EFFECTIEF VERGADEREN; WE DOEN HET SAMEN Whitepaper effectief vergaderen in de bouwsector ir. W.J.A. (Willem) Adriaanssen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EFFECTIEF VERGADEREN; WE DOEN HET SAMEN Whitepaper effectief vergaderen in de bouwsector 2014. ir. W.J.A. (Willem) Adriaanssen"

Transcriptie

1 EFFECTIEF VERGADEREN; WE DOEN HET SAMEN Whitepaper effectief vergaderen in de bouwsector 2014 ir. W.J.A. (Willem) Adriaanssen

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Algemene aspecten vergaderen 3 3. Typen vergaderingen in bouwprojecten 4 4. Werkvormen Brainstorm Instructie Informatieverstrekking Voortgang Besluitvorming 6 5. Basisregels vergaderen 6 6. Rollen en taken deelnemers vergadering Taken voorzitter Taken notulist Taken deelnemers 8 7. Agenda vergadering 9 8. Besluitvorming Verslaglegging vergadering Voortgangsmemo/informatiememo Specifieke aspecten naar type vergadering Stuurgroep Projectgroep Ontwerpgroep Bouwvergadering Werkvergadering Afsluitend , d.d. 6 mei 2014 Pagina 2 van 18

3 1. Inleiding Een mens besteedt maar liefst een kwart van zijn werktijd aan vergaderingen. Vaak zijn dat niet de meest vruchtbare uren. TNO onderzocht een heel nieuwe manier van vergaderen: staand vergaderen. Dit is minder comfortabel en dat komt de besluitvaardigheid van de deelnemers ten goede, met als gevolg een kortere en efficiëntere bijeenkomst. De hoofdconclusie van het onderzoek was veelzeggend: de vergadertijd kon met een derde worden verkort. Behalve tijdwinst leidt staand vergaderen tot een forse kostendaling. Vergaderen kost in Nederland 30 miljard euro per jaar dus de rekensom is snel gemaakt. Ook in bouwprojecten wordt veel vergaderd, en is een veelgehoorde klacht dat vergaderingen niet effectief zijn en te veel tijd vergen. Over vergaderen in het algemeen zijn talloze cursussen en documenten beschikbaar. Dit whitepaper gaat specifiek in op de vergaderingen in de bouwsector en zet uiteen hoe deze effectief kunnen worden georganiseerd. Effectief vergaderen is niet alleen een belangrijke taak van de projectmanager, maar van alle betrokkenen. 2. Algemene aspecten vergaderen Vergaderen kost tijd en daarmee geld, en moet derhalve worden beperkt tot het noodzakelijke. Een vergadering is alleen nodig om: Kennis, creativiteit en vaardigheden te bundelen. Overeenstemming te krijgen en besluiten te nemen. De voortgang te bezien c.q. vast te stellen. Vervolgafspraken te maken om doelen te bereiken. Vergaderen met het volledige team van betrokkenen is tijdrovend en voor een deel van de aanwezigen niet effectief indien de onderwerpen geen betrekking hebben op alle deelnemers. Door continu aandacht te hebben voor de benodigde deelnemers, de te behandelen onderwerpen en het proces van het vergaderen kan hier veel winst worden behaald. Uit wetenschappelijk onderzoek van Van Oortmerssen Working both ways: the interplay of trust and interaction in collaborations (Universiteit van Wageningen) in 2013 bleek dat er een sterke relatie is tussen het aanwezige vertrouwen en de gespreksdynamiek in vergaderingen. Het succes van een vergadering is af te meten aan de snelheid waarmee sprekers elkaar opvolgen. De kern van het effectief vergaderen zit in de VOORBEREIDING. De minimale vereisten voor een goede voorbereiding zijn: Doel van de vergadering en de te behandelen onderwerpen. Agenda. Lijst met deelnemers en hun functie in het project c.q. de vergadering. Voorzitter en notulist. Locatie, geschikte vergaderruimte, tijdstip, hulpmiddelen en versnaperingen , d.d. 6 mei 2014 Pagina 3 van 18

4 3. Typen vergaderingenn in bouwprojecten In onderstaand schema is een gebruikelijke vergaderstructuur in de voorbereidingsfase en de realisatiefase van een bouwproject weergegeven. Mogelijk wordt een dergelijke structuur uitgebreid met werkgroepen voor specifieke gebruikers of een klankbordgroep. Hoewel de namen in de praktijk misschien zullenn afwijken, is de structuur veelal v vergelijkbaar. Aangezien dit een vergaderstructuur betreft met een logische opbouw, o is het noodzakelijk dat deze vergaderingen elkaar ondersteunen en aanvullen. Hiervoor moet bij dee invulling van de deelnemers het zogenaamde linking-pin -principe in het bovengelegen als ondergelegen gremiumm vertegen- worden toegepast. Dit betekent dat er minimaal één persoon zowel woordigd is, zodat deze persoon de benodigde informatie op dee juiste manier en met de juiste context kan doorvertalen. Als dit principe niet wordt toegepast, ontstaan communicatie- doorkomt. problemen doordat verwachtingen niet duidelijk zijn en informatie niet helder Bij deze vergaderstructuur dienen de frequentie en de opeenvolging van vergadermomenten zorgvuldig te worden gekozen, aangezien er een logisch verband bestaat tussen deze gremia. Een te hoge frequentie gaat ten kostee van bilateraal overleg enn productievoortgang. Een te lage frequentie leidt tot ineffectiviteit en onvoldoende betrokkenheid van personen of bedrijven. Daarnaast dienen de planningsaspecten en projectfaseovergangen nadrukkelijk te worden afgestemd met de vergadermomenten, aangezien er vaak besluitenn nodig zijn rondom een faseovergang , d.d. 6 mei 2014 Paginaa 4 van 18

5 Hoe hoger de vergaderfrequentie, des te moeilijker het lijkt om deze vergaderingen effectief te organiseren. Vaak zijn er geen duidelijke deadlines en ontbreekt een heldere agenda. Dit komt doordat de deelnemers zich minder goed voorbereiden en het in de vergadering te behalen resultaat minder duidelijk is. Dit probleem kan ondervangen worden door te besluiten om minder te vergaderen of om als vast onderdeel van de agenda te bespreken wat de agenda voor de volgende twee vergaderingen wordt, zodat de benodigde afspraken ter voorbereiding daarvan kunnen worden gemaakt. Indien vergaderen toch nodig is, kunnen ook alternatieve vormen zoals een telefonisch overleg of een videoconference worden ingezet. Dit bespaart veel reistijd en daarmee kosten. 4. Werkvormen Er bestaan verschillende werkvormen, afgestemd op de doelen die met de vergadering worden beoogd. Deze werkvormen zijn: Brainstorm. Instructie. Informatieverstrekking. Voortgang. Besluitvorming. De meeste vergaderingen bestaan uit combinaties van deze werkvormen Brainstorm Het hoofddoel is het verkennen van oplossingsrichtingen voor een probleem, waarbij de deelnemers worden uitgedaagd om op een creatieve manier bij te dragen. Besluitvorming wordt meestal op een later moment georganiseerd. Een ontwerpgroepvergadering is -somseen voorbeeld van een brainstormvergadering Instructie In de instructievergadering wordt duidelijk gemaakt wat de taken zijn en wie deze uitvoert. Het is niet de bedoeling om uitgebreid te gaan discussiëren. Wel kunnen er vragen worden gesteld ter verduidelijking Informatieverstrekking Bij de informatieve vergadering is het uitwisselen van informatie tussen de deelnemers het doel. Het betreft het versturen en ontvangen van zowel mondelinge als schriftelijke informatie. Vaak wordt de hoofdlijn gepresenteerd, eventueel ondersteund met een document met detailinformatie dat al ter voorbereiding is toegezonden. Er is ruimte voor het stellen van vragen en discussie. Het onderwerp is in deze opzet minder strak ingekaderd, waardoor de discussie gemakkelijk afdwaalt van het onderwerp en in tijd ook makkelijk uit kan lopen. De voorzitter heeft een belangrijke rol om het doel van de bespreking van het onderwerp, het geboekte resultaat en de te maken afspraken duidelijk in beeld houden. In de bouwsector zijn de ontwerpgroepvergadering en de projectgroepvergadering voorbeelden van gedeeltelijk informatieve vergaderingen , d.d. 6 mei 2014 Pagina 5 van 18

6 4.4. Voortgang Dit type vergadering heeft als hoofddoel om de voortgang vast te stellen en naar aanleiding daarvan vervolgafspraken te maken. Het aantal nieuwe onderwerpen is relatief klein ten opzichte van de vaste onderwerpen op de agenda. Het vaststellen van de voortgang gebeurt zowel ten aanzien van de acties uit het verslag als ten aanzien van het project zelf. Vaak heeft een dergelijke vergadering vrij veel onderwerpen, waardoor het zaak is voor de voorzitter om voldoende tempo te maken. Uitgebreide discussies zoals over knelpunten of financiën kunnen vaak beter in een kleiner verband worden afgehandeld. Een bouwvergadering is een voorbeeld van een voortgangsvergadering Besluitvorming Deze vergadering heeft als hoofddoel om te komen tot besluiten. Meestal betreft het een beperkt aantal onderwerpen, zijn deze onderwerpen vooraf goed voorbereid en is er reeds een advies opgesteld. De stuurgroepvergadering is een voorbeeld hiervan. Om te komen tot besluitvorming kan discussie ontstaan en komen soms ook nieuwe of aanvullende vragen op. Het is de taak van de voorzitter om te bewaken of het mogelijk is om tot een verantwoord besluit te komen of dat er naar aanleiding van de discussie nog vervolgonderzoek nodig is en het onderwerp nogmaals ter besluitvorming moet worden voorgelegd. 5. Basisregels vergaderen Voor aanvang vergadering De agenda en alle relevante stukken dienen bijtijds naar de deelnemers te worden verstuurd. Alle deelnemers komen voorbereid naar de vergadering. Dit houdt minimaal in dat ze: weten wat er wordt behandeld en wat er van hen wordt verwacht. Op basis van de ontvangen stukken bereiden zij een oordeel voor en weten ze wat de knelpunten en eigen bespreekpunten zijn. Iemand die niet voorbereid naar een vergadering komt heeft geen toegevoegde waarde en belemmert een effectief proces. Duidelijk dient te zijn wat het mandaat is van de deelnemers aan de vergadering. Zijn ze bijvoorbeeld bevoegd om besluiten te nemen? Belangrijke knelpunten en nieuwe bespreekpunten worden vooraf met de voorzitter afgestemd, zodat dit op de agenda kan worden opgenomen en de overige deelnemers niet overvallen worden. De deelnemers dienen op tijd aanwezig te zijn en de voorzitter te helpen om de vergadering uiterlijk op de geplande eindtijd af te sluiten. Het is aan te raden vooraf en achteraf enige tijd beschikbaar te houden om met de overige deelnemers nog bilateraal te kunnen overleggen. Bij verhindering dient de voorzitter tijdig te worden ingelicht. Indien het mogelijk of wenselijk is, regelt de deelnemer een vervanger , d.d. 6 mei 2014 Pagina 6 van 18

7 Tijdens de vergadering De vergadering dient niet gebruikt te worden voor uitgebreide informatieverstrekking, tenzij dit het doel van het agendapunt is en/of dit niet als onderdeel van de voorbereiding kon. Informatie kan vaak vooraf reeds beknopt toegezonden worden. Zorg dat de acties van de vorige vergadering zijn afgehandeld en dat de relevante betrokkenen hierover zijn geïnformeerd. Volg de structuur van de agenda ter voorkoming van chaotisch bespreken van onderwerpen. Breng onderwerpen in op de relevante momenten in de agenda. Ondersteun de voorzitter in het ordelijk laten verlopen van de agenda. Neem actief deel aan de vergadering, door deel te nemen aan de discussie, vragen te stellen ter verduidelijking en concrete voorstellen in te brengen. Verstoringen zoals telefoneren en behandelen van of anderszins zijn niet acceptabel, aangezien deze de effectiviteit beperken. Houd discussies beknopt en to-the-point. Luister naar hetgeen door anderen gezegd wordt en stel indien nodig verduidelijkingsvragen. Geef iedereen de ruimte om het noodzakelijke te zeggen. Lange monologen zijn niet productief. Maak gezamenlijk bij ieder onderwerp SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) afspraken en zorg dat deze goed worden genotuleerd. Belast de vergadering alleen met onderwerpen die gezamenlijk moeten worden behandeld. Onderwerpen die bilateraal kunnen worden afgehandeld, dienen niet plenair te worden behandeld, aangezien dit te veel deelnemers belast. Klachten en kritiek kunnen geuit worden, mits vergezeld van een voorstel tot oplossing. Alle deelnemers maken aantekeningen van de relevante onderdelen en van de acties die op hen betrekking hebben. Het verslag dient deze acties uiteraard ook te vermelden, maar het direct oppakken van de acties mag nooit afhangen van het ontvangen van het verslag. Na de vergadering Het verslag dient kort na de vergadering te worden verspreid. Opmerkingen op het verslag worden enkele dagen na ontvangst van het verslag gemaakt, zodat correcties voorafgaand aan de vergadering kunnen worden gemaakt. 6. Rollen en taken deelnemers vergadering Alle deelnemers hebben gezamenlijk de verantwoordelijkheid om de vergadering succesvol te laten zijn. Deze taken per deelnemer zijn hieronder uitgewerkt Taken voorzitter De voorzitter: Initieert een vergadering indien daar aanleiding toe is. Stelt de agenda op en formuleert duidelijk de agendapunten. Indien nodig, vindt hierover afstemming plaats met de overige deelnemers. Stuurt de agenda naar de deelnemers, inclusief de bijbehorende documenten. Bereidt overige zaken voor, zoals de organisatie van locatie en faciliteiten , d.d. 6 mei 2014 Pagina 7 van 18

8 Leidt het gesprek tijdens de vergadering. Dit houdt in dat hij: - Vaststelt wie een onderwerp toelicht. - Prioriteiten bepaalt. - Procedurevoorstellen doet en structureert. - Meningen inventariseert. - Deelnemers betrekt of afremt. - De tijd bewaakt. - Samenvat en conclusies trekt. - Te nemen besluiten organiseert. - Besluiten formuleert. - SMART afspraken maakt. Zorgt dat de vergadering op tijd begint en volgt de agenda. Stelt de basisregels en richtlijnen vast en handhaaft deze. Houdt in de gaten of de deelnemers met een juiste houding aanwezig zijn en of er voldoende bereidheid en vertrouwen is om te komen tot een effectief overleg. Is duidelijk over eigen belangen en eigen positie. Heeft mandaat om de vergadering te schorsen en de aanpak te wijzigen. Kan verantwoordelijkheden opleggen aan deelnemers voor bepaalde onderwerpen. Evalueert actief het resultaat van de vergadering en initieert aanpassingen indien nodig Taken notulist De notulist: Noteert plaats en datum, aan- en afwezigen. Deelt notulen in op basis van de agendapunten en notuleert per agendapunt het doel en de afspraken. Vat de inleiding samen. Noteert, indien relevant, standpunten met motivatie. Noteert besluiten met motivatie. Legt acties SMART vast. Noteert datum, tijd en plaats volgende vergadering Taken deelnemers De deelnemers: Bereiden de vergadering voor naar aanleiding van het vorig verslag, de agenda en de ontvangen informatie. Dragen nieuwe items en agendapunten aan bij de voorzitter. Dit zijn minimaal de onderwerpen om de periode na het overleg effectief verder te kunnen en het benodigde resultaat te behalen. Ter voorbereiding op deze nieuwe punten wordt eventuele afstemming hierover met andere deelnemers reeds in gang gezet. Weten vooraf wat de doelstelling van de vergadering en de agendapunten is, wat hun specifieke rol is en wat het te bereiken resultaat moet zijn. Laten ruim van tevoren weten wanneer ze afwezig zijn en regelen, indien wenselijk, een vervanger , d.d. 6 mei 2014 Pagina 8 van 18

9 Zijn op tijd. Luisteren actief en geven de overige deelnemers de gelegenheid hun bijdrage te leveren. Dragen actief bij vanuit hun deskundigheid; beknopt en to-the-point. Maken aantekeningen en noteren eigen acties. Helpen de voorzitter om afleiding te vermijden en actieve deelname te bevorderen. Houden zich aan de vastgestelde richtlijnen en basisregels. Helpen een groepsconsensus te bereiken. Handelen eigen acties conform de afspraak af, bij voorkeur ruim voor een volgend overleg. Melden tijdig aan de voorzitter dat bepaalde afspraken om duidelijke redenen niet konden worden nagekomen en doen een voorstel voor een nieuwe datum. Nemen nieuwe acties mee en zetten deze indien nodig direct uit bij personen die niet aanwezig waren in de vergadering. Behartigen zowel het eigen belang als het belang van de groep. Wachten niet op de vergadering om zaken bilateraal te behandelen, zodat de vergadering minimaal wordt belast. 7. Agenda vergadering Een agenda geeft weer wat het doel van de vergadering is, uitgewerkt in specifieke onderwerpen. Dit betekent dat per onderwerp duidelijk moet zijn wat het beoogd resultaat van de vergadering is. Daaraan schort het bij veel vergaderingen, waardoor deze veel aan effectiviteit verliezen. Nieuwe agendapunten kunnen hooguit nog verkennend worden behandeld. De voorzitter heeft een belangrijke rol bij het opstellen van de agenda. Om te bepalen welke onderwerpen op de agenda moeten worden geplaatst, dient hij dit af te stemmen met de betrokken teamleden. Door dit actief te doen, bijvoorbeeld met een belronde vooraf, worden ook de deelnemers geactiveerd en er op voorbereid dat er een belangrijke vergadering is gepland. Uiteraard kan dit ook schriftelijk. Hierbij is het van belang na te gaan wie de deelnemers zijn en hoe zij betrokken zijn bij het onderwerp. Het maakt nogal verschil of het projectleiders zijn die dagelijks met het project bezig zijn, of bestuurders die eens in de paar maanden een stuurgroep hebben. De onderwerpen en de manier van behandelen moeten hier op worden afgestemd. Daarnaast dient de voorzitter te bepalen wat de prioriteiten zijn in de behandeling van de agendapunten en of er voldoende tijd is om alle punten te behandelen. Per agendapunt moet duidelijk zijn: Wat het onderwerp is. Wat het doel of resultaat moet zijn, bijvoorbeeld discussie, presentatie/informatieverstrekking, brainstorm, vervolgafspraken maken, besluitvorming. Wie verantwoordelijk is voor het onderwerp. Wat de voorbereiding moet zijn en wat de beschikbare informatie daarvoor is. Wat de beschikbare tijd voor het agendapunt is , d.d. 6 mei 2014 Pagina 9 van 18

10 Om de noodzakelijke voorbereiding te kunnen doen, moeten de agenda inclusief bijbehorende stukken uiteraard ruim van tevoren beschikbaar zijn. Zonder voorbereidingstijd kan niet van mensen worden verwacht dat ze weloverwogen besluiten nemen. Om effectief te vergaderen werkt het goed om per agendapunt een korte memo op te stellen met daarin de actuele stand van zaken. Ten behoeve van besluitvorming zou ieder document dat meer dan twee pagina s beslaat een managementsamenvatting of oplegnotitie moeten bevatten. Hierdoor kan de deelnemer zich snel inlezen en hoeft het punt niet meer in de vergadering te worden uiteengezet, waardoor de besluitvorming veel sneller kan plaatsvinden. Vaste agendapunten zijn: Opening en mededelingen. Vaststelling verslag vorige vergadering tekstueel. Vaststelling stand van zaken acties uit vorige vergadering. Actuele vergaderonderwerpen. Rondvraag. Hierbij is het van belang dat alleen kleine nieuwe onderwerpen aan bod komen, anders hadden deze op de agenda moeten worden gezet. Volgende vergadering (datum en agendapunten). Distributie verslag. Het is tevens een optie om als onderdeel van de vergadering de agendapunten voor de volgende vergadering te bepalen. De teamleden zijn er gezamenlijk verantwoordelijk voor dat het proces effectief verloopt. Door vroegtijdig na te denken over de onderwerpen en het resultaat van de volgende vergadering verloopt de voorbereiding daarvoor nog efficiënter. Bij de behandeling van een concreet agendapunt kan een fasering worden aangebracht, namelijk: Voorbereiding. Inleiding probleem en aanleiding. Inventarisatie probleem, beeldvorming en probleemverheldering. Verkenning oplossingsrichtingen, scenario s, voor- en nadelen, randvoorwaarden en consequenties. Meningsvorming/standpuntbepaling. Besluitvorming (door wie en op welke wijze?). Taken verdelen en acties uitzetten (SMART). Afronding. Vergaderingen langer dan 1,5 à 2 uur zijn meestal minder effectief. Plan de tijdsduur dan ook bewust in en zorg dat er op gestuurd wordt , d.d. 6 mei 2014 Pagina 10 van 18

11 Plan tussen vergaderingen minimaal 5 à 10 minuten pauze in, maar bij voorkeur meer zodat de deelnemers de kans hebben om bilateraal nog zaken af te stemmen, dringende s of telefoon af te handelen. Stimuleer deelnemers om voor of na een vergadering tijd te reserveren voor bilateraal overleg. Dit is veel effectiever dan dat iedereen vertrekt en afspreekt om snel weer contact op te nemen. Plan niet meer dan drie vergaderingen direct achter elkaar, uiteraard met een pauze van minimaal 5 à 10 minuten ertussenin. 8. Besluitvorming Een belangrijke functie van vergaderingen is besluitvorming. Daarvoor is het in eerste instantie noodzakelijk om transparant vast te leggen wie welk besluit mag nemen. Verder dient duidelijk te zijn op welke manier besluitvorming plaatsvindt. Dit kan op verschillende manieren: Democratisch: de helft plus een. Meerderheidsbesluit: 2/3e van het totaal. Unaniem of consensus: iedereen stemt er mee in. Vetorecht: als één tegen is gaat het niet door. Delegatie: één persoon of bedrijf. Autoriteit: één persoon beslist. Het is altijd van groot belang om helder af te stemmen wat de besluitvormers nodig hebben om te kunnen besluiten. 9. Verslaglegging vergadering Een verslag dient duidelijk de afspraken, besluiten en acties vast te leggen die zijn gemaakt in de vergadering. Afhankelijk van het soort vergadering worden alleen de acties en besluiten vastgelegd, worden ook de discussies en afwegingen of standpunten vastgelegd, of wordt letterlijk vastgelegd wat er is gezegd. Het verslag dient binnen enkele dagen na het overleg te worden opgesteld en verspreid. Hierdoor kunnen betrokkenen verifiëren of hetgeen is afgesproken juist is genotuleerd, en kunnen zij het verslag ook gebruiken om met hun achterban te delen. Het moet duidelijk zijn wie verantwoordelijk is voor het verslag. Bij voorkeur worden opmerkingen op het verslag reeds voor de volgende vergadering gemaakt, zodat hier niet een deel van de vergadertijd aan hoeft te worden besteed. Dit voorkomt dat inhoudelijke discussies opnieuw worden gehouden , d.d. 6 mei 2014 Pagina 11 van 18

12 Vooraf dient vast te liggen wat het format van het verslag wordt en of er een separate actielijst en/of besluitenlijst komt. In ieder geval dienen afspraken SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) gemaakt en genotuleerd te worden. Dit betekent inclusief een actiehouder en een deadline. Verder is het praktisch om afspraken, acties en besluiten van een uniek nummer te voorzien dat bijvoorbeeld refereert aan de datum of het nummer van het overleg. Hierdoor zijn deze items traceerbaar. Ook is het belangrijk om van afgeronde acties het resultaat goed vast te leggen. Zo wordt voorkomen dat acties wel zijn afgehandeld maar dat dit niet is terug te vinden. Tip Voor de voorbereiding van een volgend overleg: door een verslag te kopiëren op een A3-vel staat de oorspronkelijke tekst links en is er rechts een A4 beschikbaar om te kunnen schrijven. Dit voorkomt veel extra schrijfwerk en het is vooraf al mogelijk om uit te schrijven wat het vervolg is op het actiepunt. 10. Voortgangsmemo/informatiememo Voor het eenduidig informeren van deelnemers en het terugkoppelen van resultaten van acties aan deelnemers van een vergadering kan worden gekozen voor het gebruik van een voortgangsmemo. Hiermee wordt voor iedereen traceerbaar vastgelegd wat de status van een project is, waar mogelijke knelpunten liggen en welke voorstellen ter bespreking en/of besluitvorming worden ingebracht. Voor nieuwe onderwerpen op de agenda kan een informatiememo worden gebruikt. Hierin staan kort het onderwerp, de verantwoordelijke, de aanleiding, de probleemstelling, het voorstel met advies en consequenties en het verzoek tot besluitvorming. Dit voorkomt dat de vergadering moet worden gebruikt om de groep te informeren, waardoor de tijd beschikbaar is om naar aanleiding hiervan vragen te beantwoorden, te discussiëren of besluiten te nemen. Dit verkort de vergadertijd aanzienlijk en verhoogt de efficiëntie. 11. Specifieke aspecten naar type vergadering Stuurgroep Doel Kerntaak van de stuurgroep is besluitvorming. Specifiek aandachtspunt is de manier waarop de projectorganisatie zich verhoudt tot de lijnorganisatie en hoe het mandaat geregeld is. Deelnemers De door de opdrachtgever gemandateerde stuurgroep is het besluitvormend orgaan binnen de projectorganisatie. De deelnemers zijn vaak bestuurders die op hoofdlijnen het project volgen , d.d. 6 mei 2014 Pagina 12 van 18

13 De vertegenwoordigers van de opdrachtgever hebben voldoende mandaat nodig voor de uitoefening van de hier omschreven taken. Tevens moet duidelijk zijn welke besluiten niet in de stuurgroep genomen kunnen worden. Dit wordt echter vaak onvoldoende geformaliseerd. Taken Vaststellen projectorganisatie en Plan van Aanpak. Vaststellen en bewaken randvoorwaarden project (bijvoorbeeld: geld, risico s, organisatie, tijd, informatie, kwaliteit). Besluitvorming buiten mandaat projectgroep. Formele goedkeuring fasedocumenten. Communicatie met belangrijke stakeholders. Vergaderfrequentie Meestal heeft de stuurgroep een lage vergaderfrequentie, waardoor het nodig is om de stuurgroepleden voorafgaand aan het overleg kort te informeren over de stand van zaken. Om de informatie-overload te beperken ontvangen zij bij voorkeur beknopte informatiememo s of managementsamenvattingen, waarin duidelijk staat omschreven waarover moet worden besloten. De projectgroep bereidt dit voor Projectgroep Doel De projectgroep begeleidt de planvorming binnen de door de stuurgroep vastgestelde kaders. Belangrijk is het vaststellen van het eigen mandaat voor het nemen van besluiten, zodat de stuurgroep minder wordt belast en er meer voortgang kan worden geboekt. Binnen de projectgroep vindt informatie-uitwisseling plaats tussen de ontwerpgroep- en bouwvergadering en de gebruikers. Deze informatie-uitwisseling is enerzijds ten behoeve van de uitwerking van de planvorming en anderzijds om de opdrachtgever en/of gebruiker in staat te stellen te anticiperen op de gevolgen van het bouwproces voor de interne organisatie. Deelnemers Projectmanager (voorzitter). Intern projectleider opdrachtgever. Gebruikersvertegenwoordiging opdrachtgever. Architect (op afroep). Installatieadviseur (op afroep). Een vertegenwoordiger van de uitvoerende partijen (indien reeds bekend op afroep). Indien nodig kunnen op ad-hocbasis de adviseurs uit de ontwerpgroep worden uitgenodigd voor een toelichting op de planvorderingen. De vertegenwoordigers in de projectgroep zijn verantwoordelijk voor informatie-uitwisseling met hun achterban , d.d. 6 mei 2014 Pagina 13 van 18

14 Taken Voorbereiden fasegoedkeuring middels afgeronde voorstellen aan de stuurgroep. Besluitvorming binnen mandaat. Maken van keuzes voor oplossingsrichtingen, in opvattingen en prioriteiten op overeengekomen tijdstippen. Projectbewaking in alle facetten; tijd, risico, organisatie, geld, informatie, kwaliteit. Zorg dragen voor optimale informatie naar belanghebbenden. Instellen en coördineren van werkgroepen en/of gebruikersgroepen. Overleg met diverse instanties, zoals gemeente(n). Overleg op hoofdlijnen met eventuele andere opdrachtgevers en/of gebruikers op de locatie. Opstellen van het eisenpakket en vervolgens het wijzigingenbeheer en het bewaken hiervan. Selecteren en contracteren partijen. Informeren en coördineren van externe stakeholders. Coördineren van de raakvlakken met andere projecten. Vergaderfrequentie Tweewekelijks tot maandelijks Ontwerpgroep Doel In de voorbereidingsfase is er de ontwerpgroep die aan de hand van het eisenpakket de bouwplannen gaat ontwerpen. De ontwerpgroep heeft als doel om voorstellen integraal voor te bereiden en af te stemmen alvorens deze worden voorgelegd aan de projectgroep. Daarbij dienen oplossingsrichtingen en scenario s te worden uitgewerkt inclusief voor-/nadelen en consequenties. Vaak zal een architect of installatieadviseur een deel van het ontwerp presenteren en/of nader toelichten. Deelnemers Architect. Constructeur. Installatieadviseur. Bouwfysisch adviseur (op afroep). Projectmanager. Een vertegenwoordiger van de opdrachtgever. Een vertegenwoordiger van de uitvoerende partijen (indien reeds bekend). De mogelijke afstemming tussen twee ontwerpende partijen dient niet in de ontwerpgroepvergadering plaats te vinden, maar bilateraal , d.d. 6 mei 2014 Pagina 14 van 18

15 Taken Vertalen van programmawensen en -eisen in concrete plannen. Coördinatie van de verschillende disciplines. Aanbieden van ontwerpvoorstellen aan de projectgroep. Voorbereiden besluitvorming middels afgeronde voorstellen aan de projectgroep. Plannen toetsen aan het Programma van Eisen, financieel en inhoudelijk. Het vervaardigen van de fasedocumenten; ontwerp en bestek. Vergaderfrequentie De ontwerpgroepvergadering heeft vooral kenmerken van de informatieve vergadering en van de brainstormvergadering. Doordat de vergaderfrequentie vrij hoog is, bijvoorbeeld eens per twee weken, wordt vaak de fout gemaakt dat het verslag van de vergadering de agenda voor het volgende overleg is. Daardoor worden nieuwe onderwerpen onvoldoende geagendeerd en is er onvoldoende druk om onderwerpen in een concreet overleg af te handelen Bouwvergadering Doel De bouwvergadering begeleidt de realisatie binnen de vastgestelde kaders en heeft een sterke relatie met de werkvergadering. De werkvergadering behandelt gedetailleerd de inhoud, de bouwvergadering stelt de stand van zaken vast inclusief de financiën en handelt de knelpunten uit de werkvergadering af. De bouwvergadering is niet bedoeld voor onderhandelingen. Om herhaling van de werkvergadering te voorkomen, kan de bouwvergadering het beste aansluitend aan de werkvergadering worden gehouden. Vaak wordt er geen aparte agenda gemaakt, maar fungeert het verslag van de vorige vergadering als agenda voor de nieuwe vergadering. Dit kan als gevolg hebben dat nieuwe punten niet vooraf worden voorbereid, wat tot een minder efficiënte vergadering leidt. Tevens schuilt hierin het gevaar dat deelnemers pas in de vergadering gaan melden wat er vier weken geleden is afgesproken, of erger nog: erachter komen dat het actiepunt vergeten is. Daarom is het essentieel om vooraf te inventariseren of er nieuwe agendapunten zijn en deze te delen met de overige deelnemers middels een agenda. Niet onbelangrijk is om goed te kijken wie er aanwezig moeten zijn. Indien bijvoorbeeld een adviseur maar één klein actiepunt heeft, waarom zou deze dan de hele vergadering inclusief reistijd aanwezig moeten zijn? Als mensen worden uitgedaagd om al hun huiswerk goed af te ronden en ervoor te zorgen dat er geen knelpunten zijn, is hun aanwezigheid niet vereist. Hiermee ontstaat een win-winsituatie en worden kosten bespaard , d.d. 6 mei 2014 Pagina 15 van 18

Richtlijn voor het werkoverleg

Richtlijn voor het werkoverleg Richtlijn voor het werkoverleg Nummer: 11.0000274 Versie: 0.1 Vastgesteld door het CMT 10 maart 2011 doc.: pz_alle/regelingen/werkoverleg richtlijn Inleiding Communicatie is hét sleutelbegrip als het gaat

Nadere informatie

Handleiding Vergadertechnieken

Handleiding Vergadertechnieken Handleiding Vergadertechnieken Zelfstudie en rapporteren Bij OGO leer je niet alleen via het actief deelnemen aan groepsdiscussies, maar ook via het individueel uitvoeren van zelfstudieopdrachten (ZSO).

Nadere informatie

VERGADEREN VOOR DUMMIES

VERGADEREN VOOR DUMMIES VERGADEREN VOOR DUMMIES DE AGENDA VASTSTELLEN Er zijn verschillende soorten agendapunten: Open Bij open agendapunten zijn er nog geen plannen gemaakt, er is nog geen concreet voorstel. De discussie is

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Logistiek medewerker. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Definitiefase fase 2

Definitiefase fase 2 Definitiefase fase 2 Nu dat jullie als projectteam de startnotitie af hebben, kunnen jullie beginnen met de volgende fase: jullie gaan de startnotitie uitbreiden tot een projectplan en jullie gaan de rollen

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

De gemeente is in alle fasen van elk project regiehouder en neemt initiatieven m.b.t. de regieactiviteiten. Projectfasering Activiteiten Actie door

De gemeente is in alle fasen van elk project regiehouder en neemt initiatieven m.b.t. de regieactiviteiten. Projectfasering Activiteiten Actie door 1. PROJECTFASERING EN ACTIVITEITEN Hieronder staan per projectfase de activiteiten beschreven die in het kader van proactieve regie afgestemd dienen te worden tussen de gemeente en netbeheerders. Daarnaast

Nadere informatie

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST

2: vergaderen VASTE VOORZITTER EN NOTULIST 2: vergaderen Als je lid bent van een studentenraad, vergader je vaak. Je hebt vergaderen met de studentenraad, maar ook vergaderingen met het College van Bestuur en de Ondernemingsraad (OR). Gemiddeld

Nadere informatie

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT!

OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE. Richard Broer trainer/adviseur VERGADERAARS ALERT! 1 OR & VERGADEREN VARIATIE EN VERRASSING HOUDEN DE VERGADERAARS ALERT! Richard Broer trainer/adviseur IS VERGADEREN HET JUISTE INSTRUMENT? 2 Ja! Iedereen tegelijk op de hoogte Korte tijd nodig Synergetische

Nadere informatie

Vergadertechnieken inhoud procedure proces Soorten vergaderingen

Vergadertechnieken inhoud procedure proces Soorten vergaderingen Vergadertechnieken Vergaderen is voor velen een noodzakelijk kwaad. Het is een van de grootste tijdvreters binnen organisaties, maar helaas is vergaderen, mits doelmatig en effectief, nodig om informatie

Nadere informatie

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft

Vergaderen. Auteur: Mark van der Lee. Plaats: Delft. Datum: 17 januari 2014. Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Vergaderen Auteur: Mark van der Lee Plaats: Delft Datum: 17 januari 2014 Organisatie: Haagsche Hogeschool Delft Binnen projecten is het erg belangrijk dat er communicatie is. Dit kan op verschillende manieren

Nadere informatie

Beknopt plan van aanpak project centrale huisvesting

Beknopt plan van aanpak project centrale huisvesting BIJLAGE 2 Beknopt plan van aanpak project centrale huisvesting Het vervolgtraject na het raadsbesluit van 1 juli 2010 april 2010 2010011330 Project 3252 - Voorbereidingsfase centrale huisvesting gemeente

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Supplement f. Functie procesmanager multidisciplinair oefenen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 3 sub f Besluit personeel

Nadere informatie

DBFM-CONTRACT PROJECT X

DBFM-CONTRACT PROJECT X XIII. Consultatiefase Bijlage II Voorbeeld Consultatieprotocol DBFM-CONTRACT PROJECT X (EG 200X/XXX-XXXXXX) DATUM Uitsluitend voor intern gebruik projectorganisatie 2 Inhoudsopgave consultatieprotocol

Nadere informatie

Les E-01 Projectmanagement

Les E-01 Projectmanagement Les E-01 Projectmanagement 1.1 Werken op projectbasis Op allerlei manieren werken mensen in het sociale leven samen om bepaalde doelen te verwezenlijken. Buurtbewoners organiseren een pleinfeest, verenigingsleden

Nadere informatie

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad

BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad BESTEMD VOOR BESTUURSOPDRACHT MAJEURPROJECT VOORTGEZET ONDERWIJS Gemeenteraad STATUS Openbaar DATUM BESTUURLIJKE Wethouder F. Strik OPDRACHTGEVER AMBTELIJKE OPDRACHTGEVER H. Damen hoofd Afdeling Beleid

Nadere informatie

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot)

Doel cliëntenparticipatie (Bergeijk, Bladel, Eersel en Oirschot) Verordening cliëntenparticipatie ISD de Kempen 2015 Artikel 1 Begripsbepalingen 1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden omschreven hebben dezelfde betekenis als

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is:

Projectmatig betekent: op de wijze van een project. Je moet dus eerst weten wat een project is. Een eenvoudige definitie van project is: Projectmatig werken Inhoudsopgave Projectmatig werken vs. niet-projectmatig werken... 1 Projectmatig werken... 1 Niet projectmatig werken... 2 Waarom projectmatig werken?... 2 Hoe herken je wanneer projectmatig

Nadere informatie

Overleggen en vergaderen. 1.1 Behoefte. 1.2 Soorten vergaderingen. 1.3 Basismodel vergaderen. 1.4 Taken van de voorzitter

Overleggen en vergaderen. 1.1 Behoefte. 1.2 Soorten vergaderingen. 1.3 Basismodel vergaderen. 1.4 Taken van de voorzitter Overleggen en vergaderen 1.1 Behoefte 1.2 Soorten vergaderingen 1.3 Basismodel vergaderen 1.4 Taken van de voorzitter 1.5 Taken van alle deelnemers 1.6 Methoden van besluitvorming 1.7 Agenda, stemmen,

Nadere informatie

Voorbeeld Praktijkopdracht. Bibliotheekmedewerker niveau 4

Voorbeeld Praktijkopdracht. Bibliotheekmedewerker niveau 4 Voorbeeld Praktijkopdracht Bibliotheekmedewerker niveau 4 Betreft: Dagelijkse werkzaamheden coördineren Kwalificatiedossier Medewerker informatiedienstverlening 2011-2012 Kwalificatie Bibliotheekmedewerker

Nadere informatie

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het?

Project Start Up Wat is het? Wie nemen er deel? Wanneer kies je voor een PSU? Hoe werkt het? Project Start Up Wat is het? De Project Start Up (PSU) is een krachtige interventie bij aanvang van het project. De PSU is een workshop waarin je de belangrijke aspecten van het project met elkaar inventariseert

Nadere informatie

Format checklist bijeenkomst

Format checklist bijeenkomst Format checklist bijeenkomst Betreft : Datum : Team : Taken Projectleider/Coördinator Projectplan schrijven Bepalen en verantwoordelijk voor budget Vergoeding (reiskosten) deelnemers? Projectgroep samenstellen

Nadere informatie

Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen

Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen Werkoverleg in de groothandel in Levensmiddelen, Zoetwaren, Tabaksproducten en Bakkerijgrondstoffen Maart 2002 INLEIDING Deze brochure is ontwikkeld door vertegenwoordigers van medewerkers en werkgevers

Nadere informatie

Reglement voor de vaste adviescommissies van Wetterskip Fryslân

Reglement voor de vaste adviescommissies van Wetterskip Fryslân Reglement voor de vaste adviescommissies van Wetterskip Fryslân Algemeen Artikel 1 In dit reglement wordt verstaan onder: a. algemeen bestuur : het algemeen bestuur van Wetterskip Fryslân b. dagelijks

Nadere informatie

Projectvoorstellen maken

Projectvoorstellen maken Projectvoorstellen maken 1. Kader 1.1. Gebruiksaanwijzing 1.2. Wat zijn de eisen aan een projectvoorstel? 2. Inleiding 2.1 Signalering 2.2 Vooronderzoek 2.3 Probleemsituatie 3. Doelstellingen en randvoorwaarden

Nadere informatie

MEMO. Wij leveren als gemeente een ambtelijke secretaris.

MEMO. Wij leveren als gemeente een ambtelijke secretaris. MEMO datum : 24 februari 2009 aan : de leden van de raad van : het college kopie aan : onderwerp : instellen commissie Overleg Landelijk Gebied Gemeente Bergen In onze vergadering van 3 februari 2009 hebben

Nadere informatie

Projectmanagement. Hoofdstuk 1 en 2. Roel Grit. Het project Mensen en projecten

Projectmanagement. Hoofdstuk 1 en 2. Roel Grit. Het project Mensen en projecten Projectmanagement Hoofdstuk 1 en 2 Het project Mensen en projecten Roel Grit Instructie docent Er is een aantal dia s met animaties. Als je die niet wilt gebruiken vanwege afdrukken van hand-outs, kun

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

VASTGESTELD DOOR DE KINDCENTRUMRAAD OP 16 november 2015

VASTGESTELD DOOR DE KINDCENTRUMRAAD OP 16 november 2015 KCR Kindcentrum THERESIA Kw Huishoudelijk Reglement KCR Kindcentrum Theresia Eindhoven gevormd door MR en LO (bijlage bij Reglement KCR voor SKPO scholen) VASTGESTELD DOOR DE KINDCENTRUMRAAD OP 16 november

Nadere informatie

Drie aspecten van een vergadering

Drie aspecten van een vergadering Drie aspecten van een vergadering Onderstaand in schema drie aspecten van een vergadering. Alle aspecten verdienen aandacht. Inhoud - onderwerp - gezamenlijke probleemstelling - hoofd- en bijzaken - duidelijke

Nadere informatie

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit.

TRAINING AUDIT. Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. TRAINING Doelen van deze training is: Leden van de auditteams trainen in het uitvoeren van een audit. Voorbereiden van de audit. DAGAGENDA 09.00 09.15 uur: Inloop en koffie 09.15 09.30 uur: Kennismaking

Nadere informatie

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302

Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Functieprofiel: Projectleider Functiecode: 0302 Doel Voorbereiden en opzetten van en bijbehorende projectorganisatie, alsmede leiding geven aan de uitvoering hiervan, binnen randvoorwaarden van kosten,

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT HUISHOUDELIJK REGLEMENT Artikel 1 Dit huishoudelijk reglement bepaalt de wijze waarop de gemeentelijke adviesraad voor milieu en natuur zijn bevoegdheden uitoefent overeenkomstig zijn statuten. Algemene

Nadere informatie

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1 INLEIDING Het Multidisciplinair Overleg (MDO) krijgt een steeds grotere rol binnen Ketenzorg, redenen hiervoor zijn:

Nadere informatie

Productbeschrijvingen generiek

Productbeschrijvingen generiek en generiek 108 Totaalbeeld Toelichting Het totaalbeeld is een informatieproduct dat wordt gegenereerd in de multidisciplinaire hoofdas van de crisisbeheersingsorganisatie in het landelijk crisismanagementsysteem

Nadere informatie

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten

Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten OPDRACHTFORMULIER Een bespreking voorbereiden, notuleren en voorzitten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met een medestudent

Nadere informatie

Communicatieplan Wmo-raad Hellendoorn

Communicatieplan Wmo-raad Hellendoorn Communicatieplan Wmo-raad Hellendoorn 01. Communicatiemiddelen en wanneer en / of waarom. Communicatiemiddel Mondeling Bijeenkomst Wmo-raad Circa een keer per zes weken regulier overleg over zaken aangaande

Nadere informatie

Handleiding Medezeggenschapsraad. Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren

Handleiding Medezeggenschapsraad. Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren Handleiding Medezeggenschapsraad Openbare basisschool Koningin Beatrix in Buren 2015 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Doel... 3 Scholing... 3 Positie MR... 4 Samenstelling MR... 5 Werkzaamheden MR -Verkiezingen...

Nadere informatie

Jaarplan MR Verburchhof Schooljaar 2014-2015

Jaarplan MR Verburchhof Schooljaar 2014-2015 Jaarplan MR Verburchhof Schooljaar 2014-2015 1. Inleiding In dit jaarplan wil de medezeggenschapsraad (MR) van rk basisschool Verburchhof haar uitgangspunten, werkwijze, planning en taakverdeling voor

Nadere informatie

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV

Plan van aanpak. Project : Let s Drop. Bedrijf : DropCo BV Plan van aanpak Project : Let s Drop Bedrijf : DropCo BV Plaats, datum: Horn, 28 september 2012 Opgesteld door: 1205366 1205366smit@zuyd.nl Plan van Aanpak project Let s Drop pagina 1 Inhoudsopgave plan

Nadere informatie

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren OR - competentieprofiel LNV Camiel Schols SBI training & advies Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

Nadere informatie

2. Ik ken verschillende argumenten om scholen te overtuigen van het belang van de monitor.

2. Ik ken verschillende argumenten om scholen te overtuigen van het belang van de monitor. Hand-out Leerdoelen Geef aan waar je staat 1 = dit geldt niet voor mij 2 = dit geldt enigszins voor mij 3 = dit geldt sterk voor mij 4 = dit geldt zeer sterk voor mij 1 2 3 4 1. Ik heb een helder beeld

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

Gaan we verbouwen? De vertrouwde begeleiding van PrachtNova

Gaan we verbouwen? De vertrouwde begeleiding van PrachtNova Gaan we verbouwen? De vertrouwde begeleiding van PrachtNova Een verbouwing is een mooie stap naar een woning die beter past bij persoonlijke wensen en eisen. Maar de verbouwing kan ook een bron zijn van

Nadere informatie

Facilitair accountmanager

Facilitair accountmanager Facilitair accountmanager Doel Inventariseren en analyseren van de wensen en ervaringen van klanten van de dienst ten aanzien van de dienstverlening en het uitzetten van daaruit voorvloeiende activiteiten,

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030 Projectvoorstel Projectopdracht / -voorstel Datum: 8 juli 2010 Versie: definitief t.b.v. definitiefase en ontwerpfase Pagina: 1 / 9 Soort project Extern/Lijn Projectnaam MijnBorne2030 (Herijking Toekomstvisie)

Nadere informatie

PROJECTPLAN MONDZORG IS HOOFDZAAK dd 30 maart 2011

PROJECTPLAN MONDZORG IS HOOFDZAAK dd 30 maart 2011 PROJECTPLAN MONDZORG IS HOOFDZAAK dd 30 maart 2011 A. Inleiding en deelnemende locaties en/of afdelingen Inleiding Aanleiding project Uit onderzoek in 2002 is gebleken dat de mondhygiënische zorg van verpleeghuisbewoners

Nadere informatie

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven

Aan de slag met het. Leren Inhoud Geven Aan de slag met het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven Het ontwikkelmodel Samen Leren Inhoud Geven is een handvat om de dialoog te voeren over de ontwikkeling naar een lerende organisatie. Door hierover

Nadere informatie

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB)

Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) Werkwijze Commissie voor de Begeleiding (CvB) www.zat.nl Over dit instrument 1 Commissies voor de Begeleiding (CvB s) hebben de taak om er met het team voor te zorgen dat iedere leerling optimaal gebruik

Nadere informatie

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland

Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Structuur regionale samenwerking in Regio Rivierenland Gemeenteraden Ambitiebepaling, kaderstelling en controle op hoofdlijnen van beleid Besluiten over meerjarenprogramma s speerpunten Besluiten over

Nadere informatie

(G)MR Scan. werkwijze. Naar verdere professionalisering van medezeggenschap

(G)MR Scan. werkwijze. Naar verdere professionalisering van medezeggenschap (G)MR Scan Naar verdere professionalisering van medezeggenschap werkwijze Het is de bedoeling dat deze scan aan de MR, deelraad of GMR van een organisatie een snel beeld geeft over de professionaliteit.

Nadere informatie

Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Groenalliantie Midden-Holland e.o.;

Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Groenalliantie Midden-Holland e.o.; GROENALLIANTIE MIDDEN-HOLLAND e.o. Instructie voor de secretaris voor de Groenalliantie Midden-Holland e.o. Het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling Groenalliantie Midden-Holland e.o.; in

Nadere informatie

Aanpak projectaudits

Aanpak projectaudits Aanpak projectaudits 1. Inleiding Veel lokale overheden werken op basis van een standaardmethodiek Projectmatig Werken. Op die manier wordt aan de voorkant de projectfasering, besluitvorming en control

Nadere informatie

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt. Vrijwilligersbeleid binnen de schaatsvereniging Van beleid tot uitvoering in de praktijk Schaatsverenigingen en de vrijwilligersproblematiek De doorsnee schaatsvereniging in Nederland is een vrijwilligersorganisatie:

Nadere informatie

DE KRACHT VAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN

DE KRACHT VAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN DEKRACHTVAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN PlanB II iseencompletemethodevoorhetimplementerenvanoperationalexcellenceinorganisaties.hetis integraalonderdeelvanhetoperationalexcellenceframeworkenwordtgebruiktvoorhetimplementerenvan

Nadere informatie

Overleg Bo-Ex met bewonersvereniging complex 501 (vastgesteld 3 maart 2011)

Overleg Bo-Ex met bewonersvereniging complex 501 (vastgesteld 3 maart 2011) Overleg Bo-Ex met bewonersvereniging complex 501 (vastgesteld 3 maart 2011) Datum : donderdag 25 november 2010, 19.00 uur Aanwezig : Annemarie Reintjes, voorzitter Bertus Damen en Michèl Post (bewonersvereniging

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement Ouderraad Openbare Basisschool de Esdoorn, Weerdinge

Huishoudelijk reglement Ouderraad Openbare Basisschool de Esdoorn, Weerdinge Huishoudelijk reglement Ouderraad Openbare Basisschool de Esdoorn, Weerdinge Artikel 1 Begripsbepalingen Dit reglement verstaat onder A. bevoegd gezag : de directeur of zijn/haar vervanger B. School :

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement MR WORMERWIEKEN 2012-2013

Huishoudelijk reglement MR WORMERWIEKEN 2012-2013 Huishoudelijk reglement MR WORMERWIEKEN 2012-2013 Dit is het huishoudelijk reglement van de MR van Interconfessionele Basisschool WormerWieken te Wormer. Artikel 1 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010

Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 Plan van aanpak Centrum Jeugd en Gezin BMWE-gemeenten Februari 2010 1. Aanleiding De BMWE-gemeenten willen zoveel mogelijk gezamenlijk het Centrum Jeugd en Gezin realiseren. Dit plan van aanpak is hierop

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement

Huishoudelijk reglement 19/12/2010 Orchideeënlaan 17-1820 Steenokkerzee1 http://www.milieuraad.be/steenokkerzeel milieuraad1820@skynet.be Tel 02/254. 19.50 (secr. Milieudienst) Huishoudelijk reglement Artikel 1 Dit huishoudelijk

Nadere informatie

Secretaresse Mei 2009

Secretaresse Mei 2009 Functienaam Vastgesteld: Secretaresse Mei 2009 Aard van de functie De secretaresse ondersteunt en faciliteert manager en (beleids)adviseurs. Zij voert haar werkzaamheden voornamelijk zelfstandig uit. Minder

Nadere informatie

Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet

Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet Raadsvergadering, 26 oktober 2010 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Instelling werkgeverscommissie griffie ex artikel 83 Gemeentewet Nr.: 411 Agendapunt: 10 Datum: 11 oktober 2010 Voorgesteld besluit 1)

Nadere informatie

Politieke Avond Gooise Meren Handleiding / Algemene beschrijving.

Politieke Avond Gooise Meren Handleiding / Algemene beschrijving. Politieke Avond Gooise Meren Handleiding / Algemene beschrijving. 1. Inleiding In deze handleiding/beschrijving wordt aangegeven wat het doel c.q. karakter is (van de verschillende onderdelen) van de Politieke

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Het werken aan en en de relatie daarvan met de voortgangsrapportage Gedurende de verdiepingsfase

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid Leg het fundament Crebonummer 91370 Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opdrachten

Nadere informatie

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen RRBOUWRAPPORT 144 Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen 2 Handreiking Virtueel Bouwen Aan de slag met BIM, Gewoon doen! Jan Straatman en Willem Pel, Balance & Result Organisatie

Nadere informatie

Technisch projectmedewerker

Technisch projectmedewerker Technisch projectmedewerker Doel Bijdragen aan de uitvoering van projecten vanuit de eigen discipline, uitgaande van een projectplan en onder verantwoordelijkheid van een Projectmanager/ -leider, zodanig

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

REGLEMENT ORDE VAN DE ALGEMENE LEDENVERGADERING KONINKLIJKE COÖPERATIEVE BLOEMENVEILING FLORAHOLLAND U.A.

REGLEMENT ORDE VAN DE ALGEMENE LEDENVERGADERING KONINKLIJKE COÖPERATIEVE BLOEMENVEILING FLORAHOLLAND U.A. REGLEMENT ORDE VAN DE ALGEMENE LEDENVERGADERING KONINKLIJKE COÖPERATIEVE BLOEMENVEILING FLORAHOLLAND U.A. Vastgesteld op 12 december 2013 Inhoud Inleiding... 3 Artikel 1 - Status en inhoud van de regels...

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase)

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

Onderwerp: Algemeen Bestuur. Beëindiging project Nieuwbouw gecombineerde hoogwaterloods Tradeport Noord te Venlo. Voorstel

Onderwerp: Algemeen Bestuur. Beëindiging project Nieuwbouw gecombineerde hoogwaterloods Tradeport Noord te Venlo. Voorstel Onderwerp: Algemeen Bestuur Beëindiging project Nieuwbouw gecombineerde hoogwaterloods Tradeport Noord te Venlo. Datum: 16 januari 2008 Vergaderingnummer: 1 Agendapunt: 4 Voorstel 1. Instemmen met beëindiging

Nadere informatie

Stuurgroep Nieuw Hydepark

Stuurgroep Nieuw Hydepark Voortgangsrapportage 1 Stuurgroep Nieuw Hydepark Periode januari t/m mei 2013 4 juni 2013 Kleine Synode 21 juni 2013 OZ 13-06 Bestuur Dienstenorganisatie Pagina 3 van 7 Inhoud 1. Inleiding 5 2. Projectkaders

Nadere informatie

Concept Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gebiedscommissies van de gemeente Rotterdam

Concept Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gebiedscommissies van de gemeente Rotterdam Concept Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de gebiedscommissies van de gemeente Rotterdam Gelet op artikel 14 van de Verordening op de gebiedscommissies 2014 Artikel 1

Nadere informatie

Werk- en jaarplan. Medezeggenschapsraad. Julianaschool

Werk- en jaarplan. Medezeggenschapsraad. Julianaschool Werk- en jaarplan Medezeggenschapsraad Julianaschool 2013-2014 Inleiding In voorliggend plan blikt de medezeggenschapsraad van de Julianaschool vooruit op de dingen die gaan komen in het cursusjaar 2013/2014.

Nadere informatie

Postduivenhouders. de route naar een krachtige bond. Gladiators BV. prof. mr. Marjan Olfers

Postduivenhouders. de route naar een krachtige bond. Gladiators BV. prof. mr. Marjan Olfers Gladiators BV Berend Boeijingstraat 105 ML, Amsterdam Telefoon: 068868893 E-mail: molfers@live.nl marjanolfers.nl Postduivenhouders de route naar een krachtige bond prof. mr. Marjan Olfers 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Effectief overleg start met effectief voorzitterschap WWW.OOSTERHOORNMZ.NL

Effectief overleg start met effectief voorzitterschap WWW.OOSTERHOORNMZ.NL Effectief overleg start met effectief voorzitterschap TIPS EN TRICKS Taken voorzitter De vergadering voorbereiding Zorgen dat de vergadering op tijd begint Taken toelichten en verantwoordelijkheden opleggen

Nadere informatie

basis-cv, gericht cv, profielschets, open sollicitatiebrief, gerichte sollicitatiebrief, sollicitatiegesprek en netwerkgesprek.

basis-cv, gericht cv, profielschets, open sollicitatiebrief, gerichte sollicitatiebrief, sollicitatiegesprek en netwerkgesprek. Specificaties Pedagogisch medewerker 3 kinderopvang Niveau: 3 KD: Pedagogisch werk 2012-2013 3.2 Werkt aan het bevorderen en bewaken van kwaliteitszorg T Instructies en procedures opvolgen Prestatie-indicatoren

Nadere informatie

Vooraf. Artikel 1 Vergaderingen en vergaderorde HUISHOUDELIJK REGLEMENT. Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg

Vooraf. Artikel 1 Vergaderingen en vergaderorde HUISHOUDELIJK REGLEMENT. Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg HUISHOUDELIJK REGLEMENT Brede Sociaal Maatschappelijke Raad gemeente Doesburg Vooraf De Brede Sociaal Maatschappelijke Raad (BSMR) van de gemeente Doesburg adviseert het College van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co

360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co 360 feedback rapportage voor de heer J.A. Smit van Jansen & Co 11 februari 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Totaaloverzicht 2 3 Analyse per competentie 3 3.1 Analyseren 3 3.2 Doel- & resultaatgericht

Nadere informatie

<> <>

<<Naam document>> <<Organisatie>> SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting...3 2 Opdracht...4

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR

PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Vastgesteld in de bestuursvergadering van 24 mei 2007 PROFIEL COLLEGE VAN BESTUUR Binnen de voor de stichting geldende statuten en reglementen, is het College van Bestuur het bevoegd gezag van de stichting,

Nadere informatie

Vergaderen, een agenda opstellen en notulen maken

Vergaderen, een agenda opstellen en notulen maken Vergaderen, een agenda opstellen en notulen maken Inhoudsopgave Pagina 1 Inleiding 3 2 Belangrijke regels voor een vergadering 4 2.1 Vergaderregel 1: vergaderen doe je samen 4 2.1.2 Duidelijke regels helpen

Nadere informatie

De planning is realistisch, efficiënt en afdoende afgestemd met de betrokkenen.

De planning is realistisch, efficiënt en afdoende afgestemd met de betrokkenen. Kerntaak 1 Stuurt werkplaats aan 1.1 werkproces: Plant en verdeelt werkzaamheden De deelnemer heeft bij het plannen van de werkorders voldoende rekening gehouden met wat de werkplaats aankan (afgestemd

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2

Communicatieplan Energie- & CO 2 Communicatieplan Energie- & CO beleid Versie 9 - Januari 013 Akkoord Directie: Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1. Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en voorgenomen acties in 01 1.4

Nadere informatie

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties

o Gericht op verleden o Focus op oordelen o Eenrichtingsverkeer o Passieve bijdrage van de medewerker o Gericht op formele consequenties Het zorgen voor een goede basis. Elk bedrijf wil een goed resultaat halen. Dat lukt beter als u regelmatig met uw medewerkers bespreekt hoe het gaat, hoe dingen beter zouden kunnen en wat daarvoor nodig

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0 Projectplanning (extra bij paragraaf 3.1 Imagodoelstellingen) Naast je normale dagelijkse bezigheden kun je ook te maken krijgen met de organisatie van eenmalige zaken. Soms zijn deze heel overzichtelijk

Nadere informatie

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen

Hand-out behorende bij de training. Werkoverleg. Voor iedereen, door iedereen Hand-out behorende bij de training Werkoverleg Voor iedereen, door iedereen Itasc Nederland B.V. Itasc Nederland B.V. Strijp-S, Videolab 3.038 WTC Amsterdam Torenallee 20 Toren C, level Level 14 5617 BC

Nadere informatie

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR

VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR GEMEENSCHAPPELIJKE MEDEZEGGENSCHAPSRAAD secretariaat: Marisja Zych en Inge van der Linden e-mail: secretariaat@bmtskpo.nl Website: www.skpo.nl VERSLAG van de 149e vergadering van de GMR Datum: Woensdag

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 4 Onderwerp: Transformatie jeugdzorg Regionaal projectplan Datum: 10 december 2012 Portefeuillehouder: Jhr. M.R.H.M. von Martels

Nadere informatie