16. IRRITATIEVE AANDOENINGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "16. IRRITATIEVE AANDOENINGEN"

Transcriptie

1 1.Inleiding 16. IRRITATIEVE AANDOENINGEN Binnenshuis en buitenshuis staan wij steeds meer bloot aan chemische agentia (via luchtverontreiniging, diverse huishoudproducten, bepaalde bouw- en meubelmaterialen ) die allergische reacties kunnen uitlokken die zich voornamelijk uiten ter hoogte van de huid en de luchtwegen (1). In de beroepsomgeving stellen we eveneens een toename van immunoallergische aandoeningen vast, onder meer astmatische bronchitis en extrinsieke allergische alveolitis. De toename van bepaalde aandoeningen sinds een tiental jaar heeft te maken met een aantal natuurlijke en chemische milieufactoren die steeds beter bekend zijn, en heeft een geneeskundige praktijk versterkt die meer rekening houdt met het individu in zijn algemene omgeving en sensibiliserings- en preventieacties uitwerkt om aan deze verschijnselen iets te doen. 2.Definitie Irritatieve aandoeningen kunnen alle organen treffen, ook al worden de ORL- en longstreek het meest getroffen..2.1.symptomen De allergische respiratoire symptomen kunnen in twee categorieën worden gegroepeerd: symptomen ter hoogte van de luchtwegen (bovenste en onderste), die optreden bij mensen met familiale predispositie, van het type astma (zie de fiche over deze ziekte), rinitis en sinusitis, laryngitis en tracheïtis; en respiratoire symptomen die de distale luchtwegen en het longinterstitium treffen, zoals allergische alveolitis, die gekenmerkt wordt door een klinisch beeld van longziekte met koorts en stoornissen van de respiratoire functies. Andere symptomen van allergie doen zich vooral voor ter hoogte van de ogen (reactie van het bindvlies), gekenmerkt door prikken en tranen van de ogen; of ter hoogte van de huid (urticaria en eczeem) (2). Op professioneel vlak wordt bij bureaubedienden het sick building syndrome (3) beschreven, dat zich uit in oog- en neusirritatie, hoofdpijn, vermoeidheid en griepsymptomen. Dit syndroom is specifiek voor de bureauomgeving (de symptomen verdwijnen wanneer de betrokkenen vakantie hebben) en voor bepaalde types van activiteit (vooral werken aan de computer). De oorsprong lijkt op meerdere factoren terug te gaan. Als oorzakelijke factoren zijn aangevoerd: chemische verontreinigende stoffen zoals NO2, SO2, uitwasemingen van formol, koolwaterstoffen, passief roken en zelfs radon (4). Er is ook gewezen op de negatieve rol van de ozon die vrijkomt uit laserprinters en fotokopieermachines (5)..2.2.Diagnose Het is vrij gemakkelijk de acute toxische effecten van de meeste producten klinisch vast te stellen. Bij langdurige blootstelling aan zwakke dosissen daarentegen zijn de symptomen minder specifiek, hetgeen de verzorging vertraagt. De diagnose van allergische ziekten wordt meestal gesteld via gestandaardiseerde vragenlijsten die aan de patiënten worden voorgelegd, huidtests, luchtmonsters om de blootstelling aan een allergeen te kwantificeren, en eventueel provocatietests met gezuiverde allergenen (2). Maar meestal is het ondanks deze tests zeer moeilijk het verantwoordelijke allergeen te identificeren en gaat de voorkeur naar een symptomatische behandeling van de patiënt..2.3.behandeling en preventie Voor de meeste stoffen die de lucht binnenshuis verontreinigen, geldt de regel dat luchtverversing door een goede ventilatie het enige doeltreffende middel is om de concentraties irriterende stof in de omgevingslucht te verminderen. Desgevallend gaat de prioriteit uiteraard naar het verwijderen van het Brussels Instituut voor Milieubeheer / Observatorium voor Milieugegevens 1 / 5

2 allergeen uit de woonomgeving of het wijzigen van de professionele omgeving. In professionele kringen worden de toelaatbare gemiddelde concentraties voor chemische stoffen uitgedrukt door de TLV ( threshold limit value ), waarin rekening wordt gehouden met de langdurige blootstelling, 8 uur per dag en 5 uur per week, alsook de frequente schommelingen in de atmosferische concentratie in de loop van een dag (6). De algemene behandeling van irritatieve aandoeningen bestaat ten eerste in tests om het of de verantwoordelijke allergenen te identificeren, en vervolgens in de volledige verwijdering ervan uit de omgeving van de allergische persoon. Indien dat niet haalbaar is, moet een reeks anti-allergische geneesmiddelen (corticoïden, antihistaminica, cromoglycaat) worden toegediend om de allergische reacties geheel of gedeeltelijk te verminderen. 3.Etiologie Talrijke stoffen van chemische of natuurlijke oorsprong kunnen allergische reacties veroorzaken bij een gepredisponeerd individu. Deze allergenen bevinden zich in de woning (indoor pollution) ofwel in de buitenomgeving (outdoor pollution). De onderstaande lijst is niet volledig, maar vermeldt de stoffen waarvan de nefaste effecten het best zijn gedocumenteerd en/of waartegen men zich kan beschermen. Producten die worden beschouwd als binnenshuis verontreinigende stoffen: Formolresidu s (formaldehyde): dit zijn de vluchtige organische verbindingen (VOC) die het meest voorkomen in onze binnenomgevingen. Ze dienen als oplosmiddelen voor bepaalde harsen, lak, lijm, vernis, inkt en zitten in glas- en rotswol, in verf, verglazingscoating en cosmetica. Ze zijn aanwezig in de meeste spaanplaten en multiplexplaten en worden ook gebruikt in sommige geneesmiddelen, cosmetische producten en textiel. Ze komen ook vrij bij afvalverbrandingsprocessen. Tabaksrook is een belangrijke bron van formaldehyde in de omgevingslucht (7). Deze vluchtige stoffen irriteren de huid en de slijmvliezen, veroorzaken oogproblemen (jeuk, tranen), dermatitis (roodheid, pruritis en eczema), een chronische hoest en beklemming van de borstkas. Deze stoffen worden bovendien ingedeeld bij de categorie van de stoffen die waarschijnlijk cancerigeen zijn voor de mens (8). Er kunnen ook neurologische verschijnselen optreden: verhoogde vermoeidheid, migraine, braakneigingen, slaperigheid en duizeligheid. pentachloorfenol (PCP): is een antimicrobiële, schimmelwerende, insektendodende en onkruidverdelgende stof. Wordt gebruikt om hout en andere al of niet cellulosehoudende materialen te beschermen (textielnijverheid, leer, verf). PCP verspreidt zich langzaam in de atmosfeer en besmet de individuen en alle voorwerpen van de behandelde stukken. Zijn toxiciteit zou hoofdzakelijk te wijten zijn aan de onzuiverheden die het bevat, zoals dioxines en furanen. Bij hoge concentraties is dit product irriterend voor de ogen, de neus en de luchtwegen, veroorzaakt het dermatose en kan het de functies van de lever, de nieren, het immuunstelsel en het centraal zenuwstelsel aantasten (9). vezelmaterialen, glaswol, rotswol: worden gebruikt om huizen te isoleren, bestaan uit vezels die klein genoeg zijn om te worden ingeademd. Blootstelling van korte duur kan leiden tot prikkeling van de huid (huidontstekingdoor irritatie), de neus en de ogen. Chronische blootstelling zal leiden tot longproblemen, onder meer kanker. De bindstof van bepaalde types glas- of rotswol kan eveneens formaldehyde bevatten (10). fenolresidu s: kunnen vrijkomen uit meubels en voorwerpen uit kunststof. Ze kunnen eczema, hoofdpijn, bronchitis en laryngitis veroorzaken. isocyanaten: bestanddeel van lak, schuim, diverse kunstvezels, lijm Deze stof is vaak de oorzaak van beroepsmatige astma (11). mijten: zitten in huisstof en kunnen ademhalingssymptomen teweegbrengen (zie fiche over astma) maar ook huidverschijnselen van het eczeemtype (2). dieren: en vooral katten produceren allergenen (haren, huidschilfers) die oorzaak zijn van tal van allergische reacties bij kinderen en volwassenen. actinomyceten: micro-organismen die het midden houden tussen bacteriën en schimmels, die Brussels Instituut voor Milieubeheer / Observatorium voor Milieugegevens 2 / 5

3 airconditioningsystemen kunnen besmetten en allergieën van het type veroorzaken (2). alveolitis kunnen andere: sommige insecten en planten die binnenshuis aanwezig zijn, veroorzaken verschillende allergische reacties (4). waterdicht makende sprays: worden gebruikt om leer te behandelen en in de textielnijverheid in het algemeen. Bevatten elementen die nog slecht gekend zijn en die aan de basis zouden kunnen liggen van toxische symptomen zoals rinitis, conjunctivitis, hoest, duizeligheid en braken. Pesticiden: zowel landbouwpesticiden als andere. Sommige ervan, de fytosanitaire producten, komen gemakkelijker voor in de huishoudomgeving. Ze zijn een bestanddeel van producten voor planten, bepaalde geneesmiddelen, meststoffen en voedingsmiddelen (12). n,n-di-ethyltoluamide (DEET): zit in insectenverdrijvende middelen, die vooral tegen vliegen worden gebruikt. Blootstelling aan deze stof kan vooral bij kinderen aan de basis liggen van dermatitis, neurotoxische en cardiotoxische symptomen en diverse allergische reacties (9). lindaan: een insecticide van de familie van de organochloorverbindingen. Samen met pentachloorfenol wordt het gebruikt in houtbehandelingsproducten. Momenteel is lindaan als verontreinigende stof van de lucht binnenshuis vooral afkomstig van behandeld hout en kan het zich jarenlang, vooral bij warm weer, verspreiden. Lindaan wordt momenteel niet meer gebruikt in producten tegen vliegen en gebruik ervan in de landbouw is nu verboden. Deze stof is nog niet volledig verboden in ons land maar het gebruik ervan is beperkt. pyrethrin et les pyrethrinoïden: deze pesticiden kunnen contactdermatitis, respiratoire allergieën, polyneuritis, fibrillaties en convulsies veroorzaken. Andere producten die in professionele omgeving worden gebruikt, zoals zware metalen: de prevalentie van astmasymptomen bij werknemers die worden blootgesteld aan kobaltstof, is hoger (1). luchtverontreiniging: en in het bijzonder de hoge concentraties ozon veroorzaken irritatieve aandoeningen aan de slijmvliezen van de luchtwegen, astma (ook al is het niet de rechtstreeks oorzaak die astma teweegbrengt) en bij hoge concentraties acuut longoedeem. Bovendien verhoogt dit gas de gevoeligheid van de luchtwegen aan de andere allergenen, met als gevolg snellere bronchoconstrictie (5). Andere chemische verontreinigende stoffen, vooral SO2, prikkelen eveneens de slijmvliezen van de luchtwegen. Verbranding van kunststoffen (PVC) is de belangrijkste bron van afgifte van chloorwaterstof (zoutzuur) (HCl) in de lucht, wat irritatie ter hoogte van ogen en ORL kan veroorzaken alsook dermatitis. Atmosferische schimmels en allergenen: sommige plantaardige allergenen kunnen in bepaalde seizoenen echte rinitis- en astma-epidemieën veroorzaken. Bovendien kunnen bepaalde atmosferische schimmels, onder meer Aspergillus, Cladosporium, Alternaria, Candida en Penicillium, in sommige klimaatomstandigheden bron zijn van irritatieve aandoeningen (2)..3.1.Synergismen Iemand die atopische (allergische) predisposities vertoont, kan gevoelig zijn voor meerdere allergenen, en een reactie op het ene allergeen kan predisponeren tot een hogere gevoeligheid voor een ander allergeen. Ozon bijvoorbeeld, dat de ademhalingswegen sterk prikkelt, predisponeert door zijn effect tot irritatieve (vooral branchiale) aandoeningen die waartoe andere allergenen de impuls geven..3.2.risicogroepen Mensen met familiale of persoonlijke antecedenten op het vlak van allergische reactie lopen meer risico nieuwe gevoeligheden voor bepaalde producten te ontwikkelen. Iemand kan daarentegen een dergelijke type reactie vertonen in zijn kindertijd en deze atopische predispositie verliezen als hij volwassen is. Omgekeerd blijven sommigen als kind gespaard voor dit probleem, maar ontwikkelen ze op latere leeftijd allergische reacties; die zijn vaak tamelijk ernstig. In beroepsverband staan werknemers in bepaalde chemische bedrijven, bakkers, kappers, veeartsen kortom een groot aantal beroepen, in hun dagelijkse praktijk bloot aan een aantal allergenen, die allergische Brussels Instituut voor Milieubeheer / Observatorium voor Milieugegevens 3 / 5

4 personen erg ziek kunnen maken. 4.Belang in Brussel Brussel vertoont geen bijzonderheden wat de prevalentie van deze problemen betreft, noch wat de reglementering op bepaalde producten betreft..4.1.blootstelling aan risicofactoren Er bestaan specifieke richtlijnen voor bepaalde producten. Voor PCP bepaalt de richtlijn 76/769/EG, die is omgezet in het K.B. van , dat dergelijke behandeld hout niet binnen gebouwen mag worden gebruikt, ongeacht het doel van het hout (decoratief of niet) en ongeacht de bestemming van het gebouw (woning, werk, vrije tijd). De Commissie voor de Veiligheid van de Brusselse Consumenten heeft het probleem aangekaart van panelen waarmee meubels worden gefabriceerd en die niet met PCB zijn behandeld, maar er sporen van bevatten als gevolg van de verwerking van gerecycleerd of vroeger besmet hout (9). Voor formaldehyde beveelt de WHO sinds 1995 aan dat de concentraties binnenshuis lager moeten zijn dan 0,1mg/m³ (100 microgram) voor normale personen en lager dan 0,01mg/m³ (10 microgram) voor gevoelige personen. Houten panelen zijn de eerste bouwproducten waarvoor emissienormen moeten worden nageleefd 8. Personen die gevoelig zijn voor deze producten, kunnen ernstige problemen ondervinden in hun dagelijkse leven, want er zijn weinig plaatsen waar de concentraties van de binnenlucht lager zijn dan 10 µg/m³. De concentraties in de buitenlucht daarentegen zijn heel laag en in het algemeen lager dan 10 µg/m³..4.2.prevalentie Het is uiteraard te moeilijk alle verschijnselen van allergie of irritatie in de bevolking te evalueren. Het is daarentegen gemakkelijker de producten te kennen die het meest worden aangewezen als oorzaak van allergische reacties en dusdanige symptomen hebben teweeggebracht dat de betrokkenen contact hebben opgenomen met het Antigifcentrum. Zo vermeldt het Antigifcentrum in zijn jaarverslag van contacten met personen; 44% van die contacten had te maken met een geneesmiddel, 31 % met huishoudproducten, 6 % met fytosanitaire producten, 6 % met planten en paddestoelen en 4 % met cosmetica. De aanleiding van al deze oproepen is niet noodzakelijk een vergiftiging; soms worden gewoon inlichtingen gevraagd over een specifiek product. Wat kinderen betreft (aantal=26.560) zijn de oproepen als volgt verdeeld: 41 % voor een geneesmiddel, 30 % voor een huishoudproduct, 6 % voor planten en paddestoelen, 6 % voor fytosanitaire producten. 5.Hulpbronnen Documentatiecentrum en pedagogische hulpmiddelen voor het publiek: Fondation pour la prévention des allergies, Voorzittersstraat 55, 1050 Brussel, tel. 02/ Verenigingen gespecialiseerd in de opsporing en ondersteuning van de zieken: Antigifcentrum, Militair Hospitaal Koningin Astrid, Bruynstraat, 1120 Neder-over-Heembeek, tel. 070/ (spoedgevallen), 02/ (administratie), fax. 02/ Conclusie Dagelijks komen we in onze omgeving in contact met een reeks stoffen die bij sommige mensen allergische reacties kunnen uitlokken. De gezondheidsproblemen die daaruit voortvloeien, zijn belangrijk in de mate dat ze frequent zijn en de getroffen personen hinderen. De methoden om de verantwoordelijk gestelde stoffen te identificeren, verbeteren voortdurend. Bepaalde gebaren in het dagelijks leven kunnen allergische problemen geven en zelfs ernstige ongevallen tot gevolg hebben (9). Het is dus van belang alle nodige maatregelen te nemen om deze allergische contacten zowel in de woonomgeving als in andere contexten te voorkomen. Hiertoe is een betere informatie over de verantwoordelijk gestelde producten en hun nefaste effecten Brussels Instituut voor Milieubeheer / Observatorium voor Milieugegevens 4 / 5

5 belangrijk, zowel voor het grote publiek als voor de actoren van de eerstelijnsgezondheidszorg, de artsen en apothekers, de medespelers op het vlak van gezondheidseducatie en de politieke besluitvormers om de individuele en collectieve maatregelen te nemen en de aanwezigheid van bepaalde schadelijke stoffen in onze dagelijkse omgeving te verminderen. Bronnen 1. Cabut C., Allergies et pseudo-allergies chimiques de l'environnement, Bijdrage in Le médecin généraliste et les risques pour la santé en relation avec l'environnement, Université de Liège, Faculté de Médecine. 2. Rylander R. & Mégevand I., Introduction à la médecine de l'environnemen,. Ed. Frison-Roche, Jaakkola J.J.K. & Miettinen P., Ventilation rate in office building and sick building syndrome, Occup Environ Med,; 52 : , Cabut C., Pesticides - toxicité chronique, effets hormonaux et immunitaires, Bijdrage in Le médecin généraliste et les risques pour la santé en relation avec l'environnement, Université de Liège, Faculté de Médecine. 5. Question Santé, L'ozone : à quel point est-il dangereux?, La lettre de la santé, 5 : 1-3, Cabut C., Pollution et risques pour la santé, Bijdrage in Le médecin généraliste et les risques pour la santé en relation avec l'environnement, Université de Liège, Faculté de Médecine. 7. Brooks B.O., Utter G.M., Debroy J.A. & Schimke R.D., Indoor air pollution: an edifice complex, Clinical Toxicology, 29(3) : , Servais P., Indoor Pollution : exposition aux formaldéhydes, Themafiches van de Belgische Federatie tegen Kanker, Februari Noirfalise A., Indoor pollution : pesticides et produits ménagers : sources et aspects toxicologiques, Bijdrage in Le médecin généraliste et les risques pour la santé en relation avec l'environnement, Université de Liège, Faculté de Médecine. 10. Dewaele P., L'ennemi dans la maison, Jl Médecin, 1103 : 2, Bessot J.C., Koperschmitt-Kubler M.C. et al., Isocyanate asthma in car painters : a study of 27 cases, Cah Med du travail XXXI, 1 : 35, Yveliang L. fon Guo, Bour J.W. et al., Prevalence of dermatoses and skin sensitisation associated with 13. use of pesticides in fruit farmers of southern Taiwan, Occup Environ Med, 53 : , Auteur(s) van de fiche BOULAND Catherine Brussels Instituut voor Milieubeheer / Observatorium voor Milieugegevens 5 / 5

Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking. Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012

Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking. Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012 Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012 Project Opdrachtgever: Afdeling Bioconversie Vereniging Afvalbedrijven Uitvoering: Expertise Centrum

Nadere informatie

Allergie begrijpen. Er zijn steeds meer mensen met allergie. Een allergie is een erfelijke aandoening** 29 % In België treft ze*:

Allergie begrijpen. Er zijn steeds meer mensen met allergie. Een allergie is een erfelijke aandoening** 29 % In België treft ze*: Ik informeer me Allergie begrijpen Er zijn steeds meer mensen met allergie JUIST: De WGO (Wereldgezondheidsorganisatie) rangschikt allergie op de 4 de plaats van chronische aandoeningen wereldwijd. In

Nadere informatie

Sublinguale immunotherapie. Handboek voor de patiënt

Sublinguale immunotherapie. Handboek voor de patiënt Sublinguale immunotherapie Handboek voor de patiënt Inleiding De behandeling van allergische ademhalingsziekten (rinitis, astma) is gebaseerd op de controle van de omgeving, het vermijden van allergenen,

Nadere informatie

Allergie voor Huisstofmijt

Allergie voor Huisstofmijt Allergie voor Huisstofmijt Wat zijn huisstofmijten? De huisstofmijt is een niet voor het blote oog zichtbaar spinachtig beestje dat in alle huizen voorkomt. Het beestje houdt zich met name op in het huisstof

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Allergisch contacteczeem

Allergisch contacteczeem Allergisch contacteczeem Wat is allergisch contacteczeem? De term eczeem wordt gebruikt voor huidafwijkingen, die gepaard kunnen gaan met jeuk, roodheid, kleine bobbeltjes (papels), blaasjes, natten en

Nadere informatie

12. CENTRAAL ZENUWSTELSEL

12. CENTRAAL ZENUWSTELSEL 1.Inleiding 12. CENTRAAL ZENUWSTELSEL Patiënten met een neurologische aandoening, ongeacht of die van vasculaire, infectieuze, degeneratieve, tumorale, toxische of metabolische aard is, worden geconfronteerd

Nadere informatie

FORMATION BÂTIMENT DURABLE : SANTE ET CONFORT OPLEIDINGBOUW DUURZAME GEBOUWEN : GEZONDHEID EN COMFORT 1

FORMATION BÂTIMENT DURABLE : SANTE ET CONFORT OPLEIDINGBOUW DUURZAME GEBOUWEN : GEZONDHEID EN COMFORT 1 OPLEIDINGBOUW DUURZAME GEBOUWEN : GEZONDHEID EN COMFORT 1 Gezondheidsproblemen// in/verband/met/de/bouw// en/de/bewoning/ van/een/gebouw/ Voordracht in het kader van de opleiding Duurzaam gebouw : GEZONDHEID

Nadere informatie

licht ontvlambaar licht ontvlambaar

licht ontvlambaar licht ontvlambaar Tipkaart 22.5 1,2-dichloorethaan (C2H4Cl2) Algemene gegevens CAS nr: 107-06-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-11-22-36/37/38 S-zinnen: : 53-45 licht ontvlambaar zeer giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

Wat is een allergie? Afweersysteem

Wat is een allergie? Afweersysteem De allergie survivalgids 15 Hoofdstuk 1 Wat is een allergie? Afweersysteem Voordat we uitleggen wat een allergie is, is het handig dat je eerst weet wat een afweersysteem is. Het afweersysteem van je lichaam

Nadere informatie

Ventilatie van woningen

Ventilatie van woningen Ventilatie van woningen Ventileren betekent: Verse buitenlucht naar binnen, Vervuilde binnenlucht naar buiten! Goed ventileren is 24 uur per dag ventileren 13 december 2012 Veel gestelde vragen zijn: Kan

Nadere informatie

Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt

Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt Keel-, neus- en oorheelkunde Immunotherapie bij hooikoorts en allergie voor huisstofmijt Wat is allergie? Allergie is een reactie van uw lichaam op bepaalde prikkelende stoffen waarbij het afweersysteem

Nadere informatie

17 AUGUSTUS 2015 DUURZAAMHEIDSVRAAGSTUK MILIEUVERVUILING EN ALLERGIEËN. Actuele Topics in Aardrijkskunde 2014-2015 GULIZAR HEYECAN 3SA2

17 AUGUSTUS 2015 DUURZAAMHEIDSVRAAGSTUK MILIEUVERVUILING EN ALLERGIEËN. Actuele Topics in Aardrijkskunde 2014-2015 GULIZAR HEYECAN 3SA2 17 AUGUSTUS 2015 DUURZAAMHEIDSVRAAGSTUK MILIEUVERVUILING EN ALLERGIEËN Actuele Topics in Aardrijkskunde 2014-2015 GULIZAR HEYECAN 3SA2 Inhoud 1. Allergieën (Bevolking)... 2 2. Oorzaken van allergieën (Biosfeer,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Huisdierallergie

PATIËNTEN INFORMATIE. Huisdierallergie PATIËNTEN INFORMATIE Huisdierallergie Introductie Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over huisdierallergie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen.

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Huisdierallergie

Patiëntenvoorlichting Huisdierallergie Patiëntenvoorlichting Huisdierallergie Dieren zijn niet weg te denken uit ons bestaan. Ze zijn in het huis aanwezig als huisdier, we komen ze tegen op het werk (denk hierbij aan boerderijdieren, proefdieren

Nadere informatie

Wat is allergie? Wat is hooikoorts?

Wat is allergie? Wat is hooikoorts? K.N.O. Allergie Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over allergie en de daarbij behorende klachten. Als u recent bij de KNO-arts bent geweest, die u heeft verteld dat allergie één van de

Nadere informatie

Allergie. Wat is luchtwegallergie? Wat is hooikoorts? Wat zijn de belangrijkste allergenen? Figuur 1. De huisstofmijt

Allergie. Wat is luchtwegallergie? Wat is hooikoorts? Wat zijn de belangrijkste allergenen? Figuur 1. De huisstofmijt Allergie Deze brochure biedt u informatie over luchtwegallergie en daarbij behorende klachten. Wat is luchtwegallergie? Allergie is een overgevoeligheidsreactie van het afweersysteem van het lichaam op

Nadere informatie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie

Dermatologie. Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Constitutioneel eczeem en (voedsel)allergie Dermatologie Veel ouders van kinderen, en ook volwassenen, denken dat een allergie de oorzaak is van eczeem. Zij komen met de vraag bij de huisarts

Nadere informatie

Allergie (allergische rhinitis)

Allergie (allergische rhinitis) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Allergie (allergische rhinitis) www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is allergie?... 3 Hooikoorts... 3 De belangrijkste allergenen... 3 Wat gebeurt er bij een allergieaanval?...

Nadere informatie

Gassen in containers Rol arbeidsgeneesheer EDPBW. Dr. Edelhart Kempeneers Wetenschappelijk adviseur Preventieadviseur-Arbeidsgeneesheer

Gassen in containers Rol arbeidsgeneesheer EDPBW. Dr. Edelhart Kempeneers Wetenschappelijk adviseur Preventieadviseur-Arbeidsgeneesheer Gassen in containers Rol arbeidsgeneesheer EDPBW Dr. Edelhart Kempeneers Wetenschappelijk adviseur Preventieadviseur-Arbeidsgeneesheer 5 februari 2010 Inhoud 1. 2. 3. 4. Situering Mogelijke stoffen Rol

Nadere informatie

Allergisch contacteczeem

Allergisch contacteczeem Allergisch contacteczeem Dermatologie Beter voor elkaar Allergisch contacteczeem Wat is allergisch contacteczeem? De term eczeem wordt gebruikt voor huidafwijkingen, die gepaard kunnen gaan met jeuk, roodheid,

Nadere informatie

Veilig openen van gegaste zeecontainers

Veilig openen van gegaste zeecontainers Veilig openen van gegaste zeecontainers Informatie voor medewerkers In deze brochure wordt omschreven hoe men op veilige wijze kan omgaan met (mogelijk) gegaste containers. Belangrijk: Het openen van mogelijk

Nadere informatie

Allergisch contacteczeem

Allergisch contacteczeem Dermatologie Allergisch contacteczeem i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is allergisch contacteczeem? De term eczeem wordt gebruikt voor huidafwijkingen, die gepaard kunnen gaan met jeuk,

Nadere informatie

M.C.S. MULTIPLE CHEMICAL SENSITIVITY

M.C.S. MULTIPLE CHEMICAL SENSITIVITY M.C.S. MULTIPLE CHEMICAL SENSITIVITY Meldpunten milieu/gezondheid Vroeger MGM: Meldp.Gezondh.&Milieu uitgebreide melding; begeleiding; uitgebreide rapportage Nu: Vereniging Leefmilieu: korte vragenlijst;

Nadere informatie

KNO. Niezen, loopneus en jeukende ogen

KNO. Niezen, loopneus en jeukende ogen KNO Niezen, loopneus en jeukende ogen Niezen, loopneus en jeukende ogen Een allergie is een veranderde reactie op prikkels die door bepaalde stoffen, allergenen genoemd, worden veroorzaakt. Allergenen

Nadere informatie

Allergie. Allergische rhinitis: een loopneus of verstopte neus

Allergie. Allergische rhinitis: een loopneus of verstopte neus Allergie Allergische rhinitis: een loopneus of verstopte neus 2 Deze folder geeft u informatie over wat de KNO-arts in het CWZ met u bespreekt, zodat u zich kunt voorbereiden op het gesprek of na het gesprek

Nadere informatie

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch Algemene gegevens CAS nr: 50-00-0 EU-etikettering: R-zinnen: 23/24/25-34-40-43 S-zinnen: (1/2)-26-36/37/39-45-51 giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 351-331-311-301-314-335-317 acuut toxisch doelorgaan

Nadere informatie

Gevarenaanduidingen (H)

Gevarenaanduidingen (H) Gevarenaanduidingen (H) H200 H201 H202 H203 H204 H205 H220 H221 H222 H223 H224 H225 H226 H228 H240 H241 H242 H250 H251 H252 Instabiele ontplofbare stof. Ontplofbare stof; gevaar voor massa-explosie. Ontplofbare

Nadere informatie

03 - Informatie over de sublinguale immonutherapie

03 - Informatie over de sublinguale immonutherapie 03 - Informatie over de sublinguale immonutherapie Inhoud Wat is een allergie eigenlijk?... 1 Waarom is een behandeling nodig?... 1 Welke behandelingsvormen zijn mogelijk?... 2 Wat betekent 'specifieke

Nadere informatie

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN Bij de bewerking van hout komt bijna onvermijdelijk houtstof vrij. Blootstelling aan houtstof, met name inademing, brengt risico's voor de gezondheid met zich mee. Houtstof

Nadere informatie

Registratie-richtlijnen F002 BEROEPSCONTACTDERMATOSEN

Registratie-richtlijnen F002 BEROEPSCONTACTDERMATOSEN BEROEPSCONTACTDERMATOSEN 1 (202: Dermatiden en dermatosen, veroorzaakt door wetenschappelijk erkende allergenen of irritatieve stoffen in het arbeidsmilieu, die niet onder andere posten zijn opgenomen)

Nadere informatie

Informatie over. Hooikoorts. en andere allergische reacties

Informatie over. Hooikoorts. en andere allergische reacties Informatie over Hooikoorts en andere allergische reacties Inhoud Hooikoorts 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Voorkomen van hooikoorts 4 Andere allergische reacties 5 Klachten en symptomen 5 Wanneer

Nadere informatie

1. Wat is SLITone en waarvoor wordt het gebruikt?

1. Wat is SLITone en waarvoor wordt het gebruikt? BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER SLITone 200 STU, oplossing voor oraal gebruik Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T Gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Mijn kind heeft eczeem?

Mijn kind heeft eczeem? FONDATION Mijn kind heeft eczeem? Informatie voor de ouders en voor de leerkrachten Dokter Jacques ROBERT Pediater - Allergoloog Gerealiseerd door de STICHTING VOOR ATOPISCHE DERMATITIS Eczeem begrijpen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GRAZAX, lyophilisaat voor oraal gebruik 75.000-SQ-T Gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees de hele bijsluiter

Nadere informatie

05 - Informatie over binnenhuisallergie

05 - Informatie over binnenhuisallergie 05 - Informatie over binnenhuisallergie Inhoud Wat zijn binnenhuisallergenen?... 1 Wat weet men eigenlijk over binnenhuisallergenen?... 2 De behandeling van binnenhuisallergie... 3 Tabel met de meest voorkomende

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen

DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen Materiële gevaren Klasse 2.1 Ontplofbare stoffen, instabiele ontplofbare stoffen H200 Instabiele ontplofbare stof. Subklasse 1.1 H201 Ontplofbare stof; gevaar voor

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Grazax 75.000 SQ-T lyophilisaat voor oraal gebruik gestandaardiseerd allergeenextract van pollen van Timotheegras (Phleum pratense) Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

01 - Informatie over de behandeling van allergieën

01 - Informatie over de behandeling van allergieën 01 - Informatie over de behandeling van allergieën Inhoud Wat is een allergie eigenlijk?... 1 Waarom is een behandeling nodig?... 1 Welke behandelingsvormen zijn mogelijk?... 2 Wat betekent 'specifieke

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

Hooikoorts en andere allergische reacties. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Hooikoorts en andere allergische reacties. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Hooikoorts en andere allergische reacties Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Hooikoorts 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 6 Voorkomen van hooikoorts

Nadere informatie

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux.

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux. Ventileren Antwoorden op de meest gestelde vragen 1. Waarom deze brochure? Goed ventileren is enorm belangrijk. Niet alleen omdat frisse en schone lucht in huis prettig is, maar vooral omdat het gezond

Nadere informatie

Vlooien zijn parasieten die leven van het bloed van een groot aantal warmbloedige dieren.

Vlooien zijn parasieten die leven van het bloed van een groot aantal warmbloedige dieren. Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Vlooien zijn insecten die zich voeden door bloed op te zuigen van een gastdier. Vlooien hebben geen vleugels, maar hebben sterke

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN, VOLKSGEZONDHEID EN LEEFMILIEU 14 DECEMBER 1998. - Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 24 mei 1982 houdende reglementering van het in de handel

Nadere informatie

Gezond. Wonen. de lucht in huis en uw gezondheid. Hoofdvestiging. Van Hogendorpstraat 50. 3201 WD Spijkenisse T (0181) 65 24 00 F (0181) 65 24 01

Gezond. Wonen. de lucht in huis en uw gezondheid. Hoofdvestiging. Van Hogendorpstraat 50. 3201 WD Spijkenisse T (0181) 65 24 00 F (0181) 65 24 01 GGD Zuidhollandse Eilanden/Uitgave juni 2004. de lucht in huis en uw gezondheid Hoofdvestiging Van Hogendorpstraat 50 3201 WD Spijkenisse T (0181) 65 24 00 F (0181) 65 24 01 E info@ggd-zhe.nl W www.ggd-zhe.nl

Nadere informatie

26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL

26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL 1.Inleiding 26. OPINIEPEILING INZAKE LUCHTVERVUILING IN BRUSSEL In het kader van de voorbereiding van het opstellen van een gewestelijk plan voor de bescherming van de luchtkwaliteit, werd in juli 1998

Nadere informatie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie

Centrumlocatie. Voedselprovocatie. Afdeling Allergologie Centrumlocatie Voedselprovocatie Afdeling Allergologie Met u is afgesproken dat u een voedselprovocatie zult doen. Dit is tot op heden de enige test waarin nagegaan kan worden of u een echte reactie krijgt

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Delphi 0,1% crème Triamcinolonacetonide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Delphi 0,1% crème Triamcinolonacetonide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Delphi 0,1% crème Triamcinolonacetonide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen

Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Dynamisch hulpmiddel ter ondersteuning van het advies inzake de correcte ventilatie van woningen Pieter Logghe, Departement Gezondheid en Binnenhuisvervuiling, Leefmilieu Brussel Ventilatie hangt onlosmakelijk

Nadere informatie

Luchtvervuiling in huis

Luchtvervuiling in huis Luchtvervuiling in huis Auteur: de intermutualistische werkgroep 'Milieu en gezondheid'. Meer info of vragen? milieu@intermut.be Inhoud 1 Inleiding...1 2 Oorzaken...2 2.1 Airconditioning...2 2.2 Bouwmaterialen...2

Nadere informatie

BIJSLUITER ATROVENT 0,25 mg/2 ml verneveloplossing ATROVENT 0,50 mg/2 ml verneveloplossing

BIJSLUITER ATROVENT 0,25 mg/2 ml verneveloplossing ATROVENT 0,50 mg/2 ml verneveloplossing BIJSLUITER ATROVENT 0,25 mg/2 ml verneveloplossing ATROVENT 0,50 mg/2 ml verneveloplossing Lees de hele bijsluiter aandachtig door alvorens dit geneesmiddel te gebruiken. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

Allergische rhinitis bij kinderen

Allergische rhinitis bij kinderen Allergische rhinitis bij kinderen Dr. Jurjan R. de Boer KNO heelkunde Martini Ziekenhuis Epidemiologie Prevalentie allergische en niet allergische rhinitis in Nederland: 150 200 per 1000 personen/jaar

Nadere informatie

Productnaam Zône Brandspiritus 85%

Productnaam Zône Brandspiritus 85% 1. Identificatie van het product Productnaam : Brandspiritus 85% Tel.nr.voor noodgevallen : Nationaal Vergiftigingen Centrum Tel.nr: 030-2748888 (Uitsluitend voor een behandelend arts bij vergiftiging)

Nadere informatie

BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er. LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten

BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er. LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten BIJSLUITER: Informatie voor de gebruik(st)er LYSOMUCIL 600 mg bruistabletten (Acetylcysteïne) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel kan

Nadere informatie

Immunotherapie. Behandeling van allergische klachten van de luchtwegen

Immunotherapie. Behandeling van allergische klachten van de luchtwegen Immunotherapie Behandeling van allergische klachten van de luchtwegen Door onduidelijke oorzaken komen allergieën tegenwoordig vaker voor dan vroeger. Soms in lichte en soms in ernstige mate. Een allergie

Nadere informatie

Allergie voor huisstofmijt

Allergie voor huisstofmijt Allergie voor huisstofmijt Allergie voor huisstofmijt Uw kind heeft klachten van astma of van allergische rhinitis ( hooikoorts ). Bovendien heeft bloedonderzoek of een huidpriktest een positieve uitslag

Nadere informatie

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Binnenluchtkwaliteit Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Logo Antwerpen vzw Borstkanker Roken Vaccinaties Ongevallen Geestelijke gezondheid Voeding & beweging Milieu & Gezondheid Goed of fout? Binnen

Nadere informatie

Nano Green World AirQuality Interior SelfClean

Nano Green World AirQuality Interior SelfClean Nano Green World AirQuality Interior SelfClean Op basis van Nanotechnologie Luchtreiniging met licht Hygiëne Actieve luchtverfrissing Easy to Clean eigenschappen Inhoud Introductie Nano Green World...

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. NUSO-SAN menthol 1mg/ml neusspray, oplossing. Xylometazoline hydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. NUSO-SAN menthol 1mg/ml neusspray, oplossing. Xylometazoline hydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER NUSO-SAN menthol 1mg/ml neusspray, oplossing Xylometazoline hydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor

Nadere informatie

Presentatie van de statistische en analytische resultaten van het project «Evaluatie van het binnenmilieu in kinderdagverblijven»

Presentatie van de statistische en analytische resultaten van het project «Evaluatie van het binnenmilieu in kinderdagverblijven» Presentatie van de statistische en analytische resultaten van het project «Evaluatie van het binnenmilieu in kinderdagverblijven» 1 Presentatie van het PROJECT 2 DOELSTELLINGEN van het PROJECT Preventie

Nadere informatie

12. Welke medicijnen schrijft uw arts voor?... 12 13. Tot Slot... 13

12. Welke medicijnen schrijft uw arts voor?... 12 13. Tot Slot... 13 Allergie KNO Inhoudsopgave 1. Inleiding... 5 2. Wat is allergie?... 5 3. Wat is hooikoorts?... 5 4. Wat zijn de belangrijkste allergenen?... 6 5. Welke klachten worden veroorzaakt door allergie?... 7

Nadere informatie

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

Allergie. KNO-heelkunde. Oorzaken en behandeling van een overgevoeligheidsreactie. Inleiding

Allergie. KNO-heelkunde. Oorzaken en behandeling van een overgevoeligheidsreactie. Inleiding KNO-heelkunde Allergie Oorzaken en behandeling van een overgevoeligheidsreactie Inleiding U bent bij de kno-arts geweest met allergieklachten. Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over allergie

Nadere informatie

Allergie voor huisstofmijt

Allergie voor huisstofmijt Allergie voor huisstofmijt Afdelingen allergologie, keel-, neus- en oorheelkunde, kindergeneeskunde en longziekten Allergie voor huisstofmijt Huisstofmijtallergie kan zich uiten in klachten van de luchtwegen.

Nadere informatie

Rhinofebryl 240 mg/3,2 mg harde capsules

Rhinofebryl 240 mg/3,2 mg harde capsules Roundup Pagina 1 van 5 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker Paracetamol en chloorfenaminemaleaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Allergie. Wat is hooikoorts? Wat is allergie? Wat gebeurt er bij een allergieaanval? Hoe werkt de neus?

Allergie. Wat is hooikoorts? Wat is allergie? Wat gebeurt er bij een allergieaanval? Hoe werkt de neus? KNO Allergie Allergie In deze folder vindt u informatie over allergie, de klachten en andere aspecten die te maken hebben met allergie. Wat is allergie? Allergie is een overgevoeligheidsreactie van het

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling

Samenvatting. Vraagstelling Samenvatting Vraagstelling Op verzoek van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid leidt de Commissie Gezondheid en beroepsmatige blootstelling aan stoffen (GBBS) van de Gezondheidsraad, gezondheidskundige

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Allergologie Immunotherapie met inhalatieallergenen

Interne Geneeskunde Allergologie Immunotherapie met inhalatieallergenen Interne Geneeskunde Allergologie Immunotherapie met inhalatieallergenen Desensibilisatie Interne Geneeskunde Allergologie Inleiding U reageert allergisch op stuifmeel, huisstofmijt, of huidschilfers van

Nadere informatie

ventileren wonen met karakter

ventileren wonen met karakter ventileren wonen met karakter goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht

Nadere informatie

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6 V E I L I G H E I D S I N F O R M A T I E B L A D 9 1 / 1 5 5 / C E E SUBESTA REINIGINGSPRODUCTEN 1. IDENTIFICATIE Product benaming: SUBESTA 25 Leverancier: SUBESTA Toby Verkerk 2406 GA ALPHEN AAN DEN

Nadere informatie

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie) Bijlagen 1. RESULTATEN ENQUÊTE DEDICATED RESEARCH OMTRENT ROOKVRIJE CAFÉS 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 2. INFORMATIEFICHE PASSIEF ROKEN Passief roken = passief ziek worden Eindelijk is het zover: vanaf 1

Nadere informatie

1 LABIMA nv R CALM EMULSIE - BIJSLUITER p. 1

1 LABIMA nv R CALM EMULSIE - BIJSLUITER p. 1 1 LABIMA nv R CALM EMULSIE - BIJSLUITER p. 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER R Calm 20 mg/g emulsie voor cutaan gebruik difenhydramine hydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit

Nadere informatie

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren Saneren Uw huis saneren Astma kan de kwaliteit van leven behoorlijk beïnvloeden. Om te zorgen dat u of uw kind zo min mogelijk klachten hebben is uw eigen inzet van het grootste belang! Naast het juist

Nadere informatie

Opleiding in de milieuvriendelijke keuze van bouwmaterialen dag 8: de afwerking verf, pleister, oliën en vernis

Opleiding in de milieuvriendelijke keuze van bouwmaterialen dag 8: de afwerking verf, pleister, oliën en vernis Opleiding in de milieuvriendelijke keuze van bouwmaterialen dag 8: de afwerking verf, pleister, oliën en vernis Binnenhuisvervuiling en gezondheid: bijdrage van de afwerkingsmaterialen Dr Sc Catherine

Nadere informatie

BIJSLUITER. Klik hier om Aureomycine ung opht 1 x 5g 1% online te bestellen.

BIJSLUITER. Klik hier om Aureomycine ung opht 1 x 5g 1% online te bestellen. BIJSLUITER 1 Bijsluiter: informatie voor de gebruiker AUREOMYCIN 1% oogzalf Chloortetracyclinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Loratadine EG 10 mg tabletten Werkzaam bestanddeel: loratadine

Loratadine EG 10 mg tabletten Werkzaam bestanddeel: loratadine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Loratadine EG 10 mg tabletten Werkzaam bestanddeel: loratadine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

BIJSLUITER : Informatie voor de gebruik(st)er. NACTOP 200 mg granulaat voor drank

BIJSLUITER : Informatie voor de gebruik(st)er. NACTOP 200 mg granulaat voor drank BIJSLUITER : Informatie voor de gebruik(st)er NACTOP 200 mg granulaat voor drank (Acetylcysteïne) Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel

Nadere informatie

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen:

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Doel Het doel van deze instructie is om gevaarlijke stoffen in het algemeen te bespreken om de werknemers bewust te maken van de alom aanwezige gevaren en hoe hiermee

Nadere informatie

Dermatologie. Urticaria. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Dermatologie. Urticaria. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Dermatologie Urticaria Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat is urticaria? Urticaria (urtica = brandnetel) is de medische naam voor netelroos of

Nadere informatie

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012

Voedselprovocatie. Havenziekenhuis. april 2012 Voedselprovocatie april 2012 Een allergie is een reactie van het afweersysteem van het lichaam gericht tegen niet schadelijke stoffen als stuifmeel, huidschilfers of voedingsmiddelen met allergische klachten

Nadere informatie

Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd.

Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd. VENTILEREN Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd. Met ventilatie kan worden voorkomen dat hinderlijke

Nadere informatie

De longverpleegkundige

De longverpleegkundige De longverpleegkundige De longverpleegkundige Van uw longarts heeft u de eerste informatie gekregen over uw aandoening en de klachten die daarmee gepaard gaan. Vervolgens heeft de longarts u verwezen naar

Nadere informatie

Centrumlocatie. Huisdierenallergie. Afdeling Allergologie

Centrumlocatie. Huisdierenallergie. Afdeling Allergologie Centrumlocatie Huisdierenallergie Afdeling Allergologie Dieren zijn niet weg te denken uit ons bestaan. Ze zijn in het huis aanwezig als huisdier, we komen ze tegen op het werk (denk hierbij aan boerderijdieren,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Benzac Wash 5%, suspensie Benzoylperoxide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Benzac Wash 5%, suspensie Benzoylperoxide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Benzac Wash 5%, suspensie Benzoylperoxide Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel kan zonder

Nadere informatie

Dermatologie. Urticaria. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Urticaria. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Urticaria i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is urticaria? Urticaria (urtica = brandnetel) is de medische naam voor netelroos of galbulten. Het is een huiduitslag die vaak heftig

Nadere informatie

Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte. Huub Agterberg 035 6880306

Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte. Huub Agterberg 035 6880306 Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte Huub Agterberg 035 6880306 Inhoud Huid-longwerkgroep NCVB Doel werkgroep Werkwijze Voorbeeld: bierfabriek Voorbeeld; werkkleding Meest gesignaleerde

Nadere informatie

Werkgerelateerde blootstelling aan enzymen; een introductie

Werkgerelateerde blootstelling aan enzymen; een introductie Werkgerelateerde blootstelling aan enzymen; een introductie Tim Meijster 1,2, Inge Wouters 1, Dick Heederik 1, Jelena Bogdanovic 1, Gert Doekes 1 1 Universiteit Utrecht, Institute for Risk Assessment Sciences

Nadere informatie

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! maart 2008 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Acetylcysteine EG 600 mg, bruistabletten acetylcysteïne Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid.

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid. Algemene gegevens CAS nr: 7803-51-2 EU-etikettering: R-zinnen: 12, 17, 26, 34, 50 S-zinnen: (1/2), 28, 36/37, 45, 61, 63 licht ontvlambaar zeer giftig milieugevaarlijk CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

Atopisch eczeem Wat is atopisch eczeem? Hoe ontstaat atopisch eczeem?

Atopisch eczeem Wat is atopisch eczeem? Hoe ontstaat atopisch eczeem? Atopisch eczeem Wat is atopisch eczeem? Atopisch eczeem, ook wel constitutioneel eczeem genoemd, is een veel voorkomende huidaandoening die behoort tot het atopiesyndroom. Bij dit syndroom ontstaan ontstekingsreacties

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Hyperthyreoïdie is een ziekte die wordt veroorzaakt door een overmatige hoeveelheid schildklierhormonen. Schildklierhormonen

Nadere informatie

Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren

Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren Hooikoorts, allergie voor huisstofmijt of huisdieren Ongeveer één op de tien mensen heeft er last van. Niezen, een vol hoofd, jeuk aan de neus, een loopneus... het wijst op een gewone verkoudheid. Maar

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_

Patiënteninformatie. Behandeling met APD. Gebruik en bijwerkingen. 1234567890-terTER_ Patiënteninformatie Behandeling met APD Gebruik en bijwerkingen 1234567890-terTER_ Behandeling met APD U heeft een afspraak in Tergooi voor een behandeling APD. Onze artsen en medewerkers doen er alles

Nadere informatie