HERFST 2013 EMC. EMC nieuwegein EMC. Gezondheidszorg ook uw zorg! nieuwegein. nieuwegein

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HERFST 2013 EMC. EMC nieuwegein EMC. Gezondheidszorg ook uw zorg! nieuwegein. nieuwegein"

Transcriptie

1 HERFST 2013 Gezondheidszorg ook uw zorg! EMC Allergische reacties op medicijnen Tien signalen van dementie Voedselallergie: je zult het maar hebben! Mindfulness: wat is dat? EMC Herfstkrant % van de mensen krijgt rugklachten! Op de duo-fiets met het AHN nieuwegein 1

2 HERFST 2013 Gezondheidszorg ook uw zorg! EMC nieuwegein nieuwegein EMC nieuwegein 1 33e jaargang, nr. 3, 126de editie, herfstnummer 2013 Redactiesecretariaat: Mondriaanlaan 7, 3431 GA Nieuwegein Vormgeving: Jaap van der Heijden Druk: drukkerij Van den Boogaard Nieuwegein Coördinatie en verspreiding: C. Swart, Oplage: exemplaren Verschijning: 4 x per jaar in de wijken Jutphaas/ Wijkersloot, Zuilenstein, Huis de Geer, Stadscentrum en Blokhoeve in de gemeente Nieuwegein. Na toestemming van de auteur EMC en de redactie is met bronvermelding overname van artikelen toegestaan. Aan de inhoud van de teksten kunnen geen rechten worden ontleend. Redactie Gezondheidskrant, Mondriaanlaan 7, 3431 GA Nieuwegein, 3 2 EMC Herfstkrant 2013

3 Inhoud Van de redactie... 4 Allergische reacties op medicijnen 5 Vialente wordt Diëtheek 8 Voedselallergie: je zult het maar hebben! 9 Lekkere én gezonde recepten, kan dat? Natuurlijk! 10 ehealth en het Paramedisch Centrum % van de mensen krijgt rugklachten! 12 Extra vitamine D 13 Tien signalen van dementie 14 Het uitwisselen van uw gegevens geeft u daar toestemming voor? 16 Mindfulness: wat is dat? 18 Kunst in het Gezondheidscentrum: een overzicht van 35 jaar 20 Kunst in het Gezondheidscentrum: Sybolt Engelsma 22 Eén hoog achter in het EMC 23 Even voorstellen: Marieke van Ittersum 28 Even voorstellen: Monica de Reede 28 Samenstelling redactie 29 Algemene Hulpdienst Nieuwegein (AHN) biedt begeleide fietstochten aan op duo-fiets 30 Vroeg donker (gedicht) 31 EMC Herfstkrant

4 Van de redactie... Door N. de Hartog, huisarts Mondriaanlaan Wat hebben we dit keer voor u in petto? Aandacht is er voor allergische reacties op medicijnen Geachte lezer, en hoe zorg je via het uitwisselen van medische Voor u ligt de herfstkrant van Tijdens mijn gegevens dat de arts die je op dat moment zorg overwegingen wat ik voor u zal schrijven bedenk verleent op de hoogte is van deze allergie. Daarnaast ik me in welke boeiende tijd wij leven. Het is een is er aandacht voor voedselallergie. Een overzicht van snelle wereld waarin social media een enorme kenmerken bij dementie. Een artikel over vitamine D, vlucht genomen heeft. Hoelang zullen wij de waaruit de noodzaak blijkt voor vele ouderen dit extra gezondheidskrant nog huis aan huis verspreiden? tot zich te nemen. Zeker nu we de zomer weer achter Toekomstmuziek is een eigen EMC Nieuwegeinapp ons hebben liggen, zeer belangrijk. De huid maakt waarmee we u op de hoogte houden van de namelijk vitamine D uit zonlicht, gezien de periode ontwikkelingen in ons centrum. Toch horen we ook die komen gaat zal dat de komende maanden steeds regelmatig geluiden dat men het prettig vindt om minder worden. U vindt een aantal handige apps die ons krantje op de bank te lezen en te bewaren voor de fysiotherapeut gebruikt om u goed te informeren het geval het nodig is. Voorop blijft natuurlijk staan en de uitgelegde oefeningen te ondersteunen. Ook dat we u allen een dienst willen bewijzen of u nu leest u een artikel over mindfulness aangeboden door digitaal voorop loopt of helemaal geen computer ter de psychologen van het EMC. Het is interessant om beschikking hebt. In deze snelle tijd is het niet altijd te merken dat er binnen Nieuwegein steeds vaker makkelijk om steeds weer een keus te maken tussen initiatieven zijn waarbij verschillende disciplines ook alles wat op u af komt. Daarom hebben we in deze buiten het eigen gezondheidscentrum samenwerken. uitgave voor u weer een selectie gemaakt van artikelen Daarbij wil ik graag de aandacht vestigen op een waarvan wij als redactie menen dat u daar iets aan informatie avond, 29 oktober a.s. over rugklachten zult hebben. Het ene artikel zal voor u relevanter zijn georganiseerd door cliëntenraad in samenwerking met dan het andere maar ook dit keer is er weer een ruim de gezondheidscentra van het EMC en de Roerdomp. aanbod. Voor elk wat wils, zou ik zeggen. De digitale versie is desgewenst ook via de algemene website in te Ik nodig u namens de hele redactie van harte uit om zien, van de inhoud van deze herfstkrant kennis te nemen. 4 EMC Herfstkrant 2013

5 Allergische reacties op medicijnen Bron: Een enkele keer leidt medicijngebruik tot meer klachten in plaats van tot verbetering. Het kan gaan om een allergische reactie op een bestanddeel van het medicijn. Lees meer over de verschijnselen, de middelen die het vaakst leiden tot allergische reacties en wat er tegen te doen is. Hoe werkt allergie? Een allergische reactie op een medicijn ontstaat nooit bij het eerste gebruik van dat medicijn. Dat komt door de manier waarop allergie werkt. Bij het eerste contact met de stof die de allergie veroorzaakt, signaleert het lichaam: Dit is vreemd spul; dit hoort hier niet! Het immuunsysteem onthoudt die stof om die bij het eerst volgende contact te kunnen bestrijden. Die fase heet sensibilisering: voortaan is het lichaam gevoelig voor die stof. De volgende keer dat u weer in aanraking komt met dezelfde stof, reageert het lichaam met een afweerreactie tegen het vreemde spul. Verschijnselen Welke verschijnselen kunnen wijzen op een allergische reactie op een medicijn? Huid: jeukende uitslag, galbulten, zwelling, roodheid, schilfering, blaasjes Luchtwegen: benauwdheid, piepende ademhaling, hoesten, jeuk in de neus, loopneus, verstopte neus, veel niezen Ogen: rode, tranende, jeukende, opgezette ogen Hart en bloedvaten: duizeligheid, flauwvallen, wegraken Mond: jeuk aan de lippen en/of in de mond- en keelholte, zwelling, opgezette keel, benauwdheid, jeuk in de oren Spijsvertering: buikpijn, buikkrampen, misselijkheid, overgeven, diarree Algemeen: griepachtige verschijnselen, koorts, gezwollen lymfeklieren Anafylactische reactie (overgevoeligheidsreactie): een combinatie van huid-, spijsverterings- en/ of luchtwegklachten, met ernstige verschijnselen zoals een drukkend gevoel op de borst, hartritmestoornissen (soms hartstilstand), blauwe lippen en bloeddrukdaling leidend tot bewusteloosheid (anafylactische shock). Deze reactie is zeldzaam. EMC Herfstkrant

6 als u een medicijn zonder recept koopt, want ook vrij verkrijgbare medicijnen kunnen deze stoffen bevatten. Allergie of Het gebruik van een medicijn kan dus leiden tot een allergische reactie. Maar er zijn ook bijwerkingen die Wanneer treden de allergische verschijnselen op? op een allergische reactie lijken, maar dat niet zijn. De reactie kan snel optreden: meestal binnen enkele Bovendien kunnen sommige mensen sterker reageren minuten tot uren na het gebruik van het medicijn, op een medicijn dan anderen, waardoor ze dit maar ook pas later. Dat maakt het lastig om met medicijn niet goed verdragen. Dat heet intolerantie. zekerheid vast te stellen of er sprake is van allergie en Ook zijn er mensen die bepaalde medicijnen niet welk middel de allergie heeft uitgelokt. mogen gebruiken, omdat die hun bestaande klachten kunnen verergeren. Het niet kunnen verdragen van Welke medicijnen? een bepaald medicijn en bijwerkingen werken niet via U kunt ook allergisch reageren op een hulpstof die het immuunsysteem. Ze kunnen dus anders dan een in een medicijn verwerkt is. Dat komt vooral voor allergie al bij het eerste gebruik optreden. bij middelen voor de huid, zoals zalf op basis van Het is niet gemakkelijk vast te stellen of er sprake wolvet. Ook conserveringsmiddelen in drankjes of is van een allergie, een bijwerking of intolerantie druppels kunnen een allergische reactie uitlokken. voor een medicijn. Dat is ook niet altijd nodig. Het In de apotheek kunnen de medewerkers u precies belangrijkste is, dat er vastgesteld is dat er een vertellen welke hulpstoffen in welke medicijnen medicijn is dat u beter niet meer kunt gebruiken. zitten. Leg daarom in de apotheek uw situatie uit als u weet dat u allergisch bent voor bepaalde Wat helpt tegen allergie? medicijnen of hulpstoffen. Dit kan dan opgenomen Om de allergische reactie te vermijden, is het van worden in uw elektronisch dossier. Elke keer wanneer belang vast te stellen op welk medicijn het lichaam u daarna weer een medicijn op recept komt ophalen reageert. Bij mensen die meer dan één medicijn in de apotheek, wordt er op gecontroleerd of u dit gebruiken kan dat lastig zijn. Als duidelijk is welk middel kunt gebruiken. Vertel ook over uw allergie medicijn de boosdoener is, is de beste oplossing: 6 EMC Herfstkrant 2013

7 stoppen met dat medicijn. Bij een ernstige allergische reactie is dat noodzakelijk. Is de reactie milder, dan kan de arts kiezen: stoppen met dit medicijn en een ander middel voorschrijven of doorgaan met het medicijn als er geen alternatief is. Soms wordt de allergische reactie na verloop van tijd minder. Vaak levenslang Wie eenmaal allergisch is voor een medicijn blijft dat vaak ook de rest van zijn of haar leven. Het is dus van belang te zorgen dat u dat medicijn niet meer krijgt voorgeschreven. In veel gevallen zijn ook medicijnen die erop lijken voortaan taboe. Wat moet u doen? Draag een geneesmiddelenpaspoort bij u. Daarin kunt u (laten) zetten op welke medicijnen u allergisch reageert. Een geneesmiddelenpaspoort is verkrijgbaar bij de apotheek. Vraag bij de apotheek en de huisartspraktijk de allergie te vermelden in uw elektronisch dossier. Dat verkleint de kans dat u een medicijn krijgt waar u niet tegen kunt. Meld uw allergie ook als u een vrij verkrijgbaar medicijn koopt. Ook die middelen kunnen allergie uitlokken. Meld bij elke arts die u bezoekt waar u allergisch voor bent. Dan kan de arts daar bij het voorschrijven van medicijnen rekening mee houden EMC Herfstkrant

8 >>> Vialente wordt Diëtheek Door T. Klop, diëtist Diëtheek Voedselallergie: Vialente bestaat inmiddels meer dan drie jaar en Bij een voedselallergie reageert het afweersysteem heeft de ambitie om het grootste landelijke netwerk op een abnormale manier op bepaalde eiwitten van eerstelijns diëtisten te worden. Daarom gaat (allergenen) uit iemands voeding. Het lichaam Vialente met Diëtheek samenwerken en per 1 januari maakt specifieke afweerstoffen aan, waardoor men 2014 onder de naam Diëtheek verder. Diëtheek is, voor een bepaald eiwit gevoelig wordt. Een kleine net als Vialente op dit moment, gespecialiseerd in hoeveelheid van deze eiwitten kan al heftige reacties het geven van voedingsadviezen in de eerstelijns veroorzaken. Allergie voor voedsel kan voor vele gezondheidszorg. We bundelen onze krachten en voedingsmiddelen bekend zijn, o.a. koemelk, ei, hebben op deze manier een organisatie met een pinda, vis, schaal- en schelpdieren, noten, sesamzaad landelijk, professioneel diëtistennetwerk. en soya. Men kan allergisch zijn voor één of meer van deze voedingsmiddelen. Vanaf 1 juli 2013 gaan de Vialente diëtisten alvast met Diëtheek-materialen werken, om u en Omvang van het probleem ons alvast te laten wennen aan de naam en de Eén tot drie miljoen Nederlanders denkt allergisch te bijhorende materialen. Er verandert voor u eigenlijk zijn voor bepaalde voedingsmiddelen. niets. U houdt dezelfde contactpersonen (Agnes Wanneer uitgetest wordt of deze voedingsmiddelen Samsom of Tessa Klop) en u kunt van ons dezelfde werkelijk een allergische reactie geven zal dit aantal professionaliteit verwachten. Wij houden spreekuur een stuk lager zijn. Men schat dat ongeveer 2 tot 3 op maandagmiddag en -avond en donderdag de % van de zuigelingen een voedselallergie hebben, 1 gehele dag. Sinds kort zijn we ook soms op dinsdag tot 3% van de oudere kinderen en 1 tot 2% van de aanwezig. Wilt u meer informatie over onze diensten, volwassenen. In Nederland zijn vier- tot zes duizend kijkt u dan op of bel mensen die een zeer ernstige reactie op bepaalde Wij helpen u graag. voedingsmiddelen krijgen. 8 EMC Herfstkrant 2013

9 je zult het maar hebben! Door A. Samsom, diëtist Diëtheek Verbreding van de kennis Plan van aanpak Diëtist Agnes Samsom heeft de post-hbo opleiding De diëtist geeft de mensen informatie over welke over voedselovergevoeligheid Kritisch nadenken voedingsmiddelen het allergeen bevatten, hoe je kunt en logisch handelen gevolgd, zodat zij aanvullende zien of een voedingsmiddel het allergeen bevat en diagnostiek kan doen. Het protocol voor hoe om te gaan met de allergie. Er wordt een plan diagnostisch onderzoek door diëtisten bij vermeende gemaakt met vervangende voedingsmiddelen zodat voedselovergevoeligheid en de Landelijke standaard men toch alle nodige voedingsstoffen binnen krijgt. voedselallergie bij zuigelingen bieden houvast. Ze Als de voeding niet volwaardig is, kan men vermoeid geven het kader om de juiste conclusies te kunnen raken, in groei en ontwikkeling achter blijven en/of trekken uit de informatiebrij en de atypische in conditie verslechteren. De diëtist is de specialist op (afwijkend van het gemiddelde) klachten. het gebied van gezonde voeding bij voedselallergie. Zij of hij geeft ook allergeenvrije recepten en tips Door een allergische reactie kunnen allerlei klachten hoe om te gaan met het aangeboden voedsel bij ervaren worden, zoals bulten, eczeem, jeuk, maag- en feestjes, etentjes en in de vakantie. Ook bij coeliakie, darmklachten. In extreme gevallen kan er zelfs een wanneer men geen gluten mag gebruiken, is de anafylactische shock (een acute, ernstige allergische diëtist de aangewezen persoon om het dieet en de reactie op een lichaamsvreemde stof) na het eten van inpassing ervan in het dagelijks leven te bespreken. het allergeen ontstaan. Een anafylactische shock is een Het advies van een diëtist is persoonlijk: afgestemd levensbedreigende situatie die binnen enkele minuten op het voedingspatroon, de voedselallergie(en), kan ontstaan. Met een injectie kan deze shock leefgewoontes, eventuele ziektebeelden en (smaak) worden beëindigd. Om deze klachten te voorkomen voorkeuren is het noodzakelijk geen voedingsmiddelen met het allergeen waarvoor iemand allergisch is, te nemen. EMC Herfstkrant

10 Lekkere én gezonde recepten, kan dat? gezonde en lekkere recepten eenvoudige recepten die vaak binnen een half uur klaar zijn Natuurlijk! Dit recept voor pasta met pompoen bevat: weinig verzadigd vet weinig zout weinig calorieën ruime hoeveelheden groenten en/of groente Het recept is voor 4 personen 2 dl kruidenbouillon (natriumarm fruit de ui in olie Met pompoenen kunt u volop is ook te koop) voeg pompoen, broccoli en kerriepoeder variëren. Maak er eens soep van 3 theelepels kerriepoeder toe en fruit dit 10 minuten of gril ze in de oven. Ook zijn ze 250 gr schelpjespasta voeg 2 dl bouillon toe en kook in prima te verwerken in een hartige 125 ml light crème fraîche ongeveer 15 minuten gaar taart of rijstgerecht. Hieronder 25 gram walnoten roer de crème fraîche door de vindt u een heerlijk pastagerecht peper groente met pompoen. 100 gram geraspte kaas (30+) breng het geheel op smaak met peper en kerriepoeder Ingrediënten Bereidingswijze strooi bij het serveren de 1 ui kook de pasta beetgaar en giet geraspte kaas en walnoten over 250 gram broccoli deze af het gerecht 500 gram pompoen snipper de ui en snijd de broccoli 2 eetlepels olijfolie en pompoen in blokjes Eet smakelijk! 10 EMC Herfstkrant 2013

11 ehealth en het Paramedisch Centrum Door S. Engelsma ehealth is een van de aandachtspunten van het Eerstelijns Medisch Centrum Nieuwegein (EMC). Als onderdeel van het EMC is het Paramedisch Centrum ook druk met de ontwikkeling van ehealth. ehealth is een ruim begrip. Vaak worden toepassingen onder het begrip ehealth geschaard die buiten de zorg ook gebruikt worden, zoals social media, nieuwsbrieven of een website. Natuurlijk maakt het Paramedisch Centrum hier gretig gebruik van. Zo kunt u ons volgen op en kun u zich op onze website, en inschrijven voor onze nieuwsbrief. ehealth wordt echter pas echt nuttig en zinvol wanneer het de cliënt betrekt bij de behandeling van zijn klacht. Die mogelijkheid bieden wij nu ook. Sinds dit jaar is het voor de fysiotherapeuten en de oefentherapeuten Cesar mogelijk geworden om klachtgerichte vragenlijsten via internet met u te delen. Door regelmatig te meten, wordt veel duidelijker hoe effectief de therapie is en of de therapie volgens schema verloopt. In de nabije toekomst wordt het ook mogelijk om een deel van de therapie thuis te volgen via internet. Een behandeling bestaat in dat geval uit afspraken bij de therapeut in de praktijk, ondersteund met instructie en live contact via internet. Ter ondersteuning zijn er inmiddels talloze apps ontwikkeld. Een kleine greep: De versterk je enkel app, een app met een opbouwschema en instructiefilmpjes ter preventie en behandeling van enkelklachten. Myfitnesspal, hiermee is het mogelijk alle geconsumeerde calorieën bij te houden en caloriedoelen te stellen. Endomondo is een programma dat met gebruik van gps uw geleverde sportprestaties in kaart brengt. Het leuke van Endomondo en Myfitnesspal is dat ze aan elkaar zijn te koppelen. De verbrande calorieën tijdens sport worden direct van uw dagelijkse caloriedoel afgetrokken. Blokje om is een app ontwikkeld doorzorgverzekeraar Agis. Het geeft u elke keer een nieuwe wandelroute afhankelijk van hoever u wilt lopen en vanaf waar u wilt lopen. Pijndagboek is een makkelijk te gebruiken hulpmiddel voor mensen met pijnklachten. U kunt uw klachten bijhouden en delen met uw zorgverlener. Alle genoemde apps zijn te vinden in de app store of via google play. Mijn wens is om zelf een app te ontwikkelen waarmee we gemakkelijk en gestructureerd huiswerkoefeningen aan cliënten mee kunnen geven EMC Herfstkrant

12 85 % van de mensen krijgt rugklachten! Door J. Konter vanuit de cliëntenraad Rugpijn is een verzamelnaam voor Wilt u daar uitgebreide verschillende klachten aan de rug. informatie over, kom dan naar Rugklachten komen heel veel voor, de gezondheidsinformatieavond. ongeveer 85% van de volwassenen Voorkomen is namelijk beter dan heeft wel eens last van een genezen. Huisartsen en paramedici zeurende of stekende pijn, met of (onder andere A. Denteneer, zonder uitstraling naar been en X. Toth Varju, A. Appel en bil. Bij de meesten van hen blijft S. den Haak) vertellen over het het niet bij één keer, maar komen voorkomen van rugklachten, de klachten terug. Geen prettig het ermee omgaan in de gegeven, maar helaas wel de thuis- en werksituatie en realiteit. behandelmethodes Gezondheidsinformatieavond Datum: 29 oktober 2013 Tijdstip: uur Plaats: Bibliotheek De tweede verdieping Nieuwegein Organisatie: De cliëntenraad van de gezondheidscentra EMC en de Roerdomp Meer info en reserveren: of 12 EMC Herfstkrant 2013

13 Extra vitamine D Bron: Voedingscentrum Ook als u gezond eet, krijgt u niet altijd genoeg vitamine D binnen. Vitamine D heeft u nodig voor sterke botten en tanden. Zonlicht en goede voeding zijn belangrijk om genoeg vitamine D binnen te krijgen, maar toch kan het zijn dat u extra vitamine D nodig hebt. Suppletie-adviezen Vitamine D Leeftijdsgroep Wie Vitamine D in microgram (mcg) Kinderen 0 t/m 3 jaar Iedereen 10 Vrouwen 4 t/m 49 jaar Donkere (getinte) huidskleur en/ of niet genoeg buitenkomen t/m 69 jaar Iedereen jaar en ouder Iedereen 20 Zwangere vrouwen Iedereen 10 Mannen 4 t/m 69 jaar Donkere (getinte) huidskleur Mensen die extra vitamine D moeten gebruiken zijn: kinderen, ouderen, zwangere vrouwen en mensen met een getinte huid. Maar ook mensen die onvoldoende zonlicht op hun huid krijgen, omdat ze bijvoorbeeld ploegendiensten draaien of een hoofddoek of sluier dragen. Heeft u een vitamine D-supplement nodig? Sommige mensen hebben meer vitamine D nodig dan anderen, maken minder (snel) vitamine D aan, of hebben niet vaak genoeg zonlicht op hun huid. Zij krijgen het advies om extra vitamine D in te nemen via een supplement. Dat zijn druppels, tabletten of capsules met vitamine D. Vanaf oktober 2012 gelden nieuwe voedingsnormen en suppletieadviezen voor vitamine D. In de tabel kunt u zien om welke groepen het gaat. en/ of niet genoeg buitenkomen jaar en ouder Iedereen 20 Supplementen gebruiken Vitamine D is onder andere te koop bij de drogist en apotheek in de vorm van druppels, capsules, pillen of als onderdeel van een multivitamine-supplement. Meestal staat op het etiket vitamine D3 en soms D2. Goedkopere huismerken zijn even goed als A-merken. Kijk goed op het etiket hoeveel u moet nemen en houdt u aan de voorschriften EMC Herfstkrant

14 Tien signalen van dementie Onderstaande signalen kunnen wijzen op dementie, maar kunnen ook een andere oorzaak hebben. Raadpleeg daarom altijd uw huisarts. gepland moeten worden of in een bepaalde volgorde uitgevoerd, leveren problemen op, zoals koffie zetten of een maaltijd bereiden. 1. Vergeetachtigheid Een van de meest voorkomende symptomen is het vergeten van nieuwe informatie. Andere signalen zijn: het vergeten van belangrijke data of gebeurtenissen, dezelfde vraag telkens opnieuw stellen en afhankelijk zijn van spiekbriefjes of familie voor dingen die voorheen zonder hulp onthouden werden. 3. Vergissingen in tijd en plaats Het is normaal als u even niet weet welke dag het is of waar u naartoe liep. Maar bij beginnende dementie gebeurt dit steeds vaker. Het besef van tijd wordt minder en uren lijken soms minuten. Ook het vinden van de weg wordt moeilijker. U vergeet soms waar u bent en hoe u daar gekomen bent. 2. Problemen met dagelijkse handelingen 4. Taalproblemen Gewone dingen gaan steeds moeilijker. Denk aan Met dementie kan het moeilijk zijn om een gesprek hobby s en aan financiën regelen. Ook zaken die te volgen. U kunt midden in een gesprek stoppen met 14 EMC Herfstkrant 2013

15 praten en niet meer weten hoe u verder moet of het 8. Veranderingen in gedrag en karakter voorgaande herhalen. U kunt eenvoudige woorden Het kan gebeuren dat uw gedrag en karakter vergeten en komt steeds moeilijker op namen. veranderen. Dat u verward, achterdochtig, depressief Bijvoorbeeld waar is dat ding voor mijn haar? als u of angstig wordt. Zonder duidelijke aanleiding wisselt naar een kam zoekt. Praten gaat ook minder vloeiend. uw stemming: het ene moment rustig en opeens verdrietig of kwaad. U kunt soms ook dingen doen die 5. Kwijtraken van spullen u anders nooit zou doen. U kunt spullen op vreemde plekken leggen, bijvoorbeeld een portemonnee in de koelkast of een 9. Onrust boek in de oven. U raakt spullen kwijt en kunt niet Een van de symptomen van dementie is onrust. meer achterhalen waar u ze gelaten hebt. Daardoor lijkt het of u telkens iets zoekt, moet opruimen of iets anders moet doen. Dit constante 6. Slecht beoordelingsvermogen gevoel van onrust en de neiging om steeds weer te Bij dementie wordt het steeds lastiger om situaties in moeten lopen leidt vaak ook tot slaapproblemen. te schatten en keuzes te maken. U kunt aanbiedingen slecht inschatten en onbewust grote sommen geld 10. Visuele problemen uitgeven. Ook bij het doen van boodschappen kunt u Voor sommige mensen zijn visuele problemen een teveel kopen of spullen kopen die niet nodig zijn. symptoom van dementie. U krijgt problemen bij het lezen, afstand inschatten en het onderscheiden van 7. Terugtrekken uit sociale activiteiten kleur of contrast. Ook komt het voor dat u zichzelf U kunt problemen ondervinden bij hobby s en sport niet herkent als u langs een spiegel loopt en het voeren van gesprekken. U trekt zich vaker terug en onderneemt minder dan voorheen. Ook 2011 Alzheimer Nederland kunt u urenlang voor de televisie zitten en veel langer slapen dan gewoonlijk. Voor een buitenstaander lijkt Alle rechten voorbehouden. Alzheimer Nederland heeft deze tekst het luiheid of gebrek aan interesse. Maar het is een met grote zorgvuldigheid samengesteld. Wij kunnen echter geen soort faalangst. Als u niets doet, kunt u ook niets fout aansprakelijkheid aanvaarden voor eventueel in deze uitgave doen. voorkomende onjuistheden. EMC Herfstkrant

16 Het uitwisselen van uw gegevens met andere huisartsen of apothekers, geeft u daar toestemming voor? Door M.E. Frankhuisen, apotheker Soms kan het nodig zijn dat andere dan uw eigen de huisartsenpost en maakt een afspraak. zorgverleners, de gegevens die over u bekend zijn bij uw De waarnemend huisarts vraagt via het LSP een eigen huisarts en apotheek, kunnen inzien. Bijvoorbeeld samenvatting op van het dossier van mevrouw als u in het weekend of tijdens de avond of nacht naar De Vries. Dat kan, want ze heeft haar huisarts en de dienstdoende huisarts of apotheek moet. Als u apotheek daar toestemming voor gegeven. Snel daarvoor toestemming heeft gegeven, dan geeft uw ziet hij dat de huisarts een ander medicijn wil huisarts en/of apotheek door aan het zogenaamde voorschrijven als mevrouw De Vries blijft hoesten. Ze Landelijk SchakelPunt (LSP) dat er gegevens over krijgt een recept mee voor de nieuwe medicijnen. u beschikbaar zijn. Andere zorgverleners kunnen De waarnemer stuurt via het LSP een bericht naar dan uw actuele medische gegevens opvragen. Dat de huisarts van mevrouw De Vries. Zo weet deze bij mag alleen als het nodig is voor uw behandeling. een volgende afspraak precies wat er is gebeurd. En Zo beschikken zorgverleners snel over de juiste de dienstapotheek stuurt een bericht naar de eigen informatie en kunnen ze u de juiste zorg geven. Ook apotheek van mevrouw De Vries. s avonds en in het weekend. Wie kan gegevens inzien? Een voorbeeld uit de praktijk: Alleen huisartsen, waarnemend huisartsen huisarts buiten kantooruren (bijvoorbeeld op huisartsenposten), apothekers, Mevrouw De Vries heeft hartklachten. Hiervoor slikt ziekenhuisapothekers en medisch specialisten kunnen ze sinds kort nieuwe medicijnen. Ze heeft al een paar op dit moment gebruik maken van het LSP. Andere weken last van een nare hoest. Haar huisarts stelt voor zorgverleners, zoals fysiotherapeuten, psychologen, het nog even aan te zien. Als de klachten blijven, dan tandartsen en bedrijfsartsen kunnen de gegevens niet kan ze andere medicijnen krijgen. Het hoesten wordt inzien. Zorgverzekeraars krijgen nu en in de toekomst erger en mevrouw De Vries belt in het weekend naar geen toegang tot medische gegevens via het LSP. 16 EMC Herfstkrant 2013

17 Uw huisarts legt vast wat uw klachten zijn en welke behandelingen u krijgt. Uw apotheker registreert welke medicijnen u krijgt en voor welke medicijnen u allergisch bent. Samenvatting huisartsdossier Een waarnemend huisarts kan een samenvatting van uw huisartsdossier opvragen. Daarin staan: uw huidige gezondheidsproblemen; de medicijnen die u gebruikt; bekende allergieën; informatie over contacten met u in de laatste vier maanden of over de laatste vijf contacten; andere bijzonderheden die belangrijk zijn voor een waarnemend huisarts. Toestemming geven Wilt u dat uw medische gegevens opgevraagd kunnen worden als u onverwacht bij de huisartsenpost komt of bij een andere apotheek medicijnen gaat halen? Dan is het belangrijk dat u vooraf toestemming geeft. Dat kan direct bij een bezoek aan uw huisarts of apotheek, middels onderstaande strook, maar ook via internet (www.ikgeeftoestemming.nl). Als u toestemming geeft, registreert uw huisarts of apotheek dit in uw dossier. Vanaf dat moment kunnen andere zorgverleners uw gegevens opvragen via het LSP. Dat mag alleen als het nodig is voor uw behandeling. Alleen als u nog geen toestemming hebt gegeven of uw toestemming intrekt, dan zijn uw medische gegevens niet beschikbaar via het LSP Toestemmingsformulier patiënten voor apotheek en huisarts Ja, ik ga akkoord met het beschikbaar stellen van mijn gegevens voor raadpleging door andere zorgaanbieders via het LSP. Nee, ik ga niet akkoord. Datum: Naam: Adres: Geboortedatum: Kinderen vanaf 16 jaar vullen alleen een eigen formulier in. Zij hebben uw toestemming niet nodig. EMC Herfstkrant

18 Mindfulness: wat is dat? Door L. de Jong, psycholoog Mindfulness is het bewust aandacht geven, op een Automatische piloot niet-oordelende manier, aan dit moment. Dus het nu Het nadeel hiervan is dat zo bepaalde reacties ook volledig bewust ervaren en alle aandacht schenken. een gewoonte kunnen worden. Zo kan een keten Misschien is het nog wel beter uit te leggen door aan van gedachten en gevoelens steeds weer opnieuw te geven wat het tegenovergestelde van mindfulness terugkomen en een patroon worden (bijvoorbeeld is. Dit treedt bijvoorbeeld op wanneer u: bepaalde herinneringen die steeds weer terugkomen, Meteen nadat u iemand een hand hebt gegeven en of de geest die automatisch gaat piekeren als er zich u hebt voorgesteld diens naam weer vergeten bent. een stressvolle situatie voordoet). Soms fungeert de Niet meer weet waarom u ook alweer naar de automatische piloot ook als afleiding, als er emoties keuken liep. zijn die we (onbewust) proberen te vermijden. Eet wanneer u geen honger hebt. U druk maakt dat u te laat komt wanneer u in een Mindfulness begint met de erkenning dat we geneigd file staat. zijn dingen op de automatische piloot te doen. Door Op de automatische piloot over de snelweg rijdt. vaker uw aandacht te sturen leert u om afstand te Dit zijn momenten waarop u in gedachten verzonken nemen van de spinsels in uw hoofd. U traint uw bent, u niet bewust bent van wat u denkt, voelt of vermogen om u bewust te zijn van wat er hier en nu doet, en reageert alsof u op de automatische piloot omgaat in en buiten uzelf. En zo ontstaat ruimte om zit. We brengen allemaal op die manier een groot keuzes te maken, om dingen anders aan te pakken. deel van ons leven op de automatische piloot door. 18 EMC Herfstkrant 2013

19 Minder denken, minder stress Er bestaan inmiddels trainingen gericht op managers, We zijn geneigd veel waarde te hechten aan onze maar ook op scholen wordt mindfulness gegeven. Een gedachten. Denken geeft vaak een gevoel van mindfulnesstraining bestaat uit 8 bijeenkomsten van controle, alsof we al onze problemen kunnen 2,5 uur en een stilte bijeenkomst. De bijeenkomsten oplossen. We willen ons immers goed voelen, het bestaan uit begeleide aandachts-, concentratie- en liefst altijd. Door nare gevoelens of negatieve bewegingsoefeningen. Vervolgens oefent een ervaringen weg te duwen en positieve ervaringen vast deelnemer ook dagelijks thuis ongeveer 45 minuten. te houden proberen we die controle te bemachtigen. Het doel van de training voor de deelnemer is het Dan zijn onvoorziene gebeurtenissen soms moeilijk bewustzijn te vergroten met als doel op een situatie te te aanvaarden. De denkgeest accepteert moeilijk dat kunnen reageren vanuit een eigen keuze in plaats van het regent, u in de file staat, u uw portemonnee hebt te reageren vanuit een automatisme. verloren of dat u niet kunt slapen. Hij moppert, verzet zich en beklaagt zich. Hiermee geeft de denkgeest Effecten van mindfulness veel aandacht aan zaken die niet te veranderen Het effect van aandachttraining en mindfulness is zijn. Hij maakt als het ware problemen. Door te veel inmiddels veelvuldig wetenschappelijk onderzocht. te denken, leeft u in uw hoofd. Altijd bezig met Hieruit komt naar voren dat mindfulness vasthouden en afstoten, met verleden en toekomst. veranderingen teweegbrengt in hoe iemand naar En ondertussen gaat het leven aan u voorbij. zichzelf en naar de wereld kijkt en daar vervolgens op reageert. Mindfulness is toepasbaar bij een grote Geschiedenis verscheidenheid aan problemen. Denk hierbij aan In 1979 is mindfulness (officieel mindfulness based psychische klachten zoals angst, stress en somberheid. stress reduction, oftewel MBSR) ontwikkeld door de Maar ook bij slaapproblemen, bij het omgaan met pijn Amerikaanse microbioloog Jon Kabat-Zinn voor mensen en lichamelijk problemen kan mindfulness helpen met ernstige aandoeningen. Centraal in deze training staat het ontwikkelen van de kwaliteit van de aandacht. Praktische informatie Zijn experiment bleek succesvol en wordt nu wereldwijd Meer informatie over mindfulness en in gezondheidscentra en ziekenhuizen aangeboden. En mindfulnesstrainingen kunt u vinden op volgende ook daarbuiten krijgt mindfulness toenemend aandacht. website: EMC Herfstkrant

20 Annemarie Jellema Leenders Ad Witte Koos Ket Heime van der Heu Jeanette Avnon Kunst in het Gezondheidscentrum van de afgelopen 35 jaar een overzicht Gina Gerritsen Cynthia Verdaasdonk Coby Ester 20 Sybolt Engelsma

Voedselallergie en voedselintolerantie

Voedselallergie en voedselintolerantie DC 29 Voedselallergie en voedselintolerantie 1 Inleiding Bij voedselallergie of voedselintolerantie is er sprake van overgevoelige reacties op voedsel of bepaalde bestanddelen in voedsel. De informatie

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt

Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt Keel-, neus- en oorheelkunde Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt Wat is allergie? Allergie is een reactie van uw lichaam op bepaalde prikkelende stoffen waarbij het afweersysteem

Nadere informatie

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens

Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Huisartsenpost. Apotheek. Ziekenhuis. Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisartsenpost Apotheek Ziekenhuis Het elektronisch patiëntendossier (EPD) Zorgverleners delen snel en betrouwbaar actuele medische gegevens Huisarts Het elektronisch patiëntendossier (EPD) De zorg in

Nadere informatie

St. Antonius Apotheek

St. Antonius Apotheek St. Antonius Apotheek St. Antonius Apotheek De St. Antonius Apotheek is de poliklinische apotheek van het St. Antonius Ziekenhuis. Hier kunt u zeven dagen per week uw geneesmiddelen voor thuis afhalen,

Nadere informatie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie Centrumlocatie Voedselprovocatie Afdeling Allergologie Met u is afgesproken dat u een voedselprovocatie zult doen. Dit is tot op heden de enige test waarin nagegaan kan worden of u een echte reactie krijgt

Nadere informatie

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012 Voedselprovocatie april 2012 Een allergie is een reactie van het afweersysteem van het lichaam gericht tegen niet schadelijke stoffen als stuifmeel, huidschilfers of voedingsmiddelen met allergische klachten

Nadere informatie

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Informatiefolder voor patiënten Uitgave: Stichting Georganiseerde eerstelijnszorg Zoetermeer Versie: oktober 2012 Deze folder wordt u ter beschikking

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

EpiPen of Jext bij een ernstige allergische reactie Instructies voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl

EpiPen of Jext bij een ernstige allergische reactie Instructies voor ouders en verzorgers. www.nwz.nl EpiPen of Jext bij een ernstige allergische reactie Instructies voor ouders en verzorgers www.nwz.nl Inhoud EpiPen en Jext 3 Anafylactische reactie 3 Wat doet u bij een anafylactische reactie? 6 Hoe werkt

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wat is een koemelkallergie? Een koemelkallergie is een ongewenste reactie op het eiwit in de koemelk. De oorzaak hiervan is een abnormale reactie van het natuurlijke afweermechanisme

Nadere informatie

Huisartsenpraktijk. L. Hiltermann B. van der Velden

Huisartsenpraktijk. L. Hiltermann B. van der Velden Huisartsenpraktijk L. Hiltermann B. van der Velden Algemene Informatie Huisartsenpraktijk Hiltermann en Van der Velden Adres: Vossenbrinkweg 1k 7491 DA Delden Telefoon: 074 376 1257 Fax: 074 376 5208 E-mail:

Nadere informatie

Interne geneeskunde Allergologie. Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak

Interne geneeskunde Allergologie. Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak Interne geneeskunde Allergologie Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak Interne geneeskunde Allergologie Inleiding U heeft één of meerdere ernstige allergische aanvallen gehad, ook wel anafylaxie genoemd.

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! [titel folder] Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen in de spreekkamer

Nadere informatie

Apotheek Diaconessenhuis Leiden

Apotheek Diaconessenhuis Leiden Apotheek Diaconessenhuis Leiden Inleiding is een openbare apotheek die is gevestigd in de centrale hal van het ziekenhuis. Bezoekers, omwonenden, medewerkers en patiënten kunnen hier terecht voor hun medicijnen.

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal

Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal Blokfluitlaan 19 7577 LB Oldenzaal Kort en overzichtelijk Dan zullen wij hier nog even wat nummers voor u op een rijtje zetten. Hr. F.P. Greeven 0541 627 030 Mw. Y.J. Schilthuis 0541 627 040 Receptenlijn

Nadere informatie

Koemelkallergietest. Informatie voor ouders / verzorgers. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Koemelkallergietest. Informatie voor ouders / verzorgers. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Koemelkallergietest Informatie voor ouders / verzorgers F0894-1250 oktober 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Onderzoek naar koemelkallergie

Onderzoek naar koemelkallergie Onderzoek naar koemelkallergie Uw kind heeft verschijnselen die wijzen op een allergie voor koemelk. In deze folder leest u wat een allergie voor koemelk bij jonge kinderen inhoudt. Ook leggen we in deze

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Spoedgeval s avonds of in het weekend? Wij zijn er voor u! 010 249 39 39

Spoedgeval s avonds of in het weekend? Wij zijn er voor u! 010 249 39 39 Centrale Huisartsen Post Nieuwe Waterweg Noord Spoedgeval s avonds of in het weekend? Wij zijn er voor u! U leest hier wat u kunt doen als u met spoed een huisarts nodig heeft: tussen 17.00 s avonds en

Nadere informatie

Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen

Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis Oktober 2012 pavo 0596 Inleiding Uw kind heeft mogelijk een allergie voor een voedingsmiddel. Bijvoorbeeld voor melk,

Nadere informatie

Slaapproblemen, angst en onrust

Slaapproblemen, angst en onrust Slaapproblemen, angst en onrust WAT KUNT U ZELF DOEN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN WAT GEBEURT ER ALS U STOPT AUTORIJDEN INFORMATIE ADRESSEN HULPVERLENING VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? WWW.APOTHEEK.NL SLAAPPROBLEMEN,

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER

Astma en COPD VRAAG OVER UW MEDICIJNEN? VRAAG HET UW APOTHEKER Astma en COPD WAT ZIJN DE KLACHTEN MEDICIJNEN OM UW KLACHTEN TE VERMINDEREN WAT KAN UW APOTHEKER VOOR U DOEN ADVIES IN EEN PERSOONLIJK GESPREK INFORMATIE MEDICIJNEN OP RECEPT VRAAG OVER UW MEDICIJNEN?

Nadere informatie

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel

Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? 1234567890-terTER_ Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Wat zijn

Nadere informatie

uw medische gegevens elektronisch delen?

uw medische gegevens elektronisch delen? patiënteninformatie uw medische gegevens elektronisch delen? Dat kan via het LSP Ziekte, blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terecht komen bij een (onbekende) arts, een andere

Nadere informatie

Behandeling met tocilizumab (RoActemra )

Behandeling met tocilizumab (RoActemra ) REUMATOLOGIE Behandeling met tocilizumab (RoActemra ) bij reumatoïde artritis BEHANDELING Behandeling met tocilizumab (RoActemra ) Uw reumatoloog heeft u tocilizumab (RoActemra ) voorgeschreven voor de

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u of uw familielid is een depressie vastgesteld. Hoewel relatief veel ouderen last hebben van depressieve klachten, worden deze niet altijd als zodanig herkend. In deze folder

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval?

Patiënteninformatie. Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel. Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Patiënteninformatie Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie, wat zijn symptomen en hoe bestrijd je een aanval? Hyperventilatie, een adembenemend verschijnsel Wat is hyperventilatie,

Nadere informatie

Praktijkfolder Nederlands Huisarts aan de Herengracht

Praktijkfolder Nederlands Huisarts aan de Herengracht Praktijkfolder Nederlands Huisarts aan de Herengracht Beste Patiënt, Welkom bij Huisarts aan de Herengracht! Service staat bij ons naast goede zorg hoog in het vaandel. Om je nog sneller bij ons thuis

Nadere informatie

Vragenlijst voor volwassenen:

Vragenlijst voor volwassenen: Vragenlijst voor volwassenen: Voorletters + achternaam : Adres : Telefoon privé : werk : mobiel : E-mail adres : Geboortedatum : Geslacht : Man / Vrouw Huisarts : 1 Wat is de voornaamste klacht? 2 Wanneer

Nadere informatie

Behandeling van een anafylactische reactie

Behandeling van een anafylactische reactie PATIËNTEN INFORMATIE Behandeling van een anafylactische reactie Door middel van de adrenaline auto-injector of noodpen 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis

Nadere informatie

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen

Delier. Informatie voor familie en betrokkenen Delier Informatie voor familie en betrokkenen Inleiding Op onze verpleegafdeling is een familielid, vriend(in) of kennis van u opgenomen. Tijdens uw bezoek aan de patiënt heeft u waarschijnlijk gemerkt

Nadere informatie

Acuut optredende verwardheid (delier)

Acuut optredende verwardheid (delier) PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Acuut optredende verwardheid (delier) Informatie voor de patiënt, partner, familie en betrokkenen Acuut optredende verwardheid (delier) Uw partner, familielid, vriend of kennis

Nadere informatie

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie 1 : Steeds meer mensen hebben er last van Huiduitslag, buikpijn, diarree, benauwdheid, een ellendig moe gevoel: deze verschijnselen komen u vast en zeker bekend voor.

Nadere informatie

Onderzoek naar allergie voor koemelk

Onderzoek naar allergie voor koemelk 1/5 Kindergeneeskunde Onderzoek naar allergie voor koemelk Inleiding Uw kind heeft verschijnselen die kunnen wijzen op een allergie voor koemelk. In deze folder leest u meer over deze allergie en over

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Allergie kind: Provocatietest bij kinderen

Allergie kind: Provocatietest bij kinderen Allergie kind: Provocatietest bij kinderen Algemeen Uw kind heeft verschijnselen die kunnen passen bij een allergie (overgevoeligheid) voor voedsel (bijvoorbeeld koemelkeiwit of pinda's) of medicijnen

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

M.M.J.M. Brassé, huisarts

M.M.J.M. Brassé, huisarts M.M.J.M. Brassé, huisarts Kim van Haren, assistente Irene Brentjens, assistente Sandy Gelissen, assistente Beukenlaan 3 6063 DA Vlodrop Tel: 0475-401225 Tel: spoedlijn in levensbedreigende situaties:0475-400010

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 00 De Lastmeter Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 1 Kanker is een ziekte die uw leven ingrijpend kan verstoren. De ziekte en behandeling kunnen niet alleen lichamelijke

Nadere informatie

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Uw medische gegevens elektronisch beschikbaar? Alleen met uw toestemming Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor

Nadere informatie

Welkom op de polikliniek voor kinderen met allergische klachten

Welkom op de polikliniek voor kinderen met allergische klachten Welkom op de polikliniek voor kinderen met allergische klachten Albert Schweitzer ziekenhuis augustus 2012 pavo 0916 Inleiding U bent door uw arts verwezen naar de polikliniek voor kinderen met allergische

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Hoe ontstaat hyperventilatie?

Hoe ontstaat hyperventilatie? Hyperventilatie Wat is hyperventilatie? Ademhalen is een handeling die ieder mens verricht zonder er bij na te denken. Het gaat vanzelf en volkomen onbewust. Ademhaling is de basis van onze gezondheid.

Nadere informatie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Veel ouders van kinderen, en ook volwassenen, denken dat een allergie de oorzaak is van eczeem. Zij komen met de vraag bij de huisarts

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag?

Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Terrorisme en dan verder Wat te doen na een aanslag? Publieksversie Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie. Dit is ook

Nadere informatie

Apotheek. Catharina Apotheek. www.catharinaziekenhuis.nl

Apotheek. Catharina Apotheek. www.catharinaziekenhuis.nl Apotheek Catharina Apotheek www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waarvoor kunt u bij ons terecht?... 3 Deskundig en veilig... 3 Assortiment... 4 Uitwisselen van informatie... 4 Privacy... 4 Wie werken er?...

Nadere informatie

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek

Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Advies, thuisbezorging en alle andere diensten van uw apotheek Bij de apotheek kunt u terecht voor medicijnen. Dat weet iedereen. Maar wat doet de apotheek nog meer voor u? En wat gebeurt er eigenlijk

Nadere informatie

Tips tegen nervositeit

Tips tegen nervositeit Vijf jaar lang heb ik een slaapmiddel gebruikt om in slaap te komen soms had ik de moed om het eens zonder dat tabletje te proberen. Ik sliep dan zo slecht, dat ik de moed snel weer opgaf. Toch vond ik

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens Wat? In december 2011 zijn de organisaties van huisartsen(posten), apothekers en ziekenhuizen met de NPCF tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie Langdurige slapeloosheid Diagnose en behandeling van insomnie We spreken van langdurige slapeloosheid ofwel chronische insomnie als het niet in slaap vallen, het niet kunnen doorslapen en/of veel te vroeg

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

PATIËNTENDOSSIER DIGITAAL

PATIËNTENDOSSIER DIGITAAL Uitwisseling van uw medische en medicatiegegevens bij spoedeisende zorg buiten praktijkuren, tussen huisartsen, huisartsenpost, apotheek en ziekenhuis WAAROM UITWISSELING VAN MEDISCHE GEGEVENS? Uw huisarts

Nadere informatie

Algemene informatie huisartspraktijk

Algemene informatie huisartspraktijk Algemene informatie huisartspraktijk Adres en telefoon Kruidentuin 5d 2991 RK Barendrecht Telefoonnummer: 0180-617141 Receptenlijn: (24 uur per dag bereikbaar): 0180-617141 (optie 2) (alleen voor herhaalrecepten/chronische

Nadere informatie

Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling)

Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling) Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling) Algemeen Wat is een allergie? Verschijnselen van voedselallergie RAST-test Eliminatie-provocatieproef Aantonen van koemelkeiwitallergie

Nadere informatie

Onderwerp: Acute verwardheid of delier

Onderwerp: Acute verwardheid of delier Onderwerp: 1 Informatie over acute verwardheid of delier Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder is bedoeld voor patiënten die worden opgenomen in het Ikazia Ziekenhuis. Zoals de verpleegkundige aan

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij het leren omgaan met lichamelijke klachten

Cognitieve gedragstherapie bij het leren omgaan met lichamelijke klachten Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie, angststoornissen en alcoholverslaving. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren,

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

De Stemmenpolikliniek

De Stemmenpolikliniek Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 1 Stemmen horen 1 De behandeling 2 Kennismaking 3 De inhoud van de behandeling 3 Behandelaars 4 Vragen 4 Belangrijke adressen

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Gezondheidscentrum Heelkom ARGO BV 2015 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Gezondheidscentrum Heelkom is vorig jaar een tevredenheidsonderzoek

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee met mensen met COPD! Optimale COPD-zorg door goede samenwerking tussen zorgverleners Uw huisarts heeft vastgesteld dat u lijdt aan COPD, een chronische aandoening

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Kun jij de verleiding niet weerstaan als je versgebakken cake ruikt? Ga je eten als je verdrietig, boos, of gespannen bent? Lukt het je niet

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

QUOTE-questionnaire for disabled persons

QUOTE-questionnaire for disabled persons QUOTE-questionnaire for disabled persons Name Language Number of items Developed by QUOTE-Disabled Dutch Focus on GP-care, rheumatologist, physiotherapist and homecare NIVEL, NOW Year 1997 Corresponding

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker

UMC St Radboud. Mindfulness voor vrouwen met borstkanker UMC St Radboud Mindfulness voor vrouwen met borstkanker Patiënteninformatie De diagnose borstkanker is ingrijpend en roept vaak veel emoties en reacties op, niet alleen bij uzelf maar ook bij uw naasten.

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis Geriatrie Flauwvallen (syncope) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Syncope (uitgesproken: sin-co-péé) is de medische term voor flauwvallen: een aanval waarbij u kort het bewustzijn verliest.

Nadere informatie

Logboek. Polikliniek hartfalen

Logboek. Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy

Persoonsgegevens, medicijnen en uw privacy WAT KUNT U ZELF DOEN EN WAT ZIJN UW RECHTEN MEER INFORMATIE U kunt bij uw apotheker informeren welke artsen, apothekers en andere zorgverleners gegevens over u kunnen inzien om u goede en veilige zorg

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen Bij u, uw partner of familielid is een depressie vastgesteld. In deze folder kunt u lezen wat een depressie is en waar u voor verdere vragen en informatie terecht kunt. Vanwege de

Nadere informatie

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN

BENAUWDHEID BIJ KINDEREN BENAUWDHEID BIJ KINDEREN 1009 Inleiding Uw kind heeft last van terugkomende benauwdheidaanvallen. Dit wordt astma genoemd of, als uw kind nog erg jong is, bronchiale hyperreactiviteit. Wij kunnen ons voorstellen

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Medisch Centrum de Steenpoort Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Medisch Centrum de Steenpoort zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken

Nadere informatie

Naam:... Adres:... Postcode en woonplaats:... Telefoon privé:... Werk:... Mobiel :... E-mail adres:... Geboortedatum :... Geslacht :... Huisarts:...

Naam:... Adres:... Postcode en woonplaats:... Telefoon privé:... Werk:... Mobiel :... E-mail adres:... Geboortedatum :... Geslacht :... Huisarts:... VRAGENFORMULIER VOLWASSENEN Onderstaand treft u een groot aantal vragen aan die voor mij een waardevolle hulp zijn bij uw behandeling en bijdragen tot een optimaal behandelresultaat. Elke vraag is even

Nadere informatie

Logboek Polikliniek hartfalen

Logboek Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

Anafylaxie. Werkgroep Anafylaxie. Een levensbedreigende allergische reactie op voeding

Anafylaxie. Werkgroep Anafylaxie. Een levensbedreigende allergische reactie op voeding Werkgroep Anafylaxie Anafylaxie Een levensbedreigende allergische reactie op voeding Stichting Voedsel Aller Allergie Patiëntenorganisatie voor voedselallergie en voedselintolerantie Inleiding Deze brochure

Nadere informatie

Delirium op de Intensive Care (IC)

Delirium op de Intensive Care (IC) Deze folder is bedoeld voor de partners, familieleden, naasten of bekenden van op de Intensive Care (IC) afdeling opgenomen patiënten. Door middel van deze folder willen wij u als familie* uitleg geven

Nadere informatie

Inleiding. Wat is infliximab

Inleiding. Wat is infliximab Infliximab-infuus Inleiding In overleg met uw maag-, darm-, leverarts (MDL-arts) gaat u starten met de behandeling infliximab. In deze folder vindt u informatie over infliximab, over de werking en de behandeling,

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

07 - Informatie over insectenallergie

07 - Informatie over insectenallergie 07 - Informatie over insectenallergie Inhoud Wat is een insectenallergie eigenlijk?... 1 Waarom is een behandeling nodig?... 2 Wat te doen indien een insectenallergie wordt vermoed?... 3 De behandeling

Nadere informatie

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia

Sophia Kinderziekenhuis. Darmfalen bij kinderen. Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Sophia Kinderziekenhuis Darmfalen bij kinderen Darmfalenteam Erasmus MC-Sophia Uw kind heeft een probleem met de darm, waardoor de werking van de darm (tijdelijk) is verstoord. Dit noemen we darmfalen.

Nadere informatie

Koemelkeiwit provocatietest. kinderafdeling

Koemelkeiwit provocatietest. kinderafdeling Koemelkeiwit provocatietest kinderafdeling Uw kind heeft klachten gehad die na het staken van koemelkvoeding zijn verdwenen. Daarom denkt de arts aan een allergie voor koemelkeiwit. Om dit te kunnen bevestigen,

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord. Is longrevalidatie iets voor u?

UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord. Is longrevalidatie iets voor u? UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Is longrevalidatie iets voor u? UMCG Centrum voor Revalidatie Locatie Beatrixoord Een chronische longaandoening is een ziekte van de longen of de luchtwegen

Nadere informatie

1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3-1

1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3-1 1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3-1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Koortslipcrème aciclovir 50 mg/g, crème Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Koemelkallergie provocatietest Patiënten informatie

Koemelkallergie provocatietest Patiënten informatie Koemelkallergie provocatietest Patiënten informatie 2 Uw kind heeft klachten gehad die na het stoppen van koemelkvoeding zijn verdwenen. Daarom denkt de arts aan een koemelkeiwit allergie. Om dit te kunnen

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

01 - Informatie over de behandeling van allergieën

01 - Informatie over de behandeling van allergieën 01 - Informatie over de behandeling van allergieën Inhoud Wat is een allergie eigenlijk?... 1 Waarom is een behandeling nodig?... 1 Welke behandelingsvormen zijn mogelijk?... 2 Wat betekent 'specifieke

Nadere informatie