Handels- en investeringscijfers Canada-Nederland 1 september 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handels- en investeringscijfers Canada-Nederland 1 september 2016"

Transcriptie

1 Handels- en investeringscijfers Canada-Nederland 1 september Samenvatting Canada behoort tot de vijfentwintig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Canada had in 2015 een omvang van bijna ruim 4,6 miljard euro (inclusief diensten was dat circa 7,3 miljard euro). Daarbij beliep de Nederlandse goederenexport bijna 2,3 miljard euro. Daarnaast voerde Nederland in 2015 voor 3 miljard euro aan diensten naar Canada uit. Nederlandse ondernemingen hadden eind 2014 volgens DNB-cijfers belangen ter grootte van 23,8 miljard euro (FDI, directe buitenlandse investeringen) in Canada. 2. Economie en buitenlandse handel Het gemiddelde inkomen in het welvarende Canada bedroeg in 2015 volgens EIU USD (gecorrigeerd voor koopkrachtpariteiten (PPP)) 2 per inwoner (35,9 miljoen inwoners). Ter vergelijking: het Nederlandse gemiddelde bbp bedroeg in US dollar 3 (EIU, 2016). Het bbp van Canada beliep in 2015 volgens EIU miljard US dollar. Dit was 162% van het Nederlandse bbp (755 miljard US dollar (680 miljard euro)). De Canadese economie is qua omvang volgens het IMF de 10 e van de wereld. Volgens EIU groeit het Canadese bbp dit en volgend jaar met respectievelijk 1,3% en 2,1% (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar, zie fig. 1) Figuur 1 Economische ontwikkeling Canada 1 Dit overzicht is in opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken gemaakt. 2 Dit wil zeggen dat gecorrigeerd is voor de feitelijke koopkracht van een US dollar in het betreffende land. In het ene land kun je voor een US dollar (of euro) meer goederen of diensten kopen dan in een ander land. Ergo, in het ene land kun je van een inkomen van US dollar prima rondkomen, terwijl in het andere land dit bedrag amper voldoende is om fatsoenlijke huisvesting voor een half jaar te financieren. 3 De Nederlandse koopkracht per inwoner lag in % hoger dan het EU-gemiddelde (Eurostat, 2016). Hiermee behoorde Nederland tot top-3 van EU-lidstaten met het hoogste inkomen per inwoner. Canada is welvarender dan de meeste EU-landen.

2 De hoge Canadese welvaart is gestoeld op een combinatie van een hoge arbeidsparticipatie (OECD, 2015) en hoge arbeidsproductiviteit (Conference Board, 2016, mede de resultante van het hoge opleidingsniveau, zie hieronder). Eind 2014 werkte 72,5% van de (potentiële) Canadese beroepsbevolking, tegenover 68,5% in de VS en gemiddeld 65,1% in de EU-28 (OECD, 2015). Op de Human Development Index van de VN deze index kijkt breder dan het bbp per hoofd (PPP), namelijk ook naar levensverwachting/gezondheidszorg en analfabetisme/opleidingsniveau staat Canada 9 e (Australië staat 2 e, NL 5 e, de VS 8 e, Nieuw Zeeland 9 e en het VK 14 e ). Canada heeft een in mondiaal en regionaal perspectief goed ondernemingsklimaat. Het World Economic Forum (WEF) plaatst het land op een 13 e positie qua meest aantrekkelijk vestigings- en investeringsklimaat (GCI , in totaal kent deze ranglijst 140 landen, zie fig. 2). Canada scoort bij WEF beter dan 22 EU-lidstaten. IMD (2016) plaatst Canada op de 10e plek van haar ranglijst, de 2016 IMD World Competitiveness Scoreboard (NL staat hierop 8 e, de VS 3 e ). Figuur 2 Canada s score op WEF-ranglijst 2 van 19

3 Op Doing Business 4 deze ranglijst van de Wereldbank kijkt naar een geringer aantal indicatoren dan die van het WEF scoort Canada een 14 e plaats (van in totaal 189 landen, zie figuur 3). Daarmee heeft Canada een prima notering. Een sterk punt van de Canadese economie betreft de goede ordening van productmarkten. Volgens IMD (2016) scoort Canada op dit terrein wereldwijd een 2 e plek. Daarbij gaat het erom dat de marktordening zodanig is dat oneerlijke concurrentie (via monopolies, kartelafspraken, etc.) wordt voorkomen. Dus dat bedrijven weinig tot geen ruimte hebben om hun klanten (andere bedrijven, overheden en consumenten) te veel voor hun producten en diensten te laten betalen. Nederland scoort bij het tegengaan van oneerlijke concurrentie mondiaal de 5 e plaats, terwijl de VS op de 22 e positie en Mexico op de 43 e plek staan (IMD, 2016). Een ander sterk punt van het Canadese ondernemingsklimaat is de goed opgeleide beroepsbevolking die tot de hoogst opgeleide van alle OECD-lidstaten behoort (OECD, 2015). Ook scoren Canadese scholieren in vergelijking met andere OECD-landen bijzonder goed het PISA-onderzoek dat hen toetst op onder meer reken- en taalvaardigheid (OECD, 2013). 4 Deze ranglijst meet het gemak waarmee in een land zaken kan worden gedaan. Daarbij wordt onder meer gekeken naar het starten van een bedrijf, het verkrijgen van een bouwvergunning, een elektriciteitsaansluiting en krediet, het registeren van eigendom, de mate van bescherming van investeerders, grensoverschrijdend kunnen handelen en de kosten daarvan en de mogelijkheid om contracten nageleefd te krijgen (functioneren van rechtbank (proceslengte, objectiviteit) e.d.). 3 van 19

4 Op de Corruption Perception Index van Transparency International deze organisatie wordt vaak de internationale "corruptiewaakhond" genoemd staat Canada op de 9 e positie (van in totaal 167 landen, zie figuur 4). Het innovatievermogen van de Canadese economie rekent INSEAD-WIPO in hun Global Innovation Index 2016 tot de twintig grootste van de wereld (zie Met een 15 e positie ligt het vernieuwingsvermogen van het Canadese bedrijfsleven lager dan dat van de VS (4 e ), het VK (3 e ) en NL (9 e ), maar hoger dan in veel EU-lidstaten. Figuur 3 Canada s score op Doing Business-ranglijst 4 van 19

5 Figuur 4 Canada s score op Corruption Perception Index Export groeit steviger dan invoer De buitenlandse handel van Canada is in de afgelopen jaren flink opgelopen (zie tabel 1). Voor dit en de komend jaar verwacht EIU een voortgaande stijging van de buitenlandse handel, waarbij de export duidelijk sneller groeit dan de invoer. Tabel 1: Buitenlandse goederen- en dienstenhandel, %-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar Uitvoer Invoer ,8 5, ,6 3, ,8 1, ,3 1, ,4 0, ,9 0, ,6 2,2 Bron: Economist Intelligence Unit, Kader - Belangrijkste Canadese export- en importproducten (in miljarden Canadese dollars in 2015) Export Import Energieproducten 83,9 miljard Consumptiegoederen 117,5 miljard Auto s en auto-onderdelen 87,1 miljard Auto s en auto-onderdelen 100,4 miljard 5 van 19

6 Consumptiegoederen 69,4 miljard Elektronica en elektronische app. 63,3 miljard Hout en bouwmateriaal 39,8 miljard Industriële machines en app. 53,7 miljard Bron: EIU, Belangrijkste handelspartners en positie van Nederland De VS zijn verreweg de belangrijkste handelspartners van Canada (zie tabel 2A en 2B): krap 77% van de Canadese goederenexport ging in 2015 naar de VS, terwijl ruim 53% van de import uit de VS afkomstig was. Nederland staat in de top-10 van belangrijkste Canadese exportmarkten voor goederen; we staan op de 9 e positie als belangrijkste Canadese exportmarkt (zie tabel 2A). In 2015 ging 0,7% van de goederenexport naar Nederland. Tabel 2A: Voornaamste Canadese exportpartners (bedragen x euro) Importers Exported value in 2013 Exported value in 2014 Exported value in 2015 Totale waarde Canadese goederenexport United States of America China United Kingdom Japan Mexico India Korea, Republic of Hong Kong, China Netherlands Germany France Belgium Italy Brazil United Arab Emirates Australia Bron: ITC, Als goederenleverancier is Nederland voor Canada het 16 e importland (zie tabel 2B). In 2015 kwam 0,6% van de goederenimport uit Nederland. 6 van 19

7 Tabel 2B: Voornaamste Canadese importpartners (bedragen x euro) Exporters Imported value in 2013 Imported value in 2014 Imported value in 2015 Totale waarde Canadese goederenimport United States of America China Mexico Germany Japan United Kingdom Korea, Republic of Italy France Taiwan Switzerland Viet Nam India Canada Brazil Netherlands Bron: ITC, Kader - Toelichting bij cijferverschillen totale in- en uitvoerwaarden De diverse tabellen in dit document bevatten (o.a.) de totale uit- en invoerwaarde van Nederlandse goederenhandel met Canada. De cijfers in tabel 3 en 4 stammen van het CBS. In de tabellen 2A en 2B staan de cijfers met de belangrijkste handelspartners van Canada. Deze handelscijfers stammen van het ITC (onderdeel van UNCTAD). Helaas blijken deze cijfers af te wijken van de CBS-cijfers. Dit komt vaak voor. De oorzaak is in belangrijke mate terug te voeren op verschillen in meten/betrouwbaarheid van meetmethode. De CBS-cijfers geven o.i. een (veel) getrouwer beeld van de Nederlandse totale handel met Canada dan die van ITC. Wel geven de ITC-cijfers een goede indicatie van de omvang/importantie van de verschillende Canadese handelspartners. Handel vanuit Nederlands perspectief Canada behoort tot de vijfentwintig belangrijkste Nederlandse exportmarkten. Onze goederenexport naar Canada bedroeg in 2015 volgens het CBS ruim 3 miljard euro (zie tabel 3, ook voor de samenstelling), tegenover krap 1,7 miljard euro in De export was in ,7% van onze totale goederenexport ter 7 van 19

8 hoogte van 427 miljard euro. Canada was in 2015 de 24 e exportmarkt voor goederen van Nederland (zie tabel A in de bijlagen). Daarnaast voerde Nederland in 2015 voor miljoen euro aan diensten naar Canada uit (zie tabel B in de bijlagen). Daarmee was het land de 12 e Nederlandse exportmarkt voor diensten. 8 van 19

9 Tabel 3: Nederlandse goederenuitvoer naar Canada, bedragen x euro (volgens SITC-indeling) Totale Nederlandse goederenuitvoer Voeding en levende dieren Dranken en tabak Grondstoffen Minerale brandstoffen Dierlijke en plantaardige oliën Chemische producten Fabricaten Machines en vervoermaterieel Diverse gefabriceerde goederen Niet afzonderlijk genoemde goederen Bron: CBS, De Nederlandse goederenimport uit Canada had in 2015 volgens het CBS een waarde van 1,6 miljard euro (zie tabel 4, ook voor de samenstelling), tegenover 1,5 miljard in De invoerwaarde in 2015 was 0,4% van onze totale goederenimport (ter hoogte van 378 miljard euro). Canada was voor Nederland in 2015 het 36 e invoerland van goederen. In 2015 importeerde Nederland voor 758 miljoen euro aan Canadese diensten (zie tabel C in de bijlagen). Tabel 4: Nederlandse goedereninvoer uit Canada, bedragen x euro (volgens SITC-indeling) Totaal Nederlandse goedereninvoer Voeding en levende dieren Dranken en tabak Grondstoffen Minerale brandstoffen Dierlijke en plantaardige oliën Chemische producten Fabricaten Machines en vervoermaterieel Diverse gefabriceerde goederen Niet afzonderlijk genoemde goederen Bron: CBS, van 19

10 3. Directe buitenlandse investeringen De gecumuleerde Nederlandse directe buitenlandse investeringen (FDI) 5 (standencijfers en FDI-cijfers exclusief BFI s (Bijzondere Financiële Instellingen 6 )) in Canada bedroegen volgens de Nederlandsche Bank (DNB) eind ,8 miljard euro (zie tabel 5). DNB heeft nog geen cijfers voor specifieke landen voor T.i: de totale waarde van Nederlandse FDI in de wereld bedroeg eind miljard euro (DNB, 2015). Het VK was in 2014 de grootste Nederlandse bestemming van FDI (met 108,8 miljard euro, stand ultimo 2014), gevolgd door Zwitserland (102,7 miljard euro), de VS (74,2 miljard euro), Luxemburg (66,4 miljard), België (66,1 miljard), Duitsland (59,6 miljard) en Frankrijk (43,4 miljard). Canada was het 10 e bestemmingsland. De gecumuleerde waarde van alle FDI in Canada bedroeg eind miljard US dollar (World Investment Report 2015, UNCTAD, 2016, standen), tegenover 325 miljard US dollar in De FDI/bbp-ratio voor Canada bedroeg in ,7%. Het land scoort hiermee in internationaal perspectief behoorlijk hoog. Ter vergelijking: voor Griekenland bedroeg de FDI/bbp-verhouding 15,2%, voor Duitsland 20,9%, voor Nieuw Zeeland 38,8%, Australië 39,1%, Tsjechië 69,4% en voor Nederland 91,8% 7. In Zwitserland ligt het cijfer boven de 100%. Nederland had volgens de DNB-cijfers met een FDI-omvang van 23,7 miljard euro in 2014 een aandeel van circa 3,3% in de totale inkomende FDI in Canada 8. De Canadese FDI in Nederland beliepen eind miljoen euro. Ze waren een bescheiden deel van de totale inkomende FDI; de totale waarde van alle FDI in Nederland bedroeg eind miljard euro (DNB, 2015). 5 Directe buitenlandse investeringen (FDI) zijn investeringen door buitenlandse ondernemingen, waarbij de buitenlandse onderneming (mede)zeggenschap verkrijgt over het bedrijf waarin wordt geïnvesteerd. Het kan de vorm hebben van onder meer een participatie (als een joint venture), een totale overname of een geheel van de grond af op te bouwen dochteronderneming. Voor de volledigheid: FDI omvatten geen aankopen van aandelen door beleggers of speculanten. De "stock"- of standencijfers vertegenwoordigen de gecumuleerde waarde van alle in het verleden tot heden gedane FDI. (Deze omvatten de totale waarde van de vorderingen en verplichtingen van ondernemingen ten opzichte van het buitenland op een bepaald moment. De standen omvatten de gecumuleerde transacties, aangepast voor prijs-, wisselkoers- en overige mutaties (waaronder goodwill) en betreffen zowel kapitaaldeelnemingen als alle overige financiële transacties tussen gelieerde ondernemingen (leningen, ingehouden winsten, mutaties in rekeningen-courant, storting van werkkapitaal), evenals de aan- en verkoop van onroerend goed). 6 BFI's worden in de volksmond brievenbusfirma's genoemd. Ondernemingen (dus) die veelal om fiscale redenen formeel/juridisch in een land zijn gevestigd zonder dat sprake is van wezenlijke feitelijke economische activiteiten in dat land zelf. DNB omschrijft BFI's (Bijzondere Financiële Instellingen) als "ondernemingen of instellingen, ongeacht de rechtsvorm, welke ingezetenen zijn en waarin niet-ingezetenen, direct of indirect, via aandelenkapitaal of anderszins deelnemen en die tot doel hebben, of zich in belangrijke mate bezighouden met, het ontvangen van middelen van nietingezetenen en het doorbetalen daarvan aan niet-ingezetenen" (DNB, 2011). De economische bijdrage van de brievenbusfirma s aan de Nederlandse economie is 3 tot 3,4 miljard euro inclusief alle belastinginkomsten (SEO, 2013). Volgens de Volkskrant (13 oktober 2015) kent Nederland van deze firma s. 7 Overigens is naast het percentage ook de aard van de FDI van belang om meer te kunnen zeggen over de totale impact (qua banen, toegevoegde waarde, innovatie en kennisoverdracht) op een economie. Gaat het bijvoorbeeld om FDI in kapitaalintensieve sectoren (zoals bij de winning van olie en gas) of juist om FDI in dienstverlenende ondernemingen? Bij de eerste vorm is per arbeidsplaats gemiddeld genomen een hoger FDI-bedrag gemoeid dan bij FDI in de dienstensector. Ook is de aard van economische activiteit van belang: is het een fabriek waar laagopgeleide werknemers onderdelen in elkaar zetten, of juist een high-tech-productielocatie met bijbehorende en zelfstandige R&Dfaciliteiten. De laatste FDI-vorm heeft, begrijpelijk, een hogere positieve impact dan de eerste. 8 Hierbij zijn FDI-investeringen exclusief de BFI s genomen (zie verder in dit document de toelichting/uitleg op BFI s). Nederland heeft een bijzonder grote in- en uitgaande FDI-belangen (standen), zeker inclusief BFI s. Eind 2011 bedroeg de uitgaande de totale FDI-omvang krap miljard euro (standen) (CPB, 2013). Dit maakt dat de positie van Nederland als buitenlandse investeerder sterk kan verschillen al naar gelang wordt gekeken naar de FDI inclusief of exclusief BFI s. Sowieso kunnen de cijfers van DNB verschillen van de cijfers in het betreffende land. Internationaal komen verschillen in statistisch cijfermateriaal helaas vaak voor (zie ook het kader over handelscijfers). 0

11 De Canadese FDI in Nederland waren een heel bescheiden deel van de totale Canadese FDI in de wereld; deze bedroegen eind miljard US dollar (UNCTAD, 2016), tegenover 442 miljard US dollar in

12 Tabel 5: Investeringsrelatie Canada-Nederland Canada investeringen in Nederland, excl. BFI's (x miljoen euro) Standen Nederlandse investeringen in Canada, excl. BFI's (x miljoen euro) Standen Bron: DNB, Kader - Impact directe buitenlandse investeringen Volgens onderzoek leveren directe buitenlandse investeringen (FDI) vaak een belangrijke bijdrage aan het versterken van de economie en de groei van de welvaart van een land. Cijfers voor Nederland kunnen dit illustreren, te meer omdat Nederland zowel absoluut als relatief veel directe buitenlandse investeringen heeft aangetrokken. Zo zorgen buitenlandse bedrijven voor circa 15% van alle banen in de private sector in Nederland. Het gaat dan om ruim arbeidsplaatsen. Ook zijn buitenlandse ondernemingen goed voor ongeveer 26% van de totale toegevoegde waarde van het bedrijfsleven (dit is de bijdrage aan het BBP). Verder zijn buitenlandse bedrijven goed voor 34% van de totale omzet in Nederland en voor 24% van de investeringen in vaste activa. Daarnaast zijn ze verantwoordelijk voor 30% van de R&D-uitgaven. Buitenlandse bedrijven zijn innovatiever dan het gemiddelde Nederlandse bedrijf en de arbeidsproductiviteit van hun werknemers ligt op een hoger niveau. Zij betalen hun werknemers doorgaans 10% meer en spenderen meer geld en tijd aan training van hun werknemers dan nationale bedrijven. Bron: CBS, 2013 en 2016 en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/NFIA, Den Haag, augustus 2016 drs. R.J. (Ron) Hogenboom Rijksdienst voor Ondernemend Nederland/Concernstaf/Unit Omgevingskennis 2

13 Bijlagen Tabel A Ontwikkeling Nederlandse goederenuitvoer naar belangrijkste exportmarkt (bedragen x euro, tenzij anders aangegeven) %-mutatie 2015 t.o.v Duitsland ,6 2 België ,9 3 Verenigd Koninkrijk ,4 4 Frankrijk ,6 5 Verenigde Staten ,4 6 Italië ,4 7 Spanje ,6 8 Polen ,6 9 China (Volksrepubliek) ,2 10 Zweden ,7 11 Tsjechië ,3 12 Zwitserland ,4 13 Denemarken ,1 14 Turkije ,9 15 Oostenrijk ,9 16 Finland ,0 17 Russische Federatie ,5 18 Zuid-Korea ,6 19 Singapore ,1 20 Noorwegen ,8 21 Japan ,1 22 Ierland ,4 23 Hongarije ,5 24 Canada ,1 25 VAE ,2 26 Brazilië ,0 27 Nigeria ,3 28 Taiwan ,9 29 Saoedi-Arabië ,9 30 Portugal ,5 31 Mexico ,6 32 Australië ,8 33 Hongkong ,1 3

14 %-mutatie 2015 t.o.v Zuid-Afrika ,5 35 Griekenland ,0 36 Roemenië ,6 37 India ,3 38 Israël ,5 39 Egypte ,6 40 Slowakije ,5 41 Algerije ,4 42 Maleisië ,7 43 Thailand ,9 44 Luxemburg ,6 45 Togo ,3 46 Bulgarije ,4 47 Marokko ,7 48 Litouwen ,8 49 Vietnam ,3 50 Ghana ,7 51 Indonesië ,9 52 Estland ,6 53 Argentinië ,6 54 Slovenië ,2 55 Oekraïne ,2 56 Koeweit ,4 57 Colombia ,3 58 Kroatië ,5 59 Chili ,3 60 Letland ,6 61 Gibraltar ,7 62 Filipijnen ,1 63 IJsland ,2 64 Iran ,0 65 Venezuela ,3 66 Qatar ,8 67 Servië ,5 68 Kazachstan ,3 69 Pakistan ,0 70 Ecuador ,8 Bron: CBS, 2016 en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland,

15 Tabel B Uitvoer Nederlandse diensten naar Canada naar type dienst* (bedragen x 1 miljoen euro, tenzij anders aangegeven) %-mutatie 2015 t.o.v S Totaal Diensten ,6% SA Industriële diensten SB Onderhoud en reparatie ,0% SC Vervoersdiensten ,2% SC1 Zeevaart ,1% SC2 Luchtvaart SD Reisverkeer ,9% SE Bouwdiensten ,2% SF Verzekeringsdiensten 2.. SG Financiële diensten ,8% SH Gebruik intellectueel eigendom n.e.g ,3% SI Telecommunicatie-, computerdiensten ,5% SJ Andere zakelijke diensten ,3% SK Pers., cult. en recreatieve diensten. 5. SL Overheidsdiensten n.e.g... *Zie toelichting in bijlage I. Bron: CBS, 2016 en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Tabel C Nederlandse invoer van Canadese diensten naar type dienst* (bedragen x 1 miljoen euro, tenzij anders aangegeven) %-mutatie 2015 t.o.v S Totaal Diensten ,0% SA Industriële diensten ,8% SB Onderhoud en reparatie ,5% SC Vervoersdiensten ,9% SC1 Zeevaart ,3% SC2 Luchtvaart ,8% SD Reisverkeer ,7% SE Bouwdiensten ,0% SF Verzekeringsdiensten 0.. SG Financiële diensten ,1% SH Gebruik intellectueel eigendom n.e.g ,2% SI Telecommunicatie-, computerdiensten ,6% SJ Andere zakelijke diensten ,8% SK Pers., cult. en recreatieve diensten. 11. SL Overheidsdiensten n.e.g... *Zie toelichting in bijlage I. Bron: CBS, 2016 en Rijksdienst voor Ondernemend Nederland,

16 6

17 Bijlage I - CBS-toelichting op/definitie van de afzonderlijke uitvoercategorieën S Totaal Diensten Omvat alle diensten die Nederlandse ingezetenen voor ingezetenen van een andere economie verrichten en andersom en omgekeerd. Diensten zijn producten die over het algemeen niet tastbaar zijn, bijvoorbeeld vervoersdiensten, zakelijke diensten en persoonlijke, culturele en recreatieve diensten. SA Industriële diensten Omvat be- en verwerking van goederen, verricht door een bedrijf dat géén eigenaar van de goederen is. SB Onderhoud en reparatie Omvat be- en verwerking van goederen, verricht door een bedrijf dat géén eigenaar van de goederen is. SC Vervoersdiensten Omvat vervoer over zee, door de lucht, over de weg, over de binnenwateren, maar ook ander vervoer (over het spoor, per ruimtevaartuig, per pijplijn en transport van elektriciteit) en post- en koeriersdiensten. Het gaat om passagiers- en/of vrachtvervoer en diensten ter ondersteuning hiervan. SD Reisverkeer Omvat diensten en goederen die reizigers aanschaffen gedurende hun verblijf van minder dan een jaar in het buitenland. Als uitvoer worden beschouwd diensten en goederen aangeschaft door niet-ingezeten reizigers in Nederland en als invoer diensten en goederen aangeschaft door Nederlandse reizigers in het buitenland. Uitgesloten: - vervoer van en naar het buitenland (valt onder passagiersvervoer) - goederen door reizigers gekocht met uitsluitend het doel deze door te verkopen Het reisverkeer is uitgesplitst naar motief van de reis: zakelijk of privé. SE Bouwdiensten Deze categorie is uitgesplitst naar: - bouwdiensten verricht in het buitenland door Nederlands ingezetenen: bouw- en andere verwante werkzaamheden gerealiseerd in het buitenland door Nederlandse bedrijven en de diensten en goederen in het buitenland verkregen door deze bedrijven voor gebruik in de buitenlandse bouwprojecten - bouwdiensten verricht in Nederland door niet-ingezetenen: bouw- en andere verwante werkzaamheden gerealiseerd in Nederland door niet-ingezeten bedrijven en de diensten en goederen verkregen in Nederland door deze bedrijven voor gebruik in deze bouwprojecten SF Verzekeringsdiensten Omvat diensten door verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen ten behoeve van diverse soorten verzekeringen. De waarde van deze diensten wordt berekend op basis van de uitvoeringskosten die in de premies zijn inbegrepen. Het betreft een deel van de betaalde of ontvangen premie zelf. Het gaat om levensverzekeringen, vrachtverzekeringen, overige directe verzekeringen, herverzekeringen, pensioenverzekeringen en diensten ter ondersteuning van verzekeringen. SG Financiële diensten Omvat bemiddelings- en ondersteunende diensten ten behoeve van financiële transacties, meestal uitgedrukt in provisies en commissies. Met uitzondering van dergelijke diensten die door verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen worden versterkt. Deze behoren tot ondersteunende diensten voor verzekeringen. Vanaf 2014 zijn de financiële diensten uitgebreid met indirect gemeten diensten van financiële bemiddelaars en marges op koop- en verkooptransacties van obligaties op de secundaire markt. Voor de dienstenkosten die zijn gekoppeld aan het kopen en verkopen van obligaties, brengen de dealers aan hun klanten in rekening een dienst die inbegrepen is in de marge (verschil tussen het bod en de verkoopprijs) van de obligaties die worden verhandeld. Dit wordt buying en sellings spreads genoemd. 7

18 Financiële instellingen brengen hun diensten indirect in rekening door het aanbieden van lagere rentetarieven aan hun klanten en het innen van hogere rentevoeten op de verstrekte leningen. Dit staat bekend als FISIM (Financial Intermediation Service charge Indirectly Measured). 8

19 SH Gebruik intellectueel eigendom n.e.g. Vergoedingen voor het gebruik van intellectueel eigendom, niet elders genoemd Omvat vergoedingen voor licenties op reproductie en/of distributie en gebruikslicenties op franchises en handelsmerken, vergoedingen voor licenties op reproductie en/of distributie van R&D en gebruikslicenties op resultaten van R&D, vergoedingen voor licenties op reproductie en/of distributie van computer software originelen en licenties op reproductie en/of distributie van audiovisuele, artistieke en gerelateerde producten. SI Telecommunicatie-, computerdiensten.. Telecommunicatie, computer- en informatiediensten - telecommunicatiediensten omvatten transmissie en uitzending van geluid, beeld, data en andere informatie via telefoon, telex, telegraaf, kabel, glasvezel, satelliet en internet, mobiele telefoniediensten en internettoegangsdiensten - computerdiensten omvatten diensten met betrekking tot hardware, software en gegevensverwerking, aan- en verkoop van eigendomsrechten en vergoedingen voor gebruikslicenties op computer software - informatiediensten omvatten verstrekking van nieuws, foto's, thema-uitzendingen en speciale reportages aan de media, ontwerp van databanken, gegevensopslag en verspreiding van gegevens SJ Andere zakelijke diensten Omvat R&D diensten, professionele en managementadviesdiensten en technische, aan de handel verbonden en overige zakelijke diensten. SK Pers., cult. en recreatieve diensten Persoonlijke, culturele en recreatieve diensten Omvat audiovisuele en daaraan verbonden diensten (exclusief eigendomsrechten) en andere persoonlijke, culturele en recreatieve diensten. SL Overheidsdiensten n.e.g Overheidsdiensten niet elders genoemd Omvat transacties van de overheid die niet specifiek aan elders genoemde dienstensoorten kunnen worden toegewezen. Hieronder vallen transacties (zowel in goederen als in diensten) van ambassades, consulaten, militaire eenheden en defensiebureaus en overige overheidsgerelateerde diensten. Bron: CBS,

Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigd Koninkrijk 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigd Koninkrijk 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigd Koninkrijk 1 1. Samenvatting Het Verenigd Koninkrijk behoort tot de vijf belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met de

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Estland-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Estland-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Estland-Nederland 1 1. Samenvatting Estland behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Estland had in een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Litouwen-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Litouwen-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Litouwen-Nederland 1 1. Samenvatting Litouwen behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Litouwen had in een omvang

Nadere informatie

bbp >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

bbp >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Nederland-Finland 1 1. Samenvatting Finland behoort tot de twintig grootste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Finland had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Hongkong 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Hongkong 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Hongkong 1 1. Samenvatting Hongkong behoort tot de 33 belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Hongkong had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Kroatië 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Kroatië 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Kroatië 1 1. Samenvatting Kroatië behoort tot de zestig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Kroatië had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Colombia-Nederland 1 augustus 2016

Handels- en investeringscijfers Colombia-Nederland 1 augustus 2016 Handels- en investeringscijfers Colombia-Nederland 1 augustus 2016 1. Samenvatting Colombia behoort tot de zestig grootste exportmarkten van Nederland. Het is de vierde afzetmarkt in Latijns-Amerika. De

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Zweden 1 september 2016

Handels- en investeringscijfers Nederland-Zweden 1 september 2016 Handels- en investeringscijfers Nederland-Zweden 1 september 2016 1. Samenvatting Zweden behoort tot de tien grootste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Zweden had in 2015 een

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Israël 1 augustus 2016

Handels- en investeringscijfers Nederland-Israël 1 augustus 2016 Handels- en investeringscijfers Nederland-Israël 1 augustus 2016 1. Samenvatting Israël behoort tot de veertig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Israël had in

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Ghana-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Ghana-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Ghana-Nederland 1 Samenvatting Ghana behoort tot de zeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Ghana had in een omvang van 1,4

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Denemarken 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Denemarken 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Denemarken 1 1. Samenvatting Denemarken behoort tot de vijftien belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Denemarken had in 2016

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Zuid-Afrika-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Zuid-Afrika-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Zuid-Afrika-Nederland 1 Tabel 2A: Voornaamste exportpartners Zuid-Afrika (bedragen x 1.000 euro) Importers Exported value in 2014 Exported value in 2015 Exported value in

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Letland-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Letland-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Letland-Nederland 1 1. Samenvatting Letland behoort tot de zeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Letland had in een omvang

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Vietnam (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) investeringen. bbp

Figuur 1 Economische ontwikkeling Vietnam (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) investeringen. bbp Handels- en investeringscijfers Nederland-Vietnam 1 1. Samenvatting Vietnam behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Vietnam had in een omvang

Nadere informatie

investeringen bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

investeringen bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Roemenië-Nederland 1 1. Samenvatting Roemenië behoort tot de dertig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Roemenië had in een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Servië 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Servië 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Servië 1 1. Samenvatting Servië behoort tot de zeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Servië had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Koeweit 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Koeweit 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Koeweit 1 1. Samenvatting Koeweit behoort tot de zestig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Koeweit had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1 1. Samenvatting Nieuw Zeeland behoort tot de vijfenzeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Nieuw Zeeland

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Chili-Nederland 1 september 2016

Handels- en investeringscijfers Chili-Nederland 1 september 2016 Handels- en investeringscijfers Chili-Nederland 1 september 2016 1. Samenvatting Chili behoort tot de zestig grootste exportmarkten van Nederland. Het is de vijfde afzetmarkt in Latijns- Amerika. De bilaterale

Nadere informatie

bbp binnenlandse vraag Handels- en investeringscijfers Nederland-Malta 1 november Samenvatting 2. Economie en buitenlandse handel

bbp binnenlandse vraag Handels- en investeringscijfers Nederland-Malta 1 november Samenvatting 2. Economie en buitenlandse handel Handels- en investeringscijfers Nederland-Malta 1 november 2016 1. Samenvatting Malta behoort tot de 80 belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Malta had in een omvang

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Marokko (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) bbp. investeringen

Figuur 1 Economische ontwikkeling Marokko (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) bbp. investeringen Handels- en investeringscijfers Nederland-Marokko 1 1. Samenvatting Marokko behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Marokko had in een omvang

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Indonesië (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar)

Figuur 1 Economische ontwikkeling Indonesië (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar) Handels- en investeringscijfers Indonesië-Nederland 1 1. Samenvatting Indonesië behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Indonesië had in 2016

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Slovenië 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Slovenië 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Slovenië 1 1. Samenvatting Slovenië behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Slovenië had in 2015 een

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers België-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers België-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers België-Nederland 1 1. Samenvatting België behoort tot de vijf belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met België had in 2016 een omvang van

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Japan (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

Figuur 1 Economische ontwikkeling Japan (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Japan-Nederland 1 1. Samenvatting Japan behoort tot de vijfentwintig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Japan had in een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Nieuw-Zeeland 1 1. Samenvatting Nieuw Zeeland behoort tot de vijfenzeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Nieuw Zeeland

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Australië-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Australië-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Australië-Nederland 1 1. Samenvatting Australië behoort tot de vijfendertig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Australië had in

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Oman 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Oman 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Oman 1 1. Samenvatting Oman behoort tot de vijfenzeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Oman had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Tunesië 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Tunesië 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Tunesië 1 1. Samenvatting Tunesië behoort tot de tachtig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Tunesië had in 2016 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Panama-Nederland 1 augustus 2016

Handels- en investeringscijfers Panama-Nederland 1 augustus 2016 Handels- en investeringscijfers Panama-Nederland 1 augustus 2016 Samenvatting Panama behoort tot de 100 belangrijkste exportmarkten voor goederen van Nederland. In 2015 had de bilaterale handel tussen

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Bangladesh-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Bangladesh-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Bangladesh-Nederland 1 1. Samenvatting Bangladesh behoort tot de negentig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Bangladesh had in 2016

Nadere informatie

investeringen bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

investeringen bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Kenia-Nederland 1 1. Samenvatting Kenia behoort tot de negentig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Kenia had in een omvang van 690

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers China-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers China-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers China-Nederland 1 1. Samenvatting China behoort tot de tien belangrijkste exportmarkten van Nederland 2. De bilaterale goederenhandel met China (exclusief dus Hong Kong,

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan

Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan Handels- en investeringscijfers Nederland-Soedan 1. Samenvatting en conclusie Soedan is een bescheiden handelspartner van Nederland. In 2013 bedroeg de waarde van de wederzijdse goederenhandel ruim 100

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Indonesië-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Indonesië-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Indonesië-Nederland 1 1. Samenvatting Indonesië behoort tot de vijfenvijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Indonesië had in

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Singapore-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Singapore-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Singapore-Nederland 1 1. Samenvatting Singapore behoort tot de twintig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Singapore had in 2015

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Italië (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar)

Figuur 1 Economische ontwikkeling Italië (%-volumemutatie t.o.v. voorgaand jaar) Handels- en investeringscijfers Italië-Nederland 1 1. Samenvatting Italië behoort tot de tien belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale handel met Italië had in 2016 een omvang van bijna

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Mexico 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Mexico 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Mexico 1 1. Samenvatting Mexico behoort tot de 35 belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Mexico had in 2015 een omvang van

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Dominicaanse Republiek-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Dominicaanse Republiek-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Dominicaanse Republiek-Nederland 1 1. Samenvatting De Dominicaanse Republiek behoort tot de honderd belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Ivoorkust-Nederland 1 november 2016

Handels- en investeringscijfers Ivoorkust-Nederland 1 november 2016 Handels- en investeringscijfers Ivoorkust-Nederland 1 november 2016 1. Samenvatting Ivoorkust behoort tot de negentig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Ivoorkust

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Brazilië 1 augustus 2016

Handels- en investeringscijfers Nederland-Brazilië 1 augustus 2016 Handels- en investeringscijfers Nederland-Brazilië 1 augustus 2016 1. Samenvatting Brazilië behoort tot de dertig grootste exportmarkten van Nederland en is onze grootste afzetmarkt in Latijns-Amerika.

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Cyprus (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar)

Figuur 1 Economische ontwikkeling Cyprus (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar) Handels- en investeringscijfers Cyprus-Nederland 1 1. Samenvatting Cyprus behoort tot de tachtig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Cyprus had in 2016 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Sri Lanka 1 oktober 2016

Handels- en investeringscijfers Nederland-Sri Lanka 1 oktober 2016 Handels- en investeringscijfers Nederland-Sri Lanka 1 oktober 2016 1. Samenvatting Sri Lanka behoort tot de honderdvijf belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Sri Lanka

Nadere informatie

Figuur 1 Economische ontwikkeling Georgië (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar) investeringen

Figuur 1 Economische ontwikkeling Georgië (volumegroei t.o.v. voorgaand jaar) investeringen Handels- en investeringscijfers Georgië-Nederland 1 1. Samenvatting Georgië behoort tot de honderd belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Georgië had in 2016 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Venezuela 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Venezuela 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Venezuela 1 1. Samenvatting Venezuela behoort tot de honderd belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Venezuela had in 2016

Nadere informatie

Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland

Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland Handels- en investeringsoverzicht Kazachstan- Nederland 1. Samenvatting en conclusies Kazachstan is vooralsnog geen heel belangrijke handelspartner van Nederland. De bilaterale goederenhandel bedroeg in

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Algerije 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Algerije 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Algerije 1 1. Samenvatting Algerije behoort tot de vijfenveertig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Algerije had in 2015

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Verenigde Arabische Emiraten- Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Verenigde Arabische Emiraten- Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Verenigde Arabische Emiraten- Nederland 1 1. Samenvatting De VAE behoort tot de 25 belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met de VAE had

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-China 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-China 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-China 1 1. Samenvatting China behoort tot de tien belangrijkste exportmarkten van Nederland 2. De bilaterale goederenhandel met China had in 2015 een omvang van

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Algerije-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Algerije-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Algerije-Nederland 1 1. Samenvatting Algerije behoort tot de vijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Algerije had in 2016 een

Nadere informatie

>> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

>> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Angola-Nederland 1 1. Samenvatting Angola behoort tot de honderd belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Angola had in 2015 een omvang

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Iran 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Iran 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Iran 1 1. Samenvatting Iran behoort tot de zestig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Iran had in 2016 naar verwachting

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Albanië 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Albanië 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Albanië 1 1. Samenvatting Albanië behoort tot de honderdtwintig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Albanië had in 2016

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Ethiopië 1 november 2016

Handels- en investeringscijfers Nederland-Ethiopië 1 november 2016 Handels- en investeringscijfers Nederland-Ethiopië 1 november 2016 1. Samenvatting Ethiopië behoort tot de honderdtien belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Ethiopië

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Mozambique

Handels- en investeringscijfers Nederland-Mozambique Handels- en investeringscijfers Nederland-Mozambique 1 2016 1. Samenvatting Mozambique behoort tot de honderdvijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Mozambique

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Macedonië-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Macedonië-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Macedonië-Nederland 1 1. Samenvatting Macedonië behoort tot de honderdvijf belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Macedonië had in 2016

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigde Staten 1

Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigde Staten 1 Handels- en investeringscijfers Nederland-Verenigde Staten 1 1. Samenvatting en conclusie De VS is een bijzonder belangrijke handelspartner van Nederland: de bilaterale goederenhandel in 2016 bedroeg 48

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Myanmar/Birma-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Myanmar/Birma-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Myanmar/Birma-Nederland 1 1. Samenvatting Myanmar/Birma 2 behoort tot de honderdvijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Myanmar

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Kosovo-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Kosovo-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Kosovo-Nederland 1 1. Samenvatting Kosovo behoort tot de honderdvijfenvijftig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Kosovo had in 2016

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

Lijst van verdragen op alfabetische volgorde: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Lijst van verdragen op alfabetische volgorde: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Lijst van verdragen op alfabetische volgorde: A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Albanië dubbele 14-12-2001 22-07-2004 15-11-2005 Trb.2004, 281 Argentinië dubbele 04-03-1994 27-12-1996

Nadere informatie

VOETBAL TORNOOI VAN DE LAGERE SCHOLEN VAN SINT-LAMBRECHTS-WOLUWE

VOETBAL TORNOOI VAN DE LAGERE SCHOLEN VAN SINT-LAMBRECHTS-WOLUWE Klein GROEP A Duitsland - Cuba 3-0 Wales - Chili 1-1 Kameroen - Finland 1-0 Duitsland - Wales 4-0 Chili - Kameroen 0-3 Cuba - Finland 1-0 Duitsland - Chili 4-0 Cuba - Kameroen 0-2 Wales - Finland 1-1 Duitsland

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS Hout en Plaatmateriaal JAAROVERZICHT gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS 1 van 22 08/15/2011 Hout Nederland - Index en Samenvatting Per Categorie (genummerd) zijn de gegevens uitgesplitst

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1 1. Samenvatting Cuba behoort tot de honderd belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel bedroeg in ruim 294 miljoen euro. Daarbij

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland

nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 726 van ORTWIN DEPOORTERE datum: 27 juni 2017 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Kinderbijslag - Kinderen in het buitenland Kinderen moeten

Nadere informatie

Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1

Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1 Handels- en investeringscijfers Cuba-Nederland 1 1. Samenvatting Cuba behoort tot de negentig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel bedroeg in 2016 220 miljoen euro. Daarbij

Nadere informatie

bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken

bbp-groei >> Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Handels- en investeringscijfers Nederland-Zimbabwe 1 1. Samenvatting Zimbabwe behoort tot de honderdzeventig belangrijkste exportmarkten van Nederland. De bilaterale goederenhandel met Zimbabwe had in

Nadere informatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14 Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Bijlage. 3 - meename door moeder meename door beiden meename door derde(n)

Bijlage. 3 - meename door moeder meename door beiden meename door derde(n) Cijfers 22 Bijlage Cijfers 22 Aantal zaken Aantal afgeronde zaken Inkomende zaken: 49 24 Aantal betrokken kinderen: 65 33 Verzoeken teruggeleiding 2 47 22 meename door vader 3 meename door moeder 35 9

Nadere informatie

Uitwisseling van bankinlichtingen Kalender van onderhandelingen (art. 26 OESO)

Uitwisseling van bankinlichtingen Kalender van onderhandelingen (art. 26 OESO) Uitwisseling van bankinlichtingen Kalender van (art. 26 OESO) 10/11/2009 I. Nieuwe overeenkomsten die een bepaling bevatten die voorziet in de uitwisseling van bankinlichtingen Land Botswana 03/07/09 Herziene

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011

De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 121 De internationale handel in goederen van Nederland in 2011 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 18-12-2012 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. gegevens ontbreken * voorlopig cijfer ** nader

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2009

De internationale handel in goederen van Nederland in 2009 De internationale handel in goederen van Nederland in 2009 109 Wiel Packbier Publicatiedatum CBS-website: 23 december 2010 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Tabel 1: Economische indicatoren (1)

Tabel 1: Economische indicatoren (1) Tabel 1: Economische indicatoren (1) Grootte van de Openheid van de Netto internationale Saldo op de lopende rekening (% economie (in economie (Export + BBP per hoofd, nominaal (EUR) BBP per hoofd, nominaal,

Nadere informatie

Statistiek internationale kinderontvoering 2008

Statistiek internationale kinderontvoering 2008 Statistiek internationale kinderontvoering 8 Cijfers 8 Aantal zaken: Aantal betrokken kinderen: Aantal afgeronde zaken : Aantal kinderen in afgeronde zaken: Inkomende zaken: 59 76 44 57 Verzoeken teruggeleiding?

Nadere informatie

Statistiek internationale kinderontvoering 2008

Statistiek internationale kinderontvoering 2008 Cijfers 8 Statistiek internationale kinderontvoering 8 Aantal zaken: Aantal betrokken kinderen: Aantal afgeronde zaken : Aantal kinderen in afgeronde zaken: Inkomende zaken: 59 76 44 57 Verzoeken teruggeleiding

Nadere informatie

De internationale handel in goederen van Nederland in 2004

De internationale handel in goederen van Nederland in 2004 Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 27 september 26 De internationale handel in goederen van Nederland in 24 Wiel Packbier Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 1 P.R. of China 317,601 2 United Kingdom 313,998 3 U.S. of America 303,541 4 Austria 300,036 5 Singapore 299,143 6 Korea 294,383 7 Chinese Taipei 292,39 8 Czech

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS Hout en Plaatmateriaal JAAROVERZICHT gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS 1 van 20 08/15/2011 Hout Nederland - Index en Samenvatting Per Categorie (genummerd) zijn de gegevens uitgesplitst

Nadere informatie

Opmerking bij alle grafieken die volgen. In de statistieken zijn alleen de gegevens opgenomen van iedereen die zich heeft aangemeld.

Opmerking bij alle grafieken die volgen. In de statistieken zijn alleen de gegevens opgenomen van iedereen die zich heeft aangemeld. Statistieken 2014 98 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2014 gesteld op 46.000. In totaal zijn 7.844 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2014 alle lopers % uitval

Nadere informatie

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006

België in de Europese informatiemaatschappij. Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 België in de Europese informatiemaatschappij Een benchmark van het bezit en het gebruik van ICT in België t.o.v. 24 Europese landen in 2006 Bezit en gebruik van ICT en Internet 1 Luxemburg 2 Litouwen 3

Nadere informatie

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND

LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND LAND WERELDDEEL VIDEOREPORTAGES VLAANDEREN VAKANTIELAND Algerije http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-de-oases-van-de-sahara http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/nic-tussen-de-kamelen-algerije

Nadere informatie

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS OVERNACHTINGEN 2015-2016 - 9 maanden VOORLOPIGE CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS 2015-2016 - 9 months PRELIMINARY FIGURES BELGIUM België 15 668 923 15 878 478 +209 555 +1,3% Belgium Nederland 4 071 014 3

Nadere informatie

Auteur. Federale Overheidsdienst Financiën. Onderwerp

Auteur. Federale Overheidsdienst Financiën.  Onderwerp Auteur Federale Overheidsdienst Financiën www.minfin.fgov.be Onderwerp Uitwisseling van bankinlichtingen. Kalender van (art. 26 OESO) 16 juli 2009 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen

Nadere informatie

Iedereen West-Vlaams!

Iedereen West-Vlaams! Iedereen West-Vlaams! / start: 2009 / West-Vlaamse identiteit + trots op eigen regio / - campagne met niet-west-vlamingen - verkiezing West-Vlaams woord en West-Vlaamse uitdrukking die niet mogen verdwijnen

Nadere informatie

Druiven: Ontwikkeling wereldhandel en aandeel Chili (export) en Nederland (import) 10%

Druiven: Ontwikkeling wereldhandel en aandeel Chili (export) en Nederland (import) 10% wereldhandel in 1000 ton Factsheet druiven oktober FACTSHEET DRUIVEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Groei wereldhandel in druiven, vooral nieuwe markten Zuid en

Nadere informatie

Europese feestdagen 2017

Europese feestdagen 2017 Januari - Februari - Maart Bestemming Januari Februari Maart Nederland (NL) 01-01 Bestemming Januari Februari Maart België (BE) 01-01 Bosnie en Herzegovina (BA) 01-03 Bulgarije (BG) 01-01 03-03 Denemarken

Nadere informatie

FACTSHEET PAPRIKA s en pepers

FACTSHEET PAPRIKA s en pepers AREAAL IN HA AATAL BEDRIJVEN EN PRODUCTIE IN 1000 TON Factsheet Paprika april 2017 Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com FACTSHEET PAPRIKA s en pepers PAPRIKA: HANDEL

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS AANTAL BEDRIJVEN M2 PER BEDRIJFl Factsheet champignons, mei 2017 FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Internationale handel champignons onder druk

Nadere informatie

Tarieven Internationale registratie (Benelux basis) 2016

Tarieven Internationale registratie (Benelux basis) 2016 Tarieven Internationale registratie (Benelux basis) 2016 Nieuwe aanvrage tot registratie officiële taksen in totale kosten in * basisbedrag t/m 3 klassen 755 1055 toeslag merk in kleur 250 275 Vernieuwing

Nadere informatie

nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen

nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 571 van LYDIA PEETERS datum: 18 april 2017 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Appel- en perenteelt - Interventievergoedingen Ten gevolge van de

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

Visumvereisten voor buitenlanders die Oekraïne betreden. Land Visum vereist / niet vereist Opmerking*

Visumvereisten voor buitenlanders die Oekraïne betreden. Land Visum vereist / niet vereist Opmerking* Visumvereisten voor buitenlanders die Oekraïne betreden Land Visum vereist / niet vereist Opmerking* 1. Oostenrijk Geen visum nodig voor een verblijf van 2. Afghanistan DP - houders van diplomatieke paspoorten

Nadere informatie

Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/07/2012 tot en met 31/08/2012

Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/07/2012 tot en met 31/08/2012 1 van 9 Rapport met betrekking tot Gegunde Uitvoer Periode : van 01/07/2012 tot en met 31/08/2012 Dossier Land van Bestemming Controlelijst Categorie Controlelijst Subcategorie Bedrag ( ) 1 Rusland CAT00

Nadere informatie

FACTSHEET AARDAPPELEN

FACTSHEET AARDAPPELEN FACTSHEET AARDAPPELEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com EXPORT CONSUMPTIE AARDAPPELEN GROEIT WERELWIJD NIET MEER Nog wel groei bij pootaardappelen en in bescheiden

Nadere informatie

4. Op deze manier lezen jullie ook de paragrafen Wandelgangenpolitiek en Obama and the Beast.

4. Op deze manier lezen jullie ook de paragrafen Wandelgangenpolitiek en Obama and the Beast. Tekst actief lezen 1. Jullie gaan in tweetallen de tekst Belangrijke wereldleiders in Nederland voor NSS 2014 lezen. Zorg dat jullie een pen of potlood bij de hand hebben. Jullie gaan om de beurt een stukje

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2013-I

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2013-I nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2013- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie