Aangepaste studietrajecten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aangepaste studietrajecten"

Transcriptie

1 Aangepaste studietrajecten 1. Project: 'Onderwijs op maat' Lerarenopleiding Karel de Grote-Hogeschool Doelgroep: Design for All Vanuit het design for all-principe krijgt elke student de kans om, vertrekkende van de eigen beginsituatie, nieuwe competenties op eigen tempo te verwerven. Voorgaande projecten richtten zich vooral op allochtone studenten. Deze aanpak werd in de eerste plaats ingegeven door de beperkte slaagcijfers van deze groep. De categoriale aanpak zorgde bij hen echter voor weerstand. Ze voelden zich gestigmatiseerd terwijl andere studenten met een duidelijke nood aan ondersteuning uit de boot dreigden te vallen. 'Onderwijs op maat' richt zich nu naar alle studenten en is volledig geïntegreerd in de opleiding, het maakt deel uit van programma en wordt uitgevoerd door docenten. Assessments Alle opleidingen van de lerarenopleiding organiseren in het begin van het eerste academiejaar een reeks beginassessments waaraan alle studenten verplicht deelnemen. Zowel vakspecifieke competenties als motivatie en leerstijl (LEMO-test) worden in kaart gebracht. Door de assessments krijgen studenten zicht op de verwachte begincompetenties voor een aantal cruciale opleidingsonderdelen en kunnen ze een realistische inschatting maken van hun eigen sterktes en zwaktes. De assessments zijn er dus niet enkel om tekorten op te sporen. Ook de reeds verworven competenties krijgen een plaats. Studenten die erg goed scoren, kunnen een vrijstelling verkrijgen. Studenten die minder goed scoren voor een bepaalde competentie kunnen kiezen voor een specifieke leerroute. Zo wordt er van bij het begin van de opleiding ingezet op structurele differentiatie. De assessments werden ontwikkeld door lectoren van de hogeschool, met uitzondering van de LEMO-test. In samenwerking met UA werd gekeken naar de validiteit van de beginassessments. Leertrajectbegeleiding In een oriënterend gesprek worden de resultaten van de assessments besproken met een docent (de leertrajectbegeleider). Die opdracht maakt deel uit van hun takenpakket waardoor de opvolging van de assessments structureel in de opleiding is geïntegreerd. Alle personeelsleden van de opleiding, zowel het onderwijzend als het ondersteunend personeel, worden erbij betrokken.

2 Studenten die duidelijke tekorten hebben, krijgen het advies minder studiepunten op te nemen en in te zetten op een aantal startcompetenties. Die studenten worden naar een specifieke leerroute georiënteerd. Deze oriëntatie is een advies en is dus niet bindend. Het is de student zelf die beslist of hij/zij er op intekent. Dat kan ook nog later in het academiejaar. Er zijn verder nog individuele en groepsgesprekken met leertrajectbegeleiders. De groepsgesprekken verhogen de samenhang tussen de studenten. Om die gesprekken goed te kunnen begeleiden, organiseert men vorming voor de leertrajectbegeleiders en is er een draaiboek voor de begeleiding van het gesprek. De vorming zet vooral in op coaching, daarnaast is er ook vorming over het interpreteren van de LEMO-test, het voeren van een startgesprek met de student, In januari of juni volgt er een voortgangstoets om te zien hoe studenten evolueren. Uitgangspunten van de leertrajectbegeleiding Gedurende het hele leertraject in de lerarenopleiding lager onderwijs geniet de student als toekomstig leraar van individuele coaching, leertrajectbegeleiding genoemd. De lerarenopleiders zijn allen ook coaches of leertrajectbegeleiders. De opleiding richt zich bij dit coachen op de talenten van studenten. Vertrekken van hun sterktes is een krachtige hefboom om hen zelf alle aspecten van het leraarschap verder te laten ontwikkelen. Zo wordt er gewerkt vanuit hun ervaringen in de richting van een realistisch zelfbeeld en een positief zelfwaardegevoel. Leertrajectbegeleiding focust op de praktijk, de persoon en het leertraject van de student. In de loop van de studieloopbaan wordt de praktijk almaar belangrijker. De student ontwikkelt reflectievaardigheden met behulp van leertrajectbegeleiding. Bij het vernieuwde leertraject stelde de opleiding de volgende eisen voorop: - De oefeningen dienen de doelen. Alle oefeningen en werkvormen moeten de studenten de doelstellingen van het opleidingsonderdeel Praktijk 1 helpen te bereiken. Dit moet duidelijk zijn voor leertrajectbegeleiders én studenten. - De schriftelijke verslagen ondersteunen het leren. Samen ervaren, met en van elkaar leren in de leergroep en in de praktijk staan centraal. Waar het zinvol is, maakt de student van een ervaring een verslag, maar de opleiding vermijdt schriftelijk reflecteren om te reflecteren. Daarom werkt het eerste jaar met een groeiboek (zie verder), niet met een portfolio of blog.

3 - De schriftelijke verslagen zijn informatief. De bijdragen van een student in het eigen groeiboek zijn vooral informatief. Ze dienen om gesprekken tijdens de leergroepen op gang te helpen brengen en om aan de individuele leertrajectgesprekken inhoud en vorm te geven. Dit betekent ook dat de leertrajectbegeleiders de groeiboeken niet voortdurend moeten nakijken. Het groeiboek is de werkmap die de studenten gebruiken voor de leertrajectbegeleiding in het eerste jaar. Het is hun kladschrift en hun geheugen. De studenten verwoorden hierin hun gedachten, meningen, ervaringen, zorgen en reflecties. Het is geen evaluatie-instrument, maar een leermiddel. De studenten gebruiken dit instrument wanneer ze de leergroep-bijeenkomsten voorbereiden en verwerken én tijdens de bijeenkomsten zelf. In hun groeiboek verzamelen ze niet alleen persoonlijke ervaringen, maar ook de feedback die ze krijgen van de mentor, een lector, medestudenten en eventueel zelfs vrienden of familieleden. Het groeiboek geeft de studenten inzicht in hun eigen rol als persoon, lerende en beginnende leerkracht en schenkt daarbij zowel aandacht aan talenten als aan werkpunten. Het groeiboek is geen evaluatie-instrument, wel een leermiddel. Aangepaste leerroutes CVO De lerarenopleiding heeft met een aantal Centra voor Volwassenenonderwijs een partnerschap afgesloten. Het CVO biedt een cursus aan op maat van de studenten van de lerarenopleiding. De CVO-leerroutes zijn de meest intensieve en richten zich op studenten met een beperkte voorkennis voor bepaalde opleidingsonderdelen. KLIK KLIK-monitoren zijn vrijwilligers, meestal leerkrachten op pensioen, die studenten begeleiden bij het bijspijkeren van hun tekorten. Dit vertrekt van hetzelfde principe als KLIK maar hier gebeurt de ondersteuning door derdejaarsstudenten. De begeleiding maakt deel uit van hun opleiding, het is in het curriculum opgenomen als een keuzevak voor 3 studiepunten, en wordt inhoudelijk opgevolgd en ondersteund. Een win-winsituatie voor zowel de tutor als de tutee.

4 Zelfstudiepakketten Voor studenten die het heft liever zelf in handen nemen, zijn er de zelfstudiepakketten. Hiervoor is enige zelfsturing en discipline vereist. Het voordeel van deze manier van werken is dat verwachtingen van bij het begin duidelijk zijn en studenten aangezet worden om werk te maken van hun studies. Integratie in de gehele opleiding 'Onderwijs op maat' beperkt zich niet tot het eerste jaar van de opleiding. In het eerste jaar ligt de focus op oriëntatie en differentiatie. In het tweede jaar bouwt men daarop verder maar dan vertrekkend vanuit de stage. De ervaring leert dat er na de eerste stage heel wat studenten uitvallen. Om dit te remediëren zet het project in op specifieke leerroutes. Rekening houdend met het 'design for all'-principe is er zowel een ondersteunend als een verdiepend aanbod. Studenten kunnen kiezen uit een aantal vakinhouden die aansluiten bij hun specifieke noden en behoeften. Er is een ruim aanbod aan keuzemogelijkheden (LVB: technisch aspect, LVB: lesconcept, beginsituatie, vragen stellen en instructies geven, organisatie en instructies, LO: klasmanagement, expressief voor de klas, variatie in werkvormen, differentiëren) die zowel inzetten op remediëring voor studenten die een probleem of tekort ervaren, maar ook op verdieping voor studenten die op een welbepaald elan willen verdergaan. In het derde jaar van de opleiding zet men verder in op differentiatie. Er wordt nu niet langer naar niveau gedifferentieerd maar naar interesse. Studenten hebben een basis verworven en krijgen de kans zich verder te specialiseren in een welbepaald thema. Het curriculum biedt vijf profielen met elk hun keuzevakken waaruit ze kunnen kiezen: - zorg - mens en maatschappij - natuur, techniek en wetenschappen - cultuur/muzische vorming - internationalisering. De begeleiding van eerstejaarsstudenten in het kader van is een voorbeeld van een keuzevak uit de opleiding. Er worden inleidende lessen en intervisie voorzien en de prestaties van de student worden beoordeeld. Dit systeem werkt het best als de docenten de tutors ook effectief betrekken bij hun lesvoorbereidingen, het begeleiden van oefensessies, het geven van korte gedifferentieerde instructiemomenten en de tutoren dus intensief opvolgen.

5 Voorwaarden en succesfactoren Draagvlak Een project als 'Onderwijs op maat' vraagt een grote investering van alle medewerkers. De onvoorwaardelijke en duidelijk uitgedragen steun van het beleid is een belangrijke motor om draagvlak te creëren. Het beleid zet de lijnen uit, ontwikkelt de visie en de opleidingen krijgen de vrijheid om die te vertalen naar hun eigen praktijk, naar hun eigen specifieke context. Op deze manier wordt er bewust participatief gewerkt en worden beslissingen niet eenzijdig aan docenten of opleidingsteam opgelegd. Dit verhoogt het draagvlak voor het project. Docenten hebben de beginassessments zelf ontwikkeld, ze krijgen daarbij ondersteuning van de coördinator 'Onderwijs op maat' en de coördinator 'Blended learning'. Dit verhoogt de betrokkenheid, omdat het project vertrekt van wat leeft bij de docenten en tegemoet komt aan een aantal verzuchtingen die al een hele tijd leven. Denk aan: - de toenemende diversiteit onder de eerstejaars, vooral naar voorkennis en leervaardigheid, de resultaten van de assessments bevestigen het beeld dat de docenten al langere tijd schetsten, - het gevoel dat de kwaliteit van de opleiding zal dalen als je met alle zwakke studenten rekening moet houden. De beginassessments duiden de verwachtingen van bij het begin, bij een erg zwakke score kan een heroriëntatie voorgesteld worden, dit gebeurt door de studieloopbaancoördinator. Middelen De projectmiddelen maken het mogelijk om een voltijdse coördinator aan te stellen voor het project. Die zorgt voor de continue opvolging, probeert het project levend te houden onder het personeel en mensen te motiveren en te stimuleren. Niet alleen de verschillende werkgroepen maar informele gesprekken tussen de projectcoördinator en de medewerkers vormen de drijvende kracht achter het project. Monitoring De hogeschool zet sterk in op monitoring en registratie: - Bij het begin van de opleiding: voorkennis via beginassessments (taalvaardigheid, wiskunde, Frans, ICT), LEMO-test; - Registratie leerroutes gelinkt aan studenten om na te gaan welke leerroutes effect hebben bij welke studenten (voor- en nameting door beginassessments en examens in januari en juni), meenemen van controlevariabelen als geslacht, beursstudent, vooropleiding, score beginassessment, ; - Monitoring algemene zaken: slaagcijfers, vakken waar veel eerstejaars het moeilijk mee hebben, ;

6 - Ervaringen en perceptie van studenten en docenten over acties binnen het project worden bevraagd (wat vind je zinvol, wat niet, waarom,?). Daaruit bleek dat de verwachtingen bij het begin van de opleiding duidelijk gemaakt worden, wat men als positief ervoer; - Cijfers worden besproken met het departementsbestuur en het onderwijsbeleid wordt aangepast (bv. meer inzetten op leerroutes overdag, meer feedback na voortgangstoetsen, ). Effecten meten is moeilijk aangezien betere slaagresultaten niet enkel en alleen aan de assessments en leerroutes kunnen worden toegeschreven. Andere factoren zoals een nieuwe docent, een nieuwe cursus, een curriculumwijziging,... kunnen evenzeer een invloed hebben. In de opleiding lager onderwijs waar de beginassessments, leerroutes en voortgangstoetsen inzetten op die vakken die voor studenten de grootste struikelvakken waren, merkt men nu wel een duidelijk effect op de slaagkansen van generatiestudenten.

7 Lectuur en contact https://onderwijsopmaat.kdg.be/ Gijbels, D., & Speltincx, G. (2011). Beginassessments: meten van startcompetenties. Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Hoe een taalbeleid het beleidsvoerend vermogen van je school kan verhogen

Hoe een taalbeleid het beleidsvoerend vermogen van je school kan verhogen IMPULS, 43e JG., NR. 2, OKTOBER-DECEMBER 2012, 88-98 Hoe een taalbeleid het beleidsvoerend vermogen van je school kan verhogen Martien Berben 88 Samen taalgrenzen verleggen: dat is de ambitieuze titel

Nadere informatie

Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen?

Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen? Hoe gaan we om met onze best presterende leerlingen? DE HUIDIGE PRAKTIJK IN HET PRIMAIR EN VOORTGEZET ONDERWIJS, MET VOORBEELDEN EN VRAGEN TER INSPIRATIE Inhoud 3 Aandacht voor best presterende leerling

Nadere informatie

KIEZEN MOET [JE] KUNNEN Z E S PRAKTIJ K V O O R B E E L D E N VA N S T U D I E- EN BEROEPSKEUZEORIËNTAT I E I N H E T V M B O

KIEZEN MOET [JE] KUNNEN Z E S PRAKTIJ K V O O R B E E L D E N VA N S T U D I E- EN BEROEPSKEUZEORIËNTAT I E I N H E T V M B O KIEZEN MOET [JE] KUNNEN Z E S PRAKTIJ K V O O R B E E L D E N VA N S T U D I E- EN BEROEPSKEUZEORIËNTAT I E I N H E T V M B O KIEZEN MOET [JE] KUNNEN 2 Voorwoord Help ze kiezen! Een realistische en doordachte

Nadere informatie

Home & Away Uitwisselingsstudenten begeleiden op afstand. Samenvatting en aanbevelingen

Home & Away Uitwisselingsstudenten begeleiden op afstand. Samenvatting en aanbevelingen Home & Away Uitwisselingsstudenten begeleiden op afstand Samenvatting en aanbevelingen 1. Inleiding Studentenmobiliteit en interuniversitaire uitwisselingsprogramma s krijgen een prominente plaats op

Nadere informatie

Kijk, zo kan t wél! dr. M.R. Scheffer. Saxion Werkgroep Alternatieve leerroutes

Kijk, zo kan t wél! dr. M.R. Scheffer. Saxion Werkgroep Alternatieve leerroutes dr. M.R. Scheffer Saxion Werkgroep Alternatieve leerroutes Kijk, zo kan t wél! Alternatieve leerroutes in het hbo voor studenten met een functiebeperking: een maatwerkwijze Kijk, zo kan t wél! Alternatieve

Nadere informatie

Maatschappelijk werk. CVO Hoger Instituut der Kempen CVO Sociale School Heverlee CVO VSPW Hasselt CVO VSPW Kortrijk Stedelijk CVO Pestalozzi

Maatschappelijk werk. CVO Hoger Instituut der Kempen CVO Sociale School Heverlee CVO VSPW Hasselt CVO VSPW Kortrijk Stedelijk CVO Pestalozzi Maatschappelijk werk Modulair stelsel - HOSP - categorie Sociaal CVO Hoger Instituut der Kempen CVO Sociale School Heverlee CVO VSPW Hasselt CVO VSPW Kortrijk Stedelijk CVO Pestalozzi 05-06/1529/N/G Deel

Nadere informatie

Opleiden in de school

Opleiden in de school Opleiden in de school Kwaliteitsborging en toezicht Studie Opleiden in de school Kwaliteitsborging en toezicht Studie Voorwoord Onderwijsinstellingen voor primair en voortgezet onderwijs en bve-instellingen

Nadere informatie

Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen

Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen Omgaan met verschillen op het snijvlak van pedagogisch en didactisch handelen Een verkenning Klaas Hiemstra Jacqueline Schoones Otto de Loor Monica Robijns APS is een toonaangevend onderwijsadviesbureau

Nadere informatie

De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan?

De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan? Onderzoeksrapport De lerende organisatie: Wat is het en hoe geef je er vorm aan? Resultaten van een onderzoek op twaalf Nederlandse scholen voor voortgezet onderwijs Universiteit Utrecht Onderwijsadvies

Nadere informatie

Een effectieve leeromgeving in het primair en voortgezet onderwijs

Een effectieve leeromgeving in het primair en voortgezet onderwijs 8 Doorlopende leerlijnen Marjan van der Maas Een effectieve leeromgeving in het primair en voortgezet onderwijs Onderzoeksrapportage Inrichten leeromgevingen PO en VO 2008-2010 Een effectieve leeromgeving

Nadere informatie

VRAGEN KWANTITATIEF ONDERZOEK

VRAGEN KWANTITATIEF ONDERZOEK De beginnende leraar in het (buitengewoon) basisonderwijs, (buitengewoon) secundair onderwijs, volwassenenonderwijs, basiseducatie en deeltijds kunstonderwijs VRAGEN KWANTITATIEF ONDERZOEK Directie en

Nadere informatie

Geïntegreerd eindrapport Actie-onderzoek 16- tot 18- jarige nieuwkomers uit derdelanden

Geïntegreerd eindrapport Actie-onderzoek 16- tot 18- jarige nieuwkomers uit derdelanden Met steun van het Europees Integratiefonds Geïntegreerd eindrapport Actie-onderzoek 16- tot 18- jarige nieuwkomers uit derdelanden Coördinator: Reinhilde Pulinx (SDL, UGent) Onderzoekers: Helene Marie-Lou

Nadere informatie

COACHEN NA DE KLASSCREENING Hoe doordringen tot de klaspraktijk van leerkrachten?

COACHEN NA DE KLASSCREENING Hoe doordringen tot de klaspraktijk van leerkrachten? COACHEN NA DE KLASSCREENING Hoe doordringen tot de klaspraktijk van leerkrachten? Gedurende drie jaar werd de vormingsmodule coachen na de klasscreening aangeboden door het Steunpunt GOK aan voornamelijk

Nadere informatie

BEOORDELEN VAN ONDERZOEKS- VAARDIGHEDEN VAN LEERLINGEN

BEOORDELEN VAN ONDERZOEKS- VAARDIGHEDEN VAN LEERLINGEN BEOORDELEN VAN ONDERZOEKS- VAARDIGHEDEN VAN LEERLINGEN richtlijnen, alternatieven en achtergronden kernredactie: Dr. K.M. Stokking Drs. M.F. van der Schaaf MesoConsult B.V. Tilburg juni 1999 Deze brochure

Nadere informatie

Een rugzak gevuld met cultuur

Een rugzak gevuld met cultuur Een rugzak gevuld met cultuur Een rugzak gevuld met cultuur Inhoudsopgave Inleiding 4 1 Cultuureducatie binnen de opleidingen 8 1.1 De context 9 1.2 Doelstellingen en visies van de opleidingen 11 1.3 Cultuureducatie

Nadere informatie

Katholieke Hogeschool Kempen Departement Gezondheidszorg Turnhout. Hoe word je mentor?

Katholieke Hogeschool Kempen Departement Gezondheidszorg Turnhout. Hoe word je mentor? Katholieke Hogeschool Kempen Departement Gezondheidszorg Turnhout Hoe word je mentor? Afstudeerproject aangeboden door Hertoghs Wendy, Smets Anja, Thijs Leen, Van Gorp Elke en Vermeiren Carolien tot het

Nadere informatie

Op een dag ben je leraar

Op een dag ben je leraar Op een dag ben je leraar Zoektocht naar professionele identiteit van leraren Hanna de Koning Hella Kroon Op een dag ben je leraar Zoektocht naar professionele identiteit van leraren Hanna de Koning en

Nadere informatie

STICORDI: een nieuwe generatie

STICORDI: een nieuwe generatie STICORDI: een nieuwe generatie Hoe omgaan met STICORDI-maatregelen in de klas en op school? pedagogische begeleidingsdienst Emile Jacqmainlaan 20 1000 Brussel Vooraf Anne (14) heeft de diagnose dyslexie.

Nadere informatie

Studiesucces en studieuitval bij eerstejaars in de hbo-onderwijsopleidingen

Studiesucces en studieuitval bij eerstejaars in de hbo-onderwijsopleidingen Studiesucces en studieuitval bij eerstejaars in de hbo-onderwijsopleidingen Rapportage op basis van de Startmonitor 2008-2009 Onderzoek in opdracht van het Sectorbestuur arbeidsmarkt (SBO) Jules Warps

Nadere informatie

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD)

Hoe? Zo! Bring Your Own Device (BYOD) Hoe? Zo! Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Wat is BYOD? 4 3 Hoe kun je BYOD zinvol inzetten? 7 4 Wat zijn de consequenties van de invoering van BYOD? 10 5 Hoe werkt BYOD voor medewerkers? 14 6 Hoe kan ik BYOD

Nadere informatie

Meer dan het gewone. CVO op weg naar 2020. Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs te Rotterdam en omgeving

Meer dan het gewone. CVO op weg naar 2020. Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs te Rotterdam en omgeving Meer dan het gewone CVO op weg naar 2020 Vereniging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs te Rotterdam en omgeving Meer dan het gewone CVO op weg naar 2020 CVO Rotterdam en omgeving Rotterdam, oktober

Nadere informatie

Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het?

Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het? Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het? M. Kuijpers, F. Meijers & J. Bakker September 2006 3 Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo Dit onderzoek wordt

Nadere informatie

Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het?

Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het? Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo: hoe werkt het? M. Kuijpers, F. Meijers & J. Bakker September 2006 3 Krachtige loopbaangerichte leeromgevingen in het (v)mbo Dit onderzoek wordt

Nadere informatie

BEROEPSPROFIEL DOCENT MBO

BEROEPSPROFIEL DOCENT MBO BEROEPSPROFIEL DOCENT MBO DE WEG NAAR EXCELLENTIE BEGINT BIJ EEN ADEQUAAT OPGELEIDE DOCENT INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Hoofdstuk 1 BEROEPSPROFIEL EN KWALIFICATIEDOSSIER 5 Basistaken 6 Voorbeelden van keuzetaken

Nadere informatie

Als schoolleider werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen. Van zelfreflectie naar actie

Als schoolleider werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen. Van zelfreflectie naar actie Als schoolleider werken aan randvoorwaarden om als schoolteam tot succesvol informatiegebruik te komen. Van zelfreflectie naar actie Jan Vanhoof (Universiteit Antwerpen) Stijn Vanhoof (Coördinator meetbeleid

Nadere informatie

Excellentie en differentiatie

Excellentie en differentiatie Excellentie en differentiatie Met praktijkvoorbeelden van vo-scholen uit het netwerk van het Junior College Utrecht Dr. Ton van der Valk Met dank aan: Judith Schenzel, voor haar bijdrage aan de research

Nadere informatie

De leraar als regisseur

De leraar als regisseur Doorlopende leerlijnen Wilma Willems en Kris Verbeeck De leraar als regisseur Opbrengstgericht rekenonderwijs bij de invoering van de referentieniveaus in PO en VO De leraar als regisseur Opbrengstgericht

Nadere informatie

De kracht van goed bestuur

De kracht van goed bestuur Bestuur, management en onderwijskwaliteit Daniëlle Verschuren en Berber Vreugdenhil De kracht van goed bestuur Eindrapportage De kracht van goed bestuur Eindrapportage Daniëlle Verschuren Berber Vreugdenhil

Nadere informatie