Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Functioneren van Defensie Nr. 9 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 13 juli 2000 Inleiding De recente berichtgeving, waaronder de uitzending van Nova op 3 juli jl., over uitingen van rechts-extremisme en wangedrag van militairen binnen en buiten de krijgsmacht en over de daarmee samenhangende dienstverlating van enkele officieren is mij bekend. In antwoord op de vragen van de leden van de Tweede Kamer Van den Doel en Van Bommel (Aanhangsel Handelingen II, nrs en 1571) zet ik, mede namens de Staatssecretaris, in deze brief het beleid uiteen ten aanzien van rechts-extremisme en wangedrag van militairen binnen en buiten de krijgsmacht. Dit beleid beoogt het behoud van de integriteit van de defensie-organisatie. Rechts-extremistische uitingen en gedragingen en wangedrag vormen in dit opzicht een bedreiging. Dergelijk gedrag mag in de defensie-organisatie niet worden getolereerd. Het beleid van Defensie berust op de volgende uitgangspunten: tijdige signalering en onderkenning van wangedrag en uitingen van rechts-extremisme binnen de krijgsmacht; heldere instructies voor commandanten en ondercommandanten over meldingsplicht en aangifteplicht; een transparante en herkenbare afbakening van informatiestromen tussen commandanten en bevelhebbers enerzijds en opsporings- en justitiële autoriteiten anderzijds; heldere richtlijnen van bevelhebbers voor commandanten en ondercommandanten over toepassing van sancties jegens personeel waartegen een strafrechtelijk onderzoek is ingesteld of waartegen een strafrechtelijke procedure loopt; gerichte voorlichting en onderwijs in de opleiding van aspirantberoepsmilitairen; voorbeeldgedrag van instructeurs, kader en officieren; betrokkenheid van de militaire vakorganisaties bij het signaleren en KST47342 ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2000 Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 1

2 tegengaan van wangedrag van militairen ter behoud van de integriteit van de defensie-organisatie. De mij ter beschikking staande gegevens tonen over het jaar 1999 geen toename aan van het aantal incidenten waarbij sprake is van politiek/ ideologisch geïnspireerde rechts-extremistische uitingen of gedragingen. Dit laat onverlet dat ieder incident er één teveel is. Over de integriteit van de defensie-organisatie mag immers geen enkele twijfel bestaan. Meldingsplicht en aangifteplicht Binnen Defensie bestaat een systeem voor het melden van incidenten binnen de krijgsmacht. Dit «commandantenmeldingssysteem» is bedoeld om commandanten, bevelhebbers en de centrale organisatie te informeren over gebeurtenissen op de werkvloer met personele en operationele gevolgen (bijvoorbeeld een ongeval), inlichtingen- en veiligheidsrisico s (bijvoorbeeld een inbraak in een defensiecomplex), materiële beschadigingen en andere, uit het oogpunt van de integriteit van Defensie gevoelige aangelegenheden. Hieronder vallen dus ook meldingen van ontgroening, mishandeling, seksuele intimidatie, aanranding, drugsgebruik, wangedrag en uitingen van rechts-extremisme. In deze systematiek kunnen wangedrag en uitingen van rechts-extremisme tijdig worden gesignaleerd en onderkend. In dergelijke gevallen melden ondercommandanten (bijv. op compagniesniveau) het incident aan hun commandant (op bataljonsniveau); compagniescommandanten en hogere commandanten zijn verplicht bij vermoeden van strafbare feiten aangifte te doen bij de Koninklijke marechaussee. Deze systematiek is onverkort van toepassing op uitzendingen. Commandantenmeldingen gaan in dat geval echter naar de Chef Defensiestaf, die verantwoordelijk is voor de aansturing van vredesoperaties. Aangifte van strafbare feiten wordt gedaan bij het detachement van de Koninklijke marechaussee dat aan het Nederlandse contingent wordt toegevoegd. Er bestaan twee uitzonderingen op de meldingsplicht in het commandantenmeldingssysteem. Ten eerste kan een militair rechtstreeks aangifte doen bij de Koninklijke marechaussee. In dat geval komt het incident niet in het commandantenmeldingssyteem terecht en is het alleen bekend bij de opsporings- en justitiële autoriteiten. Ten tweede kunnen incidenten buiten de krijgsmacht waarbij militairen zijn betrokken uit het zicht van de krijgsmacht blijven als de betrokken militairen zich niet als militair identificeren of niet als zodanig worden herkend door de lokale politie (en betrokkenheid van de Koninklijke marechaussee dus achterwege blijft). In dat geval blijft het incident en de (strafrechtelijke) afhandeling hiervan in de privé-sfeer van de betrokken militair. Dergelijke uitzonderingssituaties kunnen echter wèl van betekenis zijn voor het functioneren van de defensie-organisatie (een commandant moet weten wat er binnen zijn eenheid speelt) teneinde maatregelen te treffen ter behoud van de integriteit van de organisatie. Transparante betrekkingen tussen commandanten, bevelhebbers, Kmar en OM en betrokkenheid van de militaire vakorganisaties De opsporings- en justitiële autoriteiten, respectievelijk Koninklijke marechaussee en Openbaar Ministerie, hebben een onafhankelijke positie. Over de (evaluatie van de) onafhankelijke opsporingsfunctie van de Koninklijke marechaussee in de uitoefening van de militaire politietaak heb ik U, samen met mijn collega van Justitie, schriftelijk geïnformeerd (TK , en , nr. 6). De Verbindingsofficier Krijgsmacht bij het parket Arnhem fungeert als schakel tussen krijgsmachtdelen, Kmar en OM bij de verstrekking van informatie aan commandanten en bevelhebbers over strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen tegen mili- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 2

3 tairen. Om de onafhankelijkheid van het onderzoek en de oordeelsvorming te waarborgen, zijn Kmar en OM zeer terughoudend in het verstrekken van deze informatie. Een voorwaarde voor zowel het functioneren als voor het treffen van maatregelen ter behoud van de integriteit van de defensie-organisatie, is de bekendheid van commandanten en bevelhebbers met meldingen van wangedrag of uitingen van rechts-extremisme die niet in het commandantenmeldingssysteem terecht zijn gekomen. Ik zal daarom in overleg treden met het OM om de mogelijkheden tot informatieverstrekking aan commandanten en bevelhebbers te versnellen en te verruimen. Ook de militaire vakorganisaties hebben een verantwoordelijkheid bij het signaleren van wangedrag en uitingen van rechts-extremisme binnen de krijgsmacht. Deze hangt samen met het gemeenschappelijk belang van een goed functionerende en integere defensie-organisatie. Signaleringen van de vakorganisaties maken onderdeel uit van het totaaloverzicht van wangedrag en uitingen van rechts-extremisme in de krijgsmacht. Dit totaaloverzicht is van belang voor de beoordeling van de aard en de ernst van de problematiek. Daarom heb ik besloten tot een centrale registratie van alle meldingen over wangedrag en uitingen van rechts-extremisme binnen en buiten de krijgsmacht. Direct na ons aantreden hebben de Staatssecretaris en ik afspraken gemaakt met de voorzitters van de militaire vakorganisaties om de onderlinge betrekkingen en de wederzijdse communicatie te verbeteren. Hierbij is onder meer afgesproken dat zij, als zij worden geconfronteerd met onderwerpen als uitingen van rechts-extremisme en wangedrag, rechtstreeks toegang hebben tot de bewindslieden. Anders dan een van de voorzitters van een vakorganisatie in de media heeft gesteld over rechtsextremisme in de krijgsmacht en de daarmee samenhangende dienstverlating van enkele officieren, zijn mij geen gevallen bekend van officieren die op deze grond ontslag hebben genomen. Ik zal op korte termijn een onderhoud met vertegenwoordigers van de vakorganisaties hebben teneinde terzake nadere afspraken te maken. Tijdige informatieverstrekking, zowel uit het commandantenmeldingssysteem als uit justitiële kanalen, is ook van belang voor het treffen van maatregelen door commandanten en bevelhebbers. De mogelijkheden voor commandanten en bevelhebber om disciplinaire of rechtspositionele maatregelen te treffen in gevallen van wangedrag of uitingen van rechtsextremisme zijn tot dusver beperkt. Als een commandant of bevelhebber wéét dat tegen een militair een strafrechtelijk onderzoek is ingesteld, maar dat dit onderzoek nog niet is afgerond, worden, afhan-kelijk van de aard en de ernst van het incident, een of meer van de volgende (rechtspositionele) maatregelen toegepast: Schriftelijke berisping (ambtsbericht); Ontzegging van de toegang tot de locatie van de desbetreffende eenheid of staf; dit kan een eerste reactie zijn, in beginsel voor enkele dagen; Ontheffing uit de functie; het zonder meer huiswaarts sturen is niet toegestaan en een vervangende functie moet beschikbaar zijn; Schorsing, eventueel gepaard met vermindering van de bezoldiging, indien de verwachting bestaat dat de betrokken militair niet meer in zijn functie kan worden gehandhaafd, eventueel gevolgd door een voordracht voor ontslag; Ontslag. Ik heb inmiddels opdracht gegeven te onderzoeken of het aantal rechtspositionele maatregelen kan worden uitgebreid. Ook zullen de bevelhebbers Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 3

4 heldere richtlijnen verstrekken aan commandanten en ondercommandanten over de toepassing van sancties jegens personeel waartegen een strafrechtelijk onderzoek is ingesteld of waartegen een strafrechtelijke procedure loopt; dit «spoorboekje» voorkomt willekeur en instrueert commandanten en ondercommandanten welke sancties op welk incident worden toegepast. Klachtenbehandeling Klachten van militairen over ongewenst gedrag in de krijgsmacht vereisen een zorgvuldige behandeling. Dit bevordert het vertrouwen van militairen in het functioneren en de integriteit van de organisatie en verlaagt de drempel voor het melden van incidenten. Defensie heeft voor een aantal vormen van ongewenst gedrag, zoals ongewenste intimiteiten en seksuele intimidatie, eigen klachtenprocedures ontwikkeld. Ook zijn vertrouwenspersonen aangesteld, die binnen de krijgsmachtdelen behulpzaam zijn bij het signaleren en onderkennen van ongewenst gedrag. Artsen, geestelijk verzorgers en maatschappelijk werkers kunnen ook de helpende hand bieden. Een militair kan ook een beroep doen op de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht (IGK), die een belangrijke schakel vormt tussen de werkvloer, commandanten, bevelhebbers en de politieke leiding van Defensie. Voor wangedrag (waaronder discriminerende uitlatingen en uitingen van racisme) en uitingen van rechts-extremistische aard heeft Defensie nog geen eigen klachtenprocedures ontwikkeld. Ik heb opdracht gegeven de mogelijkheden hiertoe, zoals een nieuw meldpunt voor klachten over discriminatie, racisme en uitingen van rechts-extremisme en een intensivering van de contacten met instanties buiten de defensie-organisatie (bijvoorbeeld het Landelijk Bureau Racismebestrijding), op korte termijn te onderzoeken. Veiligheidsonderzoeken, voorlichting, onderwijs en voorbeeldgedrag Alle aspirant-militairen ondergaan voor aanstelling bij de krijgsmacht een veiligheidsonderzoek. De Wet veiligheidsonderzoeken schrijft voor welke aandachtsgebieden deel uitmaken van dit onderzoek. Politiek/ideologisch geïnspireerd extremistisch gedrag hoort hierbij. Dergelijk gedrag kan aanleiding zijn om uit het oogpunt van veiligheid een aspirant-militair niet aan te stellen. Het besef van normen en waarden, verschillen in politieke systemen en culturen binnen en buiten onze samenleving wordt aspirant-militairen al in de initiële beroepsopleiding bijgebracht. Zo bevat de Algemene Militaire Opleiding (Amo) voor BBT-ers bij de Schoolbataljons van de Koninklijke landmacht een lescyclus bedrijfsethiek, waarin clusters zijn opgenomen over samenwerking, verslaving en werk en geweld en oorlogsrecht. De cyclus behandelt onderwerpen als pesten, discriminatie, (seksuele) intimidatie, gebruik van drugs en alcohol, (gok)verslaving en het gebruik van geweld. De gedragscode van Defensie (waarvan afgeleiden bestaan bij ieder krijgsmachtdeel) staat centraal. In de lessen militair recht komen gedrags- en fatsoensregels, discipline, politieke systemen en (rechts-)extremisme uitgebreid aan bod. In een andere lescyclus, fundamentele voorlichting, worden de internationale rechtsorde en politieke doelstellingen van internationle organisaties zoals de VN, de Navo en de Weu behandeld. De geestelijke verzorgers bij de krijgsmacht besteden uit hoofde van hun confessionele overtuiging in de Amo aandacht aan de attitudevorming Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 4

5 van militairen. Zij richten zich vooral op het vergroten van de geestelijke weerbaarheid en het leren omgaan met situaties onder hoge druk. Ook beschikt Defensie inmiddels over een Bureau Ethiek voor de Krijgsmacht, dat is ongebracht bij het Instituut Defensie Leergangen. Dit bureau besteedt aandacht aan de relatie tussen militaire ethiek en leidinggeven en ontwikkelt hiervoor ondermeer dilemmatrainingen. In de opleiding van aspirant-militairen vervullen de instructeurs een wezenlijke rol. Zij hebben een voorbeeldfunctie en moeten door voortdurende en gerichte begeleiding van BBT-ers gewenst gedrag stimuleren en bij ongewenst gedrag ingrijpen. Zo staan bij de Koninklijke landmacht zowel in de initiële opleiding van BBT- en BOT-instructeurs als in vervolgopleidingen en -cursussen attitudevorming en voorbeeldgedrag steeds centraal. Voor instructeurs is een cursus «bedrijfsethiek» ontwikkeld. Voor leidinggevenden is een cursus «respectvol samenwerken» ingevoerd, waarin onder meer pesten, seksuele intimidatie en homoseksualiteit aan bod komen. Het onderwerp discriminatie wordt hier aan toegevoegd. Bij uitzendingen volgen alle militairen, BBT of BOT, een missiegerichte opleiding. Hierin wordt onder meer aandacht besteed aan de cultuur van de bevolking in het missiegebied en de wijze waarop met de normen, waarden en gewoonten van de bevolking moet worden omgegaan. Onderofficieren en officieren wordt bijgebracht welke situaties en gedragingen van eigen personeel zich kunnen voordoen en hoe moet worden gehandeld. Op hen rust de taak door voorbeeldgedrag de integriteit van de defensie-organisatie te waarborgen. Tot slot Wangedrag en uitingen van rechts-extremisme horen niet thuis in een krijgsmacht, die binnen een democratische rechtsorde de vrijheden, normen en waarden van de samenleving moet garanderen. Uitlatingen van een hoge militair als geciteerd in Nova, die zijn gedaan in een recente hoorzitting van een Commissie van Onderzoek Ontslag Militairen (COOM) en die kunnen worden uitgelegd als het tolereren van wangedrag in de krijgsmacht, zijn daarom niet de mijne. Voor de defensie-organisatie staat het behoud van de integriteit voorop. De aanpak van wangedrag en uitingen van rechts-extremisme bestaat daarom uit: tijdige signalering en centrale registratie van wangedrag en uitingen van rechts-extremisme binnen de krijgsmacht; heldere instructies voor commandanten en ondercommandanten over meldingsplicht en aangifteplicht; verbetering van informatiestromen tussen commandanten en bevelhebbers enerzijds en opsporings- en justitiële autoriteiten anderzijds; heldere richtlijnen (een «spoorboekje») van bevelhebbers voor commandanten en ondercommandanten over sancties; gerichte voorlichting en onderwijs in de opleiding van aspirantberoepsmilitairen; voorbeeldgedrag van instructeurs, kader en officieren; nauwe betrokkenheid van de militaire vakorganisaties bij het signaleren en sanctioneren van wangedrag en uitingen van rechtsextremisme. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 5

6 Al deze maatregelen hebben ten doel eens te meer duidelijk te maken dat over de integriteit van de defensie-organisatie geen enkele twijfel mag bestaan. De Minister van Defensie, F. H. G. de Grave Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 9 6

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 55 BRIEF VAN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 1997 25 522 Gedrag van Nederlandse VN-militairen in Angola Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar Jeugd gezond heids zorg 0-19 jaar Ongewenst gedrag binnen het onderwijs Meldingsregeling Vertrouwenspersoon Inleiding Meldingen van machtsmisbruik Soms is er sprake van meldingen over een vorm van machtsmisbruik

Nadere informatie

Klachtenregeling Kelderwerk

Klachtenregeling Kelderwerk Klachtenregeling Kelderwerk (Seksuele) intimidatie, agressie, geweld, discriminatie en/of onbehoorlijk gedrag Advies Platformoverleg d.d. 6 februari 2008 Vastgesteld d.d. 28 februari 2008 Op grond van

Nadere informatie

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL

KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL KLACHTENREGELING BERG EN BOSCHSCHOOL Klachtenregeling Berg en Boschschool - april 2015 1 1 Inleiding In artikel 3 van de Arbowet is opgenomen dat het bevoegd gezag beleid betreffende preventie en bestrijding

Nadere informatie

Gedragscode. Toepassing door:

Gedragscode. Toepassing door: Parochiebureau: Dorpsstraat 26 2712 AL Zoetermeer Telefoon: 079 316 30 Gedragscode Toepassing door: alle beroepskrachten, vrijwilligers en stagiaires die werkzaamheden en activiteiten verrichten binnen

Nadere informatie

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg

Omgaan met ongewenst gedrag in de thuiszorg Inleiding: Ongewenst gedrag, zoals in dit document beschreven wordt, is een veel voorkomend verschijnsel geworden in onze samenleving. Het veroorzaakt in het algemeen gevoelens van onveiligheid en machteloosheid.

Nadere informatie

Gedragscode Raad & Daad Den Haag

Gedragscode Raad & Daad Den Haag Gedragscode Raad & Daad Den Haag Inleiding Wij willen graag dat de cliënten aan wie Raad & Daad Den Haag thuiszorg verleent, daarover tevreden zijn. Ook vinden we het belangrijk dat onze medewerkers met

Nadere informatie

INLEIDING Wat verstaan we onder ongewenst gedrag en seksueel misbruik?

INLEIDING Wat verstaan we onder ongewenst gedrag en seksueel misbruik? In Veilige Handen - Het voorkómen van seksueel misbruik en ander ongewenst gedrag INLEIDING IVN-activiteiten worden door beroepskrachten en vrijwilligers uitgevoerd. Natuurlijk moet dat in een plezierige

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen

Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Regeling Vertrouwenspersonen Leerlingen Preambule Op grond van Arbo-wet en de CAO Voortgezet Onderwijs heeft de werkgever de plicht om beleid te voeren dat is gericht tegen seksuele intimidatie, pesten,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 800 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2000 Nr. 14 BRIEF VAN

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 0011 500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 0018 500 EA Den Haag DKR KV Schedeldoekshaven 00 511 EZ Den Haag Postbus 0011 500 EA Den Haag

Nadere informatie

Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school

Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school Convenant Veiligheid in en om de school Veiligheid in en om de school Gemeenten Weert, Nederweert en Cranendonck Convenant voor: Voortgezet Onderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs Middelbaar Beroeps Onderwijs

Nadere informatie

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM

KLACHTENREGELING LORENTZ CASIMIR LYCEUM Inleiding Om te voorkomen dat het onderwijs te maken krijgt met verschillende klachtenregelingen is er op landelijk niveau voor gekozen om te komen tot één modelklachtenregeling primair en voortgezet onderwijs.

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN

MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN MINISTERIE VAN DEFENSIE WERKGROEP STAAL EERSTE DRUK, NOVEMBER 2007 VISIE LEIDINGGEVEN INLEIDING Voorwoord Commandant der Strijdkrachten CONTEXT De complexe omgeving waarin bij Defensie leiding wordt gegeven

Nadere informatie

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V.

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. 6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. Inleiding Wij willen graag dat de cliënten van THUIS met zorg Zaanstreek thuiszorg tevreden zijn over de zorg die aan hen wordt geboden. Ook vinden we het

Nadere informatie

Bedrijfscode Haag Wonen

Bedrijfscode Haag Wonen Bedrijfscode Haag Wonen Bedrijfscode Haag Wonen 1 Dit is de bedrijfscode van woningcorporatie Haag Wonen. In deze code benoemen we onze uitgangspunten voor eerlijk en integer samen werken. Wij handelen

Nadere informatie

Ministerie van Defensie

Ministerie van Defensie Commandant Koninklijke Marechaussee MPC 58C Postbus 90615 2509 LP DEN HAAG 2 2 JUN 2010 Ambtsbericht i D1S2010008821 Op grond van artikel 36 van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten BIJ beantwoording

Nadere informatie

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE Breda, maart 2013 1 Voorwoord In artikel 1 van de grondwet is te lezen: Allen die zich

Nadere informatie

Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo

Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo Convenant Veiligheid in rn om de school Gemeente Hengelo Hengelo, 21 oktober 2010 1. Doelstelling Dit convenant heeft tot doel om een eenduidig en sluitend stelsel van afspraken te maken ten behoeve van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 070 Wijziging van de wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2002 in verband met de invoering van een nieuw stelsel voor bewaking en

Nadere informatie

Protocol Hulp aan leerling en personeel

Protocol Hulp aan leerling en personeel Protocol Hulp aan leerling en personeel IV PROTOCOL Agressie, geweld, seksuele intimidatie, discriminatie en pesten binnen de school (Dit protocol is gebaseerd op het beleidsplan in bijlage I) Hieronder

Nadere informatie

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang

af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang Grensoverschrijdend gedrag Klik Kinderopvang wijst alle vormen van grensoverschrijdend gedrag af. Met dit protocol, in haar handelen en in haar beleid wil Klik Kinderopvang grensoverschrijdend gedrag voorkomen

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID

GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID GEDRAGSCODE AGRESSIE EN ONVEILIGHEID In deze gedragscode is vastgelegd wat de uitgangspunten zijn van Cavent op het gebied van bejegening en het omgaan met elkaar. Datum vaststelling : 1 juni 2005 Vastgesteld

Nadere informatie

Gedragscode medewerkers en cliënten

Gedragscode medewerkers en cliënten Gedragscode medewerkers en cliënten 2014 1/9 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Werkwijze... 3 3. Samenvatting gedragscode... 4 4. Gedragscode medewerkers stichting Zorg Almere... 5 - clientgerichtheid....5

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 30 674 Wijziging van de Militaire ambtenarenwet 1931 en intrekking van de Wet voor het reservepersoneel der Krijgsmacht in verband met onder andere

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2004 2005 29 436 Wijziging van de mbtenarenwet en enkele andere wetten in verband met goed ambtelijk handelen, goed werkgeverschap en algemene regels over

Nadere informatie

Goed wonen = goed werken Een integriteitcode voor Standvast wonen

Goed wonen = goed werken Een integriteitcode voor Standvast wonen Goed wonen = goed werken Een integriteitcode voor Standvast wonen Goed werken, wat betekent dat? Hoe behoor je je als medewerker van Standvast Wonen te gedragen en hoe niet? Waar liggen de grenzen? Vragen

Nadere informatie

Uitwerking procedure Klachtenregeling OSG Schoonoord (C2) i.v.m. persoonlijke integriteit en rol contact- en vertrouwenspersonen

Uitwerking procedure Klachtenregeling OSG Schoonoord (C2) i.v.m. persoonlijke integriteit en rol contact- en vertrouwenspersonen Bezoekadres Blikkenburgerlaan 2 3703 CV Zeist Postadres Postbus 16 3700 AA Zeist T 030 698 21 40 F 030 698 21 80 www.osgs.nl info@osgs.nl KvK 30250155 Datum Onderwerp Uitwerking procedure klachtenregeling

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 200018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012

Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Protocol ongewenste intimiteiten tussen leerlingen Juni 2012 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Begripsbepaling... 3 3 Eigen waarneming van ongewenste intimiteiten... 3 4 Vermoeden van ongewenste intimiteiten...

Nadere informatie

MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN

MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN Model gedragscode ongewenste omgangsvormen voor Kindercentrum t Rovertje. Juni 2009 Inleiding Kindercentrum t Rovertje wil met deze gedragscode waarborgen scheppen

Nadere informatie

Protocol seksueel misbruik

Protocol seksueel misbruik Protocol seksueel misbruik Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Begripsomschrijvingen... 3 2.1 Seksuele intimidatie en seksueel misbruik... 3 2.2 Medewerkers... 3 2.3 Ouders... 4 2.4 Reikwijdte... 4 3 Verbodsbepaling

Nadere informatie

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden.

Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. Protocol ongewenst gedrag Stichting Mensen Met Mogelijkheden. 1. DOEL Deze procedure is bedoeld om zorgvuldig handelen te waarborgen bij constatering van ongewenst gedrag op de werkplek. 2. REIKWIJDTE

Nadere informatie

ALGEMENE GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE. OSG Piter Jelles. Versie 17 december 2014

ALGEMENE GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE. OSG Piter Jelles. Versie 17 december 2014 ALGEMENE GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE - OSG Piter Jelles Versie 17 december 2014 1. Algemeen Openbare Scholengemeenschap Piter Jelles is een algemeen toegankelijke onderwijsinstelling voor Voortgezet Onderwijs

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie, in overeenstemming met Onze Minister van Defensie;

Op de voordracht van Onze Minister van Veiligheid en Justitie, in overeenstemming met Onze Minister van Defensie; Besluit van, houdende wijziging van de Ambtsinstructie voor de politie, de Koninklijke marechaussee en andere opsporingsambtenaren in verband met de herziening van de geweldsmelding Op de voordracht van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 813 (R 1604) Wijziging van de Rijkswet geweldgebruik krijgsmacht in de uitoefening van de bewakingsen beveiligingstaak Nr. 5 NOTA NAAR AANLEIDING

Nadere informatie

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven

Schriftelijke vragen Van Bommel over de arrestatie van een Afghaanse burger in Kamp Holland en het gebruik van particuliere beveiligingsbedrijven Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 29 februari 2008 Ons kenmerk D/2008003878

Nadere informatie

CSG Calvijn. Protocol Social Media

CSG Calvijn. Protocol Social Media CSG Calvijn Protocol Social Media Sociale media zoals Twitter, Facebook, YouTube, WhatsApp en LinkedIn bieden de mogelijkheid om te laten zien dat je trots bent op je school en kunnen een bijdrage leveren

Nadere informatie

Gedragscode Bureau Financieel Toezicht

Gedragscode Bureau Financieel Toezicht Gedragscode Bureau Financieel Toezicht Welke uitgangspunten geven richting aan ons gedrag? INLEIDING Deze gedragscode beschrijft de waarden die richting geven aan het werken bij het Bureau Financieel Toezicht

Nadere informatie

Integriteitcode. Woningbouwvereniging Brederode Wonen

Integriteitcode. Woningbouwvereniging Brederode Wonen Integriteitcode Woningbouwvereniging Brederode Wonen Brederode Wonen INTEGRITEITCODE versie oktober 2013 Inleiding Woningbouwvereniging Brederode Wonen (hierna te noemen Brederode) is een woningbouwcorporatie

Nadere informatie

Wij gaan er vanuit dat betrokkenen van onze school klachten en verschillen van inzicht altijd eerst

Wij gaan er vanuit dat betrokkenen van onze school klachten en verschillen van inzicht altijd eerst Klachtenregeling Veruit de meeste klachten over de dagelijkse gang van zaken in de school zullen in eerste instantie in goed overleg tussen leerlingen, ouders, leerkrachten (en/of overig personeel) en

Nadere informatie

Protocollen ZeelandCare Gedragscode

Protocollen ZeelandCare Gedragscode Protocollen ZeelandCare Gedragscode Nummer Y 505 Versie 1 Datum 25-11-2015 Status goedgekeurd Eigenaar Directeur Pagina Pagina 1 van 6 Y 505 Protocol gedragscode Voor u ligt de gedragscode van ZeelandCare.

Nadere informatie

Algemene Gedrags- en Integriteitscode

Algemene Gedrags- en Integriteitscode Algemene Gedrags- en Integriteitscode Datum : 29 september 2015 Herzien : - Status : Definitief CvB : - KD-PO : 01/12/2015 KD-VO : - PMR : 19/11/2015 MR : 14/10/2015, 09/12/2015 GMR : 21/01/2016 RvT :

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2009 Nr. 115 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Integriteitsbeleidskader Woonstichting Etten-Leur 2014

Integriteitsbeleidskader Woonstichting Etten-Leur 2014 Integriteitsbeleidskader Woonstichting Etten-Leur 2014 Voor de leesbaarheid spreken wij over de medewerkers en over hij / zijn. Uiteraard worden hiermee ook de vrouwelijke medewerkers bedoeld en kan hij

Nadere informatie

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Debat Kiezen voor kinderen 26 september 2013 De Balie wie ben ik en waarom sta ik hier? Annet Kramer Landelijk parket, cluster kinderporno en

Nadere informatie

Agressieprotocol. Voorbeeld

Agressieprotocol. Voorbeeld Voorbeeld Agressieprotocol Over dit voorbeeldprotocol. Uit diverse protocollen, zoals deze op internet te vinden zijn, is materiaal verzameld en bewerkt. Dit protocol voldoet aan de wettelijke eisen en

Nadere informatie

IVN-landelijk heeft een notitie opgesteld In Veilige Handen met betrekking tot het voorkómen van seksueel misbruik en ander ongewenst gedrag.

IVN-landelijk heeft een notitie opgesteld In Veilige Handen met betrekking tot het voorkómen van seksueel misbruik en ander ongewenst gedrag. . INLEIDING 1 IVN-landelijk heeft een notitie opgesteld In Veilige Handen met betrekking tot het voorkómen van seksueel misbruik en ander ongewenst gedrag. IVN-Apeldoorn volgt dit landelijk beleid. Wat

Nadere informatie

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie.

Protocol 2: het vermoeden van seksuele intimidatie tussen kinderen onderling in de schoolsituatie. Pagina 1 van 7 2.2.10. PROTOCOL PREVENTIE MACHTSMISBRUIK Bron:: JGZ protocol PMM - concept 4 GGD Hart voor Brabant Moet iedereen het weten? Draaiboek bij crisissituaties seksuele intimidatie in het primair

Nadere informatie

PROTOCOL SEKSUELE INTIMIDATIE EN SEKSUEEL GEWELD - SCALA COLLEGE

PROTOCOL SEKSUELE INTIMIDATIE EN SEKSUEEL GEWELD - SCALA COLLEGE PROTOCOL SEKSUELE INTIMIDATIE EN SEKSUEEL GEWELD - SCALA COLLEGE INLEIDING Op elke school voor voortgezet onderwijs is sinds 1 augustus 1998 een klachtenregeling verplicht. Deze garandeert een zorgvuldige

Nadere informatie

GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee

GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee Inleiding Deze gedragscode is bedoeld om een kader te scheppen voor een goed, veilig en stimulerend werken leerklimaat

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding Uitgangspunten De gedragscode Gevolgen en sancties voor medewerkers en leerlingen

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Inleiding Uitgangspunten De gedragscode Gevolgen en sancties voor medewerkers en leerlingen Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Wat zijn sociale media? 3 Uitgangspunten 4 De gedragscode 5 Voor de leerlingen 5 Voor de medewerkers 5 Voor de ouders/verzorgers 6 Gevolgen en sancties voor medewerkers

Nadere informatie

Beleidsnotitie intimiteit en seksualiteit. - Gedragscode medewerkers. - Richtlijn Omgangsvormen SGL. - Huisregels WBC en AC. - Agressiebeleidsplan

Beleidsnotitie intimiteit en seksualiteit. - Gedragscode medewerkers. - Richtlijn Omgangsvormen SGL. - Huisregels WBC en AC. - Agressiebeleidsplan Titel Beleidsnotitie intimiteit en seksualiteit Samenhang met andere documenten - Gedragscode medewerkers - Richtlijn Omgangsvormen SGL - Huisregels WBC en AC - Agressiebeleidsplan - Beleidsnotitie Privacy

Nadere informatie

GEDRAGS- CODE. Gebruik van elektronische communicatiemiddelen

GEDRAGS- CODE. Gebruik van elektronische communicatiemiddelen GEDRAGS- CODE Gebruik van elektronische communicatiemiddelen 2 3 Gedragscode voor het gebruik van elektronische communicatiemiddelen Inhoud 1. Doel van de regeling 2. Werkingssfeer 3. Algemene gedragsregels

Nadere informatie

ORDEREGLEMENT PENTA DR. NASSAU COLLEGE

ORDEREGLEMENT PENTA DR. NASSAU COLLEGE 1 ORDEREGLEMENT PENTA DR. NASSAU COLLEGE 2 Inleiding Wij vinden het belangrijk dat er op onze school goede afspraken zijn over hoe we met elkaar omgaan, wat mag en niet mag, en wat we doen als iemand zich

Nadere informatie

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Presentatie 3 e Nationaal Congres Pesten

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Presentatie 3 e Nationaal Congres Pesten Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Presentatie 3 e Nationaal Congres Pesten Bijeenkomst 28 januari 2016 Jet ten Brinke Coördinerend Inspecteur Vertrouwensinspecteurs Waar gaat het over? Maar ook:

Nadere informatie

WATERS; NO. 2014.21733 1 8 SEP 2014 I N ( Ä

WATERS; NO. 2014.21733 1 8 SEP 2014 I N ( Ä Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Dijkgraaf Datum 15 september 2014 fc WATERS; NO. I N ( Ä Betreft monitor Openbaar Bestuur 2014

Nadere informatie

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege 2014 INSPIREREND BETROKKEN - ONDERNEMEND Inhoudsopgave Voorwoord 3 Wat is wat 4 Handelingskaart wapenbezit 6 Handelingskaart opname maken zonder toestemming

Nadere informatie

Inleiding. 08-03-13 model code

Inleiding. 08-03-13 model code Model Gedragscode Ongewenste Omgangsvormen voor Gelderse en Overijsselse organisaties vallend onder de CAO Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening en Kinderopvang opgesteld oktober 2006, gewijzigd maart

Nadere informatie

VERSIE 1.0 (DEFINITIEF

VERSIE 1.0 (DEFINITIEF Klachtenbeleid Stichting Vrije Scholen Noord- en Oost-Nederland BESTUURSBUREAU VERSIE 1.0 (DEFINITIEF 3-9-2014) Opgesteld door: André Last Klachtenbeleid Stichting Vrije Scholen Noord- en Oost-Nederland

Nadere informatie

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND

SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND SCHOOLVEILIGHEIDSPLAN MONTESSORISCHOOL ELZENEIND Inhoudsopgave Inleiding Onderzoek Visie schoolveiligheidsplan Montessorischool Elzeneind Doelstelling beleidsplan Preventief beleid Curatief beleid Registratie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 600 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1998 Nr. 46 BRIEF VAN

Nadere informatie

Klachtenprocedure Machtsmisbruik 2012. Februari 2012

Klachtenprocedure Machtsmisbruik 2012. Februari 2012 Klachtenprocedure Machtsmisbruik 2012 Februari 2012 Inhoud 1. Inleiding:... 2 2. Algemeen:... 3 3. De vertrouwenspersonen:... 5 3.1 De vertrouwenspersoon (intern):... 5 3.1.1 De aanwijzing van de vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 200 X Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2004 Nr. 66 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE

Nadere informatie

Incidentenregeling Stichting Pensioenfonds UWV

Incidentenregeling Stichting Pensioenfonds UWV Incidentenregeling Stichting Pensioenfonds UWV Inleiding Deze Incidentenregeling geeft aan welke stappen gevolgd moeten worden indien het vermoeden bestaat dat er sprake is van een Incident binnen Pensioenfonds

Nadere informatie

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING MELDCODE BIJ SIGNALEN VAN HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING CvB14.143 25 november 2014, versie 1.1 PvB Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling, def. versie vastgesteld CvB

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 17 februari 2014 Betreft Risicoanalyse integriteit NLDA Inleiding

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 17 februari 2014 Betreft Risicoanalyse integriteit NLDA Inleiding > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Regeling Incidenten, Klokkenluider en Ongewenste omgangsvormen. 1.0, definitief, 8 april 2014

Regeling Incidenten, Klokkenluider en Ongewenste omgangsvormen. 1.0, definitief, 8 april 2014 Regeling Incidenten, Klokkenluider en Ongewenste omgangsvormen 1.0, definitief, 8 april 2014 Afdeling C&I Auteur Bart Peters Akkoord directie d.d. 8 april 2014 Inhoud Inhoud 2 1 Inleiding 3 2 Regeling

Nadere informatie

Integriteitscode. Woningstichting Heteren

Integriteitscode. Woningstichting Heteren Integriteitscode Woningstichting Heteren Status: Definitief, 11 februari 2014 Integriteitscode Woningstichting Heteren 1 Integriteit Integriteit en daaruit voortvloeiend integer handelen is belangrijk

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DGOBR Directie Organisatie- en Personeelsbeleid Rijk www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk

Nadere informatie

VERTROUWENSPERSOON. z.v.v. Blauw Wit 66

VERTROUWENSPERSOON. z.v.v. Blauw Wit 66 VERTROUWENSPERSOON z.v.v. Blauw Wit 66 Februari 2015 1 Inhoud 1. Doel en aanpak pag. 3 2. Regelement vertrouwenspersoon pag. 5 Vastgesteld door het bestuur d.d. 2 februari 2015 - Holten 2 De vertrouwenspersoon

Nadere informatie

Integriteit en de vertrouwenspersoon

Integriteit en de vertrouwenspersoon Integriteit en de vertrouwenspersoon Contactbijeenkomst Integriteit Instituut voor Integriteitsmanagement en BedrijfsEthiek Sacha Spoor 2 juli 2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship s.spoor@nyenrode.nl

Nadere informatie

Inleiding. IKC De Regenboog Gedragsprotocol 1

Inleiding. IKC De Regenboog Gedragsprotocol 1 Inleiding Gedragsregels geven duidelijkheid aan alle betrokkenen, welk gedrag op school op prijs wordt gesteld en welke niet. De gedragsregels die we met elkaar hebben besproken over agressie en geweld,

Nadere informatie

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk:

Kenmerken BedrijfsMaatschappelijk Werk: De bedrijfsmaatschappelijk werker helpt bij het tot stand laten komen van gezondere arbeidsverhoudingen en meer welzijn binnen het bedrijf of de instelling. Op die manier ontstaat bij werknemers een grotere

Nadere informatie

Regeling Vertrouwenspersonen. Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs

Regeling Vertrouwenspersonen. Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs Regeling Vertrouwenspersonen Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs Preambule Steeds meer scholen gaan over tot het inschakelen van één of meerdere vertrouwenspersonen. Op grond van Arbo-wet en de CAO

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag 13 februari

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag 13 februari Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 13 februari Ons kenmerk C/200900249

Nadere informatie

Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een ernstige misstand (Klokkenluidersregeling Medelijk Dalton Lyceum)

Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een ernstige misstand (Klokkenluidersregeling Medelijk Dalton Lyceum) IVIPGD12012031408250212 GD1 14.03.2012 0212 Klokkenluidersregeling Stedelijk Dalton Lyceum Regeling Regeling inzake het omgaan met een vermoeden van een ernstige misstand (Klokkenluidersregeling Medelijk

Nadere informatie

Jaarlijks doet Stichting VSNON verslag van het aantal en het soort klachten en geeft aan op welke wijze de klachten zijn opgelost.

Jaarlijks doet Stichting VSNON verslag van het aantal en het soort klachten en geeft aan op welke wijze de klachten zijn opgelost. Klachtenbeleid 1 Waarom een klachtenbeleid? Stichting VSNON vindt het belangrijk dat het onderwijs aan onze leerlingen naar tevredenheid van ouders/leerlingen en van onze medewerkers verloopt. Daar doen

Nadere informatie

VERTROUWENSPERSOON VERTROUWENS- /OMBUDSMAN PERSOON / OMBUDSMAN

VERTROUWENSPERSOON VERTROUWENS- /OMBUDSMAN PERSOON / OMBUDSMAN REGELING REGELING VERTROUWENSPERSOON VERTROUWENS- /OMBUDSMAN PERSOON / OMBUDSMAN Vastgesteld Vastgesteld door CvB CvB 18.06.2013 18.06.2013 na instemming O.R. 13.06.2013 Toelichting Regeling Vertrouwenspersoon,

Nadere informatie

TVM gedragscode integriteit

TVM gedragscode integriteit TVM gedragscode integriteit versie 3.6 maart 2013 LST I. Definities 1.1 TVM: de Coöperatie TVM U.A. en alle rechtspersonen met wie TVM een groep vormt zoals bedoeld in artikel 2:24b BW 1.2 Raad van bestuur:

Nadere informatie

Overleg- en aangifteplicht

Overleg- en aangifteplicht 1.e. Op 28 juli 1999 is de Wet bestrijding van seksueel misbruik en seksuele intimidatie in het onderwijs in werking getreden. Deze wet is een uitwerking van de voorstellen die de toenmalige staatssecretaris

Nadere informatie

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE

GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE GEDRAGSCODE AGRESSIE, GEWELD EN SEKSUELE INTIMIDATIE Wat te doen op scholen bij incidenten waarbij agressie een rol speelt? Aanleiding In de afgelopen jaren hebben zich diverse incidenten voorgedaan op

Nadere informatie

Seksuele intimidatie. informatie voor werkgevers

Seksuele intimidatie. informatie voor werkgevers Seksuele intimidatie informatie voor werkgevers Seksuele intimidatie: informatie voor werkgevers Van dubbelzinnige opmerking tot verkrachting: seksuele intimidatie kent veel vormen en komt overal voor,

Nadere informatie

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007 Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Postadres Postbus 16119 2500 BC Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Telefax (070) 340 51 40 www.igz.nl Internet Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 X Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 2008 30 674 Wijziging van de Militaire ambtenarenwet

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling Meldingsregeling overtredingen of misstanden Group Compliance Document informatie Titel Klokkenluidersregeling Auteur Group Compliance Versie 2.0 Datum 1 januari 2014 Inhoud 1. Inleiding... 2 1.1 Doel

Nadere informatie

gemeente Eindhoven integriteitschendingen politieke ambtsdragers gemeente Eindhoven

gemeente Eindhoven integriteitschendingen politieke ambtsdragers gemeente Eindhoven gemeente Eindhoven Besluit De raad, het college en de burgemeester van Eindhoven, besluiten: vast te stellen het navolgende Protocol vermoedens integriteitschendingen politieke ambtsdragers gemeente Eindhoven

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

6.17 Klachtenregeling

6.17 Klachtenregeling 6.17 Klachtenregeling Werkveld Organisatie Versie 3, 31 oktober 2007 Vastgesteld RvA d.d. 8 juni 1998 Gewijzigd CvB d.d. 26 augustus 2008 GMR advies d.d. 25 augustus 2008 Begripsbepalingen Artikel 1 1.

Nadere informatie

Protocol betreffende de behandeling van seksueel misbruik en seksuele intimidatie

Protocol betreffende de behandeling van seksueel misbruik en seksuele intimidatie Protocol betreffende de behandeling van seksueel misbruik en seksuele intimidatie Pre-ambule 1. Doel van dit protocol Dit protocol wil ertoe bijdragen dat het College van Bestuur (bevoegd gezag) in haar

Nadere informatie