De Handhavingskrant In deze krant:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Handhavingskrant In deze krant:"

Transcriptie

1 Maart 2009 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie De Handhavingskrant In deze krant: Gezwam in de ruimte Sinds 1 december 2008 mogen ze dus niet meer, de paddo s. Minister Klink van VWS vond dat ze verboden moesten worden, omdat enkele toeristen er onwel van zouden zijn geworden. Helaas is nagelaten hun bloed of urine op drugs te onderzoeken. Het is nooit zeker geworden of er écht paddo s in Er wordt een steeds groter beroep gedaan op de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa). Om de boa hiervoor klaar te stomen wordt het boabestel uit 2004 deze zomer ingrijpend aangepast. Wat verandert er? het spel waren. Maar de minister vond nu eenmaal dat deze zwammen op Lijst II van de Opiumwet horen, ondanks het feit dat de Hoge Raad nog in 2002 had vastgesteld dat alleen een verbod op gedroogde paddo s nodig was. Klink heeft daarom het Coördinatiepunt Assessment en Monitoring van Drugs (CAM) om advies gevraagd. Het CAM kwam, net als acht jaar eerder, tot de conclusie dat de effecten van paddogebruik op de (volks-) gezondheid té gering zijn om een verbod te rechtvaardigen. De minister heeft het advies echter naast zich neergelegd - voor het eerst sinds het CAM bestaat. De argumenten van de minister zijn twijfelachtig. Selectief citeren uit wetenschappelijke publicaties is voor wetenschappers een doodzonde; voor politici kennelijk niet. De lange lijst van 216 hallucinogene paddenstoelen die nu onder de Opiumwet vallen is nooit op wetenschappelijke juistheid getoetst. En dat paddo s gevaarlijker zouden zijn dan alcohol is volstrekt onjuist. Wellicht denkt de minister: baat het niet, dan schaadt het niet. Het tegendeel is het geval. Als je niet legaal aan paddo s kunt komen, dan ga je ze zelf kweken of zoeken - met alle risico s van verwisseling met écht giftige soorten. Dan vlucht je in het veel riskantere LSD, of ga je andere, veel gevaarlijker, hallucinogene planten proberen, in ieder tuincentrum verkrijgbaar. Straks worden ook koffie en chocolade verboden omdat ze een werking op het zenuwstelsel hebben (en in tegenstelling tot paddo s wél verslavend zijn). Tuincentra moeten hun deuren sluiten. Natuurgebieden worden hermetisch afgesloten omdat er een hallucinogeen plantje groeit. Handhaving van het paddoverbod is niet alleen onmogelijk, het is zelfs ongewenst. Er zijn hogere prioriteiten, lijkt me. Prof. dr. Frederik A. de Wolff, Emeritus hoogleraar Klinische en Forensische Toxicologie, Leiden, Vast gerechtelijk deskundige, Amsterdam Het paddoverbod stuitte op verzet bij de liefhebbers. Handhaving paddoverbod is prima te doen Bewerkte paddo s waren al verboden. Sinds 1 december 2008 is het verbod ook van toepassing op het kweken en verhandelen van onbewerkte paddo s. Over de handhaving ontstond rumoer bij gemeenten. Ten onrechte, want het verbod is prima te handhaven. Paddo s zijn paddenstoelen met een hallucinerende werking. Ook verse paddo s vallen sinds 1 december onder de reikwijdte van de Opiumwet. Verse paddo s worden gezien als softdrugs (lijst II). Verboden zijn hallucinogene paddenstoelen die psilocine, psilocybine, muscimol of iboteenzuur bevatten. Op lijst II staan in totaal bijna tweehonderd soorten. De particulier die (toevallig) een paar paddo s in zijn tuin heeft staan, hoeft niets te vrezen. De handhaving richt zich op de bedrijfsmatige productie en handel, op kwekerijen en bekende verkooppunten als growshops, smartshops en souvenirwinkels. De Opiumwet biedt geen mogelijkheid om gemeentelijk toezichthouders aan te wijzen. Daarom is opsporing een taak van de politie. Over de rol van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) en de Inspectie voor de Volksgezondheid kan volgens Jacques Eversdijk, beleidsmedewerker bij het Openbaar Ministerie, geen onduidelijkheid bestaan. Deze organisaties kunnen hooguit melding maken van overtreding van het verbod. Opsporing van overtredingen van de Opiumwet is aan de politie. Over de samenwerking tussen politie en bijvoorbeeld de VWA zullen gemeenten lokaal afspraken moeten maken. Vervolg pagina 2» Gemeenten krijgen meer verantwoordelijkheid voor de aanpak van agressieve honden. Biedt de huidige wetgeving voldoende mogelijkheden voor doeltreffende handhaving? 3 6 Het redden van een door het ijs gezakte hond vormde ooit de perfecte entree voor een vrijwilligersrol bij de Dierenbescherming. Inmiddels is Kees van Zandvliet bijna vier jaar directeur van de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID). 11

2 maart 2009 K o r t nieuws Publicatieprijs Vide Beroepsvereniging Vide heeft een prijs in het leven geroepen om het denken over en onderzoek naar toezicht, handhaving, inspectie en evaluatie te stimuleren. In aanmerking komen originele essays, wetenschappelijke publicaties, artikelen, boeken en scripties. Publicaties die in 2008 of 2009 zijn verschenen, kunnen tot 15 augustus 2009 worden gestuurd naar Ze worden beoordeeld door een jury van prominenten uit het vakgebied. De winnaar ontvangt een beeldje en een bedrag van Uitreiking vindt plaats in december Voor meer informatie zie: Onduidelijke of lastige regels? Meld ze bij de Regiegroep Regeldruk Regels kunnen onnodige kosten, inspanningen en ergernis veroorzaken. Stoort u zich aan» Vervolg van pagina 1 De grote paddokwekerijen hebben hun productie gestaakt. onduidelijke, overbodige of ingewikkelde regelgeving? Heeft u ideeën over hoe het Volgens Kaj Hollemans, beleidsmedewerker bij burgemeester het pand. Eversdijk: Het is de formaat van een flinke baksteen. Waar we wel beter kan? Laat het de Regiegroep Regeldruk het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en burgemeester die het voortouw neemt, op rekening mee moeten houden is dat liefheb- van de Ministeries van Economische Zaken Sport (VWS), is het goed mogelijk om het basis van door de politie aangeleverde bers van paddo s zullen omzien naar alternatie- en Financiën weten: Patrick Ooms, verbod te handhaven. Wijkagenten kunnen op gegevens. Die gegevens worden ook naar het ven, zoals LSD of andere hallucinogene planten. (Zie ook: hun ronde de smart- en souvenirshops gewoon OM gestuurd, zodat parallel aan de bestuurlijke In elk stadspark groeien ten minste tien planten Uw praktijkervaringen als handhaver zijn van meenemen. Veel zullen ze waarschijnlijk niet handhaving de strafrechtelijke handhaving kan met hallucinerende effecten. groot belang. aantreffen. De meeste handelaren zullen de beginnen. paddo s per 1 december uit hun assortiment hebben gehaald. Sterker nog, de aanvoer van Is er geen gevaar dat de kweek en handel van paddo s is inmiddels voor het grootste deel paddo s ondergronds op dezelfde schaal zal afgesneden. De vier grote kwekers zijn gestopt doorgaan? Hollemans: Die kans acht ik zeer met het bedrijfsmatig telen van verboden klein. Een doos paddenstoelen heeft het paddenstoelen. Als in smartshops en souvenirwinkels nog paddenstoelen worden aangetroffen, dan is het vrijwel zeker dat ze verboden zijn. Een smartshop verkoopt nu eenmaal geen champignons. Bovendien staan op de lijst zo ongeveer alle paddenstoelen waarvan bekend is dat ze een hallucinogene werking hebben. Onderzoek door deskundigen zal vervolgens moeten uitwijzen om welke soort het precies gaat. Is er voldoende capaciteit en expertise om de paddenstoelen te keuren? Hollemans: Er zijn in Nederland verschillende instituten die de expertise in huis hebben. Denk aan het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Wageningen Universiteit en het Nederlands Forensisch Instituut, dat ook over een toxicologische afdeling beschikt. Maar het beroep op deskundigen zal waarschijnlijk gering zijn. Smartshops en souvenirwinkels houden zich in overgrote meerderheid aan het verbod. Blijkt het te gaan om inmiddels verboden paddenstoelen, dan zal een proces-verbaal worden opgemaakt en geeft de burgemeester een bestuurlijke waarschuwing. Wordt daar geen gehoor aan gegeven, dan sluit de Agenda 9 april 2009 Actualiteitencongres Omgevingsdiensten & Wabo Een congres van het Studiecentrum voor bedrijf en Overheid in het Hilton Hotel Rotterdam over het voorstel van de Commissie Mans om 25 omgevingsdiensten in te voeren. Wie gaan er participeren in een omgevingsdienst? Welke taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden krijgt een omgevingdienst? Wat is de relatie met de Wabo? Voor meer informatie: sbo.nl/congressen/actualiteitencongres-omgevingsdiensten-wabo/event_home maart - mei 2009 Vide bijeenkomsten 17 maart: Verkleving: de greep van bedrijfsleven op onafhankelijk toezicht Een bijeenkomst in Den Haag over de achter- en onderkant van het toezicht, met een presentatie van Prof. Bob Hoogenboom. 9 april: Toezicht op allianties; weerbarstige praktijk Hoe krijg je als inspecteur zicht op wat er gebeurt bij publiek-private en publiek-publieke samenwerkingsvormen? Een bijeenkomst in Den Haag met Prof. Cor van Montfort. Mei: Privatisering van (bouw)toezicht Een bijeenkomst naar aanleiding van het proefschrift van de heer van der Heijden. Juni: De markt meester? De zoektocht naar nieuwe vormen van toezicht Een bijeenkomst onder leiding van prof. Ottow. Vide is dé beroepsvereniging van professionals in het veld van toezicht, inspectie, handhaving en evaluatie. Voor meer informatie 2

3 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie Best practice Handhaven kan op vele manieren. Dat is het interessante eraan. Nóg interessanter wordt het als de kennis over handhaven wordt gedeeld. De rubriek Best Practices bericht over succesvolle handhavingspraktijken die het waard zijn om door te geven. Ook bezig met een innovatief handhavingsproject dat navolging verdient? Meldt uw initiatief bij de redactie van de Handhavingskrant via Wij zien uw reacties graag tegemoet. Boa s van functies naar domeinen Nieuwe bestel buitengewoon opsporingsambtenaren grote stap vooruit De toenemende vraag naar veiligheid, de komst van de bestuurlijke boete en de bestuurlijke strafbeschikking, de regierol van de gemeenten, de kerntakendiscussie bij de politie. Mede door deze ontwikkelingen wordt er een steeds groter beroep gedaan op de buitengewoon opsporingsambtenaar (boa). Om de boa hiervoor klaar te stomen wordt het boabestel uit 2004 deze zomer ingrijpend aangepast. De nieuwe domeinlijst biedt boa s en werkgevers meer ruimte om hun verantwoordelijkheden voor toezicht en strafrechtelijke handhaving vorm te geven. De ruim vijfentwintigduizend boa s zijn nu nog 4. Generieke Opsporing voegdheden, politiebevoegdheden en Per 1 juli zal dit professionaliseringstraject ondergebracht in zestien functies en ruim 5. Openbaar Vervoer geweldsmiddelen is groter. Binnen de verwerkt zijn in beleid en regelgeving. Samen honderd categoriale beschikkingen (1). De grote 6. Gezondheidszorg domeinen kan een werkgever door middel van met werkgevers en toezichthouders zal per variatie in functies en de grote verscheidenheid 7. Werk & Bijstand een omschrijving van taken en het gewenste domein worden bekeken in hoeverre een aan opsporingsbevoegdheden leiden tot 8. Telecom opsporingspakket invulling geven aan zijn aanvullende opleiding bovenop het stan- onduidelijkheid. Vooral waar het aankomt op specifieke wensen. Boa s kunnen flexibeler daard boa-examen gewenst is. Voor het vragen als: Wat mag deze boa nu eigenlijk? In maart zal de nieuwe domeinindeling ter worden ingezet. domein Milieu en Welzijn loopt die professiona- Of: Voor welke politiebevoegdheden en consultatie worden voorgelegd aan werkge- Met het oog op die flexibiliteit is er tevens voor lisering al. Kemperman: De huidige milieu- geweldsmiddelen gepast geweld, handboei- vers, politie en het OM. Op 1 juli 2009 moet de gekozen om boa s in dienst van gemeenten boa s dienen een bijspijkertraject te volgen en en, wapenstok, vuurwapen komt deze boa in nieuwe indeling in werking treden, waarbij opsporingsbevoegd te maken voor in ieder gaan daarna een traject van permanente bij- en aanmerking? Dit bemoeilijkt het wettelijk een overgangsperiode van een jaar is geval het gebied van de desbetreffende herscholing in. Het is een duaal curriculum verplichte toezicht van het Openbaar Ministerie voorzien. politieregio, in plaats van alleen de gemeente. waarbij de boa s in de praktijk hun opsporings- (OM) en de politie op de kwaliteit van de Joop Kemperman: Een belangrijk uitgangspunt vaardigheden verkrijgen, dan wel op peil opsporing door boa s. Elke boa in Nederland dient in één van deze bij de nieuwe opzet is dat niemand er qua houden. domeinen een plaats te krijgen. Dit was dan bevoegdheden op achteruit hoeft te gaan. Flexibiliteit ook meteen de grootste uitdaging. Kemper- Boa s spelen een steeds belangrijkere rol in de Joop Kemperman, senior beleidsmedewerker bij man: Probeer maar eens landelijk beleid te Professionalisering strafrechtelijke handhaving. Dankzij hun het Ministerie van Justitie en trekker van de maken voor bijna duizend werkgevers ge- Als boa s meer en beter moeten handhaven, specifieke deskundigheid kunnen ze een grote herziening van het boabestel: We willen het meenten, openbaar vervoersbedrijven, dan moeten ze daar ook voor worden opgeleid. bijdrage leveren aan de veiligheid en leefbaar- efficiënter, beter handhaafbaar en gebruiks- waterschappen, departementen, provincies, Kemperman: Boa s hebben extra bevoegdhe- heid in Nederland, daar waar de politie minder vriendelijker maken, waarbij de kwaliteit van politieregio s, stichtingen, et cetera met zeer den en competenties nodig. Voor sommige of helemaal niet meer handhaaft. Met de de handhaving centraal staat. Een belangrijke uiteenlopende wensen wat betreft opsporings- boa s is kennis van het Wetboek van Strafrecht herziening van het boabestel willen we stap is het terugbrengen van de vele verschil- bevoegdheden, politiebevoegdheden en en het opmaken van een goed proces-verbaal werkgevers en boa s daarbij zo goed mogelijk lende soorten boa s tot een beperkt aantal, geweldsmiddelen. niet meer voldoende. Zij dienen ook een goed ondersteunen. opererend binnen brede domeinen. verhoor te kunnen afnemen en sporen veilig te De nieuwe domeinlijst biedt boa s en werkge- kunnen stellen. Door te investeren in (aanvul- Op dit moment zijn er acht domeinen vers meer ruimte om hun verantwoordelijkhe- lende) opleidingen, het toezicht van de politie voorzien: den voor toezicht en strafrechtelijke handha- en het OM en goede registratiesystemen zal de 1. Openbare Ruimte ving vorm te geven. De domeinen zijn breder kwaliteit van boa s en hun opsporingsproducten 2. Milieu & Welzijn dan de functies uit de oude lijst en het toenemen. Hier plukken ook de politie en het 3. Onderwijs maximale (optionele) pakket opsporingsbe- OM de vruchten van. (1) Aan (overheids)instellingen die meer dan vijftien buitengewoon opsporingsambtenaren in dienst hebben, kan een categoriale aanwijzing worden verleend op grond van artikel 142, eerste lid, onder b, van het Wetboek van Strafvordering. In de categoriale aanwijzing wordt opsporingsbevoegdheid toegekend, toegespitst op de specifieke taken van de betreffende instelling. 3

4 maart 2009 Hoofdklasser Jodan Boys maakt veiligheidsplan Mede naar aanleiding van het toenemend supportersgeweld ligt er een Wetsvoorstel maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast in de Tweede Kamer. Deze wet creëert aanvullende bevoegdheden voor de burgemeester en de officier van justitie (zoals een gebiedsverbod en meldingsplicht) en zal naar verwachting in maart worden behandeld. Niet alleen de overheid vervult echter een rol in het tegengaan van voetbalvandalisme, ook voetbalverenigingen zelf nemen hun verantwoordelijkheid. Het verhaal van de christelijke voetbalvereniging Jodan Boys. De club uit Gouda promoveerde in 2008 naar de hoofdklasse en moest in een paar maanden maatregelen treffen om de veiligheid van publiek en spelers te waarborgen. Ruud Straver is veiligheidscoördinator van Jodan Boys. Centraal in ons veiligheidsbeleid staan de stewards. Het is hun taak om de kaartjes te controleren, om erop toe te zien dat er geen stokken, vuurwerk, flessen of andere gevaarlijke spullen mee naar binnen worden genomen. Als ze het vermoeden hebben dat er iets niet klopt, dan kunnen ze tot fouillering overgaan. Naast de controlerende taak treden de stewards op als gastheer van de vereniging. De KNVB stelt een minimum van vijftien stewards per wedstrijd verplicht. De bond werkt aan een cursus die stewards op hun werk moet voorbereiden. Er loopt onder andere een pilot waar Spakenburg en Quick Boys aan deelnemen. Straver: In afwachting van de cursus hebben we de politie Hollands- Midden gevraagd om onze mensen bij te staan. Stewards moeten bijvoorbeeld weten wat ze moeten doen als iemand onwel wordt en hoe De stewards van Jodan Boys zijn opgeleid door de politie Hollands-Midden. ze agressieve of opgewonden supporters het beste tegemoet kunnen treden. Natuurlijk hebben we gezocht naar mensen die al lang bij Jodan Boys rondlopen, die de club en de supporters kennen en niet bij het minste of geringste op hun achterste benen staan. Voor elke thuiswedstrijd ligt er een draaiboek klaar. Straver: Daarin beschrijven we taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, geven we aan hoe de hulpdiensten ons park kunnen bereiken, waar de supporters van de tegenpartij naartoe moeten, waar ze kunnen parkeren. In zo n draaiboek staat tot in detail beschreven wat er op de wedstrijddag moet gebeuren. Alle wedstrijden zijn ingedeeld in een risicocategorie, de KNVB onderscheidt er drie. Deze indeling wordt voornamelijk bepaald door het aantal toeschouwers en de rivaliteit tussen clubs. Op overmatig drankgebruik is de club volgens barcoördinator Evert Thomas zeer streng. De KNVB verbiedt drank op en rond het veld en schrijft voor dat ook frisdrank alleen in plastic bekers mag worden uitgeschonken. Wij hebben besloten om op wedstrijddagen ook in de kantine alleen maar plastic te gebruiken. Twijfelen we over iemands leeftijd, dan vragen we altijd om legitimatie. Bovendien moet je boven de achttien zijn om bardienst te kunnen draaien. De grens van zestien die de Drank- en Horecawet voorschrijft vinden we te laag. Iemand van zestien laat zich toch wat makkelijker intimideren door ouderen die al wat te veel gedronken hebben. Straver en Thomas begrijpen dat de KNVB eisen stelt, maar betreuren dat het nodig is. Thomas: Clubs hebben zelf ook een functie. Hier bij Jodan Boys is het nog heel gewoon om elkaar te corrigeren; loopt iemand met een glas bier naar Bij Jodan Boys moet je boven de achttien zijn om bardienst te mogen draaien. buiten, dan wordt hij vriendelijk terecht gewezen. Dat gaat allemaal in goede harmonie. Straver: Schelden, vechten, vandalisme, brutale opmerkingen we accepteren het niet en grijpen meteen in. Laatst heb ik nog een jongetje dat de keeper van de tegenpartij in zijn nek stond te spugen van het terrein verwijderd. Jodan Boys speelt volgens Thomas ook een stabiliserende rol in de buurt. De club grenst aan de wijk die een aantal maanden gelden negatief in het nieuws kwam, omdat chauffeurs van Connexxion er na incidenten niet meer wilden rijden. Bij ons voetballen veel kinderen uit de wijk. Ze zijn van de straat, worden gewaardeerd en leren dat er grenzen zijn. Waar iemand vandaan komt doet er niet toe. Iedereen wordt op dezelfde manier benaderd en aangepakt, als dat nodig is. Is Jodan Boys erin geslaagd om een functionerend veiligheidsbeleid op te zetten? Straver: Absoluut. Spakenburg was zo onder de indruk van onze stewards dat ze hebben gevraagd of we hen konden assisteren. En de KNVB oordeelde, bij de eerste controle, dat we het goed voor elkaar hebben. Dat geldt voor ons draaiboek, maar ook voor onze stewards. De KNVB komt één keer aangekondigd langs en vier keer onaangekondigd. Schort het aan de veiligheid, dan kan de bond boetes opleggen. Volgens Straver is het overleg met gemeente en de politie zeer waardevol geweest. Zowel de politie als de gemeente heeft ons zeer geholpen. De afdeling veiligheid en handhaving van de gemeente heeft geadviseerd over het ontruimingsplan, de politie over bijvoorbeeld de opstelling van de stewards, in afwachting van de cursus van de KNVB. De politie handhaaft buiten de hekken, wij binnen de hekken. 4

5 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie Tilburg traint de Tafel van elf De gemeente Tilburg gebruikt de Tafel van elf (T11) al, maar wil het instrument op ruimere schaal en bij expertisebijeenkomsten in gaan zetten. De gemeente riep de hulp in van het Ministerie van Justitie. Het resultaat: handhavers die een T11-sessie kunnen leiden. Voor Justitie was deze Train-de-facilitator -opleiding een experiment, voor de cursisten een houvast. Handhaven op de oude manier, door alles te controleren, is volgens medewerker handhaving Harold van Uden een tijdrovend proces. Daarom wilden wij graag aan de slag met de T11. Je kunt daarmee in kaart brengen welke regels worden overtreden en hoe je de naleving kunt verbeteren. Dat levert een fikse tijdswinst op vergeleken met een paar jaar geleden. Bovendien stel je niet alleen vast dát een regel wordt overtreden, maar je verdiept je ook in de reden daarvan. Dat helpt je bij het zoeken naar een goede oplossing. Het was de eerste keer dat we de training op gemeentelijk niveau hebben aangeboden, zegt Jet van Mourik van het Expertisecentrum Rechtspleging en Rechtshandhaving en één van de docenten. Het was niet alleen de bedoeling dat de cursisten leerden wat de T11 precies behelst. We moesten hen ook bijbrengen hoe je een groep moet toespreken, hoe je iets helder kunt uitleggen, hoe je om moet gaan met weerstand. De training was ingericht volgens het principe van voordoen, nadoen en zelf doen. Leermoment Hoewel een aantal cursisten,vanwege het tijdsbeslag en het verplichte karakter, eerst wat sceptisch was, viel de training uiteindelijk bij de meesten in de smaak. Vroeger werkten we al met de T11, zegt milieuhandhaver Bianca de Cort. Maar eigenlijk wist ik niet precies hoe ik het instrument moest gebruiken. Nu heb ik daar een veel beter beeld van. In het kader van de training leidde De Cort een echte sessie over geluidsoverlast in de horeca. De deelnemers, onder andere horecaondernemers, waren nogal terughoudend, ze wilden niet dat er een negatief beeld zou ontstaan van de uitgaansgelegenheden. Dat had ik kunnen Wat is de Tafel van Elf? voorkomen door hen vooraf heel duidelijk te vertellen wat we met de informatie zouden doen. Een belangrijk leermoment. Ook juridisch medewerker Jolanda van Duijnhoven, was zeer te spreken over de training. Wel vond zij dat je de T11 op een landelijk niveau makkelijker kunt toepassen, omdat de naleving daar op een abstracter niveau wordt getoetst. Onze projecten staan meestal dichter bij de mensen. Dan loop je dus ook tegen barrières aan waar je op een hoger niveau geen last van hebt. Bij de aanpak van wijkproblemen bijvoorbeeld, moet je rekening houden met de emoties van de betrokkenen. En daarvoor is de T11 wat minder geschikt. Toch kan het model volgens Van Duijnhoven, onder bepaalde voorwaarden, ook daar goed worden gebruikt. Door een sessie met twee mensen of meer te leiden, kun je de regie strakker in handen houden. Dat is handig als je sessie een open karakter heeft, met veel ruimte voor discussie. Toekomst De drie Tilburgse handhavers zijn ervan overtuigd dat ze in de toekomst een T11-sessie zelf kunnen leiden. De training lijkt in haar opzet dus geslaagd. Van Mourik: We hebben het praktische gedeelte zo ingericht, dat we tijdens de oefeningen veel controlemomenten hadden. Cursisten kregen op die manier direct feedback, zodat ze wisten wat er beter kon. Wel raden wij de gemeente aan om zelf een controlesysteem te ontwerpen, waarmee zij het niveau kan waarborgen. Van Mourik is tevreden over het verloop van de training. De deelnemers gaven aan concrete mogelijkheden te zien om zelf sessies te gaan organiseren. En niet onbelangrijk: hun De elf dimensies van de T11 De deelnemers aan de cursus kunnen in het vervolg ook zelf een T11-sessie leiden. De training was ingericht volgens het principe van voordoen, nadoen en zelf doen. enthousiasme was merkbaar. Of deze training Prinsen, mededocente en projectleider van het een vervolg krijgt, is echter nog niet duidelijk. professionaliseringsprogramma Handhaven We kunnen soortgelijke trainingen niet in het met Effect wil kijken of en hoe er slimme hele land verzorgen. Daar hebben we simpelweg niet genoeg mensen voor. Mirjam opleiders in het land, zodat er op meer plaatsen liaisons aangegaan kunnen worden met trainingen gegeven kunnen worden. Het draaiboek ligt er immers al, het is zaak de trainers te vinden. De T11 is een model waarmee de sterke en naleefgedrag van toekomstige wetten. Maar 1. Kennis van regels Sinds de ontwikkeling van de T11 hebben Van zwakke kanten van naleving en handhaving de T11 kan ook worden gebruikt om 2. Kosten/baten Mourik en Prinsen al talloze sessies geleid. Toch in kaart kunnen worden gebracht. Het gaat handhavinginspanningen systematisch te 3. Mate van acceptatie hebben ook zij weer iets van deze training daarbij om de motieven van een doelgroep analyseren, om een handhavingstrategie op 4. Normgetrouwheid doelgroep geleerd. Prinsen: Op een gegeven moment zit voor naleving en overtreding, en de perceptie te stellen en zelfs om bestaande regels te 5. Niet-overheidscontrole je zo diep in de materie, dat je het idee hebt die een doelgroep heeft van de handhaving. verbeteren. Zie ook 6. Meldingskans dat je alles wel weet. Door onze kennis over te Aan de hand van elf dimensies kunnen 7. Controlekans brengen op mensen die heel intensief met de handhavende instanties de naleving van 8. Detectiekans stof aan de slag gingen, kwamen we erachter wetten en regels bepalen en verbeteren. 9. Selectiviteit dat je ook zelf altijd weer iets kunt leren. De Zo kunnen beleidsmakers en handhavers met 10. Sanctiekans T11 is zo n veelzijdig model dat er altijd de T11 een concrete schatting maken van het 11. Sanctie-ernst facetten zijn die je minder beheerst of die je vanuit een andere invalshoek kunt bekijken. 5

6 maart 2009 Lex Michiels, hoogleraar bestuursrecht, i.h.b. handhavingsrecht. Universiteit van Tilburg. Nalevingstoezicht Verbetering nalevingstoezicht De eerste ontwikkeling betreft de pogingen tot verbetering van het nalevingstoezicht op bedrijven. Veel bedrijven klagen, anders dan in het parlement wordt aangenomen (motie Aptroot), niet zozeer over te veel toezicht, maar over ondeskundig toezicht. De overheid kan het toezicht deels zelf verbeteren, door meer goede mensen aan te trekken en te behouden, door scholing et cetera. Daar zijn wel grenzen aan, in elk geval is er een financiële grens. De betaalbaarheid van het toezicht zou kunnen worden bevorderd door het, tot op zekere hoogte, doorberekenen van toezichtskosten. Helaas hebben opeenvolgende regeringen daar tot nu toe (mijns inziens op ondeugdelijke gronden) nooit iets in gezien. Waarom zou een bedrijf dat door zijn gedrag noopt tot overmatig toezicht daarvoor niet de rekening gepresenteerd mogen krijgen? Een andere manier om het toezicht te verbeteren is het grotendeels door de branches te laten uitvoeren, in het kader van certificering. Het bedrijfsleven heeft meer technische kennis en deskundigheid in huis dan de overheid ooit zal kunnen krijgen. Dat biedt naast kansen evenwel ook risico s: hoe serieus en integer worden de zelfcontroles uitgevoerd? En raakt de overheid hierdoor niet alle deskundigheid ter zake kwijt? Organisatie van de handhaving Een tweede belangrijke ontwikkeling betreft de organisatie van de handhaving. Kunnen de decentrale overheden, met name de vele kleine gemeenten, de groter en complexer wordende handhavingstaken aan? De discussie gaat momenteel over de vraag of er omgevingsdiensten moeten komen, al dan niet verplicht en al dan niet geografisch samenvallend met de politie- en veiligheidsregio s. Ko de Ridder, hoogleraar bestuurskunde Rijksuniversiteit Groningen. Fraude Wat staat de handhavers van Nede bureau, het komende jaar te wach ontwikkelingen, de grootste uitdag vooruit. Over fraude en nonchalance tussen bestuurs- Fraude en economische delicten In toenemende mate zullen toezichthouders en handhavers te maken krijgen met fraude en aanverwante economische delicten. Dat vloeit voort uit de aard van de regulering van economische bedrijvigheid, of het nu gaat om voedselveiligheid, milieu, gezondheidszorg of mededinging. Goede regulering die gepaard gaat met effectieve handhaving heeft over het algemeen tot gevolg dat de inperking van de bedrijfsvoering die regulering met zich mee brengt, door het grootste deel van de normadressanten wordt aanvaard en nageleefd. Het heeft echter ook tot gevolg dat doelbewust en grootschalig handelen in strijd met de regels uitermate winstgevend kan zijn. Op een zwarte markt is meestal goudgeld te verdienen. Georganiseerde criminaliteit, met één been in de bovenwereld, maakt zich dan al gauw meester van de meest lucratieve delen van zo n zwarte markt. Op milieuterrein is dat bijvoorbeeld de nationale en internationale markt voor illegaal afval. In de sfeer van de voedselveiligheid hebben we al langer de hormonenmaffia (de handel in en het gebruik van illegale groeihormonen in de veeteelt, red.), en in de intramurale gezondheidszorg wordt men in toenemende mate geconfronteerd met alledaagse vormen van verzekeringsfraude. Toezichthoudende instanties krijgen als eerste autoriteit met dit soort misdrijven te maken, maar hebben vaak moeite ze als zodanig te herkennen, laat staan om er adequaat op te reageren. Niettemin zullen zij, in samenwerking met strafrechtelijke instanties, de fraude moeten aanpakken. Onbestraft voortwoekerende reguleringscriminaliteit ondergraaft de geloofwaardigheid van de regulering en ondermijnt in ernstige mate de nalevingsbereidheid. Perverse toezichtseffecten Een tweede thema waarmee toezichthoudende instanties aan de slag moeten zijn onbedoelde effecten van toezicht zoals moral hazard, ofwel onachtzaamheid ten koste van anderen. Toezicht is een kwestie van vertrouwen is een veel gebezigd motto voor toezichtactiviteiten. Door regulering en handhaving kunnen burgers er op vertrouwen dat het café niet in rook opgaat als zij een avondje uit zijn, dat zij 6

7 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie Lodewijk Rogier, hoogleraar staats- en bestuursrecht Erasmus Universiteit Rotterdam Het voorstel van de Commissie Mans tot verplichte instelling van 25 omgevingsdiensten kan niet worden afgedaan met het argument dat samenwerking van onderop altijd beter is. Dat is misschien wel zo, maar waar samenwerking van onderop onvoldoende en te traag tot stand komt, moet er hoe dan ook iets gebeuren. Tegelijkertijd is het voor het welslagen van de handhaving (ook van de alternatieve plannen van VNG en IPO, waarop het kabinet nu wacht) belangrijk dat er voor het hele omgevingsrecht werkbare kwaliteitsmaatstaven worden geformuleerd. Met alleen een betere structuur, met organisaties die meer op maat van de problemen gesneden zijn, komen we er niet. Verhouding bestuurlijke en de strafrechtelijke handhaving Een derde ontwikkeling, die aansluit bij de vorige, betreft de problematische verhouding tussen de bestuurlijke en de strafrechtelijke handhaving. De voorgestelde omgevingsdiensten zouden de aansluiting tussen die systemen kunnen verbeteren, zeker voor de zwaardere milieudelicten. Samenwerking tussen bestuur en OM zal daardoor immers een stuk overzichtelijker en eenvoudiger worden. Het bestuur zou de politie en het OM beter kunnen bedienen. Andersom zal de komst van de bestuurlijke strafbeschikking het bestuur, juist voor lichte delicten, een bestraffende bevoegdheid in handen geven, zij het onder regie van het OM. Aldus wordt het bestuurlijk handelen binnen de sfeer van het strafrecht gebracht. Vraag is wel wat die regie gaat inhouden en welke rol er straks nog is voor de echte bestuurlijke boete bij delicten waarvoor ook een strafbeschikking kan worden gegeven. Is er bijvoorbeeld nog behoefte aan de bestuurlijke boete om overlast in de openbare ruimte te bestrijden? Ik denk het niet. Aardverschuiving rland, in het veld en achter het ten? Wat zijn de belangrijkste ingen? Drie hoogleraren blikken, over toezicht en de verhouding en strafrecht. geen legionellabesmetting oplopen als zij een zouden meer tegen elkaar moeten worden tentoonstelling bezoeken, dat de school van afgewogen. Herverdeling van toezichtgelden hun kinderen goed onderwijs geeft en dat de zou niet met de kaasschaaf gedaan moeten bank waar zij hun spaargeld hebben staan worden (twintig procent bezuinigen op alle niet failliet gaat. Vertrouwen heeft echter een toezicht over de hele linie) maar op basis van keerzijde, en dat is nonchalance. gedegen kostenbaten-analyses. Burgers die op toezicht vertrouwen hebben Er wordt redelijk veel aandacht besteed aan de neiging minder zorgvuldig na te gaan of de kosten van toezicht, voor zowel de datgene wat zij eten, waar zij vertier zoeken, belastingbetaler als de normadressant sparen dan wel onderwijs genieten, wel ( administratieve lasten ). Te vaak nog deugt. De gevolgen zijn een toegenomen ontbreekt echter een betrouwbaar inzicht in onachtzaamheid en een stijging van het de maatschappelijke baten van toezicht, totale risico in de samenleving. Toezichthouders zullen, meer nog dan vroeger, een Regulering is doorgaans te herleiden tot vooral in de relatieve maatschappelijke baten. balans moeten zien te vinden tussen het calamiteiten uit het verleden. Rechtvaardigt scheppen van vertrouwen en het prikkelen echter één uitbraak van de veteranenziekte van oplettendheid, zelfredzaamheid en eigen de omvangrijke inspanning die de overheid verantwoordelijkheid. zich getroost om de legionellabacterie uit te bannen? Of zouden die middelen beter Maatschappelijke kosten en baten besteed kunnen worden aan de bestrijding Tenslotte zal het steeds belangrijker worden van zwaarlijvigheid of verkeersongevallen? dat de voor toezicht en handhaving beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk worden aandacht moet krijgen voldoet niet meer, de Het antwoord dat het allemaal evenveel gealloceerd. De opbrengsten van investeringen in verschillende vormen van toezicht op met twintig procent worden teruggebracht. kosten van het toezicht moeten nu eenmaal verschillende maatschappelijke terreinen Bestuurlijk toezicht De laatste decennia heeft zich in de handhaving en het toezicht een aardverschuiving voltrokken. Dacht men tot aan het laatste kwart van de vorige eeuw bij handhaving nog vooral aan het strafrecht, tegenwoordig is het bestuur in veel gevallen primair verantwoordelijk. Het bestuurlijk toezicht is uitgebreid en geprofessionaliseerd. Op preventie is een steeds grotere nadruk komen te liggen. Zal de rol van het bestuur bij toezicht en handhaving verder toenemen? En zal het bestuur steeds vroeger en harder ingrijpen? Of zijn de grenzen van de bestuurlijke handhaving in zicht? Toezicht op toezicht De omvang van het toezicht en de specialisatie van toezichthouders hebben kafkaiaanse vormen aangenomen. Zo langzamerhand houdt de ene helft van de samenleving toezicht op de andere. Preventieve betrouwbaarheids- en BIBOB-onderzoeken zijn kennelijk onvoldoende om ongewenst gedrag te voorkomen. Maar al dat toezicht is op den duur niet meer te bekostigen. Daarom is bijvoorbeeld in de financiële sector de zorg voor de naleving van regels gedeeltelijk verlegd naar de ondernemingen zelf, via compliance en audits. Toezicht van overheidswege kan dan worden beperkt tot toezicht op intern toezicht. Repressief bestuur Tegelijkertijd wordt het repressieve instrumentarium in het bestuursrecht versterkt. De uitbreiding van de bestuurlijke boete gaat nog steeds door en naming and shaming van overtreders is in. Bestuurlijke handhaving strekt zich inmiddels uit tot aanwijzingen bij ernstige overlast en voetbalvandalisme in het openbaar domein, tot het huisverbod in de privésfeer. Het gebruik van het uitgebreide bevoegdhedenarsenaal van de burgemeester zal in de praktijk naar verwachting alleen nog maar toenemen. Dat daarbij grondrechten van burgers in het geding zijn, lijkt minder belangrijk. Het vertrouwen in de burgemeester bij de bescherming van de orde en veiligheid is vooralsnog groter dan dat in justitie. Strafrechtelijke tegenbeweging Het is dan ook niet verwonderlijk dat justitie een tegenbeweging in gang heeft gezet. De mogelijkheden om op te treden via het strafrecht zijn inmiddels uitgebreid. Ook in het strafrecht komt het accent steeds meer te liggen op preventie. Opsporing en toezicht groeien naar elkaar toe en toezichthouders zullen vaker opsporingsbevoegdheid nodig hebben. In bepaalde gevallen kunnen al in een vroeg stadium, bij een concreet vermoeden van een strafbaar feit, opsporingshandelingen worden verricht. En met de OM-afdoening kan de officier van justitie bepaalde overtredingen en misdrijven zelf bestraffen, onder meer met een geldboete. Daarmee heeft justitie een strafrechtelijk alternatief voor de bestuurlijke boete in handen. Maar er zijn ook andere voorbeelden waaruit blijkt dat justitie terrein aan het terugwinnen is. Zo is in de Mededingingswet het strafrecht weer ingevoerd om bestuurders van ondernemingen aan te kunnen pakken. Meer recent kondigde de minister van Justitie aan dat een gebiedsontzegging, zoals door de burgemeester aan drugshandelaren kan worden opgelegd, ook als maatregel zal worden opgenomen in de strafwet. Het tij voor de bestuurlijke handhaving is dus aan het keren. 7

8 maart 2009 Gestructureerd kijken in Albano Gemeente Halderberge enthousiast over schouwinstrument Overheidsdienaren willen de klachten van bewoners over de openbare ruimte nog wel eens bagatelliseren. Het schouwinstrument van organisatieadviesbureau AEF is bedoeld om het gat tussen bewoners en professionals te dichten. De gemeente Halderberge (Noord-Brabant) had daar wel oren naar en schakelde AEF vorig jaar in voor een scan in een wijk van Oudenbosch. Het is bevallen, want ook de rest van de gemeente wordt langs de lat van het schouwinstrument gelegd. Wat is mis in deze straat? Het schouwinstrument van AEF dwingt professionele partijen om problemen in de openbare ruimte te zien. Volgens adviseur Tiddo Folmer, die samen met Handhaving (3 december 2008), bleek Onderzoek onder de bewoners wees echter uit In Albano lob A is inmiddels negentig procent zijn collega Jan Haagsma het instrument inderdaad dat handhavers nauwelijks verschil- dat er aan de openbare ruimte nog het nodige van de acties doorgevoerd. En dat hoor je ontwikkeld heeft, dwingt het instrument len in hun oordeel. Ze kregen foto s van verbeterd kon worden. De top drie: geluids- volgens Spijkers terug in gesprekken met professionele partijen om gestructureerd en situaties op straat voorgelegd. overlast, zwerfvuil en hondenpoep. Om buurtbewoners. Iedereen wil weten wanneer door de ogen van gebruikers de openbare professionals wijkagenten, medewerkers van we weer komen om de wijk te scannen. ruimte te bekijken. Het instrument bevat een Het instrument kan volgens Folmer steeds de woningcorporatie, medewerkers van de Kennelijk is het goed bevallen. Aan de uitgebreide lijst van overlastindicatoren, verder aangescherpt worden. Constateer je dat dienst Groen door de ogen van bewoners te geluidsoverlast bleek helaas weinig te doen; onderverdeeld in twee hoofdcategorieën: er sprake is van overlast door hangjongeren, laten kijken, zijn we met ze de straat opge- achter de wijk loopt een spoorbaan. Drugs Dynamische elementen Jeugd Algemeen subjecten dealen hangen/groepen zwervers Overlast Statische elementen Regulatie Schoon Heel verlichting (compleetheid) Algemeen objecten zwerfvuil bestrating verkeer gebruiken jeugdgeluid honden parkeeroverlast papierkorven straatmeubilair geluid hangen intimidatie prostituees ordening onkruid wildplassen graffiti groen/bloembakken verlichting (werking) leegstand overlastpanden Op basis van de ervaringen in Albano lob A wil het college van Halderberge het instrument ook in de rest van de gemeente toepassen. Spijkers: Iedere wijk van iedere kern komt aan de beurt. Anders dan in onze pilotwijk, zal er geen enquête onder de bewoners plaatsvinden. De schouw levert voldoende aanknopingspunten op voor ingrijpen. De schouw zal op gezette tijden worden herhaald. In de ene wijk zullen we na een paar maanden nog eens langsgaan, in andere wijken na een jaar. Het is goed om te weten of beleid, of ingrijpen effect heeft gehad, of er wellicht onder invloed van andere factoren veranderingen in de wijken zijn opgetreden. dynamische en statische elementen. Onder de eerste categorie vallen zaken als drugsoverlast en hangjongeren, onder de tweede zaken als verlichting, zwerfvuil en straatmeubilair. Elk van de indicatoren wordt beoordeeld op een vijfpuntsschaal, van groen (geen probleem) tot paars (duidelijk zichtbare overlast). De beoordeling levert volgens Folmer in de praktijk nauwelijks problemen op. De omschrijvingen die passen bij de categorieën laten weinig ruimte voor uiteenlopende interpretaties. Tijdens een workshop van het congres Regie op de handhaving van het Servicecentrum uitwerpselen spuiten dan kun je daarna nog eens schouwen met een gaan, met het schouwinstrument van AEF in de lijst vragen die meer informatie oplevert. Je zou hand. De top drie kwam duidelijk terug. kunnen kijken naar de omvang van de groepen, naar de frequentie waarmee ze bijeenkomen Folmer: De schouw levert aanknopingspunten en naar etniciteit. Daarmee heb je materiaal in voor verbetering van de leefbaarheid. Ligt er handen op basis waarvan je later kunt veel zwerfvuil in een wijk, dan kan de ingrijpen. gemeentereiniging zijn schema aanpassen, kunnen er meer prullenbakken worden De gemeente Halderberge heeft het schouwinstrument toegepast op lob A, een deel van de de aanleg van uitlaatveldjes of een zakjesactie. geplaatst. Hondenpoep kan aanleiding zijn voor wijk Albano in Oudenbosch een wijk met Overlast van hangjongeren kan aanleiding zijn rijtjeshuizen uit de jaren tachtig. Projectleider voor huisbezoeken of een ander surveillancerooster van de politie. Rob Spijkers: In lob A van Albano hebben we de afgelopen jaren veel geïnvesteerd. Kan de gemeente dat allemaal zelf? Het uitvoeren van de schouw is volgens Rob Spijkers geen probleem. Maar voor het interpreteren van de resultaten zal Oudenbosch een beroep blijven doen op AEF. Spijkers: Zij hebben de software en de expertise in huis. Voor Albano hadden we de uitslag na een paar dagen al binnen. De gemeente Halderberge ligt in het westen van Noord-Brabant, aan de A17 en de A58 en de spoorlijn Amsterdam-Roosendaal. Halderberge telt ongeveer inwoners en heeft een oppervlakte van ha. Belangrijkste kernen zijn Bosschenhoofd, Hoeven, Oudenbosch, Stampersgat en Oud Gastel. 8

9 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie G4 Vuilnis naast de container, één van de feiten waarvoor een bestuurlijke strafbeschikking kan worden uitgeschreven. Op deze plek terugkerend aandacht voor projecten en initiatieven die de handhaving vereenvoudigen, verbeteren of verduidelijken: slim handhaven, dus! Doe er uw voordeel mee Slim handhaven Handhaver Maurice Prijs (r.) overhandigt de eerste bestuurlijke strafbeschikking aan André Regtop, de directeur van het CJIB. Invoering bestuurlijke strafbeschikking in G4 verloopt soepel Sinds 1 januari 2009 kunnen boa s van Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag (de G4) de bestuurlijke strafbeschikking gebruiken om kleine ergernissen te bestrijden. Hoe kijken de betrokken gemeenten terug op de eerste maand? De overlaststrafbeschikking wordt ingezet om kingsbevoegdheid voor overlast in gemeenten. de Algemene Plaatselijke Verordening met Zittingsdagen waarop meer dan honderd van uitzondering van politietaken als het voorkomen van ongeregeldheden, demonstraties en propjeszittingen genoemd, moeten daardoor dergelijke zaken worden behandeld, ook wel samenscholing en delen van de afvalstoffenverordening te handhaven. Het instrument voorgoed tot het verleden behoren. vloeit voort uit de Wet OM-afdoening, die sinds Bouvier en wildplassen 1 februari 2008 van kracht is. Maurice Prijs is in Utrecht verantwoordelijk voor de invoering van de bestuurlijke strafbeschikking. Daarnaast heeft hij ook boa-bevoegdhe- Deze wet maakt het mogelijk dat het Openbaar Ministerie (OM) zonder rechterlijke tussenkomst den en gaat hij af en toe mee de straat op. overtredingen en misdrijven mag bestraffen. Want om goed beleid te kunnen maken, moet Daarvan afgeleid is er ook een strafbeschik- je weten wat er buiten speelt, vindt de Servicecentrum biedt hulp Ook in 2009 gaat het Servicecentrum Handhaving van het Ministerie van Justitie door met activiteiten om betrokkenen te informeren over de bestuurlijke strafbeschikking. In het voorjaar van 2009 wordt er een tweede handreiking gepubliceerd. De eerste handreiking bevat bouwstenen om goed te kunnen kiezen tussen de boete, de transactie en de strafbeschikking. De tweede handreiking biedt handvatten voor de implementatie van dit instrument. Daarnaast kan het Servicecentrum op verzoek regionaal presentaties over de bestuurlijke strafbeschikking geven en voor aanvullende informatie zorgen. Zie Waarom de bestuurlijke strafbeschikking? De G4 koos de bestuurlijke strafbeschikking, omdat de inning wordt afgehandeld door het CJIB en het verzetsproces door het OM. Dit in tegenstelling tot het alternatief, de bestuurlijke boete, waarbij gemeenten het proces van inning en bezwaar zelf moeten afhandelen. Daarnaast was het voor de gemeentelijke beleidsbepalers belangrijk dat er per succesvol verbaal een vergoeding naar de gemeente vloeit en dat de politie ook het instrument van de strafbeschikking gebruikt. De G4 schat dat de totale kosten voor het gebruik van de bestuurlijke strafbeschikking lager zijn dan bij de bestuurlijke boete. projectleider. Op 1 januari liep Prijs s middags voorlopige versie was eind vorig jaar gereed, aan het einde van zijn ronde door het Utrechtse maar de instructie werd pas half januari Griftpark toen hij een loslopende bouvier definitief. Een aantal stadsdelen wilde daar op hinderlijk tussen de mensen zag lopen. Een wachten en daarom werd de strafbeschikking overtreding van de APV en een primeur, de bij ons twee weken later in gebruik genomen. eerste strafbeschikking die in de G4 werd aangekondigd. Projectleider Martijn Peltenburg van de gemeente Den Haag: De strafbeschikking raakt de De invoering van dit nieuwe handhavinginstrument verloopt volgens Prijs goed. De strafbe- Den Haag. Daar moet je als overheid zorgvuldig rechtszekerheid van Hagenaars en bezoekers van schikking is een goede toevoeging op de al mee omgaan. Gemeente, het lokale parket van bestaande middelen. We gebruiken de strafbeschikking echter niet overal voor. De afvalstoffen- hebben daarom eerst goede afspraken gemaakt. het Openbaar Ministerie en het korps Haaglanden verordening blijven wij bijvoorbeeld zoveel Na publicatie in de Staatscourant van de mogelijk bestuursrechtelijk afdoen. OM-afdoening voor de G4 eind december zijn Ook in Rotterdam leverde de invoering geen de gesprekken tussen de partners zo spoedig noemenswaardige problemen op. Beleidsadviseur Frank Dut: Het proces is bijna hetzelfde gestart. De eerste bonnen zijn al naar het CJIB mogelijk afgerond. Op 10 februari is Den Haag gebleven. De grootste verandering is dat onze verzonden. backoffice nu alle bekeuringen moet doorsturen naar het Centraal Justitieel Incasso Bureau Stroomlijnen (CJIB). In de eerste maand van 2009 hebben we De G4 en het CJIB werken er momenteel aan al meer dan vijftig bekeuringen uitgedeeld. De om de gegevensoverdracht te vergemakkelijken, door het mogelijk te maken om bestuur- meest voorkomende overtredingen waren wildplassen, afval op straat gooien, hondenpoep en loslopende honden. registratiesysteem van het CJIB in te voeren. lijke strafbeschikkingen rechtstreeks in het Prijs: Ook het proces-verbaal willen we In Amsterdam verliep de invoering soepeler digitaliseren. Rotterdam is daarin al een eind dan verwacht. Projectmanager Ronald gevorderd. Wij gaan binnenkort overleggen hoe Kersbergen: We dachten dat we veel moesten wij op dat punt bij hen kunnen aanhaken en veranderen om dit instrument te kunnen samenwerken. gebruiken. Maar toen we eenmaal dieper in de materie zaten, bleek dit erg mee te vallen. Op Daarnaast blijkt een uitbreiding van de straat gebruiken onze boa s in afwachting van feitcodelijst voor de gemeenten wenselijk. Prijs: het nieuwe nog steeds hetzelfde bonnenboekje. Alleen sturen we de kopieën van de lopen, zouden wij daar graag aan willen Lichte verkeersovertredingen als door rood licht bonnen niet meer naar de politie, maar toevoegen. Zo kan de politie zich meer richten rechtstreeks naar het CJIB. op de zwaardere criminaliteit. Voor Kersbergen zou het fietsen op de stoep een welkome De strafbeschikking tegen overlast werd in aanvulling zijn. Als gemeente willen wij zo veel Amsterdam en Den Haag wat later in gebruik mogelijk zelf handhaven, maar niet te veel genomen dan in Rotterdam en Utrecht. instrumenten naast elkaar gebruiken. Het moet Kersbergen (Amsterdam): De G4 heeft samen voor onze boa s op straat duidelijk zijn wat ze op met het OM, het CJIB en het Ministerie van welk moment moeten gebruiken. Een uitbreiding Justitie een boa-instructie opgesteld. De van de feitcodelijst is daarbij erg belangrijk. 9

10 maart 2009 Grotere verantwoordelijkheid gemeenten in aanpak agressieve honden Met het wegvallen van de RAD zijn er minder mogelijkheden voor handhaving. De Regeling Agressieve Dieren (RAD) uit 1993 is per 1 januari 2009 ingetrokken, de aangekondigde vervangingsregeling afgeblazen. Daarmee krijgen gemeenten meer verantwoordelijkheid voor de aanpak van agressieve honden. Biedt de huidige wetgeving voldoende mogelijkheden voor doeltreffende handhaving? Uit een evaluatie bleek dat de RAD, gebaseerd gericht optreden. De nieuwe regeling zou in de op artikel 73 van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, niet effectief was. Het aantal zijn geweest, in plaats van een praktisch ogen van de minister toch vooral symbolisch bijtincidenten was in vijftien jaar tijd niet toepasbaar extra instrument. afgenomen en er was, ondanks het fokverbod, Daarbij komt dat zowel de Vereniging van geen vermindering van het aantal pitbull-achtige honden. In plaats van de RAD beter bekend Openbaar Ministerie (OM) vraagtekens plaatst Nederlandse Gemeenten (VNG) als het als de Pitbullregeling zou een nieuwe bij de handhaafbaarheid van de aangekondigde regeling komen. Een nogal straffe maatregel vervangingsregeling. Volgens het OM is het die erin voorzag om iedere hond die abnormaal agressief gedrag vertoont, in beslag te heeft als zijn hond plotseling agressief gedrag moeilijk te bewijzen of de eigenaar schuld nemen en aan een gedragtest te onderwerpen. heeft getoond, zonder dat dit door de eigenaar Van dat extra instrument heeft minister Verburg was te voorzien. van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) inmiddels afgezien. Als voornaamste Mogelijkheden voor aanpak reden noemt de minister dat de bestaande Hondenbezitters kunnen zowel op basis van de wetgeving voldoende mogelijkheden biedt voor Algemeen Plaatselijke Verordening (APV) als op De meeste van de ongeveer tachtig pitbullachtige honden die in opslag zaten zijn inmiddels weer bij hun eigenaren. grond van artikel 425 van het Wetboek van Strafrecht, worden aangepakt. Bij strafrechtelijke handhaving kunnen hondenbezitters worden vervolgd en bestraft, honden kunnen in beslag worden genomen en eventueel uiteindelijk zelfs worden gedood. Langs bestuursrechtelijke weg kunnen gemeenten, op basis van de APV, een muilkorf- of aanlijngebod opleggen. De vraag is echter of alle ruim 420 gemeenten hun beleid voor de aanpak van agressieve honden op orde hebben. Weliswaar zijn de meeste liefhebbers van als agressief te boek staande honden te vinden in de grote randstedelijke gemeenten. Dit neemt echter niet weg dat een bijtincident op iedere willekeurige plek in Nederland kan plaatsvinden. Het gemis van specifieke wetgeving zou zich dus best eens kunnen doen voelen. Feit blijft dat met het wegvallen van de RAD er minder mogelijkheden voor handhaving zijn, zegt ook Reinier van Loon, namens het OM nauw betrokken bij dit onderwerp. Het OM had graag gezien dat er criteria waren opgesteld waaraan eigenaren van bepaalde soorten honden zoals pitbulls, rottweilers en dobermannpinchers zich moeten houden. Zoals het volgen van een cursus, het verplicht afsluiten van een WA-verzekering en het niet mogen hebben van een strafblad. Van Loon: In het Verenigd Koninkrijk wordt een dergelijk systeem gehanteerd. Het verdient aanbeveling om uit te zoeken hoe dit systeem werkt, zodat het mogelijk ook in Nederland kan worden ingevoerd. Een van de vragen die met het uitblijven van een nieuwe regeling overblijven, is wat er is gebeurd met de ongeveer tachtig pitbullachtige honden die in opslag zaten. Van Loon: Op grond van de RAD zijn veel honden op basis van alleen uiterlijke kenmerken in beslag genomen. De eigenaren hebben hun honden inmiddels teruggekregen, conform de toezegging van de minister van LNV, tenzij de hond afwijkend gedrag is gaan vertonen. Daarmee worden de soms ellenlange procedures uit het verleden over de vraag of een dier nu wel of niet tot de groep pitbulls behoort, voorkomen. De ervaringen met de RAD waren dus niet altijd positief? Van Loon: De praktijk zal moeten uitwijzen of we in Nederland ook zonder deze regeling kunnen. Voorlopig is dat nog even koffiedik kijken. Duidelijk is wel dat er voor de aanpak van agressieve honden meer verantwoordelijkheid bij gemeenten komt te liggen. Speciaal protocol in Assen Op grond van artikel 172 van de Gemeentewet heeft iedere burgemeester in Nederland de mogelijkheid om op te treden bij agressiviteit door honden. De gemeente Assen heeft hier op geanticipeerd door een speciaal protocol Pitbull Terriërs en Bijtincidenten te ontwikkelen, bedoeld voor gevaarlijke of pitbullachtige honden die voor overlast en gevaar in een wijk kunnen zorgen. Als er bij de politie of de gemeente een melding binnenkomt over gevaarlijke honden of bijtincidenten, dan doen buitengewoon opsporingsambtenaren (boa s) van de gemeente hier nader onderzoek naar. Als blijkt dat er sprake is van een gevaarlijke hond, dan kan de eigenaar bijvoorbeeld verplicht worden om de hond een muilkorf om te doen, of de hond kan in beslag worden genomen. Deze in beslagname wordt uitgevoerd door boa s van de gemeente, in samenwerking met de politie. 10

11 Dit is een uitgave van het Ministerie van Justitie Wie zijn toch die toezichthouders en handhavers die zich professioneel bezighouden met de naleving van onze wet- en regelgeving? Waar zitten ze, wat zijn hun taken en verantwoordelijkheden? En waar liggen hun prioriteiten? Op deze plek steeds een portret van een collega, partner of medewerker, in de handhavingssector. Ik wil van iedereen duidelijkheid Het redden van een door het ijs gezakte hond vormde ooit de perfecte entree voor een vrijwilligersrol bij de Dierenbescherming. Inmiddels is Kees van Zandvliet bijna vier jaar directeur van de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming (LID). Integriteit en loyaliteit zijn voor mij het belangrijkst. Persoonlijk portret Kees van Zandvliet vertelt... Door zijn imposante gestalte lijkt Van Zandvliet een directeur waar niet mee te spotten valt. Toch doet hij eerder denken aan een vriendelijke reus. Ik was begin jaren negentig nog motoragent in Delft. Op een winterdag zag ik een groep studenten wanhopig proberen een hondje uit de half bevroren gracht te redden. Ik dacht: Dat wordt nooit wat, dus ben ik zelf maar het water ingegaan. De Dierenbescherming bracht Van Zandvliet een grote fles cognac als beloning en strikte hem meteen als afdelingsinspecteur. Ik hielp met het afhandelen van meldingen en probeerde andere vrijwilligers te begeleiden in hun werk. Dat gebeurde toen nauwelijks. In 1992 maakte Van Zandvliet de overstap naar de LID. Hij begon er als beleidsmedewerker, groeide door en werd in juni 2005 directeur. Maar niet één in driedelig kostuum hoor, haast hij zich te zeggen. Toch bepaalt Van Zandvliet graag de koers van de LID. Het ontwikkelen en uitzetten van beleid vind ik leuk om te doen en het aansturen van de organisatie gaat me goed af. Als private inspectiedienst is de LID een beetje een vreemde eend in de bijt. Het handhaven van wet- en regelgeving is een echte overheidstaak. Alleen, wat wij doen kan de overheid niet, zegt Van Zandvliet. Jaarlijks ontvangt de LID drie ton overheidssubsidie, de overige bijna twee miljoen euro komt uit de zak van de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren, kortweg de Dierenbescherming. Polderen Tien mensen op de meldkamer, veertien professionele districtsinspecteurs en nog eens 150 afdelingsinspecteurs, allemaal vrijwilligers, houden zich dagelijks bezig met het welzijn van dieren. Is de directeur zelf ook een groot dierenliefhebber? Natuurlijk heb ik net als de meeste mensen een naar gevoel als dieren onrecht wordt aangedaan. Maar ik ben geen kenner zoals de collega s in het veld. Als het op specialismen aankomt, kunnen ze mij bij wijze van spreken alles wijs maken. Van Zandvliet: We zijn een kleine club van in totaal 33 mensen, waarin iedereen zijn eigen taken en verantwoordelijkheden heeft. Op die verantwoordelijkheid kunnen we elkaar ook aanspreken, maar ik waak ervoor op iemand anders zijn stoel te gaan zitten. Als het nodig is neem ik een beslissing. Ik houd niet van polderen tot alles is drooggelegd. De districtsinspecteurs kunnen wel rekenen op een grote betrokkenheid van hun leidinggevende. Een paar jaar terug had je in Marrum (Friesland, red.) die situatie met paarden die op een verhoging stonden in een ondergelopen buitendijks weiland. Ik ben onmiddellijk in de auto gestapt en naar de collega s daar gereden en heb met ze de nacht op de dijk doorgebracht. Niet als directeur, maar uit collegialiteit. Zoiets zit in m n gevoel. We zijn een volwaardige gesprekspartner voor zowel de overheid als particuliere organisaties en worden regelmatig om advies gevraagd. Toch zijn we nog niet tevreden. We willen een slag maken om meer meldingen op te kunnen pakken. Inspecteurs hebben in een persoonlijk plan aangegeven wat ze dit jaar allemaal willen doen en moeten daar achteraf ook verantwoording over afleggen. Iemand kan bijvoorbeeld graag lezingen willen geven, maar moet wel bedenken dat dan andere, ook interessante, zaken moeten blijven liggen. Je moet ervoor waken dat de werkdruk onaanvaardbaar hoog wordt. Hond en haan Loyaliteit en integriteit zijn twee aspecten waar Van Zandvliet veel waarde aan hecht. Inspecteurs mogen behoorlijk eigenwijs zijn, maar ik wil wel duidelijkheid van ze. Als ik achteraf vraag waarom iemand zus of zo heeft gedaan, dan verwacht ik een eerlijk antwoord. Ik ben zelf nogal recht door zee, houd niet van politieke dingen. Iemand moet me dus niet proberen te dollen. Wanneer doet de LID het in zijn ogen eigenlijk goed? In feite kan iedere melding ergens toe leiden, dus nemen we elk bericht serieus. Anonieme meldingen kunnen we niet aannemen, omdat je anders de kans loopt speelbal van ruziënde partijen te worden. Maar als ik een haan of hond zie die door onze tussenkomst weer helemaal is opgeknapt, dan denk ik: Daar doen we het dus voor. 11

12 maart 2009 RE: In de rubriek RE: reageren deskundigen op een actuele stelling. Deze keer gaat het over omgevingsdiensten. Aan: Onderwerp: Marcel van der Voet; Arjan van Gils; Wendy Ruwhof De tijd is rijp voor diensten waarbij de uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving van de VROM-regelgeving wordt ondergebracht. Van: Marcel van der Voet, Coördinator handhaving, bezwaar en beroep, afdeling Ruimte, Bouwen en Wonen van de gemeente Barneveld: Hoewel er nog veel kan worden verbeterd in de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving, is een verplichte omgevingsdienst zeker geen gewenste oplossing. Er zijn betere oplossingen denkbaar, zoals een regionaal kenniscentrum dat gemeenten ondersteunt bij de handhaving van complexe milieuzaken. Een verplichte omgevingsdienst zou ertoe leiden dat er een te grote afstand ontstaat tussen de klanten van de gemeente en de uitvoerende dienst en tussen het gemeentebestuur en diezelfde uitvoerende dienst. De gemeente is eerste overheid en dient dicht bij de burger te blijven. Naar onze inschatting kan de gemeente Barneveld zeker 90 procent van de VROM-taken met de huidige schaalgrootte op een adequate wijze uitvoeren. Tenslotte is ook de relatie tussen beleidsontwikkeling en beleidsuitvoering binnen één organisatie van groot belang. Van: Arjan van Gils, voorzitter van de vereniging van gemeentesecretarissen: Met de stelling ben ik het niet eens. De nieuwe wetgeving op het gebied van ruimtelijke ordening en bouwen beoogt het voor iedereen simpeler, sneller en goedkoper te maken. Het is zaak om dat wat na uitdunning van het woud aan regeltjes en procedures overblijft serieus te nemen: je er zelf echt aan houden en erop toezien dat anderen dat doen. Wat mij betreft is de gemeente het loket van de overheid: daar kun je terecht voor alle aanvragen. Ook bij toezicht en handhaving: er komt iemand van of namens de gemeente. Dat moet duidelijk zijn. Mocht een gemeente in de backoffice slim samenwerken met andere overheidspartijen om kennis en inzet te bundelen, dan is dat prima. Maar het is onzin om dat voor te gaan schrijven. Vaak is dat natuurlijk ook nu al geregeld (bijvoorbeeld in mijn eigen regio waar de DCMR een sterke speler is). Laat het vooral aan gemeenten zelf over hoe ze het doen. Van: Wendy Ruwhof, directeur Milieudienst Midden Holland ISMH: Kunnen gemeenten voldoende kwaliteit leveren om de VROM-regelgeving uit te voeren? Veel kleinere gemeenten kunnen zich geen specialisten veroorloven, waar de complexe regelgeving om vraagt. Er spelen onvoldoende zaken om ze effectief te kunnen benutten en betalen. Bovendien zijn kleinere gemeenten voor specialisten vaak geen optie, werken als éénpitter is nu eenmaal niet aantrekkelijk. Samenwerking is dan een goede oplossing, die op veel plaatsen al in praktijk wordt gebracht in de vorm van regionale milieudiensten. Met de komst van de Wet algemene Effectieve handhaving staat of valt bij soepele samenwerking tussen de centrale en decentrale overheden, en tussen decentrale overheden onderling. Door decentrale overheden is de afgelopen jaren al een begin gemaakt met soms vergaande samenwerking. Om de samenwerking tussen verschillende overheden te verbeteren, wordt onderzoek gedaan naar de knelpunten en slaagfactoren van de verschillende vormen van samenwerking. Handhaven effec bepalingen omgevingsrecht (Wabo) die de milieuregelgeving rechtstreeks koppelt aan andere stelsels, ligt het voor de hand om vooral bij de 3. Het verbeteren van de samenwerking uitvoering samen te werken. Maar gemeenten tussen moeten verschillende zelf het overheden beleid blijven bepalen. Daarom is het van belang dat gemeenten en uitvoeringsdiensten goed communiceren en de relatie onderhouden, wat ervoor pleit om het samenwerkingsgebied niet té groot te maken. met 4. Praktische ondersteuning van decentrale overheden bij handhavingsvraagstukken Handhaven met Effect biedt bestuurders en ambtenaren van gemeenten, Nieuwe publicaties provincies, waterschappen en andere decentrale overheden ook praktische ondersteuning bij de handhaving. Spil hierin is het nieuwe Servicecentrum Handhaving dat in november 2006 van start ging. Het Servicecentrum biedt decentrale overheden daadwerkelijke ondersteuning bij de dagelijkse handhavingpraktijk, vooral in de vorm van informatieverstrekking. Daarnaast stimuleert het onderlinge samenwerking en kennisuitwisseling, onder meer via de website Responsive regulation bij de Voedsel en Waren Autoriteit: Een empirisch onderzoek naar theoretische veronderstellingen Voor meer informatie kunt u contact opnemen met het projectbureau Handhaven met Effect: Ministerie van Justitie Handhaven met Effect Postbus EH Den Haag T (070) E I De VWA werkt sinds enige tijd met een nieuw handhavingsbeleid, onder het motto Hard waar het moet, zacht waar het kan. Controleurs schakelen pas over op een bestraffende aanpak als is gebleken dat overreding niet werkt. In de praktijk zitten er echter de nodige haken en ogen aan deze responsive regulation. Pleon HME opzet A3vouw.indd 1 Dat blijkt uit onderzoek van Peter Mascini en Eelco van Wijk, beiden werkzaam aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Allereerst slagen controleurs er niet altijd in om te bepalen wat de juiste handhavingsstijl is, de ene controleur treedt bestraffend op terwijl de andere in een vergelijkbare situatie juist overredend te werk gaat. In de tweede plaats lopen controleurs tegen praktische belemmeringen aan. Zo staan taalbarrières een vruchtbare uitleg van de regels in de weg bij allochtone ondernemers. Colofon De Handhavingskrant is een gratis uitgave van het ministerie van Justitie. Deze krant wordt verspreid onder circa bestuurders, ambtenaren en organisaties die professioneel actief zijn op het domein van de handhaving, met als doel om deze professionals te informeren over ontwikkelingen in de handhaving. Het Ministerie van Justitie geeft opdracht tot uitvoering van het faciliterende programma Handhaven met Effect. Aanmelding Belangstellenden kunnen een abonnement aanvragen via of De redactieraad is via ditzelfde adres te bereiken. De Handhavingskrant wordt ook meegezonden met Binnenlands Bestuur. In de derde plaats blijken controleurs de negatieve onbedoelde gevolgen van hun optreden niet in eigen hand te hebben. Bedrijven zijn geneigd dat optreden als bestraffender te ervaren dan controleurs het hebben bedoeld. In theorie zou verslechtering van de relatie met de VWA en verminderde betrokkenheid bij de regels beperkt moeten blijven tot onderdelen waar controleurs streng optreden. In de praktijk zijn bedrijven geneigd als gevolg van zelfs de kleinste opmerking de algehele inspectie als bestraffend te ervaren. Het onderzoek maakt dus duidelijk dat de praktijk weerbarstiger is dan de theorie doet vermoeden. De auteurs laten echter zien dat het kind niet met het badwater weggegooid moet worden. Responsive regulation kan onder specifieke condities werken. Het rapport verschijnt naar verwachting medio april, in de reeks Handhaving & Gedrag van uitgeverij Boom. Uitgave Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving, in het bijzonder het programma Handhaven met Effect. Redactieraad Philip Boer, Mirjam Prinsen en André Timmerman Tekst en vormgeving Chapeau Communicatie, Rijswijk Rijswijk Fotografie ANP, Hans Tak Druk DeltaHage, Den Haag Deze en vorige edities van de Handhavingskrant zijn te downloaden op: 12

Met dit memo beogen wij een beeld te geven van de recente ontwikkelingen en de gevolgen van een keuze voor één van de instrumenten.

Met dit memo beogen wij een beeld te geven van de recente ontwikkelingen en de gevolgen van een keuze voor één van de instrumenten. Directie Grondgebied Openbare Ruimte Aan BTHV Datum - Opgesteld door, telefoonnummer Jan Abelen, Twan van Meijel Onderwerp Bestuurlijke strafbeschikking / Bestuurlijke boete Aanleiding Op 5 februari 2009

Nadere informatie

Bestuursvoorstel Invoering bestuurlijke strafbeschikking voor waterschappen

Bestuursvoorstel Invoering bestuurlijke strafbeschikking voor waterschappen Bijlage Bijlage Bestuursvoorstel Invoering bestuurlijke strafbeschikking voor waterschappen 1. Inleiding Als gevolg van de invoering van nieuwe wetgeving wordt aan de decentrale overheden, waaronder de

Nadere informatie

Deze notitie beperkt zicht sec tot het creëren van de functie BOA openbare ruimte (OR).

Deze notitie beperkt zicht sec tot het creëren van de functie BOA openbare ruimte (OR). Raad: Beslissing: Voorstel aan de raad Raadsvergadering : 3 juni 2010 Portefeuillehouder : Frans Ronnes Behandeld door : Ad Priems Registratienummer : 219 Onderwerp : Het inzetten van een BOA (Buitengewone

Nadere informatie

ECGR/U200901131 Lbr. 09/081

ECGR/U200901131 Lbr. 09/081 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 Betreft Gemeentelijk optreden bij incidenten met honden naar aanleiding intrekking RAD uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U200901131

Nadere informatie

Wy stelle jo foar te besluten om: te kiezen voor de bestuurlijke strafbeschikking als nieuw handhavingsinstrument voor de gemeente Achtkarspelen.

Wy stelle jo foar te besluten om: te kiezen voor de bestuurlijke strafbeschikking als nieuw handhavingsinstrument voor de gemeente Achtkarspelen. Riedsútstel Ried : 3 oktober 2013 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 19 september 2013 Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : G. Gerbrandy Amtner : mw. H. Bouma Taheakke

Nadere informatie

Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast. Samenvatting. Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT

Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast. Samenvatting. Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast Samenvatting Drs. Sander Flight Prof. Mr. Dr. Arthur Hartmann Dr. Oberon Nauta RAPPORT Bestuurlijke strafbeschikking en bestuurlijke boete overlast

Nadere informatie

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken.

Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein. Informerende Commissie. Bespreken. Raad VOORBLAD Onderwerp Bestuurlijke boete of strafbeschikking Agendering Commissie Bestuurlijk Domein Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch Domein

Nadere informatie

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen

Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen Registratie en besteding van de proces verbaalvergoedingen door gemeenten Samenvatting Dr. L.J.M. Aarts, M.A.G. Gielen (MSc), M.C. Kuin (MSc), D. Faber (MSc), 2015 Inleiding Tot 1 januari 2015 ontvingen

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad. 1. Aanleiding

Aan de Gemeenteraad. 1. Aanleiding Aan de Gemeenteraad. Raadsvergadering : 22 april 2010 Nummer : 8 Commissie : Commissie Bestuur en Middelen Portefeuillehouder : burgemeester R.Th.M. Nederveen Afdeling : III-Publiekszaken - Opsteller :

Nadere informatie

De stand van het boa-bestel

De stand van het boa-bestel De stand van het boa-bestel Eindrapport over het stelsel waarbinnen buitengewoon opsporingsambtenaren functioneren Mr. A.G. Mein Prof. mr. A.R. Hartmann De stand van het boa-bestel Eindrapport over het

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude

Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht. Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Uitvoeringsprogramma BOAtoezicht 2016 Gemeente Haarlemmerliede en Spaarnwoude Inhoud 1. Inleiding...2 1.1 Doel toezicht en handhaving...2 1.2 Geschiedenis...2 1.3 Inhuur bij Omgevingsdienst IJmond...2

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Circulaire domeinen bijzondere opsporingsambtenaar

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Circulaire domeinen bijzondere opsporingsambtenaar STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21333 22 oktober 2012 Circulaire domeinen bijzondere opsporingsambtenaar 1 Inleiding De uitvoering en de handhaving van

Nadere informatie

25-1-2012. Opdrachtgever: Erica Mosch

25-1-2012. Opdrachtgever: Erica Mosch Onderwerp: De bestuurlijke strafbeschikking Nummer: Bestuursstukken\943 Agendapunt: 7 DB: Ja BPP: Nee 7-12-2011 Workflow Opsteller: Bert Jager, 0598-693752 Schoon Water FAZ: Ja 25-1-2012 Opdrachtgever:

Nadere informatie

Datum raadsvergadering donderdag 27 november 2014

Datum raadsvergadering donderdag 27 november 2014 Raadsvoorstel Datum vaststelling voorstel door het college 9 september 2014 Datum raadsvergadering donderdag 27 november 2014 Nummer raadsvoorstel 2014-073 Bijbehorend veld van de programmabegroting Bestuurlijke

Nadere informatie

Raadsstuk. 027/2009 18 februari 2009 VVH/VHR 2008/209640. Bestuurlijke Strafbeschikking of Bestuurlijke Boete? GEWIJZIGD EXEMPLAAR

Raadsstuk. 027/2009 18 februari 2009 VVH/VHR 2008/209640. Bestuurlijke Strafbeschikking of Bestuurlijke Boete? GEWIJZIGD EXEMPLAAR Raadsstuk Raadsstuk B&W datum Sector/Afd Reg.nr(s) Onderwerp 027/2009 18 februari 2009 VVH/VHR 2008/209640 Bestuurlijke Strafbeschikking of Bestuurlijke Boete? GEWIJZIGD EXEMPLAAR Aan de Raad der gemeente

Nadere informatie

HONDENBELEID BRIELLE

HONDENBELEID BRIELLE HONDENBELEID BRIELLE April 2005 Inhoudsopgave Inleiding Doelstelling Wettelijke instrumentarium Mogelijkheden Kosten, baten, dekking Overwegingen Voorstel Tijdsplanning 2 Inleiding De overlast van honden,

Nadere informatie

Zó handhaven we in Laarbeek Regels, overtredingen en de gevolgen

Zó handhaven we in Laarbeek Regels, overtredingen en de gevolgen Zó handhaven we in Laarbeek Regels, overtredingen en de gevolgen Regels, overtredingen en de gevolgen De overheid heeft regels gemaakt om de omgeving waarin we wonen, werken en recreëren zo schoon, mooi

Nadere informatie

IIP Heerhugowaard Stad van kansen

IIP Heerhugowaard Stad van kansen IIP Heerhugowaard Stad van kansen Raadsvergadering 15 FEB ĨM1 Besluit: Voorstelnummef: 54Ü ^ r/ Agendanr. Voorstel nr. Onderwerp 11. RB2011008 1ste wijziging Algemene plaatselijke verordening (Apv) Aan

Nadere informatie

Position paper Bestuurlijke boete overlast in openbare ruimte en lichte verkeersovertredingen (domein 1 Openbare ruimte)

Position paper Bestuurlijke boete overlast in openbare ruimte en lichte verkeersovertredingen (domein 1 Openbare ruimte) Position paper Bestuurlijke boete overlast in openbare ruimte en lichte verkeersovertredingen (domein 1 Openbare ruimte) Inleiding De burger wil een veilige en leefbare woonomgeving. De gemeenten hebben

Nadere informatie

Handhavingsplan Openbare Orde en Veiligheid 2013 Wormerland

Handhavingsplan Openbare Orde en Veiligheid 2013 Wormerland splan Openbare Orde en Veiligheid 2013 Wormerland December 2012 Steller: R.Gorter Inhoudsopgave: 1. Inleiding 3 2. Onderdelen openbare orde en veiligheid en openbare ruimte 4 3. Werkzaamheden BOA op grond

Nadere informatie

BOA s Gemeente Etten-Leur

BOA s Gemeente Etten-Leur BOA s Gemeente Etten-Leur BOA Etten-Leur Waaraan herken ik een BOA? Het insigne is zilverkleurig. Op het insigne staat een hand die een staf vasthoudt met daarachter een schild. Het insigne is sinds 2008

Nadere informatie

Raads informatiebrief

Raads informatiebrief gemeente Eindhoven Raadsnummer xorq.o6x Inboeknummer robstoogsg Dossiernummer o44.ror z november zoro Raads informatiebrief Betreft aanpak kleine ergernissen in de openbare ruimte: keuze voor de "Bestuurlijke

Nadere informatie

Oplegvel Collegebesluit

Oplegvel Collegebesluit Oplegvel Collegebesluit Onderwerp Bestuurlijke Strafbeschikking óf Bestuurlijke Boete? Portefeuille mr. B. B. Schneiders Auteur Dhr. J.A.M. Lubbers Telefoon 5113815 E-mail: jlubbers@haarlem.nl VVH/VHR

Nadere informatie

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa

veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa veiligheid door samenwerken Boa s in de openbare ruimte Een inleiding www.hetccv.nl/boa Buitengewoon opsporings ambtenaren (boa s) spelen een steeds belangrijkere rol in de openbare ruimte. Zij dragen

Nadere informatie

Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012

Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012 Gemeente Medemblik, Coffeeshopbeleid 2012 Vaststelling: 15 augustus 2012 Publicatie: 23 augustus 2012 Inwerkingtreding: 24 augustus 2012 Inhoud Samenvatting Inleiding 1. Nederlands drugsbeleid 2. Vormen

Nadere informatie

AGENDAPUNT NR: 2009.0.071.903. Concernstaf Bureau Gemeentesecretaris 15 september 2009. Pagina 1 van 9

AGENDAPUNT NR: 2009.0.071.903. Concernstaf Bureau Gemeentesecretaris 15 september 2009. Pagina 1 van 9 AGENDAPUNT NR: 2009.0.071.903 Concernstaf Bureau Gemeentesecretaris 15 september 2009 Pagina 1 van 9 Collegenota Aan burgemeester en wethouders Documentnummer 2009.0.071.903 Datum Zaaknummer 2009-08-00863

Nadere informatie

Zaaknummer: HHVYT01. Bestuurlijke boete en bestuurlijke strafbeschikking. Collegevoorstel

Zaaknummer: HHVYT01. Bestuurlijke boete en bestuurlijke strafbeschikking. Collegevoorstel Collegevoorstel Inleiding Kleine ergernissen in het publieke domein, zoals overlast door loslopende honden, het verkeerd aanbieden van huisvuil, hinderlijk geplaatste uitstallingen en dergelijke zijn in

Nadere informatie

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen

Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Gemeente Bergen Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen Bergen NH 2 Actieplan Naar een nuchter Bergen 2012-2015 Bergen 1. Inleiding In het beleidsplan Naar een nuchter Bergen 2012 2015 zijn de volgende ambities

Nadere informatie

Alcoholbeleid 18 + MHCWoerden per 1 januari 2014

Alcoholbeleid 18 + MHCWoerden per 1 januari 2014 Alcoholbeleid 18 + MHCWoerden per 1 januari 2014 Regelmatig (te veel) alcohol drinken is schadelijk voor de gezondheid en leidt vaak tot problemen. Bijvoorbeeld agressie in het uitgaansleven of verkeersongelukken.

Nadere informatie

Een fiets voor bijna niets. PLAN VAN AANPAK HELING FIETSEN BINNENSTAD-OOST

Een fiets voor bijna niets. PLAN VAN AANPAK HELING FIETSEN BINNENSTAD-OOST Een fiets voor bijna niets. PLAN VAN AANPAK HELING FIETSEN BINNENSTAD-OOST Concept 31-12-2008 Behoort bij Raadsvoorstel 98-2009 Inhoudsopgave 0. Management samenvatting 3 1. Inleiding 4 2. Projectopdracht

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport 115.005068 I 05/10/2015 Gemeente Zuidpks Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Directie Voeding Gezondiieidsbesclierining en Preventie Betreft Lokaal

Nadere informatie

TOEZICHT BELEID EN REGELS MET BETREKKING TOT HONDEN

TOEZICHT BELEID EN REGELS MET BETREKKING TOT HONDEN TOEZICHT BELEID EN REGELS MET BETREKKING TOT HONDEN Inleiding In het laatste kwartaal van 2005 is gestart met een evaluatie van het hondenbeleid, zoals dit is vastgesteld op 5 februari 2004. Het resultaat

Nadere informatie

agendapunt 06.02 Aan Verenigde Vergadering BESTUURLIJKE STRAFBESCHIKKING

agendapunt 06.02 Aan Verenigde Vergadering BESTUURLIJKE STRAFBESCHIKKING agendapunt 06.02 985703 Aan Verenigde Vergadering BESTUURLIJKE STRAFBESCHIKKING Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 19-04-2012 kennis te nemen van het besluit van het college van dijkgraaf en hoogheemraden

Nadere informatie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie

Twee eeuwen. Openbaar Ministerie Twee eeuwen Openbaar Ministerie Met dank aan Napoleon Slechts drie jaar heerste Napoleon Bonaparte over Nederland. Toch heeft deze korte periode belangrijke sporen nagelaten in ons dagelijkse leven. Zo

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DGOBR Directie Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk

Nadere informatie

Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO)

Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) / Bijlage 3.2 Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) 7 juni 2012 Inhoudsopgave Artikel 1 Bevoegdheden op grond van artikel 172a Gemeentewet 2 Artikel

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2

RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2 RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2 Raadsvergadering van 21 januari 2010 Onderwerp: Beoordeling of positieve fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen (Lex Silencio Positivo) van toepassing is op een aantal

Nadere informatie

Visie boa in de openbare ruimte

Visie boa in de openbare ruimte Visie boa in de openbare ruimte Inleiding De vraag naar veiligheid in de samenleving is onverminderd groot. Als reactie op de kerntaken discussie die in de jaren 90 door de politie is gevoerd, ontstond

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken en de minister van Veiligheid en Justitie

Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken en de minister van Veiligheid en Justitie 28684 Naar een veiliger samenleving 28286 Dierenwelzijn Nr. 422 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken en de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Datum 1 april 2014 Onderwerp Voortgang samenhang toezicht en handhaving in de openbare ruimte

Datum 1 april 2014 Onderwerp Voortgang samenhang toezicht en handhaving in de openbare ruimte 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Memo. Commissie Bestuur en Maatschappij CC: Concernzaken Datum: 5 februari 2014 Agendapunt handhaving. Geachte leden van de raad,

Memo. Commissie Bestuur en Maatschappij CC: Concernzaken Datum: 5 februari 2014 Agendapunt handhaving. Geachte leden van de raad, Memo Postregistratienummer: 2014i00196 Aan: Commissie Bestuur en Maatschappij CC: Van: Concernzaken Datum: 5 februari 2014 Betreft: Agendapunt handhaving Geachte leden van de raad, In de commissievergadering

Nadere informatie

Betreft: voorgenomen leeftijdverhoging alcoholverstrekking 16 naar 18. OPEN BRIEF t.a.v. Mevrouw A. Jorritsma Postbus 30435 2500 GK Den Haag

Betreft: voorgenomen leeftijdverhoging alcoholverstrekking 16 naar 18. OPEN BRIEF t.a.v. Mevrouw A. Jorritsma Postbus 30435 2500 GK Den Haag Betreft: voorgenomen leeftijdverhoging alcoholverstrekking 16 naar 18 Uitgeest, 23 november 2012 OPEN BRIEF VNG t.a.v. Mevrouw A. Jorritsma Postbus 30435 2500 GK Den Haag Geachte mevrouw Jorritsma, HorecaBrains

Nadere informatie

RAAD 6 FEBRUARI 2003 Reg.nr. Raad 2003/012. Aan de raad van de gemeente Alblasserdam. Alblasserdam, 21 januari 2003

RAAD 6 FEBRUARI 2003 Reg.nr. Raad 2003/012. Aan de raad van de gemeente Alblasserdam. Alblasserdam, 21 januari 2003 RAAD 6 FEBRUARI 2003 Reg.nr. Raad 2003/012 Onderwerp: Vaststelling APV, inclusief handhavingsbeleid en samenlevingsregels Aan de raad van de gemeente Alblasserdam Alblasserdam, 21 januari 2003 Geachte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 973 Wijziging van de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990 (verhoging maximaal bedrag tuchtrechtelijke boete en wijziging samenstellingseisen

Nadere informatie

B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008

B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008 Jaar: 2008 Nummer: 44 Besluit: B&W 01 juli 2008 Gemeenteblad BELEIDSREGEL HANDHAVINGSPROTOCOL OPIUMWET M.B.T. WONINGEN HELMOND 2008 Burgemeester en wethouders van Helmond; Besluit Vast te stellen de Beleidsregel

Nadere informatie

Stadstoezicht In antwoord op uw beleidsklacht gemeentelijk hondenbeleid

Stadstoezicht In antwoord op uw beleidsklacht gemeentelijk hondenbeleid Afdeling Onderwerp Telefoon Stadstoezicht In antwoord op uw beleidsklacht gemeentelijk Vereniging Hondvriendelijk Groningen Mevrouw T. Heerink-Huizen Grote Rozenstraat 39 9727 DATG GRONINGEN (050) 367

Nadere informatie

Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 15-12-2011 Kennis te nemen van stand van zaken rond de invoering van bestuurlijke strafbeschikking.

Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 15-12-2011 Kennis te nemen van stand van zaken rond de invoering van bestuurlijke strafbeschikking. agendapunt 06.03 968466 Aan Verenigde Vergadering BESTUURLIJKE STRAFBESCHIKKING Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 15-12-2011 Kennis te nemen van stand van zaken rond de invoering van bestuurlijke

Nadere informatie

Beperking en spreiding van overlast als gevolg van commerciële kamerverhuurpanden en logiesgebouwen

Beperking en spreiding van overlast als gevolg van commerciële kamerverhuurpanden en logiesgebouwen Initiatiefvoorstel Beperking en spreiding van overlast als gevolg van commerciële kamerverhuurpanden en logiesgebouwen Juni 2009 Partij van de Arbeid Lelystad www.lelystad.pvda.nl Emiel van der Herberg

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Speciale Halt-afdoening

Speciale Halt-afdoening Speciale Halt-afdoening Thema middag Helder op straat (HOS) 26 januari 2012 Liesbeth vanden Boeynants Directeur Halt ZWN Halt Zuid-West Nederland o Werkgebied 39 gemeenten; 2 politieregio s o 21 medewerkers;

Nadere informatie

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving

Startnotitie ketenbeleid Menameradiel. Inhoud. 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving Startnotitie ketenbeleid Menameradiel Inhoud 1. Inleiding 2. Situatie Menameradiel 3. Uitgangspunten 4. De gekozen aanpak 5. Partners en omgeving bijlagen bijlage 1. bijlage 2. bijlage 3. bijlage 4. bijlage

Nadere informatie

TITEL Keuze bestuurlijke boete of bestuurlijke strafbeschikking voor handhaving in de openbare ruimte

TITEL Keuze bestuurlijke boete of bestuurlijke strafbeschikking voor handhaving in de openbare ruimte RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3197237 Aan : Gemeenteraad Datum : 15 september 2009 Portefeuillehouder : Wethouder mr. P.J.T. van Daalen Agendapunt : HB-3 B&W-vergadering : 22-09-2009

Nadere informatie

opleiding BOA Besluit BOA

opleiding BOA Besluit BOA Deze reader geeft een overzicht van de die zijn genoemd, versie juni 2005. Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 2 De buitengewoon opsporingsambtenaar die beschikt over: a. een titel van opsporingsbevoegdheid,

Nadere informatie

Preventie en handhavingsplan alcohol De Friese Waddeneilanden 2014-2018

Preventie en handhavingsplan alcohol De Friese Waddeneilanden 2014-2018 Preventie en handhavingsplan alcohol De Friese Waddeneilanden 2014-2018 Inhoudsopgave Deel 1 Algemeen 3 1. Inleiding 3 2. Toezicht 4 3. Resultaten 4 Deel 2 Sanctiebeleid 5 3. Sanctiecategorieën 5 4. Handreiking

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland) Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Voorblad Astrid van Dijk (036) 5277377 7 January 2016 Pagina 1/9 Parafen: Onderwerp Aanvulling op de Aanvulling van het Aanwijzingsbesluit toezichthouders Afdeling

Nadere informatie

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015

Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Ministerie van Financiën Korte Voorhout 7 Postbus 20201 2500 EE Den Haag Internetconsultatie Wet implementatie verordening en richtlijn marktmisbruik 10 augustus 2015 Reactie van: VERENIGING VAN EFFECTENBEZITTERS

Nadere informatie

Datum 29 januari 2010 Onderwerp WODC-onderzoek 'Strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt'

Datum 29 januari 2010 Onderwerp WODC-onderzoek 'Strafrechtelijke ontzetting uit beroep of ambt' > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.justitie.nl Onderwerp WODC-onderzoek

Nadere informatie

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit?

Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Aanpakken van veiligheid; waar ligt de prioriteit? Voor gemeenten en provincie is veiligheid een belangrijk thema. Hoe ervaren Groningers de veiligheid? Wat kunnen zij zelf doen om de veiligheid in de

Nadere informatie

Over honden, voor baasjes Hondenbezit in gemeente Overbetuwe

Over honden, voor baasjes Hondenbezit in gemeente Overbetuwe Over honden, voor baasjes Hondenbezit in gemeente Overbetuwe Samen prettig buiten. U woont met uw hond(en) in gemeente Overbetuwe. Wij vinden het belangrijk dat u de ruimte krijgt om samen te genieten

Nadere informatie

Instrument risico-inschaling voetbalwedstrijden

Instrument risico-inschaling voetbalwedstrijden Instrument risico-inschaling voetbalwedstrijden Achtergrond De veiligheid rond voetbalevenementen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de BVO, de gemeente, het OM en de politie. De burgemeester

Nadere informatie

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen

DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen DE AANPAK VAN GEWELD TEGEN HANDHAVERS EN HULPVERLENERS doorpakken of downplayen Liesbeth Schuijer Mariska Wijnbelt Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Master of Public Administration 2011 2013 Onze

Nadere informatie

Toelichting 120012/JAS 2/4

Toelichting 120012/JAS 2/4 Toelichting Aanleiding Het Openbaar Ministerie gaat zich in de toekomst meer richten op de (middel)zware milieucriminaliteit. Om tegen de kleinschaliger milieudelicten op te kunnen treden wordt de bestuurlijke

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Advies 7 april 2010 1 2 Inhoudsopgave Samenvatting 5 Aanbevelingen 7 Aanleiding en context voor dit advies 9 Algemeen 11 Opmerkingen bij tekst en opzet van

Nadere informatie

Inhoudsopgave. CS070912 Handboek Toezicht pagina 1

Inhoudsopgave. CS070912 Handboek Toezicht pagina 1 Handboek Toezicht Iedere dag is anders. De spanning en afwisseling dat je niet weet wat je over vijf minuten te wachten staat. Als je buiten loopt, heb je heel veel vrijheid. Je bent aanspreekpunt voor

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II

maatschappijwetenschappen vwo 2015-II Opgave 2 Rondhangen Bij deze opgave horen de teksten 2 en 3 en tabel 1. Inleiding De Kamer ontvangt elk jaar een rapportage van de minister van Justitie over de voortgang van de aanpak van problematische

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

Raadsvoorstel Gebied en Wijkzaken A. de Neef P.J. Möhlmann. Veiligheid. Handhaving

Raadsvoorstel Gebied en Wijkzaken A. de Neef P.J. Möhlmann. Veiligheid. Handhaving Titel Activiteitenplan handhaving 2012 Nummer 12/32 Datum 23 april 2012 Programma Fase Onderwerp Veiligheid Handhaving Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4, 1511 BD Oostzaan Postadres Postbus 20, 1530

Nadere informatie

"Samen voetballen in Heerhugowaard"

Samen voetballen in Heerhugowaard Convenant "Samen voetballen in Heerhugowaard" Ondersteund door: WMC SVW '27 Hugo Boys KSV Reiger Boys Stichting Recreatiezaalvoetbal Heerhugowaard De logo s van de deelnemende verenigingen: Voorwoord Zoals

Nadere informatie

INTERVENTIEBELEID ALCOHOL, DRANK- EN HORECAWET

INTERVENTIEBELEID ALCOHOL, DRANK- EN HORECAWET INTERVENTIEBELEID ALCOHOL, DRANK- EN HORECAWET 1. DOEL Deze procedure beschrijft de lijn die door de gemeente Kaag en Braassem wordt toegepast om geconstateerde overtredingen van de Drank- en Horecawet

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Handhaver toezicht en veiligheid mbo-beroep, niveau 3

MBO-beroep in beeld. Handhaver toezicht en veiligheid mbo-beroep, niveau 3 MBO-beroep in beeld Handhaver toezicht en veiligheid mbo-beroep, niveau 3 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in dit

Nadere informatie

Soms moet je nee verkopen

Soms moet je nee verkopen COLOFON Stichting Platform Verkoop Alcoholhoudende Dranken voor Thuisgebruik (PVAD) Postbus 182 2260 AD Leidschendam F 070 317 5046 pvad@raadndh.nl Huisregels en leeftijdsstickers zijn tegen kostprijs

Nadere informatie

Kerntaak: 1. Ziet toe op orde en veiligheid in het publieke domein 2. Treedt op bij incidenten en Hulpmiddelen: geen. calamiteiten Toetsduur:

Kerntaak: 1. Ziet toe op orde en veiligheid in het publieke domein 2. Treedt op bij incidenten en Hulpmiddelen: geen. calamiteiten Toetsduur: Kwalificatiedossier: Toezicht en veiligheid Jaartal: 203-204 Kwalificaties: 9480 Handhaver toezicht en veiligheid Niveau: 3 Kennisonderdeel: Toetsvorm: Wettelijke kaders Publieke Veiligheid 2 WKPV 2 Gesloten

Nadere informatie

Niet wegkijken maar toezien

Niet wegkijken maar toezien Niet wegkijken maar toezien en handhaven beleid toezicht en handhaving gemeente Borger-Odoorn Niet wegkijken Een schuurtje bijbouwen, een dakkapel, een kraam op de markt, een uitstalling voor je winkel.

Nadere informatie

TOEZICHT EN HANDHAVING IN WIJK BIJ DUURSTEDE

TOEZICHT EN HANDHAVING IN WIJK BIJ DUURSTEDE TOEZICHT EN HANDHAVING IN WIJK BIJ DUURSTEDE Voorstel voor verbeteringen in 2014 18-09-2013 1 Integraal Toezicht en handhaving Doel nota Overzicht en inzicht in het (brede) veld van gemeentelijk toezichts-

Nadere informatie

Beoogd effect Argumenten

Beoogd effect Argumenten Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Zaaknummer: 1096711 Sliedrecht, 29 oktober 2013 Onderwerp: Drank- en Horecaverordening Gemeente Sliedrecht. Beslispunten 1. De bijgevoegde tekst van

Nadere informatie

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen

Ons kenmerk L110/05.23786. Aantal bijlagen Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Datum 6-9-05 Datum

Nadere informatie

Hangen in Hoogeveen. repressieve aanpak overlastgevende jeugd

Hangen in Hoogeveen. repressieve aanpak overlastgevende jeugd Hangen in Hoogeveen repressieve aanpak overlastgevende jeugd Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Hoofdstuk 2 is vertrouwelijk 3. Mogelijke maatregelen 9 3.1 Proactie 10 3.2 Preventie 11 3.3 Preparatie 11 3.4

Nadere informatie

Vakopleiding Wijk- en buurtbeheerder

Vakopleiding Wijk- en buurtbeheerder Vakopleiding Wijk- en buurtbeheerder Informatiebrochure Inhoud Waarom een Vakopleiding Wijk- en buurtbeheerder? 3 Voor wie is de Vakopleiding Wijk- en buurtbeheerder bestemd? 3 Resultaten van de opleiding

Nadere informatie

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving Veel feiten binnen het domein Openbare Ruimte kunnen via het bestuursrecht

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Gemeentelijke handhaving en strafrecht

Gemeentelijke handhaving en strafrecht Gemeentelijke handhaving en strafrecht Prof. mr.dr. A.R. Hartmann Erasmus Universiteit Rotterdam d.d. 14 april 2011 Museum Boijmans Van Beuningen Rotterdam Overzicht: 1 Inleiding 2 Strafrechtelijke afdoening

Nadere informatie

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni

Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni Resultaten Leefbaarheid- en Veiligheidsenquête meting maart, april, mei en juni 1. Leefbaarheid In de maand juni geven de Bredanaars Breda een 7,6 als gemeente om in te wonen. Breda scoort goed op alle

Nadere informatie

Onderzoek Agressie in uitgaansleven

Onderzoek Agressie in uitgaansleven Onderzoek Agressie in uitgaansleven 3 juni 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 18 tot 3 juni 2013, deden 404 jongeren mee die met name uitgaan in Brabant. De uitslag is na weging

Nadere informatie

Handhaver toezicht en veiligheid

Handhaver toezicht en veiligheid Handhaver toezicht en veiligheid Leeswijzer voor bedrijven Kenniscentrum beroepsonderwijs bedrijfsleven ECABO houdt ontwikkelingen in de economisch-administratieve, ICT- en veiligheidsberoepen bij. Deze

Nadere informatie

"De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties"

De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties NRC Next 27 september 2011 Hoeveel zin heeft het coffeeshop-beleid? "De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties" De Maastrichtse gemeenteraad besluit vandaag waarschijnlijk tot verplaatsing

Nadere informatie

Gemeentebladnummer: 2010/26 Vergaderdatum: 22 april 2010 Agendapunt: 14.

Gemeentebladnummer: 2010/26 Vergaderdatum: 22 april 2010 Agendapunt: 14. Eerste wijziging Algemene Plaatselijke Verordening Gemeentebladnummer: 2010/26 Vergaderdatum: 22 april 2010 Agendapunt: 14. Aan de Raad Voorstel:Te besluiten tot vaststelling van de eerste wijziging van

Nadere informatie

Toepassingskader Bestuurlijke Strafbeschikking milieu (BSBm) in Drenthe

Toepassingskader Bestuurlijke Strafbeschikking milieu (BSBm) in Drenthe Bijlage 1 Toepassingskader Bestuurlijke Strafbeschikking milieu (BSBm) in Drenthe Voor de toepassing van de BSBm in Drenthe is een toetsingskader gemaakt waarin de kaders vermeld staan die gelden voor

Nadere informatie

Tabel Risicomatrix gemeente Papendrecht

Tabel Risicomatrix gemeente Papendrecht Tabel Risicomatrix gemeente Papendrecht Thema Fysiek Kwaliteit Finec Natuur Volksgezondheid Imago Totale gemiddelde Kans Risico Verkeer 2,6 2,6 2,5 2,1 2,2 2,9 2,5 3 7,5 Milieuvergunning (w.o. risicovolle

Nadere informatie

12 maart 2013 SBC/956035 Leefbaarheid en stedelijk beheer en Veiligheid 1 RAADSINFORMATIE inzake ontwikkelingen toezicht openbare ruimte

12 maart 2013 SBC/956035 Leefbaarheid en stedelijk beheer en Veiligheid 1 RAADSINFORMATIE inzake ontwikkelingen toezicht openbare ruimte DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum Begrotingsprogramma Bijlage(n)

Nadere informatie

Wateringse Veld College

Wateringse Veld College Wateringse Veld College 2015 Plan van aanpak 2015 Veiligheid en leefbaarheid in en rondom Wateringse Veld College Stadsdeel Escamp Partijen: Stadsdeelkantoor Escamp De directeur van Wateringse Veld college

Nadere informatie

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid

Handhavingsprogramma Inspectie Kinderopvang 2015. Volksgezondheid Volksgezondheid November 2014 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Omgevingsanalyse 4 3. Toezicht en handhaving 2015: prioriteiten 6-2 - 1. Inleiding In 2009 is het programmatisch handhaven ingevoerd in Utrecht. Dit

Nadere informatie

Utrecht onderweg naar 2016

Utrecht onderweg naar 2016 C O N V E N A N T Utrecht onderweg naar 2016 2 0 1 1-2 0 1 6 Inzake Optimalisering van voetbalverenigingen in Utrecht Partijen (voetbalverengingen) KNVB, Vereniging Sport Utrecht (VSU) & Gemeente Utrecht

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie 2014. Uitgangspunten terrasvlonders Terrasvlonders 2015 INHOUDSOPGAVE 1. AANLEIDING 3 Kleinschalige proef 3 Ervaring en evaluatie 2014 3 Uitgangspunten terrasvlonders 3 2. TERRASVLONDERS 2015 5 Voorwaarden 5 Proces van vergunningverlening

Nadere informatie

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. L. Smink WZ OA 10G201456 383031 / 383031

SAMENVATTING RAADSVOORSTEL. L. Smink WZ OA 10G201456 383031 / 383031 SAMENVATTING RAADSVOORSTEL CASENUMMER BEHANDELEND AMBTENAAR SECTOR PORT. HOUDER 10G201456 383031 / 383031 ONDERWERP L. Smink WZ OA Tijdelijke uitbreiding formatie handhaving bij Stadstoezicht (i.v.m. invoering

Nadere informatie