Op weg naar een gezonder Someren. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar een gezonder Someren. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011"

Transcriptie

1 Op weg naar een gezonder Someren Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning

2 Op weg naar een gezonder Someren Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, S. van den Berg, GGD Brabant-Zuidoost GGD Brabant-Zuidoost Postbus AV Helmond Telefoon Copyright 2011, GGD Brabant-Zuidoost Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de GGD Brabant-Zuidoost. De redactie besteedt de grootst mogelijke aandacht aan de juistheid van informatie in dit rapport. Fouten zijn echter niet volledig uit te sluiten. U kunt daarom geen rechten ontlenen aan deze teksten. Voor vragen of opmerkingen kunt u zich richten tot de auteurs via Colofon Ontwerp en opmaak Fotografie Jos Lammers Oplage 100 stuks, september

3 Op weg naar een gezonder Someren Een goede gezondheid is voor veel mensen één van de belangrijkste dingen in het leven. Een minder goede gezondheid, vooral als dat gepaard gaat met beperkingen, beïnvloedt het participeren van mensen in de maatschappij. Gezondheid is van invloed op schoolprestaties en de loopbaan van mensen. Een goede volksgezondheid heeft dan ook een gunstig effect op de economie en de kosten van de gezondheidszorg. Daarnaast is gezondheid een belangrijke factor voor andere vormen van maatschappelijke participatie, waaronder vrijwilligerswerk en mantelzorg. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor het maken van gezonde keuzes, maar gemeente en GGD kunnen hen hierbij ondersteunen. Vooral als het gaat om mensen die dit om één of andere reden niet zelf kunnen. Samen met onze maatschappelijke partners timmeren we op het gebied van gezondheid dan ook al jaren aan de weg. Hoewel het met de gezondheid van veel mensen goed gaat, is er nog veel winst te behalen door gezonder te leven in een gezondere leefomgeving. In dit rapport beschrijven wij de belangrijkste kernboodschappen voor het gezondheidsbeleid van Someren. Aan de hand van cijfers van de inwoners van Someren doen wij bruikbare aanbevelingen op weg naar een (nog) gezonder Someren. Het bewandelen van meerdere wegen is hierbij een goede strategie. Dat kan door zowel aandacht te besteden aan gezond gedrag van de inwoners van Someren als aan een gezonde sociale en fysieke leefomgeving. Gezondheidsbeleid krijgt het beste vorm vanuit meerdere invalshoeken van preventie. Laten we samen op weg gaan naar een gezonder Someren, Annelie Stevens-Ruiters Directeur GGD Brabant-Zuidoost 3

4 4

5 Inhoudsopgave 1 Van gemeentelijk rapport naar gezondheidsbeleid 7 2 De inwoners van Someren 11 3 Kernboodschappen voor lokaal gezondheidsbeleid 17 Gezondheid algemeen 18 Psychische gezondheid 20 Kwetsbare ouderen 23 Overgewicht 25 Alcoholgebruik 27 Drugs 30 Roken 32 Seksuele gezondheid 34 Weerbaarheid 36 Gezondheidsachterstanden 37 4 Bronnen, afkortingen en adviseurs 39 5 Gezondheidsprofiel 43 5

6 Dit rapport is onderdeel van de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 van de GGD Brabant-Zuidoost. De regionale VTV bestaat uit de volgende onderdelen: Regionaal rapport Op weg naar een gezonder Zuidoost-Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Regionaal kompas De website geeft inzicht in de mogelijkheden die we hebben voor gezondheidswinst door lokaal gezondheidsbeleid. Voor meer cijfermatige informatie kunt u terecht op de website De digitale versies van de regionale en gemeentelijke rapporten zijn te downloaden op Gemeentelijke rapporten 21 gemeentelijke rapporten met de belangrijkste kernboodschappen voor het lokale beleid: Op weg naar een gezonder.. Asten, Bergeijk, Best, Bladel, Cranendonck, Deurne, Eersel, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Gemert-Bakel, Heeze-Leende, Helmond, Laarbeek, Nuenen, Oirschot, Reusel-de Mierden, Someren, Son en Breugel, Valkenswaard, Veldhoven, Waalre Laarbeek Gemert - Bakel Best Son en Breugel Oirschot Nuenen Helmond Eindhoven Geldrop - Deurne Reusel - De Mierden Veldhoven Mierlo Bladel Eersel Waalre Someren Asten Heeze - Leende - Bergeijk Valkenswaard Cranendonck 6

7 1 Van gemeentelijk rapport naar gezondheidsbeleid 7

8 De Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning Zuidoost-Brabant Gemeenten krijgen een steeds grotere rol in het volksgezondheidsbeleid. De Wet publieke gezondheid (Wpg) schrijft voor dat gemeenten elke vier jaar een beleidsplan Lokaal gezondheidsbeleid vaststellen. Daarnaast zijn gezondheid en zorg belangrijke onderwerpen in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en in het jeugdbeleid van gemeenten. Budgetten zijn beperkt, dus gemeenten moeten keuzes maken. Voor het maken van gezonde keuzes is inzicht in de lokale gezondheidssituatie van belang. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning: vertaling van informatie naar beleid De GGD Brabant-Zuidoost ondersteunt haar gemeenten bij het maken van deze keuzes door het beschrijven van de belangrijkste gezondheidsthema s in de regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning (rvtv). Gemeentelijk rapport beschrijft belangrijkste gezondheidsthema s In dit gemeentelijk rapport beschrijft de GGD Brabant-Zuidoost specifiek voor de gemeente Someren de kernboodschappen voor het lokale gezondheidsbeleid. De GGD maakt hierbij, naast diverse landelijke bronnen, vooral gebruik van de informatie uit de jeugd-, de jongeren-, de volwassenen-, de ouderen- en de Wmo-monitor. Waar mogelijk worden cijfers vergeleken met regionale of landelijke trends. Dit rapport is in eerste instantie geschreven als input voor de nota lokaal gezondheidsbeleid en voor beleidsterreinen waar kansen liggen om goede voorwaarden voor gezondheid te creëren. Voor alle gemeenten zijn kernboodschappen opgenomen over de thema s overgewicht, roken, alcoholgebruik, psychische gezondheid en seksueel gedrag. Dit zijn de speerpunten die benoemd worden in de landelijke nota gezondheidsbeleid Gezondheid dichtbij (1). Ook wordt in alle rapporten aandacht besteed aan sociaaleconomische gezondheidsverschillen. Daarnaast zijn thema s opgenomen waarin Someren ongunstig afwijkt ten opzichte van de regio, waar sprake is van een ongunstige trend of waar om beleidsmatige redenen aandacht voor (nodig) is (bijvoorbeeld alcoholgebruik). Het gezondheidsprofiel (hoofdstuk 5) biedt nog een schat aan informatie over gezondheidsthema s die niet verder besproken worden. Kernboodschappen Someren 1 Het aantal mensen met chronische aandoeningen en beperkingen in Someren neemt de komende jaren verder toe. Dit vraagt om maatregelen op diverse terreinen. 2 In Someren heeft ruim 30% van de volwassenen een matig tot hoog risico op een depressie of angststoornis. Investeer in vroegsignalering en bewegingsstimulering. 3 Ruim een kwart van de Somerense ouderen is kwetsbaar. Bevorder de zelfredzaamheid van kwetsbare ouderen door sociale netwerken te ondersteunen. 4 Nog veel overgewicht bij jongeren in Someren. Blijf investeren in een gezonde leefstijl en gezonde leefomgeving. 5 Alcoholgebruik in Someren blijft hoog vergeleken met de regio. Lokale alcoholpreventie kan vanuit meerdere beleidsterreinen nog effectiever geregeld worden. 6 Drie procent van de jongeren van 12 tot en met 18 jaar in Someren gebruikt softdrugs. Voorkom druggebruik bij jongeren; stimuleer structurele voorlichting in het onderwijs. 7 Ruim één op de vijf volwassenen in Someren rookt nog steeds. Stoppen met roken is goed, niet starten is beter. 8 Ruim tweederde van de seksueel actieve jongeren in Someren vrijt onveilig. Leer jongeren om hun eigen grenzen beter te bewaken. 9 De jeugd in Someren wordt al op jonge leeftijd geconfronteerd met genotmiddelen en riskant gedrag. Vergroot de weerbaarheid van jongeren om met deze verleidingen om te gaan. 10 Sociaaleconomische gezondheidsverschillen komen ook in Someren voor. Pak deze verschillen gelijktijdig aan vanuit meerdere beleidsterreinen. 8

9 Kernboodschappen gemeentelijk rapport zijn basis voor gemeentelijk gezondheidsbeleid Bij de keuzes van de kernboodschappen in dit rapport staat het belang van de gezondheid voorop. In een nota gezondheidsbeleid stelt de gemeente de gezondheidsthema s vast waaraan zij de komende jaren aandacht wil besteden. Bij deze prioritering spelen ook politieke en financiële argumenten een rol. Daarnaast bekijkt de gemeente binnen welk beleidsterrein een thema het beste tot zijn recht komt. Zo past bijvoorbeeld het thema weerbaarheid (ook) prima binnen het jeugdbeleid. In de nota gezondheidsbeleid worden gemeentelijke doelstellingen beschreven In de nota gezondheidsbeleid beschrijft de gemeente de doelstellingen op het gebied van gezondheid en werkt ze zo concreet mogelijk uit. Daarbij zullen diverse regionale en lokale partijen betrokken worden. Gezondheidsbeleid krijgt vorm met diverse partners Bij de uitvoering van gezondheidsbeleid zijn veel organisaties en partijen betrokken. Een groot deel van deze organisaties is in Someren al op één of andere manier bij gezondheidsthema s betrokken. Er is nog winst te behalen door bijvoorbeeld ook private partijen, zoals supermarkten, te betrekken als partners voor een gezonde leefstijl. Om invulling te geven aan een integraal gezondheidsbeleid is het belangrijk interventies in te zetten die de gezondheid in verschillende settings, zoals wijk, school en werk, bevorderen. Gemeentelijk rapport biedt ook informatie voor andere beleidsterreinen Het integrale gezondheidsprofiel (hoofdstuk 5) biedt de mogelijkheid om per thema diverse leeftijdsgroepen voor Someren te bekijken. Zoals uit het gezondheidsprofiel blijkt, is er een schat aan gegevens beschikbaar ten behoeve van het gezondheidsbeleid en andere beleidsterreinen, zoals het Wmo-beleid en het jeugdbeleid. De GGD Brabant-Zuidoost wil het gebruik van dit gemeentelijk rapport door meerdere beleidsterreinen dan ook stimuleren, met als gezamenlijk doel het bevorderen van de volksgezondheid. Regionaal rapport zet gezondheid op de agenda Naast het gemeentelijk rapport beschrijft de GGD in het regionale VTV-rapport Op weg naar een gezonder Zuidoost-Brabant enkele belangrijke ontwikkelingen op het gebied van gezondheid in Zuidoost- Brabant (2). De belangrijkste thema s op het gebied van gezondheid voor de regio zijn: Langer gezond leven. We leven langer gezond maar diabetes, depressie en dementie vormen een groeiend probleem in een vergrijzende populatie. Kwetsbare ouderen redden het niet alleen. Zorg voor zorg. Gezondheidsachterstanden komen niet alleen in steden voor. De meeste gezondheidswinst is te behalen bij lagere sociaaleconomische groepen. De jeugd: een gezonde investering. Zet in op minder problematiseren en meer normaliseren. Preventie scoort niet, maar loont wel! Investeren in preventie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Een gezonde omgeving: een verademing! Ruimtelijke ontwikkeling biedt kansen voor gezondheid. Regionaal kompas: actuele informatie voor lokaal gezondheidsbeleid op internet De website is onderdeel van de regionale VTV. Deze site biedt actuele cijfers, voorbeelden uit de regio en het regionale aanbod aan interventies. Ook de regionale en gemeentelijke rapporten van de rvtv zijn hier te downloaden. GGD biedt ondersteuning bij de vertaling naar gemeentelijk beleid De drie producten van de rvtv bieden een schat aan informatie voor gemeentelijk (gezondheids)beleid. De realiteit is dat gemeenten keuzes moeten maken bij het formuleren van de speerpunten van hun beleid. De GGD Brabant-Zuidoost is uiteraard bereid om Someren in dit keuzeproces te adviseren. Daarnaast kan de GGD ook aan de uitvoering van het gemeentelijk beleid een belangrijke bijdrage leveren. 9

10 10

11 2 De inwoners van Someren 11

12 Dit hoofdstuk beschrijft de huidige bevolkingssamenstelling van de gemeente Someren. De opbouw van de bevolking is een belangrijke factor voor de gezondheidstoestand van een gemeente. Met het ouder worden nemen de gezondheidsproblemen vaak toe. Ook opleidingsniveau hangt samen met gezondheid, omdat mensen met een hogere opleiding vaak een betere gezondheid hebben. In dit hoofdstuk wordt tevens ingegaan op de bevolkingsprognose voor de gemeente Someren. Someren telt ruim inwoners Someren is één van de 21 gemeenten van de regio Zuidoost-Brabant en bestaat naast de hoofdkern Someren uit drie kerkdorpen; Someren-Eind, Someren- Heide en Lierop. Someren had op 1 januari inwoners. De inwoners van Someren wonen op een betrekkelijk ruim oppervlak: de bevolkingsdichtheid is 227 inwoners per vierkante kilometer tegenover 510 inwoners per vierkante kilometer in de regio Zuidoost-Brabant (3). Relatief veel huishoudens met kinderen in Someren Van alle huishoudens in Someren bestaat 25% uit eenpersoons-huishoudens, 32% uit huishoudens zonder kinderen en 42% uit huishoudens met kinderen. Dit wijkt af van het landelijk gemiddelde. Figuur 2.1 Demografische opbouw van gemeente Someren in 2011 (Bron: CBS StatLine, 2011) Aantal inwoners Mannen Someren Vrouwen Someren Verschil in aantal vrouwen en mannen in Someren Mannen Nederland (relatief naar inwonertal gemeente) Vrouwen Nederland (relatief naar inwonertal gemeente) Leeftijd in jaren 12

13 In Nederland ligt het percentage eenpersoonshuishoudens hoger (36%) en het percentage huishoudens met kinderen lager (34%) (3). In Someren is 24% van de inwoners jonger dan 20 jaar. Het aandeel mensen uit de productieve leeftijdsgroep tussen 20 tot 65 jaar en het aandeel ouderen is vergelijkbaar met de Nederlandse populatie. In Someren is 59% tussen de 20 en 65 jaar tegenover 61% in Nederland en 17% van de inwoners van Someren is 65 jaar en ouder tegenover 16% in Nederland. In figuur 2.1 is de leeftijdsopbouw van Someren in 2011 weergeven (3). De totale manvrouw verdeling in Someren is vrijwel in evenwicht: 50,7% mannen en 49,3% vrouwen. Tot en met ongeveer 75 jaar zijn er meer mannen dan vrouwen in de Someren. Vanaf 75 jaar zijn er juist meer vrouwen dan mannen. Inwoners van Someren zijn minder vaak hoog opgeleid Someren heeft vergeleken met het gemiddelde in Zuidoost-Brabant minder hoogopgeleide inwoners; 17% van de inwoners van 19 tot en met 64 jaar heeft hbo of universiteit gedaan, tegenover 33% in de hele regio (figuur 2.2) (4). Het aantal inwoners met een havo/vwo of mbo opleiding ligt in Someren juist hoger; 43% tegenover 34% in de regio Zuidoost- Brabant. In Someren heeft 41% van de inwoners een lage opleiding (geen opleiding, lager onderwijs, mavo of lbo). Dit percentage ligt in Zuidoost-Brabant op 33%. Bijna 550 volwassenen (5%) in Someren hebben geen opleiding of alleen lager onderwijs gevolgd (4). Figuur 2.2 Opleidingsniveau van volwassenen (19 t/m 64 jaar) in Someren in 2009 (Bron: Gezondheidsmonitors GGD Brabant-Zuidoost) geen opleiding/ lager onderwijs mavo/lbo havo/vwo/mbo hbo/wo percentage Zuidoost-Brabant Someren 13

14 Figuur 2.3 Prognose leeftijdsopbouw bevolking Someren, (Bron: CBS StatLine 2011 en Provincie Noord-Brabant Bevolkingsprognose 2008) inwoners CBS 2011 Prognose 2030 Prognose leeftijd in jaren Ook Someren vergrijst Volgens de huidige prognose blijft het aantal inwoners van Someren tussen 2011 en 2040 nagenoeg gelijk (5). In 2011 zijn er ongeveer inwoners in Someren. De verwachting is dat er in inwoners zijn en in inwoners. Volgens de prognose stijgt het relatieve aandeel ouderen (figuur 2.3). Deze trend is vergelijkbaar met de vergrijzing in Nederland. 14

15 15

16 16

17 3 Kernboodschappen voor lokaal gezondheidsbeleid 17

18 Gezondheid algemeen Levensverwachting in Someren hoger dan Nederlands gemiddelde De levensverwachting bij geboorte in Someren is voor mannen 79,6 jaar en voor vrouwen 83,2 jaar (voor de totale groep 81,5 jaar). Voor mannen en vrouwen in Zuidoost-Brabant ligt deze op respectievelijk 78,1 jaar en 82,4 jaar. De totale levensverwachting in Someren is hoger dan het landelijk gemiddelde van 80,1 jaar (6). Someren telt gemiddeld 67 sterfgevallen per inwoners per jaar, in de regio zijn dat er gemiddeld 71. De vijf belangrijkste specifieke doodsoorzaken zijn coronaire hartziekten, longkanker, beroerte, dementie en chronische obstructieve longziekten. Dit geldt zowel voor Nederland als Zuidoost- Brabant (2). tal coronaire hartziekten stijgt met 37%. Deze trends zijn gebaseerd op demografische ontwikkelingen en kunnen veranderen door onder andere ontwikkelingen in de gezondheidszorg, trends in leefstijl en andere sociaaleconomische omstandigheden. Diabetes en coronaire hartziekten hebben een grote zorg- en ziektelast. Dat geldt eveneens voor beroerte, depressie en angststoornissen. Samen behoren zij tot de top 5 van ziekten met de grootste ziektelast en hebben daarmee een groot effect op de volksgezondheid (7). Bij mensen van 75 jaar en ouder zorgt dementie voor Kernboodschap: Het aantal mensen met chronische aandoeningen en beperkingen in Someren neemt de komende jaren verder toe. Dit vraagt om maatregelen op diverse terreinen. Ruim een kwart van de ouderen vindt eigen gezondheid matig tot slecht In 2009 gaf 28% van de ouderen in Someren aan zijn of haar gezondheid matig tot slecht te vinden. Voor de volwassenen ligt dit percentage op 8%. Beide percentages liggen op een lijn met het gemiddelde in Zuidoost-Brabant. De trend is wel gunstig: de volwassen inwoners van Someren zijn iets positiever over hun eigen gezondheid dan enkele jaren geleden (4). Diabetes komt steeds meer voor onder ouderen in Someren Diabetes komt in toenemende mate voor onder oudere inwoners van Someren, momenteel bij 18% van de ouderen. Hoge bloeddruk en gewrichtsslijtage (artrose, reuma) zijn de meest voorkomende chronische aandoeningen bij ouderen (beiden 24%) en volwassenen (resp. 10% en 7%). In de regio heeft bijna één derde van de ouderen hoge bloeddruk. Bij kinderen en jongeren zijn eczeem en astma of bronchitis de meest voorkomende chronische aandoeningen (4). Het aantal chronisch zieken met beperkingen neemt toe Zoals uit de bevolkingsprognose van hoofdstuk 2 blijkt, zal de Somerense bevolking gaan vergrijzen. Doordat het aantal ouderen toeneemt, zal het aantal patiënten met de meest voorkomende chronische ziekten tussen 2007 en 2020 met ongeveer 30% stijgen (2). Geschat wordt dat het aantal patiënten met diabetes in Zuidoost-Brabant in 2020 gestegen zal zijn met 27% ten opzichte van 2007 en dat het aan- de grootste ziektelast. Doordat mensen langer leven met een ziekte zal in de komende jaren het aantal mensen met meerdere ziekten tegelijkertijd toenemen en zal de vraag naar zorg groter en complexer worden (7). Een deel van de mensen met een chronische ziekte ervaart beperkingen (figuur 3.1). Vooral beperkingen vormen een obstakel voor een zelfstandig leven. Gemeenten hebben, op basis van de Wmo, een rol in het ondersteunen of beter gezegd compenseren van mensen met een beperking en hen zo lang mogelijk mee te laten doen in de samenleving. Gezondheid in de regio ongelijk verdeeld Mensen met een lage sociaal economische status (lage ses) hebben gemiddeld een slechtere gezondheid dan mensen met een hoge ses score. Mensen met een lage opleiding leven gemiddeld korter en minder lang in goed ervaren gezondheid dan hoogopgeleiden (7). Deze gezondheidsachterstand zien we ook bij enkele andere sociaaleconomische groepen zoals werklozen en arbeidsongeschikten (zie kernboodschap over sociaaleconomische gezondheidsachterstanden). Leefstijlfactoren zijn voor een deel verantwoordelijk voor gezondheidsverlies Leefstijlfactoren, vooral roken, alcohol en overgewicht, zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de belangrijkste doodsoorzaken zoals hart- en vaatziekten, kanker en ziekten van de ademhalingswegen (7). De urgentie om te blijven investeren in preventie en het terugdringen van ongezond gedrag blijft daar- 18

19 Figuur 3.1 Inwoners met chronische ziekten en beperkingen, relatief naar leeftijdsgroep in Someren (Bron: Gezondheidsmonitors GGD Brabant-Zuidoost) 68% 34% 19% 17% 18% 0,4% 2% 5% 0-11 jaar jaar jaar 65+ Met chronische ziekte Sterk belemmerd in het dagelijks functioneren door een chronische ziekte mee onveranderd hoog (2). Naast ongezond gedrag zijn ook de sociale en fysieke omgeving van invloed op het ontstaan van ziekte. Ongezonde factoren komen vaak in combinatie voor. Juist deze combinatie van ongezond gedrag in een ongezonde omgeving brengt extra gezondheidsrisico s met zich mee. Verbetering van de gezondheid vraagt bredere aanpak dan enkel vanuit gezondheidssector; maak de gezonde keuze de makkelijke keuze De gezondheidssituatie in de regio Zuidoost-Brabant vraagt om een intensieve aanpak die niet alleen beperkt mag blijven tot de gezondheidssector. Door integraal gezondheidsbeleid kan de gemeente het haar inwoners gemakkelijker maken de gezonde keuze te maken. Zo kan een gezonde luchtkwaliteit van invloed zijn op het voorkomen van astma en COPD. Een beweegvriendelijk ingerichte wijk stimuleert bewoners tot meer lichaamsbeweging. Ook onderwijs, woningbouw, veiligheid, groen en verkeer leveren een bijdrage aan de gezondheid van de inwoners. Tot slot kunnen activiteiten in andere programma s, die niet primair gericht zijn op gezondheid, verbetering van gezondheid als bijkomend effect hebben. Door bijvoorbeeld het verminderen van schooluitval, het opleiden van jongeren en het terugkeren van werklozen naar de arbeidsmarkt, krijgen mensen niet alleen betere kansen in het maatschappelijke leven, maar ook betere kansen op gezondheid. 19

20 Psychische gezondheid Psychische problemen komen in alle leeftijdsgroepen voor In de regio Zuidoost-Brabant neemt het aantal mensen met psychische problemen toe met de leeftijd. In Someren is deze stijgende lijn ook aanwezig: 11% van de 12- tot en met 18-jarigen, 14% van de volwassenen en 19% van de ouderen voelt zich psychisch ongezond (figuur 3.2) (4). Een slecht ervaren psychische gezondheid komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Ook jongeren uit eenouder- of nieuw samengestelde gezinnen en niet-schoolgaande jongeren hebben vaker een slechtere psychische gezondheid. Van de volwassen bevolking met een inkomen beneden modaal is ruim een kwart psychisch ongezond. Mensen met een laag opleidingsniveau (ten hoogste lagere school) zijn vaker psychisch ongezond dan mensen met een hoog opleidingsniveau (4). Veel mensen lopen risico op een depressie of angststoornis Ruim een derde (34%) van de volwassenen in Someren heeft een matig of hoog risico op een depressie of angststoornis. Bij 3% is sprake van een hoog risico. Vier procent van de volwassenen gebruikt medicijnen voor angst, depressie, spanning of stress. Deze cijfers zijn vergelijkbaar met de regio. Landelijk onderzoek toont aan dat angsten en depressies ook een groter probleem zijn onder jongeren dan tot voor kort bekend was. Van de jongeren onder de 18 jaar heeft 15% wel eens een depressieve periode meegemaakt. Ruim een derde van de jongeren met psychische problemen denkt aan zelfdoding Tien procent van de Somerense jongeren van 12 tot en met 18 jaar piekert dag en nacht. Jongeren piekeren vooral over schoolprestaties, hun uiterlijk en vrienden en vriendinnen. Acht procent van de jongeren in Someren heeft in het afgelopen jaar zelfdoding overwogen en 0,3% heeft ook daadwerkelijk een poging ondernomen. Dit komt overeen met de regio. Het overgrote deel van de mensen die suïcide plegen, heeft een psychische stoornis, zoals een depressie. Van de jongeren die zich psychisch ongezond voelen heeft 35% in het afgelopen jaar aan zelfdoding gedacht. Negen procent van de jongeren in Zuidoost-Brabant met een slecht ervaren psychische gezondheid heeft behoefte aan professionele hulp (4). Depressie behoort tot de top vijf van ziekten met de hoogste ziektelast Het aantal mensen met een depressie neemt toe. Zoals eerder aangegeven behoort depressie tot de top 5 van ziekten met de hoogste ziektelast (7). Psychische problematiek kan verregaande Kernboodschap: In Someren heeft ruim 30% van de volwassenen een matig tot hoog risico op een depressie of angststoornis. Investeer in vroegsignalering en bewegingsstimulering. gevolgen hebben. Het belemmert het functioneren in het dagelijks leven, vermindert de kwaliteit van leven en kan zelfs ernstige zelfdestructieve vormen aannemen, zoals suïcidaal gedrag. Van alle gezondheidsverlies wordt 28% veroorzaakt door psychische ziekten, waarvan een derde wordt veroorzaakt door depressie (8). Een depressie op jonge leeftijd kan de schoolcarrière ernstig schaden en is een belangrijke voorspeller voor het ontwikkelen van een depressie op latere leeftijd. Door een depressie kunnen volwassenen uit het arbeidsproces vallen, ouderen kunnen sociaal geïsoleerd raken en vereenzamen en mantelzorgers kunnen geen zorg meer bieden aan hun naasten. Risicogroepen voor een depressie zijn onder andere kinderen en jongeren die in armoede leven, mantelzorg verlenen of worden blootgesteld aan verwaarlozing, misbruik of geweld. Ook kwetsbare ouderen waarbij sprake is van eenzaamheid, weinig sociale steun, diverse lichamelijke ziekten en beperkingen of een laag inkomen hebben een verhoogd risico op depressieve klachten. Sociale participatie en gevoel van controle over het eigen leven beschermen tegen een depressie. Depressie en overgewicht gaan vaak samen Mensen met overgewicht hebben meer kans op een depressie, en andersom. Mensen met diabetes hebben twee keer zo veel kans op een depressie dan gezonde mensen. Recent onderzoek laat zien dat mensen die weinig bewegen meer risico lopen op het ontwikkelen van een psychische aandoening. Omgekeerd heeft bewegen een positief effect op het 20

21 Figuur 3.2 Percentage mensen dat zich psychisch ongezond voelt in Someren en in de regio (Bron: Gezondheidsmonitors GGD Brabant-Zuidoost) 11% 14% 14% 17% 19% 19% jaar jaar 65+ Someren Regio Zuidoost-Brabant voorkomen en het herstel van psychische aandoeningen. Depressiepreventie kan dus ook indirect door in te steken op de leefstijlfactoren voeding en beweging. Een actief sportbeleid werkt dus gezondheidsbevorderend, ook op het gebied van psychische problemen. Meer mensen krijgen hulp door vroegsignalering en een toegankelijk preventieaanbod Een (ernstige) depressieve stoornis kan voorkomen worden door vroegtijdige signalering en vroegtijdig ingrijpen. Ongeveer een derde van de mensen met een depressie zoekt echter geen hulp. Belangrijk is dat hulpverleners de risicofactoren en signalen van een depressie kunnen herkennen en weten welk preventief aanbod er is. Een kwart van de nieuwe gevallen van depressie is te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat er een sterk verband is tussen eenzaamheid en depressie. (Zelfgerapporteerde) eenzaamheid is ook een risicofactor voor depressie onder ouderen. Het is dus belangrijk om alert te zijn op gevoelens van eenzaamheid en interventies aan te bieden om eenzaamheid te voorkomen. Voor zowel preventie van depressie als preventie van eenzaamheid is het bevorderen van sociale steun en participatie van belang. Doel van depressiepreventie is het mentaal vermogen te versterken, zoals het ontwikkelen van het eigen talent en potentieel. Gemeente heeft vooral een rol in het voorkómen van psychische problemen Een veilige en groene leefomgeving heeft een gunstige invloed op de psychische gezondheid. De leefbaarheid in wijken wordt in belangrijke mate bepaald door hoe mensen in een gebied met elkaar samenleven. Het Wmo-beleid is een belangrijke schakel bij het vormgeven van het (lokaal gezondheids) beleid voor kwetsbare groepen. Het voorkomen van overbelasting bij mantelzorgers is daar een voorbeeld van. In Someren wordt door de welzijnsinstelling een eenzaamheidproject uitgevoerd waarin onder meer wordt gewerkt met sleutelfiguren in de wijk. De praktijkondersteuner Geestelijke Gezondheidszorg in Someren ondersteunt de huisarts bij de zorg voor mensen met psychische en psychosociale klachten. Algemene voorlichting maakt psychische problemen bespreekbaar Algemene preventie wordt in de regio nog weinig aangeboden. Preventie van psychische problemen door voorlichting kan helpen het taboe rondom psychische klachten te doorbreken waardoor mensen met depressieve klachten eerder hulp gaan zoeken. Bij volwassenen kan preventie van psychische problemen gericht worden op de groep die werk en zorgtaken combineert. Preventie van psychische problemen bij ouderen kan als boodschap hebben succesvol ouder worden en behoud van de kwaliteit van leven. 21

22 Depressiepreventie krijgt vorm door brede insteek Preventie van psychische problemen heeft de beste resultaten als publieksvoorlichting, vroegsignalering en advisering, ondersteuningsprogramma s en maatregelen gericht op de omgeving in combinatie worden uitgevoerd. - Intermediairs kunnen een belangrijke rol spelen in het tijdig signaleren van depressie en de risico s daarop. Zo kunnen bijvoorbeeld leerkrachten getraind worden in het bespreekbaar maken van depressieve klachten en de mogelijkheden om door te verwijzen (in samenwerking met deskundigen vanuit de jeugdgezondheidszorg). Een andere mogelijkheid om de signalering van depressie te verbeteren, is het gebruik van signaleringsprotocollen door bijvoorbeeld ouderenadviseurs, maatschappelijk werkers of wijkverpleegkundigen. - De inrichting van de leefomgeving draagt bij aan een prettige en veilige woonomgeving en nodigt uit om sociale steun te bieden aan elkaar. Gemeenten hebben bij uitstek invloed op het inrichten van de directe leefomgeving, de sociale samenhang in een buurt en het creëren van veiligheid. Belangrijk hierbij is om de participatie van wijkbewoners te stimuleren. Vooral een goed contact met de buren beschermt tegen depressie (8). - In de regio is een breed aanbod op het gebied van depressie beschikbaar maar er wordt nog te weinig gebruik gemaakt van de cursussen en groepsinterventies (9). In overleg met de diverse aanbieders dient nader bekeken te worden hoe dit bereik verbeterd kan worden. Het is aan te raden om hierbij vertegenwoordigers van de doelgroep te betrekken, bijvoorbeeld via de stichting zelfhulpnetwerk Zuidoost-Brabant. - Een nieuwe vorm van zorgverlening is E-Health (10). Er zijn bewezen effectieve e-mental health programma s voor het ontwikkelen van mentale weerbaarheid en voor de preventie en behandeling van depressie. Deze vorm van zorgverlening sluit ook aan bij de jeugd. Samen sta je sterker Depressiepreventie heeft veel invalshoeken en er zijn veel activiteiten en interventies die door verschillende organisaties kunnen worden uitgevoerd (11). Belangrijke partners voor de gemeente zijn de GGD en de GGZ. Maar ook welzijnsorganisaties zijn onmisbaar voor het bereiken van doelgroepen en het Centrum Jeugd en Gezin voor begeleiding van risicogezinnen. Waar depressiepreventie overgaat in zorg, spelen binnen de eerste lijn de huisarts en praktijkondersteuner GGZ een belangrijke rol. Verpleeg- en verzorgingshuizen kunnen een ondersteunende functie hebben voor zelfstandig wonende ouderen. 22

Op weg naar een gezonder Asten. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Asten. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Asten Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Asten Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Geldrop-Mierlo Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, M.J.M.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Veldhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Veldhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Veldhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Veldhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.E. de Kok, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Son en Breugel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Son en Breugel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Son en Breugel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Son en Breugel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Waalre. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Waalre. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Waalre Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Waalre Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Bladel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Bladel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Bladel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Bladel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, A. Eugster, GGD

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Heeze-Leende. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Heeze-Leende. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Heeze-Leende Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Heeze-Leende Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Cranendonck. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Cranendonck. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Cranendonck Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Cranendonck Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, L.H.L.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Reusel-De Mierden Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Deurne. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Deurne. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Deurne Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Deurne Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 R. Horbach, K. Ensinck GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009

Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar de speerpuntennotitie lokaal gezondheidsbeleid Boxmeer 2009 2011: Speerpunten voor Boxmeer?? Esther Hendriks 24 september 2009 Op weg naar speerpuntennotitie? Wat doen/deden we al? Welke gezondheidsproblemen

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Bergeijk. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Bergeijk. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Bergeijk Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Bergeijk Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015

NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015 NOTA LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID DEURNE 2012-2015 Deurne, december 2011 Colofon: Portefeuillehouder: Samenstellers: J.P. Ragetlie R. Horbach, GGD Brabant-Zuidoost W. Evers, beleidsmedewerker zorg en volksgezondheid

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Valkenswaard. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Valkenswaard. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Valkenswaard Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Valkenswaard Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.F.M.H. Mentjens, M.J.M.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Oirschot. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Oirschot. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Oirschot Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Oirschot Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.J.H. van Niekerk, K.T.J.L.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Eindhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Eindhoven. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Eindhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Eindhoven Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 M.J.H. van Niekerk, L.H.L.

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Eersel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011

Op weg naar een gezonder Eersel. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Op weg naar een gezonder Eersel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Eersel Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 P.F.J. van Bree, M.J.M. van Duijnhoven,

Nadere informatie

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013

Samenvatting Twente. 2 van 6 Kernboodschappen Twente. Versie 2, oktober 2013 Samenvatting Twente Versie 2, oktober 2013 Twente varieert naar stad en platteland In Twente wonen 626.500 mensen waarvan de helft woont in één van de drie grote steden. Tot 2030 zal de Twentse bevolking

Nadere informatie

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Sittard-Geleen. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Sittard-Geleen Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk

Nadere informatie

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris

Sociaal kwetsbare burgers in Eersel. Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Sociaal kwetsbare burgers in Eersel Antje Eugster Onderzoeksfunctionaris Prestatievelden Wmo 1. Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid dorpen 2. Op preventie gerichte ondersteuning van jeugdigen

Nadere informatie

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Stein. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Stein Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014

Gezond meedoen in Nuth. Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 Gezond meedoen in Nuth Samenvatting Lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Dit is de samenvatting van het lokaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 214 Een nieuwe kijk op gezondheid

Nadere informatie

Voorbeeldadvies Cijfers

Voorbeeldadvies Cijfers Voorbeeldadvies GGD Twente heeft de taak de gezondheid van de Twentse jeugd, volwassenen en ouderen in kaart te brengen. In dit kader worden diverse gezondheidsmonitoren afgenomen om inzicht te verkrijgen

Nadere informatie

Samenvatting Jong; dus gezond!?

Samenvatting Jong; dus gezond!? Samenvatting Jong; dus gezond!? Deel III Gezondheidsprofiel regio Nieuwe Waterweg Noord, 2005-2008 Samenvatting rapport Jong; dus gezond!? Gezondheidssituatie van de Jeugd (2004-2006) Regio Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen

Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Samenvatting Noaberkracht Dinkelland Tubbergen Versie 1, oktober 2013 Bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Noaberkracht Dinkelland Tubbergen In Noaberkracht Dinkelland Tubbergen wonen 47.279

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen

Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen Kernboodschappen Gezondheid Haaksbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Haaksbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Haaksbergen en de factoren die hierop

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen

Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen Kernboodschappen Gezondheid Dinkelland & Tubbergen De GGD Twente verzamelt in opdracht van Noaberkracht Dinkelland Tubbergen epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Noaberkracht

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen

Ouderenmonitor 2011. Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen. Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen Ouderenmonitor 2011 Gezondheidsonderzoek 65-plussers regio Nijmegen Gezondheidsonderzoek kinderen 0-12 jaar regio Nijmegen De Ouderenmonitor is een onderzoek naar de lichamelijke, sociale en geestelijke

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost

Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Gezondheidsprofiel Boxtel Oost Verbinden preventie-curatie Presentatie wijkteam 6 februari 2014 Marije Scholtens (GGD Hart voor Brabant), Nicole de Baat (Robuust) Programma 16.00 16.05 welkom en voorstelrondje

Nadere informatie

Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant

Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 1 Op weg naar een gezonder Zuidoost- Brabant Regionaal rapport Volksgezondheid Toekomst Verkenning

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Noord gezond en wel?

Noord gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 gezond en wel? Meer dan twee derde van de inwoners van heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016

Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020. Workshop 18 februari 2016 Lokaal gezondheidsbeleid 2016-2020 Workshop 18 februari 2016 Programma 9.30 uur Welkom Toelichting VTV 2014 en Kamerbrief VWS landelijk gezondheidsbeleid Concept Positieve Gezondheid Wat is integraal gezondheidsbeleid?

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen

Conclusies en aanbevelingen Achtergrondinformatie Opvoeding en opvoedingsondersteuning Gezondheid Lichamelijke en leefstijl gezondheid leefstijl en psychosociaal welbevinden Conclusies en aanbevelingen Ouderenmonitor Monitor kinderen

Nadere informatie

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN INFOKAART OUDEREN EN ROKEN Roken Roken is de risicofactor die de meeste sterfte en het meeste gezondheidsverlies met zich brengt en zodoende ook zorgt voor veel verlies aan kwaliteit van leven (1). Vijftien

Nadere informatie

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo

Kernboodschappen Gezondheid Hengelo Kernboodschappen Gezondheid Hengelo De GGD Twente verzamelt in opdracht van de gemeente Hengelo epidemiologische gegevens over de gezondheid van de bevolking in Hengelo en de factoren die hierop van invloed

Nadere informatie

LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020

LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020 1 LOKAAL GEZONDHEIDSBELEID BERGEIJK 2017/2020 FRANK VAN DER MEIJDEN (WETHOUDER GEZONDHEIDSBELEID) MARJON JACOBS (BELEIDSMEDEWERKER GEZONDHEIDSBELEID) TINEKE MEELDIJK (GGD) 2 DOEL VAN DEZE AVOND Integraal

Nadere informatie

Ouderenonderzoek Kennemerland

Ouderenonderzoek Kennemerland Ouderenonderzoek Kennemerland Een onderzoek naar de gezondheid en het wel bevinden van 65-plussers en hun behoefte aan voor zieningen, zorg en vervoer. Ouderenonderzoek Kennemerland HET ONDERZOEK In het

Nadere informatie

Ouderenmonitor 2009-2010

Ouderenmonitor 2009-2010 A. Algemene kenmerken % Geslacht Man 44 43 Vrouw 56 57 Leeftijd 65 t/m 74 jaar 56 52 75 jaar en ouder 44 48 Burgerlijke staat Gehuwd/ samenwonend 62 62 Ongehuwd/ nooit gehuwd geweest 5 5 Gescheiden/ gescheiden

Nadere informatie

Roken, alcohol en drugs

Roken, alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs Infokaart Volwassenenmonitor 19- t/m 64-jarigen 2005 Waar gaat deze infokaart over? In deze infokaart wordt een aantal aspecten van het gebruik van genotmiddelen onder 19- t/m 64-

Nadere informatie

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012

Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Zuid gezond en wel? Van de inwoners van Zuid heeft 81% een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse Gezondheidsmonitor

Nadere informatie

Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel?

Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel? Lesbische en biseksuele vrouwen & homoseksuele mannen in Amsterdam: gezond en wel? Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Kernpunten 1. Minder lichamelijke problemen bij homomannen De gezondheidsverschillen

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

Nieuw-West gezond en wel?

Nieuw-West gezond en wel? Factsheet Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 Nieuw-West gezond en wel? Twee derde van de inwoners van Nieuw-West heeft een positief oordeel over de eigen gezondheid, zo blijkt uit de gegevens van de Amsterdamse

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011

Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 2011 Lokale Verkenning Gemeente Amersfoort 11 Met deze Lokale Verkenning biedt de GGD Midden-Nederland u inzicht in uw lokale gezondheidssituatie. U treft cijfers aan over gezondheidsspeerpunten en risicogroepen.

Nadere informatie

GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze

GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze GGD Brabant-Zuidoost: een gezonde keuze Als u ziek bent of iets mankeert, dan gaat u naar de dokter of het ziekenhuis. Maar als u gezond wilt blijven, dan zit u goed bij de GGD. De Gemeentelijke Gezondheids

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst

Regionale VTV 2011. Ziekten in de toekomst. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Regionale VTV 2011 Ziekten in de toekomst Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Ziekten in de toekomst Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen, GGD Hart voor

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Gezondheidsmonitors en bijdrage aan interventies

Gezondheidsmonitors en bijdrage aan interventies Gezondheidss en bijdrage aan interventies Input voor tussenevaluatie Beleidskader Welzijn, Maatschappelijke Ondersteuning en Zorg 2012-2015 Gemeente Bladel 17 juli 2013 Yvonne Meertens, onderzoeker Ellen

Nadere informatie

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018

PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 PROGRAMMABEGROTING 2015-2018 Programma 1 : Zorg, Welzijn, Jeugd en Onderwijs 1A Lokale gezondheidszorg Inleiding Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) heeft de gemeente de taak door middel van

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Zuid Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Utrecht Zuid en subwijken

Nadere informatie

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010

Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten. Dung Ngo MSc 15 december 2010 Toekomstbestendige zorg in Noord-Brabant: Voorlopige resultaten Dung Ngo MSc 15 december 2010 Achtergrond van het onderzoek Levensverwachting in NL laatste jaren met >2 jaar toegenomen Echter, vergeleken

Nadere informatie

Kernpunten gezondheidsmonitors

Kernpunten gezondheidsmonitors Kernpunten gezondheidsmonitors als evaluatie en vertrekpunt voor het Wmo-beleid 2012 t/m 2015 van de gemeente Heeze-Leende 31 mei 2011 Mieke van Duijnhoven, Onderzoeksmedewerker Antje Eugster, Onderzoeksfunctionaris

Nadere informatie

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg)

Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Bijlage 3 Jaarprogramma gemeente Meerssen 2008 (inclusief Jeugdgezondheidszorg) Deze bijlage is een eerste aanzet. Aan de hand van het nieuwe productenboek van de GGD Zuid - Limburg zal het jaarprogramma

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Overvecht Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Utrecht Overvecht

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040.

de bevolking van Aa en Hunze vergrijst, van 21% nu naar 35% in 2040. Met deze factsheet biedt de GGD Drenthe u inzicht in de lokale gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeente Aa en Hunze. U treft cijfers aan over de gezondheidsspeerpunten en risicogroepen. Hierbij

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek

Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheid in beeld: Gemeente Laarbeek Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Raads informatiebrief

Raads informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer O8.R2403.OOI Inboeknummer oybstoa86r Dossiernummer ysr.qr8 8 januari aoo8 Raads informatiebrief Betreft resultaten Ouderenmonitor Gemeentelijke Gezondheidsdienst 1 Inleiding

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen.

Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen. . Gezondheid in beeld: Gemeente Nuenen Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Someren Kernpunten Kernpunten Someren Jeugdmonitor 12 t/m 18 jaar 2011 GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Reineke Horbach

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Deurne Kernpunten Jeugdmonitor 12- t/m 18- jarigen 2011-2012 Kernpunten gemeente Deurne GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Kim Ensinck, Reineke

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007

11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel. Resultaten van E-MOVO 2007 11 Gezondheid en leefstijl van jongeren in de regio Gelre-IJssel Resultaten van E-MOVO 2007 In het kader van preventie vormt de jeugd een belangrijke doelgroep. Veel gezondheidsbeïnvloedend gedrag, zoals

Nadere informatie

Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid. Raadsrotonde 22 september 2011

Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid. Raadsrotonde 22 september 2011 Ouderenbeleid met specifieke aandacht voor volksgezondheid Raadsrotonde 22 september 2011 Doelstelling Gedachtenwisseling over het ouderenbeleid en de uitvoering daarvan met specifieke aandacht voor volksgezondheid

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. WPG / Ouderen. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen

Regionale VTV 2011. WPG / Ouderen. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen Regionale VTV 2011 WPG / Ouderen Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport WPG / Ouderen Auteurs: Drs. L. de Geus, GGD West-Brabant M. Spermon, GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN. Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE BERGEN Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE BERGEN... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

Utrecht gezond!2008-2013

Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht gezond!2008-2013 Utrecht Noordwest Wijkgezondheidsprofiel 2010 Asn Actieplan fase 1, 2009-2010 1 2 Inhoud 1 Inleiding Wijkgerichte aanpak 4 Gerichte keuzes 4 Gebruikte gegevens 4 Noordwest en subwijken

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE HORST AAN DE MAAS Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE HORST AAN DE

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Psychische gezondheid - Depressie

Regionale VTV 2011. Psychische gezondheid - Depressie Regionale VTV 2011 Psychische gezondheid - Depressie Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Psychische gezondheid - Depressie Auteurs: Drs. A. Gietman, GGD Brabant

Nadere informatie

matige alcohol consumptie gezondheid

matige alcohol consumptie gezondheid matige alcohol consumptie positief voor gezondheid R e s u l t a t e n v a n 3 j a a r w e t e n s c h a p p e l i j k o n d e r z o e k Matige en regelmatige alcoholconsumptie heeft overall een positief

Nadere informatie

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland

30 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland 3 Gezondheid van volwassenen en ouderen in de regio Noord- en Oost-Gelderland resultaten van de monitor volwassenen en ouderen 12 13 Gezondheid is belangrijk! Mensen die zich gezond voelen kunnen beter

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012

Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Jeugdmonitor 12 t/m 18-jarigen 2011-2012 Bladel Kernpunten Jeugdmonitor 12 t/m 18 jarigen 2011-2012 Kernpunten gemeente Bladel GGD Brabant-Zuidoost Sector Gezondheidsbevordering Danielle Brunenberg, Ellen

Nadere informatie

Gezondheidsenquête Drenthe 2003. Tabellenboek Borger-Odoorn

Gezondheidsenquête Drenthe 2003. Tabellenboek Borger-Odoorn Gezondheidsenquête Drenthe 2003 Tabellenboek Borger C.A. Bos, epidemioloog N. van Zanden, epidemioloog GGD Drenthe Overcingellaan 19 9401 LA Assen Tel.: 0592 306300 c.a.bos@ggddrenthe.nl n.van.zanden@ggddrenthe.nl

Nadere informatie

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY

GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY GEZONDHEID IN BEELD GEMEENTE VENRAY Resultaten uit de volwassenen- en ouderenmonitor 2012 INHOUDSOPGAVE INLEIDING: LEESWIJZER... 3 HOOFDSTUK 1: DEMOGRAFISCHE KENMERKEN GEMEENTE VENRAY... 4 1.1. Algemene

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Regionale VTV 2011 Roken Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Auteurs: Drs. I.H.F. van Veggel, GGD Hart voor Brabant Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen,

Nadere informatie

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten

Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten Zorg in de G4; Verschillen tussen zorg in de G4 en daarbuiten September 2013 Door: N. Rosendaal Introductie Amsterdam (A), Den Haag (DH), Rotterdam (R), en Utrecht (U) vormen samen de vier grootste steden

Nadere informatie

Gezondheid in beeld:

Gezondheid in beeld: Gezondheid in beeld: Gemeente Son en Breugel Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.ggdgezondheidsatlas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ruim 35.000

Nadere informatie

=CONCEPT= Startnotitie nota volksgezondheid Drimmelen

=CONCEPT= Startnotitie nota volksgezondheid Drimmelen =CONCEPT= Startnotitie nota volksgezondheid Drimmelen Doel: vaststellen speerpunten & procedure 1. Inleiding Op basis van de Wet collectieve preventie volksgezondheid (hierna: Wcpv) zijn gemeenten verplicht

Nadere informatie

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid

OInleiding1c Psychische ongezondheid Psychische problemen Ervaren gezondheid Eenzaamheid OInleiding 1 c Depressie is één van de belangrijkste psychische stoornissen waar met preventie gezondheidswinst is te behalen. Depressie is daarom als landelijk speerpunt gekozen. In deze factsheet zal

Nadere informatie

Depressiepreventie 2014 05 07 Gezondheids winst voor

Depressiepreventie 2014 05 07 Gezondheids winst voor Doelgroep Pijler Boodschap Soort Naam Setting van de aanbiedt leeftijdsgroepen leeftijdscategorieën leeftijdscategorieë alle hulpvragen mensen met psychische stoornissen, hun sociale omgeving en professionals

Nadere informatie

Geestelijke gezondheid

Geestelijke gezondheid In dit onderdeel wordt ingegaan op de geestelijke gezondheid van ouderen. De onderwerpen die worden aangesneden zijn psychische stoornissen en eenzaamheid. Volgens gegevens uit de Rapportage 2001 van het

Nadere informatie

Welzijnszorg Oosterschelderegio

Welzijnszorg Oosterschelderegio Goes, 28 juni 2012 4g Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio Gemeente Borsele t.a.v. College van B & W Postbus 1 4450 AA Heinkenszand Onderwerp: Behandeld: Bijlage(n): Email: Evaluatie regionaal

Nadere informatie

V O LW A S S E N E N

V O LW A S S E N E N GENOTMIDDELEN V O LW A S S E N E N Volwassenen 2009 5 Volwassenenonderzoek 2009 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland West in 2009 een schriftelijke

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

Beeldvormende vergadering over volksgezondheid van de commissie Sociale Infrastructuur Gemeente Moerdijk

Beeldvormende vergadering over volksgezondheid van de commissie Sociale Infrastructuur Gemeente Moerdijk Beeldvormende vergadering over volksgezondheid van de commissie Sociale Infrastructuur Gemeente Moerdijk Datum: 26 september 2007 Aanwezig: zie presentielijst Welkom en uitleg over beeldvormende vergadering

Nadere informatie

Een gezonder Nederland VTV-2014. De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker

Een gezonder Nederland VTV-2014. De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014. Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker Een gezonder Nederland VTV-2014 Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker, en vele anderen De Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2014 1 Nancy Hoeymans, Jeanne van Loon, Casper Schoemaker 24 juni

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011

Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Raadsvergadering, 31 januari 2012 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Verlengen nota Lokaal gezondheidsbeleid Wijk bij Duurstede 2008-2011 Nr.: 483 Agendapunt: 11 Datum: 31 januari 2012 Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen

Factsheet. Eenzaamheid. Gelderland-Zuid. Onderzoek onder volwassenen en ouderen Gelderland-Zuid Factsheet Eenzaamheid Onderzoek onder volwassenen en ouderen Onderzoek naar eenzaamheid De Volwassenen- en ouderenmonitor is eind 2012 onder ruim 22.000 zelfstandig wonende inwoners van

Nadere informatie

40 De Staat van de Stad Amsterdam VIII

40 De Staat van de Stad Amsterdam VIII 3 Gezondheid Gezondheid is een belangrijke voorwaarde om te kunnen participeren in de samenleving. Fysieke en psychische beperkingen kunnen participatie belemmeren, omgekeerd kan participatie de gezondheid

Nadere informatie

Gezondheid in beeld: Gemeente Best. Gezondheidsmonitor 2012/2013.

Gezondheid in beeld: Gemeente Best. Gezondheidsmonitor 2012/2013. Gezondheid in beeld: Gemeente Best Gezondheidsmonitor 2012/2013 www.regionaalkompas.nl Inleiding Eind 2012 zijn de Volwassenmonitor en Ouderenmonitor tegelijkertijd verzonden naar ongeveer 44.000 volwassenen

Nadere informatie

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013

Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Omgevingsanalyse Urk 19-11-2013 Programma Onderdeel Tijd Presentatie omgevingsanalyse 18.00-18.45 Interactief deel in twee groepen 18.45-19.30 Plenaire terugkoppeling 19.30-19.45 Afsluiting 19.45-20.00

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie