niet in de Sacramenten heiligschennis dweperij beschadiging of misbruik van heilige voorwerpen grappen 17. Voorzichtigheid roken alcoholgebruik

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "niet in de Sacramenten heiligschennis dweperij beschadiging of misbruik van heilige voorwerpen grappen 17. Voorzichtigheid roken alcoholgebruik"

Transcriptie

1 vruchten van verlossing bekomen. De reden is deze, dat een ontwikkelde godsvrucht gepaard gaat met een zekere graad van zuiverheid in de communicatie met God, waardoor het gebed van voorspraak van de ziel een steeds grotere kracht ontplooit bij Gods Gerechtigheid. Godsvrucht moet oprecht zijn. Alleen in dat geval drijft zij waarlijk op het Goddelijk vuur. Indien zij door onzuiverheden aangetast is, is eerder sprake van dweperij. Wat in de volksmond wel eens wordt bestempeld als kwezelarij is in wezen vaak valse godsvrucht (al wil ik uitermate voorzichtig zijn om iemand deze eigenschap toe te dichten, want ook oprecht diepe godsvrucht en bestreving van ware heiligheid wordt door onbegrijpende mensen als kwezelarij afgedaan). Een werkelijk gebrek aan godsvrucht komt tot uiting in gebrek aan lust om te bidden of om de Heilige Mis te bezoeken. Ook hier is echter voorzichtigheid op haar plaats: lusteloosheid in het gebed kan ook oorzaken hebben die niet met een gebrekkige godsvrucht te maken hebben, namelijk tijdelijke vermoeidheid, negatieve ervaringen met religieuze inhoud of andere schokkende ervaringen die voorbijgaand het geestelijk en emotioneel evenwicht verstoren, een geloofscrisis van voorbijgaande aard. Ware godsvrucht is gebaseerd op oprechte liefde tot God (Jezus, Maria). Er is een vorm van godsvrucht, die in feite qua effect nauw verwant is met dweperij, en die gekoesterd wordt door mensen die zichzelf dwingen tot veelvuldig gebed en/of kerkbezoek uit vrees om verdoemd te worden. Dit is geen deugd, doch eerder een gebrek aan liefde en aan vertrouwen op God. Vrees is niet verenigbaar met liefde. Wanneer U iemand werkelijk liefhebt, kan er geen sprake meer zijn van vrees. Hierbij wil ik herinneren aan dat andere woord voor godsvrucht, namelijk vreze Gods. Dit begrip wordt vaak verkeerd begrepen. Godvrezend zijn, betekent niet bang zijn voor God, doch wel bang zijn om God te mishagen. Ware Godsvrucht is inderdaad bezield door het verlangen om God in alles te dienen, dus tevens alles te vermijden dat Hem niet bevalt, Zijn Plan niet helpt bevorderen, of schade toebrengt aan Zijn Werken. Een goed ontwikkelde deugd van godsvrucht vormt één van de sterkste verdedigingsbarrières tegen bekoringen, in die zin dat zij werkt als een soort rem op de neiging om bewust kwaad te bedrijven evenals om anderen aan te zetten tot het kwaad. De reden hiervoor is duidelijk: deze deugd gaat normaal gesproken gepaard met een ontwikkeld zondebesef en een verlangen om Gods zaak te dienen, en een godvruchtige ziel brengt in zich ook een afkeuring van alle zonde tot rijping. Wanneer gebrek aan godsvrucht echt tot een persoonlijkheidskenmerk wordt, heeft de betrokken mens geen lust om te bidden, ziet hij er zelfs helemaal het nut niet van, weigert hij de Mis bij te wonen, gelooft hij 46 niet in de Sacramenten. In een ernstige graad drijft hij de spot met alles wat met godsdienst te maken heeft. Wanneer niet alleen ongeloof of religieuze gevoelloosheid meespelen doch ook een bijmengsel van haat of ernstige antireligieuze bekoring aanwezig is, kan dit uitgroeien tot het opzettelijk bedrijven van heiligschennis in diverse vormen. Heiligschennis wordt ook begaan door gelovigen, zelfs door hen die dagelijks het Heilig Misoffer bijwonen. In vele gevallen gaat het hierbij om onwetendheid. Niettemin wordt vooral van hen verwacht dat zij hun hart voldoende openen voor de bezieling en inspiraties van de Heilige Geest, die elke ziel aanspoort tot de grootste eerbied voor, liefde tot en oprechte communicatie met God en alles waarmee Hij in de mens wil leven. Van heiligschennis is sprake in elke handeling, elk woord en elke gedachte waardoor God en alles wat heilig is, beledigd wordt. Dat kan door beschadiging of misbruik van heilige voorwerpen, maar bijvoorbeeld ook door het spreken van onzuivere woorden waardoor God en alles wat heilig is, in diskrediet wordt gebracht of belachelijk wordt gemaakt. U hoeft slechts te denken aan de vele wansmakelijke grappen die over religieuze thema s verteld worden. Ook de Heilige Communie wordt veelvuldig op heiligschennende wijze ontvangen. Het is betreurenswaardig dat zelfs over essentiële punten in dit verband geen rechtlijnigheid bestaat binnen de Kerk. Eén advies slechts kan ik U geven: betracht overeenstemming met de wijze aanbevelingen van de Paus. 17. Voorzichtigheid De voorzichtigheid is een deugd die berust op het vermogen dat God in de ziel heeft gelegd om goed en kwaad van elkaar te onderscheiden en tijdig te kunnen herkennen wat voor de ziel schadelijk is of niet. Voorzichtigheid wordt vaak onterecht verward met vreesachtigheid of lafheid. Integendeel is deze deugd in werkelijkheid een uiting van wijsheid, en ook van eerbied tegenover datgene dat God U heeft gegeven. Om slechts enkele voorbeelden aan te halen, die in Uw onmiddellijke omgeving kunnen wijzen op onvoorzichtigheid: roken, veelvuldig alcoholgebruik, gebruik van drugs, het gebruik van medicijnen waarvan men op grond van informatie weet dat zij het lichaam en/of de geest schade toebrengen, terwijl er alternatieven voorhanden zijn die even doeltreffend doch niet schadelijk zijn. Het eten van voedingsmiddelen waarvan U weet dat Uw lichaam deze niet verdraagt, is eveneens een vorm van onvoorzichtigheid. Het is waardevol, het niet-nuttigen van deze voedingsmiddelen te beschouwen als een offer dat van U gevraagd wordt. Voorzichtigheid heeft vaak te maken met de wijze waarop de mens zijn lichaam behandelt. Uw lichaam mag in geen geval een afgod worden, maar het is wel de tempel van Uw ziel. Het lichaam is U gegeven om Uw 47

2 stoffelijk leven hier op aarde mogelijk te maken. Uw ziel is niet aan ruimte gebonden, Uw lichaam wèl. Uw lichaam is in zoverre van belang dat het niet alleen dienst doet als vervoermiddel voor Uw ziel, maar ook Uw instrument van uitboeting is. Het lichaam heeft stoffelijke behoeften, en is daardoor gevoelig voor de omstandigheden van de omgeving: honger, dorst, koude, warmte, pijn, ziekte, vermoeidheid: al deze gewaarwordingen berusten op tekorten of verstoringen in het evenwicht van Uw lichaamsprocessen. Deze ongemakken hebben een uitermate belangrijke spirituele functie: offers en boete, die aan God opgedragen kunnen worden tot afbetaling van de schuldenlast die de zielen tegenover Gods Gerechtigheid dragen doordat de mensheid zondigt tegen Gods Wet van Liefde, dus tegen alle deugden. Doordat Uw lichaam moet kunnen dienen als instrument voor uitboeting, wordt U geacht, het voldoende te verzorgen en in stand te houden, want het is en blijft een werktuig in Gods hand, waarover Hij naar Zijn welbehagen en volgens de noden van Zijn Gerechtigheid moet kunnen beschikken. Indien een mens volgens Gods Plan geacht wordt, zijn lichaam gedurende 70 jaar ter beschikking te stellen voor deze genoegdoening aan de Gerechtigheid, doch door overmatige toepassing van schadelijke praktijken (roken, alcoholverslaving enzovoort) zichzelf reeds op de leeftijd van 55 jaar onleefbaar maakt, is het dus alsof hij 15 jaar van Gods Plan steelt. Mensen kunnen hier tegenin brengen dat alles Gods beschikking is, dus ook de leeftijd waarop iemand sterft, en dat is ook zo, maar de zonde schuilt hierin dat de mens hier door eigen handelen een toestand helpt scheppen die God uit Zichzelf nooit zou hebben gewild of bedoeld. Deze zonde of ondeugd noemt de mens roekeloosheid. Een ander voorbeeld is het nemen van risico s die niets te maken hebben met het heil van de ziel: gevaarlijke stunts, recordpogingen in ondernemingen die bewuste gevaren in zich dragen en waarvan men weet dat ze slecht kunnen aflopen, levensgevaarlijke activiteiten die vermijdbaar zijn, enzovoort. Helemaal anders ligt het met bewust martelaarschap, omdat dit wordt ondergaan met de bewuste intentie, God te verheerlijken en zielen te redden. Voor het overige kan als regel worden gesteld: het zichzelf bewust blootstellen aan levensbedreigende situaties, is misbruik van Gods eigendom, want Hij is Heer van het leven, en de mens heeft niet het recht om daar zelf over te beschikken. Geen mens weet wat God met hem voorheeft, waarom of wanneer. Het komt de mens niet toe, eigenhandig in dat Plan in te grijpen. Wanneer U dat toch doet, kan God U terecht veroordelen wegens onvoorzichtigheid. Want wat betekent dit woord in wezen? Voorzichtigheid is het vermogen om te voorzien, vooruit-te-zien. Maar dat kan geen mens, want alleen God weet welke radertjes in elkaar moeten passen om Zijn Plan optimaal ten uitvoer te brengen, en op welk ogenblik dat moet en kan gebeuren. Alleen Hij kan vooruit zien. Bedenk wel dat alles wat U hier op aarde bezit, in feite geen bezit doch slechts 48 allen prijze rustig en vredig in Uzelf terugtrekt, en U in de geest het beeld voorstelt dat U daarmee een roos aan Maria geeft. U zult merken dat U op sommige dagen een hele tuil kunt weggeven, en wees ervan overtuigd dat een veelvoud van die bloemen in spirituele zin daadwerkelijk in Uw ziel teruggelegd wordt. Onze hele samenleving is gekenmerkt door een bedroevend hoge graad van onverdraagzaamheid. Het lijkt wel alsof de ene mens de andere steeds in de weg loopt. Indien U Uw medemens niet onvoorwaardelijk verdraagt, hoe kunt U dan zeggen dat U God liefhebt, terwijl Hij toch Zijn kiem in Uw medemens heeft gelegd? Wanneer deze deugd sterk ontwikkeld is, voelt U bijvoorbeeld niet meer de behoefte om Uzelf te allen prijze te verdedigen. Deze gesteldheid behelst ook een element van wijsheid, namelijk het besef dat het weinig zin heeft, zich door de stem van de wereld (met andere woorden: de meningen van werelds ingestelde mensen) tot strijd te laten verleiden. Verdraagzaamheid is een ware verheerlijking aan Jezus en Maria, die eindeloze beproevingen en onhebbelijkheden vanwege de mensen uit Hun tijd hebben doorstaan zonder de noodzaak te voelen om zich te verdedigen of terug te slaan, noch met daden noch met woorden. God kan oneindig veel doen met lammeren, wolven spelen echter steeds in de kaart van de satan. 16. Godsvrucht In feite is de godsvrucht een elementaire deugd, doordat Uw ziel in zich de sporen bewaart van de herinnering dat zij van God uitgaat, en in elke ziel (bij velen onbewust) het verlangen leeft om naar God terug te keren. God Zelf heeft in de ziel de behoefte gelegd om Hem te zoeken, met Hem in contact te komen, Hem te ervaren. Wanneer deze deugd goed ontwikkeld is, beleeft U echt vreugde aan gebed en aan het bijwonen van de Heilige Eucharistie, en dan zult U ook steeds meer door Gods Geest bezield worden om een groeiende diepgang te verwerven in het begrijpen van Gods Mysteries, in de waarde van godsvruchtige oefeningen en in de diepe betekenis van het Misoffer en van diepzinnige gebeden en religieuze beschouwingen. Het is dan alsof U steeds dieper doordringt in Gods Hart, in het Hart van Maria, in de drijfveren die Jezus hebben bezield, enzovoort. Het is overigens op een hoogontwikkelde godsvrucht dat de genade van groeiende vereniging met Jezus en Maria berust, in de mate waarin deze genade U wordt geschonken. Genaden worden gegeven indien, en in de mate waarin, dit noodzakelijk of nuttig is voor het volbrengen van Uw persoonlijke levensopdracht, dit alles in het licht van Uw functie binnen Gods Heilsplan. Een goed ontwikkelde godsvrucht is heel vruchtbaar voor de zielen. De godvruchtige ziel zelf kan op grond daarvan de treden van vervolmaking beklimmen, die naar de heiligheid voeren, en voor de zielen van haar medemensen grote 45

3 Verdraagzaamheid is het vermogen, te tolereren wat Uw medemens doet of zegt, dus te aanvaarden dat bepaalde dingen gebeuren. Verdraagzaamheid komt neer op het aanvaarden van de eigenheid van Uw medemens, het aanvaarden dat hij anders is dan U omdat God hem zo heeft gemaakt. Het betekent ook dat U Uzelf niet beter acht dan Uw medemens. Verdraagzaamheid behelst ook een totale aanvaarding van het feit dat Gods Wil de details van Uw levenspad uitstippelt, zodanig dat U ook datgene aanvaardt waarmee U het menselijkerwijs moeilijk zou kunnen hebben. Verdraagzaamheid is te beschouwen als een maat voor Uw draagkracht, een maatstaf voor het gewicht van het kruis dat U God op Uw schouder laat leggen zonder te protesteren. In die zin is Uw verdraagzaamheid dan ook in verregaande mate bepalend voor de graad van heiligheid en verheerlijking die U zult bereiken. Elke situatie die zich in Uw leven aandient, hoe banaal deze op zich ook moge zijn, sluit op één of andere wijze in zich een beproeving, een test, aan de hand waarvan God kan aflezen hoe ver Hij met U mag gaan. Aan de hand van het punt waarop Uw reactie negatief wordt, kan Hij vaststellen hoe diep Uw toewijding aan Hem werkelijk gaat. De ziel die waarlijk ja of fiat tot God zegt en diep in het hart in overeenstemming leeft met Gods Wil en Wet, blijft ook in onaangename situaties liefdevol en doet liever een toegeving dan God te bedroeven door een negatieve houding. Er zijn mensen die op alles en iedereen iets aan te merken hebben, op alles en nog wat vitten, en die de fouten van hun medemens dik in de verf zetten, terwijl zij blind blijven voor hun eigen fouten. Over hen zei Jezus dat zij absoluut de splinter uit andermans oog willen verwijderen doch intussen niet zien dat zij zelf een balk in hun oog hebben. Zij uiten gemakkelijk kritiek, en zijn onverdraagzaam tegenover de geringste fout van hun medemens. Deze mensen hebben ook de neiging, eerder hun medemensen te observeren dan in hun eigen hart te kijken. Zij lijken steeds weer de negatieve kantjes van hun medemens in het licht te stellen, en zijn snel geïrriteerd over elke vermeende afwijking, want zij zien soms ook zonden waar er geen zijn. Iemand die onverdraagzaam is, protesteert tegen vele dingen, en lijdt ook vaak aan verstarring in de geest. Hij is ervan overtuigd dat hij alleen gelijk heeft en zich niet kan vergissen. De medemens gaat in zijn ogen voortdurend in de fout, en daarom gaat de onverdraagzame ziel steeds in de (tegen)aanval. Voor de mens met een gebrekkige verdraagzaamheid is zelfs het alledaagse leven in zekere zin steeds een beetje oorlog: hij verkeert constant in staat van alarm, en heeft weinig nodig om geprikkeld, opstandig of ongeduldig te worden en in het harnas te gaan. Een uitstekende oefening om Uw vermogen tot verdraagzaamheid te ontwikkelen, bestaat hierin dat U in de loop van de dag in elke situatie waarin U een negatief gevoel in U voelt opkomen, geestelijk een stapje terug zet, dus niet negatief reageert, doch U ten 44 bruikleen is. Gebruik het daarom met de voorzichtigheid voor zoverre deze U als vermogen in de ziel is gelegd, en neem geen risico s die zowel in dit leven als voor het eeuwig leven ellende kunnen brengen. Wees oordeelkundig en wijs. 18. Gelijkmoedigheid Het woord zelf duidt reeds aan wat deze deugd betekent: een gelijk gemoed bezitten, een stemming zonder te grote uitschieters omhoog of omlaag. Een mens die nu eens uitbundig lacht en dan plots in zak en as zit of heel ontstemd is, kribbig, nors of opvliegend, nodigt zijn medemens niet uit om met hem in contact te treden, want men weet nooit wat men op een bepaald ogenblik aan die mens heeft. Hij is onbeheerst, wat in feite betekent dat zijn ziel de wisselende aandoeningen van het gemoed niet onder controle heeft. Gebrek aan gelijkmoedigheid wijst op een gebrek aan stabiliteit in de persoonlijkheid. Dit gebrek wordt wispelturigheid of wankelmoedigheid genoemd. Deze onstandvastigheid is niet alleen een ondeugd naar Uw medemens, maar ook naar God toe: evenmin als Uw medemens weet wat hij aan U heeft, weet God het. Wankelmoedigheid vormt een heel broos fundament om Uw religieuze beleving op te bouwen. Een mens die niet standvastig is in zijn gemoed, verteert geen enkele stoot op zijn ziel. Elke beproeving kan hem met een klap in elkaar doen storten. Het ene ogenblik kan hij als in een vervoering bidden, het volgende ogenblik valt hij als ongewapend in de klauwen van de satan en maakt hij werkelijk brokken in zijn omgeving. Als toegewijde aan Jezus of Maria zijn deze mensen volkomen onbetrouwbaar, want al naargelang hun stemming van het ogenblik kunnen zij zich plots keren tegen datgene waar zij normaal gesproken voor strijden. Hun liefde is bevlekt en niet onvoorwaardelijk, en slaat heel spoedig om in haat. Hun labiele ingesteldheid maakt hen bovendien zeer beïnvloedbaar. Het ontbreekt hen vaak aan het zelfvertrouwen dat noodzakelijk is voor een rechtlijnig gedrag, en zelfs onwijze praatjes kunnen hen van hun beste voornemens afbrengen. Een mens in ware gelijkmoedigheid laat zich niet vlug van zijn stuk brengen. Zodra hij in iets gelooft, strijdt hij ervoor tot het uiterste. Doordat de fundamenten van zijn geloof stevig zijn, brengen ook ernstige beproevingen hem niet vlug van zijn ideaal af. Zijn liefde zit doorgaans diep geworteld. Men zou de vergelijking kunnen maken met het verschil tussen liefde en verliefdheid: de emotie begint met het vuur van de verliefdheid, doch pas wanneer dit vuur ook na een aantal beproevingen blijkt te blijven branden, is sprake van echte liefde. Verliefdheid zonder diepe wortels is geen echte liefde, doch een tijdelijke gemoedsaandoening. Gelijkmoedigheid gaat over het algemeen gepaard met een sterk geloof in Gods Voorzienigheid. Pas wanneer dit aanwezig 49

4 is, kan het gemoed stabiel blijven in tijden van beproeving. Indien Uw hart opklaart wanneer de zon schijnt, doch verduistert bij elke donkere wolk die overdrijft, bent U licht ten prooi aan allerlei invloeden uit Uw omgeving en zelfs vanuit Uw eigen herinneringen aan bepaalde situaties uit Uw verleden. Indien U daarentegen een hart hebt dat werkt als een zonnecel, die de zonne-energie opvangt wanneer de stralen (in dit geval van Gods Licht van Liefde, Wijsheid en inspiratie) op U neerkomen, en ze afgeeft wanneer de zon zich verbergt, dan zult U ook een (relatief) zonnig gemoed bewaren wanneer de regen op Uw hart neervalt. Wankelmoedigheid schept een gevaar voor Uw eigen ziel en voor de stemming van Uw medemensen. Uw eigen zielsfuncties ontwrichten, is reeds een aanslag op Gods Plannen, doch Uw medemens van zijn slagkracht beroven door hem te hinderen in zijn eigen spirituele werkkracht en voornemens, komt erop neer dat U werkelijk tot instrument van Gods tegenstander wordt. 19. Wijsheid Wijsheid is een ware Gave van de Heilige Geest. Het is de eigenschap van een mens die inzichten verwerft in situaties, systemen en mysteries die louter door het verstand, de intelligentie of natuurlijke kennisverwerving (studie) niet bekomen kunnen worden. Wijsheid is één van de meest opmerkelijke tekenen van Gods werking in en door een ziel. De wijsheid stelt de mens in staat om de vele elementen van Gods Waarheid met elkaar in verbinding te brengen tot een duidelijk geheel, en wel zonder er werkelijk over te redeneren, want Gods Waarheid laat zich louter met het verstand niet vatten. De wijze mens weet heel goed waarnaar hij streeft, en doorgrondt vaak op intuïtieve wijze (dus niet verstandelijk maar eerder gevoelsmatig) het waarom van zijn bestrevingen, de reden waarom hij voor bepaalde idealen ijvert. Hij voelt vele dingen haarfijn aan, doch kan niet steeds uitleggen waarom hij deze gevoelens heeft. Hij lijkt alleen op bovennatuurlijke wijze te weten dat het zo hoort, en dat het Gods wens is dat hij er zich voor inzet. Gebrek aan wijsheid schept een gedrag dat als onoordeelkundig omschreven kan worden. De onoordeelkundige mens neigt tot oppervlakkigheid, hij heeft weinig diepgang in zijn denken (en vaak in zijn voelen), hij gaat ondoordacht te werk en vervalt hierdoor gemakkelijk in dezelfde fouten. Oppervlakkigheid kan zichzelf verraden doordat de mens gemakkelijk in de verleiding komt om zijn medemens heel vlug te oordelen, zelfs op het uiterlijk (U kent ongetwijfeld wel iemand die zijn medemens terzijde schuift omdat diens uiterlijk hem niet ligt ). Hij neemt dan beslissingen die duidelijk niet door Hemelse invloeden bezield zijn. Wanneer deze gesteldheid een enigszins gevorderde graad bereikt, is sprake van dwaasheid. In deze toestand is de mens nauwelijks in staat 50 want het voorleven van een onzuiver voorbeeld kan door God worden beschouwd als misleiding naar Uw medemens toe. Ik heb het in punt 5 reeds gehad over roddel en achterklap als het vellen van oordelen over een medemens. Inderdaad, wanneer U de mildheid betracht en het beoordelen van iemands gedrag strikt aan God overlaat, zult U niet gemakkelijk verstrikt raken in het web dat de duivel zo veelvuldig spant wanneer iemand U aanspreekt in verband met een ander mens. Zeldzaam zijn de gesprekken over een niet aanwezige medemens, waarbij niet geroddeld of zelfs gelasterd wordt. Wees waakzaam. Eén van de uitingen van gebrek aan mildheid, is het schandvlekken van een medemens die ooit een fout heeft begaan waaraan ruchtbaarheid is gegeven. Iemand kan jaren geleden iets hebben gestolen, soms een kleinigheid, doch wordt nog steeds met de vinger gewezen en zelfs nageroepen als een dief. Dat is betreurenswaardig, want hierdoor worden vaak de wegen naar terugkeer tot een deugdzaam leven voor die mens zwaar bemoeilijkt. Hij voelt zich bekeken, kan nauwelijks nog spontaan handelen, wordt voortdurend aan een onzuiverheid uit zijn verleden herinnerd, en niet zelden reageert deze mens daarop door de daad opnieuw te herhalen ( indien men mij toch als een dief beschouwt, en niet wil aannemen dat ik mij kan bekeren, komt het er niet op aan hoe ik mij gedraag... Ik kan toch niets goeds doen in de ogen van de mensen"). Daarom: wee diegene die een medemens met de vinger wijst of hem openlijk herinnert aan een fout die hij een tijd geleden heeft begaan en wellicht reeds heeft uitgeboet in een mate die niemand bekend is. Mensen kunnen wel degelijk veranderen, dat is een groot geschenk van Gods barmhartige Liefde. Twee grote voorbeelden: de Heilige Maria-Magdalena, aanvankelijk prostituee, later één van de vurigste voorvechters van Christus en model van de zuiverste Liefde en boetvaardigheid, en de Heilige Paulus, aanvankelijk vurig vervolger van christenen, daarna vurig prediker van het woord van Christus. Indien U de deugd van de mildheid waarlijk in U tot rijping wilt laten komen, kan ik U daartoe een sleutel in de hand geven die U in staat zal stellen, Uw medemensen met heel andere ogen te leren bekijken: beschouw een mens die zondigt niet als een schuldige, maar als een verblinde, een mens die dwaalt omdat hij door het kwaad misleid is. Zo zal voor U de dag aanbreken waarop U een medemens die tegen U heeft misdaan, niet meer zult veroordelen of met wrok benaderen, doch medelijden met hem zult hebben en in Uw hart Jezus woorden zult herhalen: Vergeef het hem, want hij weet niet wat hij doet. Mildheid heeft nog een andere betekenis, die met het materiële leven te maken heeft, namelijk vrijgevigheid. Het tegendeel van dit aspect is de gierigheid, hebzucht, die raakpunten heeft met het egoïsme. 15. Verdraagzaamheid 43

5 tumorbestrijdend werken) en antidepressiva (medicijnen die gegeven worden aan mensen die depressief zijn). Deze medicijnen grijpen zodanig brutaal in bepaalde lichaamsprocessen in, dat zij een normale energiecirculatie en een normale ontgifting in het organisme onmogelijk maken. Gedragsveranderingen zijn daarvan één van de meest opvallende gevolgen. Een mens die van nature blijmoedig, optimistisch en vriendelijk is, kan na gebruik van dergelijke stoffen nors, kregelig en bitsig worden. In dit geval is geen sprake van een ondeugd, en hoeft niet getwijfeld te worden aan Gods milde vergeving zonder meer. Iets gelijkaardigs kan soms worden vastgesteld bij mensen in doodsstrijd, die plots wilde verwijten om zich heen slingeren en kwetsende en onvriendelijke woorden spreken. Deze mensen kunnen eveneens zo handelen in reactie op bepaalde medicijnen, of onder invloed van grote veranderingen in de stofwisseling, die aan de dood voorafgaan. Een hulpmiddel om U te oefenen in een vriendelijke omgang met Uw medemens, kan hierin bestaan dat U elke mens benadert als een woning van God. 14. Mildheid Mildheid is in zekere zin de basis voor vergevingsgezindheid. Om te kunnen vergeven, is mildheid noodzakelijk. Iemand die niet mild is, blijft wrokkig, en is geneigd om zijn medemens op soms hardvochtige wijze te veroordelen. Dat kan in woorden, maar ook in gedachten of diep in het hart gebeuren. Mildheid is slechts mogelijk wanneer reeds een voldoende grote mate aan naastenliefde aanwezig is, evenals het besef dat ieder mens vroeg of laat fouten kan maken, hoezeer hij zich ook inspant om volmaakt te zijn. Wanneer U in alle omstandigheden moeite doet om de situatie van Uw medemens te begrijpen, zult U niet meer zo licht een oordeel over hem vellen. Oordelen, komt alleen God toe, want Hij is de eeuwige Rechter. Veroordelen is zeker een zonde, want dat is het uitspreken van een negatief oordeel over Uw medemens alsof Uzelf daartoe de alwetendheid en de algehele Wijsheid bezat. Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen. Niemand kan zeggen dat hij nooit in zijn leven een fout heeft begaan, dus heeft niemand het recht om zijn medemens in de geest te stenigen omdat deze gezondigd heeft. Mildheid is daarom ook aanvaarding van Uw medemens zoals hij is, zonder overdreven zwaar te tillen aan eventuele fouten en gebreken, en in het constante besef dat ieder mens door God is gemaakt met zijn welbepaalde eigenschappen, maar dat de betreffende mens nog niet in staat is om daar het beste van te maken. Niemand kan U ertoe verplichten, omgang te onderhouden met een mens die veelvuldig zondigt, maar U mag ook niet iemand de rug toekeren omdat hij eens een fout begaat. Oordeel of veroordeel hem niet, doch bid voor hem en tracht hem het voorbeeld van Uw eigen leven en handelen voor te houden, mits U daarbij zelf de grootst mogelijke zuiverheid betracht, 42 om beslissingen te nemen die een gezond fundament in Gods Waarheid bezitten. Hij is onnadenkend, zelfs losbandig in zijn gedrag. Hij staat ook niet stil bij de gevolgen van zijn handelingen. Wanneer de deugd van de wijsheid heel zwak ontwikkeld is, vertoont de mens gedragingen die kunnen wijzen in de richting van een geestesstoornis, doordat elke Goddelijke bezieling uit het gedrag verwijderd lijkt. Deze gesteldheid maakt heel vatbaar voor bekoring, dwaling, zonde, misleiding, want de mens kan in dit geval nauwelijks goed van kwaad onderscheiden. Er zijn vele aanwijzingen voor het feit dat onze hele moderne samenleving mank loopt op het gebied van de wijsheid. Ik zou het ook zo kunnen uitdrukken: onze maatschappij als geheel, in al haar verbindingen, relaties en radertjes, laat zich niet (meer) door de Heilige Geest bezielen en inspireren. Dat blijkt uit de dwaasheid van het materialisme als leidend principe: alles draait rond winstbejag, geld en de verafgoding van stoffelijke goederen als enige doelstelling van het leven. Het blijkt ook uit de lichtzinnigheid die in de samenleving heerst. Is het U bijvoorbeeld nog niet opgevallen hoezeer alles en iedereen in het belachelijke wordt getrokken? Met alles wordt de spot gedreven. De geest van onze samenleving wordt gekenmerkt door een pijnlijk gebrek aan ernst. Het is alsof werkelijk alle situaties als een grap worden beschouwd. U kunt dit onder andere merken aan de nooit eerder geëvenaarde mate waarin deze gesteldheid systematisch toegepast wordt in de media: televisieprogramma s waarin alles (ook ernstige en zelfs zeer betreurenswaardige zaken) in het belachelijke wordt getrokken of tot voorwerp van vermaak wordt gemaakt, en reclamespots die weinig méér dan onvervalste dwaasheid zijn. Deze ingesteldheid maakt onze samenleving extra onveilig, want zij helpt een atmosfeer verspreiden waarin niets meer ernstig genomen wordt en waarin de waarheid steeds minder te betekenen heeft. Onder de schijn van het luchtig en ongedwongen voorstellen van de gewone dingen des levens (bijvoorbeeld op televisie, in reclame enzovoort) worden in werkelijkheid de leugen, het bedrog, de lichtzinnigheid en een gevaarlijke zorgeloosheid aangeprezen als een nieuwe levensideologie. Mens, open Uw ogen voor de valstrikken van de schijn! Eén van de grote adders die zich onder dit gras verbergen, is deze van de misleiding en vergiftiging van de jeugd. Ook ontspanning is niet steeds meer zo onschuldig. Wees waakzaam, en vergeet nooit dat Jezus U heeft verlost ten koste van onnoemelijk lijden, en dat Hij dit heeft gedaan met als enige doelstelling: het eeuwig heil van alle zielen en de vestiging van Gods Rijk op aarde. Dit ideaal zal niet worden verwezenlijkt zolang de mensheid het leven blijft benaderen met de lichtzinnigheid en de dwaasheid die producten zijn van geesten die de Heilige Geest hebben uitgebannen. 20. Matigheid 51

6 Matigheid is een deugd die alles te maken heeft met het vermogen tot onthechting van materiële dingen, dus het vermogen om de behoeften van de ziel voorrang te geven op de behoeften van het lichaam, die vaak schijnbehoeften zijn. Uw lichaam kan met veel minder rondkomen dan de hoeveelheid materiële middelen die U het gewoonlijk toevoert. Doordat de zintuigen onder allerlei wereldse invloeden een ongekend aantal behoeften voelen, is de mens gemakkelijk geneigd tot overdaad in de bevrediging ervan. Wanneer deze overdaad tot een geregeld terugkerende neiging wordt, kunnen wij spreken van gulzigheid. In feite is overdaad reeds alles wat verder gaat dan datgene wat Uw lichaam strikt nodig heeft om te leven. Eén van de meest sprekende voorbeelden van overdaad of onmatigheid is alcoholisme, drankzucht: het veel meer drinken (en dan nog van een drank die verslavend kan werken) dan nodig om de dorst te stillen. Een ander voorbeeld is vraatzucht: het veel meer eten dan nodig om de honger te stillen of het lichaam behoorlijk te voeden. Een veelvuldig voorkomende vorm van onmatigheid, die de vorm van verslaving kan aannemen, is snoepzucht, de hang naar suikerwaren en gelijkaardige producten die weinig voedingswaarde bezitten doch zeer veel mensen vangt in de strikken van onmatigheid, vaak uit een ongezonde drang naar compensatie voor bepaalde emotionele ongeregeldheden, complexen, verdriet enzovoort. Bij onmatigheid geeft de mens blijk van het feit dat hij niet in staat is om te voelen wanneer de grens wordt bereikt van datgene wat goed is voor hem. Matigheid is een uiting van de intelligentie die God in Uw lichaam heeft ingebouwd om U tijdig te waarschuwen tegen schade die U Uzelf kunt toebrengen. U zou onmatigheid kunnen beschouwen als het negeren van het regelmechanisme dat God Uw lichaam heeft gegeven. In dat opzicht is onmatigheid dus ook een zonde tegen Gods Wijsheid. Onmatigheid is een onvermogen om lichamelijke behoeften te bedwingen. Dat geldt ten aanzien van voedselopname, drank, roken, gebruik van medicijnen en zelfs van drugs, en ook ten aanzien van seksuele behoeften: een bovenmatige seksuele drift die niet onder controle wordt gehouden, is een vergevorderde vorm van onmatigheid, die onder andere kan leiden tot verkrachting en tot ongewenste intimiteiten. Onmatigheid kan zich ook manifesteren door de neiging om Uw medemens te verleiden tot gulzigheid, tot overmatig eten of drinken, tot roken terwijl hij daar niet echt voor voelt, enzovoort. Ik wil ook wijzen op de ondeugd in het verschijnsel waarbij U een medemens aanzet tot ongezonde gedragsverandering doordat U in het openbaar opschept over bepaalde gewoonten (bijvoorbeeld op het seksuele vlak) waaraan deze medemens niet voldoet, zodat hij zich abnormaal begint te voelen en daarom poogt te volgen wat hij op grond van Uw uitspraken meent 52 een andere klok dan Uw lichaam, indien U dit mogelijk maakt door de innerlijke rust te betrachten. 13. Vriendelijkheid Vriendelijkheid is in wezen het vermogen om Uw medemens het gevoel te geven dat Gods Liefde daadwerkelijk door U heen naar hem toestraalt. Deze deugd laat Uw medemens voelen dat U door God bezield wordt en Zijn Liefde verder draagt. Een contact met een oprecht vriendelijke mens is als een streling voor het hart. Indien de vriendelijkheid niet oprecht is, is er sprake van valsheid. Vriendelijkheid voorwenden, kan men niet blijven volhouden zonder vroeg of laat ontmaskerd te worden, want vriendelijkheid kan alleen spontaan en ongedwongen overkomen indien zij werkelijk ontspringt uit een hart dat in zichzelf de ware vrede van God heeft gevonden. Onvriendelijkheid is in de diepte altijd een uitvloeisel van onvrede in het hart, van een niet-aanvaarding van dingen die in Uw leven gebeuren, en zelfs van een gebrek aan vertrouwen in Gods Voorzienigheid. De onvriendelijke mens voelt zich vaak overrompeld door zijn dagelijkse levensomstandigheden en houdt er geen rekening mee dat die toestand net zo goed slechts van voorbijgaande aard kan zijn. Die frustratie wordt dan afgereageerd door norsheid, die snel kan uitgroeien tot een algemeen onvermogen om liefde te geven. Een mens die met zichzelf in de knoei zit, zal ook geen vrede uitstralen naar zijn medemens toe, en zal in zijn hele gedrag doorgaans signalen uitzenden die erop neerkomen dat hij met rust gelaten wil worden. Door onvriendelijk te zijn (ook al is hij zich daar in sommige gevallen niet eens van bewust), werpt hij een muur op, die de medemens duidelijk moet maken dat geen inmenging of geen toenadering geduld wordt, en wordt tevens als het ware gesignaleerd ik voel mij niet best in mijn vel, waarom zou ik jou dan een goed gevoel geven?, met andere woorden waarom zou een ander het beter hebben dan ikzelf?. Onvriendelijkheid schept niet zelden onoverkomelijke communicatiebarrières. Iemand die nors of zonder reden onvriendelijk is, nodigt niet uit tot toenadering. Daarom is dit een ondeugd die uiteindelijk de liefde verwoest. De mens bij wie deze ondeugd veelvuldig optreedt, loopt ook een groot risico om vereenzaamd te raken. Uw medemens kan onmogelijk het gevoel krijgen dat Gods Geest in U woont en werkt wanneer U zich niet vriendelijk en zacht tegen hem gedraagt. Ik moet wel even de aandacht vestigen op een bijzondere oorzaak van onvriendelijkheid die gewoonlijk buiten de schuld van de onvriendelijke valt, namelijk deze welke haar oorsprong vindt in bepaalde chemische veranderingen in het lichaam. Er zijn medicijnen die het gedrag en zelfs het karakter van de mens grondig kunnen beïnvloeden. De duidelijkste voorbeelden hiervoor zijn chemotherapeutica (medicijnen die 41

7 Verlossingswerk. Waarom tracht U dan Jezus niet volkomen na te volgen, op Hem te gelijken, ook in Uw ervaring van de tijd, door Uw religieuze oefeningen te beleven vanuit het besef dat hun effect tijdloos is? Met andere woorden: beoefen Uw gebeden en Uw deelname aan het Heilig Misoffer met veel meer geduld. Tracht langzamer en daardoor ook bewuster te bidden. Laat U in de mysterievolle sfeer van het tijdloze trekken. U zult merken dat dit gecompenseerd wordt doordat U Uw andere levenstaken vlotter zult volbrengen, vanwege de vrede van hart waarmee zij bezield zullen worden, en het feit dat Gods werking in U intenser zal zijn, en de stromen van Goddelijke kracht en wijsheid in U zullen toenemen. Bedenk steeds dat gebeden en een Heilige Mis die in een ijltempo afgehaspeld worden, veel aan waarde inboeten, want ook in de spirituele beleving geldt dat kwaliteit boven kwantiteit staat, met andere woorden: één diep doorleefd en langzaam verricht gebed is meer waard dan drie gebeden die niets méér zijn dan een reeks snel aan elkaar geschakelde woorden. Er is een vorm van ongeduld die te maken heeft met een geprikkelde reactie op beproevingen. Een ontoereikend vermogen om beproevingen te aanvaarden, is op zich een gebrek aan offerbereidheid, doch indien U eerder geprikkeld of geërgerd reageert, kan er ook eerder sprake zijn van ongeduld: de beproeving moet zo snel mogelijk voorbij gaan, eventueel zelfs omdat U het gevoel hebt dat U ze niet aankunt, en het biedt U geen troost, te weten dat beproevingen het eeuwig heil brengen. In feite interesseert U in een dergelijke gesteldheid alleen maar dat U het op dàt ogenblik goed zou hebben. We zouden kunnen stellen dat, wanneer een gelovig mens die op zich de waarde van de offerbereidheid kent, op een beproeving reageert met ergernis, hij vooral blijk geeft van ongeduld, eerder dan van zuiver gebrek aan offerbereidheid. Voor een niet onbelangrijk gedeelte is het ongeduld in de mens een misvorming die in zijn karakter wordt geënt door de gejaagdheid van het moderne leven, een gejaagdheid die op zich reeds een uitvloeisel is van het feit dat de moderne samenleving tuk is op snel winstbejag: er heerst een atmosfeer van succes = rijkdom, en wel liever vandaag dan morgen. Geduld is daarom ook één van de grote deugden die U kan helpen bevrijden uit de verstikkende greep van de wereld, en zelfs indien U op grond van beroeps- en andere verplichtingen in het wereldse ritme moet meedraaien, kunt U door de ontwikkeling van deze deugd in Uw hart een ingesteldheid ontwikkelen die U ondanks een noodzakelijk snel levensritme een aanzienlijke rust en vrede kan leren ervaren. Uw innerlijke beleving hoeft immers niet noodzakelijk gelijk te lopen met het ritme van de handelingen die U stelt: de koorts van Uw handen hoeft geen koorts te verwekken in Uw ziel, indien U alles in vereniging met Gods Wil ervaart, want dan zult U ook begrijpen dat Uw ziel tikt volgens 40 dat U zelf als norm ziet (zelfs al is dit niet zo). Op basis van dergelijke praatjes laten sommige mensen zich inderdaad tot ondeugd verleiden. Matigheid is één van de grote deugden die pleiten voor bezieling door Gods Geest. Om die reden is elke aansporing van een medemens tot onmatigheid breed genomen te beschouwen als een zonde tegen de Heilige Geest. U ontwricht daardoor het denken, voelen en de hele levensbeschouwing van een mens die in zich reeds de weg had gevonden om zich tegen de verleidingen en de greep van de wereld af te zetten. 21. Offerbereidheid De bereidheid om offers te brengen, is voor de vestiging van Gods Rijk op aarde één van de meest waardevolle deugden. Een offer is iets waarvan U afstand doet, iets dat U zou willen hebben of willen doen, maar dat U zich ontzegt uit liefde tot God (Jezus, Maria), omdat deze ontzegging een zeker gevoel van gemis of pijn nalaat. Alle pijn, elke last heeft een grote waarde voor het heil van zielen. Het hele leven van Jezus en Maria op aarde is op dit gegeven gesteund geweest. Alleen om die reden konden Zij de Verlosser en Medeverlosseres van de mensheid zijn. De bereidheid om dingen op te offeren, is niet zo vanzelfsprekend in een samenleving waarin de weelde vrij algemeen verspreid is. Een mens die in armoede leeft, moet vele offers brengen uit noodzaak. Daarom zijn deze offers niet minder waard, want de waarde van het offer wordt in hoge mate bepaald door de liefde waarmee het gebracht wordt. Een mens die in een grotere materiële welstand leeft, kan veel meer ontberen dan een arme, want hij houdt veel meer over na het verzadigen van zijn noodzakelijke levensbehoeften. Nochtans is het vaak zo dat de welgestelde moeilijker tot offers komt dan de arme. Dit heeft veel te maken met het feit dat de arme niet zelden dichter bij God staat doordat zijn hele leven slechts in stand gehouden wordt door volkomen op God te vertrouwen. Naarmate de welvaart in de westerse wereld is toegenomen, is het leven met God minder en minder intens geworden. De welvaart is tot de god van het westen uitgeroepen. Het is echter een god die algemeen verderf van zeden, algemene hebzucht en zonde in vele uiteenlopende vormen in de zielen heeft gezaaid. Offerbereidheid is, breed genomen, de bereidheid om in navolging van Jezus op het kruis te gaan. Het kruis is daarbij symbool voor de lasten van het leven. Deze komen vanzelf, zij horen gewoon bij het leven in de stoffelijke wereld in een stoffelijk lichaam met zijn behoeften en zijn ontsporingen (ziekten, pijnen). Het dragen van deze lasten in liefde, overgave en aanvaarding (toewijding!) vormt op zich reeds een offer. Doch in de engere betekenis van het woord is een offer alles wat U bovenop deze natuurlijke lasten nog vrijwillig zelf aan Uw dagelijks kruis toevoegt, dus een extra last die U Uzelf oplegt. Een voorbeeld: U eet 53

8 graag chocolade, doch raakt gedurende een bepaalde tijd geen chocolade aan. Dat kan lastig zijn, maar precies dat maakt het tot een waardevol offer. Inderdaad, het ontzeggen van voedingsmiddelen is het dankbaarste terrein voor het brengen van offers, want U krijgt er voortdurend gelegenheden toe. De machtigste vorm van offerbereidheid is het vasten. Ik verwijs graag naar De Hemelse Bruiloft voor uitgebreid commentaar op deze uitermate waardevolle praktijk. Het ligt in de menselijke natuur om door offers afgeschrikt te worden. In onze geest is een mechanisme werkzaam dat eerder nastreeft wat wij als aangenaam ervaren, en vermijdt wat ons onaangenaam aandoet. In die zin vergt het brengen van offers dat wij tegen de menselijke natuur durven in te gaan. Is dit dan niet tegennatuurlijk, dus tegen Gods Wil? Allerminst. U mag niet vergeten dat God de mens had geschapen om steeds in volkomen gelukzaligheid in vereniging met Zijn Wil te leven. Pas door de erfzonde, de zonde van ongehoorzaamheid en hoogmoed, is het lijden in de menselijke natuur gekomen. De mens, die dus op dat ogenblik niet meer volkomen geprogrammeerd was zoals God hem had bedoeld (in computertermen zou men kunnen zeggen er is door de erfzonde een virus in zijn basisprogramma geslopen ), heeft sedertdien een groot gedeelte van zijn inspanningen gericht op het vinden van wegen om het lijden te ontvluchten, vandaar bijvoorbeeld alle inspanningen op het gebied van technologie en geneeskunde. Offerbereidheid is in feite een deugd waardoor de mens te kennen geeft dat hij toenadering zoekt tot God via de weg van het kruis omdat hij er zich rekenschap van geeft, en aanvaardt, dat dit de enige weg is om opnieuw aansluiting te vinden bij Gods Barmhartigheid. Waarom? Omdat de zondeschuld van de hele mensheid Gods Gerechtigheid onder druk zet, en God zich niet volkomen met de mens kan verzoenen zolang die zondenlast op de mensheid weegt: de zondeschuld is als een dik wolkendek dat zich tussen God en de mensenzielen heeft geschoven. Om de verzoening opnieuw tot stand te brengen, moet die zondenlast uitgeboet worden (het wolkendek dunner en dunner gemaakt worden, zodat er opnieuw gaten in de bewolking komen om Gods Licht van Liefde en bezieling door te laten). Die uitboeting is de weg van het kruis, de opgeofferde lasten van het leven. Slechts weinigen hebben dit begrepen, en nog kleiner is het aantal van hen die daadwerkelijk gedurende langere tijd (bij voorkeur vanaf de beslissing om het te doen tot in het uur van de dood) de weg van de toewijding en de opoffering bewandelen. De ware offerbereidheid bloeit slechts op de liefde tot het kruis, en op een vermogen om zichzelf boven de eigen wereldse behoeften te verheffen, wat uiteraard een vrucht van genadewerking is. De mens is zo zwak wanneer het erop aankomt, een keuze te maken voor het minder aangename boven het genot of de vermeende behoefte. De bloemenkroon trekt oneindig veel meer aan dan de doornenkroon. De ziel die heeft geleerd, te leven met de ogen en het hart op het eeuwig leven, zal de oneindige schatten 54 U Gods Plan stevig in de war sturen, en in plaats van een vermeend ongunstige situatie recht te trekken, kunt U in werkelijkheid in Gods ogen veel schade aanrichten. Een veel voorkomende bron van ongeduld schuilt in het gedrag van mensen. Erger U daar niet aan. Offer alles wat U stoort op aan God, bid ervoor, en laat het voor het overige los, opdat God Zelf het op Zijn tijd en volgens Zijn groot Plan kan oplossen. U zult ervaren dat dit veel vrede in Uw hart brengt. Het kan voorkomen dat U met de beste bedoelingen bezield, een ontspoorde situatie absoluut zo spoedig mogelijk wil rechttrekken omdat U het gevoel hebt dat U dit aan God verplicht bent. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn met storende toestanden in de kerk. U moet echter leren bedenken dat God andere plannen kan hebben: soms laat Hij de ontsporing van bepaalde toestanden een lange tijd toe opdat daarna de Waarheid des te feller zou schitteren. Inderdaad, indien U voortijdig (dus: vόόr Gods tijd daartoe gekomen is) wil ingrijpen, zal het effect van die ingreep minder groot zijn dan wanneer U God Zelf op Zijn tijd laat ingrijpen. Alleen Hij weet wanneer de tijd voor verandering werkelijk rijp is. Offer intussen Uw teleurstelling op, en doe dat in vereniging met het Smartvol Hart van Maria, en Uw geduld en offer zullen U als positief aangerekend worden. Wat U had bedoeld als een ingreep van liefde tot God (namelijk door een toestand die God wellicht mishaagt, te willen beëindigen) kan op termijn eerder beoordeeld worden als opstandigheid tegen Gods Plan. Geduld en ongeduld houden verband met de wijze waarop U tegen de tijd aankijkt. Tijd is een mysterie op zich. In het stoffelijk leven is de tijdsfactor van beslissend belang doordat niet alle dingen tegelijk kunnen gebeuren. Het stoffelijke leven is door God zodanig georganiseerd dat er steeds een zekere evolutie, een ontwikkeling, een golvende beweging van groei en aftakeling bestaat. Indien alles tegelijk zou gebeuren, zou de materiële wereld geen eeuwen lang blijven bestaan, doch slechts een flits. Het eeuwige leven daarentegen, het ware Leven in Gods Hemels Rijk, is tijdloos. Daarom is het spirituele leven ook tijdloos. Precies om die reden is het mogelijk geworden dat Jezus op een bepaald ogenblik van de geschiedenis in de wereld kwam en het Verlossingswerk voltrok voor alle eeuwen, ook voor deze vόόr èn voor deze na Hem. Om diezelfde reden kunt U op elk ogenblik alles van Uw hele leven toewijden (aan Maria, aan Jezus...), ook datgene wat U vele jaren geleden niet hebt toegewijd, bijvoorbeeld omdat U toen het principe van de toewijding nog niet kende. Houd dit alles even voor ogen. Dit is een grote genade, want anders zou alles wat in Uw verleden ligt, reddeloos verloren zijn en zou ook geen vergeving meer kunnen bestaan voor vroegere zonden die door bepaalde omstandigheden niet onmiddellijk na de feiten gebiecht zijn. Het spirituele, het geheel van de aangelegenheden van de ziel, is tijdloos. Jezus heeft de uitwerking van dit gegeven verzegeld in het grootste geschenk dat God ooit aan de mensheid heeft gegeven: het 39

9 mensen dit om op de gevoelens van hun medemens te spelen teneinde hem te bewegen tot bepaalde handelingen of uitspraken waaruit zij rechtstreeks of onrechtstreeks voordeel kunnen halen. Een bijzondere vorm van bedrog is chantage, omkoperij, waarbij U een medemens onder druk zet opdat deze bepaalde informatie niet zou vrijgeven of zich op één of andere wijze zou gedragen zoals U dit wenst, terwijl hij dit anders niet zou doen. Gewoonlijk wordt bij omkoperij een som geld geboden, waarbij deze gift echter gekoppeld wordt aan bepaalde bedreigingen. Deze handelwijze speelt in op de begeerte van vele mensen naar materieel voordeel. Dit vormt daarom ook een fraai voorbeeld voor het feit dat de zwakheden van mensen ook hun medemensen tot zonde kunnen verleiden. Een correcte beleving van de eerlijkheid wordt niet zelden in de weg gestaan door trots, hoogmoed, vrees voor gezichtsverlies. Indien U iemand beledigt of uitscheldt, achteraf blijkt dat U volkomen ongelijk hebt gehad doordat U de belediging of het verwijt hebt geuit op basis van onjuiste informatie over die mens, maar toch verontschuldigt U zich nooit, dan zondigt U niet alleen tegen de eerbied jegens deze mens, doch ook tegen de nederigheid en tegen de eerlijkheid: U hebt moeten vaststellen dat U ongelijk had, maar stelt niettemin Uw eigen (vergankelijk, want slechts werelds) prestige boven het feit dat U deze mens hebt gekwetst en dat U hem bovendien met een last hebt opgezadeld die hij niet eens op grond van zijn gedrag heeft verdiend (zelfs niet menselijkerwijs gesproken dus, want in Gods ogen is geen enkel verwijt ooit terecht). 12. Geduld Geduld is het vermogen om te aanvaarden dat alles gebeurt op Gods tijd, ook indien deze niet helemaal strookt met Uw eigen verwachtingen en verlangens. Vele mensen worden geërgerd, geprikkeld, nerveus, wanneer een situatie niet helemaal verloopt volgens het ritme dat zij passend achten. Zij vertonen dan de neiging om op de dingen vooruit te lopen, en de zaken een handje te helpen om meer schot in de zaak te krijgen. Zij willen een oplossing zien vόόr de tijd er rijp voor is, en gaan ervan uit dat de zaak alleen maar gediend kan zijn met een zo snel mogelijke afwikkeling. Nochtans is dit niet noodzakelijk het geval. Alleen Gods Wijsheid beschikt wanneer de volheid van de tijd gekomen is om iets tot stand te brengen of te laten eindigen. Zolang een situatie waar U niet onverdeeld vrede mee hebt, blijft aanhouden, wordt U geacht, deze in overgave te dragen, in de wetenschap dat God ze wel zal veranderen (indien die verandering althans in overeenstemming is met Zijn Plan van Heil) zodra Hij in Zijn onovertrefbare Wijsheid vaststelt dat alle factoren voor die verandering gunstig zijn voor een optimaal effect ten dienste van de verwezenlijking van Zijn Plan. Door zelf bruusk in te grijpen, kunt 38 vinden die verborgen liggen in de beproevingen en de vrijwillige offers, want haar ogen kijken dwars doorheen het wereldse slijk dat om de schijnbaar mooie verlokkingen ligt. De meeste mensen betreden dit terrein van de bovennatuurlijke emoties nooit, sommigen doen dit nu en dan wel doch zijn daar weinig standvastig in, en voor een kleine minderheid wordt dit een echte levensstijl. Zij slagen erin, het lichaam zoveel mogelijk te zien als een middel om offers te brengen, in plaats van als iets dat tot doel van alle aandacht en genot moet dienen. Offerbereidheid is de deugd die de mens aanzet tot het uitspreken van het jawoord, het Fiat Voluntas Tua (Uw Wil geschiede), in navolging van Maria s Mij geschiede naar Uw woord, dus tot de totale toewijding. Het is de deugd van de zelfverloochening, want zolang men zichzelf te belangrijk acht, zal men weinig geneigd zijn om offers te brengen. Talrijk zijn zij door wie de deugd van de offerbereidheid nauwelijks beoefend wordt. Het dagelijks kruis met aanvaarding en liefde dragen, is voor weinigen weggelegd. Vele mensen komen in opstand bij de geringste tegenslag, en laten geen gelegenheid voorbij gaan om te klagen over hun beproevingen en hun lijden, of om deze op te blazen tegenover ieder die daar oren naar heeft, in de hoop, hun kruis zo zwaar mogelijk te laten lijken en zo mogelijk te worden bewonderd om hun inzet, hun moed en hun vermogen om zulke zware lasten te torsen. Van hen zei Jezus overigens dat zij hun loon reeds hebben gehad, en dus voor het eeuwig Leven nog weinig verdiensten zullen overhouden aan het kruis dat zij hebben gedragen. 22. Boetvaardigheid Boetvaardigheid, de bereidheid om boete te doen, is zeer nauw verwant met de offerbereidheid. Boete is elke handeling waardoor men zichzelf een last oplegt die bedoeld is om zonden (van zichzelf of van anderen) goed te maken tegenover Gods Gerechtigheid. Terwijl offerbereidheid vaak verwijst naar de bereidheid om iets te laten wat men nochtans liever wèl zou hebben of doen, verwijst boetvaardigheid doorgaans naar het wèl doen van iets wat men liever niet zou doen. De beide deugden berusten echter op eenzelfde principe en gaan over het algemeen dan ook samen. De boeteling beschouwt boetedoening als hoogste goed voor de zielen, en streeft ernaar, alles wat hem genot kan verschaffen, zoveel mogelijk te vermijden. Men zou kunnen stellen: hij is hard voor zichzelf, al wil ik hierbij onmiddellijk aantekenen dat ook deze zienswijze afhankelijk is van wat men van het leven verwacht. Het ontzeggen van genot, zelfs het nastreven van relatieve zelfkastijding (men hoeft niet noodzakelijk aan zelfgeseling te doen om boeteling te zijn!) kan ervaren worden als een balsem voor de ziel, doordat het alle verbindingskanalen met God wijd openstelt. Onder relatieve zelfkastijding versta ik hier: zichzelf niet in de watten leggen, geen inspanning schuwen, niet 55

10 terugdeinzen voor het dragen van pijn of ongemak om voor de ziel van een medemens genaden af te smeken. Een dergelijke ingesteldheid komt bij vele mensen over als middeleeuws, eigen aan aloude strenge kloosterpraktijken of voorbehouden aan kluizenaars die dweepten met heilige intenties. Niets is minder waar. Vooral in deze tijd van relatieve overvloed is boetvaardigheid goud waard om de gemeenschappelijke zondeschuld van de mensheid te helpen afbetalen. Wie dit beschouwt als een geestelijke dwaling van een zonderling, heeft het ware leven met God (en met Maria) niet begrepen, en heeft evenmin begrepen dat ook in onze tijd nog steeds zielen geroepen worden tot de weg van de mystiek, het intens rechtstreeks contact met de Hemel (Maria, Jezus), een weg die gewoonlijk gepaard gaat met een genadevolle roeping tot strenge boetvaardigheid. Boetedoening zuivert de ziel. Die zuivering is nodig om te groeien. Ik heb het in De Hemelse Bruiloft uitgebreid over dit hele systeem gehad, en zal er daarom op deze plaats niet verder over uitweiden. Evenals voor de offerbereidheid geldt ook voor de boetvaardigheid dat zij door de meeste mensen geschuwd wordt, om dezelfde reden: het brengen van verstervingen en van offers wordt beschouwd als niet verenigbaar met een overvloedsmaatschappij. Eeuwenlang hebben de meeste mensen het moeilijk gehad. Ook de oorlogsjaren in de twintigste eeuw hebben vele ontberingen gebracht, en zij die deze hebben doorstaan, zijn verleid door de relatieve weelde van de naoorlogse periode. De generaties die daarna zijn gekomen, zijn opgegroeid in die relatieve weelde, en zijn vaak ook verwend door hun ouders, die wilden dat het hun kinderen beter zou vergaan dan henzelf. Bedenk daarbij dat intussen de christelijke waarden steeds minder ingevolgd zijn, en U begrijpt waarom boetvaardigheid door zeer velen wordt beschouwd als een flinke stap achteruit. Dat is betreurenswaardig, want de materiële overdaad en het stijgend onvermogen om zich iets te ontzeggen, heeft talloze zielen sterk verontreinigd. Het aloude Romeinse gezegde Mens sana in corpore sano (een gezonde geest in een gezond lichaam) moet ook hierop van toepassing worden geacht. U hoeft U slechts aan te wennen om geregeld religieuze vastendagen in Uw leven in te bouwen, en U zult ervaren hoeveel zuiverder U alles gaat aanvoelen. Vasten, als koningin van de boetedoening, stort veelzijdige genaden in de ziel. Bedenk bovendien dat er nog een vorm van boetedoening bestaat die zeer waardevol is en U toch (indien U om gezondheidsredenen niet mag vasten) van lichamelijk vasten kan vrijstellen: de boetedoening van de geest, de mond en het hart. Een paar voorbeelden: leg Uzelf tijden van zwijgen op (vooral, doch niet alleen, indien U te veel spreekt), verbied Uzelf een dag lang (liever een leven lang, maar ik wil U niet meteen ontmoedigen...) om ook maar één negatief woord over Uw medemensen te uiten, leg Uzelf op om liefdevol te zijn tegen iemand die U eerder vlug 56 bewoordingen laten blijken welk lot de Farizeeën in de eeuwigheid te wachten stond vanwege hun onoprechtheid en de valstrikken die zij voortdurend met vleierige woorden poogden te spannen. 11. Eerlijkheid Eerlijkheid is in bepaalde opzichten nauw verwant met oprechtheid. In feite is het één van de deugden die U het best beschermt tegen de macht van het materiële, want een eerlijk mens is iemand die volkomen weerstand weet te bieden tegen elke verleiding van materiële zelfverrijking. Gebrek aan eerlijkheid is alles waardoor U afwijkt van de waarheid. Een eerlijk mens is iemand die in elke situatie volkomen handelt in overeenstemming met Gods Wil, en daarbij zijn eigen belangen verloochent. Hij staat erop dat ieder krijgt wat hem toekomt, zelfs indien zich situaties aandienen waarin zijn eigen belangen gediend kunnen worden zonder dat een ander daar duidelijk nadeel van ondervindt. U hoeft slechts te denken aan belastingfraude: hoe gemakkelijk wordt deze soms weggewuifd met de redenering dat de staat toch een onpersoonlijk begrip is; of gebruikmaking van de goederen van een bedrijf omdat het toch rijk genoeg is en niemand er persoonlijk nadeel van ondervindt. Ware eerlijkheid vereist dat U ook in die gevallen aan de keizer geeft wat aan de keizer toekomt, en aan God geeft wat aan God toekomt, zoals Jezus deze deugd machtig heeft omschreven. Onder oneerlijkheid vallen ook elke vorm van bedrog, leugen, oplichting, uitbuiting en bewuste misleiding van een medemens, alsook het achterhouden van vergoeding of het te weinig betalen aan een medemens die voor U heeft gewerkt. Bedrog is niet alleen een oneerlijkheid tegenover een individuele, tastbare persoon, maar bijvoorbeeld ook, zoals reeds aangestipt, tegenover een ontastbare instelling zoals de Staat (zoals bij belastingontduiking en fraude), of het bedrijf waar U werkt (denk aan diefstal of het onrechtmatig toeeigenen van goederen van de onderneming). De zogenaamd rechtvaardigende uitspraken het behoort toch niemand persoonlijk toe of ze zijn rijk genoeg, zijn uitvluchten waarmee het geweten wordt vermoord, want in Gods ogen is dit net zo goed oneerlijkheid. Bedenk dat U steeds ten minste twee slachtoffers maakt: God, en Uzelf (Uw ziel). Ook in de gevallen waarbij hier op aarde schijnbaar geen benadeelden zijn, zult Uzelf voor de nadelen moeten betalen na Uw oordeel voor Gods Troon. Eveneens als oneerlijkheid aan te merken, hoewel het door velen niet zo beschouwd zal worden, is de neiging om te overdrijven, te bluffen, gebeurtenissen of ervaringen af te schilderen alsof ze veel erger waren dan in feite het geval is geweest. Mensen doen dit geregeld om bij hun medemens bewondering of medelijden af te dwingen. Soms doen 37

11 werkelijkheid met de bedoeling dat hij zou denken Ach, nu ik je zie, ik moet je nog iets geven. Spreek ook geen woorden die U niet meent. Indien U liever geen positief woord tot Uw medemens richt (bijvoorbeeld een complimentje), zwijg dan liever dan te veinzen dat U hem prijst. Wees ook niet vriendelijk in iemands aangezicht om, zodra hij U de rug heeft toegewend, hem te bekladden. Doe dit zelfs niet in gedachten, want ook de niet in handelingen omgezette ondeugd is reeds een ondeugd in de geest. Ook in dat geval geldt: wees liever vriendelijk en zeg daarna geen negatief woord, of indien dit niet lukt: zwijg gewoon van meet af aan. Wees geen farizeeër in woord en daad. Een ware gruwel in Gods ogen is de valsheid, de gesteldheid waarbij men zich anders voordoet dan men werkelijk is, of niet in overeenstemming met de ware gevoelens in het hart. Jezus noemde mensen die zo handelden reeds huichelaars of schijnheiligen (Hij heeft dit meer dan eens gezegd tot de Farizeeën, die uiterlijk voor heilig wilden doorgaan, doch inwendig zo verdorven waren als een graf vol wormen). Een vals mens kan vergeleken worden met een nachtegaal die sist als een slang: hij wil zoet, vleierig en bekoorlijk overkomen, doch uit hem komt niets dan vergif voor de zielen. Onoprechtheid komt vaak tot uiting in achterbaks gedrag. Achterbaksheid is een vorm van heimelijk gedrag, net zoals listigheid. Deze gedragswijzen bloeien alle op dezelfde kern van misleiding: zich anders voordoen dan men is, en situaties scheppen die een beeld voorwenden dat niet met de werkelijkheid overeenstemt. Tot deze gedragingen behoort overigens ook het kruiperige gedrag van sommige mensen. Zij benaderen U met een overdreven doch holle glimlach en een zodanig opgeschroefde voorgewende nederigheid dat het lijkt alsof zij U ieder ogenblik als een slaaf te voet zouden willen vallen, doch koesteren in hun hart soms de meest roofzuchtige gevoelens jegens U. Gewoonlijk bezondigen deze mensen zich bij de eerstkomende gelegenheid ook aan roddel en achterklap in Uw nadeel. Een veel voorkomende vorm van onoprechtheid bestaat hierin, op andermans gevoelens te spelen om daar zelf voordeel uit te halen. Dit is misbruik van de liefde of het goed vertrouwen van Uw medemens: U poogt iemands hart te raken om hem mild jegens U te stemmen. Een vorm hiervan is de vleierij, waardoor U Uw medemens op onoprechte wijze ophemelt om hem gunstig tegenover U te stemmen, terwijl U hem in feite geen zuiver hart toedraagt. Deze gedragswijzen zijn ware beledigingen aan Gods adres omdat zij misbruik maken van de Liefde, de ware motor van alles wat heilig is. Zij vervalsen en verminken de diepe aard van de Liefde en veranderen deze tot een lokmiddel, zoals een prachtige vrucht die verziekt of doodt zodra men erin bijt. Geen mens bedient zich ongestraft van Gods attributen voor de verwezenlijking van duistere doelstellingen. Jezus heeft in onmiskenbare 36 op de zenuwen werkt, enzovoort. U zou er verbaasd over kunnen staan welk zalig gevoel U s avonds over de voorbije dag zult hebben. Waarom? Omdat Uw ziel dan de ware verbinding met God teruggevonden heeft. 23. Betrouwbaarheid Betrouwbaarheid is de mate waarin Uw medemens op U kan betrouwen, dus de mate waarin hij aan U een houvast heeft. Een betrouwbaar mens is een mens waarop men kan bouwen. Dat is nodig om tot gezonde relaties te komen. Uw medemens moet weten dat U Uw woord nakomt, en niet ja zegt terwijl U neen denkt of althans niet met volle overtuiging achter Uw beloften staat. Betrouwbaarheid houdt in hoge mate verband met gelijkmoedigheid, want iemand met een wispelturig gemoed is als een bouwvallig huis: het is gevaarlijk om er in de buurt te blijven, vooral wanneer het waait. Wanneer het een mens ontbreekt aan betrouwbaarheid, wordt hij onberekenbaar genoemd: U kunt er geen staat op maken, en zult niet vlug geneigd zijn om hem iets toe te vertrouwen, zeker niet indien het iets belangrijks is. In het licht van deze laatste opmerking is betrouwbaarheid een gesteldheid die van U verwacht wordt als fundament voor toewijding. God kan geen huis bouwen op een mens waarop Hij niet ten volle kan betrouwen. U moet eerst blijk geven van het feit dat U niet te gauw uit het veld geslagen wordt, pas dan kan God U inzetten voor de verwezenlijking van Zijn Plan. Indien U dus waarlijk God (en Maria) wil dienen, zult U eerst beproefd worden, onder meer op Uw betrouwbaarheid. Wanneer U voldoende standvastig blijkt te zijn, kunnen U bijzondere taken toevertrouwd worden. Alle Werken van God zijn heilig. Een heilig Werk wordt niet toevertrouwd aan een ziel die vandaag geestdriftig is doch zich morgen reeds onderkoeld en onverschillig terugtrekt. Nauw samenwerken met God, is een heilig verbond, vergelijkbaar met een huwelijk, en dat kan alleen aangegaan worden met iemand die rechtlijnig is, en zich langdurig voor zijn zaak weet in te zetten, dus betrouwbaar is. Het niet nakomen van afspraken, is een uiting van onbetrouwbaarheid. Ik zal het in punt 44 nog over afspraken hebben. Laat ik hier alvast zeggen dat de mate waarin iemand stipt zijn afspraken met U nakomt, een goede aanwijzing geeft voor zijn betrouwbaarheid. Een andere vorm van onbetrouwbaarheid is het niet nakomen van beloften. Wanneer U Uw medemens iets belooft, moet U een inspanning leveren om deze gestand te doen. Indien dit door omstandigheden buiten Uw wil niet (meer) mogelijk blijkt, moet U de eerlijkheid hebben om hem dit te zeggen, en hem niet in het ongewisse te laten. Sommige mensen doen beloften en komen daar achteraf nooit 57

12 meer op terug omdat zij vergeetachtig zijn. In dit geval gaat het doorgaans niet om een opzettelijk verzuim, doch wanneer U weet dat Uw geheugen U wel eens in de steek laat of U door overbelasting (of ziekte) dingen neigt te vergeten, doet U er goed aan, uit respect voor Uw medemens een aantekening te maken van elke belofte die U doet, opdat U ze in alle eerlijkheid kunt trachten na te komen. Een variante op het niet nakomen van beloften, is Uw medemens aan het lijntje houden. U doet daarbij Uw medemens een belofte zonder de echte intentie, deze ooit na te komen, bijvoorbeeld met de bedoeling, hem aan U te binden. Ik heb erop gewezen dat God de ziel slechts opdrachten kan toevertrouwen voor zover die ziel betrouwbaar is. Dat is het precies wat betrouwbaarheid in spiritueel opzicht zo belangrijk maakt. Een ziel waarop God niet kan vertrouwen, werkt Zijn Plan tegen doordat zij de chaos in de Schepping helpt bevorderen. God brengt grote dingen tot stand in een ziel die zich daar totaal toe leent. Het vervullen van Uw roeping, en Uw beschikbaarheid voor Gods Plan van Heil met de zielen, is doorslaggevend voor de grootte van het loon dat Jezus zal meebrengen wanneer Hij de wereld zal oordelen. Bovendien mag U nog zulke grote vorderingen maken in de deugden, indien Uw betrouwbaarheid ontoereikend is, is Uw ziel als een huis waarvan de stenen nochtans van degelijke kwaliteit zijn, doch aan elkaar gemetseld zijn met een minderwaardig cement dat spoedig afbrokkelt en bij winderig weer in elkaar dreigt te zakken. Vandaar ook mijn beeld van het bouwvallig huis dat een gevaar vormt voor ieder die in de nabijheid komt, vooral wanneer het waait. 24. Onbaatzuchtigheid Onbaatzuchtigheid is de ingesteldheid waarbij de mens niet de neiging heeft om voor alles wat hij doet iets terug te verwachten. Deze mens stelt al zijn handelingen vanuit zuivere liefde, en schept meer vreugde in geven dan in krijgen. Hij stelt ze zonder de bedoeling, er enige baat bij te hebben. Het is hem er niet om te doen, tijdens zijn aardse leven vruchten te plukken van zijn verdiensten, want de vruchten der wereld interesseren hem slechts matig of zo goed als niet. Deze deugd vormt één van de noodzakelijke fundamenten voor oprechte, totale toewijding. In het handelen van elke dag wordt de mens in deze deugd gedreven door een zuivere betrachting van het goede, de naastenliefde, en hij wordt daarbij gestimuleerd door de vreugde van het geven. Hij voelt deze vreugde reeds bij voorbaat, in het vooruitzicht dat hij zijn medemens een vreugde zal bereiden. Hij verlangt daarbij geen ogenblik dat hem voor zijn goede daad ook maar het geringste terug zou worden gegeven. In het gebed komt de onbaatzuchtigheid tot uiting wanneer U bidt uit zuiver idealisme, zonder een intentie voor Uzelf te formuleren. U bidt niet (of slechts uitzonderlijk) om iets te bekomen waar 58 krijgt met een opeenvolging van situaties die veel van U hebben gevergd, en plots begint iemand met U ruzie te maken of geeft U een nors antwoord zonder dat daar enige reden toe bestaat, terwijl U op grond van alle negativiteit en eventuele vermoeidheid net behoefte hebt aan veel begrip, opvang en tedere liefde, is het mogelijk dat U daarop met stemverheffing overreageert. Dat hoeft dan geen vaste karaktertrek van U te zijn, het gebeurt gewoon en U zult het ook doorgaans meteen berouwen. Indien deze gemoedsgesteldheid vaak voorkomt, kan sprake zijn van een opvliegend karakter, en dat is wel een ondeugd, want deze geeft uitdrukking aan het feit dat er iets verkeerd loopt in het mechanisme waarmee U met moeilijkheden omgaat. Opvliegendheid, regelmatig gebrek aan zachtmoedigheid, gaande tot driftbuien en woede-uitbarstingen, wijzen erop dat U geen vrede van hart bezit, gebrek hebt aan zelfbeheersing, te weinig geduld hebt voor Uw medemens en tegelijkertijd ook te weinig naastenliefde. In dat geval doet U er goed aan, bij Uzelf te rade te gaan of er iets is in Uw verleden dat U slecht hebt verwerkt, of dat eventueel een onverwerkte teleurstelling in U is blijven sluimeren. U moet daarmee in het reine zien te komen, bij voorkeur ook mede door gebruikmaking van het Sacrament van de Biecht, want een steeds terugkerend gebrek aan zachtmoedigheid wreekt zich vroeg of laat op Uw eigen ziel, doordat U onder inwerking van Uw eigen onderbewustzijn (het geweten!) een hekel aan Uzelf kunt krijgen en in volkomen onvrede met Uzelf kunt beginnen leven. Bedenk goed dat een ziel die geen vrede heeft met zichzelf, die bijvoorbeeld zichzelf zondig acht doordat zij voelt dat zij niet met haar medemens omgaat zoals God dat het liefst zou zien, zichzelf geleidelijk aan meer en meer afsluit voor het Licht en de Liefde. Zo wordt U Uw eigen grootste vijand. 10. Oprechtheid Oprechtheid is het vermogen om in alle omstandigheden Uzelf te zijn in de omgang met Uw medemensen, zodat zij weten wat zij aan U hebben. Laat Uw ja ja zijn, en Uw neen neen. Wend niet iets voor dat niet waarlijk uit Uw hart komt, want daarmee beledigt U God in Uw medemens: God ziet in het verborgene van Uw hart, Hem maakt U niets wijs, doch door te doen alsof, is het alsof U meent dat U Hem om de tuin kunt leiden. Doe bijvoorbeeld geen dingen met de bedoeling, bij mensen een bepaalde reactie op te wekken. Met andere woorden: doe niets met bijbedoelingen, schijnbaar om iets te bereiken doch in werkelijkheid om iets anders te krijgen dat voor U van meer belang is doch waar U liever niet rechtstreeks om vraagt. Doe ook niets met de bedoeling, Uw medemens aan iets te herinneren dat U van hem zou willen loskrijgen. Bijvoorbeeld: U hebt het gevoel dat Uw medemens iets dat hij U heeft beloofd, vergeten is, en U spreekt hem aan, schijnbaar om iets neutraals te zeggen (dat met Uw bedoeling niets te maken heeft) doch in 35

13 betuigt U God Uw instemming met Zijn beschikkingen voor U, en straalt U Gods Liefde als een zon over Uw omgeving uit, zodat U Uw medemensen laat delen in Gods Aanwezigheid in Uw hart en Zijn werking door U heen. Ik wil U het volgende beeld meegeven: wanneer de zon hoog aan de hemel staat te stralen, verlicht en verwarmt zij vaak heel grote gedeelten van het aardoppervlak. Stelt U zich nu even de volgende gelijkenis voor: de zon is de liefde in Uw hart, de stralen zijn de uitingen van Uw blijmoedigheid, en de hoogte van de zon is de mate waarin Uw ziel zich geheiligd heeft. Trek uit dit beeld Uw conclusies: hoe heiliger Uw ziel wordt, des te hoger klimt Uw vermogen tot liefhebben, en des te meer zielen zult U raken met Uw liefde, die naar hen toe zal gaan via Uw blijmoedigheid. Het zijn Uw heiligheid en Uw liefde die Uw medemens zullen verlichten, en het zijn de stralen van Uw blijmoedigheid die hun zullen raken met gevoelens van behaaglijke warmte. Zoals de eerste zonnestralen na een regenbui de gevoelens van kilte vlug kunnen laten verdwijnen, zo zal de blijmoedige mens een streling zijn voor het hart van zijn lijdende medemens en hem het gevoel geven dat zijn kruis lichter wordt. 9. Zachtmoedigheid Zachtmoedigheid is het vermogen om de liefde die in het hart leeft, daadwerkelijk zodanig naar Uw omgeving uit te stralen dat zij voor Uw medemens voelbaar wordt. In deze zin heeft de zachtmoedigheid veel gemeen met de blijmoedigheid. Het belangrijkste verschil tussen beide zit wellicht in de intensiteit waarmee Uw liefde bij Uw medemens overkomt. Blijmoedigheid kan bij een negatief ingesteld persoon soms ergernis opwekken omdat hij deze als opdringerig ervaart. Bij zachtmoedigheid is dit vrijwel nooit het geval, omdat haar wezen precies hieruit bestaat dat zij de liefde nog meer rechtstreeks en op een tedere wijze over de ziel van Uw medemens vleit, zoals een balsem die heel zachtjes ingewreven wordt. Uw medemens voelt dan in de zachtheid van Uw optreden, Uw gedrag en Uw woorden, zelfs in de toon van Uw stem, dat Uw hart door de ware liefde bezield is. Een zachtmoedig mens is als een balsem voor het hart van zijn medemens. Hij is als een spiegelbeeld van Maria en Jezus. Zachtmoedigheid is in wezen een opmerkelijke combinatie van tedere liefde en geduld. Zo komt het bij ieder van ons wel eens voor dat hij zijn geduld verliest en tegen zijn medemens opstuift. Dat komt dan doorgaans als een voorbijgaande uiting van ongeduld nadat een als onaangenaam aangevoelde situatie reeds een tijd heeft geduurd of plots heel intens is geworden. Bijvoorbeeld: een moeder die haar geduld verliest nadat haar kind zich onhandelbaar heeft gedragen. Gebrek aan zachtmoedigheid kan een gesteldheid zijn die slechts uitzonderlijk bij U voorkomt. In dat geval komt zij tot uiting wanneer even de stoppen doorslaan doordat een samenloop van omstandigheden U onder hoogspanning heeft geplaatst. Wanneer U bijvoorbeeld te maken 34 Uzelf rechtstreeks beter van zou worden, doch louter voor de intenties van God (Jezus, Maria) of van een medemens. In het ideale geval is het voor U zelfs niet echt van belang, te weten of en waar en hoe Uw intentie verhoord is, al zou het U uiteraard vreugde bereiden indien dat zo zou blijken te zijn. De vreugde schuilt voor U louter in het feit dat U beseft dat Uw gebed Jezus en Maria behaagt en dat het ertoe bijdraagt, Hun intenties (Gods Heilsplan in al zijn geledingen) te verwezenlijken. Een grote uiting van onbaatzuchtigheid is bijvoorbeeld boetedoening, vasten, het brengen van allerlei offers uit loutere liefde voor Jezus en Maria. Het verschaft U daarbij vreugde, iets van Uzelf (in dit geval Uw inspanning) te geven voor de intenties van de Hemel, of U voor die intenties iets te ontzeggen, Uzelf dus als het ware pijn te doen uit liefde. Het tegenovergestelde van deze deugd, is de houding waarbij men dingen doet in de hoop en verwachting, iets in de plaats te krijgen. Daarbij wordt dan automatisch verwacht dat hetgeen men zal terugkrijgen, iets tastbaars is (dus bijvoorbeeld geen spirituele genade, want deze wordt dan niet herkend), en dat het ten minste evenveel (materiële) waarde zou hebben als datgene wat men gegeven heeft. Indien men met deze ingesteldheid een gebed verricht, verwacht men onmiddellijk verhoring. Indien een vervulling van de verwachting niet zichtbaar volgt, voelt men zich door God bekocht, en is het gevaar niet ondenkbaar dat men alle geloofspraktijken terzijde schuift tot God Zijn schuld afbetaald heeft. Een vorm van gebrek aan onbaatzuchtigheid, maar dan voornamelijk op een niet-materieel gebied, is de behoefte om beklaagd te worden, die bij sommige mensen aan de dag treedt. Deze mensen gebruiken hun lijden en lasten om er beter van te worden in de ogen van hun medemens, en soms zelfs om hun medemens emotioneel te manipuleren, om meer van hen gedaan te krijgen. In dezelfde lijn ligt de emotionele chantage, waarbij U een medemens in een situatie brengt waarin hij om morele redenen iets niet meer durft nalaten of niet durft doen of zeggen. Ook hier worden de gevoelens van de medemens misbruikt tot eigen nut. 25. Onzelfzuchtigheid Onzelfzuchtigheid ligt niet zo ver naast onbaatzuchtigheid. Ook hier worden de noden en behoeften van de medemens boven de eigen noden en behoeften gesteld. Men heeft de neiging, zichzelf steeds weg te cijferen voor de ander. Het voornaamste verschil bestaat hierin, dat onbaatzuchtigheid een deugd is die aan de oppervlakte komt op het ogenblik waarop men iets wil doen, terwijl onzelfzuchtigheid ook tot uiting komt in Uw manier van zijn, zonder dat één of andere handeling wordt gesteld. Onzelfzuchtigheid is de gesteldheid waarbij U de ander in het middelpunt van alles plaatst en zelf in de marge gaat staan, dus Uzelf 59

14 minder belangrijk maakt dan Uw medemens. Onzelfzuchtigheid wordt ook wel altruïsme genoemd, het tegendeel van egoïsme. Egoïsme is de houding van de mens die alles voor zich opeist, vaak ten koste van de ander, omdat hij vindt dat hij meer recht heeft op alle dingen dan zijn medemens, of omdat hij bang is dat hij minder zal krijgen indien zijn medemens iets extra krijgt. Wanneer egoïsme zo ver gaat dat U ervan overtuigd bent dat het normaal is dat alles in het leven om U heen draait, dat U het middelpunt van alles bent, heet deze ingesteldheid egocentrisme. Egocentrisme is een uiting van verregaande hoogmoed en zelfs verwaandheid. Onzelfzuchtigheid komt mooi tot uiting in de liefde. Aardgebonden liefde, dus liefde voor zover deze lichamelijke aspecten heeft (het seksuele, erotische) is nooit volkomen onzelfzuchtig, doch voor een (klein of groot) gedeelte gericht op eigen bevrediging: wat kan ik uit de relatie halen? In hoeverre bevredigt zij mijn noden? Naarmate de liefde tussen mensen verhevener wordt, neemt het onzelfzuchtig karakter ervan toe. De liefde wordt meer en meer vergeestelijkt. Waarlijk Hemelse Liefde daarentegen, zoals de mystieke liefdesrelatie tussen God (Maria) en de mysticus, is bevrijd van het lichamelijke en daardoor onzelfzuchtig. Deze liefde wordt dermate uitgezuiverd dat zij louter drijft op de vurige behoefte om de ander het beste van zichzelf te geven: er bestaat een intens gevoelde behoefte aan zelfslachtoffering ten bate van de Meester(es). Het is in dit licht dat U het begrip liefdesslavernij van de heilige Grignion de Montfort kunt begrijpen: de totale toegewijde, die door Maria is geroepen om zich helemaal, onvoorwaardelijk en voor eeuwig aan Haar te geven in al zijn doen en laten, wordt Haar slaaf in de Liefde. Hij geeft zich volkomen aan Maria, zonder iets terug te verwachten, zonder iets voor zichzelf te vragen, louter om de vreugde, Haar volmaakt te dienen met de inzet van alles wat hij is en heeft, en van zijn hele leven. De behoeften van zijn Meesteres vormen de enige zin van zijn bestaan, zijn enige drijfveer. Hij ziet zichzelf als nietig en onbelangrijk, Zij (Maria) is de enige om wie alles gaat. Naarmate de toegewijde in deze gesteldheid groeit, wordt hij sterker in de onzelfzuchtigheid. Vereisten om hiertoe te komen, zijn vurige liefde, diepe nederigheid, een grote gehoorzaamheid, en het vermogen om zichzelf te vergeten. Vandaar de leuze van de echte Mariatoegewijde, die ik reeds jaren geleden neerschreef: Ik leef niet meer, Maria leeft in mij, waarmee ik toen verwees naar de woorden van de Heilige Paulus: ik leef niet meer, Christus leeft in mij. Jezus en Maria zijn overigens de mooiste voorbeelden voor volmaakte onzelfzuchtigheid geweest. Nooit hebben Zij een handeling gesteld waardoor Zij zichzelf in het middelpunt wilden plaatsen of waarmee Zij enige baat voor zichzelf beoogden. De onzelfzuchtige mens heeft geen behoefte aan het zoeken naar eigen eer, met andere woorden hij is niet eerzuchtig. Hij heeft er geen 60 invloeden, want zij zal U ervan weerhouden, te veel belang te hechten aan al het wereldse, alle negatieve herinneringen uit Uw eigen verleden, alle commentaren van mensen, alle onaangename gebeurtenissen en omstandigheden. Bedenk dat dit alles slechts invloeden van mensen zijn, en dus volkomen onbelangrijk, want zij kunnen wel het MIDDEL (de invulling van Uw leven hier op aarde) beïnvloeden, maar hebben geen enkele macht over het DOEL (Uw eeuwig leven) als U dat niet wil. Een gebrek aan blijmoedigheid wijst in Gods ogen steeds op een gebrek aan vertrouwen in Zijn werking en Zijn Liefde. Wie slecht gezind is, of zwaarmoedig, of in het algemeen onvrede in zijn hart koestert of laat bestaan, geeft daarmee in feite te kennen dat hij niet gelooft dat God alles laat gebeuren voor zijn eeuwig welzijn. Trouwens, ten eerste is dit leven slechts een middel, ten tweede is het in vergelijking met de eeuwigheid slechts heel kort, en ten derde zegt niets dat de onaangename toestand van vandaag niet morgen plots ten einde zal lopen. In dit opzicht is gebrek aan blijmoedigheid tevens een zonde tegen de hoofddeugd van de hoop. Gebrek aan blijmoedigheid is een ondeugd omdat het verlies van blijmoedigheid betekent dat men toegeeft aan de wereld, en dus aan de krachten van het kwaad: men verliest zijn blijmoedigheid door wat mensen zeggen of doen, of anders door een bepaalde situatie of gebeurtenis die men als onaangenaam ervaart. Men moet er steeds van doordrongen blijven dat God voor Zijn kinderen zorgt. Gebrek aan blijmoedigheid is in zeker opzicht ook gebrek aan dankbaarheid voor alles wat de Voorzienigheid voor U doet, want, zoals gezegd, ook het schijnbaar negatieve verbergt vaak een grote zegen. In De Hemelse Bruiloft schreef ik reeds dat een mens die niet in blijmoedigheid leeft, tot moordenaar van zijn eigen ziel wordt doordat hij daarmee een rook rond zijn ziel legt, die hem verstikt. Gebrek aan blijmoedigheid komt onder meer voor bij de mens die als een zeurkous, een zuurpruim, of zelfs als een lastpost door het leven gaat. Deze mens haalt ook zijn medemens uit de blijmoedigheid die deze laatste zich door vertrouwen en liefde heeft verworven. Hij fungeert vaak als een soort rem op sociale betrekkingen en berooft zijn medemens van een deel van diens levensvreugde, waardoor deze op zijn beurt in bepaalde gevallen minder vlot wordt in zijn betrekkingen met God en minder zonnig naar zijn medemensen toe. Door een regelmatig terugkerend slecht humeur kunt U Uw medemensen erg ontmoedigen. De zonde hiervan schuilt voornamelijk in het feit dat U hen daardoor afremt in het vervullen van de opdracht die God hen heeft gegeven. De blijmoedige mens schept reeds louter door zijn aanwezigheid of zijn verschijning bij anderen een goede sfeer waarin zijn medemensen zich op hun gemak voelen, omdat zij in hem de Aanwezigheid van God Zelf voelen. Bedenk steeds het volgende: blijmoedigheid is een constante verheerlijking aan God. Door blij en opgeruimd door het leven te gaan, 33

15 zullen gedurende hun hele leven niet in aantal toegenomen zijn doordat zij de verkeerde doelstellingen hebben nagejaagd. 8. Blijmoedigheid Blijmoedigheid is het vermogen om in alle omstandigheden, hoe moeilijk zij soms ook mogen zijn, blij van hart te blijven. Dat betekent niet dat U bij tegenslag of tegenkanting of beproeving geacht wordt, te jubelen of te zingen, maar wel dat U goed gezind en met innerlijke vrede alles tegemoet treedt. Blijmoedigheid is een kenmerk dat opvalt in vele heiligenlevens. Hoe komt dat? Omdat de ziel die waarlijk door Gods Geest geleid en geïnspireerd wordt, in de diepte heel goed aanvoelt dat God alles in handen heeft, en dat ook het eerder onaangename zijn goede kanten heeft op het gebied dat waarlijk van tel is: de ziel en haar ware, eeuwige behoeften. Ik herinner U aan de woorden uit het Evangelie volgens Johannes: Zoals de Vader Mij heeft liefgehad, zo heb Ik u liefgehad. Blijf in Mijn Liefde. Dit zeg Ik u opdat Mijn vreugde in u moge zijn, en uw vreugde volkomen moge worden. In deze gezegende woorden van Jezus kunnen wij de onderliggende aanwijzing terugvinden dat de blijmoedigheid (vreugde) slechts volkomen kan worden wanneer de ziel in Gods liefde leeft, anders gezegd: ware blijmoedigheid, ware vreugde, is de ware vrede van Christus, die pas ervaren kan worden in de mate waarin de ziel in vereniging leeft met Jezus, en dus met de Vader, die alles bezielt. De blijmoedige mens weet intuïtief dat lijden en beproevingen zijn ziel voorspoed brengt, en dat alles wat hem in dit leven tegenwind bezorgt, slechts vergankelijk is. Hij weet dat alles wat gebeurt, door Gods Voorzienigheid in het leven wordt geroepen omdat dit voor hem en/of voor zijn medemens noodzakelijk is. Wordt U belasterd of ondervindt U tegenkanting van mensen? Prijs dan God, want dat betekent dat Hij U waardig heeft bevonden om te lijden in de naam van, en voor, Jezus Christus. Elke beproeving, elke wereldse doorn is een roos voor Uw ziel. Een beproefd middel om de lasten van het leven beter te verteren, bestaat hierin dat U zich bij elke tegenstand, hoe gering ook, voorstelt hoe in de tuin van Uw Hemels verblijf (waar U na dit leven voor eeuwig zult zijn) een bloem wordt geplant. U weet zelf hoeveel tegenstand een gemiddelde dag in dit leven kan bieden. Bedenk dan hoeveel bloemen U zo, bijvoorbeeld, in een maand tijd verzamelt. Weet bovendien dat dit niet zomaar een fantasiebeeld is, doch bovennatuurlijke werkelijkheid: elk lijden is een bloem voor Uw ziel, MITS U het draagt in de juiste gesteldheid, namelijk in blijmoedigheid, aanvaarding, overgave en liefde. Deze gesteldheid is de kortste weg naar een grote rust en vrede in Uw hart. Zij wapent U overigens tegen alle overstroming door wereldse 32 behoefte aan, bewierookt te worden, en stelt er geen prijs op dat iedereen weet dat hij dit of dat gedaan heeft. Ware onzelfzuchtigheid is onmogelijk zonder vertrouwen op Gods Voorzienigheid. U moet ervan doordrongen zijn dat God steeds voor U zal zorgen, en wel des te meer naarmate U zich belangeloos inzet voor Uw medemens. Pas dan zal het voor U mogelijk zijn, Uzelf weg te cijferen voor Uw medemens, zijn belangen voorrang te geven op de Uwe. 26. Vredelievendheid Een vredelievend mens betracht in alles de harmonie, een vredevolle omgang met zijn medemens. Hij houdt niet van onenigheid, onvrede of ruzies. Hij zal ten allen prijze vermijden om zijn toevlucht te nemen tot geweld, en is doorgaans ook snel geschokt wanneer hij getuige wordt van situaties waarin geweld, onvrede of onenigheid tot uitdrukking worden gebracht. Hij is geneigd om overal vrede te sluiten waar onenigheid heerst, ruzies te beslechten, misverstanden zo snel mogelijk op te ruimen (om het even of hijzelf erbij betrokken is of niet). Vredelievendheid is een uiting van het besef dat alles wat Gods Geest ademt, vrede en Liefde is, en dat alles wat hiervan afwijkt, niet van God komt en ook nooit door God bezield of goedgekeurd kan worden. In de politieke betrekkingen wordt vredelievendheid wel eens aangeduid met de term pacifisme, een houding die verwijst naar het zoeken naar vredevolle oplossingen voor elk probleem, en het ten allen prijze vermijden van oorlogvoering. Niemand kan ontkennen dat politieke regimes die afstevenen op oorlogvoering, hetzij oorlog met andere staten hetzij de instandhouding van innerlijke strijd en vervolgingen, vroeg of laat ook steeds op andere terreinen blijk geven van onchristelijke drijfveren. Geweld en verdeeldheid worden nooit door God gewild, en een overheid die de bevolking tracht te overtuigen van het tegendeel, predikt een dwaalleer. Het is de ware christen nooit toegestaan, zich achter verdeeldheid te scharen, want wie verdeelt, kan nooit de zaak van Christus dienen. Indien twee of meer bevolkingsgroepen in een onderlinge conflictsituatie verkeren, of enig risico op onderling conflict bestaat, bestaat de enige geoorloofde houding voor de christen hierin, dat hij een voorbeeld van liefde voorleeft, en met gebed en offers de ander naar de genade van bekering poogt te brengen. Deze religieuze oplossing moet hij te allen tijde de voorrang geven op louter politieke oplossingen die de onvrede kunnen bevorderen. Ik denk daarbij, onder andere, aan de situatie waarbij in een land christenen en niet-christenen naast elkaar leven. Een politiek waarbij de niet-christelijke groep met verbanning bedreigd wordt of vijandig benaderd wordt, doet afbreuk aan de christelijke leer. De enige gezonde houding, Jezus Christus waardig, bestaat hierin, dat U als christen deze mensen met liefde benadert zodat 61

16 zij vroeg of laat geraakt mogen worden door de levenshouding van de ware christen. Alleen wanneer zij in hun hart getroffen worden door Uw liefde, zullen zij respect krijgen voor de leerstelling en de levensvisie van Christus, en kan in hen de kiem voor bekering ontwikkelen. Dàt is wat Jezus wil: breng eenheid, geen verdeeldheid. Elke redenering die U wil overtuigen van de noodzaak van politieke afscheiding of uitbanning, is een schijnoplossing die op een spirituele dwaling berust. Het is niet onbelangrijk, te overwegen dat U zich schuldig kunt maken aan onchristelijke activiteit indien U bijvoorbeeld tijdens een verkiezing Uw stem uitbrengt voor een politieke partij waarvan U bekend is dat zij onchristelijke waarden bevordert, onder meer racisme, gewelddadigheid, oorlog, een totalitair regime, enzovoort. U draagt hierdoor immers bij tot de bevordering van een onchristelijke samenleving en werkt dus Gods Plan tegen. Iets gelijkaardigs geldt in het verenigingsleven: vermijd lidmaatschap van een organisatie, club of vereniging waarvan U bekend is dat zij de christelijke waarden niet bevordert of er zelfs afbreuk aan doet. Gebrek aan vredelievendheid ligt aan de basis van elk leerstelsel dat afscheiding, strijd en onverdraagzaamheid tussen volksgroepen predikt. Dat is bijvoorbeeld het geval bij racisme: vijandigheid ten opzichte van mensen die tot een ander ras behoren om de enige reden dat zij daartoe behoren. Bekende voorbeelden zijn het antisemitisme (Jodenhaat) en de strijd tussen blanken en zwarten, zoals deze vooral in de Verenigde Staten en in Zuid-Afrika zeer intens hebben gewoed en nog steeds niet helemaal verdwenen zijn. Deze houdingen zijn volgens de christelijke leer in geen enkel opzicht aanvaardbaar. Een gebrek aan vredelievendheid komt op kleine schaal reeds tot uiting in de neiging om twistziek te zijn. Sommige mensen zijn zodanig teleurgesteld in het leven dat zij zich op hun medemens afreageren door om allerlei redenen ruzie te zoeken. Zij zondigen constant tegen de naastenliefde. Doorgaans hebben deze mensen de neiging, in elke aangelegenheid gelijk te willen krijgen, alsof zij er voldoening in scheppen, zich in alles boven de ander te stellen. Zij hebben vaak de neiging om zich door te zetten. Zij koesteren een geldingsdrang en willen voelen dat zij macht hebben over hun medemens. Vaak oefenen zij die macht uit door intimidatie: door stemverheffing of door in te spelen op de vrees van de ander voor conflict, overheersen zij hem. Vele mensen die zich in wezen minderwaardig voelen, tiranniseren op deze wijze hun medemens. Zij willen hun gevoel van eigenwaarde verhogen door de ander voor hen bevreesd te maken. Deze mensen handelen vanuit een gebrek aan vrede in hun eigen hart, en beminnen daarom ook niet de vrede naar hun medemens toe: gebrek aan vredelievendheid. 62 De mens is niet op de wereld om zijn eigen doelstellingen na te streven, doch louter en alleen om na te streven wat God welgevallig en dienbaar is. Ieder van ons is bedoeld als een schakel in een groot raderwerk. De meeste mensen streven uitsluitend hun eigen belangen na, wat steeds belangen zijn die verband houden met hun aardse leven op zich. Dit leven is echter geen doel op zich, het is slechts een middel tot verwezenlijking van de enige ware doelstelling: het eeuwig leven. Daarom kan al Uw handelen, denken, spreken, verlangen en nastreven ook niet anders dan op dat ene ware doel afgestemd worden. Een voorbeeld: laten wij aannemen dat U van beroep meubelfabrikant bent. U bent geboren (door God op deze wereld geplaatst) met als doel, NIET dat U meubelen zou maken, DOCH dat U door een deugdzaam leven Gods Plan zou helpen verwezenlijken (dus: de schuldenlast van de mensheid van alle tijden jegens Gods Gerechtigheid zou helpen aflossen) en daardoor ook voor Uzelf het eeuwig leven zou verwerven. Het maken van meubelen is slechts een MIDDEL om Uw leven op het stoffelijk niveau te kunnen realiseren. Indien U nu zodanig verblind wordt dat U meent dat Uw stoffelijk leven een DOEL op zich is, dan zult U al Uw doen en laten afstemmen op het maken van meubelen en het daarmee gepaard gaande geldbejag. Indien U daarentegen Uw beroep slechts beschouwt als een MIDDEL voor bevrediging van Uw stoffelijke behoeften, zult U weliswaar Uw best doen om een goede, degelijke en eerlijke fabrikant te zijn, met hart voor de noden van zijn klanten, maar Uw eerste belangstelling zal liggen in wat na dit leven komt. Dat is zuiverheid van verlangens en bestrevingen: zorgen dat Uw wensen en datgene wat U nastreeft, in de lijn ligt van Gods eigen belangen, en dat zij van aard zijn om datgene te bereiken dat God U als opdracht voor Uw leven heeft meegegeven, dus Uw roeping. Onzuiverheid van verlangens en bestrevingen kan hierin tot uiting komen, dat U kwaadwilligheid koestert tegenover Uw medemens om tot iedere prijs Uw eigen doelstellingen te verwezenlijken, zelfs ten koste van die medemens. Ook het materialisme in al zijn ontelbare uitingen kan als onzuiverheid van verlangens en bestrevingen aangemerkt worden. Ontelbaar zijn diegenen die hun leven letterlijk vergooien met het nahollen van ijdele doelstellingen die hun ziel geen enkele bloem opleveren, wel integendeel. Zij hebben een bepaalde roeping (zoals ieder mens), doch negeren de roepstem van hun geweten of doen er niets mee. Wat hun ziel betreft, handelen zij zoals de man in het Evangelie die zijn talenten in de grond begraaft: zij renderen niet, en doordat zij in de grond begraven liggen, worden zij bovendien zelfs door de wereld aangetast, want dit is mij ooit geopenbaard als een bijkomende betekenis voor dit beeld. Op het ogenblik van hun oordeel na dit aardse leven zal God tot hen zeggen dat hun leven nutteloos is geweest, want de talenten die zij voor hun ziel hadden meegekregen, 31

17 ware in een hevige geestelijke koorts brengt en hem dan aanzet tot verkrachting of een gelijkaardige daad. In dergelijke fasen is de geest zodanig verbijsterd dat elk zondebesef tijdelijk uitgeschakeld wordt. In wezen toont dit aan hoe het mogelijk is dat onzuiverheid de ziel helemaal te gronde richt, en hoe belangrijk het dan ook is om een uiterste zuiverheid te betrachten op elk niveau van Uw wezen. In deze gesteldheden wordt de ziel zodanig naar het aardse getrokken dat zij niet meer in staat is, zich te verheffen tot het begrijpen van de dingen van God. Op zichzelf trekt dit dus de ziel reeds van God weg en kan God deze gesteldheid beoordelen als een gebrek aan liefde voor Hem. Wanneer bovendien de seksuele handelingen elementen van werkelijke onzuiverheid in zich dragen, verleiden zij over het algemeen heel gemakkelijk tot een bredere waaier van ondeugden en wordt het evenwicht in de ziel zodanig verstoord dat zij niet meer in staat is tot vergeestelijking, met andere woorden dat zij in het stoffelijke wegzinkt zoals in drijfzand. Wanneer de seksuele behoefte niet onder controle gehouden wordt, vermindert zij spoedig de levenskracht van de ziel. Eén van de componenten van ongecontroleerde seksualiteit is deze, dat de mens het lichaam waarop zijn behoeften gericht zijn, als een afgod begint te beschouwen. Wanneer U dit voor ogen houdt, begrijpt U wellicht nog beter waarom het een drogredenering is wanneer iemand meent dat seksualiteit in Gods ogen nooit verkeerd kan zijn want dat hiermee toch geen kwaad wordt aangericht. Wellicht het krachtigste wapen tegen de bedreiging van onzuiverheid in het lichaam is de totale en onvoorwaardelijke toewijding aan Maria, de Onbevlekte Ontvangenis en model voor de opperste zuiverheid in ziel en lichaam. Wanneer U zich totaal aan Maria toewijdt, geeft U Haar ook Uw lichaam, zodat het Haar eigendom wordt. Indien U deze toewijding beschouwt als een heilig verbond, zult U niet toelaten dat de eigendom van Uw Meesteres verontreinigd zou worden, allerminst door Uw eigen toedoen. In uiterste consequentie kunt U Uw totale toewijding leren beschouwen als een spiritueel huwelijk met Maria, waarbij U Uw lichaam ziet als iets wat alleen door Uw Bruid aangeraakt mag worden. Wees niet bevreesd dat dit beeld God (of Maria) zou mishagen of verontwaardigen, wel integendeel: Zij zullen U de genade schenken om Uw Meesteres in alle domeinen trouw te blijven. Hetzelfde werkt ook naar anderen toe: U moet absolute kuisheid betrachten in de benadering van het andere geslacht, en kunt Uzelf daarbij eveneens voor ogen houden dat U een spiritueel huwelijk hebt met Maria (of, voor de dames, met Jezus), met bijhorende gelofte van trouw. Dit zijn kleine hulpmiddelen met grote gevolgen voor Uw ziel. 7. Zuiverheid van verlangens en bestrevingen 30 Een herhaalde overtreding tegen de vredelievendheid is ook de karaktertrek van sommige mensen om mensen tegen elkaar op te zetten, onenigheden aan te wakkeren of ruzies uit te lokken. Het is moeilijk, iets lief te hebben dat men niet kent. Mensen die weinig of geen vredelievendheid bezitten, kennen de ware vrede niet. Pas wanneer zij in zich de vonk van het heilig vuur leren ontdekken, alsook de daarmee gepaard gaande vreugde, oogsten zij daarmee ook de ware Liefde, die hen in staat zal stellen om de waarde van de harmonie tussen mensen, en Gods verlangen naar die harmonie, op prijs te stellen. 27. Ingetogenheid Ingetogenheid is een deugd die veel te maken heeft met een hoogontwikkelde innerlijke vrede, zelfbeheersing en nederigheid. De ingetogen ziel is een mens die alles doet om niet op te vallen, noch in woord noch in daad. Wanneer hij iets doet, doet hij dit zo onopvallend mogelijk, het liefst zelfs in het verborgene. Wanneer hij spreekt, doet hij dit met een zachte, vaak stille stem. Hij wil ten allen prijze vermijden, zijn medemensen te storen, hun rust te verstoren en de aandacht naar zich toe te trekken. Hij vermijdt alle uitbundigheid in woord en daad, precies omdat dit de ogen van anderen op hem zou doen vestigen. Hij handelt niet in de eerste plaats zo omdat hij bedeesd of schuchter zou zijn of zich minderwaardig zou voelen, doch omdat het hem stoort wanneer zijn medemens hem speciale aandacht geeft als gevolg van zijn handelen of spreken. De ingetogen mens straalt een vredige rust uit, een soort onverstoorbaarheid die zijn medemens vertrouwen schenkt. Van hem gaat geen bedreiging uit, doch een soort zalvende tegenwoordigheid. Hoe onopvallend de ingetogen mens ook tracht te blijven, er is één categorie van zielen bij wie hij vroeg of laat wèl opvalt, namelijk bij hen die gevoelig zijn voor de rustige sfeer die wordt geïnspireerd door Gods Geest. De ingetogen ziel opent zich doorgaans gemakkelijk voor de vroomheid, het stille contact met God. De ingetogen mens verricht goede werken op een zo onopvallend mogelijke wijze, nooit om daarmee op te vallen. Vaak is de ingetogen mens zo onopvallend dat het lijkt alsof hij er niet eens is. Zo lijkt hij dus op een engel: Uw engelbewaarder is er ook, zonder dat zijn aanwezigheid de mensen opvalt. Ingetogenheid komt eveneens tot uiting in een rustige manier van reageren op dingen die in Uw omgeving gebeuren, want de ingetogen ziel laat de vrede die zij in haar hart heeft gevonden doordat zij zich met God (Jezus, Maria) verbonden weet, niet graag verstoren, en beseft dat elke opwinding waarin zij zich zou laten meeslepen, de vrede inderdaad kan wegnemen. Het tegenovergestelde van ingetogenheid is de uitbundigheid en de drang om op te vallen, die vaak gepaard gaat met een zucht naar erkenning. De ziel die deze houding koestert, heeft er nood aan, 63

18 iemand te zijn in de ogen van haar medemens. Vaak inhoudsloos of onwaardig gedrag wordt zo opvallend mogelijk tentoon gespreid in de hoop dat anderen er zullen naar opkijken en daardoor het gevoel van belangrijkheid zullen verhogen. Desnoods neemt deze mens zijn toevlucht tot aanstootgevend en schokkend gedrag, en wordt zijn hoogmoed vergroot naarmate zijn poging meer succes lijkt te hebben. Hoogmoed is inderdaad de kern van dit gedrag, evenals de nederigheid in de kern van de ingetogenheid zit. 28. Nederigheid De nederigheid is één van de deugden die een ziel het meest sieren. Koester Uw nietigheid, en U zult groot zijn in Gods ogen. Nederigheid berust in principe op het vermogen om Uzelf op Uw werkelijke waarde als mens te schatten. De nederige mens is zich bewust van de nietigheid van de mens: een hoopje stof dat door God tot leven is gewekt. Dat is wat God zozeer aantrekt in de nederige mens: dat hij te allen tijde beseft wie hij is, een radertje binnen Gods Heilsplan, een ziel wier leven geen doel op zich is, doch een middel tot verwezenlijking van Gods Plan. De nederige mens is aldus eerst en vooral een mens die oog heeft voor de juiste orde waarin God de dingen beschikt heeft, en die zijn eigen plaats daarin herkent en aanvaardt. Ware nederigheid bestaat niet alleen uit het besef dat men tegenover God en binnen Zijn Plan slechts een radertje is, doch betekent ook dat men zichzelf als mens onder de mensen als klein wil beschouwen. De nederige mens is doordrongen van de relativiteit van alles, met andere woorden: hij is zich ervan bewust dat het belang van mensen en hun prestaties en verdiensten nooit overschat mag worden. Tenslotte is alles genadewerking, en niets is mogelijk tenzij God dit toestaat. De nederige ziel heeft dit begrepen, en beschouwt daarom zichzelf en haar handelingen als klein. De nederigheid heeft vele tegenpolen. Anders gezegd: er zijn uiteenlopende houdingen en gesteldheden die tot uiting komen wanneer de nederigheid slecht ontwikkeld is. De eerste is uiteraard de hoogmoed. Hoogmoed is de gesteldheid waarbij de ziel zichzelf op een voetstuk plaatst, zich hoger en belangrijker waant dan de ander. Hoogmoed lag aan de basis van de val van Lucifer. Lucifer (Satan) was aanvankelijk een hooggeplaatste engel, die op grond van de hem toebedeelde krachten zo verwaand werd dat hij zich hoger begon te wanen dan God en tegen Hem in opstand kwam. Hij steeg God zelf naar de kroon, en verzette zich overigens ook tegen Gods beschikking om van de mens de kroon van de schepping te maken, die zelfs door de engelen gediend zou worden. Omwille van dit gebrek aan nederigheid werd hij samen met zijn volgelingen uit de Hemel verstoten, want in de Hemel is geen plaats voor hoogmoed. Bedenk dit wel: nederigheid blijkt 64 tegenovergestelde, namelijk beschuldig mij niet, want jij bent ook niet onfeilbaar. Dit kan als een grapje bedoeld zijn, maar kan ook (afhankelijk van de toon) bedoeld zijn om te kwetsen. Wanneer sarcasme met nog meer bitterheid vermengd is, kan sprake zijn van cynisme. Dit kan reeds het karakter van bijtende, vlijmscherpe spot aannemen, die doorgaans een bijmenging van haat in zich draagt. Net zoals met elke vorm van onzuiverheid van mond, geldt ook voor sarcasme en cynisme dat zij vaak uitdrukking geven aan ontevredenheid met de situatie waarin U zich bevindt, want woorden verraden niet zelden onvrede die in het hart leeft. 6. Zuiverheid van lichaam Houd Uw lichaam rein, want hij is bedoeld als Tempel van de Heilige Geest. Inderdaad, Uw lichaam is het vervoermiddel voor Uw eigenlijke wezen: Uw ziel. De mens gaat naar het eeuwig leven met zijn ziel, niet met zijn lichaam. Het lichaam is in wezen niets anders dan vergankelijk stof, een aantal cellen die in een welbepaalde orde samengebouwd zijn en waarvan het geheel van mens tot mens verschillende kenmerken en eigenschappen bezit. Verontreiniging van het lichaam zijn alle activiteiten, handelingen en toestanden waardoor de mens zijn lichaam gebruikt voor andere doeleinden dan deze welke door God bedoeld zijn, of op een wijze die in zich een afwijking van Gods Wet bevatten. Hiertoe behoort elke vorm van onkuisheid, prostitutie, uitingen van seksuele perversiteit, en zelfs de verontreiniging van het lichaam van een medemens, zoals bij verkrachting. Het is niet steeds gemakkelijk, hier een grens te trekken tussen wat geoorloofd is en wat als onzuiverheid van het lichaam aangemerkt moet worden. Van belang is, te kijken naar de uiteindelijke bedoeling van de handeling, en af te wegen of deze bedoeling in overeenstemming is met Gods Wet en of zij Uw ziel van God kan verwijderen. Een belangrijke bedenking is deze: elke handeling die de stoffelijke menselijke behoeften voedsel geeft, verzwakt de ziel ten opzichte van het lichaam. Seksualiteit is één van de machtigste aandriften in het lichaam, en wanneer deze veelvuldig gevoed wordt, gaat zij gemakkelijk een leven op zich leiden. Evenals eten, kan seksualiteit tot een ware verslaving worden. Dat is onder andere het geval in bepaalde vormen van psychopathie. Psychopathieën zijn types van gedrags- en geestesstoornissen die zich hierdoor kenmerken dat zij in golven optreden: op het ene ogenblik is men volkomen normaal, en het volgende ogenblik valt men ten prooi aan een onbedwingbare aandrift om iets te doen dat als abnormaal of ziekelijk beschouwd kan worden. Dat komt bijvoorbeeld voor bij bepaalde lustmoordenaars. Ik geef dit voorbeeld omdat het aantoont dat lichamelijke onzuiverheid een eigen leven kan leiden. In dit voorbeeld is het namelijk zo dat een schijnbaar normaal mens in golven gegrepen wordt door een onbedwingbare en oncontroleerbare seksuele aandrift die hem als het 29

19 slecht gevoel over. Deze situatie komt vaak voor tijdens kleine ruzies, woordenwisselingen, onenigheden. Vaak vinden zij hun aanleiding in het gevoel dat men in een hoek gedrongen wordt, en men zijn verdediging dan kracht wil bijzetten door de medemens met een scherpe uitspraak een slag toe te brengen die hem even doet wankelen. Men beseft echter spoedig het onterechte van de situatie, en in vele gevallen weet men zelfs dat de uitspraak niet eens op waarheid berust, en geeft men dat ook weldra toe. Het merkwaardige is, dat de mens die onopzettelijk kwetst, vaak méér schuldbewust is dan hij die opzettelijk kwetst. Een situatie tussen beide in, is deze waarin scheldnamen worden uitgesproken wanneer over een medemens wordt gesproken, zonder echt stil te staan bij de inhoud ervan. Scheldnamen maken wel eens deel uit van de lokale folklore. Het is echter wenselijk dat U er even bij stilstaat dat de mens die deze scheldnaam draagt, daarover diep in zijn hart niet steeds even gelukkig is als eventueel op het eerste gezicht zou blijken. Vaak aanvaardt iemand zijn scheldnaam schijnbaar met een glimlach omdat diezelfde buurtfolklore hem weinig andere keuzen laat. Leer dergelijke woorden te beschouwen als een gebrek aan liefde en eerbied. In verband met de zuiverheid van mond wil ik U nog de woorden van Jezus in herinnering brengen over het toekeren van de andere wang wanneer iemand U iets onaangenaams laat ondergaan. Het is in meer dan één opzicht spiritueel gezonder om een ruzie te ontlopen dan erop in te gaan. Wanneer een medemens onaangename dingen tot U zegt en U voelt aan dat hij nauwelijks voor rede vatbaar is, laat hem dan in zijn wijsheid, antwoord niet of zo neutraal mogelijk, laat U niet tot een discussie verleiden, en bid voor hem. Dat is geen lafheid, dat is louter navolging van Jezus die voor de hogepriester beschuldigd werd en zweeg, die met doornen gekroond en bespot werd en zweeg, en die door Pilatus de kans kreeg om zich te verdedigen en eveneens zweeg. Door te zwijgen, ontneemt U Uzelf de kans om in de valstrikken van de satan te lopen, en ontneemt U de ander de kans om nog meer in de verleiding te komen om met U een woordenstrijd aan te gaan. Mensen die twistziek zijn, geven hierdoor uiting aan hun innerlijke onvrede, en verontreinigen hun mond door het spreken van woorden die ook bij de medemens onvrede stichten. Onzuiverheid van mond komt bovendien wel eens tot uiting door sarcastische uitspraken. Sarcasme is een vorm van bitterheid in de wijze van spreken en in de inhoud van de gesproken woorden. Sarcastische uitspraken zijn uitlatingen waarmee U het tegenovergestelde zegt als datgene wat U in feite bedoelt, met de bedoeling om te kwetsen. Bijvoorbeeld: iemand zegt tot U: Je hebt dat verkeerd aangepakt, en U antwoordt (omdat U gekwetst bent en de bal terug wil slaan) En jij maakt nooit fouten!. Hiermee bedoelt U net het 28 hier een sleutel tot het Paradijs te zijn. Op één lijn met de hoogmoed ligt de trots. Trots wekt bovendien de bijgedachte van koppige volharding in deze gesteldheid. Trots is bijvoorbeeld de houding van de mens die een fout heeft begaan en ondanks het feit dat hij overduidelijke tekenen krijgt van zijn ongelijk, blijft volharden tegen beter weten in. Veel voorkomend is het voorbeeld van de mens die zich in een medemens heeft vergist, en terwijl alles ervoor spreekt dat hij fout is geweest, in geen geval zijn fout wil toegeven, uit vrees voor gezichtsverlies. Deze mens heeft niet begrepen hoe groot in Gods ogen de mens is die de edelmoedigheid bezit om zichzelf te vernederen om de waarheid te dienen. De hoogmoedige, trotse mens leeft inderdaad in een schijnwereld van onwaarheid, over zichzelf zowel als over zijn omgeving. In de letterlijke zin van het woord stapt hij in de voetsporen van Satan. De hoogmoedige mens heeft de neiging, op lof te azen en bejubeld of geprezen te willen worden. Hoogmoed wordt eveneens in praktijk gebracht door de mens die zijn medemens kleineert of neerbuigend behandelt. Dit is vaak, maar lang niet alleen, het geval in de houding van mensen ten opzichte van bedelaars, minderbedeelden, anders-validen, mensen die in armoede leven. De hoogmoedige mens wekt de illusie dat hij meer waard is, of verstandiger, dan zijn medemens. De medemens uit de hoogte behandelen, op hem neerkijken, hem een gevoel van minderwaardigheid geven, is één van de geliefkoosde strategieën van Gods tegenstander om een ziel te ontwrichten. Waar de hoogmoedige ziel zich geen rekenschap van geeft, is dat zijzelf het grote slachtoffer is, want zij tekent het vonnis van haar eigen veroordeling. Hoogmoed is een gruwel in Gods ogen, precies vanwege de gelijkenis met het gedrag van de gevallen engelen van Lucifer. Dit is een bedenking die vooral geldt voor een mens die daadwerkelijk macht of gezag bezit. Jezus zei reeds tot Pilatus: Ge zoudt volstrekt geen macht over Mij hebben indien deze u niet van boven was gegeven. Houd deze woorden steeds voor ogen: indien (ik zeg dit met nadruk: indien) U boven Uw medemens komt te staan, weet dan dat deze positie U door Gods Voorzienigheid is verleend, omdat U in die positie een welbepaalde taak te vervullen hebt. Maak daar dus geen misbruik van, indien U niet veroordeeld wil worden wegens misbruik van Gods vertrouwen in U. Vormen van hoogmoed zijn het opscheppen in woord of daad, en de verwaandheid. Men wil hierdoor bij de medemens de indruk wekken dat men zeer zelfverzekerd is omdat men voelt dat daarvoor een reden is, namelijk dat men werkelijk meer waard is dan de ander. Sommige mensen slagen erin, hun medemensen het gevoel te geven dat bij hen alles lukt, zonder slag of stoot, zonder inspanning, alsof zij God in hoogsteigen persoon waren, of dat zij door God veel meer begenadigd zijn dan de gewone mens. Dit kan bij deze medemensen een 65

20 verwoestend effect krijgen, en deze zelfs fataal blokkeren in de ontwikkeling van hun ziel, doordat zij de indruk krijgen dat God hen niet bemint. De verwaande, opschepperige mens is niet zelden verantwoordelijk voor minderwaardigheidsgevoelens bij zijn medemens. Een andere vorm van hoogmoed is de betweterij, waarbij in feite een zekere verwaandheid gepaard gaat met gebrek aan wijsheid. De betweter is een mens die over alles een vaste mening heeft, en ervan overtuigd is dat hij, en hij alleen, gelijk heeft, en dit ook niet onder stoelen of banken steekt. Hij geeft zich onvoldoende rekenschap van het feit dat alle menselijke waarheden en kennis zeer relatief zijn. Met klem vasthouden aan Uw eigen gelijk, is dus vaak onwijs. Wanneer dit tot karaktertrek wordt, is sprake van verwaandheid, want het is onmogelijk dat een mens altijd gelijk heeft: geen enkel mens bezit de absolute Wijsheid of is alwetend. Een variant op de betweterij is de neiging om Uw medemens steeds te corrigeren. Door deze neiging wekt U de indruk dat Uw medemens zelden of nooit iets goeds doet, en dat Uw eigen systeem om de dingen aan te pakken automatisch in alle gevallen de enige juiste is. Hoogmoed kan de vorm aannemen van overdreven aandacht voor het eigen prestige, het aanzien dat de mens in de ogen van zijn medemens wil genieten. Aan deze ondeugd vallen onder andere gemakkelijk mensen ten prooi die veel in de kijker lopen, zoals in de wereld van de competitiesport, film en televisie, muziek enzovoort. Zucht naar prestige wordt dan wel eens tot doel op zich. In zekere zin vallen ook de zelfvoldaanheid en de zelfgenoegzaamheid onder de hoogmoed. Dit zijn ondeugden omdat zij uitingen van verwaandheid zijn. De zelfvoldane of zelfgenoegzame mens schept zoveel behagen in zichzelf dat hij nauwelijks een reden kan bedenken waarom hij aan zichzelf zou werken. Hij is ervan overtuigd dat hij volmaakt is, of althans geen verbetering behoeft. Vele christenen bezondigen zich aan zelfgenoegzaamheid door te menen dat een wekelijks bezoek aan de Heilige Mis, het dagelijks gebed van een rozenhoedje en de geregelde deelname aan een bedevaart hen automatisch zonder meer naar de Hemel voert. Zij achten elke verdere inspanning (meer gebed, regelmatige boete, vasten, offers, volhardende inspanning in de deugdzaamheid enzovoort) totaal overbodig. Deze mensen hebben de nijpende noden en het zware onevenwicht in de Goddelijke Scheppingsorde, noch hun eigen herstellende rol daarin als ware christenen, niet begrepen. Een enigszins geraffineerde vorm van hoogmoed is de ijdelheid. Dit is een gesteldheid waarbij een mens de neiging vertoont om te pronken met zijn of haar lichamelijke schoonheid, of althans ten minste tracht om bepaalde lichamelijke eigenschappen derwijze tot uitdrukking te brengen dat deze door de medemens bewonderd zouden kunnen worden. Zij 66 gebreken of fouten (al dan niet op waarheid berustend) bekend te maken waardoor deze mens in de ogen van andere mensen aan prestige verliest en zij hem met argwaan of aarzelend kunnen beginnen te benaderen, of hem zelfs helemaal de rug kunnen toekeren. Hierdoor worden mensen soms ronduit geruïneerd, zowel moreel als financieel. Positieve dingen zeggen over Uw medemens in zijn afwezigheid, is geen roddel of achterklap, want deze wekken liefdevolle gevoelens of waardering voor die medemens bij de mensen tegen wie U ze uitspreekt. In feite zou men kunnen zeggen dat U daardoor Gods werk in de medemens prijst tegenover een andere mens, terwijl U bij roddel en achterklap in wezen Gods schepping bekritiseert. Nog een stap verder dan roddel gaan laster en kwaadsprekerij, waarbij bewust en heel gericht iemands naam en faam slecht worden gemaakt, met de intentie, deze medemens werkelijk te schaden. Terwijl roddel en achterklap vaak nog enigszins toevallig worden geuit, worden bij laster gewoonlijk de gelegenheden om te schaden echt bewust geschapen. Laster is ook in het spel wanneer U achter de rug van Uw medemens over hem dingen zegt waarvan U niet weet of ze wel waar zijn. In dezelfde lijn ligt de verdachtmaking, waarbij dingen worden uitgesproken die ervoor zorgen dat een medemens in de ogen van andere mensen een ongunstige naam of reputatie krijgt, vaak zonder dat enig bewijs wordt geleverd. Vaak wordt de verdachtmaking trouwens ook voor waarheid aanvaard zonder dat naar bewijzen wordt gevraagd, en in dit geval kan het best zijn dat U zich schuldig maakt aan totale ruïnering van een medemens. Nog een vorm van onzuiverheid van mond is het uitspreken van kwetsende woorden. Dat kan bewust en opzettelijk gebeuren, maar ook onbewust en onopzettelijk. In het eerste geval is sprake van een ware zonde tegen de naastenliefde, in het tweede geval eerder van een onvoorzichtigheid of een gebrek aan tact of eerbied. Kwetsende woorden zijn uitspraken die de medemens beledigen, hem om één of andere reden pijn doen in het hart, hem verdriet berokkenen. In bepaalde gevallen gaat het daarbij om woorden die weliswaar berusten op waarheid. In dat geval kan men misschien spreken over een terecht verwijt, doch dit rechtvaardigt in geen enkel geval de uitspraak, omdat een verwijt altijd een oordeel in zich sluit, en geen mens heeft het recht om een oordeel te vellen over een medemens. In dezelfde lijn ligt ook het uiten van scheldnamen die bedoeld zijn om een medemens te kwetsen of hem in de ogen van anderen belachelijk te maken. Ook dat is een zonde tegen de naastenliefde. In andere gevallen worden kwetsende woorden ook wel uitgesproken zonder de bedoeling om echt te kwetsen, doch eerder als een ongecontroleerde uiting van teleurstelling of verbittering. Doorgaans beseft U zelf terwijl U ze uitspreekt, dat U liefdeloos bent geweest, en hebt U daar meteen een 27

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3

De Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 1. Artikel 12 t/m 14. Werkboek 3 De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 12 t/m 14 Werkboek 3 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 12 t/m 14 In werkboek 3 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. Jullie weten waarom

Nadere informatie

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk 1 GEBED 2 Welkom Hoe versterk ik mijn relatie met God Methodes en technieken delen hoe dit te bereiken

Nadere informatie

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 2.Jezus neemt het

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

De boodschappen van het jaar 2012

De boodschappen van het jaar 2012 2 januari 2012 "Lieve kinderen, wanneer ik, met moederlijke zorg in uw harten kijk, zie ik er enkel pijn en lijden. Ik zie er een gewond verleden en een onophoudelijk zoektocht. Ik zie Mijn kinderen die

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen

GEBEDEN AMEN. beland. zodat ik niet in moeilijkheid. Leid mij veilig aan Uw hand, vandaan. gaan, haal me daar dan vlug. Mocht ik verkeerde wegen ijn lieve engel, bewaar en help mij altijd goed. God heeft U aan mij gegeven, als een helper in dit leven. Mocht ik verkeerde wegen gaan, haal me daar dan vlug vandaan. Leid mij veilig aan Uw hand, zodat

Nadere informatie

De boodschappen van het jaar 2008

De boodschappen van het jaar 2008 2 januari 2008 Lieve kinderen! Met al de kracht van mijn hart hou ik van jullie en geef ik mijzelf aan jullie. Zoals een moeder vecht voor haar kinderen, bid ik voor jullie en vecht voor jullie. Ik vraag

Nadere informatie

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden Toets 1 - antwoorden Geloof (1-11) Lesstof: Hoofdstuk 1 1. Wat is noodzakelijk om van God te kunnen ontvangen? Geloof [1] 2. Noem vier uitingen van geloof. - Geloof voor redding [1.2] - Geloof en werken

Nadere informatie

Liturgische teksten en gebeden

Liturgische teksten en gebeden Liturgische teksten en gebeden Votum en groet Votum: Psalm 124:8 Groet: 1 Korintiërs 1:3 of 1 Timoteüs 1:2b of Openbaring 1:4b,5a of Genade zij u en vrede van God de Vader, door onze Heer Jezus Christus

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 5. Artikel 1 t/m 5. Werkboek 12 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 5 Artikel 1 t/m 5 Werkboek 12 Dordtse Leerregels, hoofdstuk 5, artikel 1 t/m 5 Hoofdstuk 5 gaat over de volharding der ( van de ) heiligen Boven hoofdstuk 1 t/m 5 schrijven

Nadere informatie

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Vrijdag 28 januari 2012 23.50u Mijn dochter, Ik geef de wereld dit kruistochtgebed (22) om gebeden te worden door de katholieke

Nadere informatie

De boodschappen van het jaar 2007

De boodschappen van het jaar 2007 2 januari 2007 "Lieve kinderen, ik smeek jullie: laat in deze heilige tijd, die vervuld is van Gods genade en Gods liefde die mij naar jullie stuurt, jullie hart niet van steen zijn. Laat het vasten en

Nadere informatie

Wat is Reiki? De bijbel en Reiki zijn het er allebei over eens dat de mens bestaat uit een GEEST een ZIEL en een LICHAAM.

Wat is Reiki? De bijbel en Reiki zijn het er allebei over eens dat de mens bestaat uit een GEEST een ZIEL en een LICHAAM. Wat is Reiki? REIKI staat voor universele levensenergie. Deze leer is afkomstig uit het Japanse Boeddhisme. In het Japans betekent REI geest en KI energie ; het is dus de leer van de geestesenergie. Het

Nadere informatie

Over de website en de boodschappen

Over de website en de boodschappen Over de website en de boodschappen De website De website is opgericht om een reeks goddelijke boodschappen te publiceren waarvan een getrouwde moeder van een jong gezin, woonachtig in Europa, zegt dat

Nadere informatie

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort.

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort. NAZORG Na het gebed Geef de zieke richting in wat er verwacht mag worden. De genezing kan eerder een graduele genezing zijn dan alles ineens. Dit kan dagen, weken, zelfs maanden duren. Wat ze zouden moeten

Nadere informatie

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Prediking Geloofsbelijdenis Onderwijzing bij het Avondmaal De apostel Paulus beschrijft hoe onze Heer Jezus Christus het heilig Avondmaal heeft ingesteld:

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard

Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard Zondag 28 september 2014 gaan we in ballingschap wel of niet aan het werk in de wijngaard De Heilige Teresia van Lisieux, wier feest gevierd wordt op 1 oktober, zei eens: "Al had ik alle mogelijke zonden

Nadere informatie

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN

SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN SOEFISME IN HET DAGELIJKS LEVEN Een leerling van Hazrat Inayat Khan (Een kopie van de uitgave van) The Sufi International Headquarters Publishing Society 1 Liefde ontwikkelt zich tot harmonie en uit harmonie

Nadere informatie

Hartstocht voor je financiën

Hartstocht voor je financiën INHOUDSOPGAVE 1. Hartstocht voor je financiën................................ 5 2. Geld!...................................................... 7 3. De wet van de geleidelijke groei............................

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Johannes 8 : 11. dia 1

Johannes 8 : 11. dia 1 Johannes 8 : 11 in de wet van Mozes stond het duidelijk (Deut. 22:22) als een man wordt betrapt met een getrouwde vrouw moeten beiden ter dood gebracht worden zowel de man als de vrouw met wie hij geslapen

Nadere informatie

Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III

Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III Noveen tot de H. Teresia van het kindje Jezus III Bijgedragen door Johfrael Tuesday 14 April 2009 Laatst bijgewerkt op Tuesday 14 April 2009 in de Geest van Gebed Noveen tot de H. Teresia van het kindje

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Numeri 21 : 9. dia 1. Num21v09 1

Numeri 21 : 9. dia 1. Num21v09 1 Numeri 21 : 9 het wordt een beetje eentonig: Israël moppert God straft het af maar er is ook een nieuw element verrassend positief de Israëlieten komen zelf tot inkeer zij vragen Mozes om voor hen te bidden

Nadere informatie

We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77.

We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77. Bezinningsijeenkomst d.d. 5 maart 2015. We zingen: Ps. 42 : 1; Ps. 23 : 3 We lezen: Mattheus 26 : 26-30 We bespreken: zondag 28 H.C., vr. en antw. 76 en 77. We willen vanavond aan de hand van vraag en

Nadere informatie

Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn?

Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn? Prof. dr. Wim van Vlastuin Hoe spiritueel was Calvijn? 9 september 2015 Johannes Calvijn (1509-1564) Tekst 1 De hele hoofdinhoud van onze wijsheid, voor zover die althans als ware en deugdelijke wijsheid

Nadere informatie

Christelijke levenswandel

Christelijke levenswandel Christelijke levenswandel Ik ga het hebben over wat een christelijke levenswandel inhoudt oftewel wat betekent het om te leven als christen. Een christelijke levenswandel, wat is dat eigenlijk? We weten

Nadere informatie

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden?

Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Scholen die door Samuel zijn gesticht. Met welk doel wil God Zijn kinderen leiden? Psalm 23:3 3 Hij verkwikt mijn ziel, Hij leidt mij in het spoor van de gerechtigheid, omwille van Zijn Naam. De Here zelf

Nadere informatie

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN

EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN EEN PAAR BELANGRIJKE VRAGEN Vaak wordt u zelf niets wijzer van vragen die aan u gesteld worden. Hier willen we u een paar heel belangrijke vragen voorleggen, die juist wel vooral voor uzelf van belang

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn?

Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk daarvan zijn? Voor 16 jaar en ouder! Zondag 24 Zondag 24 gaat over de goede werken. Zondag 24 vraag en antwoord 62, 63 en 64. Vraag 62 : Maar waarom kunnen onze goede werken niet de gerechtigheid voor God of een stuk

Nadere informatie

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828

Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God. Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Zondag 11 oktober 2015 - Stem van mensen, stem van God Bij Marcus 10 : 17-27 en lied 828 Het verhaal van de rijke jongeling is een heel confronterend verhaal. Het is denk ik het enige roepingsverhaal in

Nadere informatie

Waar het om draait is liefde

Waar het om draait is liefde Waar het om draait is liefde Marcus 12:30-31 Het eerste is dit: u zult de Heer uw God liefhebben met heel uw hart en met heel uw ziel, met heel uw verstand en met heel uw kracht. Het tweede is dit: U zult

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk1 Artikel 15 t/m 18 Werkboek 4 Dordtse Leerregels hoofdstuk 1 artikel 15 t/m 18 In werkboek 4 leren we weer iets meer over de Dordtse Leerregels. In dit werkboek gaat het

Nadere informatie

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars,

HC zondag 32 en 33. Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, HC zondag 32 en 33 Gemeente van onze HEER Jezus Christus, gasten en luisteraars, Ik vind de vraag van zondag 32, en dan bedoel ik de eerste vraag (86) een beetje raar. Of eigenlijk: wel begrijpelijk maar

Nadere informatie

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw?

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw? Spreuken 3,3 Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart. Spreuken 14,22 Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade.

Want: In Hem (Jezus) hebben wij de verlossing door zijn bloed, de vergeving van de overtredingen, naar de rijkdom van zijn genade. Er zijn uitgebreide studies te schrijven over bekering en wat bekering in een mensenleven betekent. Deze studie beperkt zich echter tot de meest fundamentele betekenis van bekering. Toen de Zoon van God,

Nadere informatie

Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads

Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads Handreiking voor overdenking en gebed Ook te downloaden via www.navigatorboeken.nl onder downloads Deze handleiding biedt een manier om na te denken over Het zwerversevangelie, voor één hoofdstuk tegelijk.

Nadere informatie

Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013

Oasemoment Onze Vader Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Oasemoment "Onze Vader" Emmaüsparochie - donderdag 17 oktober 2013 Muziek Inleiding en evangelietekst In het hoofdstuk 6 van zijn evangelie laat de apostel Mattheüs Jezus aan het woord over hoe we horen

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige

Sprekende Spreuken. Levenslessen uit het boek Spreuken. Kris Tavernier. Het kennen van de Hoogheilige Kris Tavernier Sprekende Spreuken Levenslessen uit het boek Spreuken - Het boek Spreuken leert ons heel wat over het gedrag van gelovigen, en hoe dit kan zijn in allerlei omstandigheden van dit leven.

Nadere informatie

Onbevlekte godsdienst, omzien naar de weduwen en wezen en jezelf onbesmet van de wereld bewaren! Deel 2è

Onbevlekte godsdienst, omzien naar de weduwen en wezen en jezelf onbesmet van de wereld bewaren! Deel 2è 1 Onbevlekte godsdienst, omzien naar de weduwen en wezen en jezelf onbesmet van de wereld bewaren! Deel 2è Jak.1:27è De zuivere en onbevlekte godsdienst voor God en de Vader is dit: wezen en weduwen bezoeken

Nadere informatie

Gebeden voor jongeren

Gebeden voor jongeren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Gebeden voor jongeren... 2 Gebed van het licht... 2 Mijn leven tot een licht... 2 Gebed voor sterke benen... 2 Dankgebed... 3 Gebed van Franciscus... 3 Dankgebed als je

Nadere informatie

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest Pinksternoveen 1 PINKSTERNOVEEN De Pinksternoveen is het kerkelijk gebed om de werking van de Heilige Geest, dat wordt gebeden gedurende de negendaagse periode tussen Hemelvaart en Pinksteren. Een noveen

Nadere informatie

Bezinning. Je mag op de bloem die je gekregen hebt een wens zetten, een voornemen voor deze vastentijd.

Bezinning. Je mag op de bloem die je gekregen hebt een wens zetten, een voornemen voor deze vastentijd. Bezinning Thema Andes, harmonie, schepping Aankleding Op de grond ligt een Wipalavlag of een mooie doek met erop een ondiepe schaal. Bij het binnenkomen krijgt iedereen een kommetje water, een brandend

Nadere informatie

Verlangen naar de Heer

Verlangen naar de Heer Verlangen naar de Heer Psalm 25 in Adventstijd Jos Douma www.tijdmetjezus.nl Dag 1 Naar u, HEER, gaat mijn verlangen uit. Psalm 25:1 Mijn verlangen Psalm 25 is een psalm van David. Dat staat garant voor

Nadere informatie

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons.

1. Heer, leven volgens uw wil is een moeilijke opdracht. Heer, ontferm U over ons. Beste familieleden. Jullie kunnen de onderstaande teksten gebruiken om een eigen inbreng in de uitvaart te doen. Bespreek steeds vooraf met de voorganger (v/m) welke teksten jullie hebben gekozen of aangepast

Nadere informatie

1. Als het leven soms pijn doet

1. Als het leven soms pijn doet 1. Als het leven soms pijn doet 1 Als het leven soms pijn doet en de storm gaat tekeer in een tijd van moeite en verdriet. Alsof de zon niet meer opkomt en het altijd donker blijft en de ochtend het daglicht

Nadere informatie

Lezen : Johannes 14: 1-9. Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710

Lezen : Johannes 14: 1-9. Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710 Lezen : Johannes 14: 1-9 Opwekking 25 Gezang 156 EL 459 Opwekking 687 Gezang 28 Opwekking 710 Kumba Ya my Lord Kom bij ons o Heer, kom bij ons Kom bij ons o Heer, kom bij ons Kom bij ons o Heer, kom

Nadere informatie

Jezus volgen in de hectiek van het leven

Jezus volgen in de hectiek van het leven Jezus volgen in de hectiek van het leven Bestemd om vrucht te dragen Johannes 15:5: Ik ben de wijnstok en jullie zijn de ranken. Als iemand in mij blijft en ik in hem, zal hij veel vrucht dragen. Maar

Nadere informatie

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2)

Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Zondag 29 Zondag 29 gaat over het Heilig Avondmaal (2) Lees de tekst van Zondag 29 Vraag 78 : Wordt dan uit brood en wijn het wezenlijk lichaam en bloed van Christus? Antw : Nee; maar gelijk het water

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 10 mei 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Ik ervaar meer dood dan leven Gods Geest en het echte

Nadere informatie

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17

Inhoud. Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal van Jill 17 Fragment uit Colin Tipping Radicaal Vergeven (opmaak is anders dan in het boek zelf) Inhoud Voorwoord bij de Nederlandse uitgave 7 Woord vooraf 9 Inleiding 11 Deel een: Een radicale heling 1 Het verhaal

Nadere informatie

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19

Vanwaar Hij komen zal. Geschreven door D. J. Steensma zaterdag, 09 april 2016 08:19 Velen hebben moeite met de tekenen en wonderen die in de Bijbel staan beschreven, ook met de opstanding van Christus uit de doden en met zijn hemelvaart. Maar als we daarmee moeite hebben, dan kunnen we

Nadere informatie

2 Nephi 2:27. 2 Nephi 32:3

2 Nephi 2:27. 2 Nephi 32:3 1 Nephi 3:7 Ik zal heengaan en doen. De Heer gebood Nephi en zijn broers om terug te gaan naar Jeruzalem en de koperen platen te bemachtigen. De Heer bereidt een weg voor zodat wij zijn geboden kunnen

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3)

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Instelling Het avondmaal is door onze verlosser zelf ingesteld. Want de apostel Paulus verklaart: Wat ik heb ontvangen

Nadere informatie

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie.

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Wat is bidden? Bidden is: In contact komen met de levende God, de Schepper van Hemel en Aarde In het Oude Testament bad de

Nadere informatie

SESSIE 3 BEROUW. Een nieuw begin. Berouw, Spijt en Vruchten. Every Nation Church Gent: What s Next? 19

SESSIE 3 BEROUW. Een nieuw begin. Berouw, Spijt en Vruchten. Every Nation Church Gent: What s Next? 19 SESSIE 3 BEROUW Een nieuw begin Begin een nieuw leven, antwoordde Petrus, en laat u dopen, ieder van u, in de naam van Jezus Christus, om vergeving te krijgen van uw zonden; en u zult de heilige Geest

Nadere informatie

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave

VOORBEELD-GEBEDEN. Veel succes ermee. Inhoudsopgave VOORBEELD-GEBEDEN In deze bundel kan je enkele gebeden vinden die je kan gebruiken tijdens eucharistievieringen. Of als je creatief bent en wat tijd hebt, kan je je door deze gebeden laten inspireren en

Nadere informatie

Vertaling voorpagina: BLIJF IN GELOOF 1

Vertaling voorpagina: BLIJF IN GELOOF 1 Vertaling voorpagina: In Christus hebben wij een perfect bewijs voor geloof. Als wij inzien dat wij met Christus verbonden zijn door zijn Geest, leven wij door geloof. Veel mensen proberen God te begrijpen

Nadere informatie

Het is van belang om eerst dank u te zeggen, om het positieve te gaan zien. Centrale vragen zijn:

Het is van belang om eerst dank u te zeggen, om het positieve te gaan zien. Centrale vragen zijn: Levensgebed Het levensgebed is een terugblik, een vorm van gebed met je eigen leven om je bewust te maken van de aanwezigheid van God in concrete gebeurtenissen, een aandachtsonderzoek. Het is opgebouwd

Nadere informatie

GEBEDEN UIT HET HART

GEBEDEN UIT HET HART GEBEDEN UIT HET HART Inhoud Voorwoord 9 Inleiding: Een gebed om bescherming 13 Deel 1 Gebeden voor de reis naar binnen 15 Bewerk de tuin van mijn ziel 16 Een eenvoudig gebed 17 Geef ons een eenvoudig hart

Nadere informatie

STRIJD OM JE IDENTITEIT

STRIJD OM JE IDENTITEIT STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit

Nadere informatie

Ga uit ben met jullie

Ga uit ben met jullie ROEPINGEN Ga uit IK ben met jullie Gebeden om roepingen 2013-2014 Voorwoord Afgelopen oktober startte het Jaar van het Geloof. Een initiatief dat wereldwijd op vele wijzen gestalte krijgt. Het is een

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

EERHERSTEL VOOR HET LEED

EERHERSTEL VOOR HET LEED EERHERSTEL VOOR HET LEED DAT MIJ WORDT AANGEDAAN SAMENVATTING Mijn kinderen, Bemint Mij met een steeds vuriger liefde zoals Ik u bemin 1 Paus Paulus VI heeft op 14 oktober 1966 het decreet van de Congregatie

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 6 juli 2014, 3 e zondag van de zomer Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 9.30 uur Organist: Ad Huetink Voorganger: ds. Kees Benard = = = = = = = = = = = = =

Nadere informatie

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/6 EEN MAN NAAR GOD'S HART. Handelingen 13:22 INTRODUCTIE. 1. In zijn toespraak in Antiochië, gaat Paulus kort in op de geschiedenis van Israël, hij citeert een

Nadere informatie

De Bijbel open 2012 37 (22-09)

De Bijbel open 2012 37 (22-09) 1 De Bijbel open 2012 37 (22-09) Onlangs kreeg ik een vraag over twee genezingen in de bijbel. De ene gaat over de verlamde man in Lukas 5 die door het dak van een huis tot Jezus wordt gebracht en door

Nadere informatie

Orde II Schrift, zegen en gebed

Orde II Schrift, zegen en gebed Orde II Schrift, zegen en gebed begroeting Vrede voor jou N en vrede voor jou N. Alles wat goed is en gelukkig maakt, het kome over jullie beiden. Vrede voor u allen, zoals wij hier bij elkaar gekomen

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein

LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen. Refrein LIEDERENBLAD TIME 2 SING 18 september 2011 Thema: Je steentje bijdragen 19.00 uur LAAT HET FEEST ZIJN IN DE HUIZEN (Opw. 533) Laat het feest zijn in de huizen, mensen dansen op de straat, als het onrecht

Nadere informatie

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker

Kapstok. Proces van Geestelijke Groei. Dick Slikker Kapstok Proces van Geestelijke Groei Dick Slikker 1 Inhoud 1 Komt het weer goed tussen mens en God? 5 2 In Sync met God 11 3 Uitdaging van de Leerschool 17 4 Onze waarom vragen als God het net anders doet

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Na Lied of Klein Gloria verloopt de dienst als volgt: Apostolische geloofsbelijdenis (gezongen, of gelezen en beantwoord met een lied) Nodiging De Heer

Nadere informatie

Avondmaal vieren. Avondmaalsformulier 2. Viering op 4 e zondag voor Pasen :

Avondmaal vieren. Avondmaalsformulier 2. Viering op 4 e zondag voor Pasen : Avondmaal vieren - Psalmen en Gezangen uit Geref Kerkboek van de Gz zijn de 1 e regels 1 e couplet weergegeven Viering op 4 e zondag voor Pasen : Thema 4 e zondag : oculi meï Mijn ogen (oculi meï) zijn

Nadere informatie

San Damiano, weg naar het heiligdom

San Damiano, weg naar het heiligdom God, onze Leidsman, de eeuwen spreken van Uw stem, die gehoord werd door mensen die vanuit de diepte van hun hart uitzagen naar Uw licht. Uw roepstem hebben wij verstaan en onbevreesd zijn wij op weg gegeaan.

Nadere informatie

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur

Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur GROOTLETTER LITURGIE AVONDDIENST Protestantse Gemeente te Wapenveld in de Petruskerk 7 jul. 2013 19:00 uur Liturgische kleur: Groen Klap in de handen, o volken, juich God toe met jubelzang. Psalm 47: 2.

Nadere informatie

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige?

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? We leven in een wereld die zijn zekerheden gebouwd heeft op materialisme, positie, geld, macht, eer, eigenbelang, enz.

Nadere informatie

Opgesteld door de Gemeenschap Maria Koningin

Opgesteld door de Gemeenschap Maria Koningin Opgesteld door de Gemeenschap Maria Koningin In de naam van de Vader, de Zoon en De Heilige Geest 1 ste Statie : Jezus wordt ter dood veroordeeld Hij heeft mij getoond hoe ik me kan bevrijden van al de

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 10 mei 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Ik ervaar meer dood dan leven Gods Geest en het echte

Nadere informatie

Eucharistieviering van 17 maart 2013 Vijfde zondag van de veertigdagentijd

Eucharistieviering van 17 maart 2013 Vijfde zondag van de veertigdagentijd Eucharistieviering van 17 maart 2013 Vijfde zondag van de veertigdagentijd Nieuwe kansen geven Openingslied: ZJ 576: Bouwen aan een wereld van rechtvaardigheid. Tijdens het intredelied en de intredeprocessie

Nadere informatie

01-02-2015 Jongerendienst:

01-02-2015 Jongerendienst: 01-02-2015 Jongerendienst: Heer, ik kom tot U (Opw. 488) Heer ik kom tot U; neem mijn hart, verander mij, als ik U ontmoet vind ik rust bij U. Want Heer ik heb ontdekt, dat als ik aan Uw voeten ben, trots

Nadere informatie

Orde III Schrift, zegen en gebed

Orde III Schrift, zegen en gebed Orde III Schrift, zegen en gebed bemoediging en groet Onze hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft, Ps. 124:8 [die trouw houdt tot in eeuwigheid Ps. 146:6 en niet laat varen het

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 Artikel 6 t/m 11 Werkboek 2 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 1 artikel 6 t/m 11 In werkboek 2 gaan we verder met het bespreken van de Dordtse Leerregels. In werkboek 1 staat

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

1 Schuldig tegenover God?

1 Schuldig tegenover God? 1 Schuldig tegenover God? Hoezo? In de titel van het boek Vergeven: dat gaat zomaar niet wordt niet over schuld gesproken. Toch zijn vergeving en schuld twee begrippen die nauw aan elkaar gekoppeld zijn.

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 2 Artikel 6 t/m 9 Werkboek 6 Dordtse Leerregels hoofdstuk 2 artikel 6 t/m 9 Boven artikel 6 t/m 9 schrijven we : ongeloof en geloof Over ongeloof en geloof is veel te leren.

Nadere informatie