Hoe zit dat met... koemelk?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe zit dat met... koemelk?"

Transcriptie

1 Hoe zit dat met... koemelk? Een voedingsmiddel waarover heel wat tegenstrijdige meningen bestaan is koemelk. Als we reclameboodschappen zoals melk, de witte motor, melk moet, melk doet je goed of melk is goed voor elk mogen geloven, dan zou koemelk voor iedereen een onmisbaar voedingsmiddel zijn. Ook het profile- ren van melk als de ultieme calciumbron tegen osteoporose of als excellen- te eiwitbron levert de zuivelindustrie geen windeieren op. Toch zijn er heel wat argumenten om de mythe van koemelk te ontkrachten en, als we toch van melkproducten willen gebruik maken, op zijn minst te kiezen voor de zure, gefermenteerde melkproducten of voor geitenmelk. Een synthese. Moedermelk is superieur Dat voor een opgroeiende baby borstvoeding superieur is ten opzichte van flesvoeding op basis van koemelk, dat lijkt de logica zelf en wordt door niemand betwist. Daar zullen we in dit artikel dus niet al te diep op ingaan. Bij alle zoogdieren is het trouwens zo dat pasgebo - ren dieren veel beter gedijen op de melk van het moederdier, dan o p melk van een andere diersoort. Via de borstvoeding krijgt een baby om te beginnen heel specifieke antilichamen aangereikt van de moeder, die het anders niet zou krijgen als het op koemelk werd gevoed. Het is dan ook bewezen dat kinderen die borstvoeding krij - gen, minder vaak infecties van het maagdarmkanaal, oorontstekingen en luchtwegeninfecties doormaken dan kinderen op flesvoeding. Verder is de samenstelling van moedermelk ook veel beter afgestemd op het kind. Ze bevat ongeveer 3 à 3,5 maal minder eiwit dan koemelk, omdat een menselijke baby niet zoals een kalf in 47 dagen in gewicht moet verdubbelen, maar daar 180 dagen over mag doen. Moedermelk is daarentegen 50 % rijker aan het natuurlijke suiker lactose of melksuiker dan koemelk, wat beter tegemoet komt aan de functie en de hogere ontwikkelingsgraad die het menselijke zenuwstelsel moet bereiken. Moedermelk bevat trouwens ook meer taurine en onverzadigde vetzuren dan koemelk, wat ook gunstiger is voor de hersenen. Opmerkelijk is het feit dat het krijgen van borstvoeding op zuigelingenleeftijd zelfs op volwassen leeftijd nog beschermende uitwerkingen lijkt te hebben: een beter vetgehalte in het bloed (met een betere verhouding HDL/LDL-cholesterol), minder CRP in het bloed (een merker voor ontstekingsprocessen), een lager risico op overge - wicht, op hoge bloeddruk, diabetes en hart- en vaatziekten. Dat het voor een zwangere of zogende vrouw ook niet aangewezen is om zelf veel koemelk te drinken, wordt door bepaalde natuurartsen ondermeer als volgt verklaard: om zich te beschermen tegen onvoldoend e verteerde koemelkeiwitten (zie verder) in de darmen, dient de moe - der veel afweerstoffen, de zogenaamde immuunglobulines A (Ig A ) aan te maken. Dit leidt tot een verminderde inname van Ig A bij de zuigeling via de borstvoeding, waardoor deze gemakkelijker allergieën kan vertonen zoals eczeem en luchtwegenklachten. Wanneer we naar de natuur kijken, dan ligt het antwoord voor de hand: er wordt nooit langer gezoogd dan wanneer een jong driemaal het geboortegewicht heeft bereikt. Behalve wanneer het gaat om huisdieren, die hun natuurlijke instincten grotendeels hebben verloren, halen de meeste zoogdieren dan ook na die periode hun neus op voor melkvoeding. Voor de mens zou op basis van deze redenering na de leeftijd van 1 jaar melk dus ook helemaal niet meer geschikt zijn. Ee n blik op de fysiologie van de spijsvertering leert ons trouwens hetzelf - de: we zien dat voorbij de zuigelingenleeftijd het enzym lactase (dat lactose afbreekt) en de enzymen die de eiwitten afbreken (o.a. renine) sterk afnemen. Het is zelfs jammer genoeg zo, dat steeds meer zuigelingen al onvoldoende lactose verteren of intolerant reageren op koemelkeiwitten, zodat hierbij naar oplossingen moet gezocht worden. Men mag dus vanuit de zuivelindustrie blijven argumenteren dat koemelk een zeer complete en compacte voeding is (wat op zich wel klopt), maar wat ben je ermee als je de componenten ervan niet goed kan verteren en opnemen of erger nog, als ze de spijsvertering last berokkenen? Melk blijven drinken is onnatuurlijk Als een moeder geen borstvoeding wil of kan geven en dus kiest voor flesvoeding op basis van koemelk, dan is de volgende vraag die we ons kunnen stellen of het wel raadzaam is om nog koemelk te geven voorbij de zuigelingenleeftijd? Met andere woorden, is het wel aangewezen dat oudere kinderen dagelijks koemelk drinken en horen melkproducten wel thuis op het menu van een volwassene? Winstbejag versus gezondheid Waar koemelk vroeger maar matig werd geconsumeerd en bij de dorpsboer werd gehaald, is na de 2e wereldoorlog en zeker vana f met het machinematig melken van de koeien - melk uitgegroeid tot een industrieproduct dat massaal wordt geconsumeerd en dat ook via kazen, desserts, chocolademelk, melkdrinks, pudding, yoghurt, kwark, room, roomijs, gebak en andere voedingsmiddelen de consument bereikt. Wie het melkdossier grondig onderzoekt, komt dan ook tot de vaststelling dat in reclamecampagnes de waarheid meer dan eens geweld wordt aangedaan en dat melk heel sterk 24 BioGezond september 2008

2 in zijn kwaliteiten wordt overschat omwille van de hebzucht van een industrie die maar één doel heeft: een zo groot mogelijke melkopbrengst verwezenlijken en die zoveel mogelijk aan de man brengen. Om een greep te doen uit de kunstgrepen die er ter wille van het winstbejag worden toegepast: het voortdurend lanceren van promotiecampagnes voor melk met niet bewezen claims, het telkens opnieuw uitvinden van nieuwe producten waarin melk zit verwerkt, het steeds weer zwanger maken van melkkoeien, het wegnemen van het kalf na de geboorte, het machinaal melken voor een no g grotere melkgift en dan hebben we het nog niet over de lichaamsvreemde stoffen die in de teelt of de verzorging van de dieren worden gebruikt (zie verder). Veel calcium, toch niet goed voor de botten Het is inderdaad waar dat koemelk veel calcium bevat en dat zullen we via een jarenlange hersenspoeling en uitgekookte reclamecampagnes ook geweten hebben. Maar het enig wat uiteindelijk telt is de hoeveelheid calcium die in het menselijke organisme daadwerkelijk wordt opgenomen en vastgehouden. En daar knelt precies het schoentje bij koemelk! Om te beginnen is het calciumcarbonaat in melk al een moeilijk op te nemen vorm van calcium. Verder zit het calcium in melk samen met een zeer grote hoeveelheid fosfor, het mineraal dat in competitie treedt met calcium voor opname in de darm en dus de eigenlijke calciumopname verlaagt. Zo hebben bijvoorbeeld moedermelk en amandelmelk een veel betere calcium/fosfor verhouding. Trouwens, de fosfor die helaas wel zeer goed opneembaar is, kan door het onevenwicht met calcium in het lichaam bijdragen tot overdreven lengtegroei, slappe spieren en gewrichtsbanden, vermoeidheid, angsten en hyperventilatie. Ook is het zo dat het calcium, ondermeer door de hoger beschreven vorming van wrongel, zeer innig verbonden zit met de caseïne-melkeiwitten, waardoor ze Met het machinematig melken van de koeien is melk uitgegroeid tot een industrieproduct dat massaal wordt geconsumeerd. niet goed wordt opgenomen. Ten slotte is het zo dat de eiwitrijke melkproducten in het lichaam aanleiding geven tot de vorming van veel zure afbraakproducten, die ter neutralisatie aan het lichaam precies calcium onttrekken. Epidemiologische onderzoeken tonen trouwens duidelijk aan dat de zuivelgebruikende westerling, ondanks de hogere absolute inname van calcium, veel meer osteoporose vertoont dan volkeren die geen melk gebruiken. Ook een uitgebreide studie bij verpleegsters toonde aan dat wie twee of meer glazen melk per dag dronk, helemaal geen kleinere kans maakte op arm- of heupfracturen dan wie er maximaal één glas per week dronk. Voor wie bang is om zonder melk onvoldoende calcium binnen te krijgen: veel interessantere calciumbronnen zijn noten en zaden (sesamzaad, amandelen en hazelnoten zijn toppers), groenten (groente groenten en koolsoorten zijn heel interessant), haver, zalm, gedroogd fruit. Lactose-intolerantie Wat bij het gebruik van koemelk voorbij de zuigelingleeftijd heel vaak een probleem oplevert, is de lactose of melksuiker. Na de zoogperiode neemt immers bij mens en dier de activiteit van het enzym dat lactose moet verteren (lactase) geleidelijk af of valt ze zelfs helemaal weg. Zo schat men dat in België 15 % van de volwassenen echt lactose-intolerant zijn en al door het beschei - den gebruik van melkproducten klachten krijgen als krampen, darmgassen, diarree en ontstekingsverschijnselen in de dikke darm. Maar bij nader onderzoek blijkt 75 % van de volwassene n een bepaalde graad van lactose-intolerantie te vertonen en het overmatige gebruik van melkproducten te moeten vermijden. Hierbij dient vermeld te worden dat vaak het verband tussen de klachten en het melkproduct niet worden gelegd, omdat de verschijnselen door lactose-intolerantie soms redelijk ver op afstand kunnen optreden van de inname van het veroorzakende product. Nu is het Kaukasische ras nog een stuk beter af dan mensen van Afrikaanse of Aziatische origine: daar is de lactose-intolerantie nog veel meer uitgesproken en legt het frequent gebruik van melk nog een grotere belasting op het organisme. Koemelkintolerantie en -allergie Nu is het niet alleen lactose die voor de gebruiker van koemelk een probleem kan opleveren. In melk zitten uiteraard ook heel wat eiwitten. Het hoofdaandeel van die eiwitten zijn de zogeheten caseïnes, dat zijn de eiwitten die bij de kaasbereiding worden gestremd met de vorming van kaas. Deze eiwitten zijn helemaal niet zo vlot te verteren in het menselijke spijsverteringskanaal: i n contact met maagsappen slaan ze neer tot een soort wrongel, een moeilijk te verteren en taaie substantie. Omdat die kleverige eiwitten onvoldoende kunnen afgebroken worden door de eiwits- plitsende enzymen, circuleren verderop in de darm te grote eiwitpartikels, die kunnen gisten en rotten, die het darmslijmvlies kun - nen prikkelen en die ook voor een deel doorheen het darmslijmvlies sijpelen en in het bloed terechtkomen. In het bloed worden deze grote moleculen door het immuunsysteem als lichaamsvreemd beschouwd en worden er afweermoleculen tegen gevormd. Al die zaken kunnen leiden tot koemelkintolerantie, waarbij naast de overmatige prikkeling van het darmslijmvlies het immuunantwoord mee de oorzaak kan vormen of kan bijdragen tot verschijnselen als eczeem en andere vormen van huiduitslag, hooikoorts, astma, oorontstekingen, ontstekingen van de bovenste en de onderste luchtwegen, gebrekkige eetlust, darmkrampen, diarree, huilerigheid, slecht slapen, prikkelbaarheid, ADHD Zelfs auto-immuunreacties, waarbij lichaamseigen weefsels worden aangevallen, kunnen door dit verschijnsel in de hand gewerkt worden. Vooral jonge kinderen met een onrijp immuunsysteem zijn gevoelig voor het optreden van koemelkintolerantie. Hierbij moet zeker opgemerkt worden dat de klachten door koemelkintolerantie vaak pas 20 uur en later na de inname van melk optreden en het verband vaak niet gelegd wordt. In meer zeldzame gevallen kan er sprake zijn van echte koemelkallergie, waarbij binnen de drie kwartier gereageerd wordt met symptomen als urticaria (netelroos), angio-oedeem (opzwellen van slijmvliezen, zoals van de keel of tongbasis) tot zelfs een anafy - lactische reactie (leidend tot shock). Hierbij moeten we vermel - den dat koemelkintolerantie en -allergie vaak miskend worden door de reguliere geneeskunde en dat veel klachten gewoon wor - den toegeschreven aan lactose-intolerantie, terwijl de intoleranti e of allergie op de eiwitten meer verstrekkende gevolgen kan hebben. En om nog een kwakkel recht te zetten: koemelkallergie ontgroei je niet. 26 BioGezond september 2008

3 KOEMELK Bedenkingen bij de pasteurisatie Als men überhaupt koemelk zou willen drinken, dan zou rauwe melk absoluut de voorkeur moeten wegdragen. Niet alleen bevat rauwe melk nog een aantal nuttige enzymen, vitaminen en ongedenatureer - de eiwitten, ze bevat ook gunstige melkzuurbacteriën, die de verme - nigvuldiging van slechte, bederfverwekkende bacteriën in toom kan houden. Door het meermaals pasteuriseren van melk bij 60 à 70 C worden helaas veel werkzame enzymen en vitaminen in melk gedenatureerd (tot 50 %) en worden eiwitten in onnatuurlijke, verwarde spiraalvormen gevlochten. Gepasteuriseerde melk verliest hierdoor niet alleen aan voedingswaarde, ze wordt dus ook moeilijker verteerbaar voor de menselijke enzymen dan rauwe melk en leidt veel gemakkelijker tot constipatie en andere spijsverteringsklachten. Bovendien blijkt die pasteurisatie niet echt afdoende te zijn om de schadelijke bacteriën te vernietigen. Die vormen onder die omstandigheden sporen of houden even hun adem in, om na de pasteurisatie lustig verder te gaan groeien. Zo kunnen ongunstige stammen van de bacterie Eschericha coli en zelfs de salmonellabacterie zich in gepasteuriseerde melk achteraf sneller ontwikkelen door het wegvallen van de goede bacteriën en aanleiding geven aan infecties die men eigenlijk net door de pasteurisatie wou vermijden. Rauwe melk die men laat staan, zal door melkzuurbacteriën tot een zure melk transformeren, gepasteuriseerde melk zal daarentegen evolueren tot een rottende massa met en bepaald onfrisse geur. Wat we ook binnenkrijgen Het zou eigenlijk niet mogen als de voorschriften strikt worden nageleefd, maar het is geweten dat er in de melkveesector zaken gebeuren die het daglicht niet mogen zien. Het spreekt vanzelf dat de rampzalige stoffen die worden gebruikt bij die malafide praktijken ook via de koemelk worden doorgegeven aan de mens. Hierbij denken we onde r- meer aan stoffen die maken dat koeien bijkomen in lichaamsgewicht : schildklierremmers, groeihormoon en valiumachtige stoffen opdat de dieren niet teveel onnodig zouden bewegen. Zou het kunnen dat de toename van bepaalde kankers bij de mens voor een deel kunnen toegeschreven worden aan de hormoonresiduen die we via de melkproducten binnenkrijgen? Verder zijn er de vaak kwistig gebruikte anti- biotica om de koeien gezond te houden in hun wankele gezondheidstoestand. Die antibioticaresten kunnen niet alleen de humane darmflora aantasten, ze kunnen de mens allergisch maken voor antibiotica als ze die zelf eens nodig zouden hebben. Ook kunnen we nie t voorbijgaan aan het gewijzigde voedingspatroon van het melkvee. I n plaats van grasvoeding wordt er meer en meer bijvoeding gegeve n, waarin vaak voedingsstoffen zitten die niet geschikt zijn voor deze herkauwers (denk maar hoe de dioxinecrisis ontstond, aan het gevaar op BSE ) en die soms onbekende micro-organismen bevatten, die vervolgens aan de mens worden doorgegeven. Ter illustratie van tot wat de onnodige bewerkingen en toevoegingen, die melk ondergaat, leiden: als een kalf wordt gevoed met de koemelk, zoals ze ter menselijke consumptie wordt aangeboden, dan wordt het dier na een half jaar zo stijf als een plank of gaat het dood. Bedenkingen bij de homogenisatie Ook het homogeniseren van koemelk is een bewerking die koemelk er nog een stuk minder interessant op maakt. Door de koemelk onder hoge druk door een zeer fijne filter te persen, worden de in melk aanwezige vetdruppeltjes (de zogeheten liposomen) 10 of meer malen verkleind. Deze kleinere vetpartikeltjes omgeven vervolgens hierbij als een beschermend jasje koemelkeiwitpartikels die onder normale omstandigheden vrij vlot worden afgebroken in het verteringsproces, maar die nu ongewijzigd en ongehinderd door het darmslijm - vlies opgenomen worden en zo in de bloedbaan terechtkomen. Wat zoals hoger gesteld, leidt tot het onnodig prikkelen van het immuunsysteem, waarbij deze zogeheten allergene vreemde eiwitten leiden tot de vorming van afweerstoffen met het ontwikkelen van koemelkintolerantie en daarmee verbonden ziektesymptomen. Vanwege dit mechanisme kunnen zelfs kinderen die borstvoeding krijgen, koemelkintolerantie of -allergie vertonen, als de moeder koemelk gebruikt en via de borstvoeding die koemelkallergenen doorgeeft aan de baby! De kleine vetpartikeltjes zorgen er trouwens voor dat ook hormonen niet worden afgebroken en onveranderd in het bloed gesluisd worden. Verband met ziekten Zonder daarom uiteraard de directe oorzaak te zijn, is inmiddels van heel wat aandoeningen geweten dat het regelmatige gebruik van koemelk er een bevorderende factor voor is. Een causaal verband is voor verschillende aandoeningen al gelegd of zelfs bewezen: - Juveniele diabetes of type 1 diabetes: het verband is vooral duidelijk aangetoond in Scandinavische landen, waar enorm veel melk wordt gedronken en de jeugdvorm van diabetes vee l meer voorkomt bij de autochtone bevolking in vergelijking met allochtone, niet-melkdrinkende medelandgenoten en in vergelijking met andere westerse landen, waar veel minder melk wordt gedronken. De verklaring voor deze relatie ligt hem in een combinatie van factoren. Bepaalde van de vreemde koemelkeiwitten zijn antigeen, dat wil zeggen dat ze aanleiding geven tot de onnodige vorming van antilichamen, die zich op de insulinesecreterende pancreascellen kunnen zetten en vervolgens door de tussenkomst van macrofagen door een auto-immune reactie tot vernietiging van deze cellen leiden. Zo is er door wetenschappers al een boviene albumine peptide (meer bepaald het A1 bètacaseïne) geïdentificeerd, die tot een dergelijke auto-immune reactie leidt. De verminderde opname van essentiële mineralen (zie wat lager) draagt hier ook bij tot het minder functioneren van het immuunsysteem. - Osteoporose, allergieën, gespannen spieren, kuitkrampen: omdat zoals hoger gesteld, calcium uit melk juist minder goed wordt opgenomen en omdat calcium dan nog fosfor wordt tegengewerkt is er verband met deze aandoeningen. Bepaalde onderzoekers menen de relatie met osteoporose heel duidelijk te zien, anderen houden het erbij dat melk in elk geval niet beschermt tegen osteoporose zoals wordt beweerd. - Spijsverteringsproblemen en voedingstekorten: de calciumrijke melk neutraliseert het zoutzuur in de maag, wat de eiwitvertering in de maag niet ten goede komt. Niet alleen wordt de pancreas, die ook een voorname rol speelt in de eiwitvertering, hierdoor overbelast, onvolledig verteerde eiwitpartikels 28 BioGezond september 2008

4 KOEMELK van allerlei ingenomen voedingsmiddelen leiden zo tot verlies van het beschermende immuunglobuline A (Ig A) in het darmslijmvlies en tot het ontstaan van allerlei voedingsintoleranties. Bovendien leidt het basisch maken van de maag en het ontstaan van de hoger vernoemde wrongel tot een verminderde opname van essentiële mineralen zoals calcium, zink, sele- - nium en vanadium. Anemie, stagnatie in celdelingprocessen, verminderde been- - aanmaak, zweervorming, steriliteit, miskramen, sneller dementie door een vitamine B12-gebrek: omdat melk de vorming van de intrinsieke factor in de maag afremt, de stof die - onontbeerlijk is voor de opname van vitamine B12 Atherosclerose: studies tonen aan dat melkdrinkers meer kans maken op aderverkalking of het dichtslibben van de slaga- - - ders, ondermeer door het gebrek aan essentiële vetzuren en door een verhoogde homocysteïnespiegel op basis van een vita - mine B12-tekort. Vooral een verband met melk die het A1 bètacaseïne bevat, werd gelegd Meer vorming van slijmen en meer luchtwegeninfecties onder de vorm van neusverkoudheden, sinusitis, otitis (oorontsteking), tonsillitis (amandelontsteking): omdat de onver- - teerde, vreemde eiwitpartikels de darm en de slijmvliezen p rikkelen om meer slijmen te vormen, omdat de weerstand ver- - laagd wordt door de druk op het immuunsysteem Eczeem, luierdermatitis, hooikoorts, astma, (juveniele) artritis: door verlagen van de weerstand, door het ontstaan van koemelkintolerantie, door auto-immuniteit, en bewezen door het feit dat het weglaten van koemelk uit het dieet soms heel sterke verbeteringen geeft (naast eventueel ook suiker, tarwe, gluten en eieren) De ziekte van Crohn: bepaalde onderzoekers leggen het verband tussen de bacterie mycobacterium avium paratuberculo - sis in melk, die niet wordt vernietigd door pasteurisatie, en de ziekte van Crohn Acné: koemelk bevat veel progestagenen en die kunnen in he t menselijke lichaam, na omzetting in androgenen, de acné stimuleren Borst-, eierstok- en prostaatkanker: zeker als er naast de oes - trogenen door het kweekproces ook groeihormoon en insulin - like growth factor (IGF-1) in de melk zit, is er een verhoogde kans op deze kankers. Deze stoffen worden namelijk door pasteurisatie niet vernietigd en door homogenisatie zelfs beschermd Multiple sclerose: retrospectieve epidemiologische studies tonen aan dat MS veel meer voorkomt bij mensen die als kind flesvoeding kregen in plaats van borstvoeding. Verder zou ook het lagere gehalte aan essentiële vetzuren in koemelk en de ver - minderde opname van essentiële voedingsstoffen (vit B12, selenium, zink ) een rol spelen. Tandbederf: koemelk bevordert d e ontwikkeling van bepaalde bacteriën, die bijdragen tot cariës - - A2 melk veiliger dan A1 melk Wanneer we iets dieper ingaan op de eiwitsamenstelling van koemelk en meer bepaald de caseïnes van nabij bekijken, dan moet er een niet onbelangrijk onderscheid gemaakt worden tussen A1 melk e n A2 melk. Eerstgenoemde melk, die vooral wordt verkregen uit de rundveerassen van West-Europa (dus ook in België), bevat een genetische variant van het bètacaseïne, namelijk A1 bètacaseïne. A2 melk, die daarentegen vooral afkomstig is van koeienrassen uit Afrika, Azië en delen van Zuid-Afrika, bevat een andere variant van het bètacaseïne: A2 bètacaseïne. Nu is de A1 melk een stuk minder veilig dan de A2 melk. Hierboven gaven we reeds aan dat epidemiologische studies suggereren dat het A1 bètacaseïne meer dan waarschijn- lijk mee aan de basis kan liggen van diabetes type 1 door het uitlok - ken van een auto-immuunantwoord en vernietiging van de insulinevormende bètacellen van de pancreas. Maar andere onderzoeken zou- den ook een duidelijke associatie zien van A1 melk met een aantal andere aandoeningen zoals atherosclerose en dus vernauwingen van de kransslagaders, met autisme, schizofrenie en de ziekte van Crohn. Deze A1 melk zou volgens sommige onderzoekers zelfs een rol kunnen spelen in wiegendood! Als deze A1/A2 hypothese juist blijkt te zijn (en daar lijken meer dan 100 wetenschappelijke studies op te wijzen), dan zou het omschakelen van A1 melk naar A2 melk een absolute must zijn. A1 melk is alsnog nog niet verkrijgbaar in België; in Australië en Nieuw-Zeeland is A2 melk sinds 2003 op de markt. Gelukkig zijn er zure melkproducten Nu is het zo dat we ons niet geheel van melkproducten moeten onthouden, als we over onze gezondheid willen waken. Er bestaan geluk- kig in de natuur fermentatieprocessen, die een voedingsmiddel een stuk waardevoller kunnen maken. Denk hierbij maar aan de meer werkzame gefermenteerde knoflook versus gewone look, de lichter verteerbare tempeh ten opzichte van sojabonen, het meer gezondheidsbevorderende appelazijn in vergelijking met appelsap. Ook melk kan door een fermentatieproces veredeld worden tot een voedingsmiddel dat de mens al een stuk meer ligt dan gewone melk. Als (bij voorkeur rauwe, niet gepasteuriseerde en niet gehomogeniseerde) melk aan een natuurlijk fermentatieproces wordt onderworpen, da n levert die met dikmelk (biogarde), yoghurt, kefir of kwark melkproducten op die een stuk meer gezondheidsbevorderend zijn. Zo is het lactosegehalte een heel stuk lager omdat dit tweewaardig suiker is gesplitst, is er met rechtsdraaiend melkzuur (bij gebruik van de juiste lactobacillen) een substantie die de ontwikkeling van de darmflo ra bevordert en zijn de eiwitten voor een deel voorverteerd zodat z e minder aanleiding geven tot intolerantie of allergie. Toch zullen er altijd nog mensen zijn die zelfs zure melkproducten achterwege dienen te laten vanwege een uitgesproken intolerantie (op lactose of melkeiwitten) of een echte allergie. Melkwei-eiwit, het ideale eiwitsupplement Hoezeer we koemelk ook kunnen afraden, ondermeer op basis van haar moeilijk te verteren en kleverige caseïne-eiwitten, toch schuilt er net in melk ook een zeer hoogwaardig eiwit met diverse positieve werkingen! Meer bepaald het eiwit in de melkwei, het restproduct van de melk dat wordt bekomen nadat de caseïnes zijn neergeslagen onder de vorming van kaas, is een zeer compleet, licht verteerbaar en gezondheidsbevorderend eiwit met een hoge biologische waarde van maar liefst 159 (meer dan het dubbel van de caseïnes en van sojaeiwit). Melkwei-eiwit kan als voedingssupplement zeer veel diensten bewijzen bij onder andere spieropbouw, spierherstel na inspanningen, intensieve groei, ondergewicht, zogen, ouderdomszwakte, zwakke weerstand, wondherstel en elke situatie waarbij er nood is aan extra en hoogkwalitatief eiwit. Kies hierbij wel voor een mel- Kefir wordt ook wel yoghurtplantje genoemd. 30 BioGezond september 2008

5 kwei-isolaat en geen melkweiconcentraat, omdat eerstgenoemd voedingssupplement uiterst laag is aan lactose en melkvetten, en neem een preparaat dat verkregen werd door een zachte crossflow-microfiltratie en niet door een agressieve ion-electroforese. Geitenmelk meer geschikt voor de mens Zonder hier al te diep op in te gaan in dit bestek, mag men stellen dat geitenmelk een stuk meer geschikt is voor de mens dan koemelk, en dus beter wordt gegeven aan zuigelingen die geen borstvoeding krijgen. Daar zijn verschillende redenen voor: - de vetten in geitenmelk zijn lichter verteerbaar dan die in koemelk: omdat 35 % van de vetzuren in geitenmelk behoren tot de lichter verteerbare middellangketenige vetzuren (MCFA s), in tegenstelling tot de slechts 17 % MCFA s in koemelk (voor meer info over de MCFA s: zie ook het artikel over de kokosnoot elders in deze BioGezond) - de eiwitten in geitenmelk zijn lichter verteerbaar dan de eiwitten in koemelk: geitenmelk benadert meer het eiwitprofiel van moedermelk dan koemelk; geitenmelk heeft een lagere concentratie alfa-s1-caseïne, waardoor het in contact met het maagzuur een luchtiger en brokkeliger wrongel maakt en de spijsverteringsenzymen beter hun werk kunnen doen - geitenmelk is minder allergeen dan koemelk en leidt daardoor minder tot intolerantie: omdat geitenmelk minder alfa-s1- caseïne bevat dan koemelk; omdat in geitenmelk niet die ande - re allergene eiwitten van koemelk bevat zoals bètalactoglobulines, A1 bètacaseïne en bovine serumalbumine. Wel moet erme e rekening gehouden worden ongeveer 40 % van de mensen met koemelkintolerantie ook intolerantie op geitenmelk vertonen - geitenmelk is een stuk beter voor de slijmvliezen van de spijsvertering dan koemelk: niet alleen door de hierboven aangehaalde lagere kans op intolerantie, ook het feit dat geitenmelk in vergelijking met koemelk een hoger gehalte aan nucleotiden (basisverbindingen voor DNA en RNA) vertoont, leidt tot een betere ontwikkeling, uitrijping en reparatie van de darmslijmvliezen, tot een betere darmflora en een betere afweerrespons - er is een betere opname van de mineralen calcium, zink, ijzer, koper en selenium uit geitenmelk dan uit koemelk - geitenmelk bevat in tegenstelling tot koemelk geen A1 bèta - caseïne, het allergene eiwit, dat hoger werd aangehaald en mogelijk mee aan de basis zou kunnen liggen van diabetes type 1 en andere aandoeningen. Een dergelijke correlatie is niet aangetoond voor het eiwit A2 bètacaseïne dat wel in geitenmelk zit. Wel moeten we opmerken dat geitenmelk uiteraard ook lactose bevat en dus niet geschikt is bij lactose-intolerantie. Wie zo weinig mogelijk kans op intolerantie op geitenmelk wil maken, kiest het best voor geitenmelk afkomstig van geiten uit Nieuw-Zeeland. In die laatste zit een merkelijk lager gehalte aan alfa-s1-caseïne, dat potentieel aan de basis van intolerantie kan liggen. Zijn eitjes echt de boosdoener? Er bestaat tegenwoordig een groot misverstand over het eten van eieren. Er wordt ons aangeraden slechts 2 eitjes per week te eten. Velen weten niet eens waarom, anderen zeggen dat het de cholesterol doet stijgen. Eieren zijn zeer gezond, denk maar, ze bevatten alle basisstoffen voor het leven van het kuiken. Ze zijn een perfecte vleesvervanger door hun aanbreng van eiwitten van zeer goede kwaliteit. Bovendien leveren ze alle vetoplosbare vitaminen (A, D, E en K) evenals vitaminen van het B-complex (belangrijk bij de vertering) en zijn ze een uitstekende ijzerbron. Van alle voedingsmiddelen die we eten behoren eieren tot de voedingsmiddelen die het meest rijk zijn aan cholesterol (ongeveer 350 mg voor 2 eieren). Vandaar het grote misverstand rond het eten van eieren. De lever in ons lichaam maakt zelf cholesterol aan omdat cholesterol onontbeerlijk is voor het vervullen van een aantal levensnoodzakelijke functies zoals het maken van vitamine D, belangrijk voor een goede calcium opname en dus een goede stevigheid van het bot. Ook is cholesterol de bouwsteen van onze celwanden. Het ei is juist zo rijk aan cholesterol omdat deze nodig is voor het ontwikkelen van de celwanden van het kuiken dat eruit groeit. Nochtans heeft cholesterol een negatieve bijklank gekregen te wijten aan onze westerse voeding die ons een aantal voedingsmiddelen aanbiedt met gevaarlijk hoge hoeveelheden aan verzadigde vetten en geraffineerde suikers, beide de grootste risicofactoren voor het onstaan van de LDL cholesterol (ook de slechte cholesterol genaamd omdat deze cholesterol wordt afgezet in de wanden van onze aders en zo harten vaatziekten veroorzaakt). Wat betreft cholesterol in eieren, wezen meerdere studies uit dat de consumptie van eieren hoegenaamd geen invloed heeft op een stijging van de LDL cholesterol in het bloed, onder andere omdat het meeste deel (ongeveer 60%) van het vet onverzadigd is, wat wil zeggen dat het net het cholesterolniveau in het bloed zal doen dalen. Bovendien bevatten eieren fosfolipiden (bij de meeste mensen beter bekend als lecithine) die als taak hebben zich te binden aan de cholesterol zodat deze kan worden afgevoerd naar de lever. Mijn advies is, wees niet bang om een extra vers eitje te eten, maar wees kritisch in het eten van voedingsmiddelen die niet enkel op basis van eieren worden gemaakt maar tevens schadelijke vetten en suikers bevatten. Tekst: Pascale Slagmulders, BioGezond september

Welke voeding gaat u uw baby geven?

Welke voeding gaat u uw baby geven? Welke voeding gaat u uw baby geven? Inleiding Nu u zwanger bent, heeft u veel keuzes te maken. Zo gaat u bijvoorbeeld kiezen welke voeding u aan uw baby gaat geven. De beste voeding voor uw baby is borstvoeding.

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wat is een koemelkallergie? Een koemelkallergie is een ongewenste reactie op het eiwit in de koemelk. De oorzaak hiervan is een abnormale reactie van het natuurlijke afweermechanisme

Nadere informatie

Waarom A2/A2-melk? Dit verhaal begon in 1993 toen in Nieuw-Zeeland ontdekt werd dat bij kinderen, die van het eiland Samoa naar Nieuw-Zeeland gekomen

Waarom A2/A2-melk? Dit verhaal begon in 1993 toen in Nieuw-Zeeland ontdekt werd dat bij kinderen, die van het eiland Samoa naar Nieuw-Zeeland gekomen Waarom A2/A2-melk? Dit verhaal begon in 1993 toen in Nieuw-Zeeland ontdekt werd dat bij kinderen, die van het eiland Samoa naar Nieuw-Zeeland gekomen waren, veel meer diabetes Type 1 voorkwam, dan bij

Nadere informatie

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk?

Productinformatie: Melk en melkproducten. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van jou verwacht? Wat is melk? Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over de eigenschappen van melk. We vertellen je waarvoor je melk en melkproducten kunt gebruiken. Ook kom je meer te weten over de verschillende soorten melk

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Recente wetenschappelijke bevindingen

Recente wetenschappelijke bevindingen Referentie: dit document bevat tekstgedeeltes die afkomstig zijn uit de brochure Geitenmelk Gezondheid!, een uitgave van de Vlaamse Beroepsgeitenhouderij, studieclub van professionele geitenmelkproducenten.

Nadere informatie

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Hilde Maris 4 TherapieWijzer Een woordje uitleg... 9 1. De geschiedenis van granen... 13 1.1. Tarwe is genetisch

Nadere informatie

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon

Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten en gedroogde zuidvruchten passen in een gezond voedingspatroon Noten, rozijnen, gedroogde pruimen en andere gedroogde zuidvruchten bevatten veel gezonde vetten, vezels, vitamines en mineralen. Uit

Nadere informatie

Plantaardige voeding 1

Plantaardige voeding 1 Plantaardige voeding 1 Aanbevolen dieet Eiwitten 15% Vetten 10% koolhydraten 75% Hoe eten wij? Groente- en fruitconsumptie daalt Stijging in consumptie van kant- en klaarproducten Daling in consumptie

Nadere informatie

Voedselallergie en voedselintolerantie

Voedselallergie en voedselintolerantie DC 29 Voedselallergie en voedselintolerantie 1 Inleiding Bij voedselallergie of voedselintolerantie is er sprake van overgevoelige reacties op voedsel of bepaalde bestanddelen in voedsel. De informatie

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Moeten mensen er echt mee leren leven of... zou het ook aan onze voeding kunnen liggen?

Moeten mensen er echt mee leren leven of... zou het ook aan onze voeding kunnen liggen? Darmklachten zijn een steeds vaker voorkomend probleem. Ondanks de toename van het aantal klachten is er nog steeds geen passende oplossing gevonden voor het probleem. In mijn praktijk Detoxenzo kloppen

Nadere informatie

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar...

Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Omega-3 vetzuren: wat... waarom... waar... Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL. GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA CHOLESTEROL GabrieleJasmin@Fotolia DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat problemen

Nadere informatie

Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten

Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten Standpuntnota van de ENSA Scientific Advisory Committee Inleiding Eiwitten zijn een belangrijke voedingsstof die nodig zijn voor de groei en het herstel

Nadere informatie

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Prima vertering graanproducten Vezelrijk, bevordert de stoelgang Vermindert opgeblazen gevoel na de maaltijd Iemand met coeliakie kan absoluut

Nadere informatie

Oathie. de opvolger van brood. Oathie is een product van:

Oathie. de opvolger van brood. Oathie is een product van: Oathie de opvolger van brood Oathie is een product van: 2 3 Oathie is een revolutionair voedingsmiddel In tegenstelling tot brood is het niet opgebouwd uit tarwe of meel. Het bevat vooral havermout, vezels,

Nadere informatie

V OEDING. Goed nieuws! EN KOOLHYDRATEN. Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij

V OEDING. Goed nieuws! EN KOOLHYDRATEN. Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij V OEDING EN KOOLHYDRATEN Goed nieuws! Documentatie- en Informatiecentrum van de Tiense Suikerraffinaderij Houdt u van suiker? Ja? Uitstekend! U hoeft zich hierover niet langer schuldig te voelen. Integendeel

Nadere informatie

Voeding bij chronische longziekten

Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Voeding bij chronische longziekten Goede lichamelijke conditie Veel mensen met chronische longziekten (ook wel COPD genoemd) hebben voortdurend last van hun aandoening.

Nadere informatie

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal

Nadere informatie

HEBBEN NIET TOT EEN BETERE GEZONDHEID VAN ONZE HUISDIEREN GELEID.

HEBBEN NIET TOT EEN BETERE GEZONDHEID VAN ONZE HUISDIEREN GELEID. Wat kan leiden tot een betere gezondheid van ons huisdier! De beter opgeleide dierenartsen, nieuwe antibiotica, meerdere medicijnen, meer geld voor de gezondheidszorg voor dieren en meer dierenartsen en

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

De fysiologische basis van de melkproductie. Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC

De fysiologische basis van de melkproductie. Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC De fysiologische basis van de melkproductie Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC De fysiologische basis van de melkproductie Moedermelk; hoe? Moedermelk; hoeveel? Moedermelk; samenstelling? Aandachtspunten

Nadere informatie

Bij een voedselallergie is het immuunsysteem rechtstreeks betrokken. Hierbij spelen allergenen een rol.

Bij een voedselallergie is het immuunsysteem rechtstreeks betrokken. Hierbij spelen allergenen een rol. Borstvoeding en (voedsel)overgevoeligheid door Andrea Gnoth Als voedsel niet goed verdragen wordt noemen we dat tegenwoordig een voedselovergevoeligheid. De afgelopen jaren hebben de wetenschap en de medische

Nadere informatie

Allergie bij zuigelingen

Allergie bij zuigelingen Dit infobulletin is bedoeld voor alle zorgverleners die te maken hebben met borstvoeding. Voor vragen over de bulletins kun je terecht bij de voorzitter van de werkgroep. Annet Mulder: ann.mulder@zgt.nl

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

12-11-2012. De fysiologische basis van de melkproductie. De fysiologische basis van de melkproductie. Hormonen tijdens lactatie

12-11-2012. De fysiologische basis van de melkproductie. De fysiologische basis van de melkproductie. Hormonen tijdens lactatie De fysiologische basis van de melkproductie Anita Badart, diëtist / lactatiekundige IBCLC Moedermelk; Aandachtspunten hoe? hoeveel? samenstelling? De fysiologische basis van de melkproductie Lactose Vetten

Nadere informatie

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de vermoeidheid? Gezond eten, wil niet enkel zeggen voedsel

Nadere informatie

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie 1 : Steeds meer mensen hebben er last van Huiduitslag, buikpijn, diarree, benauwdheid, een ellendig moe gevoel: deze verschijnselen komen u vast en zeker bekend voor.

Nadere informatie

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma!

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD 101 JUNKFOOD Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! Week 1, Junkfood Snel, pijnloos en effectief! klantenservice@optimalegezondheid.com

Nadere informatie

WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION

WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION WELLNESS CATFOOD DOG & CAT WELLNESS DOGFOOD HI-TEC BALANCED NUTRITION NL 2 WELLNESS CATFOOD Wellness WELLNESS KITTEN WELLNESS ADULT WELLNESS SENSITIVE King Qualifood is een divisie van de firma Natural

Nadere informatie

Wat is een allergie? Afweersysteem

Wat is een allergie? Afweersysteem De allergie survivalgids 15 Hoofdstuk 1 Wat is een allergie? Afweersysteem Voordat we uitleggen wat een allergie is, is het handig dat je eerst weet wat een afweersysteem is. Het afweersysteem van je lichaam

Nadere informatie

De brochure is een uitgave van de Stichting Voedselallergie, patiëntenorganisatie voor mensen met voedselovergevoeligheid.

De brochure is een uitgave van de Stichting Voedselallergie, patiëntenorganisatie voor mensen met voedselovergevoeligheid. koemelk allergie Als het vermoeden bestaat dat een kindje allergisch is voor melk, komen er heel wat vragen op de ouders af. Wat is een koemelkallergie? Hoe wordt de diagnose gesteld? Hoe zijn de klachten

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

*Natuurgeneeskundige. *Docent irisdiagnostiek. circe-natuurgeneeskunde.nl 2

*Natuurgeneeskundige. *Docent irisdiagnostiek. circe-natuurgeneeskunde.nl 2 Tijd voor voeding *Natuurgeneeskundige *Docent irisdiagnostiek circe-natuurgeneeskunde.nl 2 *Voeding. *De geschiedenis van onze voeding. *De huidige gezondheidsproblemen. *Wetenschappelijk onderzoek en

Nadere informatie

Dieetadvies bij lactose-intolerantie

Dieetadvies bij lactose-intolerantie Dieetadvies bij lactose-intolerantie Om lactose te kunnen verteren is lactase nodig, een enzym dat in de wand van de dunne darm wordt gemaakt. Als er geen of onvoldoende lactase wordt aangemaakt, kan de

Nadere informatie

Melk- en melkvervangende producten

Melk- en melkvervangende producten Melk- en melkvervangende producten Melk- en melkvervangende producten Melkproducten zijn belangrijk in een gezonde voeding. Zij zijn onze voornaamste leverancier van calcium, noodzakelijk voor de groei

Nadere informatie

DE NATUURLIJKE WERKING VAN ONBEWERKT VOEDSEL.

DE NATUURLIJKE WERKING VAN ONBEWERKT VOEDSEL. DE NATUURLIJKE WERKING VAN ONBEWERKT VOEDSEL. In de loop van het leven of geschiedenis heeft de mens of mensheid altijd gestaan voor keuzes. Op het moment dat er keuzes gemaakt moesten worden is er altijd

Nadere informatie

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

Een gezonde groei en ontwikkeling van je kind

Een gezonde groei en ontwikkeling van je kind Een gezonde groei en ontwikkeling van je kind Natuurlijk en vol bouwstoffen CAMPAGNE GEFINANCIERD MET DE STEUNCAMPAGNE VAN DEGEFINANCIERD EUROPESE UNIE MET DE STEUN VAN DE EUROPESE UNIE Inhoud Voorwoord

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

Interview Colin Campbell [25-04-2005]

Interview Colin Campbell [25-04-2005] Interview Colin Campbell [25-04-2005] Wij zijn opgegroeid met het idee dat we melk moeten drinken om gezond te blijven, wat denkt u hiervan? Wij moeten onze gedachten hierover ietwat bijstellen. Ik ben

Nadere informatie

Rauwe melk. Effecten van bewerking op gezondheid. Lucy van de Vijver, Jan de Wit Louis Bolk Instituut

Rauwe melk. Effecten van bewerking op gezondheid. Lucy van de Vijver, Jan de Wit Louis Bolk Instituut Rauwe melk Effecten van bewerking op gezondheid Lucy van de Vijver, Jan de Wit Louis Bolk Instituut Is rauwe melk gezond(er)? Veel verhalen Zijn deze ook onderbouwd met onderzoek? literatuuronderzoek Gefinancierd

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Praktijk voor Fysiotherapie. Altijd in beweging

Praktijk voor Fysiotherapie. Altijd in beweging Praktijk voor Fysiotherapie Altijd in beweging In samenwerking met. Viola Gijzen, diëtist Mieke Verschuren/Marijke Sligchers, fysiotherapeuten Inhoud Inleiding Wat is COPD? COPD en dan? COPD en voeding

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet

Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Je bent wat je eet Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Versnellen melkproducten de ziekte van Huntington? Is er een verband

Nadere informatie

Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass

Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass Leven na de Gastric Bypass Nut vitaminenen voedingssupplementen na gastric bypass Apr. Depreitere Visie Supplementen zijn er in overvloed In specifieke gevallen hebben ze hun nut Gebruik met gezond verstand

Nadere informatie

- Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten. Cacao als medicijn

- Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten. Cacao als medicijn - Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten Cacao als medicijn De indianen gebruiken al eeuwenlang cacao als medicijn. De eerste beschreven therapieën dateren

Nadere informatie

De Kracht van Eiwit. Hans Wassink. EFAA Fitness- & Personal Training Congres 15 Februari 2009, Noordwijkerhout

De Kracht van Eiwit. Hans Wassink. EFAA Fitness- & Personal Training Congres 15 Februari 2009, Noordwijkerhout De Kracht van Eiwit Hans Wassink EFAA Fitness- & Personal Training Congres 15 Februari 2009, Noordwijkerhout Programma Eigen Kracht 10.00 uur De Kracht van Eiwit Hans Wassink 11.15 uur Afslanken met IJzer

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding?

Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme Waarom eet je eigenlijk vegetarisch?waar haal je je eiwitten vandaan?zijn die schoenen van leer?is vegetarisme een volwaardige voeding? Vegetarisme is een voedingsgewoonte die meer en meer

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Medicinale dranken - Chlorophyl

Medicinale dranken - Chlorophyl Medicinale dranken - Chlorophyl Chlorophyl (water) Een wonder van de natuur. Chlorophyl en de balans zuren en base Giffen, schadelijke stoffen en andere milieubelastende stoffen, zoals een onevenwichtige

Nadere informatie

Minisymposium voedselallergie. 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe

Minisymposium voedselallergie. 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe Minisymposium voedselallergie 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe Verschillende noten Verschillende noten Voedsel allergie Wat is allergie? Allergie is een afweerreactie (van

Nadere informatie

Nieuws van TerraLife. In dit nummer: Allergie en hooikoorts. Eczeem en andere huidklachten. Thema koopzondag mei. Workshop bomenopstelling

Nieuws van TerraLife. In dit nummer: Allergie en hooikoorts. Eczeem en andere huidklachten. Thema koopzondag mei. Workshop bomenopstelling Nieuws van TerraLife In dit nummer: Allergie en hooikoorts Eczeem en andere huidklachten Thema koopzondag mei Workshop bomenopstelling Beste TerraLife klanten, Afgelopen maand hebben we met TerraLife op

Nadere informatie

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen:

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen: IMMUNITEIT 1 Immuniteit Het lichaam van mens en dier wordt constant belaagd door organismen die het lichaam ziek kunnen maken. Veel van deze ziekteverwekkers zijn erg klein, zoals virussen en bacteriën.

Nadere informatie

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen Page 1 of 5 De 27 onmisbare vitaminen en mineralen zaterdag 05 september 2009 Wist je dat een kiwi in verhouding veel meer vitamine C bevat dan een sinaasappel? Week&nd start het nieuwe schooljaar gezond,

Nadere informatie

Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest

Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest Informatie voor ouders Afdeling allergologie / kindergeneeskunde Inhoudsopgave Inleiding 2 De eliminatiefase 3 Flesvoeding 3 Borstvoeding en/of vaste voeding

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Osteopenie. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is osteopenie? Wat zijn de gevolgen van osteopenie? Oorzaak van osteopenie

Osteopenie. Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is osteopenie? Wat zijn de gevolgen van osteopenie? Oorzaak van osteopenie Osteopenie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Inhoudsopgave 1 Wat is osteopenie? 1 Wat zijn de gevolgen van osteopenie? 1 Oorzaak van osteopenie 1 Wie krijgen er last van osteopenie?

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Gezond eten moet dat?

Gezond eten moet dat? 51 K e n n I s m a k e n Gezond eten moet dat? Uit allerlei studies en enquêtes in verband met gezondheid en voeding blijkt dat het aantal zwaarlijvige jongeren toeneemt. Kinderen eten te vaak frieten,

Nadere informatie

Gezonde voeding op het werk

Gezonde voeding op het werk Gezonde voeding op het werk Gezonde voeding op het werk Versie: 01/08/2012 Pagina 1 van 8 GEZONDE VOEDING OP HET WERK 1.Inleiding. Gezonde voeding. Gezonde voeding is voeding die alle voedingstoffen (eiwitten,

Nadere informatie

simply perfect hondenvoeding

simply perfect hondenvoeding hondenvoeding simply perfect Premium Care wordt exclusief geproduceerd voor bij het Forix Groep samenwerkingsverband aangesloten winkels. Informatie Forix Groep Noordwijkerhout - www.forix.nl Premium Care,

Nadere informatie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Veel ouders van kinderen, en ook volwassenen, denken dat een allergie de oorzaak is van eczeem. Zij komen met de vraag bij de huisarts

Nadere informatie

Borstvoeding en (vermeende) voedselallergie 078-2005

Borstvoeding en (vermeende) voedselallergie 078-2005 Borstvoeding en (vermeende) voedselallergie 078-2005 In moedermelk kunnen spoortjes terechtkomen van voedingsmiddelen die door de moeder gegeten of gedronken zijn. Meestal levert dit geen enkel probleem

Nadere informatie

patiënteninformatie dienst maag- en darmziekten lactose-intolerantie GezondheidsZorg met een Ziel

patiënteninformatie dienst maag- en darmziekten lactose-intolerantie GezondheidsZorg met een Ziel i patiënteninformatie dienst maag- en darmziekten lactose-intolerantie GezondheidsZorg met een Ziel Digestief centrum AZ Maria Middelares behaalt ISO 9001:2008-certificaat Het digestief centrum van AZ

Nadere informatie

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken

Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Naam: VOEDINGSSTOFFEN Gezond eten en drinken Wat zijn voedingsstoffen Voedingsstoffen zijn stoffen die je nodig hebt om te lopen, te denken enz. Er zijn 6 soorten voedingsstoffen. 1. eiwitten (vlees, peulvruchten.

Nadere informatie

Supplement behorend bij Foeken, Maarten (2010). Speel je eigen keuringsdienst. NVOX (35)09, p 434-436

Supplement behorend bij Foeken, Maarten (2010). Speel je eigen keuringsdienst. NVOX (35)09, p 434-436 Supplement behorend bij Foeken, Maarten (2010). Speel je eigen keuringsdienst. NVOX (35)09, p 434-436 Overzichten stuifmeel: zie laatste drie pagina s Mogelijke vragen: 1. Honing (1) 1. Wat is het verschil

Nadere informatie

Onder het begrip koolhydraten. Koolhydraten

Onder het begrip koolhydraten. Koolhydraten Koolhydraten gist Onder het begrip koolhydraten verstaan we alle moleculen die opgebouwd zijn uit koolstof, zuurstof en waterstof en die bepaalde chemische eigenschappen gemeenschappelijk hebben. Koolhydraten

Nadere informatie

Nieuws over vitamine K. Suzan Tuinier 26 maart 2011

Nieuws over vitamine K. Suzan Tuinier 26 maart 2011 Nieuws over vitamine K Suzan Tuinier 26 maart 2011 Hoe zien de komende 45 minuten er uit? Vitamine Informatie Bureau Vitamines algemeen Vitamine K in theorie Vitamine K advies NVK en Gezondheidsraad Praktijk:

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,...

Een handvol pompoenzaden per dag: goed op bijten. Pompoenpitten zijn lekker in yoghurt, slaatjes, brood of gebak, pastagerechten,... Toepassingen van pompoenpitten Werkt mee aan de instandhouding van normale testosterongehalten in het bloed door zink Dragen bij tot een normale vruchtbaarheid en voortplanting door zink Goed voor je blaas

Nadere informatie

Quintet. gevaren. gevaren Quintet. Bakkerij. Bakkerij. mijn. mijn

Quintet. gevaren. gevaren Quintet. Bakkerij. Bakkerij. mijn. mijn gevaren Quintet Bakkerij mijn mijn Bakkerij gevaren Quintet Microbiologisch 1 SALMONELLA SPP Typische darmbacterie op eischaal, in melkproducten, chocolade, bloem Overleeft pasteurisatie niet. Groeit niet

Nadere informatie

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9

PERFECT BALANCE. supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 PERFECT BALANCE supergezonde oliemelange met omega-3, omega-6 en omega-9 Deze combinatie van bijzondere biologische oliën bevat precies de essentiële vetzuren die uw lichaam nodig heeft om goed te kunnen

Nadere informatie

Leveraandoeningen bij de hond

Leveraandoeningen bij de hond Leveraandoeningen bij de hond LEVERAANDOENINGEN BIJ DE HOND Leveraandoeningen komen relatief vaak voor bij honden. De afgelopen jaren is er grote vooruitgang geboekt in het achterhalen van de oorzaken

Nadere informatie

H.366781.0614. Osteoporose (bij behandeling voor borstkanker)

H.366781.0614. Osteoporose (bij behandeling voor borstkanker) H.366781.0614 Osteoporose (bij behandeling voor borstkanker) 2 Inleiding U wordt behandeld voor borstkanker, dit heeft invloed op uw botverlies. U krijgt praktische tips om uw botten gezond te houden.

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Zorg bij maagklachten en misselijkheid

Zorg bij maagklachten en misselijkheid Zorg bij maagklachten en misselijkheid Inhoud Maagklachten 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 5 Voorkomen van maagklachten 6 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen

Nadere informatie

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking

Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht. Graag in samenwerking Workshop diabetes en koolhydratenbeperking bij overgewicht Graag in samenwerking Voor zowel kinderen als volwassenen zijn overgewicht en obesitas de belangrijkste risicofactoren voor de ontwikkeling van

Nadere informatie

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing

de voedingskundige samenstelling + onderbouwing de voedingskundige samenstelling + onderbouwing algemene informatie van de drinkvoeding, waarop de hoeveelheden van de ingrediënten zijn gebaseerd: Volledige voeding; drinkvoeding wordt zes keer op een

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes

Afdeling Diëtetiek. Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Afdeling Diëtetiek Voedingsadviezen bij zwangerschapsdiabetes Inleiding Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes die tijdens de zwangerschap ontstaat en meestal na de bevalling

Nadere informatie

Veterinary Care Nutrition. Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten

Veterinary Care Nutrition. Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten Veterinary Care Nutrition Gezondheidsvoeding van de dierenarts voor uw kitten Van harte gefeliciteerd met uw nieuwe huisgenoot! Een kitten in huis is een fantastische gebeurtenis. De basis voor een jarenlange

Nadere informatie

Lactosebeperkt dieet Op proef

Lactosebeperkt dieet Op proef Lactosebeperkt dieet Op proef Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2015 pavo 1208 Inleiding Uit onderzoek is gebleken dat u een lactose-intolerantie heeft en daarom heeft uw arts u verwezen naar de diëtist.

Nadere informatie

Zuivel en gezondheid. De rol van melk, melkproducten en kaas in een gezond voedingspatroon

Zuivel en gezondheid. De rol van melk, melkproducten en kaas in een gezond voedingspatroon Zuivel en gezondheid De rol van melk, melkproducten en kaas in een gezond voedingspatroon Goede voeding Wat is goede voeding? Door alle beschikbare informatie is het soms lastig om door de bomen het bos

Nadere informatie

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten?

WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? WAT ETEN WE VANDAAG? 1 Waarom moet je eten? Alles wat je eet en drinkt noemen we voedingsmiddelen. Voorbeelden hiervan zijn: brood, boter, groenten en vlees. In voedingsmiddelen zitten voedingsstoffen:

Nadere informatie