Nieuwsbrief. Opgroeien met zorg. Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel & Maas

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief. Opgroeien met zorg. Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel & Maas"

Transcriptie

1 Nieuwsbrief Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel & Maas Extra uitgave - Themanummer Opgroeien met zorg november Jongelui, Samen met het Bouwens wil het Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas extra aandacht schenken aan de landelijke Dag voor de Mantelzorg. Dit jaar, in 2011, is het thema Opgroeien met zorg en is er speciale aandacht voor jonge mantelzorgers. In deze folder hebben we een aantal voorbeelden verzameld van situaties, waarin je terecht zou kunnen komen. Herken je jezelf in de verhalen, voorbeelden in deze nieuwsbrief, dan is het goed om te weten, dat je voor hulp of ondersteuning bij een heleboel mensen terecht kunt. Aarzel dan niet, maar neem meteen contact op of maak een afspraak met de mentor, schoolcounselor, vakdocent of iemand anders die je in vertrouwen kunt nemen. Het is een zware taak die op je schouders rust, maar soms kun je zeker wel wat hulp gebruiken. Vraag hulp als je daar behoefte aan hebt! Is er bij jou thuis iemand al lang ziek, gehandicapt, verslaafd of in de war? Bijvoorbeeld jouw zus heeft een spierziekte jouw vader is verslaafd aan bier jouw broer heeft kanker jouw moeder is vaak somber jouw broertje kan nooit rustig zijn Dan ben jij een jonge mantelzorger! Onder het begrip jonge mantelzorgers wordt verstaan: kinderen en jongeren tot 24 jaar die opgroeien met een zieke ouder, broer, zus, of met een zieke opa of oma die in de directe Opgroeien met zorg Thema landelijke dag voor de Mantelzorg - 10 november 2011 omgeving van het gezin woont en die intensieve zorg nodig heeft. Er kan sprake zijn van een lichamelijke ziekte of handicap, een psychische ziekte of verslavingsproblematiek, of van een verstandelijke beperking.

2 Wat helpt? Het helpt om met iemand te praten. Met je leraar of lerares bijvoorbeeld. Die wil het graag weten als er bij jou thuis iets aan de hand is. Want misschien ben je daardoor wel heel moe in de klas. Of lukt het je maar niet om op te letten. Het is heel goed om dat op school te vertellen. Echt waar! Probeer ook thuis of in de buurt iemand te vinden om mee te praten. Dat kan jouw vader of moeder zijn, een oom of tante, een buurvrouw of buurman, maar ook een vriendje of vriendinnetje. Misschien ken je zelfs wel een andere jonge mantelzorger! Je bent niet de enige jonge mantelzorger. Als je 100 kinderen op een rijtje zet, is er bij ongeveer 25 kinderen thuis iemand ziek, gehandicapt, verslaafd of in de war. Dat zou voor het Bouwens betekenen, dat er rond de 500 leerlingen in meer of mindere mate mantelzorger zijn. Jij ook? Als jij ook jonge mantelzorger bent, maak je je misschien zorgen over jouw familielid. Of doe je soms extra klusjes, zoals schoonmaken, boodschappen of oppassen op een broertje of zusje. Doordat er thuis iemand ziek of gehandicapt is, hebben jouw ouders vaak weinig tijd over. Om jou voor te lezen, bijvoorbeeld, of om je te helpen met je huiswerk. Of om samen eens iets leuks te doen, zoals zwemmen of spelen. Het kan fijn zijn om voor iemand te zorgen. Maar soms is het ook best zwaar. Zoals wanneer je: je alleen voelt bang bent je schaamt je schuldig voelt niet kunt slapen voelt dat anderen jou niet begrijpen. 2 vorkmeer - Steunpunt mantelzorg peel & maas

3 Feitjes Met name jongeren met psychisch zieke ouders, verslaafde ouders of ouders met een combinatie van ziekten lopen meer kans op problemen thuis, zoals ruzie, het gevoel er alleen voor te staan of mishandeld te worden Jongeren met een langdurig ziek familielid blijken meer problemen thuis te ervaren dan jongeren die niet te maken hebben met een langdurig ziek familielid, vooral bij meerdere zieke familieleden of lichamelijk of psychisch zieke broers of zussen De gezondheid van jongeren met een langdurig ziek familielid blijkt duidelijk minder gunstig te zijn in vergelijking met de gezondheid van andere jongeren. Meer emotionele problemen, meer problemen in het algemeen, een minder goed ervaren gezondheid, vaker depressieve gedachten enz. Wat moeten jonge mantelzorgers zoal doen? In Rotterdam is een onderzoek gehouden onder 300 jongeren met een langdurig ziek familielid en daar kwamen de volgende gegevens uit naar voren. Ruim de helft van deze jongeren (56%) doen vaak of heel vaak één of meer huishoudelijke taken (koken, wassen, schoonmaken), zorgtaken zoals (zorgen voor broer of zus, dingen regelen) of taken rondom de verzorging van de zieke (helpen met opstaan, douchen, naar het toilet gaan, helpen bij eten en drinken) uit te voeren. Een groot gedeelte, 67%, geeft aan zich emotioneel belast te voelen door de thuissituatie. Zij maken zich zorgen over het zieke familielid; denken vaak aan wat ze moeten doen; of hebben het gevoel altijd klaar te moeten staan voor de zieke. Een op de tien jongeren geeft aan zich hierdoor altijd gestresst te voelen. Bijna de helft van de jongeren geeft aan één of meer dingen te willen veranderen: minder moe zijn op school (17%); meer vrije tijd (15%); meer tijd voor vrienden (10%); minder zorgen maken (9%). Een groot deel van de jongeren (86%) ziet positieve kanten aan de situatie: ze kunnen goed zorgen voor mensen die hulp nodig hebben en zijn heel zelfstandig bij veel dingen die ze doen. Ruim de helft (57%) van de jongeren geeft aan dat de jeugdverpleegkundige bij dit onderzoek de eerste persoon was met wie de jongere sprak over hoe het is om te leven in een gezin met een langdurig ziek familielid/leden. Driekwart van de jongeren geeft aan het gesprek als prettig te hebben ervaren en 16% geeft aan er veel aan te hebben gehad. Uit de reacties blijkt dat de jongeren vooral een luisterend oor fijn vonden. Wonen, Welzijn en Zorg in de gemeente Peel en Maas 3

4 Uit je gevoelens Als je een bijzondere broer of zus hebt, heb je meer verantwoordelijkheid dan leeftijdsgenoten. Vaak zie je dat je ouders en je bijzondere broer of zus het zwaar hebben. Je eigen problemen lijken daardoor soms minder belangrijk. Toch is het heel belangrijk om je gevoelens te uiten. Alles opkroppen, kan ervoor zorgen dat je buikpijn of hoofdpijn of andere klachten krijgt. Niet de enige Sommige kinderen hebben een goed contact met hun bijzondere broer of zus. Bij anderen is het contact minder goed of niet goed. In beide gevallen kunnen er veel lastige situaties zijn. Misschien heb je een andere broer of zus of (één van) je ouders met wie je er goed over kunt praten. Ook zij kunnen het moeilijk vinden om met je bijzondere broer of zus om te gaan. Toch kun je het gevoel hebben dat je er alleen voor staat. Je hebt misschien het idee dat er geen andere jongeren zijn die net zoiets meemaken. Maar gelukkig ben je niet de enige met een bijzondere broer of zus! Ongeveer 12% van de kinderen en jongeren in Nederland heeft een bijzondere broer of zus. Er zijn dus veel jongeren die hetzelfde meemaken als jij. Schaamte Soms schaam ik me naar voor mijn zusje. Ze kan heel erg raar doen. Af en toe heeft ze een heel onbeleefd woord in haar hoofd en dat roept ze dan de hele dag tegen iedereen die ze tegenkomt. Ik vind dat verschrikkelijk, vooral als ik iemand van school tegenkom. - Linda (14 jaar) Boosheid en frustratie Ik ben soms echt boos op mijn zus. Als ik met mijn vriend achter de computer zit op mijn kamer, komt ze ineens binnen en gaat heel irritant doen. Ik wil altijd dat ze weggaat, maar dat doet ze meestal niet. Soms wordt ze dan boos en trekt de stekker uit de computer. Mijn ouders zeggen dat ik rekening met haar moet houden, maar ik voel me echt wel eens heel kwaad! - Lennart (15 jaar) Jaloezie Ik snap wel dat mijn broer veel aandacht en begeleiding nodig heeft bij de dagelijkse dingen, want alleen kan hij het niet. Toch vind ik het niet altijd eerlijk dat mijn moeder zoveel tijd aan hem besteedt en geen tijd heeft om een keer met mij te gaan shoppen. - Marloes (16 jaar) Schuldgevoelens Mijn broertje van 12 heeft een nierziekte. Hij moet daarvoor vaak naar het ziekenhuis en hij krijgt altijd veel aandacht van mijn ouders en familie. Ik snap dat wel, want het is ook niet leuk voor hem om ziek te zijn. Toch ben ik wel eens jaloers op hem, omdat hij al die aandacht krijgt. Eigenlijk vind ik dat stom van mezelf. Ik zeg dan tegen mezelf dat ik niet zo kinderachtig moet doen. - Rosanne (14 jaar) 4 vorkmeer - Steunpunt mantelzorg peel & maas

5 Bezorgdheid Ik maak me zorgen over mijn gehandicapte zusje. Ze moet overal bij geholpen worden. Nu is ze nog maar 10 jaar, maar ik ben bang dat ze over een paar jaar misschien naar een tehuis moet. Ik merk dat mijn ouders de verzorging zwaar vinden, ook al doen ze het met liefde. - Esther (17 jaar) Eenzaamheid Eigenlijk praat ik nooit over mijn zieke broertje. Hij heeft kanker en moet vaak naar het ziekenhuis. Mijn vrienden weten amper dat ik een broertje met die ziekte heb. Ik ben bang dat mijn broertje dood gaat, maar ik durf dat tegen niemand te zeggen. - Domenico (14 jaar) Verdriet Mijn oudere zus (19 jaar) heeft reuma. Ik kan goed met haar opschieten. Ze is voor mij als een vriendin. Ze heeft eigenlijk altijd pijn. Af en toe zit ik op mijn kamer te huilen, omdat ik het zo erg voor haar vind. - Meryem (14 jaar) Angst Mijn vader en mijn broer hebben een spierziekte. Ik ben bang dat ik het ook krijg. - Hans (15 jaar) Zorgen voor anderen en jezelf Mijn broer is gehandicapt. Ik speel vaak met hem als ik uit school ben. Dan hoeft mijn moeder even niet op hem te letten. Daardoor heb ik minder tijd voor andere dingen, zoals mijn huiswerk. - Gerrit (16 jaar) Opkomen voor jezelf Bij goed voor jezelf zorgen, hoort ook opkomen voor jezelf. Als je een gehandicapte of zieke broer of zus hebt, ben je vaak gewend je eigen behoeften even opzij te zetten. Als er iets is met je broer of zus, gaat die vaak voor. Daardoor kun je het moeilijk vinden om voor jezelf op te komen, als dat nodig is: Ik vraag niet zo vaak aandacht voor mezelf. Ik ben gewend mijn eigen problemen op te lossen. Maar daardoor laat ik soms ook wel over me heen lopen. Ik ga ruzies liever uit de weg. Soms geef ik dan maar toe, terwijl ik dat eigenlijk niet wil. - Sheila (13 jaar) Je nuttig voelen Het geeft zin aan je leven: Mijn zus is verstandelijk gehandicapt. Ze heeft het niveau van een kind van vijf jaar. Soms probeer ik haar iets te leren. Als dat lukt, ben ik altijd heel blij. - Kai (13 jaar) Erfelijkheid Sommige ziektes, handicaps en stoornissen zijn erfelijk. Dat betekent dat er vaak meer mensen in je familie dezelfde ziekte hebben. Het verschilt per ziekte hoe groot de kans is dat jij of iemand anders in je familie de ziekte krijgt. Omdat er heel veel soorten ziektes, handicaps en stoornissen zijn, is het niet mogelijk om die hier allemaal te bespreken. Als je je zorgen maakt of jij de ziekte ook kunt krijgen, probeer er dan met je ouders of iemand anders over te praten. Wonen, Welzijn en Zorg in de gemeente Peel en Maas 5

6 Wat kun je (eraan) doen? Gevoelens uiten Net als blijdschap, angst of verdriet is boosheid een gevoel. Het is niet goed of slecht. Iedereen is wel eens boos. Het hoort bij een mens. Je kunt je schuldig voelen als je boos bent op je bijzondere broer of zus. Boosheid kan in sommige situaties echter juist heel logisch zijn. Het kan helpen om een paar keer te zeggen: Ik ben boos en ik mag boos zijn. Het is belangrijk dat je iets doet met de boosheid die je in je voelt. Dit kan gedaan worden door eens hard op de grond te stampen of op een kussen te slaan. Beweging is op zo n moment ook heel goed. Door een eind te gaan hardlopen, te fietsen of door een partijtje te voetballen kun je je spanning kwijtraken. Daardoor voel je je vaak een stuk beter! Ook voor andere gevoelens geldt dat het belangrijk is om ze te uiten. Net als bij boosheid kun je dit op verschillende manieren doen. Kies een manier die bij jou past. Opschrijven wat je voelt Het kan je helpen als je opschrijft wat er thuis gebeurt en hoe je je voelt. Veel mensen gebruiken deze manier om zich te uiten als ze niet goed in hun vel zitten. Misschien schrijf je liever een gedicht of een liedje. Je kunt ook een tekening maken over je gevoel. Dit helpt allemaal om je gedachten op een rijtje te krijgen. Wat kun jij doen voor iemand die zorgt? Heb jij een vriendje, vriendin of b.v. klasgenootje die thuis voor een familielid zorgt? Je kunt helpen door af en toe te vragen hoe het gaat of door iets voor hem of haar te doen. Gewoon aardig doen is prima. 6 vorkmeer - Steunpunt mantelzorg peel & maas

7 Wil je meer weten? Zoek je meer informatie? Kijk dan op de onderstaande websites. De meeste zijn speciaal voor jongeren: lwww.ggz.startpagina.nl Bronnen o.a. Een bijzonder Broer of Zus, een uitgave van GGNet, regio Apeldoorn. De volledige uitgave is te downloaden op en Jongeren met een langdurig ziek familielid GGD Rotterdam en omstreken Mezzo, landelijke vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg, De foto s in deze nieuwsbrief zijn gemaakt tijdens diverse activiteiten in het kader van Maatschappelijke Stages in Peel en Maas. Andere zaken waar je met iemand over wilt praten? Neem contact op met: voor hulp.nl of het Jeugdstation, het Centrum voor Jeugd en Gezin in Peel en Maas tel: website: Wonen, Welzijn en Zorg in de gemeente Peel en Maas 7

8 November 2011 Dit is een uitgave van Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas Ruijsstraat CM te Panningen Tel: Website: Website: Deze uitgave is mede mogelijk gemaakt door: DTP Graphic Products - Panningen DTP Graphic Products, Panningen Jeugdstation Peel en Maas, Panningen bouwens van der Boijecollege, Panningen Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas, Panningen rabo-bank Peel en Maas Peel en Maas gemeente Peel en Maas 8 vorkmeer - Steunpunt mantelzorg peel & maas

Een Bijzondere Broer of Zus

Een Bijzondere Broer of Zus Een Bijzondere Broer of Zus Informatiemap voor jongeren met een broer of zus met een handicap, chronische ziekte of psychische stoornis Uitgave: GGNet, regio Apeldoorn Team Preventie Postbus 2003 7230

Nadere informatie

Alvast bedankt voor het invullen!

Alvast bedankt voor het invullen! Deze vragenlijst gaat over jongeren die steun of hulp geven aan een familielid. Wij zijn erg benieuwd hoeveel jongeren er binnen onze school steun of hulp geven en hoe zij dit ervaren. De vragenlijst is

Nadere informatie

Een Bijzondere Broer of Zus

Een Bijzondere Broer of Zus Een Bijzondere Broer of Zus Informatiemap voor jongeren met een broer of zus met een handicap, chronische ziekte of psychische stoornis Uitgave: GGNet, regio Apeldoorn Team Preventie Postbus 2003 7230

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Lesbrief over jonge mantelzorgers

Lesbrief over jonge mantelzorgers Lesbrief over jonge mantelzorgers www.2becool.nl Inleiding Doel van de les: Term jonge mantelzorger begrijpen, herkennen jonge mantelzorger in eigen omgeving, nadenken over behoeften van en steun voor

Nadere informatie

Schrijf je verhaal. zeven schrijfopdrachten

Schrijf je verhaal. zeven schrijfopdrachten Schrijf je verhaal zeven schrijfopdrachten THEM A LOYALITEIT Onder loyaliteit verstaan wij: De manier waarop het kind de band tussen hem en zijn ouders ervaart en hoe hij hiermee omgaat. Hierbij is te

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

OPGROEIEN MET ZIEKTE EN ZORG. Training voor professionals

OPGROEIEN MET ZIEKTE EN ZORG. Training voor professionals OPGROEIEN MET ZIEKTE EN ZORG Training voor professionals WAT IS JOUW KRACHT? AANLEIDING De gemeente Zoetermeer wil jonge mantelzorgers in beeld brengen en passende ondersteuning bieden. Jonge mantelzorgers

Nadere informatie

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Kinderen 5-12 jaar KOPP/KVO Doe-praatgroep (8-12 jaar). Een vader of moeder met problemen Als je vader of moeder een psychisch of verslavingsprobleem heeft

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas, voor mensen die voor een naaste zorgen in Peel en Maas

Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas, voor mensen die voor een naaste zorgen in Peel en Maas Vorkmeer Steunpunt Mantelzorg Peel en Maas, voor mensen die voor een naaste zorgen in Peel en Maas 1 2 Wat is mantelzorg Iedereen die voor een chronisch ziek of gehandicapt familielid, partner, kind, vriend(in)

Nadere informatie

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je?

Eerst wat algemene gegevens. Vragen over je lichaam. 1. In welke klas zit je? Eerst wat algemene gegevens. 1. In welke klas zit je? 2. Bij wie woon je de meeste dagen van de week? Je mag één antwoord geven. Ik woon: Bij mijn vader en moeder (samen) Ongeveer de helft van de tijd

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Let op dat je het goet schrijft!! Of foud!! Goetfoud is een site die over geweld gaat.

Let op dat je het goet schrijft!! Of foud!! Goetfoud is een site die over geweld gaat. Naam: 1 Let op dat je het goet schrijft!! Of foud!! Goetfoud is een site die over geweld gaat. Het is een leuke website die over minder leuke dingen gaat. Die minder leuke dingen zijn: - huiselijk geweld

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Bij huiselijk geweld tussen (ex) partners worden KINDEREN vaak over het hoofd gezien. Toch hebben zij meer in de gaten dan u denkt. Dit kan

Nadere informatie

Vragenlijst kinderen

Vragenlijst kinderen Vragenlijst kinderen Algemene vragen Waar woon jij? Eerst willen we graag weten waar je woont. Sommige kinderen wonen in 2 huizen, bij mama en papa. Als dat zo is, dan mag je één huis kiezen. Jouw school

Nadere informatie

Vragenlijst tieners. Algemene vragen. Waar woon jij?

Vragenlijst tieners. Algemene vragen. Waar woon jij? Vragenlijst tieners Algemene vragen Waar woon jij? Eerst willen we graag weten waar je woont. Sommige kinderen wonen in 2 huizen, bij mama en papa. Als dat zo is, dan mag je één huis kiezen. Woon jij in..?

Nadere informatie

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren

Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Ben je slachtoffer? Folder voor jongeren Mijn leven veranderde zo n drie jaar geleden. Juist de dag voor mijn mama s verjaardag kreeg ze van mijn vader een kogel door het hoofd. Wonder boven wonder overleefde

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

OUDERE JEUGD. Formulier doelstellingen. Mijn kwaliteiten zijn/ik kan goed: Dit formulier is ingevuld door: Geboortedatum: Adres: Postcode: Tel: Lezen

OUDERE JEUGD. Formulier doelstellingen. Mijn kwaliteiten zijn/ik kan goed: Dit formulier is ingevuld door: Geboortedatum: Adres: Postcode: Tel: Lezen Mijn kwaliteiten zijn/ik kan goed: Dit formulier is ingevuld door: Geboortedatum: : Postcode: Tel: Lezen rekenen vertellen sporten / bewegen schrijven dichten humor luisteren schilderen dansen organiseren

Nadere informatie

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Als iemand in jouw omgeving zichzelf beschadigt is dat erg ingrijpend. Het kan allerlei emoties oproepen. Je bent misschien erg verdrietig, boos of je voelt

Nadere informatie

VRAGENLIJST. Mantelzorger

VRAGENLIJST. Mantelzorger VRAGENLIJST pagina 2 Uw ervaringen als mantelzorger zijn waardevol U zorgt voor uw partner, een familielid, een vriend of andere naaste. In deze lijst staan vragen over wat die zorg betekent voor u als

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n

M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n M i j n o u d e r s g a a n s c h e i d e n W E R K B O E K E C H T S C H E I D I N G, S T E U N J E K I N D M I J N W E R K B O E K Dit werkboek is speciaal voor kinderen met gescheiden ouders. Er zijn

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod 2 Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

DOE-BOEK VOOR KINDEREN

DOE-BOEK VOOR KINDEREN DOE-BOEK VOOR KINDEREN MET EEN PAPA OF MAMA MET KANKER DIT DOE-BOEK IS VAN Doe-boek voor kinderen met een papa of mama met kanker Uitgave van: Erasmus MC Kanker Instituut Afdeling Psychiatrie Unit Psychosociale

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot Inhoudsopgave Inleiding... 4 Leeswijzer... 5 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 6 De gemeente... 6 Het Wmoloket... 6 Het gesprek... 7 2. Het gesprek voorbereiden... 8 Woonsituatie... 9 Huishouden...

Nadere informatie

Uw revalidatie door de ogen van uw kind. Informatie over de begeleiding van kinderen met een chronisch zieke of gehandicapte ouder

Uw revalidatie door de ogen van uw kind. Informatie over de begeleiding van kinderen met een chronisch zieke of gehandicapte ouder Uw revalidatie door de ogen van uw kind Informatie over de begeleiding van kinderen met een chronisch zieke of gehandicapte ouder 0 Wegwijzer bij het begeleiden van kinderen tijdens uw revalidatie Uw verblijf

Nadere informatie

Judith Suyling. kindertherapie ouderbegeleiding. Poppenkast

Judith Suyling. kindertherapie ouderbegeleiding. Poppenkast Judith Suyling kindertherapie ouderbegeleiding Poppenkast 023 525 33 28, Bloemendaal kindertherapie@judithsuyling.nl Nadenken op een bankje Lang geleden, toen Judith nog een klein meisje was, zat zij eens

Nadere informatie

Voorkom. Pesten. DMS-educatief

Voorkom. Pesten. DMS-educatief Voorkom Pesten lle kinderen krijgen weleens met pesten te maken. Bij pesten is het ene kind altijd sterker dan het andere. De een heeft meer kracht, een grotere mond of meer invloed op de ander. Diegene

Nadere informatie

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf.

Niet veel mensen krijgen deze ziekte en sommige volwassenen hebben er vaak nog nooit van gehoord of weten er weinig vanaf. Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Lateraal Sclerose heeft. Het is een lang woord en het wordt vaak afgekort tot ALS. Niet veel

Nadere informatie

TACQOL. Vragenlijst. voor de ouders / verzorgers van kinderen van 6 tot en met 15 jaar. Wat is de geboortedatum van het kind?... (dag) (maand) (jaar)

TACQOL. Vragenlijst. voor de ouders / verzorgers van kinderen van 6 tot en met 15 jaar. Wat is de geboortedatum van het kind?... (dag) (maand) (jaar) Nummer: [ ] TACQOL Vragenlijst voor de ouders / verzorgers van kinderen van 6 tot en met 15 jaar Wilt u eerst onderstaande vragen beantwoorden? Is het kind, waarover u deze lijst invult een jongen of een

Nadere informatie

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN.

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN. Inleiding Met wie heb je de meeste lol? En wie bel je als je een probleem hebt? Vaak zijn dat je. Sommige mensen hebben veel, andere mensen hebben er maar een paar. Vriendschap is belangrijk in ons leven.

Nadere informatie

Weet wat je kan. Jezelf leren kennen

Weet wat je kan. Jezelf leren kennen Weet wat je kan Jezelf leren kennen Het stempel LVB Hoofdstuk 2 legt uit wat LVB is. Onderwerpen in dit hoofdstuk: Stripje: Het stempel LVB. blz 2 Het stempel LVB. blz 3 Wat is LVB? blz 4 Moeite in het

Nadere informatie

Onderzoek: Opa, oma en de verkiezingen

Onderzoek: Opa, oma en de verkiezingen Onderzoek: Opa, oma en de verkiezingen Publicatiedatum: 17 februari 2017 Eerst stellen we je een aantal vragen rondom het thema Mantelzorg. De resultaten worden gebruikt voor het tijdschrift HUMAN van

Nadere informatie

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER

HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein HULP BIJ ZORG VOOR EEN ANDER Steunpunt Mantelzorg Nieuwegein Zorgen voor een ander, dan doe je gewoon.. Maar soms is een beetje hulp en steun meer dan welkom! In Nieuwegein

Nadere informatie

Vragenlijst Voortgezet Onderwijs

Vragenlijst Voortgezet Onderwijs Regio Rivierenland Vragenlijst Voortgezet Onderwijs Vul de onderstaande gegevens in: Naam Klas meisje jongen Geboortedatum Vragenlijst Kruis het vakje voor het juiste antwoord aan. Het is belangrijk dat

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Vragenlijst gezondheidscheck

Vragenlijst gezondheidscheck Vragenlijst gezondheidscheck IK HEB ZELF VRAGEN Op de volgende vragen kun je met Ja óf Nee antwoorden. Antwoord je met Ja dan nodigt de jeugdverpleegkundige je uit voor een gesprek. In het gesprek wordt

Nadere informatie

Noach bouwt een ark Genesis 6-8

Noach bouwt een ark Genesis 6-8 2 Noach bouwt een ark Genesis 6-8 Het is niet fijn meer op de aarde. De mensen maken ruzie, ze vechten en ze zijn God vergeten. Maar er is één man die anders is. Dat is Noach. Op een dag praat God met

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie

Zonder toestemming. Nota BOPZ eenvoudige versie Nota BOPZ eenvoudige versie Zonder toestemming Ben je soms boos? Ben je soms boos en ben je dan wel eens gevaarlijk voor jezelf of anderen? Of doe je wel eens dingen die niet mogen? Soms moeten begeleiders

Nadere informatie

Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw

Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw Soms gebeurt er wel eens iets wat jij niet wilt. Dit noemen wij onvrijwillige zorg. Onvrijwillige zorg mag alleen als jij in gevaar bent, of als jouw gedrag gevaarlijk is voor andere mensen. Dit mag nooit

Nadere informatie

Gezinspsychiatrie in Beilen

Gezinspsychiatrie in Beilen informatie voor kinderen Gezinspsychiatrie in Beilen Dagbehandeling, kliniek en centrum voor gezinshereniging www.ggzdrenthe.nl Met het hele gezin in behandeling Jouw gezin komt misschien in behandeling

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Huiselijk geweld is: ruzie maken, schreeuwen, dreigen negeren, vernederen, uitschelden slaan, schoppen, door elkaar schudden dreigen met of

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. Eindverslag 86. Extra opdrachten 90. Tips voor op school 94

Inhoud. Inleiding 7. Eindverslag 86. Extra opdrachten 90. Tips voor op school 94 Inhoud Inleiding 7 deel 1 lees- en kijkbio Hoofdstuk 1 Verhalen vertellen 10 Hoofdstuk 2 Zelf verhalen vertellen 12 Hoofdstuk 3 Voorlezen 16 Hoofdstuk 4 Verhalen lezen 18 Hoofdstuk 5 Verhalen in boeken

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning sopgave 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 5 De gemeente... 5 Het Wmo loket... 5 Het gesprek... 6 2. Het gesprek voorbereiden... 7 Woonsituatie...

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week

Online Titel Competentie Groepsfase Lesdoel Kwink van de Week onderbouw Les 1 Online Dit ben ik! Besef van jezelf Forming Ik kan mezelf voorstellen aan een ander. Ken je iemand nog niet? Vertel hoe je heet. Les 2 Online Hoe spreken we dit af? Keuzes maken Norming

Nadere informatie

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP)

Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking. Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Gebruikersgids jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Algemene informatie Informatie per zorgzwaartepakket (ZZP) Inhoud Samenvatting 3 Over welke problemen gaat het? 3 Voorbeelden 3 Welke hulp

Nadere informatie

Kijk eens in de spiegel naar jezelf

Kijk eens in de spiegel naar jezelf Bijlage 1 bij hoofdstuk 1 Hoe ben ik? De figuur in het midden ben jij. Schrijf op je buik: 4 positieve hoedanigheden, 3 wat minder positieve hoedanigheden die je bij jezelf ziet. Kies uit de trefwoorden

Nadere informatie

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken.

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 5 Ik hoef niet aangespoord te worden om mijn taken te maken. Niemand hoeft mij te zeggen

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

PIJN IS NIET FIJN INFORMATIE VOOR KINDEREN FRANCISCUS VLIETLAND

PIJN IS NIET FIJN INFORMATIE VOOR KINDEREN FRANCISCUS VLIETLAND PIJN IS NIET FIJN INFORMATIE VOOR KINDEREN FRANCISCUS VLIETLAND Deze folder gaat over pijn. Pijn is heel vervelend en soms ook moeilijk te begrijpen. In deze folder vertellen wij welke soorten pijn je

Nadere informatie

Zorgen delen kan zorgen schelen

Zorgen delen kan zorgen schelen Zorgen delen kan zorgen schelen Ben je tussen de negen en dertien jaar? Maak jij je zorgen over iemand thuis? Iemand die ziek, gehandicapt of verslaafd is? Zorg je voor je vader, moeder, broer of zus?

Nadere informatie

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt.

= als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig. = iemand die snel ergens bang van wordt. Woordenlijst: Thema 3 Les 1 De angst Bedroefd De bangerik Opgewekt Oneerlijk Jaloers Eigenwijs Geduldig Nerveus Nors Ontevreden Dwars = als je angst voelt, ben je bang. = een ander woord voor verdrietig.

Nadere informatie

Maastrichtse interview met kinder- en jeugdigen versie MIK

Maastrichtse interview met kinder- en jeugdigen versie MIK Maastrichtse interview met kinder- en jeugdigen versie MIK Dr. Sandra Escher Prof. Dr. Marius Romme Stichting Leven met stemmen Bemelen interview@hearing-voices.com Project kinderen en jeugdigen die Stemmen

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT

WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT WANNEER EEN SPECIAAL IEMAND ALS HEEFT 1 Je leest waarschijnlijk dit boekje omdat je mama of papa of iemand anders speciaal in je familie Amyotrofische Laterale Sclerose heeft. Het is een lang woord en

Nadere informatie

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten?

Psychische. problemen. bij ouders. Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Psychische problemen bij ouders Wat doe je met ouders die in de knoop zitten? Alles over psychische problemen bij je ouders IKMAAKDEKLIK.be Een onlineplatform voor kinderen van ouders met psychische problemen.

Nadere informatie

MAASTRICHTSE INTERVIEW MET STEMMENHOORDER KINDER- EN JEUGDIGEN VERSIE (MIK) Naaminterviewer:... Naam geïnterviewde:... Adres:......

MAASTRICHTSE INTERVIEW MET STEMMENHOORDER KINDER- EN JEUGDIGEN VERSIE (MIK) Naaminterviewer:... Naam geïnterviewde:... Adres:...... MAASTRICHTSE INTERVIEW MET STEMMENHOORDER KINDER- EN JEUGDIGEN VERSIE (MIK) Naaminterviewer:... Naam geïnterviewde:... Adres:...... Telefoonnummer:... Leeftijd:... Samenstelling leefgroep... Op welke (soort)

Nadere informatie

Woordenschat blok 05 gr4 Les1 Bedroefd: een ander woord voor verdrietig. De angst: als je angst voelt, ben je bang. De bangerik: iemand die snel

Woordenschat blok 05 gr4 Les1 Bedroefd: een ander woord voor verdrietig. De angst: als je angst voelt, ben je bang. De bangerik: iemand die snel Woordenschat blok 05 gr4 Les1 Bedroefd: een ander woord voor verdrietig. De angst: als je angst voelt, ben je bang. De bangerik: iemand die snel ergens bang van wordt. Dwars: iets doen wat net niet de

Nadere informatie

Praten met je kind(eren)

Praten met je kind(eren) Praten met je kind(eren) De diagnose Je kind heeft kanker. Een mededeling die je wereld op zijn kop zet. En net als iedere ouder vraag je je af: Vertel ik het mijn kind? Wie vertelt het? Wat is het beste

Nadere informatie

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE?

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE? Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Veilig Thuis, tel.: 0800 2000 Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een uitgave van JIP Den Haag en Middin.

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

Sociale leeromgeving. Wie zit er in jouw netwerk? Leeromgeving sociale leeromgeving

Sociale leeromgeving. Wie zit er in jouw netwerk? Leeromgeving sociale leeromgeving Sociale leeromgeving Bij sociale leeromgeving gaat het om de mensen die jij kent en hoe je je bij hen voelt. Hoe voel je je in de klas?, kun je goed omgaan met je klasgenoten?, hoe zijn de docenten op

Nadere informatie

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis

Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Prentenboeken: Les 10: Hoe zeg ik nee. Lesoverzicht. Basis Les 10: Hoe zeg ik nee Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen weten het verschil tussen prettige en onprettige situaties en kunnen deze herkennen. Kinderen weten dat ze onprettige aanrakingen mogen weigeren.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Onder druk Geen uitweg voor Aïsha Lees blz. 5, 6, 7, 8 Wat denk je dat Aïsha wilde doen? Waarom is dat niet gelukt? Is het goed dat de deur van het dak altijd op slot

Nadere informatie

Kanteling Wmo Iedereen doet mee

Kanteling Wmo Iedereen doet mee Kanteling Wmo Iedereen doet mee Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Een brochure voor iedereen die ondersteuning nodig heeft vanuit de Wmo. Vrijwillige ouderenadviseur uit Gelderland

Nadere informatie

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig

Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig Beertje Anders zit stil in een hoekje als Beertje Bruin langskomt. Beertje Bruin zegt dan: Ik heb van moeder Beer gehoord dat je erg verdrietig bent. Kan ik je helpen, want ik ben je vriend en vrienden

Nadere informatie

Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking

Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking Jeugdigen met een licht verstandelijke beperking versie 2009 Informatie over zorgzwaartepakketten voor jeugdigen met een licht verstandelijke beperking 2 Inhoud Samenvatting... 4 Inleiding... 8 Algemene

Nadere informatie

Hoe gaat het met je studie?

Hoe gaat het met je studie? 195 195 HOOFDSTUK 12 Hoe gaat het met je studie? WOORDEN 1 Kies uit: onvoldoende controleren gymnastiek mening huiswerk 1 Heb je je al gemaakt? 2 Ik was op school niet zo goed in. Ik vond sport niet leuk.

Nadere informatie

Jezus vertelt, dat God onze Vader is

Jezus vertelt, dat God onze Vader is Eerste Communieproject 26 Jezus vertelt, dat God onze Vader is Jezus als leraar In les 4 hebben we gezien dat Jezus wordt geboren. De engelen zeggen: Hij is de Redder van de wereld. Maar nu is Jezus groot.

Nadere informatie

Vragenlijst multiproblematiek I

Vragenlijst multiproblematiek I Bijlage B Vragenlijst multiproblematiek I 1 Achtergrondkenmerken V1. Wat is je geboortedatum? V2. Ben je een jongen of een meisje? V3. Wat zijn de vier cijfers van je postcode? V4. In welk land ben je

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Dounia praat en overwint

Dounia praat en overwint Dounia praat en overwint Deze informatiefolder is een uitgave van Pharos, Expertisecentrum gezondheidsverschillen, in samenwerking met: Stichting Hindustani, Samenwerkingsverband Marokkaanse Nederlanders,

Nadere informatie

Eigen Kracht-conferentie. Samen met Eigen Kracht... een plan maken voor jouw toekomst!

Eigen Kracht-conferentie. Samen met Eigen Kracht... een plan maken voor jouw toekomst! Eigen Kracht-conferentie Samen met Eigen Kracht... een plan maken voor jouw toekomst! 13 Heb je een probleem? Is er iets aan de hand, wat jij niet leuk vindt? Wil je erover praten? Lukt het niet thuis,

Nadere informatie

3t/m5. thema: Groep. De Meester bij de meesters WIE GEEF JIJ EEN. Lucee woont in Sierra Leone. Lees haar verhaal!

3t/m5. thema: Groep. De Meester bij de meesters WIE GEEF JIJ EEN. Lucee woont in Sierra Leone. Lees haar verhaal! Groep 3t/m5 Zoek mee! Wij hebben 10 tienen in dit nummer verstopt. Kun jij ze allemaal vinden? thema: WIE 10 GEEF JIJ EEN? 2 De Meester bij de meesters Lucee woont in Sierra Leone 4 Lees haar verhaal!

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5 Kijken wat

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Wij helpen elkaar. Hulp vragen, hulp bieden. gemeente Heumen gemeente Heumen

Wij helpen elkaar. Hulp vragen, hulp bieden. gemeente Heumen gemeente Heumen Wij helpen elkaar Hulp vragen, hulp bieden gemeente Heumen gemeente Heumen Je hebt je arm gebroken en kunt zelf geen boodschappen doen. Je bent net weduwnaar en je kunt nooit weg vanwege de kinderen. Je

Nadere informatie

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten

Hoe verwerk je een. schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Hoe verwerk je een schokkende gebeurtenis? Informatie voor leerkrachten Niemand is echt voorbereid op een schokkende gebeurtenis en als het gebeurt heeft dat ingrijpende gevolgen. Als leerkrachten samen

Nadere informatie

Ouder zijn en blijven na een moeilijke echtscheiding

Ouder zijn en blijven na een moeilijke echtscheiding Ouder zijn en blijven na een moeilijke echtscheiding Voorwoord Erger je je ook wel eens blauw als je net je kind bent gaan halen bij je ex-partner? Voel je je ook machteloos als hij of zij beslissingen

Nadere informatie

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou?

Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Als je vader of moeder psychiatrische problemen heeft... Wat gebeurt er dan met jou? Een brochure voor jongeren van 12 tot 15 jaar Deze brochure werd - met toestemming - gemaakt naar het model van de Nederlanse

Nadere informatie

Thema Gezondheid. Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht.

Thema Gezondheid. Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht. Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met de leerkracht. Zinnen maken met omdat. Hulp vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie