Smaak van heerlijkheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Smaak van heerlijkheid"

Transcriptie

1 umami - inleiding Rijk aan umami Product Kombu (zeewier) 1985 Parmezaanse 1680 kaas* Sojasaus 780 Groenethee- 670 bladeren Rijpe tomaten 250 Miso (sojapasta) 210 Gedroogde shiitake 150 Gedroogde 40 morellen Glutamaatgehalte in mg/100g: Smaak van heerlijkheid In deze Leven lees je veel over umami, Japans voor smaak van heerlijkheid. Vlees en vis zijn van nature rijk aan umami. Maar ook in de vegetarische keuken kun je genieten van deze volle en rijke smaak. Umami proeven? Spoel je mond met water, kauw intensief op een volrijpe cherrytomaat en slik umami! Umami is nog niet zo lang wetenschappelijk erkend als vijfde basissmaak naast zoet, zuur, zout en bitter. Zo toonde de bioloog Charles Zuker pas in 2001 aan dat onze tong speciale smaakreceptoren heeft voor umami. Toch leren we deze smaak al in onze eerste levensmaanden kennen. Door moedermelk, dat bijna even rijk is aan umami als zeewier. Maar umami komt ook voor in groenten en fruit, paddenstoelen, kazen en soja(saus). De Japanner Kikune Ikeda ontdekte in 1908 umami en de bijbehorende stof glutamaat. Vrij glutamaat ontstaat als afbraakproduct van eiwitten en geeft de typische smaakbeleving. Vandaar dat umami vooral zit in gerijpte en gefermenteerde producten. Zo bevat oude kaas waarin het afbraakproces van de eiwitten langer heeft geduurd meer glutamaat dan jonge kaas. Hierdoor smaakt oude kaas dus hartiger. Naast glutamaat zijn later nog twee andere umamistoffen gevonden: de nucleotiden inosinaat (tonijn) en guanylaat (shiitakes). Een combinatie van glutamaat en nucleotiden geeft een smaakversterkend effect. Smaakversterker Een smaak omschrijven is altijd moeilijk en dit geldt in het bijzonder voor umami. Termen als hartig en bouillonachtig worden vaak gebruikt. Umami versterkt op subtiele wijze de hartige en zoete smaken in ingrediënten. Ook zoutarme voeding kan met umami worden verfijnd, waardoor producten ronder smaken en daarom meestal geen extra zout nodig hebben. Vandaar dat smaakversterkers op basis van glutamaat *parmezaanse kaas is bereid met dierlijk stremsel, dus niet vegetarisch. je kunt deze vervangen door montellokaas of (vegetarisch gestremde) oude kaas. eet je liever plantaardig? diverse webshops verkopen kaasvervangers die lijken op parmezaan. Glutamaatgehalte in tomaten Bij de rijping van tomaten stijgt het glutamaatgehalte significant. Rijpe tomaten bevatten het meeste glutamaat. (bron: umami information centre leaflet) (E621 (MSG), ve-tsin en gistextract) ook veel worden toegevoegd aan kant-en-klaarmaaltijden, zakjes, pakjes, snacks en bouillonblokjes. Maar deze smaakversterkers zijn omstreden. Daarentegen is umami koken met verse en pure producten gezond en lekker. Inspiratie nodig? Blader dan door naar de volgende pagina s voor het interview met Guus Vredenburg en zijn recepten. Voor meer informatie over umami, zie (Engelstalig). 19

2 umami - interview Expert Guus Vredenburg: Umami maakt mensen gelukkig Snel en simpel umami Met deze tips van Guus Vredenburg kook je in een handomdraai umami: Maak kombu dashi (Japanse zeewierbouillon), doe in een ijsblokjeshouder en voeg de blokjes toe aan sauzen en gerechten. Druppel wat Kikkoman (sojasaus) door stamppotten. foto: vredenburg creatief culinair Doe peulvruchten door de sla. Meng voor een heerlijke salade bieten met oude gerijpte kaas, ui, olijfolie, paprika en bladsla. Maak een basissaus (sugo) van tomaten, bleekselderij, ui, wortel, laurier, tijm, peper en zout. Lekker voor pasta of soepen. Maak salade caprese: combineer gerijpte tomaten met buffelmozzarella en maak een dressing van een goede olijfolie en (op vaten gerijpte) balsamicoazijn. Hij is groentesommelier en geeft masterclasses umami. Je kunt Guus Vredenburg dus gerust dé Nederlandse umamikenner noemen. Leven sprak met hem over de vijfde smaak in de vegetarische keuken en ontfutselde hem tal van tips en tricks. Ik kook umami om mensen gelukkig te maken, vertelt Guus Vredenburg. Hij runt samen met zijn vrouw Saskia het culinair adviesbureau Vredenburg Creatief Culinair (VCC). Vier jaar geleden maakte het echtpaar een culinaire inspiratiereis naar Tokio om meer te leren over umami. Sindsdien zijn Guus en Saskia gegrepen door de vijfde smaak en geven ze trainingen en masterclasses. Ook werken ze aan een boek over umami. De smaak omschrijven is lastig, maar Guus Vredenburg heeft daar weinig moeite mee. Umami geeft gerechten een volle en ronde meersmaak, die toch luchtig en frivool is, meent hij. Umami werkt volgens hem als een smaakhefboom. Gerechten krijgen meer smaak met minder toevoegingen, want je kunt minder zout, suiker of vet gebruiken. Maar wanneer proef je umami? Volgens Guus is dat het geval als je iets eet waarvan het water je in de mond loopt en waar je niet genoeg van kunt krijgen en over na blijft praten. Dan kun je ervan op aan dat je umami hebt geproefd. Iedereen houdt van die geniale basissmaak, vermoedt hij. Heerlijke combinaties Vooral vis en vlees staan bekend vanwege hun umamismaak, maar volgens Guus Vredenburg doen juist ook groenten daar vaak niet voor onder. En hij kan het weten als groentesommelier met jarenlange kennis van en ervaring met groenten en fruit als smaakmaker. Groenten en fruit zijn de motor van de keuken. Ze hebben een duidelijke kernwaarde op het bord en zijn in een gerecht minimaal zo belangrijk als de overige ingrediënten. Zeewier bevat de hoogste concentratie umami. Maar ook asperges, bieten, broccoli, kool, selderij, spinazie, paddenstoelen en peulvruchten hebben die typische smaak in zich. Onderling versterken ze elkaar, weet de expert. Combineer bijvoorbeeld broccoli met wat poeder van gedroogde shiitake en de umamismaak is vijftot tienmaal sterker. Ook asperges en champignons geven hetzelfde effect. Parmezaanse kaas wordt vaak genoemd als voorbeeld van umami, maar volgens Guus Vredenburg tref je deze smaak ook aan in soorten als roquefort en gerijpte Goudse kaas en Edammer. Hoe ouder de kaas, hoe sterker de umamismaak. Hier geldt eveneens dat de smaken elkaar versterken. Strooi die kaas maar eens over broccoli of tomaten. Dat is echt heerlijk. Groenten en fruit zijn de motor van de keuken Fruitig umami De term umami is in Nederland nog niet echt ingeburgerd, maar in Japan is dat heel anders, vertelt Guus Vredenburg. Daar weet iedereen meteen wat het is. Dit is ook cultureel bepaald, want veel oosterse voedingsmiddelen smaken umami, terwijl Nederlanders toch meer zoetekauwen zijn. Kijk maar naar onze mayonaise. Die is zoet in vergelijking met de friszure varianten bij onze zuiderburen. Toch is umami geen exclusief oosters genoegen. Het leent zich voor alle keukens en alle seizoenen, aldus Guus Vredenburg. Hij noemt tomatensaus met parmezaan als een mediterraan voorbeeld. Maar ook de Hollandse keuken kent umamigerechten, zoals erwtensoep met roggebrood en bruine bonen met appel en azijn. Of neem een zomerse bietensalade of op de barbecue geroosterde maïskolven. Zelfs fruit kan volgens Guus Vredenburg umami zijn. Voeg aan aardbeien gefermenteerde lievevrouwebedstro toe. Dan weet je niet wat je proeft, zo lekker. Als andere onweerstaanbare fruitige umamicombinaties noemt hij appelstroop met gerijpte kaas en volrijpe aardbeien, zwarte bessen of bramen met volle kwark. Van MSG, ve-tsin en gistextract is hij geen fan. Want waarom zou je die smaakversterkers gebruiken als je umami kunt koken met pure en onbewerkte producten? Guus Vredenburg mengt zich ook liever niet in de discussie rondom deze toevoegingen, al denkt hij wel dat overdosering debet is aan veel (vermeende) problemen. Chinese koks gebruiken ve-tsin soms als zoutvervanger. Dan is de verhouding zoek. Speciaalzaken Zelf verdiept Guus Vredenburg zich al jaren in de fijne kneepjes van umami in de keuken. Maar toch, de basis is volgens de umamikenner minder ingewikkeld dan het misschien lijkt. Ga op je smaakgevoel af en experimenteer met wat je lekker vindt. Dan kun je weinig fout doen. Belangrijke stelregel daarbij is niet te bezuinigen op de kwaliteit van producten. Kies altijd voor goede en gerijpte producten. Neem bijvoorbeeld Tasty Tom-tomaten, die aan de tros hebben nagerijpt. Hoewel supermarkten ook mooie producten hebben, raadt Guus aan om naar speciaalzaken te gaan. Bij de groenteboer en in kaaswinkels werken mensen met liefde voor het product en verstand van zaken. Die kunnen je vaak goed adviseren over lekkere combinaties. Voor meer informatie over Guus Vredenburg, zie

3 umami - recepten Auberginetaart met macaroni (hoofdgerecht voor 8 personen) Ingrediënten: 10 g boter 300 g macaroni 4 el olijfolie 10 0 g shiitake, in reepjes 2 aubergines 100 g bloem 150 ml zonnebloemolie 4 el basilicum, fijngesneden 600 ml pastasaus receptuur en foto s: guus vredenburg (VCC) Speciaal voor Leven selecteerde umamikenner Guus Vredenburg deze heerlijke recepten. Kaassoorten zoals roquefort en parmezaan zijn echter niet vegetarisch gestremd, vandaar dat alternatieven worden aangegeven. Let bij mozzarella op het etiket, want vaak is deze gemaakt met dierlijk stremsel g mozzarella, in blokjes gesneden 5 el Parmezaanse kaas* of Montello, geraspt zout en peper Bereiding: Verwarm de oven voor op 180 C en beboter een springvorm (doorsnede 24 cm). Kook de macaroni volgens de aanwijzingen op de verpakking. Laat uitlekken, meng met wat olijfolie en laat afkoelen. Laat 1 eetlepel olijfolie heet worden in een koekenpan en bak hierin de shiitake in circa 5 minuten gaar. Verwijder de uiteinden van de aubergines en snijd de groente in lange dunne plakken van 5 millimeter dik. Doe bloem in een bord, haal de aubergineplakken erdoor en schud het overtollig bloem eraf. Laat in een koekenpan olie heet worden en bak hierin in delen de aubergine goudkleurig. Haal de aubergine uit de pan en laat uitlekken op keukenpapier. Schenk na enkele porties de olie uit de pan en laat verse olie opnieuw heet worden. Bestrooi de aubergineplakken aan beide kanten met zout. Bekleed de rand van de vorm met overlappende plakken aubergine en laat ze een stukje overhangen. Bekleed de bodem met kleinere plakken. Verdeel de gebakken shiitake over de bodem en bestrooi met basilicum. Meng de macaroni met de pastasaus, mozzarella en de overige kaas. Breng op smaak met zout en peper. Doe de aangemaakte macaroni in de beklede vorm en leg de rest van de aubergineplakjes erop. Vouw de plakjes van de rand terug, zodat de pasta helemaal is ingesloten. Bak de taart circa 45 minuten in de oven. Laat minimaal een half uur afkoelen, haal voorzichtig uit de vorm en draai om met behulp van een tweede bord. Serveer met een salade, bijvoorbeeld caprese, van mooie rijpe tomaten met buffelmozzarella. Maaltijdsalade (hoofdgerecht voor 4 personen) Ingrediënten: 400 g aardappel 300 g witlof 4 el bieslook, fijngesneden 1 augurk, fijngesnipperd 40 g rucola 4 el mayonaise 4 el yoghurt 4 tl citroensap 4 tl olijfolie ½ tl zout ½ tl peper 4 peren, geschild en in parten gesneden 80 g roquefort* of Bastiaansen blauw, in blokjes gesneden 50 g walnoten, grofgehakt Bereiding: Snijd de aardappel in blokjes en kook in 10 minuten gaar. Giet af, laat even uitstomen en afkoelen. Maak de witlof schoon en snijd in reepjes. Meng met de bieslook, augurk, aardappel en rucola. Maak een dressing van de mayonaise, yoghurt, citroensap, olijfolie, zout en peper. Meng met de salade. Leg de aangemaakte salade op het bord en maak af met de peer, blauwschimmelkaas en walnoten. * niet vegetarisch gestremd umami - boeken Boeken culinair Umami De vijfde smaak Over umami verscheen twee jaar geleden een speciaal kookboek. Umami De vijfde smaak van de Fransman Laurent Seminel bevat interessante basisinformatie, maar is toch vooral gericht op vlees en vis. Zo schrijft Seminel dat groenten vanuit het oogpunt van umami vooral interessant zijn vanwege de synergie die ze creëren als je ze combineert met vlees. Maar hij geeft ook interessante informatie in zijn eerste drie hoofdstukken Umami ontdekken, Umami begrijpen en Basisvoedingsmiddelen die rijk zijn aan umami. Daarin is er ook ruime aandacht voor umami in groenten en kazen. Umami proeven bevat 31 recepten, waarvan er slechts acht zonder vlees of vis zijn. Voorbeelden daarvan zijn groene asperges met een fricassée van morieltjes, romige uien en ijskoude tomatensoep met cantharellen en rucola. Het interessantst is het laatste receptdeel over kazen en desserts, met gerechten als kaassoufflé, roquefortmuffins en panna cotta. Veganisten vinden nog minder van hun gading. De recepten zijn stuk voor stuk origineel en bijzonder, en vaak ontwikkeld door chef-koks van gerenommeerde restaurants. Helaas gebruiken deze professionals soms wel ingrediënten die niet overal verkrijgbaar zijn (papaloblaadjes in de panna cotta en keizeramanieten in kaasquiches). Een afknapper is ook dat het eerste recept meteen al ganzenlever bevat. Umami is mooi vormgegeven, met een strakke lay-out en veel fraaie paginagrote foto s. De beelden van vissenkoppen en karkassen staan me echter tegen. Ook daarom ben ik niet heel enthousiast over dit boek en raad ik het alleen aan voor mensen die echt heel erg geïnteresseerd zijn in umami. Want verdieping van dit onderwerp biedt Umami zeker. Umami De vijfde smaak, Laurent Seminel, Terra, ISBN , 19,99 Recept uit Umami De vijfde smaak: Gepocheerde nectarines, olijvenjus en miso (nagerecht voor 4 personen) Ingrediënten: 125 g zwarte olijven 125 g groene olijven 1 l water 4 tl miso 60 g suiker 6 nectarines 3 tl rijstazijn 4 blaadjes Oost-Indische kers plantaardig Bereiding: Spoel de olijven een dag van tevoren af onder warm water. Doe ze met een liter water in een pan en breng het geheel aan de kook. Haal de pan van het vuur en laat het dan minstens 24 uur trekken. Giet de olijven de volgende dag af en bewaar het kookvocht. Schenk dit in een pan, voeg de miso en suiker toe, en breng het geheel aan de kook. Was, halveer en ontpit de nectarines. Voeg ze toe aan de pan en pocheer ze vervolgens circa 7 minuten op hoog vuur. Haal de nectarines voorzichtig uit de pan. Verwijder het velletje van 4 halve vruchten en laat bij de andere 8 het velletje zitten. Breng het kookvocht op smaak met de rijstazijn, zodat er een jus ontstaat met een echte umamismaak. Leg 3 halve nectarines boven op elkaar op de bodem van vier diepe kommen 2 niet-gepelde helften onderop en een gepelde helft bovenop. Schenk er wat van de jus over en garneer het geheel met een blaadje Oost-Indische kers. Serveer het dessert warm

4 umami - additieven Umami smaakversterkers omstreden Glutamaten geven producten een hartige smaak en zijn goedkoop. Daarom bevatten veel snacks en andere voedingsmiddelen E621/MSG, ve-tsin en gistextract. Maar deze umami smaakversterkers zijn ook omstreden. Hoewel wetenschappelijk bewijs ontbreekt, blijven er twijfels over de gezondheidseffecten. Je kent het vast wel. Je wilt slechts een paar chipjes, maar voordat je het weet heb je de hele zak leeggegeten. Hoe komt dat? Volgens sommige onderzoekers is dit te wijten aan E621, ook wel bekend als mononatriumglutamaat (afgekort tot MSG, wat staat voor het Engelse mono sodium glutamate) of ve-tsin. Die smaakversterker zou de verbinding tussen ons verzadigingscentrum in de hersenen en de maag verbreken, waardoor de hersenen niet meer het sein vol van de maag doorkrijgen en we blijven eten. Meer winst dus voor voedingsmiddelenbedrijven. De andere kant van de medaille is meer overgewicht, obesitas en diabetes. Zo publiceerden wetenschappers van de University of North Carolina (UNC) in 2008 de resultaten van een onderzoek onder 752 Chinese volwassenen. Daaruit bleek dat er drie keer zoveel overgewicht voorkwam in de groepen die veel kookten met MSG. Andere onderzoekers schermen juist met tegengestelde resultaten, waardoor wetenschappelijke consensus ontbreekt. Ze stellen bovendien dat de U.S. Food and Drug Administration (FDA) al in 1959 MSG heeft erkend als Generally Recognized as Safe. De Europese Unie heeft deze hulpstof eveneens goedgekeurd en veilig bevonden. Ook het Voedingscentrum, dé autoriteit in Nederland op het gebied van voeding, onderschrijft de visie dat glutamaten veilig zijn. Het E-nummer garandeert dat je er nooit te veel van binnen krijgt, zelfs als je veel producten met glutamaat eet. Chineesrestaurantsyndroom Toch blijven geluiden dat MSG slecht is voor de gezondheid de kop opsteken. Nog een berucht voorbeeld is het Chineesrestaurantsyndroom (CRS). Daarbij klagen mensen na een Chinese maaltijd (met veel MSG) over duizeligheid, hoofdpijn en hartkloppingen. Volgens het Voedingscentrum zijn deze uitlatingen terug te voeren op enkele onzorgvuldig uitgevoerde studies uit de jaren zestig van de vorige eeuw. Wetenschappelijk is dus niet bewezen dat het CRS komt door inname van MSG. Maar andere bronnen stellen dat de FDA wel heeft bevestigd dat deze symptomen kortetermijnreacties zijn op MSG. Dit MSG Symptom Complex is waarschijnlijk te wijten aan het kwistige gebruik van ve-tsin door Chinese koks. Door het als zout over het eten te strooien, overschrijden ze vaak de aanbevolen dosering en ontstaan de gezondheidsklachten. Maar MSG zou ook in lagere doses aandoeningen kunnen veroorzaken, zoals hoofdpijn, astma en gedragsstoornissen. Neurochirurg Russell Blaylock schrijft in Excitotoxins: the taste that kills (1994) dat MSG een excitotoxine is. Excitotoxines stimuleren de hersencellen te veel, wat uiteindelijk kan leiden tot beschadiging in verschillende gradaties, tot alzheimer en ADHD aan toe. Sommige onderzoekers denken dat Magisch poeder uit het Oosten het uitmaakt of de glutamaat natuurlijk ontstaat dan wel chemisch wordt bereid. De natuurlijke variant (ve-tsin, uit gefermenteerd zeewier) zou minder gevaarlijk zijn dan MSG (industrieel gewonnen uit onder meer gluten en melasse). Om die reden heeft ook gistextract een beter imago dan MSG. Gistextract bevat eveneens glutamaat, uit gefermenteerde gist. Omdat het een voedingsmiddel is en geen additief, heeft het geen E-nummer. Er zijn dus geen regels voor het gebruik. Het Voedingscentrum meldt over gistextract: Het is gewoon een voedingsmiddel en goedgekeurd als ingrediënt. Belangenverstrengeling De discussie tussen voor- en tegenstanders van MSG duurt al decennia en zal ook nog wel even voortwoeden. Beide partijen blijven elkaar in de haren vliegen met verschillende onderzoeken die hun gelijk moeten bewijzen. Voorstanders stellen dat het om een goedgekeurd additief gaat en er geen wetenschappelijk bewijs is voor vermeende gezondheidsnadelen. Maar tegenstanders brengen hiertegen in dat deugdelijk onderzoek ontbreekt Glutamaten versterken de smaken van een gerecht. Aziaten noemen deze smaakversterkers daarom ook wel magisch poeder uit het Oosten. E621/MSG, ve-tsin en gistextract bevatten glutamaten. Dat is een zout van glutaminezuur, een aminozuur dat een rol speelt bij de prikkeloverdracht in het centraal zenuwstelsel en de hersenen. Het zout van glutamaat heeft de unieke smaak die wordt aangeduid met umami. Glutamaat zit ook van nature in producten als tomaten, oude kaas, groenten, paddenstoelen en soja. Het is dan minder sterk geconcentreerd. Dit vrij glutamaat staat amper ter discussie, in tegenstelling tot glutamaten als MSG. een moleculair model van natriumglutamaat met de atomen waterstof (wit), koolstof (grijs), zuurstof (rood), stikstof (blauw) en natrium (donkerblauw). >> bij gebrek aan sponsorgelden uit de voedingsindustrie. Tegenstanders wijzen er bovendien op dat er veel belangenverstrengeling is bij de EFSA, de Europese autoriteit voor voedselveiligheid, die E621 heeft goedgekeurd. Uit onderzoek blijkt dat meer dan de helft van de experts in de toelatingscommissies verbonden is aan de voedselindustrie. Daarmee is de EFSA geen onafhankelijk orgaan, terwijl dat wel zou moeten. Advies Intussen blijft het onduidelijk voor consumenten. Want moet je deze smaakversterkers nu wel of niet mijden? Hierover is geen algemeen advies te geven, het kan ook verschillen van persoon tot persoon. De een voelt zich er prima bij, de ander niet. In elk geval is het altijd gezond om te kiezen voor zo veel mogelijk natuurlijke en verse producten. Groenten en fruit bevatten geen onnatuurlijke toevoegingen, maar kunnen wel umami smaken, zeker in bepaalde combinaties (zie het artikel op pagina 20). Biologische producten zijn eveneens vrij van MSG, maar mogen wel (biologisch) gistextract bevatten

5 umami - additieven column tekst: dorine veelders foto: eigen foto eerste hulp bij etiketten Pas op met E-nummers Een keer wat anders tekst en foto: sytske de waart E-nummers zijn populaire toevoegingen aan voedsel, omdat ze eigenschappen verbeteren. Voorbeelden zijn kleurstoffen, voedingszuren, conserveermiddelen, smaakversterkers en glansmiddelen. Hoewel E621 controversieel is, zijn er ook onschuldige E-nummers, zoals E300 (vitamine C). Maar opgelet: niet alle E-nummers passen binnen een vegetarische voeding. Binnen de Europese Unie zijn 360 additieven goedgekeurd en van een identieke codering voorzien. Deze zijn door de Europese autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) gecontroleerd en veilig bevonden. Dat geldt dus ook voor omstreden additieven, zoals E621 (MSG) en E951 (aspartaam). Daarnaast zijn er regels voor in welke producten toevoegingen mogen worden gebruikt en in welke dosering. De etikettering van producten is eveneens aan regels gebonden. Die schrijven voor dat additieven met hun E-nummer of met hun individuele naam op het etiket moeten staan. Voedselwaakhond Foodwatch is kritisch hierover: Dat maakt dat mensen die E-nummers willen vermijden ook alle verschillende namen uit hun hoofd moeten leren. Bijna onmogelijk voor de gemiddelde consument! Slachtafval Foodwatch stelt dat producenten vaak E-nummers toevoegen om hiermee hun winstmarges te vergroten. Een product blijft langer houdbaar, ziet er beter uit en kwalitatief slechte ingrediënten kunnen gemakkelijk worden verhuld. Daarbij verschuilen ze zich achter wetgeving. De E-nummers zijn immers veilig bevonden? Maar Foodwatch meent dat fabrikanten het voorzorgsprincipe moeten hanteren. Zijn de risico s van additieven niet bekend? Niet doen! Vegetariërs doen er sowieso goed aan om te letten op E-nummers, want ze zijn soms van dierlijke oorsprong. Zo kan de reeks van E470 tot E495 gemaakt zijn van slachtafval. Bij E904 (schellak) is de herkomst onmiskenbaar. Dit glansmiddel is een afscheidingsproduct van schildluizen die in het proces vaak het loodje leggen (zie pagina 29). Op de website van de Vegetariërsbond (www.vegetariers.nl, zoek op E-nummers ) vind je een overzicht van de E-nummers en de namen die verdacht kunnen zijn. Dorine Veelders (42) is lid van de Vegetariërsbond en woont met haar gezin voor drie jaar in het Indiase Bangalore. In Leven beschrijft ze haar culinaire ervaringen. Na maanden Indiaas eten heb ik soms zo n ontzettende trek in een bord lekkere pasta. In pizza. In spruitjes geroerbakt in sojasaus. Even een keer geen Indiaas eten, hoe heerlijk het allemaal ook is. Gelukkig kun je in Bangalore bijna van alles kopen (al is kaas die in de verte op de onze lijkt of een potje bruschetta voor op een toastje schier onbetaalbaar). Daarbij zitten er hier ook ontzettend veel goede restaurants. Heel veel continentale, maar ook veel Italiaanse en Chinese. Volgens Vir Sanghvi, journalist en redacteur bij de Hindustan Times, zijn Indiërs dan ook gek op Chinees en Italiaans eten. Niet alleen vanwege de vele koolhydraten Italiaans eten is voor Indiërs niet zozeer ossobuco of saltimbocca (hoe kan het ook anders), maar pasta en pizza. Net als voor de meeste Nederlanders overigens. Nee, het is ook zo populair vanwege de umamismaak. Umami, de vijfde smaak die we nog niet zo heel lang geleden nog niet eens konden benoemen en die je volop vindt in kaas en tomaten (en nog meer in tomatenpuree), in sojasaus, bouillon en gedroogde paddenstoelen. En bijna niet in originele Indiase gerechten. Is het dat? Heb ik niet zozeer behoefte aan afwisseling van smaak, maar gewoon aan umami? Eerlijk gezegd, ik zou het niet weten. Maar afgelopen week heb ik mogen proeven hoe een combinatie van Chinees met Indiaas eten smaakt, met veel umami dus. Gobi manchurian, gegeten als voorgerecht of als snack. Even heel kort door de bocht: gefrituurde bloemkool in sojasaus. Maar dat doet het gerecht absoluut geen eer aan. Oh jongens, wat was dat lekker. Hier haalt onze bloemkool met een papje het echt niet bij. Hoe het gerecht precies in India terecht is gekomen is niet helemaal duidelijk. Het is waarschijnlijk bedacht door de Chinese bevolking in Calcutta. Chinees eten met een Indiase twist. Maar ik heb het ook zien staan op een internetpagina met louter oorspronkelijke Tamilgerechten. Mocht je het eens willen proberen, dan hoef je het alleen maar te googelen. Meer dan genoeg recepten. Ik hoef voorlopig geen pizza of pasta meer. Ik heb genoeg aan gobi manchurian dorine geniet van gobi manchurian. E-nummers impopulair Consumenten willen geen akelige E-nummers, maar natuurlijke voeding. Fabrikanten spelen handig in op deze sentimenten door eng klinkende additieven te vervangen door ingrediënten die dezelfde functie hebben, maar die wettelijk gezien niet onder additieven vallen. Wat schieten we hiermee op? Om mijn verhaal te illustreren kan ik meerdere voorbeelden noemen, bijvoorbeeld E162 (een rode kleurstof uit bietenrood) vervangen door bietensap, of E250 (het conserveermiddel natriumnitriet) vervangen door een groenten- en/of kruidenextract dat rijk is aan nitraat of zeezout dat sporen van nitriet of nitraat bevat. Maar het is natuurlijk wel aardig om bij het thema van het nummer te blijven: umami in zijn diverse verschijnings- >> 26 27

6 >> vormen. De smaakversterker E621 (mononatriumglutamaat) heeft een slecht imago, dus vervangt de industrie het volgens de Consumentenbond door gistextract, dat als natuurlijk gezien wordt en zo n 3 tot 5 procent glutamaat bevat, ofwel E621. Gistextract heeft geen E-nummer, want de wetgever beschouwt het niet als additief. Maar ook gistextract is niet onschuldig in de ogen van sommige consumenten: ze zien het als een stiekeme manier om zonder dat het opvalt toch het gevreesde glutamaat toe te voegen. En dus zijn er inmiddels weer bedrijven (zoals soepfabrikant Struik) die de claim zonder gistextract gebruiken. Ja, zo blijven we bezig, moppert de Consumentenbond. Als je denkt dat synthetisch slecht is, en natuurlijk goed, moet je je misschien afvragen of je je niet druk maakt om de verkeerde dingen. Uiteindelijk krijg je de verfoeide chemische stof toch binnen. Ik bedoel, wie houd je nu eigenlijk voor de gek? De chips, soep of de saus wordt lekkerder van gistextract (het heet niet voor niets smaakversterker) en voor je het weet blijf je er maar van eten. Dat is een groter probleem dan de herkomst of de naam van het stofje. Etiketten lezen In de ingrediëntendeclaratie van een etiket staat het meest gebruikte ingrediënt vooraan, het minst gebruikte achteraan. Van E-nummers wordt altijd maar heel weinig gebruikt, dus die komen over het algemeen helemaal achteraan. Als er op de verpakking geen E-nummers staan, wil het niet zeggen dat ze er niet in zitten. Fabrikanten mogen namelijk kiezen hoe ze deze stoffen vermelden, met de naam of met het E-nummer. Het volgende is dus allebei goed: kleurstof (calciumcarbonaat) of kleurstof (E170) (bron: Voedingscentrum). wijn en spijs Maar eerst hopelijk nog even nazomeren. Dan komt er namelijk nog een witte wijn in het glas, liefst met wat houtrijping. De chardonnaydruif leent zich daar prima voor. Probeer eens een Italiaanse versie, bijvoorbeeld uit Piemonte. Lekker met een stuk camembert. Beide hebben rijpe tonen en ze combineren erg goed. Neem wel een (iets duurdere) zachte, smeuïge camembert. En serveer de kaas op kamertemperatuur. De wijn mag een kwartiertje van tevoren uit de koeling. Zo geniet je echt van de rijke smaken van deze producten. Iets later in het najaar komt de rode wijn aan bod. Een echte boerse wijn is een pinot noir uit de Bourgogne: fris, krachtig en complex. Licht koelen en in een karaf overschenken. Daarbij eet ik het liefst risotto met eekhoorntjesbrood. Bij deze wijn-spijscombinatie waan ik me in een bos waar je de natte bladeren ruikt en de zonnestralen je koude gezicht opwarmen. Geluk in optima forma dus. Tot zover hebben we de twee bekende druiven gehad. Maar er is meer. tekst: remy tolk Umami herfstwijn De herfst is in aantocht. Voor mij kan de rosé dan weer in de schappen blijven liggen. Die frisse, fruitige dorstlesser maakt plaats voor een wat krachtiger wijntype om de aankomende regen en najaarsstormen te kunnen trotseren. Als de winter aan de deur klopt en we langzaam naar de iets zwaardere rode wijnen toe gaan, drink ik graag een glas Côtes du Rhône. Deze wijn komt uit het zuiden van de Rhônevallei, is grotendeels grenache en heeft een heerlijke smaak van zwart fruit. Stevig, maar geen overdreven zuren en tannines zoals de syrah uit het noorden van de Rhône. Om bij het thema van deze editie aan te sluiten: herfstwijn barst van de umami. Deze smaakversterker wordt in wijn namelijk vaak geassocieerd met alcohol en kruidigheid. Dat is in rode wijnen volop aanwezig. Schaaf bij die paddenstoelenrisotto nog wat verse parmezaan en je umamibeleving is compleet. Een gastronomische herfst gewenst! Remy Tolk is vegetariër, vinoloog en docent op de Hotelschool Amsterdam. In Leven schrijft hij over wijn en spijs. Voor meer informatie, check voedingsvragen Voedingskundige Sytske de Waart beantwoordt dit keer vragen over E-nummers en ontzenuwt een voedingsfabel. Schellak vegetarisch? Schellak (E904), een glansmiddel voor bijvoorbeeld chocoladenootjes, wordt verkregen door het opkoken van het afscheidingsproduct van lakschildluizen. Maar dan wordt de luis zelf niet gekookt en is het dus toch vegetarisch? Sytske: Dat is een goede vraag. Volgens de Engelstalige Wikipedia scheiden de vrouwelijke lakschildluizen de lak af op boombast. De lak wordt vervolgens van de schors geschraapt. Hierbij komen ook luizen mee. Het geheel wordt opgekookt in een soort canvas sokken, waarbij de lak door het canvas sijpelt en de verontreinigingen waaronder de inmiddels dode luizen in de sok achterblijven. Ik heb zelf de neiging om te zeggen: de luizen hoeven niet per se te sterven bij de productie van schellak, omdat het een afscheidingsproduct is. Maar in de praktijk gebeurt het kennelijk toch in het productieproces. Daarmee lijkt schellak mij niet geschikt voor vegetariërs. E-nummer stevia Waarom heeft stevia een E-nummer, het is toch een plantenextract? De bladeren van de steviaplant zijn heel zoet, zelfs zoeter dan suiker, tekst: sytske de waart maar zonder de calorieën. Daarnaast heb je E920 (steviolglycosiden of stevioside of rebaudioside A), een natuurlijke zoetstof. Het een heeft met het ander te maken. E920 wordt van de steviaplant gemaakt, maar het is niet hetzelfde. Sterker nog, de steviaplant als zodanig of het poeder van de gedroogde bladeren mag niet gebruikt worden in voeding. Hoe kan dat? Dat heeft ermee te maken dat de (Europese) overheid voorzichtig is met vreemde voedingsmiddelen uit andere continenten of met voeding die volgens nieuwe technieken gemaakt wordt (zoals gentech). Deze novel foods zouden weleens voor onverwachte problemen kunnen zorgen. Stevia komt uit de grensstreek tussen Paraguay en Brazilië. We kennen het dus niet in Europa. Dus moest het eerst getest worden op veiligheid voor het hier in voedingsmiddelen toegestaan kon worden. En de veiligheid is nou eenmaal makkelijker te checken bij een chemische stof dan bij een plant met wisselende samenstelling. Daarom is er sinds 2011 alleen goedkeuring voor de geïsoleerde stof. Wil je toch je thee zoeten met steviablad, dan moet je dus naar Zuid-Amerika. Of zelf een steviaplantje kweken, al is dat lastig in ons koudere klimaat. Voedingsfabel Biologische producten bevatten geen E-nummers. Vaak wordt gedacht dat E-nummers allemaal chemisch-synthetische hulpstoffen zijn en dat die E-nummers dus niet op een etiket van een biologisch product kunnen voorkomen. Dat is een misverstand. Wel is het zo dat van de vele honderden goedgekeurde hulpstoffen er maar 48 in de biologische productie zijn toegestaan. Criteria voor toelating zijn dat het additief van natuurlijke oorsprong moet zijn, en dat het technologisch onmisbaar is. Dus geen kleur-, geuren smaakstoffen, maar wel bijvoorbeeld de verdikkingsmiddelen agar-agar (E406) en carrageen (E 407) of monocalciumfosfaat (E341), een rijsmiddel voor zelfrijzend bakmeel. Overigens worden er ook in biologische producten kleurstoffen gebruikt, denk maar aan snoepjes. Die worden dan gekleurd met groente- of fruitextracten, van bijvoorbeeld spinazie, biet, brandnetel, wortel en zwarte bes. Meer lezen? Zie (klik door naar voor Consumenten en Veelgestelde vragen )

Lunch recepten van Judith Rolf voor energie en een slanke lijn! Voor 2 personen

Lunch recepten van Judith Rolf voor energie en een slanke lijn! Voor 2 personen Lunch recepten van Judith Rolf voor energie en een slanke lijn! Voor 2 personen Boodschappenlijstje (de voorkeur gaat uit naar de biologische producten wanneer mogelijk) 4 stronkjes witlof 2 appels 1 mandarijn

Nadere informatie

NierNieuws Kerstmenu 2012

NierNieuws Kerstmenu 2012 NierNieuws Kerstmenu 2012 Winterprei in wittewijnsaus met een knapperig kaaslaagje ====== Tomatenrisotto met buffelmozzarella op een bedje van rucola ====== Exotische sinaasappeljelly met kardemom Alle

Nadere informatie

PIEPSHOW DE GROTE. receptuur YOLANDA VAN DER JAGT styling EDDY FRINGS AARDAPPEL AARDAPPELSALADE MET VINAIGRETTE EN BLEEKSELDERIJ PAG 1 1 4

PIEPSHOW DE GROTE. receptuur YOLANDA VAN DER JAGT styling EDDY FRINGS AARDAPPEL AARDAPPELSALADE MET VINAIGRETTE EN BLEEKSELDERIJ PAG 1 1 4 DE GROTE PIEPSHOW Aardappels niet sexy? Kijk even mee. Naar een beauty van een soep. Naar een verleidelijke taart. En wat te denken van deze licht ordinaire, maar héél erg lekkere piepersalade? receptuur

Nadere informatie

Bietensalade. Ingrediënten:

Bietensalade. Ingrediënten: Bietensalade - 1000 gram voorgekookte bieten - 75 gram rucola - 200 gram feta - 100 gram pijnboompitjes - 4 el olijfolie, extra virgine - 4 el balsamicoazijn - 4 tl mosterd - 2 el honing - Peper - Leeg,

Nadere informatie

Rudolph van Veen. Rudolph kookt. Hét basiskookboek voor iedereen

Rudolph van Veen. Rudolph kookt. Hét basiskookboek voor iedereen Rudolph van Veen Rudolph kookt Hét basiskookboek voor iedereen Voorwoord Of koken nu je hobby is of niet, iedereen wil graag lekker eten. En lekker eten klaarmaken hoeft echt niet moeilijk te zijn! Goede,

Nadere informatie

Kerstmenu: voor 4 personen

Kerstmenu: voor 4 personen Kerstmenu: voor 4 personen Broccolisoep met zalm of spitskoolsalade **** Witlofschuitjes met kipfilet en appel bieten salade; stoofpeertjes gegratineerde aardappelschotel **** Kersenkwark godenspijs Dit

Nadere informatie

Focaccia met groente

Focaccia met groente Focaccia met groente Voor 4 focaccia s heb je nodig: 450 gram bloem 250 ml water 75 ml extra vergine olijfolie 15 gram verse gist 10 gram grof zeezout 50 ml water een paar handjes vol gegrilde groente

Nadere informatie

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten

Ontbijt Frittata. Bereidingswijze. Ingrediënten Recepten 2.1 Ontbijt Soms is het niet een kwestie van nieuwe recepten bij de hand hebben voor het ontbijt, maar gewoon net even anders tegen het ontbijt aan kijken. Wij zijn als Nederlanders gewend om

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Groenten zijn gezond, ze zitten namelijk boordevol voedingsstoffen, maar bevatten weinig calorieën. De enorme hoeveelheden mineralen en vitaminen geven je lichaam alle bouwstenen

Nadere informatie

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be

Vergeten recepten. Ideeën en inspiratie. www.weekvandesmaak.be Vergeten recepten Ideeën en inspiratie www.weekvandesmaak.be SOEP VAN PASTINAAK EN WORTEL MET GEKRUIDE YOGHURT Benodigdheden (voor 6 personen) 1 ui 625 g pastinaak 500 g wortelen kippenbouillon 90 g gewone

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

BGN Kerstmenu 2014. Voorgerecht Geroosterde witlof met peer en hazelnoten. Hoofdgerecht Varkenshaas met Ardennerham en rucola

BGN Kerstmenu 2014. Voorgerecht Geroosterde witlof met peer en hazelnoten. Hoofdgerecht Varkenshaas met Ardennerham en rucola BGN Kerstmenu 2014 Voorgerecht Geroosterde witlof met peer en hazelnoten Hoofdgerecht Varkenshaas met Ardennerham en rucola Bijgerecht Sperziebonen met tomaat Dessert Homemade bosvruchtenijs Met dank aan

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Vaak krijg ik vragen over het bewaren van vlees. Biologisch vlees is anders dan vlees uit de supermarkt omdat er geen chemische kleur-, geur- en smaakstoffen in verwerkt wordt. De

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Iedereen kent de lekkere pasta s uit Italië of de smaakvolle rijst uit Azië. Echter er zijn zoveel andere producten die vroeger veel in Nederland werden gegeten maar de laatste jaren

Nadere informatie

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 27+28

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 27+28 SUGARCHALLENGE! LARGE programma Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s Dag 27+28 Dag 27 Ontbijt: broodje geitenkaas 1 portie roggebrood, crackers of zuurdesembrood (of glutenvrij; kastanjecrackers

Nadere informatie

Weekmenu 3. Maandag Heldere runderbouillon Gebakken kippenlevertjes Gekookte aardappelen Rode kool met appeltjes*

Weekmenu 3. Maandag Heldere runderbouillon Gebakken kippenlevertjes Gekookte aardappelen Rode kool met appeltjes* Weekmenu 3 Maandag Heldere runderbouillon Gebakken kippenlevertjes Gekookte aardappelen Rode kool met appeltjes* Dinsdag Koolvispakketjes* Rijst Snijbonen Halfvolle biogardeyoghurt Woensdag Witlofschuitjes*

Nadere informatie

Hutspot. Overheerlijke recepten

Hutspot. Overheerlijke recepten Hutspot Overheerlijke recepten Hutspot Hutspot en de geschiedenis Hutspot, ook wel wortelstamppot, is een typisch wintergerecht. Het wordt gemaakt door aardappelen, wortelen (meestal winterpeen) en uien

Nadere informatie

BURGER WRAPS VEGGIE CHILI. Slank En Fit Diner recepten

BURGER WRAPS VEGGIE CHILI. Slank En Fit Diner recepten Slank En Fit Diner recepten BURGER WRAPS Mager rundergehakt hamburgers ( hoeveelheid naar aantal personen) 1 kopje sperziebonen in stukjes gesneden 1/2 kop gehakte verse koriander Verse rode peper in stukjes

Nadere informatie

Zacht fruit. Overheerlijke recepten

Zacht fruit. Overheerlijke recepten Zacht fruit Overheerlijke recepten Zacht, teer zomerfruit, zoals frambozen, bramen, bessen en blauwe bessen, zijn juist nu optimaal. Zo geurig, zo sappig proeft u ze alleen onder de juli zon! Proef t Seizoen

Nadere informatie

Lekker eten met weinig koolhydraten

Lekker eten met weinig koolhydraten Lekker eten met weinig koolhydraten Groentenrolletjes Geroosterde 1 courgette 1 rode paprika 2 eetlepels olijfolie enkele takjes peterselie 100 gram roomkaas 2 teentjes knoflook 8 sneetjes Atkins koolhydraat

Nadere informatie

Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg

Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg ...lekkere recepten voor in de nachtdienst Koolhydraatrijke recepten werkt voor de zorg Koolhydraatrijke recepten Bewezen is dat koolhydraatrijke voeding vanaf ongeveer de tweede helft van de nachtdienst

Nadere informatie

WEEK 1 1200 KCAL DAG 1

WEEK 1 1200 KCAL DAG 1 DAG 1 Gebakken groente met ei. Magere kwark Bak 1 opscheplepel gesneden rode paprika en 1 opscheplepel champignons met een eetlepel olijfolie. Voeg daar vervolgens 2 eieren bij en bak alles al roerend

Nadere informatie

Menu oktober 201 2. Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus. **** Salade champignons. **** Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma

Menu oktober 201 2. Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus. **** Salade champignons. **** Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma Menu oktober 201 2 Sint Jacobsschelp met groene kruidensaus Salade champignons Auberginekaviaar met ricotta en coppa di Parma Kwartels met rode biet en cantharellen Appelsoep met peren onder een bladerdeegdekseltje

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Recent is uit een internationaal onderzoek gebleken dat biologisch voedsel een hogere voedingswaarde heeft dan niet biologisch voedsel. Biologische gewassen zoals groenten, fruit

Nadere informatie

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger

Doe een flinke scheut olie in de pan en fruit de ui en wortel op laag vuur aan. Voeg ruim een halve liter water toe en zet het vuur hoger Italiaanse tomtatensoep Per 4 personen 1 liter 1 ui 2 teentjes knoflook 1 wortel 2 blikken gepelde tomaten Olijfolie Suiker Chilipoeder 50 ml slagroom Potje pesto Snij de uit en wortel heel klein Doe een

Nadere informatie

Logus Proefmenu Maart 2015

Logus Proefmenu Maart 2015 Logus Proefmenu Maart 2015 Groene Smoothie (kiwi, appel spinazie en avocado) Bosbes Yogi (yoghurt, sinaasappelsap, banaan en bosbes) Courgettesoep met gember en bieslook - Spicy zalm met clementine salsa

Nadere informatie

PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt

PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt PiTabrOOD met FaLaFeL & GrieKse YogHurt Falafel is balletjes gemaakt van kikkererwten en verschillende kruiden en is een traditioneel gerecht in het Midden Oosten en Noord-Afrika. Kikkererwten bevatten

Nadere informatie

RECEPTEN HUMPHREY FRIDT

RECEPTEN HUMPHREY FRIDT 10 KOOLHYDRAATARME RECEPTEN HUMPHREY FRIDT 1. BIEFSTUK MET SALADE > 120 gram biefstuk > 3 handjes ijsbergsla > 1 handje rucola sla > 2 radijsjes > 1 bosui > 1 eetlepel magere yoghurt > 1 theelepel tuinkruiden

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Deze week was het weer in het nieuws: de meeste Nederlanders krijgen teveel zout binnen. 6 gram zout per dag is het maximum terwijl veel van de Nederlanders 9 tot 10 gram zout binnenkrijgen.

Nadere informatie

RECEPTEN ROSARIO Januari 2014

RECEPTEN ROSARIO Januari 2014 RECEPTEN ROSARIO Januari 2014 Vrijdagavond - 31 januari 2014 Fettucine met courgetten 5OO gr Fettucine Olijfolie 1.300 gram courgettes 150 gr. Parmezan Pijnboompitten Kook de pasta in ruim kokend water.

Nadere informatie

Groente met courgette, uitjes en champignons

Groente met courgette, uitjes en champignons Slank En Fit Lunch recepten HARTIG Groente met courgette, uitjes en champignons 1 knoflookteentje Halve courgette 50 gr zilver uitjes 50 gr olijfjes 1 tomaat Half bakje champignons 150 gram sperzie boontjes

Nadere informatie

EXPERIENCE OUTSIDE-IN. Recept 1. Wat en hoe beweegt jouw doelgroep? Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen

EXPERIENCE OUTSIDE-IN. Recept 1. Wat en hoe beweegt jouw doelgroep? Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen Recept 1 Viskoekjes met spicy korianderdip - 20 personen spicy korianderdip 2 groene Spaanse pepers, ontzaad en fijngesneden 2 groene paprika, ontzaad en gesneden 2 tenen knoflook, geraspt 4 cm verse gember,

Nadere informatie

Voeg de room en de kruiden toe en warm nog 1 minuut door. Breng de soep op smaak met zout en versgemalen peper.

Voeg de room en de kruiden toe en warm nog 1 minuut door. Breng de soep op smaak met zout en versgemalen peper. Receptuur t Streekfornuus voor ZorgAccent Het kerstmenu: *Lichtgebonden crèmesoep met tuinkruiden *Varkenshaasmedaillons met champignonsroomsaus *Gebakken aardappelen/aardappelpuree *Gemengde sla *Miniquiche

Nadere informatie

Piemonte. Antipasti Paprika s met bagna caoda Pollo Tonnato. Primo: Risotto met pompoen en kaassaus. Secondo: Gestoofde kip met paddestoelen

Piemonte. Antipasti Paprika s met bagna caoda Pollo Tonnato. Primo: Risotto met pompoen en kaassaus. Secondo: Gestoofde kip met paddestoelen Piemonte Antipasti Paprika s met bagna caoda Pollo Tonnato Primo: Risotto met pompoen en kaassaus Secondo: Gestoofde kip met paddestoelen Dolci: Panna cotta met vruchtensaus Baci di dama www.martijnpostma.nl

Nadere informatie

LOGUS Mini Proef-menu Juli 2011

LOGUS Mini Proef-menu Juli 2011 LOGUS Mini Proefmenu Juli 2011 Tomatensoep met perzik en mascarpone Visfilet met tomaat en kappertjes Witte chocolade muffins Yoghurtijs met aardbei en een koeklepeltje Tomatensoep met perzik en mascarpone

Nadere informatie

Stevige winterkost. Receptengids

Stevige winterkost. Receptengids Stevige winterkost Receptengids Buiten is het guur en koud, dus breekt de tijd aan voor stevige winterkost. Wintergroenten zijn niet alleen gezond, maar ook enorm lekker! Met wintergroenten kun je eindeloos

Nadere informatie

Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011. Aardappelgerecht(februari)... 1. Natte preipot(april)... 2

Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011. Aardappelgerecht(februari)... 1. Natte preipot(april)... 2 Vegetarische gerechten door Gery Mulder uit de ANBO Nieuwsbrief 2011 Aardappelgerecht(februari)... 1 Natte preipot(april)... 2 Courgettesoep(mei)... 3 Rabarber met een variatie(juli-augustus)... 4 Meloensalade(september)...

Nadere informatie

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 33+34

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 33+34 SUGARCHALLENGE! LARGE programma Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s Dag 33+34 Dag 33 Ontbijt: Havermoutpap met dadels en noten 1 portie rijstmelk/ havermelk/ amandelmelk 3 eetlepels havervlokken

Nadere informatie

Voedingswaarden per spiesje: 50 kcal, 0,5 g eiwit, 10 g koolhydraten, 0 g vet, 0,5 gram vezel

Voedingswaarden per spiesje: 50 kcal, 0,5 g eiwit, 10 g koolhydraten, 0 g vet, 0,5 gram vezel Hapjes en dips Aardbeienspiesjes Voor 10 spiesjes: 400-500 gram (kleine) aardbeien 2 eetlepels limoensap 2 eetlepels honing Gestampte muisjes of geraspte kokos 10 blaadjes munt 10 (saté)prikkers Bereiding

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015!

KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK wenst u een gezond en smaakvol 2015! KOOK-OOK helpt graag mee om 2015 gezond van start te laten gaan. Hierbij weer een tas vol lekkere en eerlijke groenten. Veel producten uit de KOOK-OOK tas

Nadere informatie

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl,

voor een gezond voedingspatroon met een gezonde leefstijl, Beste KOOK-OOK klant! Gezond eten en genoeg bewegen zorgen ervoor dat je lekker in je vel komt te zitten. Met deze tas vol gezond lekkers kom je dus al een heel eind. Iedereen kent wel iemand die met z

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Ieder seizoen kent weer andere soorten groente en fruit. In deze tijd van het jaar zijn deze soorten dan extra lekker, of zelfs alleen dan verkrijgbaar. Bovendien is het beter voor

Nadere informatie

Groene asperges met roodloof en cantharellen

Groene asperges met roodloof en cantharellen Groene asperges met roodloof en cantharellen o 3 stronkjes roodloof o 2 el. olijfolie o 200 gr. cantharellen of shii-take in stukken o ½ el. honing o 500 gr. heel kleine groene asperges (korenaren) of

Nadere informatie

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur.

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur. Over de Tong Op heel veel scholen ga ik smaakproeven doen. Ook op jullie school! En jullie kunnen me daarbij helpen door aan mijn experimenten mee te doen. Als goede proefpersonen willen jullie je natuurlijk

Nadere informatie

Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon. Ingrediënten: Bereiding:

Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon. Ingrediënten: Bereiding: Kerstrecept 600 kcal, vlees Oosterse Kalkoendijfilet 4 personen, 314 kcal per persoon 500 g (biologische) kalkoendijfilet 4 eetlepel Japanse sojasaus, minder zout 1 eetlepel rijstazijn 1 eetlepel Chinees

Nadere informatie

Week van de Smaak 2013

Week van de Smaak 2013 Week van de Smaak 2013 Op zoek naar een aantal geweldig lekkere ecologische of verrassende soepen? Zoek niet langer, want de Week van de Smaak verzamelde voor u 7 recepten ter inspiratie. Smakelijk! ECOLOGISCHE

Nadere informatie

Soepje van schorseneren met wilde champignons

Soepje van schorseneren met wilde champignons Benodigdheden : 30 g boter Soepje van schorseneren met wilde champignons 800 ml gevogeltefond 1 l kippenbouillon 1 teentje look 1 dl witte wijn 1.5 kg schorseneren 1 ui P&z 150 g wilde champignons (trompet

Nadere informatie

Spaghetti nd meatballs

Spaghetti nd meatballs Dag 1 Champignons op toast 2 sneeën brood đ el. citroensap Ɖ el. peterselie Ɖ tl. cayennepeper peper & zout 1. Toast de sneetjes brood in de broodrooster 2. Bak de champignons in olijfolie voor 3 min op

Nadere informatie

10 Luxe Afslank Recepten

10 Luxe Afslank Recepten 10 Luxe Afslank Recepten Dieetsnel.nl Kees van Hessel Recept 1 Omelet met kampernoelies 10 tot 15 minuten 1 pers - 2 eieren - 250 gram kampernoelies - sjalotjes - peterselie - peper & zout Borstel de kampernoelies(champignons)

Nadere informatie

Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon

Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon Kerstrecept 500 kcal, vlees Biefstuk met pittige mierikswortelsaus 4 personen, 232 kcal per persoon 500 gram biefstuk in 4 porties 4 eetlepel Griekse yoghurt volvet 4 eetlepel geraspte mierikswortel (potje)

Nadere informatie

Variatie in je sla! Eet smakelijk, Mirjam Zwemmer Bieze

Variatie in je sla! Eet smakelijk, Mirjam Zwemmer Bieze RECEPTEN MET SLA! Variatie in je sla! Als lichte avondmaaltijd, snelle gezonde lunch of als bijgerecht. Salade is altijd goed! Iedereen heeft zijn eigen saladerecept, maar er zijn nog zo veel meer variaties

Nadere informatie

Heerlijke pastagerechten. Receptengids

Heerlijke pastagerechten. Receptengids Heerlijke pastagerechten Receptengids Een goede en evenwichtige voeding is belangrijk voor je gezondheid. Zorg er dus voor dat je alle nuttige voedingsstoffen in de juiste hoeveelheden binnenkrijgt. Het

Nadere informatie

Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind

Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind Veiligheid & Hygiëne Veilig eten met je kind Zijn groente en fruit nog wel gezond ondanks alle bestrijdingsmiddelen? Op nederlands groente en fruit valt het het gelukkig nog mee. Daar moet wel bij vermeld

Nadere informatie

Kerstmenu RECEPTEN. borrel & brunch

Kerstmenu RECEPTEN. borrel & brunch Kerstmenu borrel & brunch Ingrediënten (10 personen): Wortelsoepje Italiaans in een glaasje borrelhapje 1 ui 1 teentje knoflook 1 stengel bleekselderij 400 g winterwortels 1 el olijfolie 500 ml bouillon

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort.

Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort. Beste KOOK-OOK klant, Het vlees dat wordt gebruikt in de KOOK-OOK tas is afkomstig van Slagerij Haverkort. Haverkort is een waar familiebedrijf. Herman Haverkort heeft de slagerij aan de Assendorperstraat

Nadere informatie

t Is weer tijd voor BBQ! www.powerslim.nl.be

t Is weer tijd voor BBQ! www.powerslim.nl.be t Is weer tijd voor BBQ! Eindelijk schijnt de zon en lopen de temperaturen op, heerlijk! Wat is er nu gezelliger dan op een warme zomeravond buiten barbecueën? Gelukkig past barbecueën goed in het PowerSlim

Nadere informatie

Mosselen. Overheerlijke recepten. @dekamarkt of @dekawijnmarkt. facebook.com/ dekamarkt. www.dekamarkt.nl. Klantenservice 0251-276628

Mosselen. Overheerlijke recepten. @dekamarkt of @dekawijnmarkt. facebook.com/ dekamarkt. www.dekamarkt.nl. Klantenservice 0251-276628 Mosselen @dekamarkt of @dekawijnmarkt www.dekamarkt.nl facebook.com/ dekamarkt Klantenservice 0251-276628 Overheerlijke recepten Sappige mosselen met lekkere saus, daar eet iedereen zijn vingers bij op!

Nadere informatie

Heerlijke pompoensoep met gebakken brood

Heerlijke pompoensoep met gebakken brood SOEPEN INHOUD SOEPEN Heerlijke pompoensoep met gebakken brood... 3 Heerlijke rundvlees of tomaten soep met croutons... 4 Kippige tomaten soep... 5 Maaltijd soep op z n Spaans... 6 Oud Hollandse erwtensoep...

Nadere informatie

Aardappelen/ pasta/rijst

Aardappelen/ pasta/rijst Boodschappenlijstje vrouw Intensive - week 3 FASE B = afvallen en overstappen op een evenwichtig eetpatroon met ca. 700 900 kcal Intensive producten 14 porties Intensive Shakes, Pudding of Muesli Groenten

Nadere informatie

bospaddenstoelensoep

bospaddenstoelensoep bospaddenstoelensoep * VOORBEREIDEN (dag voor het kerstdiner): * Week de gedroogde paddenstoelen 15 minuten in water. * Snipper de ui en pers of snijd de knoflook fijn. Snijd de bleekselderij in kleine

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016!

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! ZwARte BoNeNSoEP Met PuLLeD PoRK Zoete aardappel is lekker en gezond. Een zoete aardappel is een knol en behoort, in tegenstelling

Nadere informatie

Genieten. van lekker eten

Genieten. van lekker eten Genieten van lekker eten Food Connect Passie voor eten Een maaltijd die met liefde is gekookt, dat is elke dag weer een cadeautje. Aan onze maaltijden proef je dat ze met aandacht zijn bereid. We kiezen

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle.

Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle. Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt gedurende het zomerseizoen veel gebruik van groentes uit Zwolle. De meeste groentes die in de KOOK-OOK tas zitten, zijn afkomstig van het biologisch-dynamisch tuinbouwbedrijf

Nadere informatie

Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas

Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas Vijgen met gorgonzola en dadels met serranoham en Parmezaanse kaas 5 vijgen 200 gram gorgonzola 10 dadels 5 dunne plakjes serannoham 100 gram parmezaan Zout & peper Bereidingswijze vijgen: Verwarm de oven

Nadere informatie

wok Wokken met Flandria-groenten wok around the clock

wok Wokken met Flandria-groenten wok around the clock wok wok around the clock Wokken met Flandria-groenten Wokken is een zeer gezonde manier van koken. Je hoeft maar weinig vetstof te gebruiken en je kan zoveel groenten en fruit toevoegen als je wil. De

Nadere informatie

Power Slim Proof Hapjes

Power Slim Proof Hapjes Power Slim Proof Hapjes Afvallen en een sociaal leven wordt vaak gezien als een moeilijke combinatie. Het liefste zou je dan ook je sociale leven even stop willen zetten wanneer je aan het afvallen bent.

Nadere informatie

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 23+24

SUGARCHALLENGE! LARGE programma. Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s. Dag 23+24 SUGARCHALLENGE! LARGE programma Voor een suikervrije, gezonde JIJ! Basismenu s Dag 23+24 Dag 23 Ontbijt: aardbeien smoothie 1 portie aardbeien 1 portie geitenyoghurt (of zuivelvrij: sojayoghurt) Meng de

Nadere informatie

kost Gratis Gratis recepten recepten gezonde nummer 1 in gezondheid

kost Gratis Gratis recepten recepten gezonde nummer 1 in gezondheid Winterse kost 0 3 Gratis Gratis gezonde recepten gezonde recepten nummer Eet smakelijk! Buiten is het guur en koud, dus breekt de tijd aan voor stevige winterkost. Wintergroenten zijn niet alleen gezond,

Nadere informatie

LOGUS Proefmenu mei 2012

LOGUS Proefmenu mei 2012 LOGUS Proefmenu mei 2012 Tuinbonensoepje met ansjovis croutons Klassieke asperges met ei, gerookte zalm en krieltjes Victoriacake met aardbeien Vanille koekjes Tuinbonensoepje met ansjovis croutons Voorgerecht:

Nadere informatie

Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken

Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken Heerlijke ovenschotels met verse aardappels, die iedereen kan maken Verse aardappels. Jullie smaken naar meer. 1 Makkelijke en Lekkere Aardappelschotels Met verse aardappels kun je enorm variëren. Wat

Nadere informatie

Vegetarische recepten. Receptengids

Vegetarische recepten. Receptengids Vegetarische recepten Receptengids GezondheidsNet stelt in het samenwerking met het Voedingscentrum iedere maand een receptenboekje samen. Deze maand twee receptenboekjes: één voor de vleesliefhebber,

Nadere informatie

Roerei met champignons

Roerei met champignons 1 Roerei met champignons Voor 1 persoon 1 EL boter, ghee, kokos- of olijfolie ½ rode paprika en 1 tomaat in blokjes of ½ ui en 10 kleine champignons in plakjes 3 eieren Zout, peper 1. 1 EL boter verhitten

Nadere informatie

PROOF. fingerfood. www.powerslim.nl.be

PROOF. fingerfood. www.powerslim.nl.be PROOF fingerfood www.powerslim.nl.be PROOF fingerfood Afvallen en een sociaal leven wordt vaak gezien als een moeilijke combinatie. Het liefste zou je dan ook je sociale leven even stop willen zetten wanneer

Nadere informatie

3. Snij ondertussen de wortel, prei, en selderij klein en spoel deze schoon. 4. Prak het gehakt plat met een vork en kruid het gehakt met wat maggi.

3. Snij ondertussen de wortel, prei, en selderij klein en spoel deze schoon. 4. Prak het gehakt plat met een vork en kruid het gehakt met wat maggi. GROENTESOEP Bouillon Wortelen Selderij Prei Gehakt Soepvlees Maggi Vermicelli GROENTESOEP 1. Breng de bouillon aan de kook. 2. Snij het soepvlees klein. 3. Snij ondertussen de wortel, prei, en selderij

Nadere informatie

Visburger. Voor 1 persoon. Voedingswaarde: 260 kcal, 26,3 gram eiwit, 6,9 gram koolhydraten, 15,6 gram vet, 1,4 gram vezels.

Visburger. Voor 1 persoon. Voedingswaarde: 260 kcal, 26,3 gram eiwit, 6,9 gram koolhydraten, 15,6 gram vet, 1,4 gram vezels. bestaat dit jaar 10 jaar! Reden voor een feestje! Speciaal voor u hebben wij de 10 meest populaire recepten van de afgelopen 10 jaar verzameld. Met deze lekkere en gezonde recepten blijft u op gewicht

Nadere informatie

Zo heerlijk makkelijk en gezond!

Zo heerlijk makkelijk en gezond! Zo heerlijk makkelijk en gezond! 4616_P_NL_Broch 1 13/02/12 09:46 Geniet van je favoriete groenten het hele jaar door! De maximale tijd tussen het oogsten van een groente en het verwerken ervan is vijf

Nadere informatie

Hongarije. Pörkölt. www.ajvar.nl. Marhapörkölt pörkölt van rundvlees

Hongarije. Pörkölt. www.ajvar.nl. Marhapörkölt pörkölt van rundvlees Pörkölt Marhapörkölt pörkölt van rundvlees 800 gr. rundvlees zonder been 3 grote uien 4 teentjes knoflook 2 el. reuzel of olie 1½ el. zoet paprikapoeder 1 tomaat, tomaten uit blik 1 paprika 1 dl. rode

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Je bent wat je eet. Een gezegde wat veel wordt gebruikt in de volksmond. Maar waar komt dit eigenlijk vandaan? Het menselijk lichaam werkt op een fascinerende manier. Zonder dat je

Nadere informatie

Kookworkshop SSgN Receptenboekje

Kookworkshop SSgN Receptenboekje Kookworkshop SSgN Receptenboekje Dit receptenboekje bevat 6 recepten. Deze recepten komen uit het Sporterskookboek (Harms-Aris & Geerets, 2006) en bevatten allemaal weinig vet, voldoende eiwit en ruimschoots

Nadere informatie

Femma Italiaans Koken met Carlo

Femma Italiaans Koken met Carlo Femma Italiaans Koken met Carlo 15/02/2016 Alle recepten zijn voor 4 personen AntiPasti 1. Crostini con tapenade di Genua 1 stokbrood 1 citroen 1 tomaat 2 dl olijfolie( extra vergine) Zout & peper 200g

Nadere informatie

Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden. Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant. Voorgerecht voor 4 personen

Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden. Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant. Voorgerecht voor 4 personen Hondshaai in gelei, raapjes, platte kaas en kruiden Quote:. De klassieke hondshaai in gelei in een moderne variant Hondshaai : 1 scheut azijn ½ ui 1 citroen 1 takje tijm 1 takje rozemarijn 1 blaadje laurier

Nadere informatie

Verwarmende soepen. Tomatensoep.

Verwarmende soepen. Tomatensoep. ! Verwarmende Tomatensoep. Tomaten, veel tomaten in kleine blokjes snijden Prei, in fijne ringen snijden Ui, snipperen Knoflook, heel fijn snijden of persen Wortel, in kleine blokjes snijden Verse basilicum,

Nadere informatie

Weekmenu 1. Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel

Weekmenu 1. Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel Weekmenu 1 Maandag Toscaanse kapucijnerschotel* Kropsla Magere yoghurt met appel en kaneel Dinsdag Vlaamse stooflappen* Gekookte aardappelen Sperziebonen Magere vanillevla Woensdag Heldere groentesoep

Nadere informatie

Kookworkshop MONIQUE VAN WESSUM AFSLANKCOACH VAN WESSUM AFSLANKCOACH MONIQUE

Kookworkshop MONIQUE VAN WESSUM AFSLANKCOACH VAN WESSUM AFSLANKCOACH MONIQUE Kookworkshop Regelmatig organiseer ik voor mijn klanten een kookworkshop om ze laten zien en proeven hoe lekker en gevarieerd je kunt blijven eten en toch kunt afvallen. Hierbij een impressie van de vorige

Nadere informatie

Barbecue. Overheerlijke recepten

Barbecue. Overheerlijke recepten Barbecue Overheerlijke recepten Het is geen ingrediënt, maar een techniek: barbecueën. Maar de smaak ervan hoort wel degelijk bij een seizoen: de zomer! Vandaar dat we voor de barbecue graag een plaats

Nadere informatie

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM GEZONDE RECEPTEN ITALIAANSE KRUIDEN OMELET Voeg de uienringen en een eetlepel water toe aan een voorverwarmde pan. Bak de uien net zolang totdat het kleine beetje water in verdampt. Voeg daarna een kleine

Nadere informatie

Tomatensoep. Eet smakelijk. Muffins. Nodig:

Tomatensoep. Eet smakelijk. Muffins. Nodig: Tomatensoep Nodig: 1 liter water. 1 kilo rijpe tomaten. 2 groentebouillonblokjes. 1 prei of klein zakje soepgroente. Vermicelli. 1. Doe het water in de pan en breng het aan de kook. 2. Was en snij de tomaten

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Steekproducten worden steeds populairder de laatste tijd. Veel mensen hechten steeds meer waarde aan de producten die de streek waarin ze wonen te bieden heeft. Vaak heeft de eigen

Nadere informatie

Menu 20 November 2014. Voorgerecht. Soep. Hoofdschotel. Dessert

Menu 20 November 2014. Voorgerecht. Soep. Hoofdschotel. Dessert Voorgerecht Torentje van ananas en gerookte eendenborst Soep Uienvelouté met spekjes en geitenkaas Hoofdschotel Paddenstoelenrisotto, pastinaakcrème en hazelnoten Dessert Crêpes Suzette Smakelijk Voorgerecht

Nadere informatie

Schol is. Schol is lekker en gezond. Schol is smullen!

Schol is. Schol is lekker en gezond. Schol is smullen! Schol is smullen! GEZOND SNEL LEKKER Ook de mannen van de zee zijn enthousiast: schol is eenvoudig te bereiden, niet vet en heerlijk van smaak. Bovendien is de graat gemakkelijk te verwijderen en hebben

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Het is voorjaar!! Bruis je echter niet van energie, sterker nog, laat je energiepeil nog heel wat te wensen over?! Misschien heb je een voorjaarsdip. Gelukkig kan je met een voeding

Nadere informatie

Lever op zijn curries en zure appel

Lever op zijn curries en zure appel Lever op zijn curries en zure appel 2 uien 300 gr lever (biologisch) 1 teentje knoflook 2 goudreinetten 1 blaadje laurier Jamaicapeper (piment) Kruidenzout Kerrie (madras) 200 gr gierst 2 teentjes knoflook

Nadere informatie

RECEPT GELE PAPRIKAROOM MET GEMBER

RECEPT GELE PAPRIKAROOM MET GEMBER GELE PAPRIKAROOM MET GEMBER - 4 gele paprika s - het wit van 6 (jonge) preistengels - 500 g aardappelen - 2 à 3 sjalotten - 5 cm verse gember - 2 spl olijfolie - 2 l groenten (of kippen-) bouillon - 200

Nadere informatie

Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn)

Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn) Ananas con vinho do porto (ananas met robijnrode portwijn) Bereidingstijd: minimaal 4 uur. Voor 8 personen. 1 grote rijpe verse ananas of 1 groot blik ananasschijven 125 milliliter rode portwijn Suiker

Nadere informatie

Wokken met Flandria-groenten

Wokken met Flandria-groenten wok Wok around the clock Wokken met Flandria-groenten Wokken is een hedendaagse snelle en gezonde manier van koken die oorspronkelijk ontstond in Azië. U hoeft maar weinig vetstof te gebruiken en u kunt

Nadere informatie

Salade met gebakken lams haas met Mediterrane dressing. Ingrediënten voor de dressing;

Salade met gebakken lams haas met Mediterrane dressing. Ingrediënten voor de dressing; Salade met gebakken lams haas met Mediterrane dressing. Ingrediënten voor de dressing; 2,5 dl olijf olie. 1 fijn gesnipperde rode ui. 2 fijn gesneden teentjes knoflook. 1/2 blikje maïs korrels. lepel gehakte

Nadere informatie

kost Gratis recepten gezonde

kost Gratis recepten gezonde Winterse kost 10 13 Gratis gezonde recepten Eet smakelijk! Buiten is het guur en koud, dus breekt de tijd aan voor stevige winterkost. Wintergroenten zijn niet alleen gezond, maar ook enorm lekker! Met

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! KOOK-OOK maakt zoveel mogelijk gebruik van biologische producten. Wat is biologisch? En waarom maakt KOOK-OOK zo graag gebruik van biologische producten? De term biologisch heeft

Nadere informatie

Vegetarische gerechten van Gery Mulder

Vegetarische gerechten van Gery Mulder Vegetarische gerechten van Gery Mulder Tomaten preisoep... 1 Zuuurkoolschotel, een echt wintergerecht... 2 Aardappelgerecht... 3 Rabarber met een variatie... 5 Natte preipot... 6 Tomaten preisoep Benodigd:

Nadere informatie