De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten"

Transcriptie

1 De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten

2

3 De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van Doctor aan de Universiteit Leiden, op gezag van de Rector Magnificus prof. mr. P.F. van der Heijden, volgens besluit van het College voor Promoties te verdedigen op donderdag 15 maart 2007 klokke uur door Leonie Anna Rika Siemerink geboren te Enschede in 1973

4 Promotiecommissie: Promotor: Referent: Overige leden: prof. mr. H. Franken prof. mr. drs. C. Stuurman (Universiteit van Tilburg) prof. mr. R.E. van Esch prof. mr. Jac. Hijma prof. mr. N.J.H. Huls (Erasmus Universiteit Rotterdam, Universiteit Leiden) prof. mr. A.H.J. Schmidt Lay-out: Anne-Marie Krens Tekstbeeld Oegstgeest 2007 L.A.R. Siemerink Van dit proefschrift is bij uitgeverij KLuwer te Deventer een handelseditie verschenen in de serie Recht en Praktijk onder nummer 149. ISBN Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voorzover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3051, 2130 KB Hoofddorp, Voor het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (art. 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting PRO (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, No part of this book may be reproduced in any form, by print, photoprint, microfilm or any other means without written permission from the publisher.

5 Voor mijn ouders in herinnering

6

7 Woord vooraf In de vierde klas van de middelbare school maakte ik voor het eerst kennis met de computer. Tijdens mijn rechtenstudie heb ik voor het schrijven van practicum- en privatissimum-opdrachten civiel recht mijn eigen computer aangeschaft. In de eindfase van mijn studie ging ik mij interesseren voor het medium internet en volgde ik het toen voor het eerst gegeven vak recht en internet. Mijn afstudeerscriptie schreef ik vervolgens op het gebied van recht en internet. Gedurende een uitwisseling met de University of Connecticut, School of law in de Verenigde Staten ontdekte ik het gebruik van , de manier om vanaf de andere kant van de wereld contact te onderhouden met Nederland. Na mijn afstuderen werd ik onderzoeker bij De PC en het internet maakten intussen deel uit van mijn dagelijkse leven toen ik met dit promotieonderzoek startte. Inmiddels zijn de PC en het internet niet meer weg te denken uit het dagelijkse (werk)leven van de meeste Nederlanders. Nederlandse consumenten gebruiken hun PC vaker dan de rest van de westerse wereld, onder meer dankzij de lage prijs voor breedband internet. Bijna 80 procent van de Nederlandse huishoudens heeft tegenwoordig toegang tot het internet. en en websurfen doen we het meest, chatten staat op de derde plaats. Daarnaast winkelt 30 procent van de Nederlandse consumenten wel eens via internet en maken we gebruik van internetbankieren. De technische ontwikkelingen gaan door, internet, (mobiele) telefonie, TV en radio convergeren en digitaliseren waardoor er nieuwe activiteiten ontstaan zoals telefoneren over IP en online TV-kijken. Het internet is en blijft een boeiend medium, zeker ook voor juristen en dat heeft er toe geleid dat dit eindresultaat nu voor u ligt. Het schrijven van een proefschrift is ook met behulp van de PC en het internet nog steeds een enorm project. Hierbij dank ik dan ook iedereen die inhoudelijk dan wel aangenaam noodzakelijk afleidend aan de totstandkoming van dit proefschrift heeft bijgedragen. Alexander bedank ik in het bijzonder, voor zijn steun, liefde, maar vooral voor zijn eindeloze geduld. Leiden, oktober 2006

8

9 Verkorte inhoudsopgave 1 INLEIDING Internet Service Providers (ISP s) Maatschappelijke relevantie ISP s Algemene beginselen van behoorlijk ICT-gebruik en ISP s De betekenis van de beginselen in dit onderzoek Probleemstelling Plan van aanpak 8 2 FUNCTIES EN DIENSTEN VAN ISP S Begrippenkader Het begrip Internet Service Provider Indeling functies en diensten ISP s Conclusie 22 3 TOTSTANDKOMING VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Precontractuele fase Een beeld van de praktijk Aanbod en aanvaarding Aanbod en aanvaarding op afstand Aanbod en aanvaarding elektronisch Aanbod en aanvaarding en de TW Toepasselijkheid algemene voorwaarden in ISP-overeenkomsten Conclusie 75 4 INHOUD VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Contractuele fase Kernbeding en algemene voorwaarden van ISP-overeenkomsten Algemene voorwaarden ISP-overeenkomsten Een beeld van de praktijk Conclusie BEËINDIGING VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Postcontractuele fase Opzegging van ISP-overeenkomsten Opschorting en ontbinding van ISP-overeenkomsten Rechtsgevolgen van beëindiging van ISP-overeenkomsten Conclusie 203

10 X Verkorte inhoudsopgave 6 AANSPRAKELIJKHEID IN ISP-OVEREENKOMSTEN Beperking en uitsluiting van aansprakelijkheid Aansprakelijkheid en functies van ISP s Exoneratiebedingen in ISP-overeenkomsten Conclusie CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ISP-overeenkomsten Algemene bedingen Specifieke bedingen Aanbevelingen 317 Bijlage: Een beeld van ISP-overeenkomsten 335

11 Inhoudsopgave WOORD VOORAF LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN VII XVII 1 INLEIDING Internet Service Providers (ISP s) Maatschappelijke relevantie ISP s Algemene beginselen van behoorlijk ICT-gebruik en ISP s Beschikbaarheid Vertrouwelijkheid Integriteit Authenticiteit Flexibiliteit Transparantie De betekenis van de beginselen in dit onderzoek Probleemstelling Plan van aanpak 8 2 FUNCTIES EN DIENSTEN VAN ISP S Begrippenkader Het begrip Internet Service Provider Nederlandse rechtsliteratuur Networkproviders Accessproviders Serviceproviders Informationproviders Richtlijn en Aanpassingswet inzake elektronische handel Mere conduit Caching Hosting Indeling functies en diensten ISP s Opmerkingen Indeling onderzoek Access Hosting Extra value Content Conclusie 22

12 XII Inhoudsopgave 3 TOTSTANDKOMING VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Precontractuele fase Een beeld van de praktijk Aanbod en aanvaarding Aanbod ISP Aanvaarding klant Aanbod en aanvaarding op afstand Begripsbepalingen Informatie voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst Informatie na het sluiten van de overeenkomst Ontbindingsrecht c.q. herroepingsrecht Instemming De praktijk Opmerkingen Aanbod en aanvaarding elektronisch Begripsbepalingen Informatie voor het sluiten van de overeenkomst Algemene informatieplichten Informatieplichten bij het sluiten van de overeenkomst langs elektronische weg Sancties De totstandkoming van de elektronische overeenkomst Elektronische handtekening Privacybescherming Opmerkingen Aanbod en aanvaarding en de TW Begripsbepalingen Informatie voor of bij het sluiten van de overeenkomst Opmerkingen Toepasselijkheid algemene voorwaarden in ISP-overeenkomsten Begripsbepalingen Toepasselijkheid Aanvaarding Informatieplicht Opmerkingen Conclusie 75 4 INHOUD VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Contractuele fase Kernbeding en algemene voorwaarden van ISP-overeenkomsten Algemene voorwaarden ISP-overeenkomsten Inhoud algemene voorwaarden onredelijk bezwarend Zwarte en grijze lijst Reflexwerking De aard van de ISP-overeenkomst Koopovereenkomst en huurovereenkomst Overeenkomst van opdracht Gemengde overeenkomst 90

13 Inhoudsopgave XIII Duurovereenkomst Inspanningsverbintenis c.q. resultaatsverbintenis Marktpositie Gedragscodes Overige inhoud van de ISP-overeenkomst De wijze waarop de algemene voorwaarden tot stand zijn gekomen De wederzijds kenbare belangen van ISP en klant De overige omstandigheden van het geval Hoedanigheid van partijen Bewust zijn strekking beding Afwijking van regelend recht Overige omstandigheden Criteria inhoud algemene voorwaarden ISP-overeenkomsten Een beeld van de praktijk Zwarte bedingen in ISP-overeenkomsten Beoordeling tekortkoming ISP: art. 6:236 sub d BW (subjectief criterium) Toestemming voor schuld- of contractsoverneming: art. 6:236 sub e BW Bevoegdheden en verweermiddelen bij schuld- of contractsoverneming: art. 6:236 sub f BW Verkorting verjarings- of vervaltermijn: art. 6:236 sub g BW Prijsverhoging: art. 6:236 sub i BW Bewijsbedingen: art. 6:236 sub k BW Vorm en werking van verklaringen: art. 6:236 sub l BW Woonplaatskeuze: art. 6:236 sub m jo. 6:236 sub l BW Geschillenbeslechting: art. 6:236 sub n BW Grijze bedingen in ISP-overeenkomsten Termijn voor reactie op aanbod of verklaring: art. 6:237 sub a BW Eigen verplichtingen wezenlijk beperken: art. 6:237 sub b BW (prestatiebeperking) Wijzigingsbevoegdheid: art. 6:237 sub c BW Vage of te lange levertijden: art. 6:237 sub e BW Vervalbedingen: art. 6:237 sub h BW Contractsdwang: art. 6:237 sub j BW Overige (onredelijk bezwarende) bedingen De aard van de ISP-overeenkomst Overige inhoud van de ISP-overeenkomst De wederzijds kenbare belangen van ISP en klant De overige omstandigheden van het geval Gevolgen onredelijk bezwarend beding Conclusie BEËINDIGING VAN ISP-OVEREENKOMSTEN Postcontractuele fase Opzegging van ISP-overeenkomsten Opzegging 170

14 XIV Inhoudsopgave Opzeggingsbedingen in ISP-overeenkomsten Stilzwijgende verlenging van de overeenkomst: art. 6:236 sub j BW Vorm en werking van verklaringen: art. 6:236 sub l BW Contractsduur: art. 6:237 sub k BW Opzegtermijn: art. 6:237 sub l BW Overige (onredelijk bezwarende) bedingen Opschorting en ontbinding van ISP-overeenkomsten Opschorting Ontbinding Opschortings- en ontbindingsbedingen in ISP-overeenkomsten Uitsluiting/beperking ontbindingsrecht: art. 6:236 sub b BW Uitsluiting/beperking c.q. uitbreiding opschortingsrecht: art. 6:236 sub c BW Beëindiging van de overeenkomst door de ISP: art. 6:237 sub d BW Rubricering opschortings- en ontbindingsgronden Rechtsgevolgen van beëindiging van ISP-overeenkomsten Rechtsgevolgen van opzegging Rechtsgevolgen van opschorting en ontbinding Rechtsgevolgen van beëindiging in ISP-overeenkomsten Vergoeding bij beëindiging van de overeenkomst door de klant: art. 6:237 sub i BW Overige (onredelijk bezwarende) bedingen: rechtsgevolgen opschorting Overige (onredelijk bezwarende) bedingen: rechtsgevolgen beëindiging Conclusie AANSPRAKELIJKHEID IN ISP-OVEREENKOMSTEN Beperking en uitsluiting van aansprakelijkheid Aansprakelijkheid en functies van ISP s Wetgeving Nota WES Richtlijn en Aanpassingswet inzake elektronische handel Jurisprudentie Informatie Persoonsgegevens Notice and take down procedure Aansprakelijkheidspositie ISP Access Hosting Extra value Content Exoneratiebedingen in ISP-overeenkomsten Exoneratiebedingen Het begrip exoneratiebeding Waarvoor exonereren Geoorloofdheid van exoneraties 249

15 Inhoudsopgave XV Toetsingscriteria exoneratiebeding Exoneratiebedingen in de praktijk Vrijwaringsbeding: art. 6:236 sub h BW Exoneratiebeding: art. 6:237 sub f BW Overmachtbeding: art. 6:237 sub f BW Conclusie CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ISP-overeenkomsten Algemene bedingen Algemene bepalingen Definities Totstandkoming overeenkomst Toepasselijkheid algemene voorwaarden Wijziging algemene voorwaarden Gevolgen onredelijk bezwarend beding Duur en beëindiging Opzegging Ontbinding Rechtsgevolgen van beëindiging Vergoedingen en betalingen Geschillenbeslechting en toepasselijk recht Specifieke bedingen Diensten en beheer Access Hosting Extra value Content Beheer Verplichtingen van de ISP Verplichtingen van de klant Zorgvuldig gebruik Wijzigingen in relevante gegevens moeten worden meegedeeld Geen hinder en schade toebrengen Wet naleven en gedragsregels in acht nemen Toegang tot het systeem mogelijk maken Hoeveelheid schrijfruimte niet overschrijden Aansprakelijkheid Alle of meerdere functies Access Hosting Extra value Content Aansprakelijkheid van de klant Overmacht Sanctiemogelijkheden Termijn met voorwaarden Extra kosten in rekening brengen 314

16 XVI Inhoudsopgave Opschorting Ontbinding Andere maatregelen Redelijkheid sanctie Privacy Aanbevelingen 317 SAMENVATTING 323 SUMMARY 329 BIJLAGE: EEN BEELD VAN ISP-OVEREENKOMSTEN 335 LIJST VAN AANGEHAALDE LITERATUUR 393 JURISPRUDENTIEOVERZICHT 405 TREFWOORDENREGISTER 409 CURRICULUM VITAE 413

17 Lijst van gebruikte afkortingen AA ADSL AMI art(t). A&V AW Bb B2B B2C BKR BOF BUDE B.V. BW CBP CCA CRi CZ DD DMCA DNS DVD e ECP.NL EG E.I.P.R. EU EVRM FTP FW Gb GW HR HTML HTTP HvJ ICT IER i&i Ars Aequi Asymmetric digital subscriber line Tijdschrift voor Auteurs-, Media- en Informatierecht artikel(en) Aansprakelijkheid & Verzekering Auteurswet Bedrijfsjuridische berichten Business to business Business to consumer Bureau Kredietregistratie Stichting Bits of Freedom Besluit Universele Dienstverlening en Eindgebruikersbelangen Besloten Vennootschap Burgerlijk Wetboek College Bescherming Persoonsgegevens Commissie voor Consumentenaangelegenheden Computer und Recht international Coördinatiegroep Zelfreguleringsoverleg Delict en Delinquent Digital Millennium Copyright Act Domainnameserver Digital video disc electronic Electronic Commerce Platform Nederland, Platform voor enederland Europese Gemeenschap European Intellectual Property Review Europese Unie Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens File Transfer Protocol Faillissementswet Gigabite Grondwet Hoge Raad der Nederlanden Hyper Text Mark-up Hyper Text Transfer Protocol Hof van Justitie Informatie- en Communicatietechnologie Tijdschrift voor Intellectuele Eigendomsrechten informatie & informatietechnologie (Tijdschrift)

18 XVIII Lijst van gebruikte afkortingen IP Internet Protocol IRC Internet Relay Chat ISDN Integrated Services Digital Network ISP( s) Internet Service Provider(s) ISPO Internet Service Provider Overleg IT Informatietechnologie ITeR Informatietechnologie en Recht (onderzoeksprogramma) JAVI Juridische aspecten van internet (Juridisch Tijdschrift voor Internet en E-business) JOL Jurisprudentie Online JOR Jurisprudentie Ondernemingsrecht KG Kort geding Ktg Kantongerecht LJN Landelijk Jurisprudentie Nummer Mb Megabyte MP3 Motion Picture Experts Group-1 Audio Layer-3 MvA Memorie van Antwoord MvT Memorie van Toelichting NAW naam, adres, woonplaats NJ Nederlandse Jurisprudentie NJB Nederlands Juristenblad NLIP Nederlandse vereniging van Internetproviders NMa Nederlandse Mededingingsautoriteit NTBR Nederlands Tijdschrift voor Burgerlijk Recht OM Openbaar Ministerie OPTA Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit Parl. Gesch. Parlementaire Geschiedenis PbEG Publicatieblad Europese Gemeenschap PDF Portable Document Format PET Privacy Enhancing Technologies POP Post Office Protocol Prg Praktijkgids P2P peer to peer Rb. Rechtbank RFC( s) Request for comment(s) RV Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering RvdW Rechtspraak van de Week SER Sociaal Economische Raad SGC Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken SIDN Stichting Internet Domeinregistratie Nederland SLA Service level agreement SMTP Simple Mail Trasfer Protocol SR Wetboek van strafrecht S&S Schip & Schade Stb. Staatsblad SV Wetboek van strafvordering TCP Transmission Control Protocol Trb. Tractatenblad

19 Lijst van gebruikte afkortingen XIX TTP TV TvA TvC TW UL UMTS URL USA UT UU VECAI VOIP Voorz. VR VU WAP WBP WES WPNR WPR WWW Trusted Third Party Televisie Tijdschrift voor Arbitrage Tijdschrift voor Consumentenrecht Telecommunicatiewet Universiteit Leiden Universal Mobile Telephone System Universal Resource Locator United States of America Universiteit Tilburg Universiteit Utrecht Vereniging van Centrale Antenne-inrichtingen voice over IP Voorzieningenrechter Verzekeringsrecht Vrije Universiteit Amsterdam Wireless Application Protocol Wet Bescherming Persoonsgegevens Wetgeving voor de Elektronische Snelweg Wetenschappelijk tijdschrift voor Privaatrecht en Notarieel recht Wet Persoonsregistraties World Wide Web

20

Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik

Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik Opstal en erfpacht als juridische instrumenten voor meervoudig grondgebruik mr. B.C. Mouthaan s-gravenhage - 2013 1 e druk ISBN

Nadere informatie

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw

Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw Praktijkboek verjarings- en vervaltermijnen in de bouw ISBN 978-90-78066-42-2 NUR 822 2010, S.J.H. Rutten, Stichting Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Model Inkoopbeleid voor de (semi)overheid

Model Inkoopbeleid voor de (semi)overheid Model Inkoopbeleid voor de (semi)overheid Model Inkoopbeleid voor de (semi)overheid Mr. drs. T.H.G. Robbe model inkoopbeleid voor de (semi)overheid Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001 LB Amsterdam

Nadere informatie

Privaatrechtelijke Bouwregelgeving Editie 2013

Privaatrechtelijke Bouwregelgeving Editie 2013 Privaatrechtelijke Bouwregelgeving Editie 2013 Privaatrechtelijke Bouwregelgeving Editie 2013 samengesteld door: prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ISBN 978-90-78066-82-8 NUR 822 2013, Stichting Instituut

Nadere informatie

De hybride vraag van de opdrachtgever

De hybride vraag van de opdrachtgever De hybride vraag van de opdrachtgever Een onderzoek naar flexibele verdeling van ontwerptaken en -aansprakelijkheid in de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ing. W.A.I.

Nadere informatie

Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw

Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Naar een andere verdeling van verantwoordelijkheid in de bouw Onderzoek naar privaatrechtelijke verbeteringsmogelijkheden van de bouwkwaliteit

Nadere informatie

Leidraad inbrengwaarde

Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde drs. ing. F.H. de Bruijne RT ir. ing. T.A. te Winkel RT ISBN: 978-90-78066-47-7 NUR 820-823 2010, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010

WIJZIGINGSBLAD A2. BORG 2005 versie 2 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 2.2. Publicatiedatum : 31 maart 2010. Ingangsdatum : 1 april 2010 WIJZIGINGSBLAD A2 Nationale Beoordelingsrichtlijn BORG 2005 versie 2 Procescertificaat voor het ontwerp, de installatie en het onderhoud van inbraakbeveiliging BORG 2005 versie 2 / A2 Publicatiedatum :

Nadere informatie

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis

Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis Juridische handreiking relatie BIM-protocol en de DNR 2011 (voor adviseurs en opdrachtgevers) prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis s-gravenhage, 2015 Omslagfoto Het voorbereiden van renovatiewerkzaamheden

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012

WIJZIGINGSBLAD A2. Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING. Versie : 1.0. Publicatiedatum : 1 april 2012 WIJZIGINGSBLAD A2 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A2 Publicatiedatum : 1 april 2012 Ingangsdatum : 1 april 2012 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING VOORWOORD A2:2012/BMI 2002 Pagina 2/5 Dit wijzigingsblad

Nadere informatie

Partijautonomie in het relatievermogensrecht

Partijautonomie in het relatievermogensrecht Partijautonomie in het relatievermogensrecht Initium sapientiae timor Dei Laudatio eius manet in saeculum saeculi Voor Pauline, Pien, Josephine en Eleonore Partij autonomie in het relatievermogensrecht

Nadere informatie

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet

Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 38 Beschouwingen naar aanleiding van het wetsvoorstel Aanbestedingswet prof. mr. J.M.

Nadere informatie

De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten

De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten De overeenkomst van Internet Service Providers met consumenten PROEFSCHRIFT ter verkrijging van de graad van Doctor aan de Universiteit Leiden,

Nadere informatie

Wetgeving sociaal recht 2009 / 2010

Wetgeving sociaal recht 2009 / 2010 Wetgeving sociaal recht 2009 / 2010 G.].]. Heerma van Voss (red.) Boom Juridische uitgevers Den Haag 2009 2009 G.].]. Heerma van Voss / Boom ]uridische uitgevers Behoudens de in of krachtens de Auteurswet

Nadere informatie

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek

Inleiding Administratieve Organisatie. Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek Inleiding Administratieve Organisatie Opgavenboek drs. J.P.M. van der Hoeven Vierde druk Stenfert Kroese, Groningen/Houten Wolters-Noordhoff bv voert

Nadere informatie

Woord vooraf. Zoetermeer, augustus 2005

Woord vooraf. Zoetermeer, augustus 2005 i Woord vooraf Op basis van het aantal in omloop gebrachte varianten in fittersboekjes kan verondersteld worden, dat aan dergelijke boekjes een grote behoefte bestaat. Een aantal bij de VOMI, Branchevereniging

Nadere informatie

Particulier onderzoeker Wettelijke kaders

Particulier onderzoeker Wettelijke kaders Particulier onderzoeker Wettelijke kaders ex:pla n ex:pla n smart smart educational educational tools tools Mannelijk/vrouwelijk Er bestaat in Nederland een dilemma als het gaat over het gebruik van woorden

Nadere informatie

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie.

Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Nederlands in beeld Nederlands in beeld bevat een tekstboek met een cd en een cd-rom. Op www.nederlandsinbeeld.nl vindt u extra informatie. Vervolgmogelijkheid: Basiscursus 1 ISBN 9789461057228 www.nt2.nl

Nadere informatie

Bemiddelingskosten: twee heren dienen, een onredelijk voordeel bedingen. Hoe zit het nu precies?

Bemiddelingskosten: twee heren dienen, een onredelijk voordeel bedingen. Hoe zit het nu precies? Bemiddelingskosten: twee heren dienen, een onredelijk voordeel bedingen. Hoe zit het nu precies? 1 2 Mw. K. Looijschilder Bemiddelingskosten: twee heren dienen, een onredelijk voordeel bedingen. Hoe zit

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

De basis van het Boekhouden

De basis van het Boekhouden De basis van het Boekhouden Werkboek Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Hans Dijkink de basis van het boekhouden Niveau 3 BKB/elementair boekhouden Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail

Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Wegwijs in Windows 8 Handleiding Een e-mailadres van een provider toevoegen in de app E-mail Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over een e-mailadres

Nadere informatie

Basiskennis Calculatie

Basiskennis Calculatie Basiskennis Calculatie Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Derde druk Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Basiskennis Calculatie Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Derde druk Noordhoff

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Wegwijs in de wereld van internet Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Vijfde, herziene druk bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Wegwijs in de wereld van internet van Hannie van

Nadere informatie

Belastingwetgeving 2015

Belastingwetgeving 2015 Belastingwetgeving 2015 Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Uitgeverij Educatief Belastingwetgeving Opgaven Niveau 5 MBA Peter Dekker RA Ludie van Slobbe RA Eerste druk Uitgeverij

Nadere informatie

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk

opgaven- en werkboek GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Henk Fuchs 1e druk opgaven- en werkboek Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Geconsolideerde jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Praktische toelichting op de UAV-GC 2005

Praktische toelichting op de UAV-GC 2005 Praktische toelichting op de UAV-GC 2005 prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis mr. A.Z.R. Koning Eerste druk s-gravenhage - 2015 Omslagfoto: De foto op het omslag is van het 3M gebouw gelegen aan de rechterzijde

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

Arbeidsovereenkomst 2016/2017

Arbeidsovereenkomst 2016/2017 Arbeidsovereenkomst en aanverwante regelgeving 2016/2017 Redactie: Ars Aequi Libri Ars Aequi Libri Nijmegen 2016 ISBN: 978-90-6916-839-5 NUR 825 2016 Ars Aequi Libri, Nijmegen. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRAND- VEILIGHEID Specifieke normen en verwijzingen Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/5 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode. Oefenboek

Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode. Oefenboek Basiscursus Nederlands voor buitenlanders Delftse methode Oefenboek Beginners NT2-niveau 0 1 Delftse methode Basiscursus 1 Nederlands voor buitenlanders Oefenboek A.G. Sciarone P.J. Meijer Boom, Amsterdam

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort UITWERKINGEN Tweede druk Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Fiscale jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Yvonne van de Voort Tweede

Nadere informatie

Frank en Vrij. Thunnissen-bundel. onder redactie van. mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke

Frank en Vrij. Thunnissen-bundel. onder redactie van. mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke Frank en Vrij Frank en Vrij Thunnissen-bundel onder redactie van mr. J.F. de Groot / mr. H.M. Slaghekke ISBN 978-90-78066-26-2 NUR 820 Omslagontwerp en binnenwerk: Rob Kluitenberg 2009, Stichting Instituut

Nadere informatie

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht.

Het boek is opgedeeld in twee delen die achter elkaar doorgewerkt kunnen worden; het liefst met begeleiding van een leerkracht. De taaltrap De taaltrap bestaat uit: een lesboek; veel foto s en tekeningen; 20 lessen met veelgebruikte schooltaalwoorden en zinnen; eenvoudige grammaticale oefeningen; een audio cd. Het boek is opgedeeld

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR

ABC voor Raadsleden INKIJKEXEMPLAAR ABC voor Raadsleden ABC voor Raadsleden Termen, woorden en uitdrukkingen in en om de raadzaal toegelicht en verduidelijkt mr. O. Schuwer abc voor raadsleden Berghauser Pont Publishing Postbus 14580 1001

Nadere informatie

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn

HOTEL HALLO. , Amsterdam. Werkboek. Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn HOTEL HALLO Werkboek Nederlandse woordenschat voor anderstalige kinderen Kim Koelewijn, Amsterdam 2014, Uitgeverij Boom, Amsterdam, Kim Koelewijn Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde

Nadere informatie

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Jaarrekening. Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Jaarrekening Henk Fuchs OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Jaarrekening Opgaven- en werkboek Jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Tweede druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Opmaak binnenwerk:

Nadere informatie

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden

Uitzonderingen Aanbestedingsrecht. klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden Uitzonderingen Aanbestedingsrecht klassieke overheden mr. drs. T.H.G. (Tim) Robbe uitzonderingen aanbestedingsrecht Berghauser Pont Publishing Postbus

Nadere informatie

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen

Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Wegwijs in Windows 7 Wegwijs in internet Windows Live Mail downloaden en een e-mailadres instellen Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Windows Live Mail downloaden

Nadere informatie

DNR 2011 Toegelicht. mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm. Eerste druk

DNR 2011 Toegelicht. mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm. Eerste druk DNR 2011 Toegelicht DNR 2011 Toegelicht mr. A.M. Ubink mr. A. Oldengarm Eerste druk s-gravenhage - 2012 Omslagfoto: Het 35,2 meter lange, 15 meter hoge en 14,4 meter brede Rijkspaviljoen op de Floriade

Nadere informatie

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Periodeafsluiting. Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Periodeafsluiting Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Periodeafsluiting Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren Tweede

Nadere informatie

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsadministratie Bedrijfsadministratie Opgaven Niveau 5 MBA Peter Kuppen Frans van Luit Bedrijfsadministratie MBA Niveau 5 Opgaven Opgaven Bedrijfsadminstratie MBA Niveau 5 P. Kuppen F. van Luit Eerste druk Noordhoff

Nadere informatie

Stijn Sieckelinck Sanne van Buuren & Halim El Madkouri (redactie) Hoe burgers zelf de gezagscrisis aanpakken

Stijn Sieckelinck Sanne van Buuren & Halim El Madkouri (redactie) Hoe burgers zelf de gezagscrisis aanpakken Stijn Sieckelinck Sanne van Buuren & Halim El Madkouri (redactie) Hoe burgers zelf de gezagscrisis aanpakken 288 Analyse > De praktijk Ik heb geen enkel belang Kenmerken van een brugfiguur volgens Ilonka

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 5 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele uren tot en met 12 uur 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Maak vast. 2

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Vakbekwaamheid en ervaring

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Vakbekwaamheid en ervaring INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/7 De Vereniging van Inspectie-instellingen voor Veiligheid en Brandveiligheid (VIVB)

Nadere informatie

Wetgeving sociaal recht 2013 I 2014

Wetgeving sociaal recht 2013 I 2014 ,- 1 Wetgeving sociaal recht 2013 I 2014 G.J.]. Heerma van Voss (red.) 'I Boom Juridische uitgevers Den Haag 2013 I ' De samenstellers hebben bij de samenstelling van deze bundel de uiterste zorg betracht.

Nadere informatie

Personen-, Familie- en Erfrecht 2016/2017. Onder redactie van Prof. mr. Wendy Schrama & Mr. Yasemin Yildiz

Personen-, Familie- en Erfrecht 2016/2017. Onder redactie van Prof. mr. Wendy Schrama & Mr. Yasemin Yildiz Personen-, Familie- en Erfrecht 2016/2017 Onder redactie van Prof. mr. Wendy Schrama & Mr. Yasemin Yildiz Ars Aequi Libri Nijmegen 2016 ISBN: 978-90-6916-863-0 NUR 822 2016 Ars Aequi Libri, Nijmegen. Alle

Nadere informatie

Routeboek Onderleggers voor de ISK

Routeboek Onderleggers voor de ISK Routeboek Onderleggers voor de ISK ISK Utrecht Boom, Amsterdam Deze uitgave is gemaakt in opdracht van ISK Utrecht. Tweede herziene uitgave 2014 2011 ISK Utrecht Behoudens de in of krachtens de Auteurswet

Nadere informatie

WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002

WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 WIJZIGINGSBLAD A1 Regeling Brandmeldinstallaties 2002 BMI 2002 / A1 Publicatiedatum : 1 juli 2010 Ingangsdatum : 1 juli 2010 VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING VOORWOORD A1:2010/BMI 2002 Pagina 2/6 Dit wijzigingsblad

Nadere informatie

Ambitie.info. BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen

Ambitie.info. BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen Ambitie.info BPV Werken in de detailhandel, goederen komen binnen Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: M. Steenbergen Redactie: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, Komen, M.M.

Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, Komen, M.M. UvA-DARE (Digital Academic Repository) Gevaarlke kinderen - kinderen in gevaar: De justitiële kinderbescherming en de veranderende sociale positie van jongeren, 1960-1995 Komen, M.M. Link to publication

Nadere informatie

De Kern van Veranderen

De Kern van Veranderen De Kern van Veranderen #DKVV De kern van veranderen marco de witte en jan jonker Alle rechten voorbehouden: niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam

2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam 2015, Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand,

Nadere informatie

Antwoorden op de meerkeuzevragen

Antwoorden op de meerkeuzevragen Antwoorden op de meerkeuzevragen bij Dit is marketing! Loek ten Berge Johan van Kooten met medewerking van Esther de Berg Tweede, herziene druk u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2012 Deze antwoorden

Nadere informatie

INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Vakbekwaamheid en ervaring

INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Vakbekwaamheid en ervaring INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Publicatiedatum : 1 februari 2016 Ingangsdatum : 1 februari 2016 VOORWOORD Pagina 2/7 De Vereniging van Inspectie-instellingen voor Veiligheid en Brandveiligheid (VIVB)

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Zevende druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Zevende druk Noordhoff

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 6 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Uren en minuten 1 Hoe laat begint elke les? Schrijf op. Rekenen Taal 2 Hoeveel uur is de

Nadere informatie

Extra les: Verzekeringen

Extra les: Verzekeringen Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Verzekeringen Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over verzekeringen hoort bij Zwart op wit.

Nadere informatie

Basisstudie in het boekhouden

Basisstudie in het boekhouden OPGAVEN Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren, P. Kuppen, E. Rijswijk Zevende druk Basisstudie in het boekhouden Opgavenboek Opgavenboek Basisstudie in het boekhouden M.H.A.F. van Summeren

Nadere informatie

administratie afdeling debiteurenadministratie Kaderberoepsgerichte leerweg

administratie afdeling debiteurenadministratie Kaderberoepsgerichte leerweg administratie afdeling debiteurenadministratie Kaderberoepsgerichte leerweg colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: A. Bosma, P.F.C. Croese, M. van Esch, H. Kamerbeek, J.M. van der Steeg Redactie:

Nadere informatie

Colofon. Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen

Colofon. Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen Colofon 1 Colofon Titel: Xact groen Wiskunde deel 2 ISBN: 978 90 3720 834 4 NUR: 124 Trefwoord: Wiskunde groen Uitgeverij: Edu Actief b.v. Meppel Auteurs: E. Benthem, J. Broekhuizen, H. La Poutré, J. Bruinsma,

Nadere informatie

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren

Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Wegwijs in Windows 8 Handleiding Windows Live Mail 2012 downloaden en installeren Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over het downloaden en installeren

Nadere informatie

De aansprakelijkheidsverzekering

De aansprakelijkheidsverzekering De aansprakelijkheidsverzekering Dit boek is het achtste deel van een boekenreeks van Uitgeverij Paris: de ACIS-serie. ACIS staat voor het UvA Amsterdam Centre for Insurance Studies. Dit multidisciplinaire

Nadere informatie

12 merken, 13 ongelukken

12 merken, 13 ongelukken 12 merken, 13 ongelukken Karel Jan Alsem & Robbert Klein Koerkamp Eerste druk Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Ontwerp omslag: G2K Designers, Groningen/Amsterdam Aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

De vitaliteit van het schadeloosstellingsrecht in onteigeningszaken

De vitaliteit van het schadeloosstellingsrecht in onteigeningszaken De vitaliteit van het schadeloosstellingsrecht in onteigeningszaken ISBN 978-90-78066-52-1 ISSN 1574-1915 NUR 820-823 2011, J.A.M.A. Sluysmans Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN

ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN ZELF STARTEN MET NEDERLANDS NEDERLANDS VOOR ANDERSTALIGEN Het zelfstudiepakket Zelf starten met Nederlands is ontwikkeld door Uitgeverij Boom in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Nadere informatie

Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen. Extra les: Wonen. Dorothé Pietersma. u i t g e v e r ij coutinho.

Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen. Extra les: Wonen. Dorothé Pietersma. u i t g e v e r ij coutinho. Zwart op wit Praktische schrijfvaardigheid voor volwassenen Extra les: Wonen Dorothé Pietersma u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2009 Deze extra les over wonen hoort bij Zwart op wit. Praktische schrijfvaardigheid

Nadere informatie

INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Specifieke normen en verwijzingen

INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Specifieke normen en verwijzingen INSPECTIE GASDETECTIEBEVEILIGING Specifieke normen en verwijzingen Publicatiedatum : 1 februari 2016 Ingangsdatum : 1 februari 2016 VOORWOORD Inspectie gasdetectiebeveiliging Pagina 2/6 De Vereniging van

Nadere informatie

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk

De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk AANSPRAKELIJKHEID VAN SCHOLEN mr.dr. b.m. paijmans Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor leerlingen: de praktijk 134 Aansprakelijkheid van scholen De zorgplicht van scholen voor

Nadere informatie

Onteigeningsrecht in de praktijk

Onteigeningsrecht in de praktijk Onteigeningsrecht in de praktijk Onteigeningsrecht in de praktijk Mr. J.A.M.A. Sluysmans Mr. J.J. van der Gouw Mr. W.J. Bosma ISBN: 978-90-78066-51-4 NUR 820-823 2011, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten

Nadere informatie

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid

INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID Goed- en afkeurcriteria bouwkundige brandveiligheid INSPECTIE BOUWKUNDIGE BRANDVEILIGHEID bouwkundige brandveiligheid Versie : 1.0 Publicatiedatum : 1 augustus 2014 Ingangsdatum : 1 augustus 2014 VOORWOORD Pagina 2/6 De Vereniging van Inspectie-instellingen

Nadere informatie

Profiel van de Nederlandse overheid

Profiel van de Nederlandse overheid Profiel van de Nederlandse overheid Organisatie, beleid en besluitvorming Links Remko Iedema en Patricia Wiebinga bussum 2012 Deze links vormen extra materiaal bij de zesde, herziene druk van het boek

Nadere informatie

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Wegwijs in Windows 8.1 Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2015 Deze handleiding over het aanmaken van een Outlook.com-account

Nadere informatie

Antwoorden op de vragen

Antwoorden op de vragen Thuis in Windows 7 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge bussum 2010 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Windows 7 van Hannie van Osnabrugge. 2010 Hannie van Osnabrugge Alle rechten

Nadere informatie

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING uitwerkingen Henk Fuchs GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 1e druk Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Geconsolideerde jaarrekening Uitwerkingen opgaven Henk Fuchs Eerste druk Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

Over de grens van de vrijheid van meningsuiting

Over de grens van de vrijheid van meningsuiting Over de grens van de vrijheid van meningsuiting Theorie, rechtsvergelijking, discriminatie, pornografie vierde druk Aernout J. Nieuwenhuis Ars Aequi Libri Nijmegen 2015 ISBN 978-90-6916-600-1 NUR 822 2015

Nadere informatie

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken

Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Wegwijs in Windows 8 Handleiding Een Outlook.com-account aanmaken Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij c o u t i n h o c bussum 2013 Deze handleiding over een Outlook.com-account aanmaken hoort bij

Nadere informatie

Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie

Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Werkboek Niveau 4 PDB Hans Dijkink Elementaire praktijk van de Bedrijfsadministratie Niveau 4 PDB Werkboek Hans Dijkink Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

groep Computerprogramma woordenschat

groep Computerprogramma woordenschat Taal actief G e b r u i k e r si n st r u c t i e C o m pu te rpro gra m m a w o o rde n s c ha t 214088_OM.indd 1 gro ep 6 22-06-2009 12:22:50 telefoon: 073-628 87 22 e-mail: helpdesk.bao@malmberg.nl

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 7 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e d e r e k e n m a c h i n e Les Rekenen tot 000 Rekenen met de rekenmachine. Hiernaast zie je een rekenmachine. Hoe

Nadere informatie

Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk

Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk Het bouwteam model. Een studie naar de juridische vormgeving en het functioneren in de praktijk ISBN 978-90-78066-70-5 ISSN 1574-1915 NUR 822 2012, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Grond voor gelijkheid. Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid

Grond voor gelijkheid. Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid Grond voor gelijkheid Gelijke kansen op werken bij gronduitgifte door de overheid ISBN 978-90-78066-74-3 NUR 822 2013, P. Heijnsbroek Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

Emerce Update Global E-Commerce. Juridische update:

Emerce Update Global E-Commerce. Juridische update: Emerce Update Global E-Commerce Juridische update: Digitale overeenkomst en informatieplichten Soorten AV en disclaimers in digitale omgeving Hoe hanteer je AV in een digitale omgeving? Privacy Mr. Dr.

Nadere informatie

Financiële rapportage en analyse MBA

Financiële rapportage en analyse MBA Financiële rapportage en analyse MBA Henk Fuchs Sarina van Vlimmeren UITWERKINGEN Tweede druk Financiële rapportage en analyse Uitwerkingen Financiële rapportage en analyse Uitwerkingen Henk Fuchs Sarina

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Media 2

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Media 2 PrOmotie Cultuur en maatschappij Werkboek Media 2 Colofon Auteur: Adviezen: Onder redactie van: Tekstredactie: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Carolien van den Kommer, Mieke van Wieringen Aveline Dijkman

Nadere informatie

Appartementsrecht en aanverwante rechtsfiguren voor de privaatrechtelijke vormgeving van bouwwerken

Appartementsrecht en aanverwante rechtsfiguren voor de privaatrechtelijke vormgeving van bouwwerken Appartementsrecht en aanverwante rechtsfiguren voor de privaatrechtelijke vormgeving van bouwwerken Preadviezen voor de Vereniging voor Bouwrecht Nr. 44 Appartementsrecht en aanverwante rechtsfiguren

Nadere informatie

POLITIE ALMANAK

POLITIE ALMANAK POLITIE ALMANAK 2014-2015 PAL2014-2015_BOEK.indb 1 15-09-14 15:32 PAL2014-2015_BOEK.indb 2 15-09-14 15:32 POLITIE ALMANAK 2014-2015 Handboek voor de Politie in haar gehele omvang, de Rechterlijke Macht,

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 1 Inleiding belastingrecht Bart Kosters Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten

Nadere informatie

Blommaert. Bedrijfseconomische Analyses OPGAVEN. Blommaert & Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief. Zevende druk

Blommaert. Bedrijfseconomische Analyses OPGAVEN. Blommaert & Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief. Zevende druk Blommaert Blommaert & Bedrijfseconomische Analyses Bedrijfseconomie vanuit managementperspectief OPGAVEN Zevende druk Bedrijfseconomische Analyses Opgaven en uitwerkingen Bedrijfseconomische Analyses

Nadere informatie

Belastingrecht MBA 2014

Belastingrecht MBA 2014 Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 6 Formeel belastingrecht Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht MBA 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten 1

Nadere informatie

Thuis in Word Antwoorden op de vragen. Hannie van Osnabrugge Marian Ponsioen-van der Hulst

Thuis in Word Antwoorden op de vragen. Hannie van Osnabrugge Marian Ponsioen-van der Hulst Thuis in Word 2007 Antwoorden op de vragen Hannie van Osnabrugge Marian Ponsioen-van der Hulst bussum 2009 Deze antwoorden horen bij de vragen in Thuis in Word 2007 van Hannie van Osnabrugge en Marian

Nadere informatie

algemene instaptoets a b c jaargroep 6 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs

algemene instaptoets a b c jaargroep 6 naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs jaargroep 6 a b c naam: reken-wiskundemethode voor het basisonderwijs algemene instaptoets Algemene instaptoets groep 6 a b c 1 Maak vast aan de getallenlijn. 1 2 23 2 Vul de getallenkaarten in. in. D

Nadere informatie

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk

Fiscale Jaarrekening. Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK. Tweede druk Fiscale Jaarrekening Henk Fuchs Yvonne van de Voort OPGAVEN- EN WERKBOEK Tweede druk Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Fiscale jaarrekening Opgaven- en werkboek Henk Fuchs Yvonne van de Voort

Nadere informatie

Boekhouden geboekstaafd

Boekhouden geboekstaafd Boekhouden geboekstaafd Drs. H. Fuchs S.J.M. van Vlimmeren OPGAVEN Achtste druk Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Boekhouden geboekstaafd 2 Opgaven Drs. H. Fuchs S. J. M. van Vlimmeren Achtste druk Noordhoff

Nadere informatie

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007

Handleiding Eetmeter. Aan de slag. in beroep en bedrijf. Handleiding Eetmeter. februari 2007 Aan de slag in beroep en bedrijf februari 2007 Branche Uitgevers 1 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand dan wel

Nadere informatie

Marisca Milikowski. Dyscalculie en rekenproblemen. 20 obstakels en hoe ze te nemen

Marisca Milikowski. Dyscalculie en rekenproblemen. 20 obstakels en hoe ze te nemen Marisca Milikowski Dyscalculie en rekenproblemen 20 obstakels en hoe ze te nemen Dyscalculie en rekenproblemen Dyscalculie en rekenproblemen 20 obstakels en hoe ze te nemen Marisca Milikowski BOOM Voor

Nadere informatie

Belastingrecht voor het ho 2014

Belastingrecht voor het ho 2014 Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen opgaven Deel 7 Erfbelasting en schenkbelasting Henk Guiljam Noordhoff Uitgevers Groningen/Houten Belastingrecht voor het ho 2014 Uitwerkingen Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

PrOmotie. Praktijk en Loopbaan. Werkboek 2 Plant en Dier

PrOmotie. Praktijk en Loopbaan. Werkboek 2 Plant en Dier PrOmotie Praktijk en Loopbaan Werkboek 2 Plant en Dier Colofon Auteurs: Onder redactie van: Tekstredactie: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Jany Brussaard, Harold Jongsma, Hanneke Molenaar Ingrid Koops

Nadere informatie