Voeding als basistherapie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voeding als basistherapie"

Transcriptie

1 5 > Meting van Immuunglobuline-G (IgG) is een direct bruikbaar hulpmiddel om problemen met voeding te kunnen corrigeren. Inleiding In ons dagelijks leven worden we blootgesteld aan het contact met talloze stoffen: via huidcontact, inhalatie en langs de orale weg. Dit artikel gaat vooral in op onze dagelijkse voeding, waarin talloze aspecten een rol spelen. Het blijkt dat voor veel chronische ziekten een verband te vinden is met voeding. Specifiek gaat het daarbij om verstoringen in de immuunrespons, waardoor het eten van een bepaalde soort voeding een disbalans veroorzaakt in de immuun-zelfregulatie van het lichaam. Er zijn verschillende methoden waarmee zulke verstoorde immuunresponsen zijn te detecteren. Een aantal wordt daarvan benoemd. Eén ervan wordt meer specifiek besproken: met de huidige technieken is het mogelijk de IgG in het lichaam voldoende gericht te bepalen om op basis daarvan goed bijsturend voedingsadvies te kunnen geven. Onderzoek, in diverse landen, heeft laten zien dat hierdoor verbetering ontstaat voor veel chronische ziekten. Ook in Nederland zijn er onderzoeken gepland op dit gebied, zoals een ADHD-project samen met de universiteit Wageningen. Voeding is een dagelijks terugkerend genoegen, maar als we dagelijks de foute voeding tot ons nemen is voeding een dagelijks terugkerende belasting. Een van de basisprincipes is dan ook dat voor een therapie de voeding aangepast dient te worden aan de gezondheidstoestand van de patiënt. Van tolerantie naar intolerantie Veel van de chronische ziekten zijn te begrijpen op basis van verstoorde immuunrespons. Het lichaam reageert op bepaalde voedingsstoffen op een manier die het functioneren van het lichaam zelf verstoort. Het betreft hier vooral cellulaire processen, die met de spijsvertering zijn verbonden. Het volgende vat deze samen. De inhoud van de darm is voor ons lichaam in principe buitenwereld. De opname van voedingstoffen vindt dan ook transcellulair plaats (figuur 1). Proteïne worden gesplitst door pancreasenzymen tot dipeptiden en aminozuren welke afgebroken worden door de in het membraan aanwezige ami - nopeptidasen. Hierna vindt een transcellulaire opname van aminozuren plaats. Disachariden worden eveneens aan het enterocytenmembraan gehydroliseerd. Daarna vindt een transcellulaire opname van monosachariden plaats door natriumafhankelijke transportproteïne als SGLT-1, GLUT-5 en GLUT-2. Vetstoffen worden gebonden aan galzuren welke na opname in de darmwandcel deels gedeconjugeerd worden en waarin een resynthese van de triglyceriden ontstaat die dan verder in de lymfebanen en capillairen opgenomen worden. Eenmaal opgenomen worden de moleculen herkend door het major histocompatibility complex II (MHC II) en worden deze moleculen gebonden aan de antigeenpresenterende cellen (APC-cellen). Op het niveau van de T- lymfocyten vindt dan een presentatie plaats van de potentiële antigenen aan de Type 1-T-celreceptoren (TCR) met een priming van T-lymfocyten en de ontwikkeling van tolerante signalen aan de CD4+ -cellen. Via de notchreceptoren van de CD4+ ontstaan inhibitoire cytokinen als Interleukine 10 (IL-10) en Transforming Growth Factor β (TGF-β) waardoor er 65 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

2 > een tolerantie bestaat voor de voedingsmiddelen. Soms worden voedingsstoffen niet herkend. Dat leidt tot een lichaamsrespons waardoor de lichaamssamenhang wordt verbroken. In de darmwand die voor ons lichaam tot de buitenwereld behoort kan dit leiden tot ontsteking, en wordt de darmwand lek voor vreemde stoffen. Daardoor komen deze vreemde stoffen het lichaam binnen dat daar via een immuunrespons op zal reageren. Dit is een mogelijke basis van chronische ziekte. Normaliter liggen de darmcellen tegen elkaar, verbonden d.m.v. tight-junctions. Hierdoor ontstaat een hechte membraan. Indien deze tight-junctions verslappen t.g.v. dysbiose, infectie, overgevoeligheid etc., ontstaat er een vernietiging van de enterocyten en daardoor een permeabeliteitsstijging. Hierdoor ontstaat een modificatie van het immuun - antwoord waardoor de tolerantie verdwijnt en een intolerantie voor bepaalde voedingsmiddelen ontstaat. We zien dan het volgende gebeuren: in de mucosa zal een antigeen zowel de T- als de B-lymfocyten activeren (figuur 2). Door de B-lymfocyten ontstaan zowel secretoir IgA als IgG. Samen met het antigeen vormt dat een Antigeen- IgG-complex. Dit complex zal circuleren en een adhesie vormen in het weefsel. Daarnaast vindt een complementactivering plaats waardoor er chemotactische moleculen, opsoninen en adhesiemoleculen ontstaan. Figuur 1 Absorptie van voedingsstoffen 66 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

3 > Samen veroorzaakt dat een activering van macrofagen, neutrofiele NK-cellen en dendritische cellen. De verkeerde voeding (ook als is die soms nog zo lekker) kan dus leiden tot een darmwandaantas - ting, met een cellulaire immuunrespons. Daarin spelen de celmoleculen (lichaamsmoleculen) een bepalende rol. T.g.v. de activering van deze cellen ontstaan o.a. Tumor Necrose Factor-α (TNF-α), vrije radicalen, proteasen, leukotrienen, prostaglandines en cytokinen. Deze laatste worden ook rechtstreeks geproduceerd door de activering van de T-lymfocyten in de mucosa. Op die manier wordt zowel het TH-1, TH-2 als TH- 3 immuunantwoord geactiveerd. In het geheel van deze biochemische reacties speelt de archidonzuurcascade een belangrijke rol (figuur 3). Onder invloed van de immuuncomplexen ontstaat arachidonzuur uit het plasmamembraan door de membraanphosphalipiden. Uit het arachidonzuur ontstaan leukotrienen type 4, prostaglandines type 2 en tromboxaan type 2. Leukotrienen zijn 1000 x sterker dan histamine, veroorzaken mucussecretie, verhoogde vasculaire doorlaatbaarheid en zijn immuun-onderdrukkend. Prostaglandines zijn 30 x sterker dan histamine, veroorzaken broncho - spasmen en vasodilatatie. Zowel de leukotrienen als prostaglandines zijn proinflammatoire stoffen en spelen op deze wijze een Figuur 2 Immunologische reacties 67 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

4 > Figuur 3 Arachidonzuurcascade 68 grote rol in het ontstaan van velerlei ziektebeelden. Daarnaast veroorzaakt PG-E2 een verhoging van TNF-α waardoor een insuline-resistentie ontstaat die opnieuw de archidonzuurcascade activeert waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat. Hoewel we deze cascade op verschillende punten kunnen blokkeren door een groot aantal phytotherapeutische en orthomoleculaire preparaten, is het beter om het ontstaan aan de bron aan te pakken, namelijk door het voorkomen van het ontstaan van immuuncomplexen en hyperinsulinisme. De basis van deze aanpak is een eliminatiedieet waardoor het ontstaan van de immuuncomplexen voorkomen wordt. Epidemiologie De precieze prevalentie van immunologische reacties t.o.v. van voedingsmiddelen is onbekend. Er wordt aangenomen dat de prevalentie in onze cultuur hoog is en voortdurend stijgt. De frequentie is bij vrouwen wezenlijk hoger dan bij mannen. De British Allergy Foundation gaat er van uit dat ongeveer 45% van de bevolking in Europa en de VS een voedingsmiddelenovergevoeligheid heeft. Daarom zijn de overgevoeligheidsreacties de meest voorkomende oorzaak voor een chronische ziekte in de industrielanden. Elk voedingsmiddel is potentieel een antigeen waarbij de reactie zeer individueel is. De meest voorkomende antigenen bij kinderen onder de twee jaar zijn koemelk, eigeel en pinda s. Ook tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

5 > als dit in het begin van het leven nog niet het geval is, kan op latere leeftijd een overgevoeligheid voor melk ontstaan, aangezien het contact met melk meestal dagelijks voorkomt omdat het in zeer veel levensmiddelen wordt gebruikt. Vanaf het vierde levensjaar ontstaan er steeds meer overgevoeligheden voor plantaardige antigenen zoals noten, fruit en groenten. De impact van de effecten van voedselovergevoeligheid zijn enorm. Door het ontstaan van o.a. TNF-α doch ook diverse interferonen en interleukines, zijn er een groot aantal klinische manifestaties van voedselovergevoeligheid. Primair speelt zich het geheel af in het spijsverteringsstelsel. Frequent braken, krampen, pyrosis, misselijkheid, obstipatie, diaree, morbus Crohn etc. kunnen allen door de voedselovergevoeligheid veroorzaakt worden. Via MALT (Mucosa Associated Lymphoid Tissue) en GALT (Gut Associated Lymphoid Tissue) reageren ook de andere slijmvliezen, zodat rhinitis, sinusitis, otitis, COPD, conjunctivitis kunnen ontstaan. Ook de huid kan reageren met als gevolg urticaria, eczeem, acné of psoriasis. Via de verhoging van TNF-α ontstaat een leptine- en insuline-resis - tentie die leidt tot problemen in de type I en II diabetes alsmede adipositas (figuur 4). Ook spelen TNF-α, de prostaglandines type 2, de leukotrienen type 4 en tromboxaan type 2 een rol in het ontstaan van maligniteiten en de risico s op metastasering. Verder zijn relaties gelegd in het zenuwstelsel met migraine, hoofdpijn, concentratieproblemen, autisme, ADHD, vermoeidheid, depressies, hyperactiviteit en multiple sclerose. Deze uitgebreide lijst Figuur 4 Insuline- en leptine-resistentie 69 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

6 > 70 laat zien dat het eliminatiedieet op basis van de voedselanalyse als basis dient van al ons therapeutisch handelen. Diagnose met behulp van de IgG test Om voedselovergevoeligheid te detecteren zijn diverse testmethoden ontwikkeld. Bij een goede meetmethode is het immers mogelijk om de verstorende factoren in de voeding te detecteren, en te elimineren. De aantasting van de darmwand, de immuunrespons, en het ontstaan van de chronische ziekte kunnen daarmee dan worden voorkomen. Hiertoe zijn diverse tests ontwikkeld. Doordat ze nogal verschillen, zijn hun resultaten niet gemakkelijk met elkaar te vergelijken. Daarom worden hieronder diverse tests besproken. Dit zijn de antigeentest, de orale provocatietest, eliminatiedieet, lymfocieten-stimulatietest, neutrofielentest, en Elisa IgG tests. De meeste onderzoeken zijn gericht op het detecteren van antigenen. De erbij behorende causale therapie gaat uit van het vermijden van de verantwoordelijke antigenen waardoor de door voedsel-hypersensibilisering veroorzaakte chronische ziekten kunnen worden vermeden. De diagnose van voedselovergevoeligheid is echter moeilijk via de klassieke methode. Er zijn geen gestandaardiseerde voedingsmiddelen voor diagnos - tische doeleinden voorhanden zoals bij de RAST (Radio Allergo Sorbent Test) of de priktest. Daarbij wordt de diagnose moeilijker gemaakt doordat er vaak kruisreacties zijn tussen de pneumo- en voedselantigenen. Als referentiemethode geldt tot nu toe de dubbel blind placebo gecontroleerde orale provocatietest, doch deze methode kan alleen in een ziekenhuis worden uitgevoerd o.a. vanwege het gevaar van een anafylactische shock. Het blijkt dat er weinig correlatie is tussen provocatietest, de RAST c.q. de priktest. De neutrofielentest meet reacties van nog levende neutrofielen. Dit maakt de test gevoelig voor het tijdsinterval tussen bloedafname en meting, voor medicatie, zoals cortisonen, en voor infecties welke de patiënt mogelijk onder de leden heeft. De lymphocyten stimulatietest is een andere vaker gebruikte methodiek om allergieën te diagnosticeren, maar de test is niet geschikt om bijvoorbeeld melkproteïne-allergie aan te tonen. En alternatief is een oligo-antigeen eliminatie dieet, doch deze methodiek is zeer omslachtig. De IgG4 test is weliswaar stabiel, doch meet alleen het IgG4, zoals de naam al zegt. Op dit moment meent men dat juist de IgG1 en IgG3 belangrijke veroorzakers zijn van de chronische klachten door voeding. Deze worden in deze analyse niet gemeten. De meest stabiele en uitgebreide test is de totale IgG-Elisa screening. Hiervoor is een instrument beschikbaar, de ImuPro 300, dat een complete Elisa Screening doet. Daarbij worden alle typen IgG gemeten. Met het uitgebreide pakket aan testen is in de praktijk goed te werken. Het apparaat heeft een CE-validering, wat betekent dat stabiliteit van de resultaten gegarandeerd is. Er worden ook andere IgG testen aangeboden welke de meting verrichten uit bloed verkregen door vingerprik. Daarnaast zijn er laboratoria die de meting uitvoeren d.m.v. een zogenaamde scan. Beide onderzoeken kunnen geen stabiliteit garanderen en zullen dus niet voldoen aan de strenge CE-standaard. In het laboratorium wordt de aangetoonde IgG-activiteit als reactie index aangegeven in graad 1 t/m 4 waarbij graad 1 en 2 tot zwak tot matig te beoordelen zijn, graad 3 en 4 sterk tot zeer sterke immuunreactie. In de rapportage krijgt de patiënt uitleg over de analyse en een individueel receptenplan om het voedingsplan goed te kunnen volgen. Ten opzichte van de neutrofielentest is het voordeel dat deze alleen de IgG1 en IgG3 meet. Ten opzichte van alle andere testen biedt de ImuPro 300 een test op 270 antigenen tegenover rond de 90 voor de andere instrumenten. Die is dank zij nieuwe technologie eenvoudig in de eigen praktijk te doen, en is voldoende specifiek om goed dieetadvies te kunnen geven waardoor in de praktijk blijkt dat tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

7 > veel chronische ziekten kunnen verdwijnen. Het is daarbij zinvol zoveel mogelijk voedingsmiddelen in dit onderzoek te betrekken, aangezien ons dagelijkse voedingspatroon zeer complex is door het grote aantal ingrediënten. Therapie Zodra een goede diagnose gesteld is, ligt de therapie voor de hand: vermijden van de stoffen waar het lichaam niet goed op kan reageren. Afhankelijk van de aangetoonde onverdraaglijkheid wordt een eliminatiedieet gekoppeld aan een afwisselend rijk voedingspatroon (het rotatieprincipe ). Eventueel wordt een darmsanering toegepast afhankelijk van de verdere diagnostiek. Deze basisbehandeling heeft een therapeutische efficiëntie van minstens 40%, zoals in 2001 is aangetoond bij 1761 proefpersonen welke aan chronische ziekten leden. Als men deze cijfers doortrekt naar de te behandelen ziektebeelden als migraine, spastische darm en eczeem, dan zou de sociaal economische impact voor de behandeling met dieet op deze basis zo groot zijn dat binnen 1 tot 3 jaar een reductie van de uitgaven voor de gezondheidszorg voor de maatschappij zou kunnen volgen. In Luxemburg wordt op dit ogenblik een statistiek van de relatie tussen chronische ziekte en verandering van dieet bijgehouden (tabel 1). Patiënten werden 3 maanden na de test en het begin van het dieet beoordeeld. De behandeling bestond louter uit een voedingsaanpassing. De statistiek laat een grote verbetering zien voor een aantal klachten. Casuïstiek Van het nut van dieet op het behandelen van chronische ziekten zijn goede praktijkvoorbeelden te geven, zoals het volgende laat zien. (Voor de IgG test werd de ImuPro 300 gebruikt.) Een patiënte, geboren 1954, komt in de praktijk wegens rheumatische klachten met actieve ontsteking in de kleine gewrichten. Ze is seronegatief voor de rheumafactoren. Daarnaast is er sprake van Tabel 1 Lopende studie betreffende de relatie tussen chronische ziekte en voeding Symptomen n verdwenen verbetering totaal Misselijkheid Vol gevoel 42,0 110,0 42,9 59,1 54,8 35,5 97,7 94,6 71 Winderigheid 146,0 44,5 45,9 90,4 Oprispingen 76,0 51,3 39,5 90,8 Diarree 49,0 44,9 44,9 89,8 Obstipatie 68,0 33,8 55,9 89,7 Rugpijn 126,0 6,3 46,8 53,1 Spierpijn 60,0 10,0 61,7 71,7 Gewrichtspijn 113,0 13,3 64,6 77,9 Arthrose 62,0 0,0 50,0 50,0 Stijfheid 60,0 13,3 63,3 76,6 Zwellingen 48,0 18,8 56,3 75,1 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

8 > 72 overgewicht en een langdurige stress-situatie. In juni 2002 doe ik een voedingsanalyse door meting van IgG waarbij een overgevoeligheid gezien wordt voor koemelk, sinaasappel en gist. Ze bleek dagelijks een glas melk en een glas sinaasappelsap te gebruiken. De gist kreeg ze binnen via producten van de voedingsindustrie; gist wordt daar vaak in gebruikt. Nadat ze deze producten laat staan, is ze in augustus 2002 klachtenvrij en inmiddels is ze 17 kg kwijt. Een patiënt, geboren 1949, komt de eerste keer in de praktijk in december De klachten zijn braken en pyrosis. Er is sprake van een hernia diafragmatica. De IgG test laat m.n. een overgevoeligheid zien voor glutenhoudende granen. Na 3 maanden eliminatiedieet zijn in mei 2003 alle klachten verdwenen. Daarbij blijkt ook dat zijn huwelijk is ge - red: hij snurkt niet meer. Een patiënte, geboren 1967, heeft een psychisch belaste anamnese. Ze lijdt aan diabetes mellitus waarbij ze 88 IE insuline spuit. Ze heeft migraine waarvoor ze 10 tot 14 paracetamol per dag gebruikt. Er is sprake van adipositas en recidiverende diarrhee. Op basis van de IgG test krijgt ze een eliminatiedieet waarbij m.n. de gluten en gist vermeden worden. Als ondersteuning krijgt ze een preparaat gemaakt van de alge chlorella pyrenoidosa. Deze chlorella pyrenoidosa bevat een groeifactor welke een ondersteunende werking heeft in de diabeteshuishouding. Na 8 weken dieet spuit ze 68 IE insuline, het gewicht is omlaag gegaan, ze heeft geen hoofdpijn meer waardoor er geen paracetamol meer gebruikt wordt en ze heeft geen diarrhee meer. Dat er ook psychische reacties zijn op voeding kunnen we zien aan een patiënt geboren Vanaf zijn dertiende levensjaar had hij een psychose met paniekaanvallen, ontstaan na een psychotrauma. De laatste psychiater verwijst hem naar mij voor de voedselanalyse. Op basis van deze test krijgt ook hij een eliminatiedieet en is binnen 5 dagen psychosevrij en is dat sinds anderhalf jaar nog steeds, mits hij zijn dieet volgt. Dit zijn een aantal voorbeelden hoe het aanpassen van voeding op basis van laboratoriumanalyse een grote impact hebben op het leven van deze mensen. De IgG-analyse is daardoor een basisinstrument in onze praktijk. Literatuur Atkinson W., Sheldon T.A., Shaath N., Whorwell P.J. (2004) Food elimination based on IgG antibodies in irritable bowel syndrome: a randomised controlled trial, Gut, 53, pp Barneau W.E. (1997) Interactions between dietary proteins and the human system: implications for oral Tolerance and food-related diseases, Adv Exp Med Biol, 415, pp Bellmann K., Kolb H., Hartmann B., Rothe H., Rowsell P., Rastegar S., Burghardt K., Scott F.W. (1997) Intervention in autoimmune diabetes by targeting the gut immune system, Int J Immunopharmacol, 19, pp Beyer K., Castro R., Birnbaum A., Benkov K., Pittman N., Sampson H.A. (2002) Human milk specific mucosal Lymphocytes of the gastrointestinal tract display a Th2 cytokine profile, J. Allergy Clin Immunol, 109, pp Borst S.E., Bagby G.J. (2002) Neutralization of tumor necrosis factor reverses age-induced impairment of insulin responsiveness in skeletal muscle of Sprague-Dawley rats, Metabolism, 51, pp Brostoff J., Gamlin L. (2000) Food allergies and food intolerance, Healer Arts Press Bruun J.M., Pedersen S.B., Kristensen K., Richelsen B. (2002) Effects of pro-inflammatory cytokines and chemokines on leptin production in human adipose tissue in vitro, Mol Cell Endocrinol, 25, pp Eysink P.E., Bindels P.J., Stapel S.O., Bottema B.J., Van Der Zee J.S., Aalberse R.C. (2002) Do levels of immunoglobulin G antibodies to food predict the development of immunoglobulin E antibodies to cat, dog and/or mite?, Clin Exp Allergy, 32, pp tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

9 > Heyman M. Symposium on dietary influences on mucosal immunity, (2001) How dietary antigens access the mucosal immune system?, Proc Nutr Soc, 60, pp Hofman T. (1995)IgE and IgG antibodies in children with food allergy, Rocz Akad Med Bialymst, 40, pp Houtsmuller H. (2003) Het arachidonzuur metabolisme, De orthomoleculaire koerier, 98, pp Isolauri E., Rautava S., Kalliomäki M. (2004) Food allergy in irritable bowel syndrome: new facts and old fallacies, Gut, 53, pp Jenmalm M.C., Bjorksten B., Macaubas C., Holt B.J., Snallacombe T.B., Holt P.G. (1999) Allergeninduced cytokine secretion in relation to atopic symptoms and immunoglobulin G subclass antibody response, Pediatr Allergy Immunol, 10, pp Montfort J.C. van, Lieners C. (2003) Het belang van voedselintolerantie, Theorie, diagnose en Praktijk, De orthomoleculaire Koerier,101, pp.5-12 Montfort J.C. van, Lieners C. (2003) Het belang van voedselintolerantie. Praktijk, De ortho-moleculaire Koerier, 102, pp Montfort J.C. van, (2004) De rol van stikstofmonoxide in de stofwisseling, De orthomoleculaire Koerier, 108, pp.5-10 Pascual C.Y., Crespo J.F., Perez P.G., Esteban M.M. (2000) Food allergy and intolerance in children and Adolescents, an update, Eur J Clin Nutr, 54, pp.s75-78 Sullivan P.B. (1999) Food allergy and food intolerance in childhood, Indian J. Pediatr, 66, pp.s37-45 Shanahan F. and Whorwell P.J. (2005) IgG-mediated food intolerance in irritable bowel syndrome: a real phenomenon or an epiphenomenon, Am.J. Gastroenterol, 100, pp Tsuji N.M., Mizumachi K., Kuriaski J. (2001) Interleukin-10-secreting Peyer s patch cells are responsible for active suppression in low-dose oral tolerance, Immunology, 4, pp Een uitgebreider literatuuroverzicht is bij de auteur verkrijgbaar. 73 tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

10 > Samenvatting Veel chronische ziekten houden verband met een voedselovergevoeligheid. In een groot deel van de bevolking in de industrielanden komen talrijke multi-factoriële chronische ziektes voor, waarbij voedingsgedrag moet worden beschouwd bij de pathogenese. Vaak is een storing te vinden in de balans tussen immuunmodelatorische en immuunsupressieve mechanismen waardoor het lichaam een fout immuunantwoord heeft t.o.v. bepaalde voedingsmiddelen. Uit deze ontstekingsreacties ontstaat een veelvoud aan cytokinen, zowel lokaal in het maagdarmkanaal als extra-intestinaal in verschillende doelweefsels of organen. Een causale therapie van de chronische ziektes betekent de eliminatie van de verantwoordelijke antigenen. Om te bepalen welke voedingsbestanddelen meespelen in de verstoorde immuunrespons zijn gerichte metingen nodig. Daartoe bestaan verschillende test; één ervan is hierboven besproken, de ImuPro 300, die in de therapeutische praktijk goed is te gebruiken. Daarmee is het mogelijk om een breed spectrum van antigenen te kunnen onderzoeken door het meten van de IgG, die kenmerkend is voor hypersensibilisering voor voedselbestanddelen. Op basis van de immunologische test is eliminatie van de onverdraaglijke voedingsmiddelen mogelijk. Samen met een rotatiedieet biedt dit therapeutisch effect bij een veelvoud aan chronische ziekten. Ook risicopatiënten voor verschillende ziektebeelden zoals type I en II diabetes kunnen d.m.v. een individueel dieet de ziekte vertragen dan wel voorkomen. 74 Summary Food as recipe for health Many chronic diseases derive from food-sensitivity. Diet is a frequent factor in many of chronic diseases seen in industrialised nations. Often food components can be identified which trigger a dysfunctional immune response in the body. This is caused by a dysbalance between the trigger (the food) and the response (the immune adaptation and immunosuppressive mechanisms in the body). In the case of food, cytokines are locally released in the gut which can affect the body as a whole and cause chronic disease. IgG detection helps identify this, as well as indicate which food factor is the probable cause. The article describes various detection methods, of which the ImuPro 3000 was found to be suitable in therapeutic practice. Elimination of the substance together with rotation diet leads to healing of the gut, and elimination of the chronic condition. Even diabetes has been seen to improve as a result. Key words immune response chronic disease IgG tests ImuPro 300 case studies Auteur, Arts voor toegepaste immunologie en endocrinologie adres Grote Gracht 86, 6211 SZ Maastricht t +31 (0) f +31 (0) e tig jaargang Deel 1: Voeding in gezondheidszorg en de geneeskunde

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Ons immuunsysteem beschermt ons tegen allerlei ziekteverwekkers, zoals bacteriën, parasieten en virussen, die ons lichaam binnen dringen.

Nadere informatie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie Centrumlocatie Voedselprovocatie Afdeling Allergologie Met u is afgesproken dat u een voedselprovocatie zult doen. Dit is tot op heden de enige test waarin nagegaan kan worden of u een echte reactie krijgt

Nadere informatie

Minisymposium voedselallergie. 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe

Minisymposium voedselallergie. 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe Minisymposium voedselallergie 28 april 2011 Chris Nieuwhof, internistallergologe/immunologe Verschillende noten Verschillende noten Voedsel allergie Wat is allergie? Allergie is een afweerreactie (van

Nadere informatie

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012 Voedselprovocatie april 2012 Een allergie is een reactie van het afweersysteem van het lichaam gericht tegen niet schadelijke stoffen als stuifmeel, huidschilfers of voedingsmiddelen met allergische klachten

Nadere informatie

Allergie. Voedingsallergie en atopie bij hond en kat. Afweer. Afweer 28-5-2014. Eiwitten (15-40 kda) Glycoproteïne (10-70 kda)

Allergie. Voedingsallergie en atopie bij hond en kat. Afweer. Afweer 28-5-2014. Eiwitten (15-40 kda) Glycoproteïne (10-70 kda) Allergie Voedingsallergie en atopie bij hond en kat Drs. Stijn Peters info@dzeh.nl Tel. 040-3040054 Allergie Overdreven reactie op een stof/indringer Allergeen Sensitisatie Antigeen Allergeen Stoffen die

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING ACHTERGROND Diabetes mellitus ofwel suikerziekte is een metabole ziekte waarbij de glucosehuishouding in het menselijk lichaam ontregeld raakt, doordat de patiënt onvoldoende insuline

Nadere informatie

Voedselallergie en voedselintolerantie

Voedselallergie en voedselintolerantie DC 29 Voedselallergie en voedselintolerantie 1 Inleiding Bij voedselallergie of voedselintolerantie is er sprake van overgevoelige reacties op voedsel of bepaalde bestanddelen in voedsel. De informatie

Nadere informatie

Voedselallergie is een veel voorkomende vorm van overgevoeligheid voor voedsel, waarbij immunoglobuline type E (IgE)-antistoffen een rol spelen. Allergische reacties op voedsel staan steeds meer in de

Nadere informatie

Klaus-Dietrich Runow

Klaus-Dietrich Runow Klaus-Dietrich Runow De darm denkt mee Hoe bacteriën, schimmels en allergieën het zenuwstelsel beïnvloeden Uitgeverij Akasha Inhoud Inleiding 9 Metabolische individualiteit: metabolische typering 10 Voorbeelden

Nadere informatie

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt

Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Gluten & koemelk De link met gezondheidsklachten Een complete gids voor therapeut & patiënt Hilde Maris 4 TherapieWijzer Een woordje uitleg... 9 1. De geschiedenis van granen... 13 1.1. Tarwe is genetisch

Nadere informatie

Allergie bij kinderen: peanuts?! DDr. Annemie Wijnants

Allergie bij kinderen: peanuts?! DDr. Annemie Wijnants Allergie bij kinderen: peanuts?! DDr. Annemie Wijnants Emma 14 jaar Op 6 jaar Symptomen: rhinitis conjunctivitis Huidtest op berk: 4+ Op 14 jaar Symptomen: lokale reactie op pinda Huidtest pinda: 4+ IgE

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het mucosale immuunsysteem Het afweersysteem beschermt het lichaam tegen infecties met bacteriën, virussen, schimmels en parasieten. De huid en de mucosale weefsels zoals bijvoorbeeld

Nadere informatie

IgG EN IgE IN DE ONTWIKKELING VAN ALLERGIE EN ASTMA, EEN STUDIE ONDER JONGE KINDEREN IN DE HUISARTSENPRAKTIJK

IgG EN IgE IN DE ONTWIKKELING VAN ALLERGIE EN ASTMA, EEN STUDIE ONDER JONGE KINDEREN IN DE HUISARTSENPRAKTIJK Binnenwerk NTvA nr. 005 PMS+CMYK CON QXP 05005 : Pagina IgG EN IgE IN DE ONTWIKKELING VAN ALLERGIE EN ASTMA, EEN STUDIE ONDER JONGE KINDEREN IN DE HUISARTSENPRAKTIJK Auteur Trefwoorden P.E.D. Eysink allergie,

Nadere informatie

Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling)

Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling) Allergie kind: Koemelkeiwittest aanvullende informatie (Kinderafdeling) Algemeen Wat is een allergie? Verschijnselen van voedselallergie RAST-test Eliminatie-provocatieproef Aantonen van koemelkeiwitallergie

Nadere informatie

SAMENVATTING Samenvatting Coeliakie is een genetische aandoening waarbij omgevingsfactoren en meerdere genen bijdragen aan de ontwikkeling van de ziekte. De belangrijkste omgevingsfactor welke een rol

Nadere informatie

Groepsspreekuur Urticaria & Angiooedeem. Urticaria = galbulten = netelroos

Groepsspreekuur Urticaria & Angiooedeem. Urticaria = galbulten = netelroos Groepsspreekuur Urticaria & Angiooedeem Urticaria = galbulten = netelroos Urticaria Urticaria komen veel voor: ¼ volwassenen heeft het wel eens gehad Kenmerkend zijn snel wisselende kwaddels (bleek) daaromheen

Nadere informatie

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten

Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek. Een betere aanpak van chronische ziekten Snel en effectief ingrijpen dankzij ziekte-overstijgend immunologisch onderzoek Een betere aanpak van chronische ziekten Samenvatting Het probleem Door de vergrijzing van de bevolking groeit het aantal

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20945 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wiria, Aprilianto Eddy Title: Helminth infections on Flores Island, Indonesia

Nadere informatie

Allergie. Benamingen Indeling in type Enkele (misleidende) voorbeelden NIET over de therapie. Component allergie Dr Erna Van Hoeyveld

Allergie. Benamingen Indeling in type Enkele (misleidende) voorbeelden NIET over de therapie. Component allergie Dr Erna Van Hoeyveld Allergie Allergie Benamingen Indeling in type Enkele (misleidende) voorbeelden NIET over de therapie Component allergie Dr Erna Van Hoeyveld Allergie Atopie: is de aanleg van een persoon om immunoglubuline

Nadere informatie

Onderzoek naar koemelkallergie

Onderzoek naar koemelkallergie Onderzoek naar koemelkallergie Uw kind heeft verschijnselen die wijzen op een allergie voor koemelk. In deze folder leest u wat een allergie voor koemelk bij jonge kinderen inhoudt. Ook leggen we in deze

Nadere informatie

Nederlandse Samenva ing

Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing Nederlandse Samenva ing De ziekte van Crohn en colitis ulcerosa zijn de meest voorkomende vormen van chronische ontstekingen van het maag-darm-kanaal. In het engels wordt deze groep

Nadere informatie

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp:

Dermatologie. Voedselallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Dermatologie 1 : Steeds meer mensen hebben er last van Huiduitslag, buikpijn, diarree, benauwdheid, een ellendig moe gevoel: deze verschijnselen komen u vast en zeker bekend voor.

Nadere informatie

Onderzoek naar koemelkallergie

Onderzoek naar koemelkallergie Onderzoek naar koemelkallergie Uw kind heeft verschijnselen die wijzen op een allergie voor koemelk. In deze folder wordt uitgelegd wat een allergie voor koemelk bij jonge kinderen inhoudt. Ook krijgt

Nadere informatie

Prikkelbare Darm Syndroom

Prikkelbare Darm Syndroom Prikkelbare Darm Syndroom Prikkelbare Darm Syndroom Te behandelen of behelpen? Synoniemen Prikkelbare darm syndroom Irritable bowel syndrome Spastische dikke darm Spastisch colon Definitie Chronische buikpijn

Nadere informatie

SPIJSVERTERINGS- STELSEL

SPIJSVERTERINGS- STELSEL P A T H O L O G I E SPIJSVERTERINGS- STELSEL De darmen / het buikgebied..... ongetwijfeld het meest onbegrepen en ondergewaardeerde (lymfatisch) orgaan in ons lichaam... De darmen / het buikgebied.....

Nadere informatie

Moeten mensen er echt mee leren leven of... zou het ook aan onze voeding kunnen liggen?

Moeten mensen er echt mee leren leven of... zou het ook aan onze voeding kunnen liggen? Darmklachten zijn een steeds vaker voorkomend probleem. Ondanks de toename van het aantal klachten is er nog steeds geen passende oplossing gevonden voor het probleem. In mijn praktijk Detoxenzo kloppen

Nadere informatie

Allergische rhinitis bij kinderen

Allergische rhinitis bij kinderen Allergische rhinitis bij kinderen Dr. Jurjan R. de Boer KNO heelkunde Martini Ziekenhuis Epidemiologie Prevalentie allergische en niet allergische rhinitis in Nederland: 150 200 per 1000 personen/jaar

Nadere informatie

VOEDSELOVERGEVOELIGHEID BIJ HONDEN EN KATTEN

VOEDSELOVERGEVOELIGHEID BIJ HONDEN EN KATTEN VOEDSELOVERGEVOELIGHEID BIJ HONDEN EN KATTEN Dr. Esther Hagen-Plantinga, DVM PhD 13 november 2013 Inhoud Wat is voedselovergevoeligheid Hoe vaak komt het voor Veel voorkomende allergenen in honden en katten

Nadere informatie

1/23/2013. Index. Index. Nieuwe strategieën om kinderen met KMA sneller te laten herstellen. Orale tolerantie: Concept. Vriend of vijand?

1/23/2013. Index. Index. Nieuwe strategieën om kinderen met KMA sneller te laten herstellen. Orale tolerantie: Concept. Vriend of vijand? //0 Nieuwe strategieën om kinderen met KMA sneller te laten herstellen. Orale tolerantie: Concept Tolerantie wordt gedefinieerd als de actieve non-respons van het immuunsysteem op een antigeen dat via

Nadere informatie

VOEDSELPROVOCATIETESTEN BIJ KINDEREN

VOEDSELPROVOCATIETESTEN BIJ KINDEREN VOEDSELPROVOCATIETESTEN BIJ KINDEREN 17091 Inleiding Uw kind heeft verschijnselen die passen bij een allergie voor een voedingsmiddel, bijvoorbeeld het koemelkeiwit, kippe-eiwit of pinda. In deze folder

Nadere informatie

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS

SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS SAMENVATTING IN HET NEDERLANDS Allergisch astma Allergisch astma is een veel voorkomende ziekte waarbij mensen benauwd worden wanneer ze de stof inademen waar ze allergisch voor zijn geworden. Daarnaast

Nadere informatie

Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest

Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest Koemelkallergie? De eliminatie-provocatietest Informatie voor ouders Afdeling allergologie / kindergeneeskunde Inhoudsopgave Inleiding 2 De eliminatiefase 3 Flesvoeding 3 Borstvoeding en/of vaste voeding

Nadere informatie

Meten wat u beter niet kunt eten

Meten wat u beter niet kunt eten Meten wat u beter niet kunt eten Een verborgen voedingsallergie kan uw gezondheid ondermijnen Voedingsallergie is nu eenvoudig te testen Onderzoeken bevestigen wat veel mensen al aanvoelden; voeding beïnvloedt

Nadere informatie

Neuroimmunologische veranderingen in het Complex Regionaal Pijn Syndroom

Neuroimmunologische veranderingen in het Complex Regionaal Pijn Syndroom Samenvatting Hoofdstuk I Introductie Het Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS) is een ziekte die kan optreden als een complicatie na chirurgie of trauma. Het spontaan ontstaan van de aandoening is ook

Nadere informatie

Patiëntenbrochure. basisscreening darm. En gezonde darm is de basis van het algehele welbevinden

Patiëntenbrochure. basisscreening darm. En gezonde darm is de basis van het algehele welbevinden Patiëntenbrochure basisscreening darm En gezonde darm is de basis van het algehele welbevinden Samen met uw therapeut of arts heeft u besloten de analyse Basisscreening darm uit te laten voeren. Deze folder

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 169 Nederlandse samenvatting Het aantal ouderen boven de 70 jaar is de laatste jaren toegenomen. Dit komt door een significante reductie van sterfte op alle leeftijden waardoor een toename van de gemiddelde

Nadere informatie

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het

DC-SIGN + cellen een rol spelen in de opruiming van dode thymocyten uit de cortex van de humane thymus (Hoofdstuk 2). De co-expressie van het : Hematopoietische antigeen presenterende cellen in de cortex van de humane thymus: Aanwijzingen voor een rol in selectie en verwijdering van apoptotische thymocyten. Het immune systeem van (gewervelde)

Nadere informatie

2.1 Verstoord evenwicht protease-antiprotease

2.1 Verstoord evenwicht protease-antiprotease Roken is verreweg de belangrijkste risicofactor. Andere risicofactoren zijn: beroepen of hobby s met regelmatige blootstelling aan kleine deeltjes (fijnstof ) en (zelden) een familiair voorkomend enzymtekort

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen

Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen Voedselallergie en voedselprovocatietest bij kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis Oktober 2012 pavo 0596 Inleiding Uw kind heeft mogelijk een allergie voor een voedingsmiddel. Bijvoorbeeld voor melk,

Nadere informatie

Calprotectine bepaling in feces

Calprotectine bepaling in feces Erasmus MC Calprotectine bepaling in feces Synoniem: IBD test, Bühlmann Afname Afname voorkeur: Afname volume: Afname condities: Opslag condities: Verzend condities: Feces in buis met schepje Minimaal

Nadere informatie

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit

Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Tarwe intolerantie vs. glutenintolerantie & glutensensitiviteit Prima vertering graanproducten Vezelrijk, bevordert de stoelgang Vermindert opgeblazen gevoel na de maaltijd Iemand met coeliakie kan absoluut

Nadere informatie

Chapter 6. Nederlandse samenvatting

Chapter 6. Nederlandse samenvatting Chapter 6 Nederlandse samenvatting Chapter 6 122 Nederlandse samenvatting Het immuunsysteem Het immuunsysteem (of afweersysteem) beschermt het lichaam tegen lichaamsvreemde en ziekmakende organismen zoals

Nadere informatie

Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen:

Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen: Wil je meer weten over OPS, hieronder vind je de volgende onderwerpen:. Een OPS patiënt. Wat is OPS en klachtenlijst? Oorzaken van OPS. Waar komt dat gif terecht? Natuurlijke ontgifting. Bioresonantie

Nadere informatie

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG

Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten. Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Immuun Activatie in Relatie tot Manische Symptomen in Depressieve Patiënten Karlijn Becking MD-PhD student, UMCG Introductie Disbalans Pro-inflammatoire staat Destabilisatie Gevoeligheid voor stress Monocyt

Nadere informatie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Veel ouders van kinderen, en ook volwassenen, denken dat een allergie de oorzaak is van eczeem. Zij komen met de vraag bij de huisarts

Nadere informatie

Voeding en ADHD. Kleurstof-onderzoek dieet-onderzoek. Acht RED-RCTs. Resultaten Kleurstofonderzoeken. Beperkingen van huidige behandeling

Voeding en ADHD. Kleurstof-onderzoek dieet-onderzoek. Acht RED-RCTs. Resultaten Kleurstofonderzoeken. Beperkingen van huidige behandeling Voeding en ADHD De effecten van een Restricted Elimination Diet (RED) op ADHD Dr Lidy M.J. Pelsser Samen nog Beter, april Beperkingen van huidige behandeling Toename zorgen om bijwerkingen Ondanks gunstige

Nadere informatie

Huidklachten en de rol van voeding. Yvonne van Stigt Master klinische psycho neuro immunologie

Huidklachten en de rol van voeding. Yvonne van Stigt Master klinische psycho neuro immunologie Huidklachten en de rol van voeding Yvonne van Stigt Master klinische psycho neuro immunologie Wie ben ik? Yvonne van Stigt Master klinische Psycho Neuro Immunologie Bijna 20 jaar praktijkervaring Gestart

Nadere informatie

Interne geneeskunde Allergologie. Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak

Interne geneeskunde Allergologie. Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak Interne geneeskunde Allergologie Anafylaxie zonder duidelijke oorzaak Interne geneeskunde Allergologie Inleiding U heeft één of meerdere ernstige allergische aanvallen gehad, ook wel anafylaxie genoemd.

Nadere informatie

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO

Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten. Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Ontwikkeling van genezende medicijnen tegen ouderdomsgerelateerde ziekten Ad W. van Gorp, oprichter en CEO Agenda 1. Historie 2. Strategie 3. Projecten 10/28/2013 2 Historie Spin off bedrijf van het Hubrecht

Nadere informatie

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten.

Bijna alle levensmiddelen bevatten eiwit. Het komt voor in zowel plantaardige als dierlijke producten. Elk kind wegen bij opname, groeicurve invullen Anamnese : allergie, nierinsufficiëntie, gluten intolerantie, Hoe is zijn eetlust? Is hij vegetariër? Heeft hij pijn? Koolhydraten zijn een belangrijke energieleverancier.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 6 78 Nederlandse samenvatting Colon kanker Colon (dikke darm) kanker is één van de meest voorkomende kankers en is de tweede doodsoorzaak door kanker in geïndustrialiseerde landen. Het voorstadium van

Nadere informatie

Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Infliximab (Remicade) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Polikliniek Maag-Darm-Leverziekten Uw behandelend arts of IBD-verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade).

Nadere informatie

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. Voedingsadvies bij koemelkallergie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek Wat is een koemelkallergie? Een koemelkallergie is een ongewenste reactie op het eiwit in de koemelk. De oorzaak hiervan is een abnormale reactie van het natuurlijke afweermechanisme

Nadere informatie

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij:

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij: COLOgen-Test Dikke darmkanker Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De COLOgen test biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op dikke darmkanker te bepalen. In deze

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten. Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Maag-, darm- en leverziekten. Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade).

Nadere informatie

Diabetes. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Diabetes. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Diabetes Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Diabetes 3 Vormen van diabetes 4 Type1 4 Type2 4 Klachten en symptomen 5 Type1 5 Type2 5 Oorzaken 6 Behandeling

Nadere informatie

Cytokinen. door dr. A.J.M. van Oosterhout Farmacologie, Faculteit Farmacie Universiteit Utrecht

Cytokinen. door dr. A.J.M. van Oosterhout Farmacologie, Faculteit Farmacie Universiteit Utrecht 108 1 Cytokinen door dr. A.J.M. van Oosterhout Farmacologie, Faculteit Farmacie Universiteit Utrecht 1. Inleiding 108 3 2. Historie 108 3 3. Produktie 108 3 4. Eigenschappen 108 5 5. Meetmethoden 108 6

Nadere informatie

Nutritional Risk Screening (NRS 2002)

Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Bron: Kondrup, J., Rasmussen, H. H., Hamberg, O., Stanga, Z., & ad hoc ESPEN Working Group (2003). Nutritional Risk Screening (NRS 2002): a new method based on an

Nadere informatie

Verdeling Borrelia species

Verdeling Borrelia species Verdeling Borrelia species in Europa naar an2geniciteit i.e. outer surface proteine (Osp) A, voorkomen in teken, liquor, huid en synoviaal vocht. Species Osp A type Verdeling in teken (%) N=90 Liquor N=43

Nadere informatie

Irritable bowel syndrome (PDS) vanuit het Patientenperspectief. 3 onderwerpen. 1 IBS in het kort. 2 Kennis van IBS patienten over hun aandoening

Irritable bowel syndrome (PDS) vanuit het Patientenperspectief. 3 onderwerpen. 1 IBS in het kort. 2 Kennis van IBS patienten over hun aandoening Irritable bowel syndrome (PDS) vanuit het Patientenperspectief Carla Flik Klinisch Psycholoog / Psychotherapeut St. Antonius Ziekenhuis 3 onderwerpen 1 IBS in het kort 2 Kennis van IBS patienten over hun

Nadere informatie

Voedselallergieonderzoek met de DBPGVP

Voedselallergieonderzoek met de DBPGVP Voedselallergieonderzoek met de DBPGVP Afspraak U wordt verwacht voor de 1e testdag op de kinderafdeling Vervolgafspraken U wordt voor de 2e testdag verwacht op de kinderafdeling Voor het bespreken van

Nadere informatie

143 Lymfatische filariasis is een door muggen overgebrachte ziekte die wijdverbreid voorkomt in de tropen en subtropen. Hoewel de prevalentie niet hoog is, tonen gegevens van het Indonesisch ministerie

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Voedselallergie. Polikliniek Allergologie

PATIËNTEN INFORMATIE. Voedselallergie. Polikliniek Allergologie PATIËNTEN INFORMATIE Voedselallergie Polikliniek Allergologie Wat is voedselovergevoeligheid? Voedselovergevoeligheid is een overdreven lichamelijke reactie op het eten, inademen of aanraken van bepaalde

Nadere informatie

Chronische ontsteking zet de medische wereld op zijn kop

Chronische ontsteking zet de medische wereld op zijn kop Chronische ontsteking zet de medische wereld op zijn kop Zo luidde de kop van het tijdschrift Health Matters in 2004. De Time verwoordde het op de voorpagina als volgt: 'Verstopte moordenaar, de verrassende

Nadere informatie

15.15 16.00 uur: allergische rhinitis: AR geluid van de KNO-arts. Allergische rhinopathie of afwijkende Rinne? Francis Burgersdijk

15.15 16.00 uur: allergische rhinitis: AR geluid van de KNO-arts. Allergische rhinopathie of afwijkende Rinne? Francis Burgersdijk 15.15 16.00 uur: allergische rhinitis: AR geluid van de KNO-arts Allergische rhinopathie of afwijkende Rinne? Francis Burgersdijk Kan de KNO arts meer met patienten met een allergische rhinopathie (AR)?

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Publications PUBLICATIONS

Publications PUBLICATIONS Publications 164 Publications PUBLICATIONS 1. Heemskerk B, Veltrop-Duits LA, van Vreeswijk T, ten Dam MM, Heidt S, Toes RE, van Tol MJ, Schilham MW. Extensive cross-reactivity of CD4 + adenovirus-specific

Nadere informatie

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004

Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Thema 2.1: Infectie- en Immuunziekten Tentamen B: correctievoorschrift 5 november 2004 Tentamencoördinator mw. Dr. I. Bakker Tentameninformatie Het tentamen bestaat uit 68 vragen, waarvan 53 gesloten en

Nadere informatie

Diabetes. Inhoud. In Nederland hebben ongeveer 750.000 mensen diabetes. Van die 750.000 weten 200.000 personen niet dat ze de ziekte hebben.

Diabetes. Inhoud. In Nederland hebben ongeveer 750.000 mensen diabetes. Van die 750.000 weten 200.000 personen niet dat ze de ziekte hebben. Zorg bij diabetes Inhoud Vormen van diabetes 4 Klachten en symptomen 5 Oorzaken 6 Behandeling 7 Leven met diabetes 8 Meer informatie 9 Wat kan Kring-apotheek voor jou betekenen? 10 Diabetes Diabetes is

Nadere informatie

Dermatologie. Atopisch eczeem en voeding

Dermatologie. Atopisch eczeem en voeding Dermatologie Atopisch eczeem en voeding Atopisch eczeem en voeding Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61 vragen naar verpleegkundig consulent atopisch eczeem Coördinatiecentrum

Nadere informatie

Ontwikkeling van allergie op kinderleeftijd

Ontwikkeling van allergie op kinderleeftijd Ontwikkeling van allergie op kinderleeftijd Prof.dr. Huub F.J. Savelkoul huub.savelkoul@wur.nl Immuunsysteem en bescherming tegen infecties Het totale te verdedigen oppervlak bestaat uit 2 m 2 huid, 80

Nadere informatie

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Inflammatoire (ontsteking) van darmziekten (IBD) is een groep van gastro-intestinale (maagdarm) ziekten waarbij ontstekingen

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team zaterdag, 11 december 2010 15:44 - Laatst aangepast vrijdag, 17 december 2010 13:16

Geschreven door Diernet Team zaterdag, 11 december 2010 15:44 - Laatst aangepast vrijdag, 17 december 2010 13:16 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Chronische diarree is een verandering in de frequentie, consistentie, of het volume van de stoelgang (ontlasting) voor meer

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/23854 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Marel, Sander van der Title: Gene and cell therapy based treatment strategies

Nadere informatie

Nieuwe therapieën bij MS. Freek Verheul 5 november 2014

Nieuwe therapieën bij MS. Freek Verheul 5 november 2014 Nieuwe therapieën bij MS Freek Verheul 5 november 2014 (klassieke) eerste lijn medicatie Interferonen (avonex, betaferon, rebif ) Glitiramer acetaat (copaxone ) (klassieke) eerste lijn medicatie effectiviteit

Nadere informatie

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder?

Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Is intra-articulair hyaluronzuur nuttig bij de behandeling van cuffscheuren in de schouder? Dr. P. Verspeelt Fysische geneeskunde en Revalidatie 15 november 2014 Wat is hyaluronzuur? 2 suikermolecules

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

Voedselovergevoeligheid

Voedselovergevoeligheid Voedselovergevoeligheid Diëtetiek Beter voor elkaar 2 Voedselovergevoeligheid Wat is voedselovergevoeligheid? Voedselovergevoeligheid is de overkoepelende term voor overgevoeligheidsreacties op voedsel

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting. Inleiding

Nederlandse samenvatting. Inleiding Nederlandse samenvatting 157 Inleiding Het immuunsysteem (afweersysteem) is een systeem in het lichaam dat werkt om infecties en ziekten af te weren. Het Latijnse woord immunis betekent vrijgesteld, een

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

Spuiten, slikken, of toch anders..?

Spuiten, slikken, of toch anders..? Spuiten, slikken, of toch anders..? Opdracht analyseren 1. Inleiding In deze opdracht gaan leerlingen onderzoeken op welke manier paracetamol kan worden gebruikt en hoe deze stof als medicijn door het

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Introductie tot atherosclerose Cardiovasculaire aandoeningen zijn nog steeds de meest voorkomende als alle vormen van cardiovasculaire aandoeningen konden worden verholpen bekendste

Nadere informatie

Samenvatting. Chapter12

Samenvatting. Chapter12 Samenvatting Chapter12 Coinfectie met Mycobacterium Tuberculose tijdens HIV-infectie is een groot probleem in de derde wereld, daar dit leidt tot een grotere sterfte. (hoofdstuk I) In de studies beschreven

Nadere informatie

Samenvat ting en Conclusies

Samenvat ting en Conclusies Samenvat ting en Conclusies Samenvatting en Conclusies 125 SAMENVAT TING EN CONCLUSIES In dit proefschrift werd de invloed van viscerale obesitas en daarmee samenhangende metabole ontregelingen, en het

Nadere informatie

Chapter 8. Hoofdstuk 8. Nederlandstalige samenvatting

Chapter 8. Hoofdstuk 8. Nederlandstalige samenvatting Chapter 8 Hoofdstuk 8 Nederlandstalige samenvatting Chapter 8 Porphyromonas gingivalis is een Gram- negatieve anaerobe bacterie die geassocieerd is met periimplantitis. In geval van infectie reageren gastheercellen

Nadere informatie

Is het 'jd voor hypnotherapie bij IBD? Daniël Hoekman, arts- onderzoeker Academisch Medisch Centrum 19-03- 2015

Is het 'jd voor hypnotherapie bij IBD? Daniël Hoekman, arts- onderzoeker Academisch Medisch Centrum 19-03- 2015 Is het 'jd voor hypnotherapie bij IBD? Daniël Hoekman, arts- onderzoeker Academisch Medisch Centrum 19-03- 2015 Disclosure Geen (potencële) belangenverstrengeling Overzicht Wat is IBD? Hypnotherapie voor

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits. Promotiedatum: 8 januari 2010 Erasmus Universiteit, Rotterdam. Promotor: Prof.Dr. W.

Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits. Promotiedatum: 8 januari 2010 Erasmus Universiteit, Rotterdam. Promotor: Prof.Dr. W. De publicatie van dit proefschrift werd in 2009 gesponsord met een bijdrage van de Samenvatting proefschrift Jeroen H. Gerrits Donor-reactive T-cell responses after HLA-identical living-related kidney

Nadere informatie

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek

Inleiding. Chapter 11. Achtergrond en doel van het onderzoek Chapter 11 Inleiding Achtergrond en doel van het onderzoek Kanker is na hart en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland. Per jaar wordt in Nederland bij ongeveer 70.000 mensen kanker vastgesteld

Nadere informatie

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014

Infliximab. (Inflectra /Remicade /Remsima ) Informatiefolder. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Infliximab (Inflectra /Remicade /Remsima ) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder IFX uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen

Nadere informatie

Kennislacunes NHG-Standaard Buikpijn bij kinderen

Kennislacunes NHG-Standaard Buikpijn bij kinderen Kennislacunes Buikpijn bij kinderen Kennislacunes 1. Prevalentie prikkelbare darm syndroom bij kinderen met chronische buikpijn (noot 5, 15). 2. Verschil in prognose van kinderen met prikkelbare darm syndroom

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015245. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015245 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project De rol van Nucleaire Hormoon Receptoren in de regulatie van het glucose- en lipidemetabolisme en de ontwikkeling van type

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Allergologie. Immunotherapie voor insectenallergie bij mastocytose

Interne Geneeskunde Allergologie. Immunotherapie voor insectenallergie bij mastocytose Interne Geneeskunde Allergologie Immunotherapie voor insectenallergie bij mastocytose Interne Geneeskunde Allergologie Wat is mastocytose? Mastocytose is de naam voor een zeldzame ziekte, die het gevolg

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Onderzoek heeft aangetoond dat er een omgekeerde relatie is tussen het voorkomen van autoimmuunziekten en de incidentie van infecties met parasitaire wormen, ook wel helminthen

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie

Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Onderwerp: Uitgebreid bloed- of fecesonderzoek bij maagklachten, gericht op voedselallergie is geen te verzekeren prestatie Samenvatting: Soort uitspraak: Datum: 28 februari 2007 Uitgebracht aan: De vraag

Nadere informatie