Silvia Molendijk Juiste enzymactiviteit is de basis van een gezond functionerend lichaam.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Silvia Molendijk Juiste enzymactiviteit is de basis van een gezond functionerend lichaam."

Transcriptie

1 Silvia Molendijk Juiste enzymactiviteit is de basis van een gezond functionerend lichaam. Enzymen breken voedsel af tot basisbestanddelen die het lichaam kan gebruiken. Naast de spijsvertering hebben enzymen ook heel veel andere functies. Ze ruimen de voedselresten op, zodat een lekkende darm kan genezen en intolerantieacties vermindert worden. Enzymen kunnen verstoppingen van slagaders en ophoping in de gewrichten voorkomen. Daarnaast verminderen enzymen de belasting op het immuunsysteem door het opruimen van vrije radicalen en het verhogen van de leukocyten activiteit, T-celactiviteit en fungeren ze tevens als immuunsysteemregulatoren. (Bonney en Davies 1980; Lehmann et al., 1992). Een gezond lichaam heeft een goed enzymniveau Volgens C.H. Wynn (Struktur und Funktion von Enzymen) hebben alle enzymen een eiwittenkarakter, maar zijn niet alle eiwitten enzymen. Dr. Hiromi Shinya schrijft in zijn boek De Enzymfactor over zijn opmerkelijke ontdekking, dat wanneer er in een bepaald deel van het lichaam een grote hoeveelheid van een bepaald enzym word verbruikt, in andere delen van het lichaam een tekort aan noodzakelijke enzymen blijkt op te treden. Zijn conclusie luidt: Als een lichaam een overvloed aan enzymen bezit, wordt de levensenergie en het immuunsysteem erdoor versterkt. Vermijd uitputting van je lichaamsenzymen, houdt het enzymniveau in stand en je lichaam zal gezond blijven. Het in balans zijn en houden van de juiste enzymactiviteit in het lichaam is dus de basis van een gezond functioneren van het hele menselijk en dierlijk systeem. Enzymactiviteit in relatie tot ziekten Dat enzymactiviteit een grote rol speelt bij een behoorlijk aantal aandoeningen, blijkt wel uit de vele studies en onderzoeken met betrekking tot autisme, darmdysbiose, diabetes mellitus type 2, cardiovasculaire risico s, wiegendood, neurologische aandoeningen, afweer- immuunsysteem gerelateerde aandoeningen, allergische aandoeningen, astma, huidproblemen, gebitsproblemen, versnelde veroudering, gewrichtspijnen, spierkrampen, depressies en zelfs kanker. Er is een aantoonbare relatie tussen enzymdeficiënties en ziekten. Transglucosidase (α-glucosidase Aspergillus oryzae) enzym Transglucosidase is een enzym wat zetmeel omzet in prebiotische vezel in het spijsverteringskanaal. Transglucosidase staat bekend om zijn ondersteuning bij het handhaven van een gezonde bloedglucosespiegel, insulineniveau, cholesterol en lichaamsgewicht. Transglucosidase bevordert de groei van nuttige darmbacteriën en ondersteunt de metabolische conditie van bacteriekolonies. De transglucosidase van Aspergillus oryzae synthetiseert uit maltose de disaccharide isomaltose, de trisaccharides, de 4-a-isomaltosyl-n-glucose (panose), de 6-ocisomaltosyl-D-glucose (dextrantriose) en de tetrasaccharide 4ol-dextrantriosyl-n-glucose. Transglucosidase kan koolhydraten omzetten in oligosacchariden. Producten zoals panose en Isomaltooligosaccharide zijn onverteerbare oligosacchariden. Ze worden voornamelijk gebruikt door de Bifidobacteria. Wanneer er een deficiëntie van deze darmbacteriën is, zullen de onverteerbare oligosacchariden de blindedarm weten te bereiken. De afdeling Gastro-enterologie, van de Aichi Medical University School of Medicine in Japan heeft onderzoek gedaan naar de effecten van transglucosidase (TGD) bij diabetes type 2 en de cardiovasculaire risico factoren. In deze studie werd een significante verlaging gevonden van de insulineconcentratie, LDL cholesterol, triglyceride en de diastolische bloeddruk, door toedieningen van TGD 300mg/dag 900 mg/dag. De resultaten van een recentelijke studie door dezelfde onderzoekers, tonen aan dat door toediening van de juiste hoeveelheid Transglucosidase, het lichaamsgewicht en de glucosewaarden van T2DM (type 2 diabetes mellitus) patiënten verbeterd. Daarnaast concludeerde men ook dat T2DM bij mensen geassocieerd kan worden met een verandering in de samenstelling van de intestinale microflora. De Transglucosidase behandeling verbeterde de metabolische conditie en de fecale microbiotica van T2DM. Deze gegevens wijzen erop dat er een relatie is tussen metabolische ziekten en de bacteriële populatie in de darm. Gebaseerd op de resultaten van de onderhavige studie, suggereren we dat de TGD behandeling de bloedsuikerspiegel verlaagt en het toenemen van lichaamsgewicht voorkomt, door het induceren van de productie van oligosacchariden in het maagdarmkanaal en modulatie van de darmflora compositie. Transglucosidase wordt als effectief beschouwd in het bevorderen van de groei van nuttige darmbacteriën. Enzymen en probiotica Huidig onderzoek heeft aangetoond dat probiotica en enzymen een grote rol kunnen spelen in het verminderen van de ontsteking en de symptomen van coeliakie. Vele bacteriestammen zijn onderzocht op hun effecten op de eiwitvertering, alsmede op de bescherming van de darmcellen. Het onderzoek was met name gericht op de Lactobacillus, en hun gevolgen voor verhoogde gluten tolerantie bij mensen met coeliakie. Gebleken is dat geselecteerde lactobacilli in staat zijn om de aanvallende gluten-eiwitten af te breken en merkbaar de toxiciteit van proline-rijke epitopen* te verminderen, zowel in vitro als in vivo. Niet alleen heeft men deze gunstige bacteriën onderzocht op hun gebruik als ingenomen supplement, maar ook op hun activiteiten in de verwerking van levensmiddelen. Bacteriële enzympreparaten en zuivere probiotische preparaten hebben laten zien dat ze de gliadine epitopen verteren en een belangrijke rol in de ontwikkeling van coeliakie spelen, elke dag op een steeds andere manier. Naast het verminderen van het risico op intestinale schade door direct te werken op eiwitfracties, hebben probiotica ook aangetoond dat de functie van darmcellen direct verandert. Uit een studie met een probiotisch enzympreparaat, waar gekeken werd naar het vermogen om bepaalde epitopen te verteren, kwam naar voren dat de barrièrefunctie capaciteit van de cellen langs het darmkanaal was verhoogd, wat zou kunnen helpen bij het voorkomen van opname in het bloed van deze epitopen. Vele andere onderzoeken geven herhaaldelijk dezelfde bevindingen, terwijl ze daarnaast ook het vermogen van probiotica aantonen om de tight junctions tussen de cellen en snelle slijmafscheiding te stabiliseren, welke de beschermingsmechanismen van de darmen zijn. Deze beschermende mechanismen uit diverse probiotische stammen bewijzen in staat te zijn de darmwand te beschermen tegen verschillende factoren, zoals besmettelijke bacteriën en ontstekingsfactoren of cytokines. Suppletie met verschillende bacteriële stammen in een probiotisch enzymmengsel zou kunnen helpen bij het remmen van gluten/gliadine-geïnduceerde schade in de dunne darm. Bovendien kunnen probiotica het herstel versnellen van beschadigde villi na het aanpassen van een glutenvrij dieet of bescherming bieden aan de darmwand tegen verborgen sporen van gluten. *Epitopen zijn herkennigsplaatsen van een antilichaam op een bepaald antigeen. Een epitoop is een deel van een macromolecuul dat herkend kan worden door antilichamen, B-cellen en T-cellen van het immuunsysteem. Het deel van het antilichaam dat de epitoop herkent, wordt de paratoop genoemd. Meestal worden epitopen alleen zo genoemd als ze lichaamsvreemd zijn; lichaamseigen moleculen die herkend worden kunnen echter ook epitoop genoemd worden. Enzymen, probiotica en Autisme - ASD (autism spectrum disorder) Dr. Tim Buie, pediatrisch gastro-enteroloog aan de Harvard (university) Mass General (hospital), onderzocht bijna vijfhonderd ASD-kinderen en voerde bij meer dan honderd van hen gastro-intestinale endoscopies uit met biopsies. Meer dan de helft van deze kinderen bleek te

2 lijden aan behandelbare, matige tot ernstige, gastro-intestinale problemen als oesophagitis (slokdarmontsteking), gastritis en enterocolitis alsook aan nodulaire lymfoïde hyperplasie (snelle knobbelachtige toename van het aantal lymfocyten in de lymfeklieren).tijdens een conferentie verwoordde Dr. Buie zijn conclusie en die van een groeiend aantal klinische onderzoekers en artsen: Deze kinderen zijn ziek, hebben pijn. Hier is meer aan de hand dan louter mentaal neurologisch disfunctioneren. Heel wat symptomen van autisme zoals zelf verwondend gedrag, onbegrijpelijke woede-uitbarstingen, abnormale slaappatronen en andere vreemde gedragingen zouden wel eens uitingen van pijn kunnen zijn van niet-communicatieve kinderen. Opmerkelijke resultaten uit dit onderzoek waren dat 10 op 90 kinderen (11%) een lage enzymactiviteit in de pancreas hadden. Twee van deze tien kinderen leden aan algehele pancreasinsufficiëntie, 5 kinderen bleken een combinatie van meerdere enzymdefecten te hebben. Daarnaast zag men bij de koolhydratenvertering een lactasedeficiëntie bij 55% van de onderzochte ASD-kinderen, bij 15% een gecombineerde deficiëntie voor disaccharidase enzymen en een duidelijke correlatie tussen de enzymanalyses en de hydrogene ademtests. Na de diagnose werden de patiënten door dr. Buie succesvol behandeld met onder meer enzymen en probiotica. Resultaat was een significante vooruitgang in de toestand van deze patiënten. Onbehandeld zouden deze gastro-intestinale problemen de neurologische problemen verder gecompliceerd hebben en zowel de lichamelijke als de autistische symptomen zouden verergerd zijn. DPP IV en Autisme - ADHD Er is een zeer belangrijk proteolytisch enzym, welke wordt opgenomen in de cellen van de villi van de dunne darm; dipeptidyl dipeptidase IV (DPP IV). Autisme onderzoek heeft in haar studie de rol van DPP IV meegenomen bij de vertering van het antigene gluten- en caseïne eiwit gliadine. De "dader"(gliadine in dit geval) die door het immuunsysteem herkend wordt, noemt men een epitoop en deze kan een auto-immuunreactie veroorzaken. Deze proline-bevattende epitopen, hebben laten zien dat ze in staat zijn tot de darmwand door te dringen of zelfs de darmwand te passeren en worden dan via het bloed naar de hersenen getransporteerd, waar ze interfereren met normale cognitieve processen. Elimineren van gluten en caseïne heeft aangetoond effectief te zijn in het verminderen van een aantal gedrags-symptomen bij autisme. Een specifieke studie heeft gekeken naar de neurologische effecten van het dieet betreffende het glutenfragment gliadine bij autistische kinderen met gastro-intestinale problemen. Er kon aangetoond worden, dat wanneer deze kinderen werden blootgesteld aan een orale dosis (1g) gliadine, de frontale zenuwimpulsen aanzienlijk waren geremd. In twee afzonderlijke studies met een grote groep van autistische patiënten, werd opgemerkt dat er een verbetering van de sociale, cognitieve en communicatieve vaardigheden plaatsvond wanneer ze op een gluten- en koemelkvrij dieet of alleen een koemelkvrijdieet werden gezet. De specifieke verontrustende epitopen in gluten en caseïne zijn rijk aan het aminozuur proline. Studies tonen aan dat endopeptidases, of enzymen die eiwitbindingen binnenin het molecuul breken in plaats van aan de uiteinden, welke normaal vrijkomen uit de alvleesklier, de epitopen niet effectief verteren. Dit suggereert dat DPP IV voor de vertering in de dunne darm cruciaal is. Onderzoek heeft ook aangetoond dat de DPP-IV-activiteit in patiënten met autisme laag is en dat het onvermogen om bepaalde eiwitten te verteren na een gluten of caseïne-rijke maaltijd, bijdraagt aan de ontwikkeling van symptomen. In een studie naar het DPP IV enzym werden twee populaties ratten vergeleken, een groep met intestinale DPP IV en een groep bij wie het enzym genetisch ontbrak. De ratten kregen 4 weken lang een dieet, welke rijk was aan proline bevattende peptiden. De controlegroep (met DPP IV) had na 4 weken diëten een gehandhaafd lichaamsgewicht, terwijl de groep waarbij DPP IV ontbrak een aanzienlijke gewichtsverlies had. Dit wijst erop, dat het verschil in proteolytische activiteiten tussen de twee groepen ratten uitsluitend te wijten is aan de afwezigheid van het DPP IV enzym. Verder is ook aangetoond dat DPP IV de gluten en caseïne afbrekende capaciteit van andere proteolytische enzymen sterk verbeterd. Bij ratten, is de functionele expressie van DPP-IV in de intestinale- en niercellen, een vereiste voor een goede vertering van gliadine en ook voor de renale filtratie van de zuivelexorfine beta-casomorfine. Onderzoek naar het gebruik van aanvullende suppletie met DPP-IV bij mensen is beperkt, maar een klinische studie onderzocht de effecten van een multi-enzympreparaat met DPP-IV activiteit in een groep van 22 kinderen en jonge volwassenen met ASS. Deze open-label studie, waarin 12 weken een enzymmengsel gesupplementeerd werd, heeft geleid tot aanzienlijke verbeteringen in de meeste klinische parameters zoals aandacht, begrip, spijsvertering, oogcontact, hyperactiviteit, stemmingswisselingen, slaap, socialisatie, spraak en perseveratie (het voortduren van een handeling, nadat de prikkel hiertoe heeft opgehouden). Een groeiend hoeveelheid bewijs suggereert dus dat exogeen DPP-IV een aanzienlijk voordeel kan zijn voor het in balans brengen van de spijsvertering en het terugdringen van de neuro symptomen die gepaard gaan met de reactiviteit voor gluten, caseïne, andere allergenen en neuro-actieve voedingseiwitten. Exorfinen en autisme Dr. Pangborn, Ph.D. (Chemical engineer, Syracuse University) stelt dat verteringsenzymenpreparaten die DPP IV analogen bevatten, behulpzaam blijken te zijn bij maar liefst 50% van de autistische populatie. In zijn onderzoeken kwam het volgende naar voren: Verteringsenzymstoornissen kunnen een rol spelen bij diverse types ASD (autisme) Disaccharidasen (lactase - maltase ) breken complexe suikers af, bij stoornissen ontstaan dysbiotische flora en infecties; Verhoogde darmdoorlaatbaarheid, toxiciteit in bloedlipase-stoornissen (vetopname is een probleem); Dipeptidylpeptidase-4 (uit eiwitten, afgebroken tot peptiden, pancreas en ingewanden secretie van enzymen die peptidasen heten, waarvan vele in de mucosacellen van de darmen). Spijsverteringsdeficiënties: Lactase bij 60-65% van de autistische populatie- (volgens Horvath et al); Isomaltase en paltinase bij ongeveer 40% autistische populatie- (volgens Kushak et al.); DPP-4 exorfine excessen- (volgens Reichelt et al); Lipase- (volgens Bradstreet); Melkallergie lymfocyten expressie van CD26 (bindend eiwit voor ADA) is verlaagd: betrokkenheid met ADA bindend eiwit -> CD26/DPP IV door organofosfaat vreemde bacteriën, kwik, geabsorbeerde casomorfinepeptiden en streptokinase. Afwijkende energietoevoer voor celcommunicatie naar aanleiding van exorfinen (opiumpeptide) belasting: Signaal ontvangen door celreceptor en doorgegeven: GTP GDP + P (levert energie) ATP + GDP ADP + GTP (nieuwe energie voor GDP) Fosfocreatine + ADP creatine + ATP Creatine + ATP fosfocreatine + ADP Guanidinoacetaat + SAM creatine + SAH Bovenstaand mechanisme werkt niet goed als er een opiumpeptide of exorfine (glutenmorfine casomorfine) aan het eiwit gebonden is en tevens de bindingszijde geblokkeerd is. Het eiwit is dan als het ware autistisch!

3 Volgens Dr. Pangborn is DPP IV (Dipeptidylpeptidase-4/CD26) een: Brush border peptidasen in het slijmvlies van de ingewanden; vertering van casomorfines en peptides, vooral zuivel (caseïne). Lymfocyten activeringsfactor; betrokken bij transductie van mitogene signalen (signaal overdrachten om de celdeling van T-lymfocyten te bevorderen). Intrinsieke onder expressie of deficiëntie bij melkallergie. Adenosine deaminase; bindend eiwit- helpt bij de omzetting van adenosine naar inosine. Lymfocyten receptor; binden van thiomersal, casomorfine peptiden en streptokinase. Deze bindingslocatie loopt gevaar bij toxische invloeden. Resultaat behandeling met betrekking tot eliminatie en toediening van spijsverteringsenzymen:* Melk, zuivelproducten (exclusie dieet): Verbetering 49%, verslechtering 2%, geen effect 50% Spijsverteringsenzymen Verbetering 52%, verslechtering 4%, geen effect 44% *In bovenstaand onderzoek wordt niet gesproken over gluteneliminatie tijdens het dieet en over toediening van het specifieke DPP IV enzym. We mogen er vanuit gaan, gezien de hierboven genoemde onderzoeken en resultaten, dat er met ondersteuning van een gluten-eliminatie dieet en suppletie van een volledig enzympreparaat met DPP IV enzym, nog hogere percentages verbeteringen zouden kunnen optreden. BCM7 en wiegendood. Wiegendood (SIDS) is in de ontwikkelde landen de voornaamste doodsoorzaak van gezond verklaarde baby s. Er worden verschillende adviezen gegeven met betrekking tot een gezonde en veilige leefomgeving, maar over wat de biologische oorzaak van het spontaan stoppen van de ademhaling zou kunnen zijn, heeft men nog lang in het duister getast. Publicaties uit een Pools onderzoek lijken duidelijkheid te geven. BCM7 (beta-casomorphine7) uit rundermelk, ook wel de Melk Duivel genoemd, wordt al langer bestempeld als de boosdoener. Deze Melk Duivel, een opioïde welke afstamt van caseïne, komt vrij bij het verteren van A1 beta-caseïne en wordt alleen geproduceerd door een aantal Europese koeienrassen. De A1 beta-caseïne is het gevolg van een gemuteerd gen, duizenden jaren geleden. Wetenschappelijk bewijs heeft de boviene (uit runderen) BCM7 al gelinkt aan verschillende aandoeningen, zoals diabetes type 1, hartaandoeningen en symptomen van autisme. Bij de PUBMED database zijn meer dan 250 peer-reviewed (collegiaal getoetste) medische en wetenschappelijke publicaties over casomorfinen. Echter, het bewijs dat BCM7 een doorslaggevende factor zou kunnen zijn bij SIDS was, tot nu toe, vrij indirect. In de jaren 90 zijn beta-casomorfinen gevonden in de hersenen van SIDS baby s. Het was toen echter niet mogelijk om dit te vergelijken met de hersenen van gezonde baby s. Wel was aangetoond dat het injecteren van BCM7 bij ratten en konijnen leidt tot apneu. Natuurlijk konden deze experimenten niet op mensen worden uitgevoerd. In die tijd was wel duidelijk geworden, dat baby s verschillende mate van genetische aanleg konden hebben, maar het verband kon niet exact worden aangetoond. Pas recentelijk kan de stof BCM7 in het bloed aangetoond worden. Drie jaar geleden zijn er nieuwe uitkomsten van een onderzoek uit Polen in de Elsevier van April 2011 gepubliceerd. Het onderzoek werd geleid door Dr. Elzbieta Kostyra en geeft antwoorden op een aantal hoofdvragen. Er is geen twijfel over mogelijk dat BCM7 een risicofactor is voor SIDS. Daarbij is het niet onbelangrijk om te vermelden dat het onderzoek ook heeft aangetoond dat baby s met lage concentraties DPP IV (dipeptidyl peptidase 4) in het bloed een groter risico lopen dan baby s met hoge concentraties DPP IV. DPP IV is het enige enzym in het menselijk lichaam dat BCM7 kan afbreken. Het Poolse onderzoek is gebaseerd op het bestuderen van baby s die levensbedreigende apneu hebben gehad, maar gered konden worden door de ouders of dokters. Bloedanalyse werd uitgevoerd, waarbij de resultaten werden vergeleken met die van gezonde baby s. De belangrijkste bevindingen waren, dat de risico-baby s een driemaal zo hoge concentratie boviene BCM7 in het bloed hadden, ten op zichten van de gezonde baby s. Daarnaast werd er bij deze risico-baby s ook 42% minder DPP IV in het bloed gevonden. Beide resultaten waren statistisch significant bij p<0,001; dit wil zeggen dat de kans dat deze resultaten door toevallige factoren verkregen zijn, kleiner is dan 1 op Analyses van gezonde baby s binnen deze groep toonden een variatie aan van BCM7 en waren positief geassocieerd met meer DPP IV activiteit. Met andere woorden, bij gezonde kinderen heeft het lichaam vanzelfsprekend een grotere DPP IV activiteit wanneer de BCM7 hoog is. Daarentegen was het DPP-IV-niveau in de risicogroep eigenlijk veel lager in plaats van hoger. Dit toont aan dat de risicokinderen een tekort hebben aan vermogen om snel te reageren op een hoge BCM7 concentratie. Ze produceren niet voldoende hoeveelheden van het DPP IV enzym om de beta-casomorfine7 af te breken. Eerder is er door Russische wetenschappers in een ander internationaal tijdschrift, Peptiden, in het najaar van 2009 een gelijkwaardig onderzoek gepubliceerd. Uit deze studie is gebleken dat baby s, gevoed met zuigelingenvoeding, niet alleen een hoge mate van boviene BCM7 in hun bloed hadden, maar dat een deel van deze baby's ook veel trager waren met het metaboliseren en elimineren van de BCM7 dan de andere baby s. Deze langzame eliminatie geeft een hoog risico op vertraagde psychomotorische ontwikkeling. De Russische wetenschappers hebben niet onderzocht waarom sommige baby's trage BCM7 eliminators waren, maar een voor de hand liggende hypothese zou zijn dat ze een lage DPP IV niveau in het bloed hadden. De Poolse studie biedt nu sterk bevestigend bewijs voor deze hypothese. Daarnaast is er ook onderzoek gedaan naar moedermelk en deze bleek in een aantal gevallen ook boviene BCM7 te bevatten. Moeders die borstvoeding geven zouden er goed aan doen om geen melk te drinken met A1 beta-caseïne. Verder zouden verschillende vormen van caseïne-eiwit betrokken kunnen zijn bij diabetes, cardiovasculaire en neurologische aandoeningen zoals autisme en schizofrenie. In een onderzoek naar abnormale peptiden in patiënten met autisme en schizofrenie werden de volgende bevindingen gedaan: 1. Er werden hoge titers* van IgG antistoffen tegen gliadine (tarwe) gevonden in 87% van de patiënten met autisme en 86% van de patiënten met schizofrenie. 2. Er werden hoge titers van IgG antistoffen tegen boviene caseïne gevonden in 90% van de patiënten met autisme en 93% van de patiënten met schizofrenie. 3. Een gluten- en caseïnevrij dieet veroorzaakte een significante verbetering van 81% van de patiënten met autisme binnen 3 maanden. Tevens werd er overtollige casomorfine of gliadorfine (gluten) gevonden in de urine van personen met autisme en schizofrenie. Ratten die casomorfine kregen toegediend werden aanvankelijk hyperactief en ontwikkelde vervolgens antisociaal gedrag; ze bleven met hun hoofden in de hoek van de kooien zitten. Casomorfine en gliadorfine zijn beiden ook betrokken bij ernstige depressie, coeliakie, ADHD, dyslexie, postpartum psychose en eetstoornissen. *De titer is de grootste verdunning van het serum waarbij de reactie nog kan worden aangetoond. De term wordt meestal gebruikt voor antistoffen die worden gemeten met een agglutinatiereactie. Wat is CD26/DPP IV nu eigenlijk? CD26 is een glycoproteïne met de bekende dipeptidyl peptidase IV (DPP IV) activiteit in zijn extracellulaire domein. Deze proteïne komt voor in de surface (celoppervlak) van de meeste celtypes. Dit ecto-enzym (extracellulair enzym) kan N-terminale (begin van een eiwitpeptidesignaal) dipeptiden van polypeptiden (met of proline ofwel alanine residuen) in de voorlaatste positie splitsen en regelt zodoende de activiteiten van een aantal cytokines en chemokines. Chemokines coördineren de verschillende aspecten van de leukocytenmigratie. Ze

4 spelen een belangrijke rol bij het aangeboren en verworven immuunrespons. De kinetische parameters ondersteunen de hypothese dat CD26/DPP IV bijdraagt tot de afbraak van bepaalde chemokines. Daarnaast is DPP IV in staat om de chemokine receptor CXCR4 te activeren. DPP IV bewerkt veel bioactieve peptiden die van medisch belang zijn en reguleert de eiwit expressie. DPP IV kan associëren met diverse eiwitten, waaronder fibroblast eiwit-alfa (FAP-alpha) en plasminogeen. Het enzym speelt een rol in glucosehomeostase door proteolytische in-activering (degradatie) van de incretines (GLP-1). DPP IV-remmers verbeteren de glucose tolerantie en de celfunctionaliteit van de eilandjes van Langerhans in diermodellen met type 2 diabetes en bij patiënten met diabetes. De rol van DPP IV/CD26 in het immuunsysteem is een combinatie van de exopeptidase activiteit en de interacties met andere moleculen. Hierin bewijst DPP IV/CD26 zich als een co-stimulerend molecuul, die de T-cel activiteit beïnvloedt en de chemotaxis moduleert. Het heeft een antigenetischeen mitogenetische (stof die aanzet tot mitose/celdeling) werking op de stimulatie van de T-Lymfocyten. Daarnaast speelt DPP IV een belangrijke rol in de immuunreactie door het vermogen om zich met adenosine deaminase (ADA)* te binden. DPP IV is nodig voor actie en interactie met cysteïne en staat bekend om zijn associatie met het tyrosine fosfatase CD45. DPP IV is ook betrokken bij de HIV-1 entry, kwaadaardige transformatie en tumorinvasie. DPP IV lijkt te werken als een suppressor (onderdrukker) in de ontwikkeling van kanker en tumoren. DPP IV interfereert op de orgaan specifieke functies en werkt zuiverend op het intestinaal systeem, vooral bij een proline rijk dieet. Het DPP IV enzym is in staat om exorfines af te breken en endorfine-, cortisol- en hormoonniveaus te reguleren. *Adenosine Deaminase of aminhydrolase (ADA) komt voor in de rode bloedcellen en in de bloedvatcellen. Het speelt een rol bij het binden van proteïnen en zinkionen. ADA is nauw betrokken bij het purinemetabolisme (afbraak tot urinezuur). Nucleotide is opgebouwd uit purines en de volgorde van de nucleotiden bepaalt onze genetische informatie. Purine heeft biochemisch belangrijke componenten in een aantal biomoleculen, zoals ATP en GTP. Adenosine Deaminase is dus nodig voor de afbraak van adenosine (energietransfer en signaaltransductie) uit voedsel en voor de omzet van nucleïnezuren in weefsels. Zonder het ADA enzym is het lichaam niet in staat de toxine deoxyadenosine af te breken. Als ADA ontbreekt zal de toxine deoxyadenosine zich in het lichaam opbouwen en daar de T- en B- Lymfocyten vernietigen. DPP IV en chronische darmontsteking - Inflammatory Bowel Disease (IBD) Een onderzoek uit Kroatië onthult nieuwe resultaten omtrent de pathogenese van IBD, de activiteit van het DPP IV/CD26 enzym en de eiwitexpressies bij TNBS (Crohn-achtige) darmontstekingen in een muismodel. Vanwege de kleine hoeveelheid aan beschikbare resultaten van darmontstekingen bij muizen met een CD26 deficiëntie, zijn er voor dit onderzoek TNBS-ethanol geïnduceerde darmontstekingen bewerkstelligd bij muizen met een CD26-deficiëntie. Deze studie geeft nieuwe inzichten omtrent de inflammatoire Crohn-achtige verschijnselen bij muizen met een CD26-deficiëntie. De resultaten van de studie laten zien, dat muizen met een CD26-deficiëntie niet zijn beschermd tegen de chemisch geïnduceerde Crohn-achtige darmontsteking. Ze vertonen een specificiteit in histologische schade en ook een verschil in tijdsverloop van de ziekte in vergelijking met de groep wilde muizen. Een verlaagde DPP IV/CD26 activiteit is waargenomen in het serum, de darmen en de hersenen bij C57BL/6 muizen met een darmontsteking, terwijl bij muizen met een CD26-deficiëntie alleen een verlaagde DPP IV/CD26-gerelateerde activiteit in de darmen is aangetoond. Daarnaast is er een verhoogde eiwitexpressie van het CD26-molecuul gevonden in het darmstelsel van wilde muizen met een acute fase van colitis. Er zijn veranderingen in het onstekingsproces van de darmen waargenomen met betrekking tot het centrale zenuwstelsel. Deze resultaten tonen het belang aan van de gut-brain axis in de pathogenese van darmontstekingen. DPP IV en zijn rol met betrekking tot kanker Een groep onderzoekers heeft aangetoond dat het CD26/DPP IV niveau kan worden gemanipuleerd door middelen zoals CD26 cdnadragende plasmiden, sirna en monoklonale antilichamen (antistoffen die afkomstig zijn van één geactiveerde B-lymfocyt (plasmacel). Het resultaat (in vitro & in vivo) is de remming van celgroei, verhoogde gevoeligheid voor geselecteerde chemotherapeutische middelen en verbeterde overleving van de muis-xenotransplantaat (transplantatie van dierlijke organen bij de mensmodellen). Deze studies hebben het nut van deze tools aangetoond als potentiële gerichte therapieën voor specifieke CD26/DPPIV gerelateerde vormen van kanker. Longkanker is de belangrijkste oorzaak van overlijden door kanker. Longkankers produceren een verscheidenheid aan mitogene groeifactoren die tumorcelproliferatie (snelle vermenigvuldiging) en migratie stimuleren. De celoppervlakprotease, dipeptidyl peptidase IV (DPP IV), is betrokken bij diverse biologische functies, waaronder peptide-gemedieerde cellulaire groei en differentiatie. Er is DPP IV expressie gevonden in verschillende normale weefsels, met inbegrip van het longweefsel en in vele andere soorten menselijke kankers. DPPIV expressie en de enzymatische activiteit worden gedetecteerd in het normale bronchiale en alveolaire epitheel, maar bij verschillende histologische subtypes van longcarcinomen reduceert de DPP IV afgifte. De rol van DPP IV in longcarcinoom is onderzocht op de afgifte van DPP IV. De DPP IV afgifte in de mrna (moleculen in cellen die DNA-gen codes dragen) en in de eiwitniveaus van nietkleincellige longkanker cellijnen (NSCLC) en in de normale menselijke bronchiale epitheelcellen werden onderzocht. DPP IV expressie was detecteerbaar in de normale long epitheelcellen, maar afwezig of sterk verminderd in elke NSCLC, zowel in de mrna als in de eiwitniveaus. Herstel van DPP IV expressie in NSCLC-cellen resulteerde bij naakte muizen in diepgaande morfologische veranderingen, remming van celproliferatie, verankering-onafhankelijke groei en in vitro het remmen van celmigratie en de ontwikkeling van de tumor. DPP IV reexpressie is ook gecorreleerd met een verhoogde p21 expressie, wat leidt tot inductie van apoptose en de celcyclus in G1 fase. Deze effecten gingen gepaard met verhoogde expressie van de celoppervlakeiwitten, fibroblast activerend proteïne (Fapalpha) en CD44, welke worden geassocieerd met onderdrukking van tumorgroei en metastase. Op deze manier kan DPP IV functioneren als een tumor suppressor en in de down regulatie bijdragen tot het verlies van controlegroei in NSCLC cellen. Een soort gelijk onderzoek met betrekking tot melanomen beschrijft de rol van DPP IV als een methylerings promotor, waardoor het DNA aangesproken wordt tot groeiremming en apoptose in melanoomcellen. DPP IV en HIV/Aids Acquired immune deficiency syndrome (AIDS) is op dit moment een ongeneeslijke ziekte en er worden vele pogingen gedaan over de hele wereld, om deze ziekte te overwinnen. In studies naar het Humane Immunodeficiëntie Virus (HIV) en de ziekteprogressie, is naar voren gekomen, dat T-cellen die CD26/DPP IV afgeven, in voorkeurspositie worden geïnfecteerd en uitgeput bij Hiv-geïnfecteerde individuen. Recente studies hebben een tipje van de sluier opgelicht over de relatie tussen CD26/DPP IV en HIV-infectie. De gevoeligheid van cellen bij een HIV-infectie is gecorreleerd met CD26 expressie. De HIV-transactivator Tat (HIV-gen) en het manteleiwit gp120 hebben een vastgestelde interactie met CD26. Deze waarnemingen geven aan dat CD26 nauw betrokken is bij de HIV cel invoer en dat de CD26- gemedieerde T-cel immuunrespons wordt onderdrukt. Bovendien is aangetoond dat de anti-hiv- en chemotactische activiteiten van RANTES (gereguleerd bij activatie; normale T-cel-expressie en secretie) en de afgeleide factor-1 (SDF-1) van stromale cellen (bindweefselcellen) worden geregeld met de DPP IV activiteit van CD26. Hieruit blijkt dat de regulering van de functie van chemokines door CD26/DPP IV essentieel is voor het lymfocyttransport en de besmettelijkheid van HIV-stammen.

5 DPP IV en SARS/MERS In een nieuw onderzoek over MERS, (Middle East Respiratory Syndrome) ofwel het coronavirus, welke gerelateerd is aan het SARS virus, hebben wetenschappers een manier gevonden waardoor het virus zich bindt aan DPP IV. DPP IV wordt gevonden op het oppervlak van cellen in de luchtwegen (bijvoorbeeld de longen) en de nieren. DPP IV zou het indringen van het virus in de cel blokkeren. DPP IV, Stress en het endorfinesysteem DPP IV reguleert verschillende stoffen die direct of indirect invloed hebben op de hersenen, zoals Neuropeptide Y (NPY) en het CRH (Corticotropin-releasing hormoon). Neuropeptide Y (NPY) is één van de meest rijkelijke neuropeptiden in de hersenen, het centrale en perifere zenuwstelsel. De opeenvolging van de soorten neuropeptiden is sterk geconserveerd. NPY speelt een fysiologische rol, met name bij de controle van voedselinname (hongergevoel) en de energie homeostase (hoog NPY gehalte zorgt voor verminderde fysieke activiteit). NPY stimuleert de productie van CRH (dit heeft een hongergevoel-onderdrukkende werking en verhoogt de energieproductie). NPY heeft invloed op de stofwisseling, de maagzuursecretie, de leercapaciteit, het geheugen en speelt een rol bij candida en epilepsie. Wanneer het vetgehalte in het lichaam stijgt, wordt door kernen in de hypothalamus de NPY productie verhoogd. Het stimuleert immers de betaoxidatie van vetzuren. Er zijn hypothesen dat verhoogde NPY productie te maken heeft met ontstaan van diabetes en met een verhoogde orthosympathicus (deel v/h autonome zenuwstelsel, dat de organen beïnvloedt) activiteit. Het blijkt dat NYP aan zijn N-terminus ((begin van een eiwit- peptidesignaal) met voorkeur twee proline aminopeptidasen: aminopeptidase P en DPP IV verwerkt. De werking van DPP IV genereert NPY (3-36), waarvan eerder is aangetoond dat dit een selectieve agonist is van de klasse van NPY Y2 receptor. De postsecretorische verwerking van NPY kan de werking van de receptor selectief wijzigingen. Dat betekent dat als er een DPP IV deficiëntie is, de NPY zijn functie niet goed kan uitoefenen doordat de werking van zijn receptor veranderd. Ook exorfinen kunnen zich binden aan receptoren die vrij toegankelijk zijn, met alle mogelijke gevolgen vandien. Het uitgeput raken van het endorfine systeem is dan waarschijnlijk één van de meest voor de hand liggende reacties van het lichaam als er een aanslag gepleegd wordt op het uit balans raken van de neuropeptiden. DPP IV zou een positieve bijdrage kunnen leveren aan ons hele systeem, met name aan de energiehuishouding, stofwisseling, stressregulatie, gezonde mentale functies en cognitieve functies. Het HUT fabeltje Sommige fabrikanten van enzymsupplementen vermelden HUT (hemoglobine-eenheid op de tyrosine basis) om de DPP IV-activiteit in hun producten uit te drukken. Dit is een verkeerde toepassing van de enzympotentie en nomenclatuur van HUT-eenheden en geeft de algemene capaciteit van een protease aan voor de vertering van hemoglobine. HUT-eenheden geven geen zinvolle informatie over de specifieke hydrolyse van prolyl peptiden of DPP IV activiteit. Het is mogelijk om een protease/peptidase product met uitzonderlijk hoge HUT-eenheden te hebben, terwijl deze totaal geen DPP IV activiteit bezit. Er zijn ook fabrikanten, die met eenheden zoals "DPPU", "CFAU", "CTGU" en "LAPU" in hun enzymformules de DPP IV activiteit trachten te beschrijven. Helaas zijn deze eenheden niet in de FCC of andere genoemde officiële monografieën opgenomen en leveren daarmee geen objectief middel om DPP-IV activiteit in een bepaald product te kwantificeren of te vergelijken tussen verschillende producten. De DPP IV activiteit dient vermeld te staan als nomenclatuur DPP-IV. Dit is de totale DPP IV activiteit waarop een fabrikant zich uiteindelijk kan beroepen. Echter, hoge DPP IV activiteit is slechts een onderdeel van de volledige afbraak van proline-rijke eiwitten en peptiden. Een effectieve combinatie van proteasen en peptidasen met exo- en endopeptidase activiteiten en probiotica is van even groot belang. Hierdoor kunnen verschillende enzymen, samen met het actief DPP IV enzym hun werk doen tijdens het hydrolyseren van proline-rijke eiwitten in peptidefragmenten en tevens de proline splitsten van de N-terminus. Veiligheid Over de bijwerkingen van DPP IV is nog niet veel bekend. Wanneer er DPP IV-remmers worden gebruikt bij de behandeling van diabetes type 2, is gebruik van DPP IV enzympreparaten niet aan te raden. Andere interacties met geneesmiddelen en natuurproducten zijn eventueel mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige, ook indien u niet zeker bent of u een exorfinen belasting heeft. Verder suggereren dierproeven de pathogenetische rol in de ontwikkeling van fibrose van verschillende organen, zoals lever en nieren. DPP IV zou een rol spelen in de progressie van nefropathie en leverfibrose. Hoewel DPP IV naar verluidt wordt geassocieerd met de progressie van chronische leverziekten, is het effect van een DPP IV-remmer bij lever fibrose nog onduidelijk. Bij onduidelijkheid is voorzichtigheid geboden bij chronische nier- en leverontstekingen. DPP IV niet tegelijk innemen met zink, dit vermindert de algehele werking. Opname Beta glucaan versterkt de opname en werking van het DPP IV enzym. Het versterkt ook de afweer tegen infecties. Beta glucanen doen het cholesterol dalen en bevorderen de spijsvertering. Beta glucanase breekt de polysacchariden en vezels af. DPP IV niet tegelijk innemen met zink, dit vermindert de algehele werking. Indirect bindt DPP IV zich aan zinkionen. Conclusies Enzymen zijn stoffen die het leven mogelijk maken. Ze zijn nodig voor elke chemische reactie die in ons lichaam optreedt. Zonder enzymen zou er geen activiteit kunnen plaatsvinden. Vitaminen, mineralen en hormonen zijn stuurloos zonder enzymen. Wanneer ons lichaam niet over de juiste enzymen beschikt en daardoor het voedsel niet optimaal verteert, heeft dit invloed op ons hele systeem en alle lichaamsfuncties. Optimaal gebruik van de nutriënten uit voeding wordt door een enzymtekort beperkt. Zelfs de zogenoemde 'gezonde' diëten hebben een beperkte waarde, wanneer ons lichaam het voedsel niet verteert en correct gebruikt voor de vele lichaamsfuncties. Spijsverteringsenzymen zijn nodig voor het afbreken van verschillende soorten voeding o.a. eiwitten, (opioïde) peptiden, vetten en koolhydraten. Als het lichaam overbelast is door de levering van vele enzymen in het speeksel, maagsap, pancreassap en intestinale sap, zal er beperking optreden voor de productie van enzymen voor andere doeleinden, zoals enzymwerking in de hersenen, hart, nieren, longen, spieren en andere organen en weefsels. Dit resulteert in metabolische stoornissen en is mogelijk de directe oorzaak van kanker, hart- en vaatziekten, diabetes en vele andere chronische en ongeneeslijke ziekten. Experimenten op diverse universiteiten hebben aangetoond dat des te sneller de stofwisseling gaat, hoe korter de levensduur wordt. Vanaf de leeftijd van 50 jaar blijkt bij 1/3 van de mensen een deficiëntie van spijsverteringsenzymen. Wanneer men op een punt komt dat bepaalde enzymen niet meer worden aanmaakt, zal het leven uiteindelijk eindigen. De geboortelevering van enzymen en hun activiteit moet ons leven lang meegaan. Hoe intensiever en sneller men de enzymactiviteit uitput, hoe meer kans op vroegtijdige enzymdeficiënties en de hieraan gerelateerde klachten en aandoeningen.

6 Referenties: Dipeptidyl peptidase-4. DPP4. Wikipedia; free encyclopedia Transglucosidase en zijn effecten Makoto Sasaki, Naotaka Ogasawara, Yasushi Funaki, Mari Mizuno, Akihito Iida, Chiho Goto, Satoshi Koikeda, Kunio Kasugai, Takashi Joh. Transglucosidase improves the gut microbiota profile of type 2 diabetes mellitus patients: a randomized double-blind, placebo-controlled study John H. Pazur, Dexter French. The action of transglucosidase of aspergillus oryzae on maltose. J. Biol. Chem. 1952, 196: DPP IV en probiotica bij coeliakie - Klingberg TD, Pedersen MH, Cencic A, Budde BB. Application of Measurements of Transepithelial Electrical Resistance of Intestinal Epithelial Cell Monolayers to Evaluate Probiotic Activity. Appl Environ Microbiol. 2005; 71(11): Rizzello CG, De Angelis M, Di Cagno R, et al. Highly Efficient Gluten Degradation by Lactobacilli and Fungal Proteases during Food Processing: New Perspectives for Celiac Disease. Appl Environ Microbiol. 2007; 73(14): Yan F, Cao H, Cover TL, et al. Soluble proteins produced by probiotic bacteria regulate intestinal epithelial cell survival and growth. Gastroenertology. 2007; 132(2): De Angelis M, Rizzello CG, Fasano A, et al. VSL#3 probiotic preparation has the capacity to hydrolyze gliadin polypeptides responsible for Celiac Sprue. Biochem Biophys Acta. 2006; 1762(1): Lindfors K, Blomqvist T, Juuti-Uusitalo K, et al. Live probiotic Bifidobacterium lactis bacteria inhibit the toxic effects induced by wheat gliadin in epithelial cell culture. Clin Exp Immunol. 2008; 152(3): Otte JM, Podolsky DK. Functional modulation of enterocytes by gram-positive and gram-negative microorganisms. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2004; 286(4):G Resta-Lenert S, Barrett KE. Live probiotics protect intestinal epithelial cells from the effects of infection with enterovasasive Escherichia coli (EIEC). Gut. 2003; 52: De Palma G, Cinova J, Stepankova R, et al. Pivotal Advance: Bifidobacteria and Gram-negative bacteria differentially influence immune responses in the proinflammatory milieu of celiac disease. J Leukocyte Biol. 2010; 87(5): D Arienzo R, Maurano F, Lavermicocca P, et al. Modulation of the immune response by probiotic strains in a mouse model of gluten sensitivity. Cytokine. 2009; 48(3): DPP IV en Autisme - A. VOojdani, J.B. Pangborn, E. Vojdani, E.L. Cooper. Infections, Toxic Chemicals and Dietary peptides binding to lymphocyte receptors and tissue enzymes are major instigators of autoimmunity in Autisms. Laboratory of Comparative Neuroimmunology, Department of Neurobiology, David Geffen School of Medicine at UCLA, University of California, Los Angles, Los Angeles, California 90095, USA, Section of Neuroimmunology, Immunosciences Lab., Inc Wilshire Blvd., Ste. 200, Beverly Hills, California 90211, USA, Bionostics, Inc W. 719 Bridle Court - St. Charles, Illinois 60175, USA, 4Neuroscience Undergraduate, UC Berkeley, Berkeley, California, USA. International Journal of Immunopathology and Pharmacology; Vol. 16, no. 3, (2003). - Hemmins WA. The entry into the brain of large molecules derived from dietary protein. Proc Roy Soc London Ser B. 1978; 200: Goodwin MS, Cowen MA, Goodwin TC. Malabsorption and cerebral dysfunction: a multivariate and comparative study of autistic children. J Autism Child Schizophrenia. 1971; 1: Lucarelli S, Frediani T, ZIngoni AM, et al. Food allergy and infantile autism. Panminerva Med. 1995; 37: Knivsberg A, Reichelt KL, Nodland N, Hoien T. Autistic syndromes and diet: a follow-up study. Scand J Edu Res. 1995; 39: Israngkun PP, Newman HA, Patel ST, et al. Potential biochemical markers for infantile autism. Neurochem Pathol. 1986; 5: Tiruppathi C, Miyamoto Y, Ganapathy V, Leiback FH. Genetic evidence for role of DPP IV in intestinal hydrolysis and assimilation of prolyl peptides. Am J Physiol. 1993; 265(1 pt 1):G Reichelt, K.L., et. al. Biologically Active Peptide-Containing Fractions in Schizophrenia and Childhood Autism. (1981) Adv. Biochem. Psychopharmacol., 28: O'Reilly, B. A. and R.H. Waring Enzyme and Sulfur Oxidation Deficiencies in Autistic Children with Known Food/Chemical Intolerances (1990), Xenobiotica, 20: D'Eufemia, P., Cellis, M. Finocchiaro, R., Pacifico, L., Viozzi, L., Zaccagnini, M., Cardi, E., Giardini, O. Abnormal Intestinal Permeability in Children with Autism. (1996) Acta Paediatrica, 85: Jon B. Pangborn, Ph.D., Sidney Baker,MD. Effective Biomedical Treatments, April 2005 Paperback, 310 blz. - Cade R et al. Autism and Schizophrenia: Intestinal Disorders. (2000). Nutritional Neuroscience, 3, Z Sun. A peptide found in schizophrenia and autism causes behavioral changes in rats. R Cade et al. Autism 3: 67 83, Gliadine, DPP IV enzymactiviteit en enzymtherapie - Gass J, Bethune MT, Siegel M, et al. Combination enzyme therapy for gastric digestion of dietary gluten in patients with celiac sprue. Gastroent. 2007; 133(2): Kozakova H, Steepankova R, Kolinska J, et al. Brush border enzyme activities in the small intestine after long-term gliadin feeding in animal models of human coeliac disease. Folia Microbiol (Praha). 1998; 43(5): Koch S, Anthonsen D, Skovbjerg H, Sjöström H. On the role of dipeptidyl peptidase IV in the digestion of an immunodominant epitope in celiac disease. Adv Exp Med Biol. 2003; 524: Detel D, Persic M, Varljen J. Serum and Intestinal Dipeptidyl Peptidase IV (DPP IV/CD26) Activity in Children With Celiac Disease. J Ped Gast Nutr. 2007; 45(1): Tiruppathi C, Miyamoto Y, Ganapathy V, Leiback FH. Genetic evidence for role of DPP IV in intestinal hydrolysis and assimilation of prolyl peptides. Am J Physiol. 1993; 265(1 pt 1):G Clot F, Babron MC, Percopo S, et al. Study of Two Ectopeptidases in the Susceptibility to Celiac Disease: Two Newly Identified Polymorphisms of Dipeptidylpeptidase IV. J Ped Gast Nutr. 2000; 30(4): Marti T, Molberg O, Li Q, et al. Prolyl Endopeptidase-Mediated Destruction of T Cell Epitopes in Whole Gluten: Chemical and Immunological Characterization. J Pharmacol Exp Ther. 2005; 312(1): Hausch F, Shan L, Santiago NA, et al. Intestinal digestive resistance of immunodominant gliadin peptides. Am J Physiol Gastrointest Liver Physiol. 2002; 283(4):G996-G Byun T, Kofod L, Blinkovsky A. Synergistic Action of an X-Prolyl Dipeptidyl Aminopeptidase and a Non-Specific Aminopeptidase in Protein Hydrolysis. J Agric Food Chem. 2001; 49(4): BCM7 en wiegendood - Kamiński S, Cieslińska A, Kostyra E. Polymorphism of bovine beta casein and its potential effect on human health. J Appl Genet. 2007;48(3): Wasilewska J, Sienkiewicz-Szlapka E, Kuzbida E, Jarmolowska B, Kaczmarski M, Kostyra E. The exogenous opioid peptides and DPPIV serum activity in infants with apnoea expressed as apparent life threatening events (ALTE). Neuropeptides DOI: /j.npep DPP IV en chronische darmontsteking (IBD) - Dijana Detel, Lara Batičić Pučar, Ester Pernjak Pugel,Natalia Kučić, Sunčica Buljević, Brankica Mijandrušić Sinčić, Mladen Peršić, Jadranka Varljen. Role of Dipeptidyl Peptidase IV/CD26 in Inflammatory Bowel Disease. School of Medicine, University of Rijeka, Croatia. - Lara Batičić Pučar, Dijana Detel, Sunčica Buljević, Ester Pernjak Pugel, Natalia Kučić, Jadranka Varljena. Relevance of DPP IV/CD26 among the Gut-brain Axis during Experimental Colitis. Croatica Chemica Acta, 85 (2) (2012) CCACAA, ISSN , e-issn X.

Samenvatting. Chapter 8

Samenvatting. Chapter 8 Samenvatting Chapter 8 154 Het dopaminerge systeem is betrokken bij de controle over een heel scala aan fysiologische functies, variërend van motorische activiteit tot de productie van hormonen en het

Nadere informatie

SAMEN ME VAT A T T I T N I G

SAMEN ME VAT A T T I T N I G SAMENVATTING 186 Inleiding Het renine-angiotensine-aldosteron-systeem (RAAS) is een hormonaal systeem dat in belangrijke mate betrokken is bij de regulatie van bloeddruk en nierfunctie. Het RAAS is een

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Ons immuunsysteem beschermt ons tegen allerlei ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten en virussen, die ons lichaam binnen dringen.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het mucosale immuunsysteem Het afweersysteem beschermt het lichaam tegen infecties met bacteriën, virussen, schimmels en parasieten. De huid en de mucosale weefsels zoals bijvoorbeeld

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 6 78 Nederlandse samenvatting Colon kanker Colon (dikke darm) kanker is één van de meest voorkomende kankers en is de tweede doodsoorzaak door kanker in geïndustrialiseerde landen. Het voorstadium van

Nadere informatie

SAMENVATTING Samenvatting Coeliakie is een genetische aandoening waarbij omgevingsfactoren en meerdere genen bijdragen aan de ontwikkeling van de ziekte. De belangrijkste omgevingsfactor welke een rol

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Inleiding

Nederlandse samenvatting. Inleiding Nederlandse samenvatting 157 Inleiding Het immuunsysteem (afweersysteem) is een systeem in het lichaam dat werkt om infecties en ziekten af te weren. Het Latijnse woord immunis betekent vrijgesteld, een

Nadere informatie

Chapter 9 Samenvatting

Chapter 9 Samenvatting Samenvatting Marcel D. Posthumus SAMENVATTING Reumatoïde artritis (RA) is een aandoening die voorkomt bij 0,5-1% van de bevolking en die gekenmerkt wordt door een chronische ontsteking van meerdere gewrichten

Nadere informatie

Nederlandse. Samenvatting

Nederlandse. Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het metabole syndroom is tegenwoordig een veel voorkomend ziektebeeld dat getypeerd wordt door een combinatie van verschillende aandoeningen. Voornamelijk in de westerse landen

Nadere informatie

Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer

Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer Amyloïd-bindende eiwitten bij de ziekte van Alzheimer Introductie onderzoeksproject De ziekte van Alzheimer De ziekte van Alzheimer is een neurologische aandoening en is de meest voorkomende vorm van dementie.

Nadere informatie

CHAPTER 10. Nederlandse samenvatting

CHAPTER 10. Nederlandse samenvatting CHAPTER 10 Nederlandse samenvatting Om uit te groeien tot een kwaadaardige tumor met uitzaaiïngen moeten kankercellen een aantal karakteristieken verwerven. Eén daarvan is het vermogen om angiogenese,

Nadere informatie

157 De ontdekking van de natuurlijke aanwezigheid van antisense oligonucleotiden in eukaryote cellen, die de expressie van specifieke eiwitten kunnen reguleren, heeft in de afgelopen tientallen jaren gezorgd

Nadere informatie

Chapter 9. Dutch Summary

Chapter 9. Dutch Summary Chapter 9 Dutch Summary Samenvatting van het proefschrift GLP-1 en de neuroendocriene regulatie van voedsel inname in obesitas en type 2 diabetes: stof tot nadenken Chapter 9 Obesitas en type 2 diabetes

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING 112 NEDERLANDSE SAMENVATTING Immuunsysteem Het immuunsysteem bestaat uit een samenwerkingsverband tussen verschillende cellen in het lichaam die samenwerken om schadelijke cellen en organismen (kankercellen,

Nadere informatie

Nederlandse Samenva ing

Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn de meest voorkomende vormen van chronische ontstekingen van het maag-darm-kanaal. In het engels wordt deze groep

Nadere informatie

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS Allergisch astma Allergisch astma is een veel voorkomende ziekte waarbij mensen benauwd worden wanneer ze de stof inademen waar ze allergisch voor zijn geworden. Daarnaast

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Marel, Sander van der Title: Gene and cell therapy based treatment strategies

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 169 Nederlandse samenvatting Het aantal ouderen boven de 70 jaar is de laatste jaren toegenomen. Dit komt door een significante reductie van sterfte op alle leeftijden waardoor een toename van de gemiddelde

Nadere informatie

Samenvatting 149. Samenvatting

Samenvatting 149. Samenvatting Samenvatting Samenvatting 149 Samenvatting Constitutioneel eczeem is een chronische ontstekingsziekte van de huid gekenmerkt door rode, schilferende en bovenal jeukende huidafwijkingen. Onder de microscoop

Nadere informatie

Samenvatting 95 SAMENVATTING

Samenvatting 95 SAMENVATTING Samenvatting Samenvatting 95 SAMENVATTING Tijdens de ontwikkeling en groei van een solide tumor, staan de tumorcellen bloot aan een gebrek aan zuurstof (hypoxie). Dit is het gevolg van de snelle groei

Nadere informatie

Autisme en ADHD D e r o l v a n z u i v e l e n g l u t e n

Autisme en ADHD D e r o l v a n z u i v e l e n g l u t e n Autisme en ADHD D e ro l v a n z u i v e l e n g l u t e n Onderwerpen 1. Epigenetica en genetica 2. Het endorfine systeem 3. Endorfine in relatie tot andere systemen 4. Exorfinen 5. De rol van exorfinen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat is astma? Astma is een aandoening die wordt gekenmerkt door vernauwing van de luchtwegen (oftewel bronchoconstrictie) na inademing van verschillende

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Respiratoir syncytieel virus Het respiratoir syncytieel virus (RSV) is een veroorzaker van luchtweginfectiesvan de mens. Het komt bij de mens met name in het winterseizoen voor.

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter12

Samenvatting. Chapter12 Samenvatting Chapter12 Coinfectie met Mycobacterium Tuberculose tijdens HIV-infectie is een groot probleem in de derde wereld, daar dit leidt tot een grotere sterfte. (hoofdstuk I) In de studies beschreven

Nadere informatie

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Chapter 6. Nederlandse samenvatting Chapter 6 Nederlandse samenvatting Chapter 6 122 Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Het immuunsysteem (of afweersysteem) beschermt het lichaam tegen lichaamsvreemde en ziekmakende organismen zoals

Nadere informatie

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Prima vertering graanproducten Vezelrijk, bevordert de stoelgang Vermindert opgeblazen gevoel na de maaltijd Iemand met coeliakie kan absoluut

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Chapter 9 Inleiding Het dengue virus (DENV) en het West Nijl virus (WNV) behoren tot de Flaviviridae, een familie van kleine sferische virussen met een positief-strengs RNA genoom.

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19745 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Faaij, Claudia Margaretha Johanna Maria Title: Cellular trafficking in haematological

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 145 Nederlandse samenvatting De nieren hebben een belangrijke functie in het menselijk lichaam: ze zijn onder andere verantwoordelijk voor het zuiveren

Nadere informatie

2.1 Verstoord evenwicht protease-antiprotease

2.1 Verstoord evenwicht protease-antiprotease Roken is verreweg de belangrijkste risicofactor. Andere risicofactoren zijn: beroepen of hobby s met regelmatige blootstelling aan kleine deeltjes (fijnstof ) en (zelden) een familiair voorkomend enzymtekort

Nadere informatie

Axonale schade in multiple sclerose De invloed van auto-immuniteit tegen neurofilament light

Axonale schade in multiple sclerose De invloed van auto-immuniteit tegen neurofilament light Axonale schade in multiple sclerose De invloed van auto-immuniteit tegen neurofilament light Multiple sclerose (MS) is een ziekte van het centrale zenuwstelsel (CZS). Het CZS bestaat uit onze hersenen,

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 185 Substance P and the Neurokinin 1 Receptor: from behavior to bioanalysis Affectieve stoornissen zoals angst en depressie zijn aandoeningen die een grote

Nadere informatie

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS?

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Moleculen 1. Basenparing In het DNA vindt basenparing plaats. Welke verbinding brengt een basenpaar tot stand? A. Peptidebinding B. Covalente binding C. Zwavelbrug

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting N EDERLANDSE SAMENVATTING Chapter 8 Nederlandse samenvatting 87 C HAPTER 8 In de prehistorie, toen er nog werd gejaagd met mes en speer, hing het leven af van een snelle reactie op eventuele verwondingen.

Nadere informatie

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het : Hematopoietische antigeen presenterende cellen in de cortex van de humane thymus: Aanwijzingen voor een rol in selectie en verwijdering van apoptotische thymocyten. Het immune systeem van (gewervelde)

Nadere informatie

Gewichtsafname bij de ZvH

Gewichtsafname bij de ZvH Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Niet alleen in je hoofd: spijsvertering problemen bij ZvH ZvH model

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Een karakteristieke eigenschap van astma is ontsteking van de luchtwegen. Deze ontsteking wordt gekenmerkt door een toename van ontstekingscellen in het longweefsel. De overgrote meerderheid

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Bij de ontwikkeling van metabole ziekten zoals overgewicht, type 2 diabetes en Anorexia Nervosa spelen omgevingsfactoren zoals dieet en fysieke activiteit een belangrijke rol. Er zijn echter grote individuele

Nadere informatie

DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING

DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING DUTCH SUMMARY NEDERLANDSE SAMENVATTING Dutch Summary / Nederlandse Samenvatting Sinds de ontdekking van de ADAM eiwitfamilie, twee decennia geleden, heeft het ADAM onderzoek zich voornamelijk gericht op

Nadere informatie

Peggy Roestenberg - The role of CTGF in diabetic nephropathy. Chapter 10. Samenvatting in het Nederlands

Peggy Roestenberg - The role of CTGF in diabetic nephropathy. Chapter 10. Samenvatting in het Nederlands Chapter 10 Samenvatting in het Nederlands Chapter 10 Peggy Roestenberg - The role of CTGF in diabetic nephropathy DIABETES MELLITUS Diabetes mellitus, in de volksmond beter bekend als suikerziekte of diabetes,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het menselijke lichaam kan zich op vele manieren goed beschermen tegen binnendringende ziekteverwekkers. Hierbij speelt het immuunsysteem een zeer belangrijke rol. Het immuunsysteem

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING ACHTERGROND Diabetes mellitus ofwel suikerziekte is een metabole ziekte waarbij de glucosehuishouding in het menselijk lichaam ontregeld raakt, doordat de patiënt onvoldoende insuline

Nadere informatie

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan,

Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, Samenvatting voor de geïnteresseerde leek Het voorkomen van (ernstig) overgewicht of obesitas neemt wereldwijd ernstige vormen aan, met name door het overnemen van de zogenaamde Westerse leefstijl, dat

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting 161 1 2 3 Samenvatting Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nederlandse samenvatting 163 Wereldwijd is het percentage kinderen dat te vroeg geboren

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) 1 Vroeggeboorte na antenatale inflammatie bronchiale hyperreactiviteit als onderliggende oorzaak van Vroeggeboorte Over vroeggeboorte, ook wel prematuriteit genoemd,

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden. Achtergrond

Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden. Achtergrond Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden Achtergrond Het immuunsysteem beschermt ons tegen gevaarlijke virussen en bacteriën en is in staat om bedreigende veranderingen in het lichaam te detecteren.

Nadere informatie

SPIJSVERTERINGS- STELSEL

SPIJSVERTERINGS- STELSEL P A T H O L O G I E SPIJSVERTERINGS- STELSEL De darmen / het buikgebied..... ongetwijfeld het meest onbegrepen en ondergewaardeerde (lymfatisch) orgaan in ons lichaam... De darmen / het buikgebied.....

Nadere informatie

C H A P T E R Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname.

C H A P T E R Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname. CHAPTER Dutch Summary Nederlandse samenvatting van het proefschrift: De darm-hersenen as en de regulatie van voedselinname. De rol van GLP-1, van fysiologie tot farmacotherapie DUTCH SUMMARY Het aantal

Nadere informatie

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek Chapter 11 Inleiding Achtergrond en doel van het onderzoek Kanker is na hart en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 70.000 mensen kanker vastgesteld

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Alle levende organismen zijn afhankelijk van energie; zonder energie is er geen leven mogelijk. Uit de thermodynamica is bekend dat energie niet gemaakt kan worden, maar ook niet

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/28275 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/28275 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/28275 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: O Flynn, Joseph Title: Properdin-dependent activation and control of immune-homeostasis

Nadere informatie

Intermezzo, De expressie van een eiwit.

Intermezzo, De expressie van een eiwit. Samenvatting Bacteriën leven in een omgeving die voortdurend en snel verandert. Om adequaat te kunnen reageren op deze veranderingen beschikken bacteriën over tal van sensor systemen die de omgeving in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Fibrose, oftewel verlittekening van weefsels, is een proces dat tot uitval van belangrijke organen kan leiden, met de dood tot gevolg. In feite ligt het aantal sterfgevallen veroorzaakt door fibrose hoger

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/33222 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Braak, Bas ter Title: Carcinogenicity of insulin analogues Issue Date: 2015-06-18

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19074 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Suwannalai, Parawee Title: ACPA response in evolution of rheumatoid arthritis

Nadere informatie

Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits. Promotiedatum: 8 januari 2010 Erasmus Universiteit, Rotterdam. Promotor: Prof.Dr. W.

Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits. Promotiedatum: 8 januari 2010 Erasmus Universiteit, Rotterdam. Promotor: Prof.Dr. W. De publicatie van dit proefschrift werd in 2009 gesponsord met een bijdrage van de Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits Donor-reactive T-cell responses after HLA-identical living-related kidney

Nadere informatie

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek Een betere aanpak van chronische ziekten Samenvatting Het probleem Door de vergrijzing van de bevolking groeit het aantal

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden. Esther Reefman

Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden. Esther Reefman Nederlandse samenvatting voor niet-ingewijden Esther Reefman SYSTEMISCHE LUPUS ERYTHEMATODES Mensen met een wolfs ( lupus )-gezicht, zo werden patiënten met systemische lupus erythematodes (SLE) al vanaf

Nadere informatie

Vetverbranding in de hersenen?

Vetverbranding in de hersenen? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Kan een synthetische olie helpen om de hersenen van voedsel te voorzien

Nadere informatie

Doel van deze studie

Doel van deze studie 141 Achtergrond Cholesterol is nodig voor de opbouw en instandhouding van de wand van de cel, het celmembraan, en voor de produktie van hormonen. In het bloed wordt cholesterol vervoerd in kleine bolletjes,

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Stofwisseling NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel MELATONINE Het natuurlijke slaapmiddel Wat is Melatonine Melatonine is een hormoon dat in de pijnappelklier (epifyse) geproduceerd wordt uit serotonine (neurotransmitter betrokken bij stemming en pijn)

Nadere informatie

Samenvatting In deel 2 onderzoeken we twee enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van gluten in de darmholte.

Samenvatting In deel 2 onderzoeken we twee enzymen die betrokken zijn bij de afbraak van gluten in de darmholte. Coeliakie is een complexe, multifactoriële genetische aandoening die vóórkomt bij ongeveer 1% van de bevolking. Een genetische gevoeligheid voor coeliakie houdt voor patiënten in dat zij niet een normaal

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20879 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wong, Man Chi Title: Extravascular inflammation in experimental atherosclerosis

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21025 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Louwe, Maria Cornelia (Mieke) Title: Inflammatory mediators in diet-induced cardiac

Nadere informatie

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden.

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden. Samenvatting In hoofdstuk 1 hebben we het belang en het doel van het onderzoek in dit proefschrift beschreven. Wereldwijd vormen hart- en vaatziekten (HVZ) de belangrijkste oorzaak van sterfte. Volgens

Nadere informatie

Ontdek wat magnesium voor jou kan doen

Ontdek wat magnesium voor jou kan doen Ontdek wat magnesium voor jou kan doen Welk profiel past bij jou? Zwanger Vermoeid of stress Sporter Actief blijven Maag- en darmproblemen Informatiewijzer magnesium Magnesium; een veelzijdig mineraal

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Wat verandert er in het zenuwstelsel als een dier iets leert? Hoe worden herinneringen opgeslagen in de hersenen? Hieraan ten grondslag ligt het vermogen van het zenuwstelsel om

Nadere informatie

PB ASSIST+ ProBiotic verdedigingsformule Ondersteund een gezonde spijsvertering en immuniteit

PB ASSIST+ ProBiotic verdedigingsformule Ondersteund een gezonde spijsvertering en immuniteit PB ASSIST+ ProBiotic verdedigingsformule Ondersteund een gezonde spijsvertering en immuniteit Product omschrijving De nieuwste toevoeging aan dōterra's DigestZen Digestive Support categorie is PB Assist

Nadere informatie

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge LEKENSAMENVATTING Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er geen duidelijke medische verklaring

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade

Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade Nederlandse samenvatting Marihuana, endocannabinoïden en acute hersenschade Marihuana en haar ingrediënten: de cannabinoïden Marihuana is het meest gebruikte illegale genotmiddel ter wereld en heeft aanleiding

Nadere informatie

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Thema 2.1: Infectie- en Immuunziekten Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Tentamencoördinator mw. Dr. I. Bakker Tentameninformatie Het tentamen bestaat uit 68 vragen, waarvan 53 gesloten en

Nadere informatie

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6. Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven

HOOFDSTUK 6. Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven HOOFDSTUK 6 Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven Samenvatting, discussie en toekomstperspectieven 89 SAMENVATTING INFLAMMATOIRE DARMZIEKTEN De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn beide

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/26946 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Deelen, Joris Title: Genetic and biomarker studies of human longevity Issue Date:

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 Samenvatting 11 Samenvatting Bloedarmoede, vaak aangeduid als anemie, is een veelbesproken onderwerp in de medische literatuur. Clinici en onderzoekers buigen zich al vele jaren over de oorzaken en gevolgen

Nadere informatie

BIJLAGE I. Blz. 1 van 5

BIJLAGE I. Blz. 1 van 5 BIJLAGE I LIJST MET NAMEN, FARMACEUTISCHE VORM, STERKTE VAN HET DIERGENEESMIDDEL, DIERSOORTEN, TOEDIENINGSWEG(EN), HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN IN DE LIDSTATEN Blz. 1 van 5 Lidstaat

Nadere informatie

Lonneke Bevers - Activity of endothelial nitric oxide synthase: substrates, modulators and products SAMENVATTING VATTING SAMEN-

Lonneke Bevers - Activity of endothelial nitric oxide synthase: substrates, modulators and products SAMENVATTING VATTING SAMEN- SAMENVATTING SAMEN- VATTING 167 Inleiding Het menselijk bloedvatenstelsel is een gesloten systeem bestaande uit ongeveer 96000 km vaten. Het bloed dat via de vaten naar de organen stroomt, zorgt voor aan-

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/22544 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Speksnijder, Niels Title: Determinants of psychosis vulnerability : focus on MEF2

Nadere informatie

Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune

Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune Phospoinositides and Lipid Kinases in Oxidative Stress Signalling and Cancer W.J.H. Keune Nederlandse samenvatting Het menselijk lichaam bestaat uit meer dan 100.000 miljard cellen die we in grote groepen

Nadere informatie

CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING

CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING CHAPTER 10 NEDERLANDSE SAMENVATTING Chapter 10 156 Dit proefschrift bestaat uit een aantal studies waarin de veranderingen in het vermogen van plasma om de uitstroom (efflux) van cholesterol uit cellen

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Recente wetenschappelijke bevindingen

Recente wetenschappelijke bevindingen Referentie: dit document bevat tekstgedeeltes die afkomstig zijn uit de brochure Geitenmelk Gezondheid!, een uitgave van de Vlaamse Beroepsgeitenhouderij, studieclub van professionele geitenmelkproducenten.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 210 Nederlandse samenvatting Zuurstofradicalen en antioxidanten in multiple sclerosis 1. Multiple sclerosis Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centraal

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/32608 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Ellenbroek, Johanne Hendrike (Rianne) Title: Pancreatic β- and α-cell adaptation

Nadere informatie

Bloed, Afweer en Infectieziekten

Bloed, Afweer en Infectieziekten Bloed, Afweer en Infectieziekten Functies Vervoer van stoffen O 2 van longen naar cellen CO 2 van cellen naar longen Voedingstoffen van de dunne darm naar cellen Ureum van de lever naar de nieren Hormonen

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19981 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19981 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19981 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hambach, Lothar Wolfgang Heinrich Title: The human minor histocompatibility antigen

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De rol van proteïne kinase A in de vorming van galkanaaltjes door levercellen Een mens is opgebouwd uit cellen. Iedere cel is omgeven door een membraan die de inhoud van de cel

Nadere informatie

Summary in Dutch (Nederlandse samenvatting voor leken)

Summary in Dutch (Nederlandse samenvatting voor leken) Summary in Dutch (Nederlandse samenvatting voor leken) 13_Smakman.indd 173 10-02-2006 11:30:37 Het menselijk lichaam bestaat uit een groot aantal organen en weefsels die zijn opgebouwd uit miljarden cellen.

Nadere informatie

Centrumlocatie. Vitamine A therapie bij retinitis pigmentosa

Centrumlocatie. Vitamine A therapie bij retinitis pigmentosa Centrumlocatie Normaal netvlies Netvlies bij retinitis pigmentosa Vitamine A therapie bij retinitis pigmentosa U heeft een afspraak op de polikliniek Oogheelkunde voor een Vitamine A therapie bij retinitis

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/18977 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Filali, Mariam el Title: Knowledge-based treatment in uveal melanoma Date: 2012-05-22

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Introductie Zoals de titel aangeeft, gaat dit proefschrift over het bestuderen van T cel differentiatie door middel van genetische barcoding. Ik ben mij er terdege van bewust dat alleen al deze titel als

Nadere informatie

Samenvatting. Reumatoïde artritis: biologicals en bot

Samenvatting. Reumatoïde artritis: biologicals en bot * Samenvatting Reumatoïde artritis: biologicals en bot Samenvatting In deel I van dit proefschrift worden resultaten gepresenteerd van onderzoek naar gegeneraliseerd botverlies (osteoporose) in patiënten

Nadere informatie

Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya

Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya Java Project on Periodontal Disease. Periodontal Condition in Relation to Vitamin C, Systemic Conditions and Tooth Loss Amaliya Samenvatting en conclusie In vele studies is een verband aangetoond tussen

Nadere informatie

Gewichtsverlies bij Huntington patiënten

Gewichtsverlies bij Huntington patiënten Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Mollige muizen wijzen op het belang van de hypothalamus bij de ziekte

Nadere informatie

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen:

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen: IMMUNITEIT 1 Immuniteit Het lichaam van mens en dier wordt constant belaagd door organismen die het lichaam ziek kunnen maken. Veel van deze ziekteverwekkers zijn erg klein, zoals virussen en bacteriën.

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Het aantal mensen met een gestoorde nierfunctie is de afgelopen decennia sterk toegenomen. Dit betekent dat er steeds meer mensen moeten dialyseren of een niertransplantatie moeten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Multiple sclerose (MS) is een chronische ontstekingsziekte van het centraal zenuwstelsel (CZS) die zich vooral openbaart bij jong volwassenen (20-40 jaar).

Nadere informatie

density lipoproteïne (LDL cholesterol) lijkt een belangrijke rol te spelen in de initiatie van Nederlandse samenvatting

density lipoproteïne (LDL cholesterol) lijkt een belangrijke rol te spelen in de initiatie van Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak van dialysepatiënten en dit beperkt hun levensverwachting sterk. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat milde tot matige nierschade

Nadere informatie

Chapter 14. Samenvatting

Chapter 14. Samenvatting Samenvatting Inleiding Schizofrenie is een chronische en ernstige psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt door abnormale gedachten en verstoord gedrag. De eerste beschrijving van schizofrenie dateert

Nadere informatie