Onder invloed verkeerd

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onder invloed verkeerd"

Transcriptie

1 E va l u at i e v o o r l i c h t i n g s c a m pag n e s o ft d r u g s i n h e t v e r k ee r e u r e g i o S c h e l d e m o n d Onder invloed verkeerd B. Bieleman R. Nijkamp m.m.v. J. Bloemendal

2

3 Onder invloed verkeerd E va l u at i e v o o r l i c h t i n g s c a m pag n e s o ft d r u g s in het verkeer euregio Scheldemond April 2011 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam

4 COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus BT Groningen Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat 2C Goudsesingel 68 Telefoon Telefoon Fax Fax April 2011 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of anderszins, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Tekst: Opmaak: Omslag: Druk: Opdrachtgever: Gefinancierd door: B. Bieleman, R. Nijkamp; m.m.v. J. Bloemendal C. Zimmerman E. Cusiel / Afbeeldingen: Forest&Bold Provincie Zeeland / ROVZ Euregionaal Veiligheidsoverleg Scheldemond ministerie van Infrastructuur en Milieu ISBN:

5 VOORWOORD De campagne Drugs in het verkeer speelt in op het (gevaarlijke) verkeersgedrag van autobestuurders die in Terneuzen softdrugs hebben gekocht en onder invloed van softdrugs terugrijden. In opdracht van het Euregionaal Veiligheidsoverleg Scheldemond heeft onderzoeksbureau INTRAVAL de campagne Drugs in het verkeer geëvalueerd. Het onderzoek is gefinancierd door het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Milieu. Het onderzoek is uitgevoerd door Rick Nijkamp, geassisteerd door Jorrit Bloemendal, onder verantwoordelijkheid van Bert Bieleman. De interviews zijn afgenomen door tweetalige Belgische collega s, te weten: Dieter Demeurisse; Jan Schraeyen; Astrid Van de Sompel; Florian Van de Sompel; en Julien Vandenhoucke. Graag willen wij de leden van de begeleidingscommissie onder voorzitterschap van Christine Dingemanse (Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Zeeland) bedanken voor de enthousiaste en constructieve wijze waarop zij het onderzoek hebben begeleid. De commissie bestond verder uit: Roger Rondelez (provincie West-Vlaanderen); Hilde De Smet (provincie Oost-Vlaanderen); Ron de Meyer (provincie Zeeland); Marc Haartsen (gemeente Terneuzen); Koos Tamis (ministerie van Infrastructuur en Milieu); Pieter De Neve (Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid); Floris Merckx (Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid); Henk Rhebergen (Regionaal Orgaan verkeersveiligheid Zeeland); Ludwig Kouijzer (politie Zeeland); Bert Heyens (Forest&Bold); en Joke Naughton (Tekstclusief). Tevens bedanken wij alle medewerkers van de coffeeshop in Terneuzen voor de gastvrijheid en de wijze waarop zij aan het onderzoek hebben meegewerkt. Ten slotte gaat onze dank uit naar de respondenten, zonder wie dit onderzoek niet mogelijk was geweest. Namens INTRAVAL, Bert Bieleman Groningen-Rotterdam Rick Nijkamp April 2011

6

7 INHOUDSOPGAVE pagina Samenvatting I Hoofdstuk 1 Inleiding Achtergrond Onderzoeksvragen Opzet Leeswijzer 5 Hoofdstuk 2 Campagne Beschrijving campagne Bereik Boodschapoverdracht 10 Hoofdstuk 3 Kennis en gedrag Risicoperceptie Subjectieve pakkans Reactie en gedragsintentie Zelfgerapporteerd gedrag Motivatie 16 Hoofdstuk 4 Conclusies Campagne Kennis en gedrag Ten slotte 21 Geraadpleegde literatuur 23 Bijlage 1 Methodologische verantwoording 25 Bijlage 2 Tabellen 29

8

9 SAMENVATTING In opdracht van het Euregionaal Veiligheids Overleg Scheldemond (EVO) is in 2009 de campagne Drugs in het verkeer van start gegaan. Dit project speelt in op het gevaarlijke verkeersgedrag van autobestuurders die in Zeeuws-Vlaanderen softdrugs hebben gekocht en na gebruik van softdrugs terugrijden. Om inzicht te krijgen in het campagnebereik en de invloed van de campagne op de kennis en het rijgedrag van coffeeshopbezoekers heeft onderzoeks- en adviesbureau INTRAVAL in opdracht van het Euregionaal Veiligheids Overleg Scheldemond de campagne geëvalueerd. De bevindingen zijn gebaseerd op de volgende bronnen: deskresearch en enquêtes voorafgaand (nulmeting) en na de start van de campagne (tussenmeting en eindmeting) onder coffeeshopbezoekers die met de auto naar de coffeeshop in Terneuzen zijn gekomen. Hieronder worden de resultaten van de evaluatie puntsgewijs behandeld. Campagne Het publiek is goed bereikt door de campagne. Drie kwart van de respondenten zegt uitingen van de campagne Dont t Blow And Drive (DBAD) te hebben gezien of gehoord. De campagneboodschap dat je na gebruik van hasj of wiet geen auto moet besturen is zeer goed overgekomen, terwijl de boodschap dat je afspraken moet maken over wie er terugrijdt zonder hasj of wiet te hebben gebruikt wat minder goed is begrepen. Kennis en gedrag Het risicobesef met betrekking tot softdrugs in het verkeer is toegenomen. Voorafgaande aan de campagne DBAD (0-meting) zegt minder dan een kwart het (zeer) gevaarlijk te vinden om auto te rijden na het gebruik van hasj of wiet, terwijl dit anderhalf jaar later (2-meting) significant is gestegen naar ongeveer de helft. De subjectieve pakkans is nagenoeg gelijk gebleven. Slechts een kwart van de respondenten schat de kans hoog in dat de politie controleert op autorijden na het gebruik van hasj of wiet. Ongeveer een tiende zegt naar aanleiding van de campagne te hebben besloten geen auto meer te rijden na het gebruik van hasj of wiet. Verder heeft ruim twee vijfde naar aanleiding van de campagne nagedacht over de gevaren van autorijden na het gebruik van hasj of wiet, terwijl ongeveer een kwart hierover heeft gesproken met anderen. Coffeeshopbezoekers hebben hun gedrag nauwelijks aangepast na de start van de campagne. Ten tijde van de 2-meting heeft ruim twee vijfde in de zes maanden voorafgaande aan de meting wel eens auto gereden na het gebruik van hasj of wiet, hetgeen niet significant verschilt met de meting voor de start van de campagne. Bezoekers maken nauwelijks vaker afspraken over wie terugrijdt zonder softdrugs te hebben gebruikt. Van de bezoekers die naar de coffeeshop zijn gekomen in gezelschap van medepassagiers met een rijbewijs zegt in alle metingen ongeveer de helft een afspraak te maken over wie er terugrijdt zonder hasj of wiet te hebben gebruikt. De belangrijkste motivatie om geen auto te besturen na het gebruik van hasj of wiet is dat de bestuurder de veiligheid van medepassagiers en andere weggebruikers niet in gevaar wil brengen. Dit percentage is significant toegenomen na de start van de voorlichtingscampagne. De belangrijkste motivatie om wel auto te rijden na het gebruik van hasj of wiet is dat respondenten vinden dat softdrugs geen invloed heeft op hun rijstijl. Samenvatting I

10 II INTRAVAL Onder invloed verkeerd

11 1. INLEIDING In opdracht van het Euregionaal Veiligheids Overleg Scheldemond (EVO) is in 2009 gestart met het project 'Drugs in het verkeer. Partners in het project zijn de Provincie Oost- Vlaanderen, de provincie West-Vlaanderen, de provincie Zeeland, het Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid (BIVV), het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland (ROVZ), de gemeente Terneuzen en het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Dit project speelt in op het gevaarlijke verkeersgedrag van autobestuurders die in Zeeuws-Vlaanderen drugs hebben gekocht en na gebruik van softdrugs (en alcohol) terugrijden. Een deel van de coffeeshoptoeristen uit Frankrijk en Vlaanderen stapt in Terneuzen na gebruik van hasj of wiet achter het stuur. Dit kan tot ernstige verkeersveiligheidproblemen leiden in Zeeuws- Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk. 1.1 Achtergrond Uit diverse onderzoeken blijkt dat het gebruik van cannabis het rijgedrag negatief beïnvloedt (Raes e.a. 2008; Ramaekers e.a. 2006; Menetrey e.a. 2005). Het gebruik van cannabis vermindert namelijk de cognitieve en psychomotorische vaardigheden die nodig zijn bij het besturen van een auto. Cannabis verlaagt de stuurcontrole, de afstandinschatting tussen twee voertuigen, de perceptie op wisselende snelheden en de reactietijd. Ervaren drugsgebruikers zijn zich bewust van de verminderde vaardigheden en passen hun rijgedrag aan, waardoor de negatieve effecten geringer kunnen zijn dan verwacht. De beperkingen in rijvaardigheden kunnen echter slechts ten dele worden gecompenseerd. In noodsituaties, tijdens een monotone rit of wanneer cannabis in combinatie met alcohol wordt gebruikt nemen de risico's aanzienlijk toe. Uit een onderzoek in het politiedistrict Tilburg blijkt dat gebruikers van meerdere drugs bijna 25 keer zoveel kans op letsel hebben als nuchtere bestuurders (Mathijssen en Houwing 2005). Voor gebruikers van drugs én alcohol is de kans op letsel 35 keer zo groot. Tevens blijkt uit dit onderzoek dat bijna 20% van de gewonde autobestuurders positief werd bevonden op drugs, waarbij cannabis het meest voorkwam. Ook Frans onderzoek toont aan dat een groot deel (bijna 40%) van alle jongeren die in 2003 en 2004 de dood vonden op de Franse wegen onder invloed was van softdrugs (Mura e.a. 2006). Theoretische noties Een manier om het gebruik van drugs in het verkeer te kunnen terugdringen is een goede voorlichting over de potentiële risico s van het gebruik van drugs in het verkeer. Tot op heden zijn er niet of nauwelijks activiteiten ondernomen om autobestuurders te wijzen op de risico s bij het gebruik van softdrugs in het verkeer. De huidige voorlichtingscampagnes in de media over rijden onder invloed zijn vooral gericht op alcoholgebruik en nauwelijks op drugs- en geneesmiddelengebruik. De campagnes over alcoholgebruik in het verkeer (de zogenoemde bob-campagne) en ander risicovol gedrag in het verkeer zijn succesvol gebleken (Van den Berg 2010). De evaluaties van de postbus 51 campagnes laten zien dat veranderingen in kennis en houding naar aanleiding van de campagne groter zijn dan veranderingen in gedrag. Uit evaluaties van campagnes gericht op vermindering van alcoholgebruik onder jongeren, blijkt ook dat houding sneller is aan te passen dan gedrag (Kruize en Bieleman 2008, 2005a, 2005b). In combinatie met andere maatregelen kan het effect van een voorlichtingscampagne op het gedrag van de doelgroep worden vergroot. Binnen- en buitenlands onderzoek wijst uit dat Inleiding 1

12 de instrumenten voorlichting en handhaving elkaars effect versterken, wat leidt tot synergie (Tamis 2004; Silverans en Neve 2007; Delhomme e.a. 2009). Dit is een van de redenen waarom verschillende campagnes gericht op verkeersveiligheid (zoals de campagnegordels en de bob-campagne) zowel bestaan uit voorlichting als handhaving. Deze zijn succesvol gebleken om houding en gedrag in positieve zin te wijzigen (DVS 2009). Campagne Drugs in het verkeer In 2009 is in opdracht van het Euregionaal Veiligheidsoverleg Scheldemond 1 in Terneuzen gestart met de eerste campagne die wijst op de risico s van cannabisgebruik in het verkeer. Het project Drugs in het Verkeer speelt in op het gevaarlijke verkeersgedrag van autobestuurders die in Zeeuws-Vlaanderen softdrugs hebben gekocht en onder invloed van softdrugs terugrijden. De campagne bestond in eerste instantie uit twee fasen. In het eerste jaar lag het accent op de communicatiecampagne. Met behulp van een scala aan voorlichtingsmateriaal is aan de coffeeshopsbezoekers onder meer de boodschap overgebracht om na het gebruik van hasj of wiet geen auto te besturen (Don t Blow And Drive). Het voornemen was om in het tweede jaar het accent te leggen op de handhavingsactiviteiten. Omdat in zowel Nederland als België de invoering van de speekseltest vertraging heeft opgelopen, hebben minder handhavingsacties plaatsgevonden dan van te voren werd beoogd. Drugstester Anders dan voor alcohol, gelden in Nederland (nog) geen wettelijke limieten voor drugs en geneesmiddelen. Wel kunnen bestuurders worden bestraft indien kan worden aangetoond dat zij, op grond van de concentratie van gedetecteerde stoffen in hun bloed, onder invloed verkeren (SWOV 2009). Recent gebruik van drugs kan in praktijk het beste met bloedtesten worden aangetoond, maar deze zijn kostbaar en op straat niet goed bruikbaar. Met name speekseltesters zijn de laatste jaren sterk in ontwikkeling en lijken het meest geschikt voor de selectie van drugsgebruikers in het verkeer. 2 De gevoeligheid van speekseltesten laten voor sommige drugs nog te wensen over, maar als selectiemiddel lijkt de speekseltest wel geschikt (Verstraete en Raes 2006). 3 In het kader van het Europese onderzoeksproject DRUID (DRiving Under the Influence of Drugs) wordt de betrouwbaarheid en bruikbaarheid van speekseltesters momenteel getest. In Nederland bestaat het voornemen om een wetsvoorstel over de speekseltest in te dienen, waardoor de politie in Nederland waarschijnlijk de bevoegdheid zal krijgen om speekseltesten af te nemen. 4 In België is een nieuwe procedure, gebaseerd op het gebruik van speekseltesten, in werking is getreden na afloop van de onderzoeksperiode (begin oktober 2010). 1 De Euregio Scheldemond is een grensoverschrijdend samenwerkingsverband tussen de Belgische provincies Oost- en West-Vlaanderen en de Nederlandse provincie Zeeland. 2 Behalve op de aanwezigheid van stoffen in het lichaam, kunnen bestuurders ook gecontroleerd worden op basis van uiterlijke kenmerken en een aantal coördinatieoefeningen door agenten die speciaal hiervoor zijn getraind. 3 Bij een speekseltest wordt met een staafje in de mond onder meer gezocht naar sporen van cannabis, cocaïne, heroïne en xtc. Als de test uitwijst dat een automobilist drugs heeft genuttigd, kan de politie de automobilist meteen een rijverbod opleggen. Voor (aanvullend) bewijs kan de politie bij verdenking van drugsgebruik vervolgens een bloedproef vorderen. 4 De Nederlandse politiekorpsen Twente en Gelderland-Zuid hebben al eerder op eigen initiatief geëxperimenteerd met de speekseltest. 2 INTRAVAL Onder invloed verkeerd

13 Evaluatie Om inzicht te krijgen in de invloed van de campagne op het risicobesef, de houding en het gedrag van coffeeshopbezoekers heeft onderzoeks- en adviesbureau INTRAVAL in opdracht van het Euregionaal Veiligheidsoverleg Scheldemond de campagne geëvalueerd. Het onderzoek is gefinancierd door het Nederlandse ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1.2 Onderzoeksvragen Het onderzoek kent een drietal hoofdvragen, terwijl eveneens vier nevenvragen zijn geformuleerd. De onderzoeksvragen luiden als volgt: Hoofdvragen Heeft de campagne 'Drugs in het Verkeer' : 1. geleid tot een verbetering van het risicobesef van de coffeeshopbezoekers over het rijden na gebruik van cannabis? 2. geleid tot het vergroten van de subjectieve pakkans voor het rijden na gebruik van cannabis? 3. geleid tot een daling van het aantal coffeeshopbezoekers die na gebruik van cannabis een auto besturen? Nevenvragen 4. Wat is het oordeel van de coffeeshopbezoekers over de campagneaanpak en de verschillende campagne-uitingen? 5. Wat zijn redenen/motivaties om niet onder invloed van cannabis een auto te besturen? 6. Wat zijn redenen/motivaties om wel onder invloed van cannabis een auto te besturen? 7. Welke achtergrondkenmerken van respondenten hangen samen met het risicobesef, de subjectieve pakkans en het zelfgerapporteerde gedrag? 1.3 Opzet Voor de evaluatie van de resultaten van de campagne Drugs in het Verkeer zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: deskresearch en enquêtes onder coffeeshopbezoekers. Deskresearch Allereerst zijn relevante en beschikbare landelijke en lokale rapporten en documenten over softdrugs en verkeersveiligheid verzameld en bestudeerd. Enquêtes bezoekers coffeeshop Om een goed beeld te krijgen van de veranderingen in houding, risicobesef en gedrag van coffeeshopbezoekers voorafgaand en na invoering van de voorlichtingscampagne zijn op drie momenten enquêtes afgenomen onder bezoekers van de coffeeshop in Terneuzen. 5 5 De wetenschappelijk meest verantwoorde opzet van een effectevaluatie vereist het opnemen van een experimentele en een controlegroep, hetgeen in deze evaluatie niet is gebeurd. Vergelijkbare bezoekers van vergelijkbare coffeeshops die niet aan de campagne Drugs in het Verkeer zijn blootgesteld, worden dan als controlegroep in het onderzoek opgenomen. Dergelijke bezoekers zijn echter moeilijk te vinden. Bovendien waren de kosten voor het opnemen van een controlegroep te hoog. Inleiding 3

14 Meetmomenten De enquêtes zijn zowel voorafgaand aan de communicatiecampagne (nulmeting) als daarna (tussenmeting en eindmeting) afgenomen. De nulmeting is uitgevoerd in maart 2009, terwijl de tussenmeting en de eindmeting respectievelijk een half jaar (oktober 2009) en anderhalf jaar later (oktober 2010) hebben plaatsgevonden. Omvang steekproef Bij een evaluatie worden eventuele veranderingen voor en na de interventie gevolgd en vastgesteld. Om niet alleen inzicht te verschaffen in grote veranderingen is het noodzakelijk om voldoende respondenten te werven. Per meting zijn daarom tenminste 150 enquêtes afgenomen, hetgeen voldoende is om mogelijke middelgrote veranderingen goed te kunnen vaststellen. Bij de nulmeting zijn 150 bezoekers geënquêteerd, terwijl bij de vervolgmetingen bij 165 (tussenmeting) en 177 (eindmeting) coffeeshopbezoekers enquêtes zijn afgenomen. Verschillen tussen de metingen zijn getoetst op significantie (zie bijlage 1 voor een uitgebreidere methodologische toelichting). Aselecte steekproef De respondenten zijn op willekeurige wijze geselecteerd, waardoor een goede dwarsdoorsnede van de onderzoekspopulatie is verkregen. Respondenten zijn op verschillende dagen (zowel door de week als in het weekend) en tijdstippen (van openingstijd tot sluitingstijd) geworven. Elke derde bezoeker van de coffeeshop is aangesproken om mee te werken aan het onderzoek. Vervolgens is eerst de volgende screeningsvraag gesteld: Met welk vervoersmiddel ben je naar de coffeeshop gekomen?. Bezoekers die met de auto, motor of scooter naar de coffeeshop zijn gekomen, is gevraagd of er een korte enquête kan worden afgenomen. Bezoekers die met een ander vervoersmiddel (met het openbaar vervoer, met de fiets of te voet) naar de coffeeshop zijn gekomen, zijn niet geënquêteerd. Meetinstrument Bij de respondenten is vervolgens face to face een aantal vragen afgenomen met behulp van een korte gestructureerde vragenlijst. De vragenlijst is kort gehouden om de respons zo hoog mogelijk te laten zijn. De coffeeshops in Terneuzen worden onder andere bezocht door Belgische en Franse cannabisgebruikers die gelijk na aankoop van cannabis de coffeeshop weer verlaten. Door de vragenlijst niet te lang te laten zijn hebben de haastige bezoekers toch mee kunnen doen aan de enquête. De vragenlijst is zowel in het Nederlands als in het Frans afgenomen door Belgische onderzoeksmedewerkers die tweetalig zijn, hetgeen de respons heeft verhoogd omdat coffeeshopbezoekers sneller bereid zijn mee te werken aan een enquête als ze worden aangesproken in hun eigen taal. In de enquête is onder meer gevraagd naar: mogelijke risico s van cannabis in het verkeer, autorijden na gebruik van cannabis en de verwachte pakkans. Tevens zijn bij de tussenmeting en de eindmeting vragen gesteld over de campagne. Sociale wenselijkheid In dit onderzoek gaat het onder meer om gedragsintenties (na het zien van de campagne zijn wellicht meer mensen van plan om niet met de auto te rijden na het gebruik van hasj of wiet) of door respondenten zelfgerapporteerd gedrag (na het zien van de campagne geven wellicht minder respondenten aan auto te rijden na het gebruik van hasj of wiet). Hierbij bestaat het gevaar dat men sociaal wenselijke antwoorden geeft. Doordat we de resultaten voor en na de campagne met elkaar vergelijken, wordt hiervoor gecontroleerd en heeft dit geen invloed op de conclusies. 4 INTRAVAL Onder invloed verkeerd

15 1.4 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk wordt de campagne besproken, waarin achtereenvolgens aandacht wordt besteed aan de inhoud van de campagne, het bereik en de boodschapsoverdracht. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de kennis van bezoekers over de gevaren van softdrugs in het verkeer, terwijl eveneens de subjectieve pakkans aan bod komt. Verder behandelt dit hoofdstuk de reactie op de campagne en de gedragsintentie van bezoekers naar aanleiding van de campagne, terwijl het zelfgerapporteerde gedrag van coffeeshopbezoekers eveneens wordt beschreven. Ten slotte worden de conclusies van het onderzoek in hoofdstuk 4 behandeld. Inleiding 5

16 6 INTRAVAL Onder invloed verkeerd

17 2. CAMPAGNE In dit hoofdstuk wordt de campagne besproken. Achtereenvolgens wordt aandacht besteed aan de inhoud van de campagne, het bereik en de boodschapsoverdracht. 2.1 Beschrijving campagne De campagne is gestart in het eerste kwartaal van 2009 met een doorlooptijd van twee jaar. De campagne bestond in eerste instantie uit twee fasen. In het eerste jaar lag het accent op de communicatiecampagne, terwijl het voornemen was om in het tweede jaar het accent te leggen op de handhavingsactiviteiten. Omdat in zowel Nederland als België de invoering van de speekseltest vertraging heeft opgelopen 1, hebben minder handhavingsacties plaatsgevonden dan van te voren werd beoogd. De campagne is daarom meer gericht op de voorlichting over de risico s van softdrugs in het verkeer aan autobestuurders die in Terneuzen softdrugs kopen. Communicatiecampagne De boodschap van de campagne luidt: geen auto besturen als je cannabis hebt gebruikt. Ook wordt opgeroepen om vooraf af te spreken wie er terugrijdt zonder te blowen. Om de boodschap onder de doelgroep te verspreiden zijn zogenoemde droedels ingezet. Dit zijn grappige tekeningetjes die coffeeshopbezoekers zelf kunnen maken in de coffeeshop, die de boodschap Don t Blow And Drive (DBAD) ondersteunen. Coffeeshopbezoekers kunnen hun eigen droedels uploaden op de website van de campagne of ter plaatse tekenen en inleveren. Uit de inzendingen is viermaal een nieuw campagnebeeld geselecteerd (enkele voorbeelden hiervan zijn afgebeeld in figuur 2.1). Figuur 2.1 Posters campagne Don t Blow And Drive 1 Oud-minister van Verkeer en Waterstaat Camiel Eurlings kondigde al in 2007 in de Kamer aan de speekseltest in Nederland in te willen voeren. Dit heeft enige vertraging opgelopen. Het voornemen bestaat om een wetsvoorstel over de speekseltest in te dienen, waardoor de politie in Nederland waarschijnlijk de bevoegdheid zal krijgen om speekseltesten af te nemen. In België is een nieuwe procedure, gebaseerd op het gebruik van speekseltesten, in werking getreden na afloop van de onderzoeksperiode (begin oktober 2010). De nieuwe opsporingsprocedure bestaat uit drie stappen. Eerst volgt de agent een gestandaardiseerde checklist om na te gaan of de chauffeur tekenen vertoont van recent druggebruik. Nadien volgt de eigenlijke speekseltest, waarmee de politie binnen twaalf minuten weet of een bestuurder al dan niet drugs heeft gebruikt. Vervolgens wordt de speekselstaal onderzocht in een laboratorium. Campagne 7

18 De voorlichtingscampagne bestaat verder uit Nederlandstalige en Franstalige folders, een tweetalige interactieve website (www.dontblowanddrive.eu) en ondersteunend materiaal in de coffeeshop in Terneuzen. Het gaat hierbij om posters, verschillende gebruiksvoorwerpen (filtertipboekjes, luciferdoosjes, pennen en vloeitjes) met het logo van DBAD (zie figuur 2.2), terwijl in de coffeeshop ook een plafondschildering over de campagne is gemaakt. Figuur 2.2 Logo campagne Don t Blow And Drive Handhaving Tijdens de onderzoeksperiode (april 2009-september 2010) hebben vijf grootschalige grensoverschrijdende controleacties plaatsgevonden, waarbij onder meer is gecontroleerd op het rijden onder invloed van drugs. De zogenoemde Hazeldonk-Etoile acties zijn gezamenlijk internationale acties tegen drugshandel en drugstoerisme. 2 Bij deze acties worden controles uitgevoerd langs (autosnel)wegen, op treinen, bussen en in drugspanden. In totaal zijn in de onderzoeksperiode onder meer ruim voertuigen gecontroleerd, waarbij 56 processen-verbaal zijn opgesteld voor het rijden onder invloed van drugs. Bovendien zijn 301 bekeuringen uitgedeeld voor het bezit van drugs, waarbij in totaal 5,9 kilo aan losse hasj en wiet is ingenomen. Daarnaast zijn zowel in Nederland als in België tijdens de campagne door de politie reguliere drugscontroles uitgevoerd, die niet altijd specifiek waren gericht op controle van drugsgebruik in het verkeer. In West- en Oost-Vlaanderen zijn in 2009 en 2010 in totaal 71 drugcontroles aan de grens verricht, waarbij 293 processen-verbaal voor drugbezit zijn opgesteld en onder meer 1,2 kilo aan hasj en wiet in beslag werd genomen. Bovendien zijn 16 processen-verbaal opgesteld voor het gebruik van drugs in het verkeer. In het Nederlandse Zeeuws Vlaanderen wordt drugsoverlast aangepakt met het project Houdgreep. 3 In 2009 en 2010 werden in het kader van dit project 521 mensen aangehouden na een verdenking van een overtreding van de gestelde bepalingen in de Opiumwetgeving. Hierbij is onder meer ruim 66 kilo aan losse hasj en wiet ingenomen. Deze aanhoudingen werden verricht tijdens diverse hard- en softdrug- onderzoeken (waartoe eveneens de ontmantelingen van hennepkwekerijen behoren) en uitgevoerde controles in Zeeuws- Vlaanderen. 4 Verder zijn in het kader van het project ASOS (Aanpak Structurele Overlast Softdrugstoerisme) in 2009 door de wijkpolitie in Terneuzen 11 controles uitgevoerd, terwijl één ASOS controle in gezamenlijkheid met de Belgische grenskorpsen heeft plaatsgevonden. 5 2 Onder de naam Hazeldonk-Etoile werken opsporingsdiensten van de verschillende landen met elkaar samen. Doel van deze samenwerking is drugspanden die overlast veroorzaken in de steden ontmantelen en de kleinschalige drugshandel en drugstoerisme tussen de Benelux en Frankrijk bestrijden. 3 Dit project bestaat uit een centraal meldpunt voor klachten en een samenwerking bij de aanpak van drugsoverlast tussen Koninklijke Marechaussee, gemeente, douane en politie. 4 Deze aan- en staande houdingen werden verricht door: het team Houdgreep Intensivering; RT3 (Recherche team Zeeuws-Vlaanderen); de ROG van politie Zeeland; het JHT Zuid-West van de politie Midden-West Brabant; en de Wijkpolitie Zeeuws-Vlaanderen (waaronder de Bikers). 5 Dit project gaat over het terugdringen van de overlast van buitenlandse softdrugstoeristen die in Terneuzen softdrugs kopen, overlast veroorzaken in het verkeer in de binnenstad en met een hoeveelheid softdrugs de grens naar België en Frankrijk overgaan. 8 INTRAVAL Onder invloed verkeerd

19 2.2 Bereik Een half jaar na de introductie van de campagne (oktober 2009) is gemeten in hoeverre de campagne de doelgroep heeft bereikt. Een jaar later (oktober 2010) is nogmaals gevraagd aan de coffeeshopbezoekers of zij bekend zijn met (onderdelen van) de campagne Don t Blow And Drive (DBAD). Twee derde (67%) van de bezoekers zegt een half jaar na de campagne (oktober 2009) uitingen van de campagne DBAD te hebben gezien of gehoord, terwijl een jaar later (oktober 2010) drie kwart (75%) van de bezoekers de campagne zegt te kennen (figuur 2.3). In 2009 zijn ook Postbus 51- campagnes geëvalueerd (Van den Berg e.a. 2010). De gemiddelde herkenning van deze campagnes ligt op 86%. Het betreft hier grootschalige campagnes (zoals de bob-campagne), waarbij gebruik is gemaakt van massamediale uitingen op radio en televisie. De campagne DBAD is een kleine campagne, waarbij geen massamediale communicatie is ingezet. Hierdoor zijn deze campagnes niet helemaal vergelijkbaar. Door het Belgisch Instituut voor VerkeersVeiligheid (BIVV) zijn enkele kleine en meer gerichte campagnes uitgevoerd, die wellicht meer vergelijkbaar zijn met de campagne DBAD. Bij de Pitstop-campagne (2008) en de campagne W8 ff voor je oversteekt herinnert 20% tot 26% van de doelgroep zich de campagne. 6 Figuur Respondenten die campagne DBAD hebben gezien en/of van gehoord (1-meting: n=165; 2-meting: n=177) meting (oktober 2010) 2-meting (oktober 2010) Aan alle respondenten is ook per campagnemiddel gevraagd of ze hiermee bekend zijn. De poster (55%-71%) en de folder (45%-50%) van de campagne DBAD worden het meest herkend (zie figuur 2.4). Bij de 2-meting zijn in vergelijking met de 1-meting significant meer bezoekers bekend met de poster. Rond de twee vijfde (41%-43%) is bekend met de zogenoemde droedels. Dit zijn tekeningen die coffeeshopbezoekers zelf kunnen maken die de boodschap Don t Blow And Drive ondersteunen. Tussen de 39% en de 35% kent de verschillende gebruiksvoorwerpen (filtertipboekjes, luciferdoosjes, pennen en vloeitjes) met het logo van DBAD die in de coffeeshop liggen, terwijl 32% tot 24% de stickers met het logo van DBAD heeft gezien. De campagne kent ook een website (www.dontblowanddrive.eu), waarmee 9% tot 8% van de respondenten bekend is. 6 Bij de Pitstopcampagne zijn de volgende elementen ingezet: pitstoppaketten die bij tankstations werden uitgedeeld (hoofdkussen, deurhanger, leaflet, CD); posters in tankstations; een website; en een oproep op de lokale radio (studio Brussel). De campagne W8 ff voor je oversteekt bestond uit de volgende campagne-uitingen: flashmob; wobblers die werden uitgedeeld; een website; posters; en een radiospot op de lokale radio. Campagne 9

20 Figuur 2.4 Bekendheid met campagne Don t Blow And Drive, in % (1-meting: n=165; 2-meting: n=177) * 71 1-meting (oktober 2009) 2-meting (oktober 2010) Poster Folder Droedels Gebruiksvoorwerpen in coffeeshop Stickers Website * Significant verschil tussen beide metingen, p<0, Boodschapsoverdracht De campagne heeft een tweeledige boodschap. De boodschap dat je na gebruik van hasj of wiet geen auto moet besturen is zeer goed overgekomen (91%-89%), terwijl de boodschap dat je afspraken moet maken over wie er terugrijdt zonder hasj of wiet te hebben gebruikt minder goed is overgekomen (59%-73%) (zie figuur 2.5). Deze laatste boodschap is bij de laatste meting bij meer bezoekers overgekomen dan één jaar daarvoor. De gemiddelde boodschapsoverdracht van Postbus 51-campagnes ligt op 78% (Van den Berg e.a. 2010). Enkele respondenten gaven aan dat er, evenals bij de BOB-campagne, een naam zou moeten worden bedacht voor diegene die autorijdt zonder gebruik van hasj of wiet, zodat deze boodschap beter overkomt bij de coffeeshopbezoekers. Figuur 2.5 Boodschapsoverdracht campagne Don t Blow And Drive, in % (1-meting: n=111; 2- meting: n=133) * 73 1-meting (oktober 2009) 2-meting (oktober 2010) Geen auto besturen na gebruik hasj of wiet Maak afspraken wie er terug rijdt * Significant verschil tussen beide metingen, p<0, INTRAVAL Onder invloed verkeerd

COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN

COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN Coffeeshopbezoekers Terneuzen najaar 2009 COFFEESHOPBEZOEKERS TERNEUZEN NAJAAR 2009 INTRAVAL Groningen-Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Inleiding 1 1.1 Probleemstelling 1 1.2 Onderzoeksopzet 2 1.3 Leeswijzer

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

Onderzoek kopen tabak door jongeren

Onderzoek kopen tabak door jongeren meting 214 Onderzoek kopen tabak door jongeren A Kruize B. Bieleman 1. Inleiding Vanaf 1 januari 214 is de leeftijdsgrens voor de verkoop van tabaksproducten van 16 naar 18 jaar gegaan. De verstrekker

Nadere informatie

Onderzoek Kooppogingen alcohol door jongeren

Onderzoek Kooppogingen alcohol door jongeren CO LO F O N St. I NTRAVAL Postadres Postbus 1781 971 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl Kantoor Groningen: St. Jansstraat 2C Telefoon - 313 4 2 Fax - 312 7 26 Kantoor Rotterdam: Goudsesingel

Nadere informatie

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 METINGEN 2004 EN 2006 B. Bieleman A. Kruize COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam:

Nadere informatie

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam J. Snippe F. Schaap M. Boendermaker B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl

Nadere informatie

COFFEESHOPBEZOEK ROTTERDAM VOORJAAR 2012

COFFEESHOPBEZOEK ROTTERDAM VOORJAAR 2012 COFFEESHOPBEZOEK ROTTERDAM VOORJAAR 2012 R. Nijkamp B. Bieleman COFFEESHOPBEZOEK ROTTERDAM VOORJAAR 2012 Augustus 2012 INTRAVAL Groningen-Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Inleiding 1 1.1 Vraagstelling

Nadere informatie

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek

SAMENVATTING. Speerpunt gordel. Achtergrond en doel perceptieonderzoek SAMENVATTING Achtergrond en doel perceptieonderzoek Het Bureau Verkeershandhaving Openbaar Ministerie (BVOM) is onderdeel van het Openbaar Ministerie en valt onder het Ministerie van Justitie. Het is het

Nadere informatie

Drugsgebruik in Oldenzaal

Drugsgebruik in Oldenzaal Inventarisatie soft- en harddrugsgebruik in de gemeente Oldenzaal Drugsgebruik in Oldenzaal S. Biesma R. Nijkamp M. van Zwieten B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres : Postbus 1781 9701 BT Groningen

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Binnenstad Groningen

Binnenstad Groningen Thermometer Binnenstad Groningen metingen 1998-29 B. Bieleman A. Kruize G. Wolters Inleiding In opdracht van de gemeente Groningen heeft onderzoeks- en adviesbureau INTRAVAL in 29 voor het twaalfde achtereenvolgende

Nadere informatie

Inventarisatie shisha lounges 2015

Inventarisatie shisha lounges 2015 Inventarisatie shisha lounges 215 A. Kruize M. Sijtstra B. Bieleman 1. Inleiding Binnen de horeca geldt een rookverbod voor het roken van tabaksproducten. Het rookverbod bestaat voor producten die, al

Nadere informatie

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006

Landelijke peiling Nijmegen 2000. Resultaten eindmeting, januari 2006 Resultaten eindmeting, januari 2006 O&S Nijmegen januari 2006 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 5 2.1 Eerste gedachte bij de stad Nijmegen 5 2.2 Bekendheid met gegeven dat Nijmegen de

Nadere informatie

Attitudes van Belgische autobestuurders

Attitudes van Belgische autobestuurders Attitudes van Belgische autobestuurders Resultaten van de driejaarlijkse attitudemeting Uta Meesmann Onderzoeker, Kenniscentrum BIVV Methode 3-jaarlijkse attitudemeting van het BIVV sinds 2003 Veldwerk:

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

Sociale Zaken en Werkgelegenheid gemeente Rotterdam

Sociale Zaken en Werkgelegenheid gemeente Rotterdam QUICK-SCAN: GEVOLGEN REGIOBINDING ROTTERDAM COLOFON INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon

Nadere informatie

COFFEESHOPBEZOEKERS IN VENLO 2009 TELLINGEN EN ENQUÊTE COFFEESHOPBEZOEKERS VENLO

COFFEESHOPBEZOEKERS IN VENLO 2009 TELLINGEN EN ENQUÊTE COFFEESHOPBEZOEKERS VENLO COFFEESHOPBEZOEKERS IN VENLO 2009 TELLINGEN EN ENQUÊTE COFFEESHOPBEZOEKERS VENLO B. Bieleman R. Nijkamp COFFEESHOPBEZOEKERS IN VENLO 2009 TELLINGEN EN ENQUÊTE COFFEESHOPBEZOEKERS VENLO Juli 2009 INTRAVAL

Nadere informatie

Monitor eerste verplaatsing coffeeshops Amsterdam

Monitor eerste verplaatsing coffeeshops Amsterdam Monitor eerste verplaatsing coffeeshops Amsterdam B. Bieleman R. Mennes J. Snippe MONITOR EERSTE VERPLAATSING COFFEESHOPS AMSTERDAM Maart 215 INTRAVAL Groningen-Rotterdam INHOUDSOPGAVE Pagina Hoofdstuk

Nadere informatie

ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN, IN HET VERKEER

ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN, IN HET VERKEER Gemeente Breda Claudius Prinsenlaan 10 4811 DJ Breda Postbus 90156, 4800 RH Breda N: Kenneth Wilson T: 06 30735070 E: k.wilson@breda.nl W: www.breda.nl ONDERZOEKSDOCUMENT: GEBRUIK VAN ALCOHOL ONDER JONGEREN,

Nadere informatie

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren

Rommelen met je identiteit. Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Rommelen met je identiteit Landelijk scholierenonderzoek naar de aard en de omvang van de falsificatie van legitimatiebewijzen door jongeren Utrecht, maart 2005 2 Rommelen met je identiteit Uitvoerder:

Nadere informatie

Sint Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon 050-313 40 52 Telefoon 010-425 92 12 Fax 050-312 75 26 Fax 010-476 83 76

Sint Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon 050-313 40 52 Telefoon 010-425 92 12 Fax 050-312 75 26 Fax 010-476 83 76 VOORSTUDIE SOFTDRUGSGEBRUIK JONGERENROTTERDAM COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: Sint Jansstraat

Nadere informatie

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 secretariaat Limburglaan 10 postbus 5700 6202 MA Maastricht telefoon 043 389 77 66 info@rovl.nl www.rovl.nl Rabobank 13.25.75.728 Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 1. Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

4. SAMENVATTING. 4.1 Opzet onderzoek

4. SAMENVATTING. 4.1 Opzet onderzoek 4. SAMENVATTING Op 7 mei 2002 is in het Staatsblad 2002 nummer 201 de gewijzigde Tabakswet gepubliceerd. Naar aanleiding hiervan wil de Keuringsdienst van Waren goed inzicht in de naleving van het onderdeel

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden

Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden Coffeeshop in de buurt Ervaringen van direct omwonenden De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast in het algemeen, en van coffeeshops in het bijzonder, te verminderen. Dordrecht telt in totaal acht

Nadere informatie

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen

Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen J. Snippe A. Beelen B. Bieleman Inventarisatie overlast uitgaanscentrum Vlaardingen Oktober 28 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON St. INTRAVAL Postadres:

Nadere informatie

Voorstelling van de informatiecampagne over de nieuwe speekseltesten 20/09 17/10/2010

Voorstelling van de informatiecampagne over de nieuwe speekseltesten 20/09 17/10/2010 Kabinet van de Staatssecretaris PERSCONFERENTIE VAN 21 SEPTEMBER 2010 Voorstelling van de informatiecampagne over de nieuwe speekseltesten 20/09 17/10/2010 Etienne SCHOUPPE Staatssecretaris voor Mobiliteit

Nadere informatie

Monitor coffeeshopbeleid Rotterdam

Monitor coffeeshopbeleid Rotterdam - E N 1- M E T I N G Monitor coffeeshopbeleid Rotterdam B. Bieleman R. Nijkamp F. Schaap MONITOR COFFEESHOPBELEID ROTTERDAM - EN 1-METING September 21 INTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON St. INTRAVAL

Nadere informatie

7 Effectevaluatie: effecten van het project

7 Effectevaluatie: effecten van het project 7 Effectevaluatie: effecten van het project In het effectonderzoek is onderzocht of de kennis, de houding en het gedrag van de bevolking van Zuidoost-Drenthe veranderd is ten aanzien van de leefstijlfactoren

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Samenvatting. De coffeeshop. Bekendheid met en houding tegenover de coffeeshop

Samenvatting. De coffeeshop. Bekendheid met en houding tegenover de coffeeshop Samenvatting Medio augustus 2011 werd in Lelystad (ruim 75.000 inwoners) voor het eerst een coffeeshop geopend. In een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam zijn de ontwikkelingen in Lelystad rondom

Nadere informatie

Overlast park Lepelenburg

Overlast park Lepelenburg Overlast park Lepelenburg 1-meting oktober 2014 www.onderzoek.utrecht.nl Colofon Uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht Postbus 16200 3500 CE Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL. Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl

2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL. Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl COLOFON 2007 WODC, ministerie van Justitie / St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat 2C Goudsesingel 184 Telefoon

Nadere informatie

Coffeeshop in de buurt

Coffeeshop in de buurt Coffeeshop in de buurt De herhalingsmeting: ervaringen van direct omwonenden in 2013 Dordrecht telt van oudsher acht coffeeshops gelegen in de Binnenstad. De gemeente Dordrecht zet zich in om overlast

Nadere informatie

Alleen-Pinnen-Monitor

Alleen-Pinnen-Monitor 1 Alleen-Pinnen-Monitor Perceptie van alleen-pinnen kassa s 2 e meting Erwin Boom & Markus Leineweber, 11 september 2012 Uitgevoerd in opdracht van de Betaalvereniging Nederland en Stichting BEB Vertrouwelijk

Nadere informatie

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens Cijfers Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Christine Stam Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam www.veiligheid.nl Aanvraag 2015.130 Cijfers

Nadere informatie

Definitieve resultaten eindejaarscontroles

Definitieve resultaten eindejaarscontroles Definitieve resultaten eindejaarscontroles Persbericht 14 januari 211 2 Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg maken Staatssecretaris voor Mobiliteit Etienne Schouppe en het Belgisch

Nadere informatie

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling

Roken, drinken en gokken. Nagegaan is hoeveel en hoe vaak jongeren uit de gemeente Groningen roken, drinken en gokken. Hierbij is een onderverdeling De Jeugdpeiling is een instrument met als doel op systematische wijze ontwikkelingen en trends in riskante gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Hierbij is de aandacht gericht op gedrag met betrekking

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs en de wet De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Eval uat i e Camer at oezi cht Gouda Ei ndr appor t Samenvatting en conclusies De gemeente Gouda is begin 2004 een proef gestart met cameratoezicht in de openbare ruimte op diverse locaties in de gemeente.

Nadere informatie

Alcoholvrij op weg. Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten. Samenvatting

Alcoholvrij op weg. Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten. Samenvatting Alcoholvrij op weg Alcohol-ervaringsproef voor jonge automobilisten Samenvatting Verslavingszorg Noord Nederland, regio Drenthe, organiseert al meer dan 10 jaar het preventieprogramma Alcoholvrij op weg.

Nadere informatie

Thuiskomen 2011. Een overzicht van de monitoringsresultaten van de verkeersveiligheidscampagnes in 2009-2011. Datum 22 mei 2013 Status Definitief

Thuiskomen 2011. Een overzicht van de monitoringsresultaten van de verkeersveiligheidscampagnes in 2009-2011. Datum 22 mei 2013 Status Definitief Een overzicht van de monitoringsresultaten van de verkeersveiligheidscampagnes in 2009-2011 Datum 22 mei 2013 Status Definitief 1 1. VOORWOORD Verkeersveiligheidscampagnes aantoonbaar effectief Nederland

Nadere informatie

Drie jaar Taskforce Overlast

Drie jaar Taskforce Overlast Drie jaar Taskforce Overlast Duidelijke afname van ervaren overlast Centrum en Sinds 2010 werkt de gemeente Dordrecht met de Taskforce Overlast in de openbare ruimte aan het terugdringen van de overlast

Nadere informatie

Buurtenquête hostel Leidsche Maan

Buurtenquête hostel Leidsche Maan Buurtenquête hostel Leidsche Maan tussenmeting 2013 Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Utrecht (GG&GD) DIMENSUS beleidsonderzoek April 2013 Projectnummer 527 Inhoud Samenvatting 3 Inleiding

Nadere informatie

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 metingen 2009-2012 Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 A. Kruize B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke opvang willen vormgeven,

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

PERSBERICHT 25 januari 2012. Definitieve resultaten eindejaarscontroles

PERSBERICHT 25 januari 2012. Definitieve resultaten eindejaarscontroles PERSBERICHT 25 januari 2012 Definitieve resultaten eindejaarscontroles Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg, maakt het Observatorium voor de Verkeersveiligheid van het BIVV de eindbalans

Nadere informatie

Evaluatie Bewijs van Goede Dienst

Evaluatie Bewijs van Goede Dienst Evaluatie Bewijs van Goede Dienst Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten Postbus 30435 2500 GK Den Haag 14 juni 2013 Management summary In opdracht van het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten

Nadere informatie

Monitor dak- en thuislozen en verslaafden Apeldoorn 2006

Monitor dak- en thuislozen en verslaafden Apeldoorn 2006 Monitor dak- en thuislozen en verslaafden Apeldoorn 2006 METINGEN 2000, 2004 EN 2005 B. Bieleman A. Kruize H. Naayer COLOFON St. INTRAVAL Postadres Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl

Nadere informatie

Effectiviteit van sancties in het verkeer

Effectiviteit van sancties in het verkeer Effectiviteit van sancties in het verkeer Bas Tierolf Arnt Mein Lisanne Drost Ilse de Groot Februari 2009 1 Inhoud Samenvatting 5 Inleiding 7 Doel onderzoek en gehanteerd begrippenkader 7 1 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013

Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013 Colofon "Klanttevredenheid WMO vervoer Haren 2013" Klanttevredenheidsonderzoek naar het WMO vervoer in de gemeente Haren. Uitgave Deze publicatie is een uitgave

Nadere informatie

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 6.2.1. Inleiding Binnen de verschillen factoren van risico gedrag heeft alcoholverbruik altijd al de aandacht getrokken van de verantwoordelijken voor Volksgezondheid. De WGO gebruikt de term "Ongeschiktheid

Nadere informatie

Water uit de kraan laten doorlopen of niet? Onderzoek naar het effect van de zomercampagne waterkwaliteit

Water uit de kraan laten doorlopen of niet? Onderzoek naar het effect van de zomercampagne waterkwaliteit Water uit de kraan laten doorlopen of niet? Onderzoek naar het effect van de zomercampagne waterkwaliteit Index 1. Oasen en de campagne 3 2. Samenvatting en conclusie 6 3. Resultaten onderzoek 10 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage

LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek. Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek Rapportage LATER IN LISSE? De invloed van verlengde sluitingstijden op het alcoholgebruik van uitgaanspubliek

Nadere informatie

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen

Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek over het spreken van het Frans door de inwoners van Vlaanderen Onderzoek uitgevoerd voor de vzw: Association pour la Promotion de la Francophonie en Flandre September 2009 Dedicated Research

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen

Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Factsheet Veilig Uitgaan = Veilig thuiskomen Achtergrond Veilig uitgaan = Veilig thuiskomen Onderzoeksdoel en onderzoeksopzet Steekproef Resultaten werkelijk gebruik Resultaten gebruik in verkeer Resultaten

Nadere informatie

Hiv en stigmatisering in Nederland

Hiv en stigmatisering in Nederland Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv en stigmatisering in Nederland

Nadere informatie

Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek

Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek Campagne Tweede Kamerverkiezingen (N06) Eindrapportage campagne-effectonderzoek Ten behoeve van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Vooronderzoek bekendheid 144 Voorwoord en inhoudsopgave

Nadere informatie

Flitspeiling plastic tasjes

Flitspeiling plastic tasjes Flitspeiling plastic tasjes Rapportage flitspeiling plastic tasjes 17 mei 2016 Inhoudsopgave Voorwoord Management summary Resultaten Kennis maatregel Reclamebekendheid Beoordeling reclame Gedrag n.a.v.

Nadere informatie

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting)

Dutch summary. (Nederlandse samenvatting) Dutch summary (Nederlandse samenvatting) 151 152 1. Inleiding Rijden onder invloed van alcohol en/of drugs is een belangrijke oorzaak van verkeersongelukken. Al is alcohol de belangrijkste veroorzaker

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H.Valkenberg S. Nijman Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam juni 2011

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Quick Scan. Ontwikkeling in Aantal. Coffeeshops in Nederland

Quick Scan. Ontwikkeling in Aantal. Coffeeshops in Nederland NTRAVAL A bureau voor onderzoek, advies Ontwikkeling in Aantal Coffeeshops in Nederland B. Bieleman, S. Biesma, J. Snippe, E. de Bie INTRAVAL Groningen-Rotterdam December 1996 Auteursrechten voorbehouden

Nadere informatie

Buiten de deur. M. van Zwieten. B. Bieleman. Procesevaluatie Tijdelijk Huisverbod Twente periode maart tot en met augustus 2009

Buiten de deur. M. van Zwieten. B. Bieleman. Procesevaluatie Tijdelijk Huisverbod Twente periode maart tot en met augustus 2009 Buiten de deur Procesevaluatie Tijdelijk Huisverbod Twente periode maart tot en met augustus 2009 M. van Zwieten B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl

Nadere informatie

Enquête Telefonische dienstverlening

Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Enquête Telefonische dienstverlening Colofon Titel:Enquête Enquete Telefonische dienstverlening Opdrachtgever: Gemeente Velsen Opdrachtnemer: Marieke Galesloot Datum:

Nadere informatie

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam

Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam J. Snippe F. Schaap M. Boendermaker B. Bieleman Evaluatie gratis openbaar vervoer 65+-ers Rotterdam November 2008 I NTRAVAL Groningen-Rotterdam COLOFON

Nadere informatie

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding 6 Resultaten 8 1. Omgaan met geld 9 2. Opvoeding en gedrag ouders 14 3. Financiële

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren

Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren Verkeerslessen voor scooterrijders Proef voor 200 jongeren 1. Inleiding Bij een bewonersbijeenkomst in mei 2003 in de Tarwewijk hield buurtagent Ron van der Wel een presentatie over de overlast van scooters.

Nadere informatie

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam Maart 2012 Bij de samenstelling van deze publicatie is de

Nadere informatie

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014

Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 Onderzoeksprogramma van het Kenniscentrum Voorrangsvoertuigen voor 2013-2014 In 2011 en 2012 heeft het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) onderzoek uitgevoerd naar voorrangsvoertuigen. Sinds 2013 wordt

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten 1 Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten In opdracht van InterBank juli 2006 2 Copyright 2006 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. De resultaten zoals beschreven

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen

Uitgevoerd in opdracht van de afdeling Beleid, dienst Sociale Zaken en Werk, gemeente Groningen Meer of Minder Heden Verschillen tussen, en trends in, de verhouding allochtone en autochtone klanten van de dienst SOZAWE Alfons Klein Rouweler Ard Jan Leeferink Louis Polstra Uitgevoerd in opdracht van

Nadere informatie

De wietpas en het sociaal clubmodel

De wietpas en het sociaal clubmodel Dewietpasenhetsociaalclubmodel Dewietpasenhetsociaalclubmodel MeningenenverwachtingenvancoffeeshopbezoekersinUtrecht MarijeWouters&DirkJ.Korf M.m.v.ShimaAsadi,CeciliaLe&SarsaniSchenk DitonderzoekisuitgevoerdinopdrachtvandeGG&GDvandegemeenteUtrecht.

Nadere informatie

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties

Bijlagen. 1. Persbericht oktober 2012. 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws. 3. (Stopper) advertenties Bijlagen 1. Persbericht oktober 2012 2. Artikelen: Brandpreventieweek in het nieuws 3. (Stopper) advertenties 4. Alle materialen: poster, folder, pen etc. 5. Consumentensite www.watdoejijbijbrand.nl 6.

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Onderzoek alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en ervaringen met pesten. 17 maart 2014

Onderzoek alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en ervaringen met pesten. 17 maart 2014 Onderzoek alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en ervaringen met pesten 17 maart 2014 DATUM 17 maart 2014 TITEL Onderzoek alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en ervaringen met pesten ONDERTITEL

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten

Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting. Fieke Franken Ellen Selten Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Nalevingsonderzoek gemeente Katwijk 4 e effectmeting Fieke Franken Ellen Selten Titel: Alcoholverstrekking aan jongeren onder de 16 jaar Ondertitel: Nalevingsonderzoek

Nadere informatie

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 Email info@nipo.nl Internet www.nipo.nl Rapport Roken en Zwangerschap

Nadere informatie

KLANTTEVREDENHEIDS- ONDERZOEK WADDENVEERDIENSTEN

KLANTTEVREDENHEIDS- ONDERZOEK WADDENVEERDIENSTEN Rapport KLANTTEVREDENHEIDS- ONDERZOEK WADDENVEERDIENSTEN voorjaar 2015 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Rapportnummer 2015/41 Datum Juni 2015 Opdrachtgever

Nadere informatie

Hiv en stigmatisering in Nederland

Hiv en stigmatisering in Nederland Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv en stigmatisering in Nederland

Nadere informatie

Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie

Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie Hepatitis C in penitentiaire inrichtingen Een onderzoek naar prevalentie C.J. Leemrijse M.Bongers M. Nielen W. Devillé ISBN 978-90-6905-995-2 http://www.nivel.nl nivel@nivel.nl Telefoon 030 2 729 700 Fax

Nadere informatie

Bekendheid Overijsselse regio s

Bekendheid Overijsselse regio s Rapport Bekendheid Overijsselse regio s Resultaten 0-meting december 2008 Rapportage: januari 2009 Bestemd voor: Jolanda Vrolijk, Provincie Overijssel nbtc nipo research postadres Postbus 458 2260 MG Leidschendam

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

Voorbeeldcase RAB RADAR

Voorbeeldcase RAB RADAR Voorbeeldcase RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Private Banking (19725) Inhoud 2 Inleiding Resultaten - Spontane en geholpen merkbekendheid - Spontane en geholpen reclamebekendheid - Herkenning radiocommercial

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

SAMENVATTING onderzoek. Playing for Success

SAMENVATTING onderzoek. Playing for Success SAMENVATTING onderzoek SAMENVATTING onderzoek is een naschools programma voor leerlingen uit de groepen 6, 7 en 8 van de basisschool die (tijdelijk) minder goed functioneren op school dan zij zouden kunnen.

Nadere informatie

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen

Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord-Groningen Eerste resultaten onderzoek aardbevingen en imagoschade Noord- Groningen Auteur: Dr. Karel Jan Alsem Juni 2013 Kenniscentrum Ondernemerschap

Nadere informatie

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden

ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden ONNA ONNA CAR CHALLENGE Een kwantitatief onderzoek naar de challenges van Nederlandse vrouwen tijdens het autorijden JORIS DE JONGH CAROLINE VAN TEEFFELEN AMSTERDAM, 1 MEI 2015 2 VOORAF 3 VOORAF ACHTERGROND

Nadere informatie

Definitieve resultaten Bob-eindejaarscontroles

Definitieve resultaten Bob-eindejaarscontroles PERSBERICHT 07 februari 2013 Definitieve resultaten Bob-eindejaarscontroles Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg, maakt het Kenniscentrum voor de Verkeersveiligheid van het BIVV de

Nadere informatie

Een project voor de kwetsbare doelgroep beginnende automobilisten Hoe bereik je de beginnende bestuurders in Overijssel?

Een project voor de kwetsbare doelgroep beginnende automobilisten Hoe bereik je de beginnende bestuurders in Overijssel? Een project voor de kwetsbare doelgroep beginnende automobilisten Hoe bereik je de beginnende bestuurders in Overijssel? Samenvatting Het ROVO heeft een werkwijze ontwikkeld die ervoor moet zorgen dat

Nadere informatie

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het Vervangingsfonds Frank Schoenmakers Rob Hoffius B3060 Leiden, 21 juni 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Verantwoording:

Nadere informatie