Innovatie in agrologistiek: De Lessons Learned uit 15 agrologistieke

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Innovatie in agrologistiek: De Lessons Learned uit 15 agrologistieke"

Transcriptie

1 Innovatie in agrologistiek: De Lessons Learned uit 15 agrologistieke innovatieprojecten Uitgevoerd in opdracht van: Connekt - Platform Agrologistiek Buck Consultants International Nijmegen, 7 december 2011

2 Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding

3 Inhoud Blz. Samenvatting 1 1 Achtergrond en doelstelling project 3 2 Overzicht 10 belangrijkste Lessons Learned 5 3 Illustratie Lessons Learned met voorbeelden 9 4 Alle individuele Lessons Learned uit projecten 20 5 Gebruik van Lessons Learned door Platform 25 Bijlage 1: Toelichting vraag en aanpak onderzoek 26 Bijlage 2: Analyse per project 29 B2.1 A1 Eiwitcorridor, Oost NV 30 B2.2 Fresh Corridor 32 B2.3 Greenrail 34 B2.4 Vis van Dichtbij 36 B2.5 Treeport Zundert 38 B2.6 Mijn Boer 40 B2.7 FloriLog 42 B2.8 Silfit 44 B2.9 Agriport A7 45 B2.10 Greenport Venlo, Klavertje Vier 47 B2.11 Champost 49 B2.12 Gezinsbedrijf Plus 51 B2.13 Nieuw Gemengd Bedrijf/ Kuijpers Kip 53 B2.14 Betuwse Bloem 55 B2.15 Sapboot 57 Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding

4 Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding

5 Samenvatting Het Platform Agrologistiek is in de afgelopen jaren naast het uitdragen en stimuleren van het thema agrologistiek betrokken geweest bij bijna 20 innovatieprojecten. Eén van de doelen van het Platform is om ondernemers met ideeën over een innovatie in de agrologistiek te stimuleren en ondersteunen. De praktische Lessons Learned uit deze innovatieprojecten zouden hier een goede rol bij kunnen vervullen. Daarom heeft BCI in opdracht van het Platform de belangrijkste Lessons Learned bij 15 recente agrologistieke innovatieprojecten in deze rapportage verzameld en opgeschreven. Van deze 15 recente agrologistieke innovatieprojecten zijn er 13 mede door het Platform Agrologistiek ondersteund, terwijl 2 projecten (te weten Treeport Zundert en Vis van Dichtbij) zonder betrokkenheid van het Platform zijn uitgevoerd. De in kaart gebrachte Lessons Learned richten zich niet zozeer op (1) de inhoudelijke resultaten van de innovatieprojecten of (2) het managen van het innovatieproces of de samenwerking, maar juist op (3) de rol van de ondernemer, de sectorcultuur en het ondernemerschap bij het succes van innovatieprojecten. Tijdens deskresearch en/of telefonische interviews zijn op basis van de 15 onderzochte projecten de volgende 10 belangrijke Lessons Learned in de agrologistiek gevonden: Tabel S1: Samenvatting van de 10 Lessons Learned van recente en lopende agrologistieke innovatieprojecten Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding aan het projectresultaat bij deelnemers. Les 2: Ga uit van persoonlijke drive en trek de juiste medewerkers aan; agrologistieke innovatie blijft mensenwerk. Les 3: Creëer flexibiliteit in projectaanpak als sleutel voor innovatie. Les 4: Werk met ambassadeurs uit de praktijk die het project het beste verkopen. Les 5: Bediscussieer de agrologistieke business case, en wees reëel over het resultaat. Les 6: Zorg voor draagvlak voor projectsucces binnen en buiten de organisatie. Les 7: Creëer inzicht in de effecten van agrologistieke innovatie op andere processen. Les 8: Zoek complementaire partners ook buiten de eigen contactenkring. Les 9: Speel in op de belevingswerelden van klanten en belanghebbenden. Les 10: Lift mee op de wensen, eisen en netwerken van dominante partijen voor het maximaal benutten van kansen. Deze Lessons Learned zijn samengesteld aan de hand van de ervaringen in de 15 agrologistieke innovatieprojecten die onder de loep zijn genomen. In elk van deze projecten zijn meerdere praktische lessen geleerd tijdens de opzet en uitvoering, die wij uiteindelijk hebben samengevat in 10 algemene Lessons Learned. In totaal zijn er 36 individuele lessen uit projecten genoteerd, die in citaten zijn samengevat. Een overzicht van deze projecten en gebruikte citaten voor de 10 Lessons Learned staat hieronder. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 1

6 Tabel S2: Samenvatting van de 10 Lessons Learned van recente en lopende agrologistieke innovatieprojecten Lessen Projecten Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding x x x x Les 2: Innovatie blijft mensenwerk x x x Les 3: Creëer flexibiliteit x x x x Les 4: Werk met ambassadeurs x x Les 5: Business case centraal x x x x Les 6: Draagvlak voor projectsucces x x x x Les 7: Verbetering buiten agrologistiek. x x x x x Les 8: Partners ook buiten eigen kring x x x Les 9: Speel in op belevingswerelden x x x x Les 10: Lift mee op dominante partijen x x x x Overzicht van Projecten: 1 A1 Eiwitcorridor, Oost NV 2 Fresh Corridor 3 Greenrail 4 Vis van Dichtbij ( project buiten Platform) 5 Treeport Zundert (Project buiten Platform) 6 Mijn Boer 7 FloriLog 8 Silfit 9 Agriport A7 10 Greenport Venlo, Klavertje Vier 11 Champost 12 Gezinsbedrijf plus 13 Nieuw Gemengd Bedrijf/ Kuijpers Kip 14 Betuwse Bloem 15 Sapboot De 10 algemene Lessons Learned zijn dus samengevat uit de individuele ervaringen uit 15 agrologistieke innovatieprojecten, verwoord in 36 citaten in dit rapport. Een voorbeeld van een dergelijk citaat voor Lesson Learned 1 (Vertrouwen in en toewijding aan het projectresultaat bij deelnemers is essentieel) is: Uiteindelijk hebben alle spelers in de keten dezelfde behoefte aan duidelijkheid over waar herkomsten bestemmingslocaties exacte gelegen zijn. Sommige spelers zien dat nu al, andere moeten nog een stapje maken. Het is boeiend om de neuzen dezelfde kant op te krijgen, zeker nu ik zie dat we als sierteeltpartijen zulke grote stappen maken. Op technisch gebied moet er nog een heleboel ontwikkeld worden, maar ik denk dat er maar weinig sectoren zijn waar de opeenvolgende schakels en ook concurrenten zo nauw met elkaar samenwerken. De basis ligt er: vertrouwen. Nu de standaarden nog. (project Florilog) Op deze wijze kunnen zowel de individuele projectervaringen als de samengebalde Lessons Learned door het Platform Agrologistiek gebruikt worden om ook in de komende maanden ondernemers met ideeën over een innovatie in de agrologistiek te stimuleren en ondersteunen. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 2

7 1 Achtergrond en doelstelling project Het Platform Agrologistiek stimuleert sinds 2003 actief de totstandkoming van meer efficiënte en innovatieve logistieke concepten in agroketens. Het doel is om de transportbehoefte te verminderen en de duurzaamheid en kwaliteit van het product én van de omgeving te verbeteren. Eén van de belangrijke doelen van het Platform is het uitdragen aan de sector en andere geïnteresseerden dat innovaties en samenwerking in agrologistiek daadwerkelijk de transportkosten kunnen verminderen en duurzaamheid kan verbeteren. Het Platform is in de afgelopen jaren naast het uitdragen en stimuleren van het thema agrologistiek betrokken geweest bij bijna 20 innovatieprojecten. Deze 20 innovatieprojecten zijn door Buck Consultants International (BCI) in november 2010 gemonitord op behaalde vooruitgang en inhoudelijke resultaten. Nuttig, maar agrologistieke ondernemers hebben daarnaast de behoefte om te leren van elkaars ervaringen: hoe pak je de kansen bij agrologistieke verbeterprojecten, en hoe overwin je struikelblokken en barrières? Om bedrijven die werkzaam zijn in de agribusiness en -logistiek praktisch te ondersteunen in het succesvol realiseren van innovatieve agrologistieke projecten was het een wens van het Platform om de belangrijkste praktische Lessons Learned uit recent afgeronde en nog lopende agrologistieke innovatieprojecten goed in kaart te brengen. Als de belangrijkste lessen bekend zijn, kunnen ze ook overgedragen worden, het liefst van ondernemer tot ondernemer. Daarom heeft BCI de belangrijkste Lessons Learned bij 15 recente agrologistieke innovatieprojecten verzameld en opgeschreven. Deze 15 projecten zijn de volgende: Tabel 1: Onderzochte 15 agrologistieke projecten voor Lessons Learned 1 A1 Eiwitcorridor, Oost NV 2 Fresh Corridor 3 Greenrail 4 Vis van Dichtbij (project buiten Platform) 5 Treeport Zundert (project buiten Platform) 6 Mijn Boer 7 FloriLog 8 Silfit 9 Agriport A7 10 Greenport Venlo, Klavertje Vier 11 Champost 12 Gezinsbedrijf plus 13 Nieuw Gemengd Bedrijf/ Kuijpers Kip 14 Betuwse Bloem 15 Sapboot Van de 15 geselecteerde projecten zijn er 13 op enige vorm ondersteund door het Platform Agrologistiek in de afgelopen jaren. Om een compleet beeld te kunnen geven zijn er ook 2 projecten geselecteerd waar het Platform Agrologistiek niet bij betrokken is geweest, te weten nr. 4 Vis van Dichtbij en nr. 5 Treeport Zundert. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 3

8 De verzamelde Lessons Learned richten zich niet zozeer op (1) de inhoudelijke resultaten van de innovatieprojecten of (2) het managen van het innovatieproces of de samenwerking, maar juist op (3) de rol van de ondernemer, de sectorcultuur en het ondernemerschap bij het succes van innovatieprojecten. Deze drie gebieden van Lessons Learned staan in de tabel hieronder. Tabel 2: Innovatieprojecten: innovatie komt op 3 vlakken: inhoud, proces en ondernemerschap/cultuur 1. INHOUDELIJKE RESULTATEN - Wat levert de innovatie/samenwerking op? : verdeling van de voordelen van de innovatie/samenwerking Belangrijkste aspecten Hoogte van te behalen logistieke voordelen Aanwezigheid van synergievoordelen (%) Acceptabele investeringen en terugverdientijd Praktische uitvoerbaarheid van innovatie/samenwerking Belang projectresultaat voor verladers Reikwijdte van projectresultaat Faire verdeling van projectresultaten Tijdsduur innovatie/samenwerking Deze resultaten vormen GEEN onderdeel van dit onderzoek. 2. ORGANISATORISCH PROCES - Hoe organiseren we de innovatie/samenwerking? : management, organisatie en juridische inrichting van de samenwerking Belangrijkste aspecten Te kiezen organisatievorm Benoemen projectmanager (trekker) Verdeling van macht in keten Grenzen samenwerkingsvorm Betrekken van externe partijen Keuze van contractvorm Risico s samenwerking Mogelijkheid van instappen/uitstappen bij innovatie/samenwerking Deze resultaten vormen GEEN onderdeel van dit onderzoek. 3. ONDERNEMERSCHAP EN CULTUUR - Hoe bouwen we continue verder aan de innovatie/samenwerking? : stimuleren van het vertrouwen in en toewijding aan de innovatie/samenwerking Belangrijkste aspecten Aanwezigheid van vertrouwen, openheid en respect in de samenwerking Mate van toewijding en tevredenheid bij elk van de partners Fit in samenwerking op logistiek gebied (gelijkwaardige producten en klanteisen) Fit in samenwerking op strategisch gebied (dezelfde visie/beleid inzake innovaties) Fit in samenwerking op cultureel/persoonlijk gebied ( elkaar weten te vinden ) Intern draagvlak/overtuigingskracht Deze Lessons Learned vormen WEL onderdeel van dit onderzoek. Concluderend: De Lessons Learned in dit onderzoek gaan dus NIET over de inhoudelijke resultaten of het organisatorische proces, maar JUIST over het ondernemerschap en de beinvloeding van de cultuur binnen de markt bij uitvoering van het innovatieproject. De Lessons Learned van de inhoudelijke resultaten en het organisatorische proces heeft BCI al in november 2010 voor het Platform Agrologistiek in kaart gebracht. Met deze Lessons Learned kan aan ondernemers die een innovatieproject in de agrologistiek starten een samenvatting van ervaringen en lessen in eerdere projecten gegeven worden, die ervoor kunnen zorgen dat valkuilen vermeden worden door een proactieve benadering. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 4

9 2 Overzicht 10 belangrijkste Lessons Learned Tijdens deskresearch en/of telefonische interviews zijn op basis van de 15 onderzochte projecten de volgende 10 belangrijkste Lessons Learned in de agrologistiek gevonden: Tabel 3: Samenvatting van de 10 Lessons Learned van recente en lopende agrologistieke innovatieprojecten Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding aan het projectresultaat bij deelnemers. Les 2: Ga uit van persoonlijke drive en trek de juiste medewerkers aan: agrologistieke innovatie blijft mensenwerk. Les 3: Creëer flexibiliteit in projectaanpak als sleutel voor innovatie. Les 4: Werk met ambassadeurs uit de praktijk die het project het beste verkopen. Les 5: Bediscussieer de agrologistieke business case, en wees reëel over het resultaat. Les 6: Zorg voor draagvlak voor projectsucces binnen en buiten de organisatie. Les 7: Creëer inzicht in de effecten van agrologistieke innovatie op andere processen. Les 8: Zoek complementaire partners ook buiten de eigen contactenkring. Les 9: Speel in op de belevingswerelden van klanten en belanghebbenden. Les 10: Lift mee op de wensen, eisen en netwerken van dominante partijen voor het maximaal benutten van kansen. Een nadere toelichting op deze 10 lessen:. Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding aan het projectresultaat bij deelnemers. Er moet voldoende vertrouwen in en toewijding aan het agrologistieke projectdoel zijn bij de projectpartners. In het begin kunnen er onderlinge verschillen zijn tussen samenwerkende organisaties, die mede afhankelijk zijn van financiële kracht (marges), ongelijke machtsverhoudingen in de keten en lokale concurrentie, ervaring met projectmanagement en innovatie en de mate waarin meerdere ketenonderdelen betrokken zijn. Echter, uiterlijk na de haalbaarheidsfase (en het liefst eerder) moeten projectpartners kunnen vertrouwen op elkaar en allemaal hun steentje bijdragen aan het behalen van het agrologistieke projectdoel. Les 2: Ga uit van persoonlijke drive en trek de juiste medewerkers aan: agrologistieke innovatie blijft mensenwerk. De klik tussen mensen is essentieel, vooral tussen de initiatiefnemers, en een persoonlijke (niet financiële) drive en ambitie om succes te boeken zijn daarbij vaak doorslaggevend. Echte trekkers gaan door barrières heen vanuit hun persoonlijke passie en niet vanuit puur economische motieven. Door inzicht te krijgen in persoonlijke drivers van mensen creëer je vertrouwen binnen een samenwerkingstraject. Daarnaast is diversiteit en professionaliteit in het projectteam van doorslaggevend belang. Het is een risico om te lang één trekker te hebben, die zaken beperkt uit handen geeft. Het verbreden van het project met betrokken partners blijkt bij veel agrologistieke projecten van doorslaggevend belang voor het succes. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 5

10 Les 3: Creëer flexibiliteit in projectaanpak als sleutel voor innovatie. De wereld verandert, en agrologistieke ketens veranderen mee, Flexibiliteit is een belangrijke factor voor het succes van innovatieprojecten, omdat je tijdig de bakens moet kunnen verzetten bij veranderende omstandigheden, en niet krampachtig vasthouden aan afspraken. Ook het projectplan moet flexibel zijn, en gericht moeten zijn op het benutten van nieuwe kansen die zich voordoen. Organisaties in de agrologistieke keten moeten ook flexibel genoeg zijn om hun eigen operationele processen aan te passen om nieuwe eisen te vervullen of kansen te pakken, ondanks dat dit een doorbraak van een traditionele wijze van werken is. Dit is soms een barrière voor partijen, dus het voordeel voor de gehele keten moet duidelijk inzichtelijk zijn en projectdeelnemers moeten er ook van meeprofiteren. Les 4: Werk met ambassadeurs uit de praktijk die het project het beste verkopen. Er zijn altijd pioniers, dit zijn de bedrijven die als eerste in een innovatief agrologistiek concept geloven en aan een project deelnemen. Als ambassadeurs van deze bedrijven hun enthousiasme willen en kunnen overdragen, en hierin ondersteund worden door het project, worden partijen uit de sector vaak eerder over de streep getrokken om mee te doen. Les 5: Bediscussieer de agrologistieke business case, en wees reëel over het resultaat. Als bedrijven werken aan agrologistieke innovatie moet dat op een gegeven moment uitmonden in een haalbare business case, anders is het een wetenschappelijk traject. Een overeenstemming tussen samenwerkingspartners over de business case aan het begin van het project is essentieel, zodat er geen verkeerde verwachtingen ontstaan. Het is daarbij van belang de risico s in het project tijdig te benoemen, en te bepalen welke partijen dit risico lopen. Les 6: Zorg voor draagvlak voor projectsucces binnen en buiten de organisatie. Om de kans op succes voor het agrologistieke project te vergroten moet het projectdoel breed bekend zijn en gesteund worden in de eigen organisatie, zo mogelijk bij alle individuele medewerkers, van directie tot buitendienst. Het formuleren en goed uitdragen van een lange termijn projectresultaten is daarom essentieel. Ook het draagvlak buiten de organisatie is essentieel Het is van belang dit te creëren door vooraf na te denken over en te anticiperen op mogelijke discussiepunten of zelfs kritiek. Door o.a. het bestuderen van ervaringen en lessen uit eerdere vergelijkbare projecten kunnen vooraf al discussiepunten worden bedacht en antwoorden worden uitgewerkt. Les 7: Creëer inzicht in de effecten van agrologistieke innovatie op andere processen. De invloed van verbeteringen en innovaties in de agrologistiek op andere operationele processen in de keten kan zeer groot zijn. Echter, soms worden deze onvoldoende in kaart gebracht terwijl de besparingen op andere processen of het bereiken van nieuwe product/marktcombinaties veel meer impact kan hebben dan de agrologistieke verbetering zelf. Het is van belang om proactief de effecten op andere operationele processen in kaart te brengen en uit te dragen, zodat het volledige voordeel van de agrologistieke innovatie behaald kan worden. Ook in het agrologistieke project zelf kan de focus vaak breder gelegd worden. Zo kan integrale logistieke verbetering en productvernieuwing bereikt worden naast het optimaliseren van transport. Hierbij speelt dat het transport voor een groot deel al economisch geoptimaliseerd is, maar in combinatie met product en proces innovatie er vaak nieuwe kansen te benutten zijn. Les 8: Zoek complementaire partners ook buiten de eigen contactenkring. De opzet en uitvoering van agrologistieke innovatieprojecten vraagt vaak om een stapje meer en dit Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 6

11 biedt een uitgelezen kansen om samen te werken met organisaties die elkaar niet vaak tegenkomen in de dagelijkse processen. Samenwerken met de klant van de klant, of met kennisinstellingen, kan helpen om struikelblokken te nemen. Marktpartijen komen zo vaak meer te weten over recente innovaties in of buiten hun sector. Les 9: Speel in op de belevingswerelden van klanten en belanghebbenden. Het is voor het succes van het project essentieel om tijdig en goed in te spelen op de verschillende belevingswerelden van klanten, ketenpartijen, overheden/bestuurders, burgers/omgeving en milieuorganisaties. Door goed inzicht in het perspectief en de wensen van deze partijen, en de communicatie hier proactief op in te stellen, kan meer bereikt worden. Dit is vooral van belang bij gebieds- en bedrijfsontwikkeling, waarbij diverse partijen betrokken zijn en waar diverse partijen doorgaans (mede op emotionele gronden) weerstand kunnen bieden. Het verwaarden en vermarkten van duurzaamheid kan hierbij van groot belang zijn omdat klanten voor duurzaamheid alleen doorgaans niet meer willen betalen. Certificering, merkontwikkeling, het creëren van beleving en het verbeteren van service is een manier om duurzaamheid te verwaarden en te positioneren richting klant. Les 10: Lift mee op de wensen, eisen en netwerken van dominante partijen voor het maximaal benutten van kansen. De praktische agrologistieke verbeterkansen worden vaak bepaald of gestuurd door de wensen en eisen van dominante logistieke partijen in de keten en door de distributienetwerken die zij hebben. Hierbij spelen leveringscondities (levertijden, slottijden) van internationale retail-organisaties een belangrijke rol of drempel om te komen tot agrologistieke innovatie en duurzaam transport. Als partijen werken aan meer kleinschalige agrologistieke innovaties (local to local) biedt het voordelen om deze te koppelen aan global to global netwerken. In de praktijk blijkt dat veel partijen nog terughoudend zijn deze netwerken te koppelen. Een koppeling met Internationale stromen en het daaraan gekoppelde logistieke netwerk maken echter soms juist kostenefficiënte distributie van regionale producten mogelijk. Deze 10 Lessons Learned zijn samengesteld aan de hand van de ervaringen in de 15 agrologistieke innovatieprojecten die onder de loep zijn genomen. In elk van deze projecten zijn meerdere lessen geleerd, die wij uiteindelijk hebben samengevat in 10 algemene Lessons Learned. In de tabel hieronder staat een samenvatting welk project ervaringen die heeft geleid tot een formulering van deze 10 lessen. Deze ervaringen komen in de volgende paragraaf individueel aan de orde. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 7

12 Tabel 4: Samenvatting van de 10 Lessons Learned van recente en lopende agrologistieke innovatieprojecten Lessen Projecten Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding x x x x Les 2: Innovatie blijft mensenwerk x x x Les 3: Creeer flexibiliteit x x x x Les 4: Werk met ambassadeurs x x Les 5: Business case centraal x x x x Les 6: Draagvlak voor projectsucces x x x x Les 7: Verbetering buiten agrologistiek. x x x x x Les 8: Partners ook buiten eigen kring x x x Les 9: Speel in op belevingswerelden x x x x Les 10: Lift mee op dominante partijen x x x x Projecten: 1 A1 Eiwitcorridor, Oost NV 2 Fresh Corridor 3 Greenrail 4 Vis van Dichtbij (project buiten Platform) 5 Treeport Zundert (project buiten Platform) 6 Mijn Boer 7 FloriLog 8 Silfit 9 Agriport A7 10 Greenport Venlo, Klavertje Vier 11 Champost 12 Gezinsbedrijf plus 13 Nieuw Gemengd Bedrijf/ Kuijpers Kip 14 Betuwse Bloem 15 Sapboot Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 8

13 3 Illustratie Lessons Learned met voorbeelden De 10 Lessons Learned in de agrologistiek komen direct voort uit de 15 onderzochte recente of nog lopende innovatieprojecten. De ervaringen in deze projecten vormen de belangrijkste bouwstenen om tot de agrologistieke Lessons Learned te komen, en worden hieronder voor elk van de 10 Lessons Learned toegelicht. Les 1: Waarborg vertrouwen en toewijding aan het projectresultaat bij deelnemers. Er moet voldoende vertrouwen in en toewijding aan het agrologistieke projectdoel zijn bij de projectpartners. In het begin kunnen er onderlinge verschillen zijn tussen samenwerkende organisaties, die mede afhankelijk zijn van financiële kracht (marges), ongelijke machtsverhoudingen in de keten en lokale concurrentie, ervaring met projectmanagement en innovatie en de mate waarin meerdere ketenonderdelen betrokken zijn. Echter, uiterlijk na de haalbaarheidsfase (en het liefst eerder) moeten projectpartners kunnen vertrouwen op elkaar en allemaal hun steentje bijdragen aan het behalen van het agrologistieke projectdoel. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: In het Dutch Poultry Center werken verschillende pluimveebedrijven aan de A1-corridor met elkaar samen. Het werd een succes, omdat de pluimveemarkt,mondiaal een groeimarkt is, en dus er een samenwerking kon ontstaan tussen bedrijven die al kansen zagen, er ook toeleveranciers bij betrokken konden worden en partijen bereid waren te investeren. (project A1 Eiwitcorridor) Binnen de champignonsector was en is de financiële ruimte om te investeren in innovatie beperkt, waardoor het lastiger was en is om op lange termijn een samenwerkingsverband aan te gaan. Dat maakt het lastiger om innovatieprojecten voor elkaar te krijgen. Dit is overwonnen doordat de bedrijven beseften dat ze elkaar nodig hadden om tot keteninnovatie te komen. (project Champost) Uiteindelijk hebben alle spelers in de keten dezelfde behoefte aan duidelijkheid over waar herkomsten bestemmingslocaties exact gelegen zijn. Sommige spelers zien dat nu al, andere moeten nog een stapje maken. Het is boeiend om de neuzen dezelfde kant op te krijgen, zeker nu ik zie dat we als sierteeltpartijen zulke grote stappen maken. Op technisch gebied moet er nog een heleboel ontwikkeld worden, maar ik denk dat er maar weinig sectoren zijn waar de opeenvolgende schakels en ook concurrenten zo nauw met elkaar samenwerken. De basis ligt er: vertrouwen. Nu de standaarden nog. (project Florilog) De grootte en de specialismen van de deelnemende bedrijven waren de sleutel tot succes, omdat hiermee voldoende vertrouwen werd gecreëerd bij afnemers in Frankrijk en Duitsland voor deelname aan de pilots. De onafhankelijke partijen functioneerden daarnaast als katalysator voor vertrouwen, en gevoeligheden konden beter naar voren gehaald en besproken worden dan wanneer enkel marktpartijen betrokken waren geweest. (project Sapboot) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: De Nederlandse agrologistieke sector kent al sterke clusters, en dit maakt het makkelijker om elkaar te vinden in innovatieprojecten, met als voorwaarde dat de onderlinge concurrentie niet al te sterk is. Internationale exporteurs en Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 9

14 technische toeleveranciers in het Dutch Poultry Center zijn bijvoorbeeld al gewend aan samenwerking, en hebben de mogelijkheid en financiële ruimte om projecten op te zetten. Ze zijn daarmee in staat te komen tot innoverende productinnovatie en de goede markt geeft hiervoor ook de kans. Binnen primaire sectoren zoals in het Champost paddenstoelencluster, in de kalverhouderij, maar ook in de boomkwekerij sector blijken er grote drempels om te komen tot innovatie en logistieke optimalisatie. De redenen zijn beperkte financiële speelruimte, historische lokale concurrentie en een beperkte inbedding van professioneel projectmanagement en innovatie in de organisaties. Daarbij kunnen ongelijke machtsverhoudingen, beperkte inbedding van innovatie in het bedrijfsproces en ook lokale concurrentie eveneens sterk verstorend werken. Als partijen elkaar vertrouwen door eerdere samenwerking of simpelweg een gedeelde visie en een klik tussen personen, kan echter ook hier resultaat geboekt worden. Dit is vooral belangrijk bij projecten met veel partners en belangen, zoals Florilog, waar enkele sleutelpartijen toegewijd de kar trokken. In Sapboot werd duidelijk dat de deelname van onafhankelijke partijen ervoor kan zorgen dat er vertrouwen ontstaat. Les 2: Ga uit van persoonlijke drive en trek de juiste medewerkers aan; Agrologistieke innovatie blijft mensenwerk. De klik tussen mensen is essentieel, vooral tussen de initiatiefnemers, en een persoonlijke (niet financiële) drive en ambitie om succes te boeken zijn daarbij vaak doorslaggevend. Echte trekkers gaan door barrières heen vanuit hun persoonlijke passie en niet vanuit puur economische motieven. Door inzicht te krijgen in persoonlijke drivers van mensen creëer je vertrouwen binnen een samenwerkingstraject. Daarnaast is diversiteit en professionaliteit in het projectteam van doorslaggevend belang. Het is een risico om te lang één trekker te hebben, die zaken beperkt uit handen geeft. Het verbreden van het project met betrokken partners blijkt bij veel agrologistieke projecten van doorslaggevend belang voor het succes. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: Het enthousiasme van individuen, die geloofden in de regionale kansen voor een Greenport en een uitbreiding van de bijbehorende agrologistieke bedrijvigheid, waren beslissend voor het ontstaan van het project. Dit waren onder andere de Gedeputeerde en B&W van de grootste regionale gemeenten. Zij traden op als ambassadeurs en wisten andere partijen mee te krijgen in de visie. (project Klavertje Vier/Venlo Greenport) In het project is verder sterk geïnvesteerd door onder andere de provincie. Hierdoor was het mogelijk capabele mensen aan te trekken en een zelfstandig ontwikkelingsbedrijf voor het gebied op te richten voor de Greenport Venlo. Dit is cruciaal omdat het om een grote ontwikkeling gaat waarin lange termijn doelen gerealiseerd moeten worden in afstemming met de omgeving. Om dit tot een goed einde te brengen heb je specialisten nodig, die dit niet naast de ambtelijke/bestuurlijke hectiek van alle dag hoeven te doen. (project Klavertje Vier/Greenport Venlo) De samenwerkende bedrijven in het project hebben bijeenkomsten gehouden met een communicatieexpert, waarbij is ingegaan op de innerlijke drivers van ondernemers voor realisatie van het project. Deze drivers waren vaak niet financieel, maar strategisch. Door zo aan elkaar te laten zien wat het innovatieproject persoonlijk betekende, ontstond vertrouwen in elkaar, en werd de communicatie in en buiten het project gemakkelijker. (project Nieuw Gemengd Bedrijf/Kuijpers Kip) De projectgroep bestond uit verschillende personen met ervaring en netwerken in spoorgoederenvervoer en in de sierteeltsector en daarnaast uit mensen met conceptuele kennis waardoor men een inhoudelijke voorsprong had en als expert gezien werd. Door deze complementariteit kon er door in teams te werken voortgang geboekt worden in het project. (project Greenrail) Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 10

15 Toelichting ervaringen met Lessons Learned: De samenwerking tussen bedrijven bij Nieuw Gemengd Bedrijf / Kuijpers Kip kreeg een boost doordat ervoor gekozen werd om innerlijke drivers van verschillende ondernemers in kaart te brengen en te bespreken. Hierdoor werd vertrouwen voor de samenwerking gecreëerd en kon men niet alleen voor zichzelf maar ook voor elkaar spreken. Uiteindelijk leidde dit tot een hechtere en consistentere communicatie. Bij Klavertje Vier/Greenport Venlo stonden enkele zeer gedreven personen, zoals de gedeputeerde en lokale bestuurders, aan de basis van het succes. Zij hadden een visie van hoe de Greenport in 2020 in Venlo zou kunnen functioneren en dit heeft sterk bijgedragen aan de creatie van commitment en daarmee aan het overwinnen van barrières. Daarbij was er ook zoveel specifieke kennis nodig, dat het als apart project buiten de normale organisatie gezet moest worden. Dit bood praktische mogelijkheden zoals vernieuwing van de organisatie en het toevoegen van de juiste mensen aan het projectteam om voortgang te boeken. Bij Greenrail is er vanaf het begin specifiek voor gekozen om in het projectteam verschillende expertises bij elkaar te brengen, die door samen te werken de bestaande situatie konden doorbreken. Door van elkaars kennis en kunde gebruik te maken, was het mogelijk vooruitgang te boeken in een situatie die tot dan toe vastzat. Dit kwam ook door externe factoren: wegtransport richting Italië werd steeds lastiger wat betreft betrouwbaarheid. Echter, het spoor werd gezien als een modaliteit waar snijbloemen niet mee vervoerd konden worden. Om dit te doorbreken waren telers/handelaars met een visie nodig, die processen durfden te veranderen en experts die konden aantonen dat de snijbloemen in dezelfde conditie zouden aankomen. Les 3: Creëer flexibiliteit in projectaanpak als sleutel voor innovatie. De wereld verandert, en agrologistieke ketens veranderen mee, Flexibiliteit is een belangrijke factor voor het succes van innovatieprojecten, omdat je tijdig de bakens moet kunnen verzetten bij veranderende omstandigheden, en niet krampachtig vasthouden aan afspraken. Ook het projectplan moet flexibel zijn, en gericht moeten zijn op het benutten van nieuwe kansen die zich voordoen. Organisaties in de agrologistieke keten moeten ook flexibel genoeg zijn om hun eigen operationele processen aan te passen om nieuwe eisen te vervullen of kansen te pakken, ondanks dat dit een doorbraak van een traditionele wijze van werken is. Dit is soms een barrière voor partijen, dus het voordeel voor de gehele keten moet duidelijk inzichtelijk zijn en projectdeelnemers moeten er ook van meeprofiteren. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: Het is van belang niet afhankelijk te zijn van een externe partij, maar om flexibel te zijn in het project. Deze les is geleerd toen het beleid wijzigde bij de bank waar de projectdeelnemers gebruik van maakten. Hierbij was het goed dat in het kader van flexibiliteit besloten was om samen te werken met meerdere banken. (project Agriport A7) De consumptie van vis is richting het weekend het grootst, dit is terug te zien in de verkopen van supermarkten. Om op deze dagen voldoende aanbod van verse platvis uit de Noordzee in de supermarktfilialen beschikbaar te hebben, moeten vissers hun bedrijfsvoering aanpassen aan de vraag van de supermarkt. Er moet bijvoorbeeld meerdere keren per week worden aangeland om op deze dagen voldoende aanbod te hebben. (project Vis van Dichtbij) De sierteeltketen wordt gekenmerkt door het feit dat inkopers op het laatste moment hun planten inkopen om een zo laag mogelijke inkoopprijs te bedingen. Vervolgens moet die handel zo snel mogelijk, met alle beperkingen die dat met zich meebrengt, via de weg naar de verkooppunten verspreid over Europa worden gebracht. Veel handel, zoals acties en de zogenaamde ijzeren voorraad bij grote(re) klanten, is in een eerder stadium volgens onze optiek al goed te voorspellen. Als je dan al actie Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 11

16 onderneemt dan kun je veel haast in de keten wegnemen en dan is het transport van planten per spoor een prima alternatief voor het wegtransport. (project Greenrail) De veehouders moeten ons nu nog bellen om voer te bestellen. De volgende stap is dat wij bij SilFit de silovoorraden bij de boer beheren en daardoor optimaal productie en logistiek kunnen plannen. Dan kom je tot de beste prijs/kwaliteitsverhouding. Technisch kan dat nu al, maar de veehouder moet daar ook aan toe zijn. (project Silfit) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: Bij Vis van Dichtbij zorgde het consumptiepatroon van de klant in de supermarkt ervoor dat de bedrijfsprocessen in de visserijsector op punten aangepast werd. Zo was het noodzakelijk om meerdere malen per week aan te landen om zo voldoende aanbod in de filialen richting het weekend te hebben. Agriport A7 had de flexibiliteit ingebouwd om niet afhankelijk te zijn van één partij voor financiering en kon door deze onafhankelijkheid de continuïteit van het project garanderen na een wijziging in het financiële beleid van deze partij. In Greenrail wisten de sierteeltpartijen hun processen anders te organiseren dan op traditionele wijze om zo gebruik te kunnen maken van het spoor. Er bleek flexibiliteit in de keten te zitten, die gebruikt en beheerst kon worden en zo een nieuwe vervoersoplossing mogelijk maakte. Op zijn beurt geeft dat de deelnemende sierteeltpartijen weer flexibiliteit: naast de weg kan nu ook gebruik gemaakt worden van het spoor. Tenslotte bleek in Silfit dat de ontworpen agrologistieke oplossing de boeren als deelnemer de mogelijk geeft om veel flexibeler met hun mengvoedervoorraad om te gaan en minder veiligheidsvoorraad in te houden. De mogelijkheid is er; marktpartijen moeten er nog wel aan wennen. Les 4: Werk met ambassadeurs uit de praktijk die het project het beste verkopen. Er zijn altijd pioniers, dit zijn de bedrijven die als eerste in een innovatief agrologistiek concept geloven en aan een project deelnemen. Als de ambassadeurs van deze bedrijven hun enthousiasme willen en kunnen overdragen, en hierin ondersteund worden door het project, worden partijen uit de sector vaak eerder over de streep getrokken om mee te doen. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: Transporteur Te Baerts, die tijdens het project voor een pilot werd ingeschakeld, was enthousiast over de nieuwe mogelijkheden. De eerste ervaringen leerden dat we veel efficiënter kunnen plannen en er veel minder kans op fouten bestond, doordat informatie niet opnieuw hoeft te worden ingevoerd. Wij hebben onze klanten zo snel mogelijk uitgenodigd transporten in het vervolg elektronisch aan te melden en daarbij uiteraard de unieke codes te gebruiken. (project Florilog) De regio kent een aantal sterke krachtige ondernemingen, zoals Fruitmasters en Plantion, die MKB bedrijven in eerste instantie enthousiast hebben gemaakt voor projecten en samenwerking en tevens een gezicht vormen voor de regio. In de lokale pacts die hieruit voortgekomen zijn, voeren MKB bedrijven nu zelf projecten uit. (project Betuwse Bloem) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: In Florilog waren er een aantal marktpartijen die geloofden in het idee dat door standaardisatie van locaties iedereen in de keten voordeel kon behalen (win-win situatie). De transporteur Te Baerts was hier één van en deze partij droeg dat als ambassadeur ook uit naar andere partijen in de keten. Hetzelfde speelde bij Betuwse Bloem, waar de grotere kennis- en marktpartijen in het begin als ambassadeur van het idee optraden en het MKB in de regio bij elkaar kreeg om samen aan agrologistieke innovatie te werken. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 12

17 Les 5: Bediscussieer de agrologistieke business case, en wees reëel over het resultaat. Als bedrijven werken aan agrologistieke innovatie moet dat op een gegeven moment uitmonden in een haalbare business case, anders is het een wetenschappelijk traject. Een overeenstemming tussen samenwerkingspartners over de business case aan het begin van het project is essentieel, zodat er geen verkeerde verwachtingen ontstaan. Het is daarbij van belang de risico s in het project tijdig te benoemen, en te bepalen welke partijen dit risico lopen. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: De Business case is essentieel voor ons succes. Het is noodzakelijk meer waarde toe te voegen aan het product champost omdat de handelswaarde nu te laag is. Dit kan door het product te drogen, persen en/of steriliseren, al compost te maken, of een (keur-)merk op te zetten. Juist de combinatie van logistiek en productinnovatie biedt kansen!. (project Champost) Marktpartijen herkenden zich in de visie voor toekomstig gebruik van spoorvervoer in Greenrail, omdat de fileproblematiek zal toenemen, duurzaamheid belangrijker wordt en ook de kosten van wegvervoer zullen toenemen. De marktpartijen nemen de lead in het zoeken naar praktische oplossingen, terwijl de betrokkenheid van de publieke sector zeer beperkt is. (project Greenrail) Een partij die de ketenregie van deur tot deur op zich kon nemen en dus de verantwoordelijkheid richting de klant voor de multimodale keten draagt, bleek een belangrijke eis bij samenstelling van het consortium in deze pilot. (project Sapboot) De uitdaging bij multimodale agrologistieke pilots is dat het vervoer in principe goedkoper en concurrerend moet zijn in vergelijking met het wegtransport voor een succesvolle businesscase, terwijl bij multimodaal transport je zendingen moet combineren en vaak voor- en natransport hebt. Dit betekent dat er weinig mis mag gaan in de uitwerking, omdat klanten vaak niet bereid zijn om de extra kosten voor de oplossing van fouten te betalen. (project Fresh Corridor) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: Bij zowel Champost als Greenrail is duidelijk aan het begin door de ketenpartijen doorgesproken voor welke (toekomstige) problemen de innovatie een oplossing bieden en hoe de innovatie als business case in de praktijk zou kunnen werken. Een duidelijke probleemstelling en het in kaart brengen van de marktkansen en financiële verdeling zorgden voor herkenbaarheid en draagvlak binnen de sectoren. De ervaring uit het Sapboot project laat zien dat het belangrijk is dat de innovatieve business case ook wordt gegarandeerd richting de klanten die met de innovatie geen ervaring hebben. Op deze wijze krijgen zij een garantie over de belevering en zullen ze kunnen meegaan in deze nieuwe aanpak. In het Fresh Corridor project was de business case ook belangrijk, omdat bij fouten in de uitvoering de ketenpartijen voor de extra kosten opdraaien terwijl de klanten wellicht ontevreden zijn door eventuele vertragingen. Om dit te voorkomen moest de business case goed doordacht en doorgerekend worden. Uit de praktijk van deze en andere projecten blijkt dat belangrijke elementen voor een kansrijke agrologistieke business case kunnen zijn: Overeenstemming over het bedrijfskundige probleem waarvoor een oplossing wordt gezocht, en helderheid over de marktkansen, de organisatorische aanpak en financiële onderbouwing. Dit vergroot de herkenbaarheid en het draagvlak voor het project. Maatschappelijke relevantie, duurzaamheid en bijvoorbeeld meer ketentransparantie is voor veel bedrijven niet genoeg voor commitment. Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 13

18 De winsten voor verschillende ketenpartijen en/of samenwerkingspartners inzichtelijk zijn als bindende factor. Verantwoordelijkheden vastgelegd zijn in relatie tot risico s en calamiteiten. Nagedacht is over uitstraling, naamgeving en onderscheidend vermogen voor een goede positionering (Bijvoorbeeld naamgeving, MijnBoer en Fresh Corridor). Kritische Prestatie Indicatoren zijn vastgelegd. Positieve effecten op de omgeving zijn vastgelegd ( en doorgerekend). Les 6: Zorg voor draagvlak voor projectsucces binnen en buiten de organisatie. Om de kans op succes voor het agrologistieke project te vergroten moet het projectdoel breed bekend zijn en gesteund worden in de eigen organisatie, zo mogelijk bij alle individuele medewerkers, van directie tot buitendienst. Het formuleren en goed uitdragen van een lange termijn projectresultaten is daarom essentieel. Ook het draagvlak buiten de organisatie is essentieel Het is van belang dit te creëren door vooraf na te denken over en te anticiperen op mogelijke discussiepunten of zelfs kritiek. Door o.a. het bestuderen van ervaringen en lessen uit eerdere vergelijkbare projecten kunnen vooraf al discussiepunten worden bedacht en antwoorden worden uitgewerkt. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: Er zijn verschillende mogelijkheden voor samenwerking met andere partijen onderzocht, omdat we de partijen wilden vinden die het beste bij ons zou passen. Uiteindelijk hebben we gekozen voor de huidige partner omdat duurzaamheid hier niet alleen een strategische doelstelling is maar ook actief wordt uitgedragen door de medewerkers. Bij andere partijen bleek dat de doelstellingen niet werden gedragen in heel de organisatie en dit zou in de processen tot knelpunten kunnen leiden. (project Mijn Boer) De drive en inzet van werknemers en projectmanagers is doorslaggevend geweest bij de ontwikkeling naar een succesvolle organisatie. De werknemers zorgen er uiteindelijk voor dat het doel al dan niet gehaald wordt. (project MijnBoer) Treeport Zundert heeft een lange termijn doelstelling om de boomkweeksector in de regio Zundert een kansrijke toekomst te geven. Om dit te realiseren zijn er verschillende samenhangende deelprojecten, die alle bijdragen aan het doel. Er is ook een goede samenwerking opgezet tussen marktpartijen en publieke partijen. (project Treeport Zundert) Vanuit het project hebben we actief getracht om inzicht te krijgen in de belevingswereld van externe partijen met andere standpunten. Zo konden we weerstand begrijpen, het andere perspectief zien en daarop anticiperen met een passende communicatie. Een analyse van de Wageningen Universiteit, waarin 5 belevingswerelden in kaart zijn gebracht, heeft ons hierbij geholpen. (project Nieuw gemengd Bedrijf/ Kuijpers Kip) We hebben nagedacht over succesvolle manieren om draagvlak te verwerven en partijen mee te krijgen. Wij hebben daarbij vooral geluisterd en rekening trachten te houden met verschillende wensen, zonder het doel uit het oog te verliezen. Er is veelvuldig succesvol overleg geweest met de omgeving, zoals overheden, not-for-profit organisaties, particuliere belanghebbenden, nieuw te vestigen bedrijven. (project Agriport A7) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: Bij MijnBoer heeft de lange termijn strategie van Smeding/Sligro en de mate waarin duurzaamheid als kernwaarde wordt gedragen door Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 14

19 de hele organisatie (van directie tot buitendienst) gerealiseerd in een succesvolle samenwerking. Dit heeft geleid tot consistent handelen van zowel individuele medewerkers als het hele bedrijf. Juist bij een project als MijnBoer waarin (merk)beleving, betrouwbaarheid en kwaliteit centraal staat is het van groot belang dat individuele werknemers consistent handelen volgens de bedrijfsvisie en boven een korte termijn visie staan. Treeport Zundert is gestart met het realiseren van draagvlak onder de boomteeltkwekers in Zundert en omgeving en hier is de benodigde tijd voor genomen. Dit draagvlak maakte het later makkelijk om een gezamenlijk strategie uit te zetten inzake het Boomteelt Business Cluster. Bij Nieuw Gemengd Bedrijf/Kuijpers Kip werd aan het begin tegenstand verwacht voor het nieuwe concept van samenwerkende bedrijven, omdat dit cluster van bedrijvigheid op 1 plaats gevestigd zou worden. Om deze tegenstand goed te begrijpen en hierop te anticiperen is een analyse gemaakt van de belevingswereld van verschillende stakeholders die verder inzicht bood voor de agrologistieke bedrijven. Tenslotte is er ook bij Agriport A7 veel tijd gestoken in het creëren van draagvlak bij partijen de omgeving, mede omdat deze partijen vroeg of laat te maken krijgen met het project. Door snel met hen in contact te treden kan vaak meer begrip voor de innovatie gekregen worden. Les 7: Creëer inzicht in de effecten van agrologistieke innovatie op andere processen. De invloed van verbeteringen en innovaties in de agrologistiek op andere operationele processen in de keten kan zeer groot zijn. Echter, soms worden deze onvoldoende in kaart gebracht terwijl de besparingen op andere processen of het bereiken van nieuwe product/marktcombinaties veel meer impact kan hebben dan de agrologistieke verbetering zelf. Het is van belang om pro-actief de effecten op andere operationele processen in kaart te brengen, zodat het volledige voordeel van de agrologistieke innovatie behaald kan worden. Ook in het agrologistieke project zelf kan de focus vaak breder gelegd worden. Zo kan integrale logistieke verbetering en productvernieuwing bereikt worden naast het optimaliseren van transport. Hierbij speelt dat het transport voor een groot deel al economisch geoptimaliseerd is, maar in combinatie met product en proces innovatie er vaak nieuwe kansen te benutten zijn. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatieprojecten zijn: Wij hebben het voortouw genomen in het informeren van de boeren over de kostenvoordelen van het real-time monitoren van de mengvoedersilo s en het pro-actief beleveren van deze boeren. Door dit project komen ze nooit meer met voorraadproblemen te zitten en dit zorgt ervoor dat de bedrijfsprocessen niet meer stilvallen. (project Silfit) Naast de logistieke kostenvoordelen van clustering zijn de positieve effecten van clustering van gezinsbedrijven op de overige bedrijfsvoering minstens zo groot. Zo zijn betrokken ondernemers flexibel om desgewenst werkzaamheden te verdelen, gezamenlijk te investeren in machines maar ook om nieuwe werknemers aan te nemen. (project Gezinsbedrijf Plus) Deelname aan Fresh Corridor brengt de ontvangers van AGF containers vaak in contact met de mogelijkheden van de binnenvaart op dit vlak. Daar hadden ze eerder vaak nooit over nagedacht omdat ze dachten dat het niet in te passen was binnen hun operationele processen. Het project laat zien dat dit wel kan. De focus van Fresh Corridor was niet op het creëren van binnenvaartverbindingen, maar op het inpassen van binnenvaartgebruik in internationale logistieke ketens. Het binnenvaartgebruik wordt gecombineerd met een gesloten product kwaliteitsbeheersing door de gehele keten en het operationele bedrijfsproces is ingericht op het gebruik van binnenvaart. (project Fresh Corridor) Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 15

20 De pure agrologistieke voordelen waren onvoldoende om het project op te starten, maar de combinatie met innovaties op het gebied van waardetoevoegende activiteiten in de productbewerking (drogen, etc.) maakten het project toch mogelijk. (project Champost) Het brede assortiment hier in Zundert is enerzijds de plus, maar door de steeds kleinere bestellingen kan die plus uiteindelijk wel een min worden. Grote partijen zullen ook straks gewoon bij de kwekers thuis opgehaald worden, maar voor de kleine partijen creëren we dan een soort van ophaaldienst. Verder zou je bij het toekomstige Boomteelt Business Center ook een soort van cash en carry kunnen creëren, alwaar de handel voor kleinere bestellingen terecht kan. En om alle transportstromen in goede banen te leiden zou er eigenlijk ook nog een logistiek coördinatiecentrum moeten komen. (Project Treeport Zundert) Toelichting ervaringen met Lessons Learned: Naast de positieve effecten die het logistieke project Silfit had op het verhogen van de beladingsgraden en het optimaliseren van ritplanning, waren de positieve effecten op productieplanning in de mengvoederindustrie en organisatorische planning binnen de logistieke organisatie zelf (piekmomenten/ avond en weekend werk) vergelijkbaar of nog groter. Het project Gezinsbedrijf Plus droeg bij aan zowel de bedrijfsvoering van deelnemende varkensboeren, als aan het optimaliseren van de logistiek van toeleveranciers zoals ForFarmers. Een multimodale link zoals binnen Fresh Corridor opgezet past in een duurzame internationale keten, maar het project is wel ingestoken vanuit het bereiken logistieke optimalisatie voor Nederlandse partijen. Dit neemt niet weg dat de potentiële effecten ook kunnen bijdragen aan de houdbaarheid en het minimaliseren van kosten voor internationale toeleveranciers en afnemers. Op gebied van reststromen zijn de projecten valorisatie slachtbijproducten binnen A1 Eiwitcorridor en Champost als projectidee voorbeelden waarbij de combinatie van productinnovatie en procesinnovatie het optimaliseren van logistiek mogelijk maakt. Enkel logistieke optimalisatie door inzet van binnenvaart bleek bij Champost economisch niet haalbaar, maar door productinnovatie (drogen, waardetoevoeging etc) kan deze logistieke optimalisatie wel gerealiseerd worden. Les 8: Zoek complementaire partners ook buiten de eigen contactenkring. De opzet en uitvoering van agrologistieke innovatieprojecten vraagt vaak om een stapje meer en dit biedt een uitgelezen kansen om samen te werken met organisaties die elkaar niet vaak tegenkomen in de dagelijkse processen. Samenwerken met de klant van de klant, of met kennisinstellingen, kan helpen om struikelblokken te nemen. Marktpartijen komen zo vaak meer te weten over recente innovaties in of buiten hun sector. De bijpassende citaten uit de recente of nog lopende agrologistieke innovatie projecten zijn: Bij het project de Betuwse Bloem kennen we verschillende lokale initiatieven, de zogenaamde pacts. Vanuit deze pacts hebben we kennisvragen geformuleerd vanuit praktische innovatie-ideeën. Deze kennisvragen hebben we vervolgens voorgelegd aan kennisinstellingen en ze uitgedaagd om met praktische antwoorden te komen. Zo is de afstand tussen marktpartijen en kennisinstellingen in de praktijk verkleind. (project Betuwse Bloem) De marktpartijen in de sierteelt wilden wel van spoor gebruik maken, maar er was een vrees dat de omstandigheden in het hele door-to-door transport van bloemen en planten voor het spoortraject niet optimaal zouden zijn. De betrokken kennisinstellingen konden door metingen met feiten en cijfers aantonen dat deze kwaliteit gegarandeerd was door de gekozen aanpak binnen Greenrail. De praktische toepassing van deze kennis heeft dus een cruciale rol gespeeld in het project. (project Greenrail) Voor de realisatie van Greenport Venlo wordt samengewerkt met diverse partijen, die ieder specifieke kennis en ervaring inbrengen, bijvoorbeeld op het gebied van inhoud, organisatie, techniek, ruimtelijke Buck Consultants International vertrouwelijk voor beperkte verspreiding 16

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012

Nameting Scan Mijn Bedrijf 2.0 2011-2012 Sociale innovatie De volgende vragen gaan over sociale innovatie en innovatief ondernemingsbeleid. Sociale Innovatie is een vernieuwing of een verbetering in de arbeidsorganisatie en in de arbeidsrelaties

Nadere informatie

BUSINESS ACTIVITY MONITORING. Sla de brug tussen IT en business

BUSINESS ACTIVITY MONITORING. Sla de brug tussen IT en business BUSINESS ACTIVITY MONITORING Sla de brug tussen IT en business Business Activity Monitoring-oplossing van PST Uw IT-infrastructuur is cruciaal voor de organisatie. Daarom is monitoring en visualisatie

Nadere informatie

Kortom, van visie naar werkelijkheid!

Kortom, van visie naar werkelijkheid! Wie zijn wij Scopeworks is een internationaal bureau wat zich richt op executive search, interim management en consulting. Ons kantoor is gevestigd in Nederland en vanuit hier worden onze diensten wereldwijd

Nadere informatie

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken?

Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Waarom kiest Agis Zorgverzekeringen voor projectmatig werken? Monique te Velthuis Agis Zorgverzekeringen Ontstaan in 1999 na fusie tussen zorgverzekeraars Anova, Anoz en ZAO 1,8 miljoen ziekenfonds en

Nadere informatie

Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen?

Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen? Klanten stellen steeds hogere eisen aan responsiviteit en de versheid van producten. Hoe kunnen hubs en vooruitgeschoven voorraden hierin helpen? Hubs voor kwaliteitsgestuurde logistiek De Supply Chain

Nadere informatie

Organisatie principes

Organisatie principes Organisatie principes Een overzicht van organisatie principes die als richtsnoer dienen bij het vormgeven van flexibele, innovatieve organisaties. Deze principes zijn gebaseerd op de Moderne Sociotechniek.

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID

ONZE VERANTWOORDELIJKHEID ONZE VERANTWOORDELIJKHEID CORPORATE RESPONSIBILITY POLICY I Inhoud Voorwoord 1 Waardering medewerkers 2 Ketenverantwoordelijkheid 3 Behoud van natuurlijke hulpbronnen 4 Maatschappelijke betrokkenheid

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Greenport Midden-Brabant

Greenport Midden-Brabant Greenport Midden-Brabant Jaarverslag 2011 1. Algemene ledenvergadering van 1 februari 2011. Tijdens de goed bezochte algemene ledenvergadering op 1 februari 2011 hebben de leden zich uitgesproken over

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren

STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015. Verbinden, inspireren en activeren STRATEGISCHE AGENDA 2011-2015 Verbinden, inspireren en activeren Radboud Vorage, juli 2010 ACHTERGROND Netwerkprogramma loopt af Rol GAN continueren, vanuit het bedrijfsleven Aansluiten bij behoefte deelnemers/participanten

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Instrument: Stakeholderanalyse van een ketenproject

Instrument: Stakeholderanalyse van een ketenproject Instrument: Stakeholderanalyse van een ketenproject 1. WAT IS EEN STAKEHOLDERS ANALYSE?...2 2. HET OPSTELLEN VAN EEN STAKEHOLDERANALYSE...2 Binnen de keten... 3 Buiten de keten... 3 Binnen het bedrijf...

Nadere informatie

DaVinc 3 i Masterclasses

DaVinc 3 i Masterclasses 1 DaVinc 3 i Masterclasses Virtualisering en internationalisering veranderen de sierteeltsector. Wat kunt u doen om succesvol te blijven? logistiek samenwerken ICT 2 Waarom inschrijven? Met een student

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Van idee naar subsidiabel projectplan

Van idee naar subsidiabel projectplan FINALEDAG 3-2-1-CO! ZORGT VOOR VERRIJKTE INNOVATIEVE IDEEËN Van idee naar subsidiabel projectplan Door: Martine van Dijk A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Op 26 maart 2015 vond voor de tweede

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie BUSINESS CASE Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie Veenman, leverancier van afdrukapparatuur en document management oplossingen, heeft in 2012 succesvol het nieuwe ERP-systeem

Nadere informatie

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp

Van onderbuik naar onderbouwing. DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp Van onderbuik naar onderbouwing DaVinc 3 i slotconferentie 19 februari 2015, Den Haag/Nootdorp #davinc3i Programma Korte introductie over het waarom, hoe en wat van DaVinc 3 i 2 Inhoudelijke sessies (40

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com

Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Productmarktplan Snijhortensia 2015-2016 Meer waarde toevoegen? floraholland.com Inhoudsopgave Samenwerken aan initiatieven 3 Wat kan FloraHolland voor u betekenen 5 Van producttafel naar productmarktplan

Nadere informatie

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse

Instrument: de Actorenanalyse. 1. Wat is een Actorenanalyse. 2. Doel van een Actorenanalyse. Instrumenten Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse Instrument: de Actorenanalyse 1 1. Wat is een Actorenanalyse 1 2. Doel van een Actorenanalyse 1 3. Het opstellen van een Actorenanalyse 2 4. Eisen aan een goede Actorenanalyse

Nadere informatie

Tweede call voor offertes voor projecten

Tweede call voor offertes voor projecten Tweede call voor offertes voor projecten Thema : kleur- geur- en smaakstoffen uit planten Inleiding Het Kenniscentrum heeft tot doel om doorbraken te bewerkstelligen voor de valorisatie van werkzame stoffen

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

Agro Businessclub Westland

Agro Businessclub Westland Agro Businessclub Westland multimodaal vervoer van geconditioneerde Groenten & Fruit containers richting het achterland 1 Landelijke logistieke G&F hotspots en verbindingen Mainports Greenports Hoofdroutes

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

Hoe krijgen innovaties een kans?...

Hoe krijgen innovaties een kans?... Hoe krijgen innovaties een kans?... Inkoop Innovatie Urgent Meer doen met minder geld. De prestatiedruk van de Nederlandse overheid is groot en de verwachtingen zijn hoog. Het kabinet spant zich in om

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren

BUSINESS INNOVATION. BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren BUSINESS INNOVATION BE TOMORROW, CHALLENGE TODAY > Waarom innoveren? > Innovation drivers > Succes- en faalfactoren EEN MASTERCLASS VAN MASTERCLASS INSTITUTE IN SAMENWERKING MET: BUSINESS INNOVATION Be

Nadere informatie

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering

1. Context en doel. 1.1 Voorbeelden belemmeringen per deelgebied 1.1.1 Governance en juridische belemmering 1. Context en doel Het NLIP heeft tot doel om de elektronische informatie-uitwisseling in de Logistieke Sector in Nederland te verbeteren. En dan niet alleen de informatie-uitwisseling tussen specifieke

Nadere informatie

Groot Onderhoud 2.1 heet u van harte welkom!

Groot Onderhoud 2.1 heet u van harte welkom! Groot Onderhoud 2.1 heet u van harte welkom! De Aanleiding: Trots versus Toekomst Carel Hagemans Directeur Hagemans Vastgoedonderhoud Trots Intensieve samenwerking: Inzet partners, gedeeld DNA Competitie,

Nadere informatie

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007

Inleiding Logistiek, Inleiding 13 april 2007 Inleiding Inleiding Logistiek Inleiding Logistiek in het leven van alledag Doel van de cursus Wat is logistiek? Plannen en beheersen Waarom logistiek? Logistiek is maatwerk Kosten en baten van logistiek

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd Specialisten bedrijfsovernames Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk Al meer dan 15 jaar ondersteunt Company Brokers ondernemers bij de overdracht of aankoop van de onderneming en richt zich

Nadere informatie

VOICE OF THE CUSTOMER

VOICE OF THE CUSTOMER 4/20/ E-BOOK VOICE OF THE CUSTOMER Gratis e-book leansixsigmatools.nl Introductie Bij Six Sigma staat het denken vanuit de behoeften van de klant centraal. Juist de vertaling van de stem(men) van de klant(en)

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl

VRAGENLIJST JOnG. Mail het formulier met jouw antwoorden naar Dionne Neven (Regioadviseur MKB Limburg): Neven@mkblimburg.nl VRAGENLIJST JOnG JOnG is een initiatief van en voor jonge ondernemers. Tot de doelgroep behoren Ondernemers in de eerste 5 jaar van hun ondernemerschap. JOnG stelt zich tot doel de individuele ondernemers

Nadere informatie

Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie

Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie S@les in de Bouw en Installatiedag Ketensamenwerking en Elektronisch zakendoen: Een ideale combinatie Prof.dr. Jack AA van der Veen EVO Leerstoel Supply Chain Management Nyenrode Business Universiteit

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad

VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10. VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VOORSTEL tot oprichting NV Greenport Venlo Innovation Center. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 9 januari 2012 AGENDA NR. 10 Geachte raad, Het college van burgemeester en wethouders vraagt

Nadere informatie

Efficiënte marktplaats

Efficiënte marktplaats Efficiënte marktplaats Flowering The 1 Twee gezichten, twee perspectieven Manager Logistieke Dienstverlening Klanten in Rijnsburg Programme Director Samen Verbeteren 2 We hopen twee vragen te beantwoorden

Nadere informatie

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman

Integratie. 60 procent managers onderschat IT-integratie. Giezeman Integratie 60 procent managers onderschat IT-integratie Giezeman Eerste 100 dagen cruciaal 60 procent managers onderschat it-integratie Vijftig tot tachtig procent van de fusies en overnames creëert geen

Nadere informatie

Welkom. 2014: Innovatiekracht

Welkom. 2014: Innovatiekracht Welkom 2014: Innovatiekracht 2014: innovatiekracht Doel: Ambitieuze / resultaatgerichte ondernemers Ambitieuze / resultaatgerichte ondernemers Onderwerpen verschillende invalshoeken Interactie / begeleiding

Nadere informatie

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig!

Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Leveranciersbijdrage voor realisatie doelstellingen Ondernemende inkooprol nodig! Executive Platform Supply Chain Excellence Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Breukelen, 27 februari 2013 Leadership

Nadere informatie

Inbo Bouwkunde. Ketensamenwerking De ultieme vorm van werken in multidisciplinair teamverband is voor ons ketensamenwerking. Een samenwerkingsvorm

Inbo Bouwkunde. Ketensamenwerking De ultieme vorm van werken in multidisciplinair teamverband is voor ons ketensamenwerking. Een samenwerkingsvorm Ketensamenwerking Inbo Bouwkunde Inbo Bouwkunde heeft talentvolle professionals die ambities hebben om landelijke en stedelijke gebieden in te richten. Onze kracht is om in een professionele omgeving,

Nadere informatie

Hoe kan ik samenwerking succesvol vernieuwen?

Hoe kan ik samenwerking succesvol vernieuwen? Succesvol en vernieuwend samenwerken Hoe kan ik samenwerking succesvol vernieuwen? Het speelveld van ondernemingen verandert snel. Innovaties volgen elkaar in hoge snelheid op. Nieuwe technologische ontwikkelingen

Nadere informatie

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten

Kansrijke Samenwerking. Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten Kansrijke Samenwerking Presentatie In gesprek Elkaar ontmoeten November 2012 Even voorstellen: Harrie van den Bergh Manager Facility Services, GGZ Oost Brabant Facility Services: Inkoop & Magazijn, Techniek

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg

HealthValley. where health & innovation meet. Succesvol innoveren in de zorg HealthValley where health & innovation meet Succesvol innoveren in de zorg 1 Succesvol innoveren in de zorg Health Valley Health Valley is een netwerk van bedrijven, overheden, kennis- en zorginstellingen

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions

Het in kaart brengen van de Supply Chain. Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Customer Solutions Het in kaart brengen van de Supply Chain Werkt u aan het verbeteren van supply chain management in uw organisatie? Het in kaart brengen van uw

Nadere informatie

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties

Blauwdruk voor succesvol FM. Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Blauwdruk voor succesvol FM Inclusief performance management, contractmanagement en planning en control voor facilitaire organisaties Inhoud Voorwoord Planning en control voor facilitaire organisaties

Nadere informatie

Effectieve marketing door focus

Effectieve marketing door focus Effectieve marketing door focus Wel of niet investeren in marketing? In de huidige economische situatie laait de discussie weer op: ga je wel of geen marketing toepassen. Voor een groeiend aantal ondernemers

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Akkoord Bespreken Naam Datum

Akkoord Bespreken Naam Datum Reg. nr.: 1310125 Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp Biomassaplein Samenvatting De gemeenten Boxtel, Schijndel, Sint-Michielsgestel, Vught, Best en mogelijk Oisterwijk willen samen een biomassaplein

Nadere informatie

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Nieuwe retail business modellen Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Achtergrond Retail business modellen voor MKB ondernemers in de mode- en woonbranche Is het noodzakelijk? De combinatie voldoende

Nadere informatie

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf

Plan van Aanpak Format. Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Plan van Aanpak Format Pilot functiecreatie gemeente/provincie SW bedrijf Inhoudsopgave 1 Naar een inclusieve arbeidsorganisatie met functiecreatie. 1 2 Plan van aanpak pilot functiecreatie... 2 3 Projectstructuur

Nadere informatie

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching

Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Adviesbureau nieuwe stijl Strategie leiderschap - coaching Samenvatting InmensGroeien is opgericht door Joop Egmond en Maarten Smits. Het bedrijf is ontstaan uit de wens om voor mensen binnen organisaties

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

s Nachts actief voor uw succes

s Nachts actief voor uw succes s Nachts actief voor uw succes 00209_TNT_Innight_Image_NL.indd 1 23-07-2008 18:27:31 bis Vóór uw werkdag begint zijn uw zendingen al geleverd Terwijl anderen slapen, zijn wij voor u onderweg. Elke nacht

Nadere informatie

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling U WILT UW GEBIED ONTWIKKELEN. DAT ROEP VEEL VRAGEN OP: HOE PAK IK DAT AAN? EN IS HET FINANCIEEL WEL HAALBAAR IN DEZE

Nadere informatie

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L

H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H E T I N K O O P P R O C E S B E K E K E N D O O R E E N L E A N B R I L H o e k o m t h e t d a t g r o t e e n c o m p l e x e p r o j e c t e n v a a k u i t l o p e n e n budget t e n o v e r s c

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Kennis en innovatie; hoe pak je dat op? Van idee / knelpunt tot oplossing en business

Kennis en innovatie; hoe pak je dat op? Van idee / knelpunt tot oplossing en business Kennis en innovatie; hoe pak je dat op? Van idee / knelpunt tot oplossing en business Geert Hermans ZLTO Business developer Projectleider Coördinator TOG Innovatie manager TKI Agro & Food Historie Mede

Nadere informatie

Transparantie in Transporttarieven. Informatie brochure 2014. Transparantie en inzicht in uw wegtransport tarieven. Dat bieden wij u!

Transparantie in Transporttarieven. Informatie brochure 2014. Transparantie en inzicht in uw wegtransport tarieven. Dat bieden wij u! Transparantie in Transporttarieven Informatie brochure 2014 Transparantie en inzicht in uw wegtransport tarieven. Dat bieden wij u! 2014 Transport Tender 1 Nederland telt ruim 10.000 vervoersbedrijven.

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Natuurlijk. MK2 Audiovisueel. MK2 Audiovisueel. Minervum 7352, 4817 ZH Breda. Postbus 5680, 4801 EB Breda. Tel: 088-652 65 65. Fax: 088-652 65 66

Natuurlijk. MK2 Audiovisueel. MK2 Audiovisueel. Minervum 7352, 4817 ZH Breda. Postbus 5680, 4801 EB Breda. Tel: 088-652 65 65. Fax: 088-652 65 66 Natuurlijk MK2 Audiovisueel MK2 Audiovisueel Minervum 7352, 4817 ZH Breda Postbus 5680, 4801 EB Breda Tel: 088-652 65 65 Fax: 088-652 65 66 info@mk2.nl www.mk2.nl MK2 heeft ook vestigingen in: Amsterdam

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 2.0

Projectplan MKB Roadmaps 2.0 Projectplan MKB Roadmaps 2.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. De eerste

Nadere informatie

SIKA S NORMEN EN WAARDEN

SIKA S NORMEN EN WAARDEN SIKA S NORMEN EN WAARDEN SIKA EEN WERElDlEIDER MEt NORMEN EN tradities Sinds de oprichting ruim 100 jaar geleden in zwitserland door de vooruitstrevende uitvinder Kaspar Winkler heeft Sika zich ontwikkeld

Nadere informatie

Met 123 miljoen kratten, die gemiddeld vijf keer per jaar rouleren, was het budgetteringsproces niet meer hanteerbaar in Excel.

Met 123 miljoen kratten, die gemiddeld vijf keer per jaar rouleren, was het budgetteringsproces niet meer hanteerbaar in Excel. Case Closed Euro Pool System is Europa s grootste logistieke dienstverlener van meermalig te gebruiken verpakkingen voor transport en display van versproducten als groenten en fruit. De organisatie beschikt

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer

Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid Flower Mainport Aalsmeer Plantijnweg 32, 4104 BB Culemborg / Postbus 141, 4100 AC Culemborg Telefoon (0345) 47 17 17 / Fax (0345) 47 17 59 / www.multiconsultbv.nl info@multiconsultbv.nl Eigen initiatief Duurzame bereikbaarheid

Nadere informatie

De juiste partners voor uw innovaties

De juiste partners voor uw innovaties De juiste partners voor uw innovaties Een project van: Ondernemer met innovatieplan Juiste partner(s) Kennis Financiering Ondernemers Overheid Onderzoekers Onderwijs Innovatief idee verdient partnerschap

Nadere informatie

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten en Katalysator Vertrouwen Professionaliteit Slimmer Kwaliteit Kennis Begrip Leerproces Praktijkleren: hands-on leren in projecten Praktijkleren: hands-on leren in projecten Het programma Praktijkleren

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven

Sector- en keteninitiatieven Sector- en keteninitiatieven Conform 1.D.1, 1.D.2 en 3.D.1 Onderzoek naar initiatieven en toelichting op de actieve deelname aan het initiatief van Zwatra B.V. Auteur(s): R. Egas, directie & CO 2-functionaris,

Nadere informatie

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ

Beoordelingsformulier projectvoorstellen KFZ sformulier voor de projectvoorstellen. sformulier projectvoorstellen KFZ Callronde: Versie 14-02-13 Instelling: Naam project: 1) Algemeen Het beoordelingsformulier wordt gebruikt om de projectvoorstellen

Nadere informatie

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014

SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/2014.542 RIS 274416 SUBSIDIEREGELING THE HAGUE SECURITY DELTA (HSD) STIMULERINGSFONDS DEN HAAG 2014 HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, Besluit: I. Vast te stellen

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg

Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg Congres en Inspiratiesessies vragen om concreet vervolg Uit het congres en de daaraan voorafgaande inspiratiesessies (najaar 2013) kunnen we af-leiden dat ondernemers in de logistieke sector duidelijke

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie