing van ouderen naar een andere woonlocatie. A. Noodzakelijke verhuizing van ouderen uit hun verzorgings- of verpleeghuis - hoe wordt dit zo goed mogelijk begeleid? In deze handreiking

Nadere informatie

Signalen van werkdruk en energie

Signalen van werkdruk en energie Signalen van werkdruk en energie Uitkomsten deelnemers 23 juni 2011 - Seminar arbocatalogus VVT / Erna van der Weerd 1 juli 2011 Deze overzichten geven weer wat de deelnemers als signalen van te hoge en

Nadere informatie

Blok 1 - Voeding en ziekte

Blok 1 - Voeding en ziekte Reflectie jaar 2 Algemeen Nadat ik mijn propedeuse heb behaald kon ik mij in het volgende studiejaar compleet richten op het begin van de hoofdfase. Ik heb in het tweede jaar veel geleerd en mijzelf verder

Nadere informatie

De Klachtencommissie heeft op grond van de beschikbare informatie de volgende feiten als vaststaand aangenomen:

De Klachtencommissie heeft op grond van de beschikbare informatie de volgende feiten als vaststaand aangenomen: Klachtencommissie Huisartsenzorg Midden-Nederland Uitspraak Kern: de ongeruste patiënt of ouder die voor de tweede keer in korte tijd of dezelfde dag naar de huisartsenpraktijk belt en het belang van registratie

Nadere informatie

INHOUD 1 Introductie van de Roos van Leary 2 De uitwerking van de Roos van Leary 3 Werken met de Roos van Leary

INHOUD 1 Introductie van de Roos van Leary 2 De uitwerking van de Roos van Leary 3 Werken met de Roos van Leary INHOUD 1 Introductie van de Roos van Leary 11 Invloed op anderen 11 De Roos van Leary 13 Kiezen van gedrag 23 Communicatie 26 Uitbreiding van het model 27 Het verhaal en de Roos van Leary 28 2 De uitwerking

Nadere informatie

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Light up your fire voordat burnout toeslaat Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Wat is jouw droom? Vuur - energie Waarden, zaken die voor jou belangrijk zijn in je leven

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr.

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Regio College Handleiding SHARE Een spel bij het onderzoek Juf het is school! 2012 Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Tirza Bosma 1

Nadere informatie

Toelichting. Thema 1: Oorzaken van werkstress. Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken?

Toelichting. Thema 1: Oorzaken van werkstress. Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken? Thema 1: Oorzaken van werkstress Hoofdvragen Wanneer is er voor jou sprake van werkstress? Heb je hier wel eens mee te maken? Welke situaties op het werk veroorzaken bij jou stress? Welke dingen in het

Nadere informatie

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden

Projectmatig werken. Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden Projectmatig werken Inleiding...2 Het maken van projecthandleidingen...3 Format Projecthandleiding...4 Procesverslag...5 Problemen bij samenwerking...7 Eisma-Edumedia bv, Leeuwarden 1 Inleiding In deze

Nadere informatie