Borstkliniek Voorkempen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Borstkliniek Voorkempen"

Transcriptie

1 Borstkliniek Voorkempen Borstkliniek Voorkempen Update handboek senologie «Associatie Borstkliniek Voorkempen» Malle,

2 Materiaal SABCC, dec 2009, San Antonio EBCC, maart 2010, Barcelona ASCO, juni 2010, Chicago Algemene vergadering Borstkliniek Voorkempen, 23 juni 2010: initiatief te herhalen? Praktical clinical guideliness, ESMO =>Weinig «echte wijzigingen» voor handboek in 2010, SG consensus 2009 blijft geldig

3 Inhoud Diagnostiek Stadiëring en registratie Beeldvorming Pathologie Registratie Behandeling Heelkunde Radiotherapie Systeemtherapie Revalidatie Gemetastaseerd borstcarcinoom Klinische studies Publicaties en abstracts

4 Borstkankerscreening Erkenningsnormen mammoscreening! Wachttijden beperken tussen 1ste en 2de lezing Niet zinvol tussen 40 en 50 jaar (KCE) 24 gevallen extra opsporen en sterfgevallen voorkomen Doch Stralingsrisico Ongerustheid, vals positieve gezien «densere borsten» Kostprijs Zinloze behandelingen, biopsies, nodeloze mastectomies, overdiagnostiek Evolutie DCIS, gezien vroegdiagnostiek nog onduidelijk

5 Diagnostiek Radiologie Beeldvorming bij tepelverlies Radiologie verslagen Belang introductie nieuwe techniek voor het nemen van stuk-rx na tumorectomie

6 Dr. I. Biltjes Dr. P. Naudts Dienst Medische Beeldvorming AZ Klina

7 Beeldvorming bij (bloederig)tepelverlies Pre-operatief synthese verslag Peroperatieve standarisatie van rx Tumorectomiestukken Post-operatief

8 tepelverlies Vroeger rx galactografie Nu 1:echografie 2: mr mammografie

9 Mammo-echo

10 15/06/1960 F A mr mammo met contrast T1w_VISTA 2 dyn 30/08/ :58: /06/1960 F A mr mammo met contrast 30/08/ :09: LOC: : 46,80 THK: 0,65 SP: 0,65 HFP THK: R L R L SENSE-Flex-M EC: 1 SE FA: 90 TR: 350 TE: 16,11 ACQ:152\152 Z: 3,20 C: 997 W: 1733 DFOV:10x10cm SE TR: 350 TE: Z: 3,82 C : 1464 W: 1364 DFOV:8,38x8,31cm Page: 145 of 200 P cm IM: 145 SE: 801 Page: 73 of 100 P cm IM: 73 SE: 851

11 15/06/1960 F A mr mammo met contrast 30/08/ :09: THK: R L SE TR: 350 TE: Z: 4,41 C: C : 1525 W: 1562 DFOV:7,25x7,19cm Page: 1 of 2 Page: 73 of 100 P cm IM: 73 SE: 851

12 Pre-operatief syntheseverslag 1/omschrijving van de uitgebreidheid van een mammatumor aan de hand van beeldvorming en ap-resultaat van punctiebiopten 2/betere communicatie door standarisatie 3/geen dwingend advies

13 Schaal C1: unifocale tumorale pathologie met diameter kleiner dan 3 cm C2: tumorale pathologie groter dan 3 cm of multifocaal, maar kleiner dan kwadrant of segment C3: tumor groter dan kwadrant of segment

14 Post-operatief follow-up verslag Datum ingreep Ap, uitgebreidheid, Chirurgische techniek Beschrijving van borst, oksel, m pectoralis

15 Post-operatief verslag Beoordeling litteken: B2: goed beoordeelbaar litteken B3: moeilijk beoordeelbaar litteken (rx niet zichtbaar, slagschaduwen, holtevorming, vetnecrose)

16 Post-operatief verslag B2: normale post operatieve bevindingen B3: verhoogd risico, moeilijk beoordeelbaar Aanvullend mr mammografie

17 Nieuwe techniek voor het nemen van stukrx (specimenradiologie) na tumorectomie

18 Preoperatieve mx - us 7/05/ YEAR F rx mammografie rechts 18/05/2010 8:44:55 RML Pressure (mm): 51 Pressure (N): 90 ESE (mgy): 4,43 AGD (dgy): mas: 44 kvp: 29 spot (mm): 0,3 thickness (mm): 51 Page: 1 of 1 cm Z: 0,45 C: 2761 W: 900 Compressed 27:1 IM: Page: 1 o

19 Preoperatieve MR: solitair letsel 7/05/1954 F mr mammo met contrast New 17/05/ :36: /05/1954 F A mr mammo met contrast ethrive_hr SENSE 17/05/ :41: LOC : 51 THK: 3 SP: 1,5 HFP R L Page: 1 of 3 Z: 1 C C: : 777 W: 2136 Compressed C 25:1 IM: 1 SENSE-Body EC: : 1 GR FA: 12 TR: 6,03 TE: 3,01 Page: 35 of 100 P cm Z: 1 C: 113 W: 197 Compressed 7:1 IM: 35 SE: 401 mr mammo

20 Lokalisatie op RX

21 harpoen RML

22 Tumorectomie OK

23 Stuk rx Klinitray

24 Klinitray op OK

25 Klinitray op RX Face

26 Klinitray op RX Profiel

27 Stuk rx face en profiel 7/05/ YEAR F rx mammografie rechts 25/05/ :35:12 RCC rx mammografie rechts 25/05/ :36:10 RCC Pressure (mm): 198 Pressure (N): 0 ESE (mgy): 14,04 AGD (dgy): mas: 45 kvp: 25 spot (mm): 0,1 thickness (mm): 198 Page: 2 of 3 cm* Z: 0,45 C: 2822 W: 2761 Compressed 25:1 IM:2

28 Klinitray naar APD

29 Klinitray op APD

30 Meten op APD

31 Inkten oppervlakken

32 Cutting APD

33 Diagnostiek Pathologie Introductie systematisch pathologie protocol voor de borstkliniek ( richtlijnen in BJMO ) Systematische beschrijving ook belangrijk in registratie!

34 Dr G.Jacomen Patholoog anatoom

35 Reporting BreastCa Pathology report = important tool Way of communication between pathologist and clinician Needed for treatment decisions Needed for cancer registration Should be clear and structured, complete and concise

36 Optimalisation = joint effort VVOG invited their pathologists with interest in breast pathology No official mandate Only Flemish pathologists Only gynecologists and pathologists Liesbeth Van Eyken (Belgian Cancer Registry)

37 Participants Gynaecologists - Pathologists Patrick Berteloot (Duffel) Jan Decloedt (Dendermonde) Carine De Rop (Bonheiden) Patrick Neven (Leuven) Gracienne Staelens(Kortrijk) Chris Vereecke (Ghent) Liesbeth Bekaert / Joke Van Aken (Ghent) Cecile Colpaert (Antwerp) Ria Drijkoningen (Hasselt) Romaric Croes (Dendermonde) Gerd Jacomen (Duffel) Kathleen Lambein (Ghent) Philippe Moerman (Leuven) Erwin Pierre (Bonheiden) Anne-Marie Schelfhout (Aalst) Heidi Woestenborghs (St Niklaas)

38 Optimalisation on 2 fronts Standardisation of request form Generating minimal requirements for pathology report

39

40 Fixation 1. Type 2. Duration 3. Delay

41 Type of fixation Is fresh tissue indicated? Neutral buffered formalin Use of a fixative other than what is used in routine in your team can affect result of IHC,... Check with your pathologist!!! Specify on request form!!!

42 Duration of fixation Ideal 6-48 Hr Prolonged fixation: weekend Rarely a problem Minimal fixation: rapid turn around times

43 Duration of fixation Tumour has to be fixed for at least 6 Hr Shorter: ER CNB also needs 6 Hr! Minimum Formalin Fixation Time for Consistent Estrogen Receptor Immunohistochemical Staining of Invasive Breast Carcinoma Goldstein NS, Am J ClinPathol 2003

44 Consequence Tissue obtained after Hr may not be processed the same day If processed same day: neg/low ER is not conclusive

45 Is 6 Hr sufficient? Formalin: few mm/hr Tumour 1 cm from section margin: fixation starts after 5 hours!!! Immediate incision is necessary

46 How to report fixation time? Unknown < 6 Hr 6-48 Hr > 48 Hr

47 Delay of fixation ER begins to diminish with delay to fixation of 2Hr PgR 1 Hr HER2 ISH begins after 1 Hr, significant after 2 Hr Khoury T, ModPathol 2009

48 How to report delay of fixation? Unknown < 1Hr 1-2 Hr > 2 Hr

49 What should be in report? Number of tumours Localisation Largest diameter Distance to nearest section margin Which section margin?

50 Characteristics of tumour Type (WHO 2003) Grade (Nottingham, Ellis&Elston) Optional: mitotic activity Lymphovascular invasion

51 Prognostic and predictive markers ER PgR Allred score: % and intensity HER2 IHC USCAP guidelines HER2 ISH Amplification or not HER2/CEP17

52 Associated lesions DCIS Diameter of WHOLE lesion Distance to section margin (which?) Nuclear grade (according to ECWGBSP) LCIS Morbus Paget of the nipple

53 Pure DCIS Diameter Distance to section margin (which?) Nucleargrade (according to ECWGBSP) Optional: Van NuysPrognostic Index Optional: architectural pattern ER, PgR: % positive nuclei

54 Lymph nodes Total number Number of LN with metastasis Largest diameter Number of LN with extracapsular invasion

55 Sentinelnodes Total number Number of LN with metastasis Largest diameter Number of LN with extra capsular invasion

56 TNM ptn(m): 7th edition Is missing in 50%!!!

57 Ingediend Belgian J MedOncol Standardisation of the breast pathology request form and the breast pathology report: a proposal by the VVOG, BIG Senologie. Cecile Colpaert, Gracienne Staelens, Gerd Jacomen, Patrick Neven and Philippe Moerman on behalf of the BIG Senologie of the VVOG (subgroup with special interest in breast pathology of the Flemish Society of Obstetrics and Gynaecology)

58 Nieuwe classificatie borstkanker Op basis van anatomische oorsprongcellen, IHC eigenschappen en microrooster profielen Basal-like (triple-negatief ; BRCA-like ):15% Nieuw : Claudin-low subtype (triple neg, non-basal like) Luminal A : 70% Luminal B : 8% Her-2 positief (rec.neg) : 6%

59 1. Luminal A Meerderheid borstca > 70% Kenmerken Receptoren Oe : +, sterk Prog : +/- Ki 67 < 14%, lage proliferatie-index Her2 : neg EGFR : - Gunstige prognose

60 2. Luminal B Minderheid (rec. Pos) : 8% Kenmerken Receptoren Oe : + Prog :: +/- Ki 67 > 14 % Soms Her2 + Mindere prognose Jongere leeftijd

61 3. Triple negative(tnbc)and basal-like breast cancer(blbc) Triple negative immunohistochemical profiling ER PR HER2 Cyclin D1, CK5/6/17, EGFR, Vimentin, Basal like CK5/6 positive high grade poor prognosis Non Basal like CK5/14 negative better prognosis Oakman C et al, Breast, 2010, epub Perez E et al, Breast Cancer Res Treat, 2010, epub

62 Triple negative (TNBC) and basal-like breast cancer (BLBC) TNBC Phenotype* based on Negative estrogen receptor Negative progesterone receptor Negative HER2 receptor as assessed by immunohistochemistry (IHC) or FISH for HER2 * The phenotype is the demonstration of the hereditary patrimony existing at the genes level BLBC Basal membrane Mature myoepithelial cells Mature luminal cells Breast cancer subtype originating from the basal layer of mammary epithelium (also known as the myoepithelial cells) 1 ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ ~ Adapted from M. Smalley 2 1 Hamperl H et al, Curr Top Pathol, 1970, 53: Smalley M et al, Nat Rev Cancer, 2003, 3:

63 Prognosis of TNBC/BLBC in comparison with other BC TNBC/BLBC have a poor prognosis in the first 5 years after diagnosis compared to other breast cancer subtypes A significant proportion of patients (about 60%), even without adjuvant treatment, do not relapse. After about 8 years of follow-up, these patients have a high chance to be cured. URGENT NEED for USEFUL PROGNOSTIC MARKERS! Linn SC et al, Eur J Cancer, 2009, 45, Suppl 1, 11-26

64 Outcomes of TNBC TNBC Others p Probability of local relapse (%) 13% 12% 0.77 Mean time to local relapse (y) Probability of distant relapse (%) < Mean time to distant relapse (y) < Probability to die from BC (%) < Median time to < death (y) Dent R et al, Breast Cancer Res Treat, 2007, 13:

65 Time of recurrence Risk of any recurrence rose sharply from date of diagnosis, peaked 1 to 3 years and dropped quickly after Short post-recurrence survival TNBC/BLBC are at increased risk of developing visceral and brain metastases Dent R et al, Breast Cancer Res Treat, 2007, 13: Linn SC et al, Eur J Cancer, 2009, 45, Suppl 1, 11-26

66 Luminal subtypes Mucineus Tubulair Neuro-endocrien Klassiek lobulair Moleculaire subtypes met microroosters Basal subtypes : dissectie mogelijk in klinisch relevante subtypes : good versus poor prognosis! Medullair Metaplastisch Adenoic cystic Apocien Pleiomorf lobulair

67 Immunohistochemie Oestrogeenreceptoren Progesteronreceptoren C-erbB-2 oncogenproteine Indien 2+ of 3+ => FISH (resultaat verhouding!) <1.8 => negatief Tussen 1.8 en 2.2 => herhalen IHC >2.2 => positief Herceptine terugbetaald indien tumor >1cm CK (5,6), belang voor «basal cell like» Ki-67 altijd of bij twijfel over chemo-indicatie? EGFR?

68 SamenvattingT1-NO-N1 pt1 tumor < of = 2 cm pt1mic micro-invasiviteit < of = 0.1 cm pt1a > 0.1 cm en < of = 0.5 cm pt1b > 0.5 cm en < of = 1.0 cm pt1c > 1.0 cm en < of = 2.0 cm pn0 LN tumorvrij en geen aanvullend onderzoek naar geïsoleerde tumorcellen (ITC: unieke cel of klompje < of = 0.2mm ) pn0(i+)of (i-) ITC + of - bij middel van IHC pn0(mol+) of (mol-) ITC + of - bij middel van RT-PCR (Reverse Transcription-Polymerase Chain Reaction) pn1 pn1mi pn1a pn1b pn1c micrometastasen (> 0.2 mm en < of = 2.0 mm) metastasen in 1-3 axillaire LN (met minstens 1 > 2.0 mm) metastasen in MI LN volgens sn-procedure, maar klinisch niet verdacht metastasen in 1-3 axillaire LN + metastasen in MI LN volgens sn-procedure en klinisch niet verdacht

69 Stadiëring PET scan? Enkel in studieverband, manier om antwoord op chemo te volgen Sentinel node! Belang micrometastase en geïsoleerde tumorcellen? Geen associatie IHC-SN en BM BM meta heeft prognostisch belang, IHC-SN niet! CTC gebruiken in prognose en follow-up van de therapie? tailoring lengte chemotherapie?

70 EUSOMA registratie SenoNetwork Meeting, 1-10 in Wenen Topics Trends in mastectomie Eusoma database : «QT» Eusoma certification process for quality in comprehensive and multidisciplinary breast care

71 QT QT is a public domain oncological database designed for multidisciplinary Breast Units Breast Units can use QT to manage Q = Quality T = Treatment But also screening, assessment, pathology and FU Adopted as EUSOMA data base QT calculates, also surgical outcome

72 QT allows the use of the system by different specialists involved in breast cancer assessment and management: radiologists, surgeons, pathologists, radiotherapists, medical oncologists Data can be stored runtime on a PC network in the Breast Unit Radiologist Pathologist QT Surgeon Radiotherapist, Oncologist

73 QT includes: 22 data-entry forms 25 Outcome measures 1 Trim. 2 Trim. 3 Trim. 4 Trim. 5 automatic reports (History, Assessment, Surgery) EpiInfo 6 Emulator (for complex statistical analysis)

74 Guided data-entry: colors help to distinguish minimum set fields (white) from other less important items (green). Not pertinent fields are grey

75 Outcome measures easily calculated with just one click

76 Automatic reports available: Diagnostic rep. Surgical rep. Histological rep. History rep. Surgery description rep. Date 06/11/2000 Mrs. Jenny Smith Diagnostic report First Screening Centre S.John Hospital Bourbon Street, 31 LT160, Caribbean Borough Screening mammogram carried out on 02/08/2001. Assessment session carried out on 14/08/2001. Palpable lesion of 15 mm. measured by ultrasound located in inferior-internal area of right breast. At mammography is an abnormality of indeterminate significance (R3)(06/08/2001). Microcalcifications state is unknown. Ultrasound result is lesion presenting malignant features (U5) (14/08/2001). FNA has not been performed. Core biopsy guided by ultrasound has been performed (15/08/2001) with the following hystological result: "B5-Malignant". Recommendation (15/08/2001): exeresis. The following axillary operation was performed: sentinel lymphnode. Histopathological diagnosis: Invasive carcinoma.

77 Multidimensional analysis up to 4 variables and graphical reports

78 QT can be used: by specialists during multidisciplinary meetings and patients management for summarising and evaluating the activity of the Breast Unit for specialist training in breast cancer by screening programs to monitor quality of diagnosis and treatment of screen detected cancers by Cancer Registries for high definition registration of breast cancer at the population level

79 Behandeling Heelkunde Trend mastectomie AND after SNB Radiotherapie Tamoxifen «enkel» bij oudere patiënten Targitt - IOR Systeemtherapie Chemotherapie Eribulin Triple negatief Hormonotherapie Round-up - LHRH agonisten en AI! Kleine molecules- Antistoffen- Angiogeneseremmers Herceptine-lapatinib : studieprotocol! Avastin te overwegen bij Triple negatieve tumoren?

80 Heelkunde : mastectomie Stijgende trend mastectomies? In vraag gesteld JCO «Are mastectomy really increasing in the united states?» B.Habermann et al. Borstcarcinomen, stadium DCIS tot III, dalende trend van 2000 tot 2006 : 40,8 naar 37% (SEER data base, 26% USA ): patiënten Verder onderzoek en follow-up blijft noodzakelijk Mastectomie registratie en bewustwording! Ook introduceren in Malle Wenen, Eusoma 1-10

81 Heelkunde Duidelijke marge noodzakelijk: > of = 1mm: 5% recidief 15% indien + marge BCS nog overwegen indien multifocaal en of multicentrisch in geselecteerde gevallen Volledig risicoprofiel te bekijken!

82 Heelkunde : axilla Indien SN negatief, geen AND! geen verschil in OS, DFS na 8 jaar ; Krag,et al. NSABP B-32 Zelf indien 1 of 2 SN positief, bij T1-2, AND in vraag te stellen geen verschil na 5 jaar recurrence of OS, studie echter probleem met accrual ; Giuliano, et al. ACOSOG Z0011

83 Radiotherapie BCS en Tamoxifen is verantwoord bij oudere vrouwen, >70j met kleine, N0, endocrien gevoelige borstcarcinomen!, bovendien is OS na 10 jaar : 98 versus 96% (Hughes et al.) TARGIT trial, Baum et al.: na twee jaar geen verschil in herval : 0,3% ( Externe RT versus IORT ) : N:2232, vrouwen meer dan 45j, T<2cm, meestal N- Te korte FU, te gunstige groep? Introduktie in KLINA? Borstkliniek Voorkempen?

84 Chemotherapie Geen belangrijke evoluties in adjuvante setting Consensus over incorporatie Taxanen adjuverend ( drie meta-analyses ) 3-5% DFS 2-3% OS Geen selectie van subgroep mogelijk Richtlijnen Sankt-Gallen ( 2009 )

85 St Gallen International Expert Consensus on the Primary Therapy of Early Breast Cancer 2009 Table 2: Thresholds for treatment modalities Treatment modality Indication Comments Endocrine therapy Any ER staining ER negative and PgR positive are probably artefactual Anti-HER2 therapy Chemotherapy ASCO/CAP HER2 positive (>30% intense and complete staining (IHC) or FISH>2.2+) May use clinical trial definitions In HER2-positive disease (with anti-her2 therapy) Trial evidence for trastuzumab is limited to use with or following chemotherapy Combined endocrine therapy + anti-her2 therapy without chemotherapy in strongly ERpositive, HER2-positive is logical but unproven In triple-negative disease Most patients No proven alternative; most at elevated risk In ER-positive, HER2- negative disease (with endocrine therapy) Variable according to risk See tabel 3

86 St Gallen International Expert Consensus on the Primary Therapy of Early Breast Cancer 2009 Table 3: Chemoendocrine therapy in patients with ER-positive, HER-negative disease Clinicopathological features Relative indications for chemoendocrine therapy Factors not useful for decision Relative indications for endocrine therapy alone ER and PgR Lower ER and PgR level Higher ER and PgR level Histological grade Grade 3 Grade 2 Grade 1 Proliferation High Intermediate Low Nodes Node positive (four or more involved nodes) Node positive (one to three involved nodes) Node negative PVI Presence of extensive PVI pt size >5 cm cm 2 cm Patient preference Use all available treatments Absence of extensive PVI Avoid chemotherapyrelated side-effects Multigene assays Gene signature High score Intermediate score Low score

87 Hormonotherapie Situering verschillen DFS, OS Hormono en chemo Hormonotherapie hoeksteen bij sterk receptor positieve tumoren Chemo beperkte meerwaarde! AI : benefit Belangrijke drop-out, 20 à 40%! Motivatie voor inname! Weinig evidentie voor «combined approach» Ovarian suppression + TAM Chemo + LHRH + TAM

88 Gain in the adjuvant setting : tamoxifen and chemotherapy versus control Lancet 2005; 365:

89 Lancet 2005; 365:

90 Gain in the adjuvant setting : tamoxifen versus AI Ingle J et al. SABCS 2008

91 . Heterogeneity of our patients Oe 100% Ki 67 low Oe 20% Oe 100% Ki 67 High

92 Efficacy end-points DFS TTDR TTR RR PFS TTP CB OS

93 Cost-benefit analyse!

94 AIs and Tamoxifen: Potential Risks and Benefits Contralateral BC Osteoporosis risk Myalgia Hyperlipidemia Tamoxifen Neurocognition? Sexual function? Cardiovascular disease? Contralateral BC Deep vein thrombosis Endometrial cancer Hot flashes AI Hot flashes Thromboemboli Endometrial cancer Genitourinary adverse effects Arthralgia/myalgia Osteoporosis risk Goss P CCO Oncology

95 Is progress in hormonal manipulation still possible? The working room of Antonio Gaudi

96 Estrogen Carcinogenesis in Breast Cancer Yager JD et al. N Engl J Med 2006;354:

97 Different future with new opportunities!

98 Hormonotherapie : adj-premenopause ABCSG-12 Goserilin + Tamoxifen versus Goserilin + Anastrozole Overgewicht nadeling voor ANA ( 9 % versus 5% distale meta s ) OS zeker niet beter met ANA => geen LHRH +AI adjuvant zeker indien obese patient!

99 Optie neoadjuvante hormonotherapie Fase II studie met drie AI Postmenopausaal bij stadium II-III borstca Neo-adjuvante respons bij ER ++ carcinomen na 16 weken : 60-70% Optioneel om borstsparend te werken

100 Revalidatie Update noodzakelijk sessie Borstchirurg, Med. oncoloog en Plastisch chirurg: één presentatie noodzakelijk tegen dec MO: Situering prognose, erfelijkheid en follow-up, bespreking drop-out hormonotherapie! MO-BC: - Neveneffecten behandeling, soms langdurige hormonotherapie (hormonot = anticonceptie) - Vermoeidheid, depressie, slaapproblemen, geheugen stoornissen, lymfoedeem, seksuele stoornissen, fertiliteit, «body image» BC: - Behandeling symptomen - Belang informatie met mogelijke aternatieven PC: Rekonstruktie mogelijkheden Introduktie relaxatiesessie fysio! Updating website! Met deze informatie!

101 Metastase Herbiopsieren eerste metastase! Hormonotherapie Nieuw cytostatica: Eribulin Triple negatief tumoren! PARP inhibitor : Veliparib BSI-201 Her2 positief Continueren Herceptin bij progressie! Of «Lapatinb»? Angiogenese-inhibitie in vraag SUTENT AVASTIN bij Triple negatieve tumoren terugbetaald

102 Herbiopsieren van metastase letsel Klinisch belangrijk en wijzigingen mogelijk : drie studies! Discordantie tussen primaire tumor en meta Weefsel fixatie Biologisch : genomische heterogeniteit Selectie subpopulatie door therapie Tot 15% klinisch relevante wijziging

103 Hormonotherapy :Gain in the Palliative situation As first-line treatment vs tamoxifen Overview of efficacy data from randomised trials Time to Progression Trials 0027&0030 combined Arimidex tamoxifen p value ER+ and/or PgR+ tumors 10.7 mths 6.4 mths (2-sided) letrozole tamoxifen Study mths 6.0 mths (2-sided) Phase II trial exemestane tamoxifen N.A. 9,9 mths 5,8 mths Bonneterre J et al Cancer 2001;92: Mouridsen H et al J Clin Oncol 21, (11) 2003: Paridaens R et al. J Clin Oncol 26 (30) 2008:

104 EMBRACE study : fase III ERIBULIN ( synthetisch analoog halichondrin B= nieuw, niet taxaan antimicrotubuli product ) Bij sterk voorbehandelde pt ( N:762 ), minstens taxaan en antracycline Eribulin versus chemo keuze onderzoeker Verbeterde overleving ( 2,5 maanden ) Toxiciteit acceptabel: moeheid, neutropenie, neuropathie

105 PARP Inhibitor Mechanism of Action PAR chains are degraded via PARG Repair enzyme DNA damage PARP PAR PAR Binding to DNA PARP modifies itself, producing large chain of PAR Rationale for PARP inhibition in TNBC/BLBC Numerous chemotherapy (alkylating agents, platinum salts, antimetabolites) and ionizing radiation induced DNA damages repaired by DNA repair mechanisms inhibition of this pathway would increase the cytotoxicity Fong PC et al, NEJM, 2009, 361: (appendix)

106 PARP Inhibitor Mechanism of Action BSI-201 C C G T C A G T G A C 1 Cancer Chemo DNA strand break Tumor growth inhibition Small molecule PARP inhibitor C C G T C A G T G A C G 3 2 PARP upregulation + BSI-201 DNA repair Enhance tumor response to chemotherapy Potentiates effects of chemotherapy-induced DNA damage

107 Phase II TNBC Study: Treatment Schema Metastatic TNBC N = 120 RANDOMIZE Gemcitabine (1000 mg/m 2, IV, d 1, 8) Carboplatin (AUC 2, IV, d 1, 8) 21-Day Cycle BSI-201 (5.6 mg/kg, IV, d 1, 4, 8, 11) Gemcitabine (1000 mg/m 2, IV, d 1, 8) Carboplatin (AUC 2, IV, d 1, 8) RESTAGING Post-Cycle 2 & every 6-8 wks * Patients randomized to gem/carbo alone could crossover to receive gem/carbo + BSI-201 at disease progression J O Shaughnessy, JCO, 2009, 27 (15S): abstr 3

108 Efficacy Summary* Gem/Carbo (n = 59) BSI Gem/Carbo (n = 57) P-value Objective Response Rate, n (%) **Clinical Benefit Rate, n (%) 7/44 (16%) 20/42 (48%) /44 (21%) 26/42 (62%) *Includes patients enrolled before September 30, 2008 and patients who had a confirmed response or disease progression **Clinical Benefit Rate = CR + PR + SD 6 months J O Shaughnessy, JCO, 2009, 27 (15S): abstr 3

109 Progression-Free Survival BSI Gem/Carbo (n = 57) Median PFS = 6.9 months Gem/Carbo (n = 59) Median PFS = 3.3 months P < HR = (95% CI, ) J O Shaughnessy, JCO, 2009, 27 (15S): abstr 3

110 J O Shaughnessy, SABCS, 2009: abstr 3122 Overall Survival

111 Conclusions PARP1 was upregulated in most evaluated TNBC patients BSI gemcitabine/carboplatin was well tolerated and did not potentiate chemotherapy-related toxicities BSI-201 (Iniparib ) improved patients clinical outcomes Clinical Benefit Rate (62% vs. 21%; p = ) ORR (48% vs. 16%; p = 0.002) Median PFS (6.9 months vs. 3.3 months; p < ) Median OS (12.2 months vs. 7.7 months; p = 0.005) J O Shaughnessy, JCO, 2009, 27 (15S): abstr 3 and SABCS, 2009, abstr 3122

112 Update Triple negatieve op ASCO Betere respons op Taxaan bij BRCA-2 drager Responders op Temozolomide en Velaparib (ABT-888 ; fase 2 ) enkel bij BRCA dragers

113 Target-therapie, Herceptine resistentie! Verderzetten Herceptine bij progressie Trial Beyond progression met andere chemotherapie Nieuw antistof Pertuzumab ( ander anti-her 2 antistof ) Nieuwe en oud STI Lapatinb en capecitabine voordeel tegenover capecitabine HKI-272

114 Angiogeneseremmers ter discussie? Negatieve studies met SUTENT! (fase III met capecitabine en docetaxel ) Geen effect op overleving met bevacuzimabtaxol, wel effect op RR 6 maanden verschil in PFS ECOG 2100 Twee andere studies (AVADO-RIBBON ) slechts 1 maand verschil in PFS, en niet in OS Belang subgroep te selecteren? Terugbetaling enkel bij Triple negatieve is niet gebaseerd op biologisch correlaat!

115 Klinische studies DATA management Gwen Colfs Caroline De Smet Sofie Herman 7 studies open voor inclusie: Aantal inclusies: 86

116 PACS Adjuvant Chemotherapie : open label, fase III Inclusie: N+ of N- (indien T>2cm of SBR 2 of 3 Triple neg of enkel ER + als N+ Exclusie: mastitis Twee armen A B :3 X CEF 3 X Taxotere :3 X CEF 3 X Ixabepilone Aantal inclusies : 15

117 Adjuvant Hormoontherapie SOLE : open label, fase III Inclusie Postmenopausaal ER en/of PR +, N+ Exclusie osteoporosefraktuur Twee armen : na 5 jaar adjuvante hormonotherapie ( elke vorm! ) A :continu letrozole 2.5 mg gedurende 5 jaar B :intermittent letrozole 2.5 mg gedurende 9 maanden, 3 maanden rust Aantal incusies : 28 Studie van IBCSG? Lidmaatschap einde jaar

118 Adjuvant Antistoffen BETH: adj. Herceptine +/- Avastin Inclusies: 14 OHERA: observatief cardiotoxiciteit met Herceptine Inclusies: 24 Worden afgesloten in september 2010

119 Metastase: eerste lijn chemotherapie Neu - TRIO 012: double-blind fase III Inclusie :eerste lijn meta, chemo Exclusie :hersenmetastase Twee armen A :Taxotere + IMC B :Taxotere + placebo IMC 1121 B : monoclonaal Ab tegen VEGFR2 Gestart juli 09: 1 inclusie!

120 Metastase: progressie op hormonor/ AI Neu BIIB: open label, fase IIA, Hormonotherapie, tweede lijn na AI Inclusie: Progressie tijdens of binnen de 12 mnd na beeindiging van adj. hormonotherapie Progressie tijdens AI voor gemetast. Borst Exclusie: Exemestane, Neu +, hersenm+ Twee armen: A B :25mg Exemestane+ 100mg BIIB021 BID :450mg BIIB021 TIW Heat shock proteine

121 Metastase: progressie op hecerptine eerste lijn PHEREXA: Inclusie: Reeds taxanen gehad Progressie na herceptine Exclusie: Neu + reeds Xeloda gehad insuline-dependente diabetes Twee armen A :Capecitabine +Herceptine B :Capecitabine +Herceptine +Pherexa Inclusies : 1

122 Publicaties en abstracts Lapatinib en hersenmeta s: «The Oncologist» - ESMO abstract Actual indications for mastectomy: how to cope with the increasing trend? D. Verhoeven, I. Biltjes, W. Demey, P. Naudts, J. Teuwen (BJMO 2009;Vol 3;6: ) Faslodex 500 mg: JCO - publication accepted for publication

OLIJFdag 3 oktober 2015

OLIJFdag 3 oktober 2015 OLIJFdag 3 oktober 2015 Nieuwe behandelingen bij eierstokkanker Els Witteveen Internist-oncoloog Huidige en nieuwe inzichten Intraperitoneale toediening Toevoeging van bevacizumab Dose dense toediening

Nadere informatie

Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL

Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL Wanneer geen chemo? Sabine Linn Internist-oncoloog NKI-AVL Wanneer geen chemo? Als de patiënt al genezen is na locoregionale behandeling Prognostische factoren Als er geen extra overlevingswinst optreedt

Nadere informatie

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk

Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort. 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Pien de Haas en John de Klerk nucleair geneeskundigen Meander Medisch Centrum Amersfoort 2e Mammacongres 28 januari 2011 Harderwijk Siemens Biograph true point PET/CT 40 slice Sinds 21 januari 2011 Sinds

Nadere informatie

Update handboek senologie

Update handboek senologie Borstkliniek Voorkempen Update handboek senologie Associatie Borstkliniek Voorkempen Malle, 2-9-2009 Inleiding Erkenning «Borstkliniek Voorkempen» Cijfers «Borstkliniek» tot en met 30.6.2009 Nieuwe medewerkers

Nadere informatie

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Heelkunde Radiotherapie Chemotherapie Hormonaal Herceptine Follow up Heelkunde van de borst Heelkunde van de borst Invloed leeftijd op de heelkunde

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Huisartsensymposium Borstkanker 35% van kankers bij vrouwen 1989-1993 5 jaars overleving borstkanker: 77% inmiddels 5 jaars

Nadere informatie

7.4. Borsttumoren. Borsttumoren

7.4. Borsttumoren. Borsttumoren 7.4. 1. TNM classificatie (UICC 2009) 1.1. Klinische classificatie 1.1.1 Primaire tumor (T) TX T0 Tis primaire tumor kan niet worden beoordeeld geen evidentie voor primaire tumor Carcinoma in situ T1 Tis

Nadere informatie

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell

Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Meer sparend bestraling van de axilla? Less is more (than enough) Nicola Russell Techniek tot nu toe Conventionele simulatie Virtuele simulatie Techniek voor okselbestraling Klier levels I III Plexus brachialis

Nadere informatie

Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus?

Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus? Significante Fase III Studies in de Oncologie Wat betekent dit voor de practicus? Dr. L. Dirix Medische Oncologie Behandeling van vaste tumoren Adjuverende therapie Uitgezaaide ziekte Gerandomizeerd onderzoek

Nadere informatie

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom

Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen. Hans Gelderblom Post-ASCO 2014 Nieuwe geneesmiddelen Hans Gelderblom Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld

Nadere informatie

Mammacarcinoom & targeted therapy

Mammacarcinoom & targeted therapy Mammacarcinoom & targeted therapy Sabine C. Linn, MD PhD Divisies Medische Oncologie en Moleculaire Biologie NKI-AVL Amsterdam Moleculaire (IHC) subtypes en therapie subtype Chemo Endocrien trastuzumab

Nadere informatie

Chemotherapie en stolling

Chemotherapie en stolling Chemotherapie en stolling Therapie, preventie en risicofactoren Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Avastin en longembolen: hoe behandelen en Avastin al dan niet verder? Chemotherapie en stolling: Therapie,

Nadere informatie

TRIPLE NEGATIEF BORSTKANKER. Nieuwe ontwikkelingen en onderzoek. Rianne Oosterkamp, internist-oncoloog Medisch Centrum Haaglanden

TRIPLE NEGATIEF BORSTKANKER. Nieuwe ontwikkelingen en onderzoek. Rianne Oosterkamp, internist-oncoloog Medisch Centrum Haaglanden TRIPLE NEGATIEF BORSTKANKER Nieuwe ontwikkelingen en onderzoek Rianne Oosterkamp, internist-oncoloog Medisch Centrum Haaglanden Triple negatief borstkanker TNBC Geen ER Geen PR Geen HER2 (Nog) geen target

Nadere informatie

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede

Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede 19 mei 2009 Jaarbeurs Utrecht Individualized treatment in Breast Cancer op het scherpst van de snede Hella Bosch Verpleegkundig specialist oncologie Máxima medisch centrum Eindhoven Opening ONS: Lezing

Nadere informatie

Deze presentatie is bedoeld voor het ontbijtsymposium tijdens de V&VN oncologiedagen en zijn gemaakt door I.O Baas.

Deze presentatie is bedoeld voor het ontbijtsymposium tijdens de V&VN oncologiedagen en zijn gemaakt door I.O Baas. Deze presentatie is bedoeld voor het ontbijtsymposium tijdens de V&VN oncologiedagen en zijn gemaakt door I.O Baas. Het ontbijtsymposium zal staan in het teken van de ontwikkelingen binnen HER2- positieve

Nadere informatie

Triple negatieve borstkanker. Algemene informatie

Triple negatieve borstkanker. Algemene informatie Triple negatieve borstkanker Algemene informatie Inge Konings, medisch oncoloog VUMC 20 juni 2014 Bron: RIVM Incidentie borstkanker in Nederland 14.000 nieuwe gevallen per jaar nog steeds stijgende relatief

Nadere informatie

10 jaar Neoadjuvante Studies in

10 jaar Neoadjuvante Studies in 10 jaar Neoadjuvante Studies in het NKI AVL Recente Medisch Oncologische Resultaten (met speciale aandacht voor TN tumoren) Sjoerd Rodenhuis, November 2011 Breast Cancer Mortality in the Netherlands 30%

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie

NABON Breast Cancer Audit. Pathologie NABON Breast Cancer Audit Pathologie Dr. P.J. Westenend, patholoog, pathologisch laboratorium Dordrecht Drs. A.C.M. van Bommel, arts-onderzoeker, DICA DICA Congres 25 juni 2013 Pathologie Volledige verslaglegging

Nadere informatie

Mammacarcinoom en zwangerschap. PJ Westenend Laboratorium voor Pathologie Dordrecht

Mammacarcinoom en zwangerschap. PJ Westenend Laboratorium voor Pathologie Dordrecht Mammacarcinoom en zwangerschap PJ Westenend Laboratorium voor Pathologie Dordrecht Relatie met zwangerschap Zwangerschap en risico later mammacarcinoom te krijgen Mammacarcinoom tijdens de zwangerschap

Nadere informatie

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Een prospectief gerandomiseerd onderzoek N.M.A. Krekel M.H. Haloua M.P. van den Tol S. Meijer Chirurgische oncologie VU Universitair Medisch Centrum Incidentie

Nadere informatie

DONAMO. 9 september 2015. Sjoerd Rodenhuis

DONAMO. 9 september 2015. Sjoerd Rodenhuis DONAMO 9 september 2015 Sjoerd Rodenhuis CASUS 1 (a1) 43-jarige vrouw met ct2n2 TN MC links In familie geen mamma- of ovariumcarcinoom Voelt niet voor behandeling in studieverband TNM studie (neoadj st

Nadere informatie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Annemie Rutten Medische Oncologie AZ St. Augustinus Maligne melanoma 10% van alle huidkankers, maar meest agressieve. Incidentie van maligne melanoma neemt

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

chirurgische behandeling van kanker

chirurgische behandeling van kanker chirurgische behandeling van kanker p1 chirurgische behandeling van kanker p2 geen how I do it p3 wet van de afnemende meeropbrengst 2009 p4 chirurgische oncologie trends laatste 100 jaar meer is beter

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Micrometastasen helpen je echt niet voor de indicatie voor aanvullende chemotherapie TEGEN: debat AvL 3 november 2010. Vivianne Tjan-Heijnen

Micrometastasen helpen je echt niet voor de indicatie voor aanvullende chemotherapie TEGEN: debat AvL 3 november 2010. Vivianne Tjan-Heijnen Micrometastasen helpen je echt niet voor de indicatie voor aanvullende chemotherapie TEGEN: debat AvL 3 november 2010 Vivianne Tjan-Heijnen Met dank voor de uitnodiging Faculty name 2 Faculty name 3 NABON

Nadere informatie

Onderste deel tractus digestivus: behandeling colorectaal carcinoom

Onderste deel tractus digestivus: behandeling colorectaal carcinoom Onderste deel tractus digestivus: behandeling colorectaal carcinoom 19-06-2014 Post-ASCO, Ede Miriam Koopman Internist-oncoloog, UMC Utrecht Disclosures Advisory role: Amgen, Bayer, Merck-Serono, Roche

Nadere informatie

10 jaar MammaPrint. Emiel Rutgers

10 jaar MammaPrint. Emiel Rutgers 10 jaar MammaPrint Emiel Rutgers De klinische vraag: Wat moeten/willen de breast specialist en de patiente weten? De prognose: is deze zo goed dat aanvullende therapie niet/nauwelijks aan levensverwachting

Nadere informatie

Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker

Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker Borstkliniek Voorkempen Integratie van de eerstelijns en regionale gezondheidszorg bij patiënten met borstkanker Didier Verhoeven,MD,PhD Herman Roelants 15-16 juni 2011 Verschillend uitgangspunt Het ziekenhuis

Nadere informatie

Sentinelklierprocedure voor het borstcarcinoom

Sentinelklierprocedure voor het borstcarcinoom Sentinelklierprocedure voor het borstcarcinoom Els Van Nieuwenhuysen Dienst Gynecologie AZ Groeninge - Maart 2010 De sentinelklierprocedure Gebaseerd op een systematische wijze van lymfatische drainage

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert

10 e Post O.N.S. Meeting. Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 10 e Post O.N.S. Meeting Ted Goossens Verpleegkundig specialist Oncologie SJG Weert 1 BIOMARKERS, PERSONALISED MEDICINE EN (BIOBANKING) 2 Indeling: Definitie Geschiedenis Plaats in diagnostiek en therapie

Nadere informatie

Update handboek Senologie

Update handboek Senologie Borstkliniek Voorkempen Update handboek Senologie Malle, 5 september 2012 Inhoud Borstkliniek : Cijfers en Europese Erkenning ( MDB ) Epidemiologie Screening Radiologie Pathologie Borstheelkunde Radiotherapie

Nadere informatie

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Status bepaling: 99,4% Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Vóór het starten van de behandeling

Nadere informatie

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige

Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken. Cindy Kenis. Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige Cindy Kenis Geriatrisch Oncologisch Verpleegkundige UZ Leuven, België Geriatrische screening / CGA binnen de zorg voor oudere kankerpatiënten: stand van zaken Introductie (1) Definitie Comprehensive Geriatric

Nadere informatie

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst

Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst 18 mei 2006 Jaarbeurs Utrecht Pancreascarcinoom en kansen voor de toekomst Jan Ouwerkerk Research Coördinator Oncologie Leids Universitair Medisch Centrum Pancreas Carcinoom Incidencie: 33.730 nieuwe patiënten

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet?

Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet? Adjuvant!! Online ~ Wanneer helpt het en wanneer niet? Stella Mook NKI symposium Amsterdam, Oktober 2009 www.adjuvantonline.com Informatie Input Natural Mortality Tx benefit Breast Cancer Mortality Huidige

Nadere informatie

MRI: more is less? Emiel Rutgers

MRI: more is less? Emiel Rutgers Het 9e NKI-AVL mammacarcinoom symposium Less is more? Minder overbehandeling voor meer borstkankerpatiënten MRI: more is less? Emiel Rutgers Indicaties MRI mammae Opsporen van onbekende primaire bij patiënten

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Gerichte niet-invasieve borst-biopsies

Gerichte niet-invasieve borst-biopsies Gerichte niet-invasieve borst-biopsies Dr. Bart Claikens Dienst Radiologie NMR AZ Damiaan Oostende www.radiologie-azdamiaan.be Inhoud -Borstkanker -Het doel van borst biopsies -Wat wordt van radioloog

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

ASCO 2014 mammacarcinoom C.P. Schröder

ASCO 2014 mammacarcinoom C.P. Schröder ASCO 2014 mammacarcinoom C.P. Schröder disclosures Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijke relevante studies Sponsoring of onderzoeksgeld geen geen Support clinical trials Novartis,

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom. 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog

Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom. 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog Ontwikkelingen en behandelmogelijkheden bij de patiënt met oesofagus- of maagcarcinoom 17-9-2015 dr. Marije Slingerland, internist-oncoloog Doelgerichte therapie bij het lokaal gevorderd en gemetastaseerd

Nadere informatie

HER2/NEU kleuringen (IH en FISH) identificatie hoog risico (stadia 1&2) gevoeligheid aan Herceptine (behandeling meta s en zelfs adjuvant)

HER2/NEU kleuringen (IH en FISH) identificatie hoog risico (stadia 1&2) gevoeligheid aan Herceptine (behandeling meta s en zelfs adjuvant) 2.7. Therapie keuze 2.7.1 Predictie van respons Hormoonreceptor kleuringen (IH) voor ER en PR evaluatie van gevoeligheid aan hormonen evaluatie indicatie voor anti-hormonale behandeling HER2/NEU kleuringen

Nadere informatie

Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog

Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog Prof.dr. Epie Boven Medisch oncoloog Nieuwe antikanker medicijnen, hoge kosten Waarom ontsporen cellen in ons lichaam? De normale cel bevat 46 chromosomen, ook wel DNA genoemd - het DNA vormt ons genetisch

Nadere informatie

Osteonecrosis of the jaw (ONJ)

Osteonecrosis of the jaw (ONJ) INLEIDING Welkom 1 2 Osteonecrosis of the jaw (ONJ) Hoe kunnen we dit voorkomen en als het toch optreedt, hoe kunnen we het managen? 3 Complication of bisphosphonate and denosumab use 1 Dit ga je echter

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC)

Coloncarcinoom. Inleiding 13/11/2009. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Coloncarcinoom Ann Van Mechelen ZNA Stuivenberg Inleiding Definitie: kwaadaardige wildgroei van weefsel van de dikke darm. Epidemiologie van het colorectaal carcinoom (CRC) Belgie: 6.500 nieuwe gevallen/jaar

Nadere informatie

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge

Hodgkin lymfoom 2014. Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Hodgkin lymfoom 2014 Dr. A. Van Hoof, hematologie Brugge Wat is Hodgkin lymfoom? Waarom bij mij? Diagnose en stadiumbepaling Behandeling Laattijdige verwikkelingen Lymfomen Ziekte van Hodgkin of Hodgkin

Nadere informatie

IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC

IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC IKZ - 7 dec 2006 Adjuvante en Neo-adjuvante Chemotherapie na curatief geopereerd NSCLC Erik van der Heijden, longarts UMC St Radboud 2005 CBS: Kanker belangrijkste doodsoorzaak in NL Longkanker verantwoordelijk

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium

Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium Oligometastasen: Echt of wishfull thinking? Dirk De Ruysscher, MD, PhD Radiation Oncologist University Hospitals Leuven/ KU Leuven Leuven, Belgium Casus 65-jaar oude blanke vrouw 20 pak jaren Gestopt met

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker INDICATOR B1 Proportie van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie een systeembehandeling voorafgegaan werd door ER/PR-

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu?

2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu? 2014 T4 tumoren/ thoraxwand doet mee, wat nu? Marie-Jeanne Vrancken Peeters Antoni van Leeuwenhoek NKI 2014 Locally advanced mc, Wat nu? Marie-Jeanne Vrancken Peeters Antoni van Leeuwenhoek NKI Locally

Nadere informatie

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm

Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Genes, Molecular Mechanisms and Risk Prediction for Abdominal Aortic Aneurysm Arne IJpma Clinical Genetics Department, Erasmus MC, Rotterdam, The Netherlands Financial Disclosure I have no financial relationships

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands

Niels versus Sonja. Gedoemd te verliezen door Sonja. VU University Medical Center Amsterdam The Netherlands Niels versus Sonja Gedoemd te verliezen door Sonja Belangenverklaring NAAM : Sonja Zweegman ORGANISATIE: Hematologie In overeenstemming met de regels van de Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ), zijn

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend

Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend Het imagen van tumor heterogeniteit bij een patiënte met borstkanker: FEScinerend Lemonitsa Mammatas, internist-oncoloog in opleiding NVMO Nascholing Targeted Therapy, 31 maart 2015 Geen belangenverstrengeling

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

What to include in an array report?

What to include in an array report? What to include in an array report? December 17-19, 2007 Nicole de Leeuw, PhD Department of Human Genetics Radboud University Nijmegen Medical Centre The Netherlands Array analyse criteria a) SNP call

Nadere informatie

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg?

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Symposium (Over)leven na Kanker Tilburg, 8 maart 2013 Dr. V. Lemmens Hoofd Sector Onderzoek, Integraal Kankercentrum Zuid Eindhoven Kwaliteit Kwaliteit: definitie?

Nadere informatie

Mammacarcinoom: nieuwste inzichten op maat voor de huisarts

Mammacarcinoom: nieuwste inzichten op maat voor de huisarts Mammacarcinoom: nieuwste inzichten op maat voor de huisarts Sabine Linn Internist-oncoloog Antoni van Leeuwenhoek Hoogleraar Translationele Oncologie met focus op het mammacarcinoom - UMC Utrecht Disclosures

Nadere informatie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Symposium ter gelegenheid afscheid Ad van Dooren Zelfredzaamheid van patiënten bij gebruik van veilige medicatie. Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Rudolf van Olden, arts Medisch Directeur

Nadere informatie

Secondary use of human biological materials for scientific research

Secondary use of human biological materials for scientific research This presentation is the intellectual property of the author/presenter. Contact mk.schmidt@nki.nl for permission to reprint and/or distribute. Secondary use of human biological materials for scientific

Nadere informatie

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings HMG-CoA Reductase Inhibitors and safety the risk of new onset diabetes/impaired glucose metabolism Final SmPC and PL wording agreed by PhVWP December 2011 Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY

Nadere informatie

Borstoperatie en bestraling: klaar in 1 dag!

Borstoperatie en bestraling: klaar in 1 dag! Borstoperatie en bestraling: klaar in 1 dag! Henk Struikmans 06-11-2013 Behandeling MC 2013 Borstsparende behandeling voor ct1-2; N0-1 tenzij Oudere patiënt: sparend: +/- 30% RT beleid MC bij ouderen?

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

Oncologische zorg bij ouderen

Oncologische zorg bij ouderen Oncologische zorg bij ouderen Balanceren tussen over- en onderbehandeling Johanneke Portielje, HagaZiekenhuis Kring ouderenzorg AMC & partners 12 juni 2013 mamma carcinoom

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Follow-up van patiënten met kanker: wat is bewezen? Jeroen Mebis Medisch Oncoloog Limburgs Oncologisch Centrum Jessa ziekenhuis

Follow-up van patiënten met kanker: wat is bewezen? Jeroen Mebis Medisch Oncoloog Limburgs Oncologisch Centrum Jessa ziekenhuis Follow-up van patiënten met kanker: wat is bewezen? Jeroen Mebis Medisch Oncoloog Limburgs Oncologisch Centrum Jessa ziekenhuis Symposium 20/04/2013 Grote toename van patiënten Incidentie Overleving

Nadere informatie

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus

Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom. 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 2010. Casus Zwangerschap en een Her2/Neu positief Mammacarcinoom Jan Willem de Groot Carolien Schröder 4 e Nascholingsdag Targeted Therapy, 8 april 200 Casus 33-jarige vrouw 7 weken gemelli-zwangerschap Palpabele

Nadere informatie

Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek

Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Aanvraag gegevens ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek Registratie waarvan gegevens worden opgevraagd: DSCA Contactpersoon: Naam: Mw. Drs. J. t Lam - Boer Centrum/ziekenhuis: Radboud umc Adres: Postbus

Nadere informatie

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC

Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC Op weg naar optimale HER2 testing in Nederland? Dr. V.T.H.B.M. Smit Patholoog, LUMC Outline Introductie HER2/Neu Oorzaken van variatie in HER2 testing (E)QA SKML (spiegelinformatie) 2012: twee rondzendingen

Nadere informatie

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon?

Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? 12 e Post O.N.S. Meeting Cancer prehabilitation, Wat is nieuw aan de horizon? Sophie Bunskoek, verpleegkundig specialist, medische oncologie, UMCG Julie Silver MD, associate professor, Harvard Medical

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam (Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Adjuvante chemotherapie bij rectumcarcinoom in Nederland Geloof Gewoonte Evidence-based medicine

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML. wat nu?

Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML. wat nu? Persisterende complete moleculaire remissie na imatinib behandeling voor chronische fase CML wat nu? J.H.F Falkenburg Afdeling Hematologie Leids Universitair Medisch Centrum Geen conflicts of interest

Nadere informatie

EFFECT studie - Formulier follow-up registratie

EFFECT studie - Formulier follow-up registratie EFFECT studie - Formulier follow-up registratie (Opgelet: Tijdstip invullen variabelen: minstens 6 maand na diagnose of na het beëindigen van de adjuvante behandelingen of na de heelkundige ingreep als

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Het initiatief voor het Vlaams Indicatoren Project VIP² gaat uit van de Vlaamse overheid, de Vlaamse vereniging van hoofdartsen en de ziekenhuiskoepels Zorgnet en Icuro.

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

BRAF mutatie en de behandeling van het melanoom. John Haanen

BRAF mutatie en de behandeling van het melanoom. John Haanen BRAF mutatie en de behandeling van het melanoom John Haanen Melanoom 2015 vijfde meest voorkomende vorm van kanker Incidentie >4200 patiënten 15-20% ontwikkelt stadium IV Sterfte: 700-800 patiënten Melanoom:

Nadere informatie

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN ondertitel Liesbet Van Eycken INHOUD > VIP² => Oncologie > Overzicht Kwaliteitsindicatoren Oncologie Meten Monitoring Anticiperen 4.12.14 Vlaams Indicatorenproject

Nadere informatie