Weg met die halflege blikken uit de schuur

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Weg met die halflege blikken uit de schuur"

Transcriptie

1 verf&inkt magazine van de vereniging van verf- en drukinktfabrikanten VVVF Grote milieuwinst mogelijk door hergebruik verfrestanten Weg met die halflege blikken uit de schuur Export: Nog een wereld te winnen Kredietmanagement: Dilemma rond de dubieuze debiteur Ons beroep op verf en drukinkt: de autobusspuiter De mens achter Het sociaal hart van Baril-directeur Geert Duijghuisen Vierseizoenenonderhoud: Geen angst voor de winterschilder

2 Vision on quality NEDERLANDS ENIGE FABRIKANT VAN TEST- EN MEETAPPARATUUR VOOR DE VERFINDUSTRIE TQC AUTOMATISCHE FILM APPLICATOR Voor het aanbrengen van een uniforme, reproduceerbare filmlaag. Geschikt voor folies en /of glazen, papieren, metalen ondergronden Geschikt voor spiraalapplicatoren en / of standaard blok applicatoren Intuïtieve bediening Vele instelmogelijkheden TQC AUTOMATISCHE CUPPING TESTER Voor het testen van coatings bij verschillende stadia van deformatie conform ISO Ergonomisch: tester instelbaar naar werkhouding Led verlichting instelbaar in kleur en hoek voor optimale beoordeling testplaat Deformatie vooraf instelbaar in mm TQC WASBAARHEID / SLIJTVASTHEIDTESTER Voor het testen van bijv. coatings, inkten, textiel, hout en plastic op slijtvastheid. Voor droge en natte testen Test tot vier proefstalen tegelijk Dubbele pomp voor simultaantest met twee verschillende testvloeistoffen TQC GLANSMETERS Voor het meten van mat, zijde- en hoogglans oppervlakten Drie modellen: SoloGloss 60, Duogloss 60 /20, Polygloss 60 /20 /85 Uniek in stabiliteit en robuustheid Geïntegreerde kalibratie standaard Voldoet aan alle gangbare normen (muv 45 hoek) Incl. Ideal Finish Analysis software TQC AUTOMATISCHE VISCOSITEITSMETERS Diverse modellen voor het bepalen van de viscositeit in mpa s, cp, cst en KU (Krebs Units). Volledig automatisch, dus zeer hoge reproduceerbaarheid Ook handmatig instelbaar ASCOTT ANALYTICAL CORROSIE TESTKASTEN Voor versnelde corrosietesten. Vochtigheids corrosietest Zoutsproei corrosietest Cyclische corrosietest Alle modellen in div. maten leverbaar Modern vormgegeven Zeer gebruiksvriendelijk TQC B.V LL Capelle a/d IJssel 31(0) Molenbaan 19 Nederland 31(0)

3 ons beroep op verf & inkt HTM-autobusspuiter Roy Somaroe: In deze rubriek komen mensen aan het woord die beroepsmatig met verf & inkt van doen hebben en daar enthousiast over vertellen. Deze keer: de autobusspuiter. In de glans moet je je haar Roy Somaroe (1968) herstelt de schade aan plaatwerk van stadsbussen van de Haagse Tramweg Maatschappij (HTM) en Veolia. Op de locatie Radarstraat, waar nauw wordt samengewerkt met monteurs, worden beschadigde bussen opnieuw gespoten. Roy werkt er ruim tien jaar. Voor die tijd was hij aftersalesmonteur bij Den Oudsten Bussen in Woerden. Roy volgde de LTS-opleiding motorvoertuigen en machinebankwerken, lascursussen en de MTS-opleiding werktuigbouw. Via de HTM behaalde hij de papieren als eerste autoschadehersteller en eerste autospuiter. Tekst: Anton Stig Foto: Pet van de Luijtgaarden kunnen kammen Toen ik voor het eerst bij Den Oudsten Bussen in Woerden kwam, imponeerde dat meteen. Schitterend hoe daar een bus in elkaar werd gezet. Een bus vind ik technisch ook complexer dan een gewone auto. Ik heb er dertien jaar gewerkt en vrijwel alle afdelingen doorlopen. Uiteindelijk als aftersalesmonteur, waardoor ik ook met de HTM in contact kwam. Of ik daar niet in vaste dienst wilde komen, kreeg ik te horen, want ik wist natuurlijk alles van mijn bus af. Bij de HTM zijn het tegenwoordig vrijwel alleen nog bussen van het Duitse merk MAN. En we rijden niet meer op diesel, maar voornamelijk op aardgas. Het liefst loop ik hier met een binnengekomen bus mee: eerst schade herstellen, schuren, plamuren en spuitklaar maken en dan naar de spuitcabine voor het laatste traject. Dan sta je ook niet continu op één plek. Wat het werk vooral leuk maakt is dat geen dag hetzelfde is. Wat wil je ook met een wagenpark van 165 bussen, die dagelijks heelhuids door de drukte moeten zien te komen. We zijn mensen, dus gaat er wel eens iets fout op de weg. Gelukkig maar voor ons, zou ik bijna willen zeggen. Zolang het maar bij materiële schade blijft. Schade en soorten schade genoeg: frontaal, dan weer een zijkant, soms zelfs een heel dak er af! Wij zitten nooit om werk verlegen! Daarnaast verzorgen we ook het spuitwerk van HTM-specials, zoals de promotiebus van ADO Den Haag. Op het aantal schadegevallen is geen peil te trekken. Als het ijzelt of sneeuwt, heb je natuurlijk al gauw de handen vol. Maar schade kan ook te maken hebben met bepaalde wegwerkzaamheden. Dan herken je al heel gauw het traject van een buslijn, waar blijkbaar wegversmallingen zijn, of andere obstakels. Zeker carrosserietechnisch vind ik de oude Den Oudsten-bussen beter. Maar de fabriek in Woerden is helaas niet meer. Dat bedrijf is al vroeg op kunststof plaatwerk overgegaan, dat je er in delen af kon halen. Andere bussen zijn vaak nog helemaal van staal. Nadeel daarvan is dat je ook al is de schade plaatselijk meer hebt te bewerken en te spuiten. Zonde van de tijd en het materiaal. Zeker als je bedenkt dat wij hier werken met lakken en plamuren van A-kwaliteit. Meestal in RAL-kleuren, zoals nummer 9016 voor de voorkanten, 9016 voor de zijkanten, 7047 voor de achterzijdes en bij zwart heb je het weer over Goed spuitwerk staat of valt met de juiste voorbereiding. Elke kras of deuk kan weer een andere bewerking nodig hebben. Maak je daar al fouten in, dan kun je kampioen autospuiter zijn, maar die blijf je zien in het eindresultaat. Het mooiste van mijn werk is het moment waarop een bus af is. Dan ben je tevreden of niet. Ikzelf ben niet zo gauw tevreden. Als ik er zelf niet tevreden over ben, kan ik dat ook nooit van een ander verwachten. Mijn kwaliteitslat ligt hoog. Tevredenheid is voor mij hetzelfde als: een mooi egaal gespoten laksysteem erop, helemaal lekker strak in de lak. En zeker als het gaat om zwart, dan moet je daar bij wijze van spreken je haar in kunnen kammen! verf&inkt

4

5 inhoud wereld te winnen Biedt export naar verre landen soelaas voor de crisis in Europa? Ja, blijkt uit de ervaringen van verfproducent Veluvine en Koninklijke Drukinktfabrieken Van Son. Deze MKB-bedrijven hebben op tijd de bakens verzet. Hun verhalen vertonen veel parallellen. Er is nog een wereld te winnen. Pagina 12 Weg met die halflege blikken uit de schuur Een Olympisch wedstrijdbad vol. Zoveel ongebruikte verf komt jaarlijks in aanmerking voor hergebruik. Een werkgroep van de VVVF is ver met de ontwikkeling van plannen die de recycling van verfresten uit die halflege blikken in onze kelders en schuurtjes mogelijk moet maken. De stand van zaken op Pagina 18 Verder in dit nummer: 3 Ons beroep op verf & inkt: de autobusspuiter 7 Branchenieuws en voorwoord 9 Branchenieuws en colofon 15 Gespot 16 Interview: Fosag-directeur Spruijt 20 De mens achter: Geert Duijghuisen 22 Titaandioxide: het Gouden Wit 24 Statistieken uit kinderziektes 29 Geen angst voor de winterschilder 30 Kleurrijk Verleden: Halte Verffabriek 32 Mooi werk: CS Rotterdam 34 Zelfherstellende lak 36 VVVF-nieuws Het dilemma rond de dubieuze debiteur Crisis, teruglopende betalingsmoraal, faillissementen. Geld incasseren van uitstaande rekeningen gaat moeilijker. En soms moet het als oninbaar worden afgeboekt. Wat moet een ondernemer doen om het risico van de dubieuze debiteur te verkleinen en wat doe je als het mis gaat. Creditmanager Tim van der Weiden (Cannock Chase) hakt dagelijks met het bijltje en heeft tips. Pagina 28 verf&inkt

6 Waarom afval creëren als het niet nodig is? cradletocradle gecertificeerd Meer informatie over Cradle to Cradle en blik? Neem vrijblijvend contact met ons op. Mus Verpakkingen Blik bepalend Mus Verpakkingen BV Herfordstraat EX NL - Deventer T +31 (0)

7 branchenieuws voorwoord Oscar Weber algemeen directeur ProCoatings Oud-directeur Oscar Weber van PPG/Sigma Coatings neemt per 1 oktober het stokje over van Ed Warger als algemeen directeur van ProCoatings in Almere. Weber was al aan het bedrijf verbonden als commissaris. Terugtredend directeur Warger wordt commissaris bij het bedrijf. De directie van ProCoatings bestaat verder uit adjunct-directeur Kris Warger en financieel directeur Peter Broerse. Nieuwe zoutmeter Hedon Electronic Developments uit Delft heeft zijn digitale zoutmeter voor stalen oppervlakken vernieuwd. De nieuwe versie wordt Salt Measurement 2.0 genoemd. Binnen de toepassingsgebieden voor staal waar langdurige conservering gewenst is, is het belangrijk dat het staal zo zoutvrij mogelijk is alvorens het gecoat wordt, stelt het Delftse bedrijf. De digitale zoutmeter van Hedon heeft als belangrijkste voordeel dat de meting zo is geautomatiseerd, dat de invloed van de gebruiker hierop is uitgesloten; de meetwaarden worden opgeslagen en kunnen later op een PC verwerkt worden tot een meetrapport. Veel potentiële kopers zagen de voordelen, maar hadden geen budget voor de benodigde investering, aldus het bedrijf dat ook oplossingen biedt in de leasesfeer. Verkoop Relius De in oktober vorig jaar aangekondigde verkoop van de bouwverfactiviteiten onder de naam Relius door BASF is een feit. De Duitse verfgroothandel Prosol Farben is de koper. Over Relius Nederland wordt apart onderhandeld. De import en verkoop van Relius-bouwverven in Nederland zal op peil blijven. Relius Bouwverven worden in Nederland verkocht door het bedrijf D+F Coatings, eigendom van Victor Franke en Frits van Druten. Van Druten: We zijn een zelfstandig bedrijf en een grote afnemer van producten van Relius. Direct met Prosol hebben we nog niet gesproken, maar ik mag aannemen dat ze die situatie graag zo gehandhaafd zien. Temeer omdat Prosol een sterk op de Duitse markt gerichte fabriek is. Inducoat: toelatingsnummers voor bacteriewerende coatings Inducoat heeft als eerste en op dit moment als enige Europese verffabrikant van het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en biociden (CTGB) unieke toelatingsnummer voor schimmel- en bacteriewerende coatings verkregen voor zowel haar Inducoat Bacteria als haar Inducoat Fungi. Dat claimt het bedrijf in een persbericht waarin wordt verwezen naar de Staatscourant van 24 augustus. De toelatingsnummers geven de Nederlandse verfindustrie zowel in nationaal als internationaal opzicht leiderschap in dit snelgroeiende segment van biocide coatings. De nummers moeten ook de schilders- en onderhoudsbranche duidelijkheid verschaffen. Inducoat wordt gezien als specialist in antimicrobe coatings. De producten worden gedistribueerd via de professionele verfgroothandel. 4 Kiezer heeft gesproken, nu aan de slag De kiezer heeft gesproken en de politiek mag chocola maken van de uitslag. Een mooie opdracht. Het goede nieuws is dat Nederland heeft gekozen voor een krachtige, pro-europese lijn. Het minder goede nieuws lijkt me dat de Nederlandse burger op twee gedachten hinkt: er is niet gekozen of we links- of rechtsaf willen gaan. De helft wil naar links, de andere helft naar rechts. Dat betekent waarschijnlijk, om te beginnen, een lastige formatie en wellicht een coalitie waarin veel wordt geknokt en (te) weinig wordt geregeerd. En dat zou rampzalig zijn. Nederland moet zich uit een lange en vervelende recessie worstelen en daarvoor is daadkracht en eensgezindheid nodig. Ik wens de politiek daarbij veel succes en ik zal nog maar eens wijzen op het belang voor de binnenlandse markt om de bouw en de woningmarkt vlot te trekken. We gaan ze dat in Den Haag, als er weer aan regeren wordt gedacht, maar weer eens duidelijk maken. In deze Verf&Inkt schetst Fosag-directeur Okke Spruijt de moeilijke situatie waarin zijn branche verkeert. Samen met zijn voorzitter Ruud Maas pleit ik daarom verderop in het blad voor het weer op de kaart zetten van het vierseizoenenonderhoud. Daarvoor is de belangstelling, na een periode van groei, aan het afnemen en dat is zonde, want er zijn goede argumenten om juist wél in de winter aan onderhoud te doen. Ik wijs graag op onze gezamenlijke oproep. Onze branche zit overigens toch niet stil. Dat blijkt onder meer uit de voortgang van ons streven om de verfrestanten die veel mensen in hun schuur of garage hebben staan, in te zamelen en te gebruiken als grondstof voor nieuwe verf. Volgens berekening kan zo per jaar een Olympisch zwembad aan verf worden gerecycled en dat is goed nieuws aan het einde van onze lange sportzomer. Binnenkort zijn de eerste liters van hergebruikte verfrestanten te verwachten. We zien ook dat onze bedrijven over de wereld vliegen om markten te bewerken die de tegenvallende Europese afzet moeten compenseren. Wij van de verfindustrie doen er alles aan om de recessie het hoofd te bieden en daardoor bij te dragen aan het aanjagen van onze economie en het herstel van werkgelegenheid. Wij doen wat van ons verwacht mag worden. Ik hoop dat de politiek snel hetzelfde gaat doen. Ik wens ze daarbij alle succes. Marlies van Wijhe, voorzitter VVVF verf&inkt

8 DSM - the Life Sciences and Materials Sciences Company DSM creates innovative products and services in Life Sciences and Materials Sciences that contribute to the quality of life. DSM's products and services are used globally in a wide range of markets and applications, supporting a healthier, more sustainable and more enjoyable way of life. The Business Group Resins & Functional Materials is a leading solution provider and global supplier of innovative resins, uniquely suited for the needs of composites, coatings, graphic arts and adhesives industries. For the Business Unit Coating Resins we are looking for a Senior Application Chemist (location Waalwijk) The primary goal of the position is to carry out laboratory tests with the focus on application work. The main tasks include: Schedule, prepare and execute tasks for the testing and optimization of application properties of binders developed by DSM Coating Resins; Interpret and analyze the results as obtained from the application tests; Confirm the reliability and reproducibility of the obtained results; Develop new and adapt existing applications of the binder systems; Prepare new or improved formulations by performing application tests; Working in projects and act as project manager of (small) projects; Technical service activities; Plant support activities. We are looking for a team member with the following qualifications: More then 10 years work experience in a similar function; Experience in working with water borne products is required; Experience with Industrial paints and coatings is advantageous; Independent and open attitude; Good analytical and communication skills; Good knowledge of English in word and writing. The Industrial team is looking for a candidate with passion and a whatever it takes mentality. Developing and implementing appropriate work methods, whilst acting as a team member is essential. Candidates who support this approach and want to help the Industrial team grow are in particular invited to apply. For further information please contact Bert Schiphorst, Resource Manager Industrial ( ). Written applications including your CV can be sent to Corné Hoogerdijk, HR Business Partner Marketing & Sales, before 3 October 2012 to

9 colofon Branchenieuws Glansmeter Verf&Inkt is een uitgave van de Vereniging van Verf- en Drukinktfabrikanten VVVF. De VVVF behartigt de belangen van de Nederlandse verf- en drukinktindustrie. Het blad wordt verspreid onder leden van de branche-organisatie en externe relaties. Verf&Inkt verschijnt zes keer per jaar. Verf&Inkt wil een opinieblad zijn. Dat betekent dat van VVVF-standpunten afwijkende meningen niet uit het blad geweerd worden. Redactie Peter Boorsma, Jos de Gruiter (hoofdredactie), Adriaan van Hooijdonk, Marloes Hooimeijer, Annet Huyser (eindredactie), Hans Klip en Anton Stig Redactieadres Loire AK Den Haag Postbus AE Leidschendam Vormgeving GrafischeZaken, Den Haag Druk Deltahage, Den Haag Advertentie-acquistitie Mooijman Marketing & Sales, Julius Röntgenstraat KS Den Haag Telefoon VVVF Alle rechten voorbehouden. Behoudens de door de Auteurswet 1912 gestelde uitzonderingen, mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd (waaronder begrepen het opslaan in een geautomatiseerd gegevensbestand) of openbaar gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de VVVF.De bij toepassing van art. 16B en 17 Auteurswet 1912 wettelijk verschuldigde vergoedingen wegens fotokopiëren, dienen te worden voldaan aan de Stichting Reprorecht, Postbus 882, 1180 AW te Amstelveen.Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden de auteur(s), redacteur(en) en uitgever geen aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onvolkomenheden. TQC uit Capelle aan den IJssel introduceert een nieuwe serie glansmeters: de SoloGloss, de Duogloss en de PolyGloss. Aan de introductie is jarenlang onderzoek voorafgegaan, meldt het bedrijf. TQC noemt de apparatuur uniek in stabiliteit en robuustheid. Het ontwikkelen van een glansmeter begint bij het begrijpen van de basisprincipes van glans, stelt TQC in een begeleidend persbericht. Oppervlaktestructuren, transparantie en kleur spelen allemaal een rol bij de menselijke waarneming van glans, maar hebben ook invloed op de fijne optiek van de glansmeter. Oppervlakvervormingen op microniveau veroorzaken verstrooiing van licht en verdelen deze in spiegelend en niet-spiegelend. Dit is het gebied waar een TQC Glansmeter zijn weg vindt om met de hoogste nauwkeurigheid de glans vast te stellen. Het bedrijf noemt met name de spectrale gevoeligheid, stabiliteit en lineariteit de stabiele factoren van een TQC Glansmeter. Van Wijhe viert bereiken hoogste punt nieuwbouw Op 7 september vierde Van Wijhe Verf met medewerkers en bouwers het bereiken van het hoogste punt van de nieuwbouw. In april 2012 werd het startsein gegeven voor de realisering van de uitbreiding op locatie 2 van Van Wijhe Verf aan de Russenweg in Zwolle. BAM verwacht het nieuwe kantoorgebouw 1 november te kunnen opleveren. Het pand krijgt vier verdiepingen met een totaal oppervlak van m 2. Het nieuwe pand zal worden verbonden met de bestaande bouw. Op de begane grond, bij de entree komt een Experience ruimte. Op de eerste verdieping het Wijzonol Infor- matie Centrum (WIC) waar trainingen, presentaties en seminars gehouden worden. Het huidige WIC is vooralsnog gehuisvest op industrieterrein de Marslanden in Zwolle. Ook grossier Mooij Verf zal haar vestiging in Zwolle verplaatsen naar de Russenweg. Per 1 januari 2013 opent Mooij Zwolle zijn deuren op het nieuwe adres. Van Wijhe Verf ontwikkelt, produceert en levert decoratieve en beschermende verfproducten voor de professionele schilder, timmerfabrieken en de consument onder de merken Wijzonol, Ralston en Marlise Designverven. De bouw wordt gerealiseerd door BAM Utiliteitsbouw regio Oost naar een ontwerp van BDG Architecten uit Zwolle. ING: Bouw zwaar getroffen door hogere btw De beoogde hogere btw-opbrengst komt in 2012 voor een deel uit de zak van de ondernemer. In alle consumentensectoren zijn er ondernemers die pas vanaf 2013 prijsverhogingen aan de consument doorvoeren. Vooral voor de detailhandel non-food en de bouw lijkt een een-op-een doorberekening per 1 oktober uitgesloten. Dat stelt het ING Economisch Bureau. Beide sectoren hebben al last van de lage koopbereidheid en hevige (prijs)concurrentie. Daar komt bij dat de maatregel de concurrentiepositie van nieuwbouwwoningen verder verslechtert. Voor de detailhandel non-food zorgt de invoering tijdens het seizoen ervoor dat er wordt ingeteerd op de marge. Direct doorvoeren van het 21 procentstarief in de prijzen houdt het risico in dat ondernemers zich voor korte termijn uit de markt prijzen. Het ING Economisch Bureau verwacht dat ondernemers in de meeste sectoren de btw-verhoging in 2012 nog niet volledig doorberekenen aan hun klanten. Dit is sterk afhankelijk van de sector waarin een ondernemer opereert en zijn financiële uitgangspositie. Vooral voor nieuwbouwwoningen en andere duurzame goederen is de koopbereidheid op dit moment zo gering dat een prijsstijging potentiële kopers verder afschrikt. Benadrukken dat men tijdelijk tegen het oude tarief blijft verkopen stemt de klant mogelijk positiever in de laatste maanden van dit jaar. Ook stimuleren ondernemers met die maatregel een anticipatie-effect waardoor klanten hun (grote) aankopen naar voren halen om nog van de oude prijs te profiteren. 4 verf&inkt

10 Optimaal voeden van mengers en processen Automatisch efficiënt Uw partner voor kunststof verpakkingen voor: Pigmentpasta Watergedragen autoreparatielak Verf Drukinkt Zowel standaard potten als speciaalverpakkingen. nagenoeg restloos leegbare speciaalverpakkingen. Kom voor informatie en voorbeelden van 7 t/m 9 oktober Voor meer naar informatie naar onze en stand voorbeelden 8408 op kijk de op Eurofinish 09 in Gent of kijk op Deltastraat 14, Tel RC Zierikzee TITANIUM DIOXIDE EFFECT PIGMENTEN ORGANISCHE PIGMENTEN IJZEROXIDES Voedingssystemen voor mengers : AZO betrouwbaar nauwkeurig economisch Bedrijfszekere en economische oplossingen voor de automatisering van uw grondstoffen en processen. AZO N.V. Katwilgweg 15 B-2050 Antwerpen Tel. : Fax : Reitsma & Koree BV importeert hoogwaardige pigmenten voor een aantrekkelijke prijs uit China naar Europa. Wij vertegenwoordigen toonaangevende Chinese producenten van titanium dioxide, ijzeroxides, organische pigmenten en effect pigmenten. Ga naar voor een uitgebreid overzicht van ons product assortiment. Reitsma & Koree BV P.O.B AR Amsterdam Nederland +31(0) (0) koree.com koree.com

11 Branchenieuws TU Eindhoven in de prijzen voor milieuvriendelijke coating Een team van de Technische Universiteit Eindhoven heeft een prijs gewonnen voor de meest kansrijke ontwikkeling van een milieuvriendelijke coating in de Collaborative University Competition (CUC). In het Zweedse Karlskrona ontvingen de winnaars de bijbehorende prijs van euro. CUC is een concept waarbij teams van verschillende universiteiten een probleem proberen op te lossen voor een bedrijf en waarbij samenwerking en kennisuitwisseling tussen de teams wordt gestimuleerd. De wedstrijd strekte zich uit over zes maanden en omvatte tal van experimenten op het gebied van coatings. Samenwerking Van Wijhe verf en meubellabel Weder Vanuit maatschappelijke betrokkenheid gaat Van Wijhe Verf nauw samenwerken met Weder, een meubellabel dat zich richt op het hergebruik van bestaande meubelen. De meubelen worden geproduceerd door mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. Bij de samenwerking moeten met name de kleurlakken en beitsen van de Zwolse verffabriek het natuurlijke en pure karakter van het meubellabel versterken. Weder werd in 2010 opgericht door drie ontwerpers vanuit de gezamenlijke affiniteit met hergebruik en maatschappelijk verantwoord ondernemen: Caroline Molenaar, Esther Jonge Poerink en Hans van der Kraan. Het drietal stelt zich ten doel afgeschreven meubilair een tweede kans te geven. Weder richt zich met name op hergebruik van houten stoelen, krukken en tafelbladen. Door toevoeging van nieuw geproduceerde onderdelen en de karakteristieke wijze waarop de materialen worden voorbewerkt, ontstaat er een krachtige, eigen signatuur. Weder kiest bewust voor een ambachtelijke en arbeidsintensieve productie, omdat daarmee ook werk wordt gecreëerd voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. Nieuwe Aquainterieurlijn Wijzonol Een technologische doorbraak in ontwikkeling van de watergedragen interieurverven. Zo noemt Wijzonol zijn onlangs geïntroduceerde vernieuwde Aqualijn. Het gaat om een verflijn voor binnen, bestaande uit een hechtprimer, corrosiewerende primer, zijdeglanslak, hoogglanslak en een blanke lak. In het ontwikkeltraject heeft een groep schilders de verschillende verven samen met het laboratorium getest. Daarbij werden alle noodzakelijke eigenschappen, zoals geur, verwerking van de verf en het eindresultaat beoordeeld. Vooral de hogere viscositeit en een betere dekking worden gezien als fundamentele verbeteringen. Uitgangspunt bij de ontwikkeling was het gevoel behouden van werken met traditionele lakken. De weerstand in de kwast bij het gebruik van het product is daarbij erg belangrijk. Dat dit geslaagd is, kwam duidelijk naar voren uit de reacties van schilders bij de testsessies, die variëren van prettige geur, fraaie volle zijdeglans tot waanzinnige dekking, aldus Wijzonol. Ter ondersteuning van de introductie nodigt het bedrijf schilders uit een proefproject aan te dragen, waarbij men de mogelijkheid krijgt de vernieuwde eigenschappen zelf te ervaren. Aanmelden kan via de of telefonisch: Surface 2012: beurs voor oppervlaktetechniek In de Brabanthallen in Den Bosch wordt van 9 tot en met 11 oktober Surface 2012 gehouden, de vakbeurs voor oppervlaktetechniek. De beurs is georganiseerd door 2XPO CV in nauwe samenwerking met de Vereniging voor Oppervlaktetechnieken van Materialen (VOM). Het oppervlak speelt een cruciale rol bij vrijwel elk product. Behandeling daarvan maakt materialen geschikt voor hun toepassing en kan producten meerwaarde geven. Bijvoorbeeld qua duurzaamheid, uitstraling of functionaliteit. En dus ook qua verkoopbaarheid, stellen de organisatoren in een persbericht. Met meer dan 175 exposanten vindt u op Surface 2012 het grootste aanbod oppervlaktetechniek ooit in Nederland gepresenteerd, zo belooft de beursorganisatie. In 2010 bezochten vakmensen de beurs. De branche is volgens de organisatie goed voor 3,5 miljard euro omzet. Carlyle Group koopt DuPont Performance Coatings Vermogensbeheerder The Carlyle Group en DuPont hebben bekendgemaakt een definitieve overeenkomst te hebben getekend waarmee Carlyle DuPont Performance Coatings (DPC) zal kopen voor 4,9 miljard dollar in contanten. De transactie wordt naar verwachting afgerond in het eerste kwartaal van DPC is één van s werelds toonaangevende leveranciers van coatings in de automobielsector en de industrie, met een verwachte omzet van meer dan vier miljard dollar in 2012 en een personeelsbestand van meer dan medewerkers. De investering zal worden gefinancierd met vermogen van Carlyle Partners V en Carlyle Europe Partners III. Verven voor metalen gevelbeplating Verfproducent Wijzonol heeft een assortiment verven samengesteld voor het onderhoud van metalen gevelbeplating. Bedoelde verven zijn volgens de fabrikant eenvoudig aan te brengen met spuit of roller. Het assortiment bestaat uit Wijzonol Uni Primer, een universele, roestwerende primer op basis van epoxyester, die uitsluitend voor het kale metaal bestemd is. Als afwerking voor Plastisol beplating is er Wijzoplex Elastdecor, een elastische, zijdeglanzende (structuur-)coating. De Wijzoplex Elastdecor is in één laag aan te brengen over de oude plastisollagen, met een sublieme dekking en hechting, óók op verweerde oppervlakken. Bovendien heeft deze verf een uitstekende buitenduurzaamheid en kent het een geringe vuilaanhechting. Als strakke, gladde afwerking van gecoilcoate beplating is er Wijzonol Industrielak in Hoogglans en Zijdeglans. Deze lak heeft een actief corrosiewerende werking, is zeer goed buitenduurzaam en kras- en slijtvast. Volgens het persbericht wordt de levensduur van de beplating met een Wijzonol verfsysteem gemiddeld met ongeveer vijftien jaar verlengd, aldus het bedrijf dat meldt dat alle kleuren leverbaar zijn met het eigen kleurmengsysteem. verf&inkt

12 verf & innovatie inkt & markt Bedrijven zoeken soelaas voor crisis in Europa Nog een wereld te winnen Biedt export naar verre landen soelaas voor de crisis in Europa? Ja, blijkt uit de ervaringen van verfproducent Veluvine en Koninklijke Drukinktfabrieken Van Son. Deze mkb-bedrijven hebben op tijd de bakens verzet. Hun verhalen vertonen veel parallellen. Tekst: Hans Klip Foto s: Pet van de Luijtgaarden Cyril Taminiau (Veluvine): Wees betrouwbaar en straal dat uit Ik pak het vliegtuig zoals anderen de bus nemen. Cyril Taminiau wil maar zeggen: hij grijpt overal in de wereld kansen die zich voordoen. De directeur van Veluvine geeft een mooi voorbeeld: Tien jaar geleden wist ik bij wijze van spreken niet dat Midden- en Zuid-Amerika bestonden. Nu exporteren wij naar de meeste landen in deze regio. Ik ben net een week in Ecuador geweest. Daar hebben we al tot 2016 werk. Veluvine bestaat sinds 1895 en is van oudsher gespecialiseerd in producten voor het markeren van wegen. Het bedrijf bedient met verven, twee-componenten en thermoplasten vooral de bovenkant van de markt. In 1989 verhuisde Veluvine naar een bedrijventerrein in Breda- Noord. Dat was ook het moment dat de nu 55-jarige Taminiau directeur werd. Hij was in 1984 in dienst getreden als verkoopmedewerker Benelux. Continu proces Mijn toko zou zonder export waarschijnlijk nog wel hebben bestaan, maar er heel anders hebben uitgezien, stelt Taminiau. Rond 1990 haalde Veluvine 70 procent van de omzet in ons land en 30 procent in het buitenland. Dan ging het voornamelijk om België en Frankrijk. Nu is de verhouding precies omgekeerd en exporteert het bedrijf naar alle werelddelen. Taminiau noemt dit het resultaat van een continu proces. Ik heb indertijd bewust gekozen voor export, omdat ik wel zag dat de thuismarkt van wegmarkeringsproducten stagneerde. Nederland is niet te verwaarlozen, maar er gebeurt zeker op dit moment weinig. Het kabinet bezuinigt zwaar op infrastructuur. Wij hebben op tijd de bakens verzet. We zijn als een van de weinige Nederlandse bedrijven in deze niche overeind gebleven. Sterke positie Veluvine concentreerde zich eerst op uitbreiding van de verkoop in Europa. Met succes, aldus Taminiau. Wij hebben onder meer in het vroegere Oost-Europa een sterke positie opgebouwd. Er gaan vele tonnen van onze producten naar landen als Hongarije, Kroatië en Roemenië. De export naar andere werelddelen is pas het laatste decennium echt van de grond gekomen. Wij leveren nu zelfs voor wegprojecten in allerlei voormalige oorlogsgebieden. Zoals de stad Sulaimaniya in het noorden van Irak. We hebben ook productiebedrijven in het buitenland opgericht. Deze bedrijven zijn eigendom van lokale mensen. Wij werken met hen samen volgens het Coca-Cola principe: zij houden 80 procent van de winst en dragen 20 procent aan ons af. Daarvoor krijgen ze productformules. Taminiau onderneemt ook pogingen om in China voet aan de grond te krijgen. Dat blijkt erg lastig. Ik ben er intussen drie keer geweest. De taal is een obstakel voor het opbouwen van een relatie met een klant. Ik hoor het zelfs niet wanneer iemand in een gesprek mijn naam noemt, omdat hij die zo anders uitspreekt. We hebben tot nu toe voor één project producten geleverd: een grote busbaan in Xiamen. Voorfinancieren Veluvine is sinds 2005 in handen van het grote Franse concern Bouygues. De dochteronderneming opereert volledig onafhankelijk, maar kan wel een beroep doen op het moederconcern wanneer het bedrijf krap bij kas zit. Dat zorgt voor de broodnodige financiële armslag, vertelt Taminiau: Wij moeten bijna alles voorfinancieren. Het duurt vaak geruime tijd voordat klanten betalen, terwijl we de grondstoffen wel snel moeten betalen. De betalingsmoraal is door de crisis ook minder geworden. Zo is Italië nu een drama. Bouygues helpt ons wanneer we short zitten. Veel exporterende bedrijven hebben deze mogelijkheid niet en gaan daaraan kapot. Niet alleen de uitvoer is fors opgeschroefd, ook het productenaanbod is aanmerkelijk verbreed. Veluvine heeft zeshonderd recepten in de aanbieding. Dat heeft een positieve invloed op de omvang van de productie. Taminiau: Wij produceren ongeveer ton per jaar. Ter vergelijking: een kwart eeuw geleden was dat slechts ton. De productie is ondanks de crisis hetzelfde gebleven. Er is wel een duidelijke verschuiving in wat we produceren. De productie van wegenverven loopt al lange tijd terug. Thermoplasten nemen juist een hoge vlucht. 12

13 verf verf & inkt & innovatie & markt In 2007 is een volledig nieuwe productie-installatie gebouwd. Waar voorheen vier medewerkers nodig waren om drie ton per uur te produceren, is nu met anderhalf man tien ton mogelijk. Taminiau: Dat scheelt giga natuurlijk. Een wegmarkeringsproduct wordt steeds meer een commodity. De prijzen staan onder druk door de crisis en een groeiende mondiale concurrentie. Door de efficiënte productie kunnen we de concurrentie goed de baas. Ik hoef niet het onderste uit de kan, maar wil wel een gezonde marge halen. Klappen van de zweep Het klinkt zo eenvoudig: we gaan exporteren. Maar de hele organisatie moet er wel op zijn ingericht, waarschuwt Taminiau. Er werken nu 25 mensen bij Veluvine. De meeste medewerkers zijn al erg lang in dienst. Zij kennen door hun grote ervaring het klappen van de zweep. Onderschat het belang van een goede back office niet. Onze dames regelen de logistieke kant van de export perfect. Zij gaan regelmatig bij buitenlandse ambassades langs voor het hele gedoe met papieren. Taminiau hamert op het belang van persoonlijk contact en integer handelen. Ik behandel iedereen gelijk. Soms hebben we de mazzel dat iets ons in de schoot wordt geworpen. Maar ook dan wil ik mensen zien, anders doe ik niets. Je moet betrouwbaar zijn en dat uitstralen. Daar zoek ik mijn klanten ook op uit. Ik heb één geluk: ik móet niet. Dat maakt het makkelijker om nee te zeggen tegen een potentiële klant die ik niet vertrouw. Lieve mensen Het vele reizen hoeft voor hem na alle jaren niet meer. Het werk blijft echter onverminderd boeien. Het is topsport. Maar ook een prachtige sport. Ik zie natuurlijk het een en ander van de wereld en ik ontmoet veel leuke en lieve mensen. Soms maak je iets heel bijzonders mee. Zoals de keer dat ik Moskou bezocht, toen hardliners in opstand kwamen tegen Gorbatsjov en Jeltsin. Kun je de beelden van Boris Jeltsin op een tank nog herinneren? Het leek wel een wereldoorlog. Zo n ervaring is onvergetelijk. Licht herstel export? De buitenlandse activiteiten van de VVVF-leden hebben de afgelopen jaren zwaar onder druk gestaan, zoals blijkt uit de tabel. Vóór de crisis waren zij voor 40 procent van hun omzet afhankelijk van export. Naar schatting ging het voor meer dan 80 procent om uitvoer binnen Europa. Sinds 2008 is de export sterker getroffen dan de binnenlandse handel. De export bereikte in 2010 een dieptepunt met 31 procent van de totale omzet. In bedragen: een daling van 420 miljoen euro in 2008 naar 270 miljoen euro in Er is een lichtpuntje: op basis van de cijfers over 2011 en het eerste halfjaar van 2012 lijkt het erop alsof de export toeneemt (nu 33 procent van de totale omzet). Wim van Mastrigt (Van Son): Wij hebben een sterke band met onze distributeurs Wij leven voor 95 procent van de export. We zijn structureel actief in zo n 80 à 90 landen, vertelt Wim van Mastrigt. Hij is directeur van de Koninklijke Drukinktfabrieken Van Son in Hilversum. De internationale oriëntatie is volgens hem bittere noodzaak. Wij beschouwen Europa als onze thuismarkt voor drukinkten. Deze markt stagneert al jaren. Daarom stoppen we veel energie in de uitvoer naar andere werelddelen. Dat geldt trouwens niet alleen voor ons. Ook andere drukinktbedrijven zoeken hun heil in export. Van Son is een familiebedrijf dat net zijn 140-jarig bestaan heeft gevierd. In de persoon van Maurits van Son staat de vierde generatie aan het roer. Wereldwijd werken er tweehonderd mensen bij het bedrijf, van wie de meesten bij de twee productievestigingen in Hilversum. Verder is er een aparte verkooporganisatie in de VS met drie verkoopkantoren. Ook zijn er nog twee verkoopkantoren in Azië. Van Mastrigt (53) is zelf rond 1995 begonnen op de exportafdeling. Hij is in 2011 benoemd tot algemeen directeur. Exclusiviteit of selectiviteit Het bedrijf is van oudsher sterk gericht op export, vertelt Van Mastrigt. Onze kracht is dat we altijd kiezen voor onafhankelijke distributeurs die de situatie in hun eigen land goed kennen. Zij werken met ons samen op basis van exclusiviteit of selectiviteit. Nieuwe klanten zijn hun klanten. Dat creëert een zeer sterke band. Door deze filosofie kan Van Son als middelgrote speler wereldwijd zijn inktproducten afzetten. Een voordeel is dat we flexibeler dan grote bedrijven zijn. Wij kunnen vaak marktspecifieke producten leveren. Jaar Export (x euro) Binnenland (x euro) Totaal (x euro) Export als % van totale omzet % % % % % % Het bedrijf bedient de bovenkant van de markt, vervolgt Van Mastrigt. Wij zijn niet tegen elke prijs geïnteresseerd in volume. Daarnaast is produceren in Nederland natuurlijk relatief duur. We hanteren een bepaald prijsniveau zodat we genoeg marge overhouden. We verwachten dezelfde filosofie van onze partners. Groot afzetgebied Van Son heeft bij de offset inkten een sterke positie in West- en Oost-Europa en in het Midden-Oosten. Ook Noord-Amerika is een groot afzetgebied. Het bedrijf wordt daarnaast steeds actiever in Midden- en Zuid- Amerika. Deze regio wordt speciaal bediend vanuit het kantoor in Miami. In Afrika is Van Son goed vertegenwoordigd in het zuiden en noorden. In Oost- en West-Afrika ontstaan ook kansen voor hoogwaardige producten, vertelt Van Mastrigt. Natuurlijk is met onze prijs-kwaliteitverhouding de markt in bijvoorbeeld Nigeria relatief klein. Maar het is wel interessant voor ons. Wij zoeken naar gerenommeerde drukkerijen die met ons in zee willen gaan. We leggen het contact onder meer bij toonaangevende vakbeurzen als Drupa. Enorme groeimarkt In het Verre Oosten is voor Van Son nog een wereld te winnen. Het bedrijf heeft daarom sinds zes jaar verkoopkantoren in Sjanghai - puur voor de Chinese markt - en het Zuid-Koreaanse Busan. Van Mastrigt: China zou voor ons een enorme groeimarkt kunnen zijn. Het nadeel is dat er erg veel lokale producenten zijn. Daar kom je moeilijk tussen. We zien vooral kansen als het gaat om inkt voor de verpakkingen van producten die in het westen worden verkocht. Dit is een kwestie van een lange adem. Het is ook lastig om binnen te raken in India en Brazilië, zegt Van Mastrigt. De landen beschermen hun eigen industrie met allerlei maatregelen. Daarom laten we deze opkomende markten grotendeels links liggen. We zijn al blij dat één of twee distributeurs met ons willen samenwerken. Het gaat niet over grote hoeveelheden inkt. Meer speelruimte De crisis is niet helemaal aan Van Son voorbijgegaan. De omzet kende een dip in de jaren 2009 en Nu is volgens Van Mastrigt het niveau van daarvoor bereikt. Ons voordeel is dat de crisis niet overal even hevig is. Ook is niet elke distributeur even hard getroffen. De situatie in West-Europa is ronduit moeilijk, maar bijvoorbeeld in Afrika ontwikkelen de markten zich nog. Doordat wij mondiaal onze producten verkopen, hebben we wat meer speelruimte. Van Son heeft een aantal reorganisaties achter de rug. De laatste dateert van ruim een jaar geleden. Toen moesten zo n twintig mensen vertrekken, van wie een deel door gedwongen ontslag. Hij noemt het een vervelende maar noodzakelijke maatregel. Door de reorganisatie hebben we onze kosten in de hand kunnen houden. Een groot probleem vor- 4 verf&inkt

14 YOUR QUALIFIED PARTNER FOR ANTICORROSION A FULL RANGE OF ANTICORROSION ADDITIVES ASCOTEC is a high-technology Company located in Saint-Etienne, France, specialized in the design, manufacturing and commercialization of corrosion inhibitors for various industrial sectors. The experience of ASCOTEC in Paint and Coatings sector is today recognized by the biggest manufacturers, with a full range of liquid-form anticorrosion additives, acting at any stage of needs in the following fields : -Industrial metal coatings ; -Architectural and DIY coatings ; -Coil-coatings ; -Wood paints ; -Glues and mastics... ASCONIUM RANGE : LONG-TERM PROTECTION ASCOTEC has developed and patented this new generation of anticorrosion additives, using organic materials only, acting by synergic effects (see the scheme below),on the metal substrates and in the paint layer itself. The ASCONIUM range is able to replace anticorrosion pigments, like zinc phosphate, in many systems, offering better performances and big advantages : -low-use dosages (1 to 3%) ; -reduction of blistering phenomenon ; -no effect on the gloss ; -adhesion improvement ; -possible use on ferrous and non-ferrous substrates. The ASCONIUM can be used both in solventborne and waterborne systems where, in most cases, they can replace total part of anticorrosion pigments. ASCOTEC has performed many comparison studies, in metal coatings using different resins types. The following examples concern direct-to-metal coatings, one based on solventborne pure alkyd, the other based on waterborne styrene/acrylic. solventborne direct-to-metal alkyd 50 µm dry cold-rolled steel 400 h salt spray Blank 10% Zn phosph. 2% Asconium-111 waterborne direct-to-metal styrene/acrylic 100 µm dry cold-rolled steel 500 h salt spray Blank 6% Mod. Zn Phosph. 2,5 % Asconium-142DA ASCOTRAN RANGE : FLASH-RUST AND PACKAGING PROTECTION ASCOTEC has developed a complete range of VOC-free and Ecolabel compliant additives for the flash-rust and in-can protection, providing additional water-resistance properties to the paint layer. Mild-steel panels coated with a waterborne varnish and dipped 72h in tap water Asconium mechanism of action With an usual additive With an ASCOTRAN grade ASCOTEC FRANCE DISTRIBUTED BY DISTRICHEM b.v. DISTRIBUTION CHEMICALS Vaartweg 89 NL 5106 NB DONGEN (Vaart) The Netherlands Tel : +31-(0) Fax : +31-(0)

15 men de stijgende grondstoffenprijzen. Die kunnen we slechts gedeeltelijk of zelfs helemaal niet doorberekenen in onze eigen prijzen. Er zijn vooral arbeidsplaatsen bij ondersteunende diensten geschrapt. Het productieapparaat is zoveel mogelijk in stand gehouden. Wij hebben nu een goede basis van waaruit we kunnen werken aan een nieuw evenwicht. Mits de eurocrisis niet uit de hand loopt want dan zijn de negatieve gevolgen voor het bedrijfsleven niet te overzien. Nieuwe strategie Vroeger verkocht Van Son zijn inktseries voor offset alleen onder de naam Quickson. In 2005 is een nieuwe strategie uitgestippeld. Van Son werkt sindsdien met meerdere soorten branding. Dat heeft de exportmogelijkheden vergroot. Van Mastrigt: Wij hebben een tweede productreeks ontwikkeld: de Vs-series. Vs is uiteraard de afkorting van Van Son. Deze inkten hebben licht andere karakteristieken dan de Quicksonseries. We kunnen zo spelen met exclusieve en selectieve distributie. Wij blijven onze klanten beschermen omdat zij exclusief een productreeks distribueren. Tegelijkertijd kunnen we nu meer dan één distributeur in een land aanstellen. Het bedrijf zet tevens sterker in op andere vormen van branding. Bij dual branding staat zowel de naam van Van Son als die van de distributeur op het label. Bij een private label verkoopt de distributeur het product onder zijn eigen merknaam. Van Mastrigt: Er is dus veel meer mogelijk dan tien jaar geleden. Drie benen Van Son heeft ook op een andere manier het roer omgegooid. De aandacht was voorheen te eenzijdig gericht op offset inkten. Van Son houdt zich tegenwoordig tevens bezig met watergedragen flexo inkten en wide format inktjetinkten. Van Mastrigt is blij met de uitbreiding van het productenportfolio. Wij hebben te lang op slechts één been gestaan. In de toekomst willen we echt op drie benen staan. De markt van flexo inkten is volop in ontwikkeling, zegt hij. Deze inkten zijn geen standaardproducten. Zij zijn vaak geografisch begrensd. Wij zijn op dit moment vooral actief in Europa. Omdat de flexo producten inmiddels hooggeconcentreerd zijn, is overzeese export mogelijk geworden. We zijn hiermee gestart in Noord- Amerika. Andere regio s volgen. Ook de markt van wide format inktjetinkten levert volgens Van Mastrigt kansen op. De inkten worden onder andere gebruikt voor opmaakproeven en posters in de grafische industrie. Wij stappen nu deze markt in. Kleine stappen Al met al ziet Wim van Mastrigt de toekomst van zijn bedrijf met vertrouwen tegemoet. Onze kracht is dat we ons goed kunnen handhaven in de landen waar we vertegenwoordigd zijn. Wij willen elk jaar weer kleine stappen maken bij de export van offset inkten. Verder bieden de twee andere inktsoorten interessante groeimogelijkheden. Handige adressen en informatie Agentschap NL U kunt informatie en advies over export krijgen bij Agentschap NL, een onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. De divisie NL EVD Internationaal (de vroegere Economische Voorlichtingsdienst) is hiervoor verantwoordelijk. Agentschap NL ondersteunt vooral mkb-bedrijven, onder meer bij het vinden van buitenlandse zakenpartners. U kunt u abonneren op de wekelijkse exportnieuwsbrief en het maandelijkse e-zine Wereldzaken. U kunt ook digitale uitnodigingen ontvangen voor evenementen zoals handelsmissies en seminars. Meer informatie: Netwerk Internationaal Ondernemen Het Netwerk Internationaal Ondernemen (NIO) is een zelfstandig overlegorgaan van handelsbevorderende organisaties en het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. De site is de webportal voor internationale ondernemers in Nederland en ontsluit de grote hoeveelheid informatie bij de deelnemende organisaties. Kamer van Koophandel U kunt bij de Kamer van Koophandel terecht voor informatie en ondersteuning. De KvK kan bijvoorbeeld uw exportdocumenten certificeren. Kijk op het onderdeel internationale handel van de site Fenedex Fenedex is een particuliere vereniging van Nederlandse exporteurs en andere internationaal opererende ondernemingen. Deze onafhankelijke, niet-commerciële organisatie brengt kennis en ervaring bij elkaar. Fenedex heeft ruim leden. Een volledig lidmaatschap kost 975 per jaar. Meer informatie: en Nederlands Centrum voor Handelsbevordering Het Nederlands Centrum voor Handelsbevordering (NCH) steunt de aangesloten bedrijven die internationaal actief zijn of dat willen worden. Het NCH maakt gebruik van een netwerk van landencentra. De jaarlijkse kosten variëren van 380 voor een landenlidmaatschap van een klein bedrijf tot iets meer dan voor een totaallidmaatschap. Meer informatie: Boekje Export Het boekje Export is erg nuttig als u geen of weinig ervaring met uitvoer heeft. U leest in deze publicatie van Agentschap NL over alle stappen: van exportplan tot de aankomst van de eerste lading. U kunt het boekje gratis bestellen of downloaden via www. agentschapnl.nl/onderwerp/starten-met-export. duurzaam onderhoud Gespot Regelzucht Laten we wel de feiten van de fictie scheiden. De Europese regelzucht bestaat niet. Het aantal Europese regels daalt al jaren, het aantal Nederlandse regels stijgt al jaren en voorzover er Europese regels worden vastgesteld, zijn ze door de lidstaten gewenst (Docent Europees Bestuur Gijs Jan Brandsma aan de Universiteit van Utrecht, in De Volkskrant van 22 augustus) Gezanik Het gezanik over het ontslagrecht, dat is gewoon een icoon geworden. Daar wordt veel te veel de focus op gelegd. Maar het is onzin als je denkt dat als je dat doorvoert de hemel op aarde ontstaat (CNV-voorzitter Jaap Smit in een interview met NU.nl op 22 augustus) Boterberg Het spaargeld van de Chinezen is een soort boterberg. Daardoor zal de rente nog jarenlang laag blijven. Dat is slecht nieuws voor pensioenfondsen (Econome Heleen Mees, hoofddocent aan de New York University, naar aanleiding van haar proefschrift Changing Fortunes How China s boom caused the Financial crisis, waarin ze de oorzaak van de financiële crisis voor een belangrijk deel toeschrijft aan de enorme Chinese spaartegoeden, in De Volkskrant van 23 augustus) Collectieve psychose Ik ben verbaasd, het lijkt wel een collectieve psychose. Alsof een overheidstekort immoreel is. Voor een overheid is het volstrekt normaal (Oud-VVD-minister en IMF-topman prof. dr. J. Witteveen vindt de focus op bezuinigingen ten bate van een laag financieringstekort gevaarlijk, in De Volkskrant van 7 september) Onderbuikgevoelens Europese en OESO-cijfers weerleggen de onderbuikgevoelens over Grieken, die gemiddeld 740 uur per jaar langer werken dan Nederlanders, zeven dagen per jaar minder vakantie hebben dan Duitsers en van een laag pensioen genieten op een gemiddelde leeftijd van bijna 65 jaar (CDA kandidaat-kamerlid van Griekse afkomst Efstathios Andreou in De Volkskrant van 6 september) verf&inkt

16 verf & markt Fosag-directeur Spruijt ziet lichtpuntje in barre tijden: Bij particulieren is nog een boterham te verdienen De crisis treft de bouw, de schildersbranche en de verfindustrie in hoge mate. Geen nieuwbouw, geen beweging op de woningmarkt, geen verfbeurt, geen verf. Ook in 2012 bleef de verwachte opleving achterwege. Toch ziet nieuwe Fosag-directeur Okke Spruijt lichtpuntjes. Maar het is wel zaak dat het nieuwe kabinet snel de noodzakelijke maatregelen neemt. Tekst: Jos de Gruiter Foto: Pet van de Luijtgaarden Zijn naam zou een jongensboekenheld niet misstaan en hij is opgegroeid op een boerderij bij Waddinxveen, niet ver van zijn huidige werkplek. Maar sinds een paar maanden is Okke Spruijt directeur van Fosag, de ondernemersorganisatie van de schilders-, onderhouds-, metaalconserverings- en glasbranche. Een onverwachte stap voor de man die tien jaar geleden als hoofd projecten, marketing en communicatie bij Fosag begon, want de organisatie had andere plannen. In mei 2011 maakten de besturen van Fosag en NOA (Nederlandse Ondernemersvereniging voor Afbouwbedrijven) bekend per 1 juli van dat jaar te gaan werken met een gemeenschappelijk secretariaat voor beide verenigingen. Uiteindelijk zou de samenwerking moeten resulteren in vestiging in een gezamenlijk pand en de benoeming van NOA-secretaris Frank Rohof tot directeur van de samengevoegde verenigingen. De samenvoeging vond echter vooralsnog geen doorgang, volgens verklaring van Fosag-Noa vanwege de slechte vastgoedsituatie, zeker op de kantorenmarkt: beide panden zijn eigendom van de verenigingen en beide zijn op dit moment onverkoopbaar. Het gevolg is dat de integratie van de secretariaten tot stilstand is gekomen. Rohof bleef directeur van de NOA, Spruijt werd benoemd tot directeur van Fosag. Voorlopig werken we op afstand samen, legt hij de situatie uit. Als de markt aantrekt en samenwonen mogelijk blijkt, bekijken we het opnieuw. Inmiddels heeft Fosag opnieuw een samenwerkingsverband aangekondigd: per 1 januari 2013 moet de fusie met de ondernemersvereniging WVB Vastgoed Onderhoudsbedrijven gerealiseerd zijn. De ledenraad van WVB heeft zich al unaniem achter de voorgenomen fusie geschaard. Komende tijd zullen twee bestuurlijke werkgroepen de eenwording verder uitwerken. Doel is om per 1 januari 2013 onder de nieuwe naam OnderhoudNL verder te gaan. De leden van Fosag moeten formeel nog instemmen met de plannen. In het najaar staat een algemene ledenvergadering op de rol. Werkvoorraad De crisis treft de schildersbranche en daarvan afgeleid de Fosag hard. Het aantal lidbedrijven daalde door de vergrijzing en de daarmee gepaard gaande verkoop van bedrijven in korte tijd van naar 2.600, en dat ondanks het feit dat zich ook weer 500 nieuwe leden aanmeldden, vult Spruijt aan. Maar de leden hebben minder medewerkers in vaste dienst. Er zijn veel fusies en overnames, legt hij uit. Oudere eigenaren vinden de crisis een mooi moment om ermee te 16

17 verf & markt Een werkvoorraad tot een half jaar is gezond, maar dat is nergens het geval De Nederlandse winters zijn mild en de hedendaagse verven zijn prima geschikt om in koudere omstandigheden aan te brengen. stoppen. Hun bedrijven worden overgenomen, maar vaak gaat dat ten koste van het aantal vaste banen. Dat heeft consequenties voor de contributie-inkomsten en dus voor de mogelijkheden van de Fosag. Afgelopen zomer was de organisatie dan ook gedwongen een kwart van haar medewerkers te ontslaan. Tegelijkertijd beleeft een belangrijk deel van de leden zware tijden. Zelfs bestaande afspraken met vaste klanten moeten heronderhandeld worden, hoort Spruijt vanuit de branche. Het geld van woningcorporaties zit voor een belangrijk deel vast in hun bezit en onderhoudsbudgetten staan ter discussie. Schilders zijn veel tijd en geld kwijt om binnen te krijgen wat eigenlijk al was afgesproken. Daarnaast heeft de branche te lijden onder leegstand in de kantorenmarkt. De schattingen lopen uiteen, maar tussen de zeven en tien miljoen vierkante meters wachten op nieuwe bewoners. De leegstand is nog nooit zo hoog geweest, weet Spruijt, en het is de vraag of al die vierkante meters ooit weer worden bezet. Maar er zit geld in, dus er wordt niet snel tot sloop overgegaan. De markt van particulieren én van kwalitatief zakelijk werk levert, alles overziend, nog de minste problemen op. Ik hoor van kleine bedrijven en ozp-ers (ondernemers zonder personeel red.) dat daar nog een boterham is te verdienen. Dat is het lichtpuntje. Wel heeft de massale acquisitie gevolgen voor de prijs, erkent hij. En over de hele branche genomen zijn de werkvoorraden fors verminderd. Voor de winter ziet het er zorgelijk uit. Een werkvoorraad tot een half jaar is gezond, maar dat is nergens het geval. Verder dan één tot twee maanden reikt de horizon nergens. Stuurloos Een jaar geleden sprak Fosag-voorzitter Ruud Maas in Verf&Inkt nog de verwachting uit dat in de loop van 2012 eerste signalen het herstel van de markt zouden aankondigen. We kunnen nu dezelfde hoop uitspreken voor 2013, merkt Spruijt zuinig op. Het herstel is in 2012 uitgebleven en er is zelfs sprake geweest van een verslechtering. De kabinetscrisis heeft ons land misschien niet stuurloos gemaakt, maar het nemen van noodzakelijke maatregelen is ernstig vertraagd. We weten nog altijd niet wat er met de hypotheekrente-aftrek gaat gebeuren, dus de huizenbezitter beweegt niet. Verder willen we zekerheid dat de btw op onderhoudswerk laag blijft en vragen we om een versoepeling van het ontslagrecht. Ik weet dat dit onderwerp ter discussie staat en dat werkgevers uit andere sectoren vraagtekens zetten bij de wenselijkheid ervan, maar onze branche neemt een uitzonderingspositie in. Wij kampen al járen met afnemende omzetten en on- verantwoord hoge kostenniveaus. En er staat ons nog het een en ander te wachten. Ik vrees een toenemend aantal faillissementen in de bouw en dus navenant stijgende problemen voor ons. Het is zaak dat het nieuwe kabinet snel de noodzakelijke maatregelen neemt. Vierseizoenenonderhoud Wat de schildersbranche zelf kan doen, staat hem ook helder voor ogen. We proberen onze leden te helpen bij een kwaliteitsslag. Juist deze tijd, waarin schaalvergroting aan de orde is omdat bedrijven fuseren of elkaar overnemen, leent zich voor professionalisering van de organisatie en de presentatie. Ons project Knap Werk richt zich daarop. We wijzen op het belang van communicatie. Neem de klant bij de hand en wijs hem er op dat eerst de ondergrond moet worden bewerkt voordat de schilder kan aflakken en dat daarin de uren en kosten zitten. En maak serieus werk van de evaluatie als het werk klaar is. Dat soort dingen. Spruijt hoopt daarnaast dat schilders en verffabrikanten in nauwe samenwerking aarzelende opdrachtgevers kunnen overtuigen van de mogelijkheden van vierseizoenenonderhoud. We leken op dat vlak winst te boeken, maar er blijkt toch weer sprake van lichte huiver. En daar is geen enkele reden voor. De Nederlandse winters zijn mild en de hedendaagse verven zijn prima geschikt om in koudere omstandigheden aan te brengen. Het probleem zit m niet in de kwaliteit van de schilder of de verf, maar zit uitsluitend tussen de oren van opdrachtgevers. verf&inkt

18 verf & milieu Grote milieuwinst mogelijk door hergebruik verfrestanten Weg met die halflege blikken uit de schuur Met de verfrestjes in Nederlandse kelders en schuren is een Olympisch zwembad aan herwinbare verf te vullen. Een Olympisch wedstrijdbad vol. Zoveel ongebruikte verf komt jaarlijks in aanmerking voor hergebruik. Een werkgroep van de VVVF is ver met de ontwikkeling van plannen die de recycling van de verfrestjes uit blikken en potten in onze kelders en schuurtjes mogelijk moet maken. Tekst: Jos de Gruiter Foto s: Pet van de Luijtgaarden In elke schuur en elke kelder zijn ze te vinden: blikken met resten niet-gebruikte verf. Ze blijven staan om ooit nog eens gebruikt te worden, maar als het slecht gesloten blik op een dag wordt geopend, blijkt de verf een uitgedroogde plak rubber of is de inhoud beschimmeld. En dus blijven ze staan, op die plank, tot de dag van de grote schoonmaak. Dan worden ze verzameld en naar het gemeentelijk milieudepot gereden om te worden vernietigd in de vuilverbrandingsoven. Dat levert nog een beetje energie op, maar erg duurzaam is het proces niet. En zeker geen cradle-to-cradle. Over hergebruik van verfrestanten wordt de laatste jaren veel gepraat. En niet voor niets: een recent, in opdracht van een VVVF-werkgroep uitgevoerde life cycle analysis (lca) brengt aan het licht dat recycling van verfrestanten leidt tot een 72 procent lagere milieubelasting ten opzichte van de bestaande productiemethoden. De lca is uitgevoerd door IVAM, een onderzoeks- en adviesbureau op het terrein van duurzaamheid, dat is voortgekomen uit de Interfacultaire Vakgroep Milieukunde (IVAM) van de Universiteit van Amsterdam en de Chemiewinkel Amsterdam. Uit milieu-oogpunt is hergebruik van de verfrestanten in kelders en schuren dus zeer profijtelijk. Waar het nu om gaat is de vraag of recycling van verfrestanten rendabel is, of de kwaliteit van gerecyclede verf voldoende is en of de markt het product omarmt. In het buitenland is het hergebruik van verfrestjes al langer goed gebruik. In Canada is het merk Boomerang al vijftien jaar op de markt. Boomerang wordt in zestien standaardkleuren gemaakt op basis van niet-gebruikte verven Mylanus: Sita moet de juiste bandbreedte toepassen. Niet te ruim, waardoor een niet te verwerken grondstof ontstaat, maar ook niet te smal, waardoor het aanbod te beperkt wordt. Dan klopt de business case niet meer. en verfrestanten en vindt er zijn weg naar de particuliere schilder. Marc van Ginneken van de afgelopen zomer geopende verfgroothandel Fair Paints in Heemstede, importeert de latexverf via Engeland. Onder licentie van fabrikant Boomerang Recycled Paint wordt de verf daar geproduceerd. En binnenkort ook in Nederland. Daarover zijn we met een afvalverwerker druk in onderhandeling, liet Van Ginneken onlangs optekenen op een website van uitgever Eisma Bouwmedia. 18

19 verf & milieu Ook in de Verenigde Staten is een begin gemaakt van recycling. In de staat Oregon is het inzamelen van oude verf en verfresten voor hergebruik of - als dat niet mogelijk is - verantwoorde afvoer, bij wet geregeld. De staat hoopt op deze wijze jaarlijks twee miljoen liter verf terug te halen. Als de maatregel zijn vruchten afwerpt zullen andere staten het voorbeeld van Oregon volgen. Californië heeft dat besluit al genomen. Onder de naam PaintCare hebben fabrikanten en overheid de handen ineengeslagen en is een inzamelingssysteem in het leven geroepen dat particuliere consumenten en beroepsschilders in staat stelt hun verfresten in te leveren. De fabrikanten zorgen vervolgens voor verantwoorde verwerking. Om het systeem te laten draaien betalen particulieren en beroepsschilders een kleine toeslag. Groene verf In Nederland wordt jaarlijks ton restanten van watergedragen verven ingezameld. Die hoeveelheid gaat nu op gecontroleerde wijze de verbrandingsoven in. Een derde deel daarvan zou echter geschikt zijn voor hergebruik. Oplosmiddelhoudende verf komt voorlopig niet in aanmerking. Om van de ingezamelde hoeveelheid opnieuw verf te kunnen maken, moeten de restanten voldoen aan een tiental eisen op het gebied van dichtheid, viscositeit, vloeigrens/thixotropie, serumvorming/sedimentvorming, vaste stofgehalte, vosgehalte, fijnheid, ph-waarde, kleur grijsschaal, CIElabwaarde, dekking, zware metalen, ftalaten, bacteriële besmetting, geur, formaldehydegehalte, wasbaarheid/ schrobvastheid en afpoederen. De selectie en technische analyse wordt uitgevoerd door afvalverwerker Sita. Leden van de VVVF-werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van AkzoNobel, PPG, Ursa Paint en Sita zijn aanwezig geweest bij de samenstelling van een proefbatch. Daaruit bleek dat de technische realisatie van op restanten gebaseerde verf mogelijk zou moeten zijn. Als uit de business case blijkt dat de productie ook bedrijfseconomisch haalbaar is, lijkt niets de productie van groene verf in de weg te staan. Positief gestemd Kees Mylanus, directeur van verffabrikant Keim en voorzitter van de werkgroep, is buitengewoon positief gestemd over de kansen van recyclede verf. Tot nu toe zijn de uitgevoerde proeven geslaagd en ik neem aan dat de volgende proef ook geen onverwachte problemen oplevert, reageert hij. We zijn er in geslaagd een strijkbare verf te maken uit restanten en daarna kijken we naar de resultaten van de volgende proef, waarin een aantal fabrikanten gerecycled materiaal als grondstof toevoegen aan hun eigen batch. Mylanus verwacht dat die proef gunstig zal uitpakken. Als dat het geval is, denk ik dat we veel mensen kunnen overtuigen. Tot nu toe zijn we niet gestuit op technische onmogelijkheden en de kwaliteit is in orde. Volgens Mylanus kunnen eerste producten binnen enkele maanden beschikbaar zijn. Dat is dan watergedragen acrylaat muurverf op basis van een percentage hergebruikte verfrestanten. Als een jaar later een constante afvalstroom beschikbaar komt, zullen alle Nederlandse verffabrikanten materiaal kunnen afnemen van afvalverwerker Sita en op basis daarvan hun eigen verf produceren. Verdeling De eerste proefbatch in productie bij Sita Mylanus: We moeten nog afwachten welke partijen geïnteresseerd zijn in de grondstof. De gedachten gaan uit naar een contingenteringsmodel of verkoop bij inschrijving. Het lijkt ons onwenselijk dat één partij de hele voorraad zou kunnen opkopen, maar de vrije markt zal zichzelf hierin bewijzen. De kans lijkt klein dat er potten 100 procent gerecyclede verf op de markt komen. Mylanus: Wij pleiten daar niet voor. Nieuwe acrylaat muurverf die door Nederlandse producenten wordt geleverd heeft een hoge kwaliteitsstandaard, die nooit helemaal te vergelijken zal zijn met een blend opgewerkt uit uitsluitend gerecycled en restmateriaal opgewerkte blend. Dat is nu eenmaal zo. Een percentage gerecyclede verf echter tast het kwaliteitsniveau niet aan. En het gaat om het doel: we hergebruiken de verfrestanten, die daardoor niet in het milieu komen en waardoor we tevens de ecologische voetafdruk van onze producten verminderen. Dat verandert niet als er 100 procent gerecyclede verf op de markt komt. In de plannen van de verfindustrie is een belangrijke plaats ingeruimd voor Sita. Zo moet de afvalverwerker een goede selectie van aangeboden verfrestanten hanteren. Mylanus: Sita moet de juiste bandbreedte toepassen. Niet te ruim, waardoor een niet te verwerken grondstof ontstaat, maar ook niet te smal, waardoor het aanbod te beperkt wordt. Dan klopt de business case niet meer. Afvalverwerker Sita noemt het initiatief haalbaar en veelbelovend. Ten onrechte wordt de indruk gewekt dat andere landen op dit vlak veel verder zijn dan wij, maar Nederland loopt hiermee voorop. Zeker ten opzichte van Amerika, reageert business innovation manager Vincent Mooij van de afvalverwerker. De Amerikaanse initiatieven leiden er hooguit toe dat verfrestanten niet op de stortplaats terechtkomen, maar via inzameling bij de fabrikant. Dat wil niet zeggen dat op grote schaal wordt hergebruikt, zoals de verfindustrie en wij dat wel gaan doen. Volgens Mooij heeft de afvalverwerker een goed beeld van de investeringen in mensen en kennis die nodig zijn om het initiatief van de grond te tillen en de grondstof te laten voldoen aan de gevraagde kwaliteitseisen. Het bedrijf is bereid en in staat om die investeringen te doen. Een belangrijke voorwaarde is dat we voor de milieuwetgeving de status van de verfrestanten kunnen veranderen van afval naar product. Dat is de uitdaging waarmee we aan de slag moeten. Vanuit milieu-optiek is er geen discussie: dit is een erg mooie oplossing van een afvalprobleem, dat het milieu, de verfindustrie en Sita ten goede komt. Maar we hebben wel te maken met wetgeving die is gebaseerd op Europese regelgeving, aldus Mooij. Een andere voorwaarde voor het slagen van het project is de garantie dat de ingezamelde en geselecteerde verfrestanten worden afgenomen. Mooij: Maar ik verwacht op dat vlak, mede gezien de stijgende grondstofprijzen, geen problemen. Ik ga ervan uit dat de kwaliteit en de prijsstelling partijen enthousiast zal maken om af te nemen. Als de statusverandering dan ook voor de milieuwetgeving is aanvaard, kan snel met de productie worden begonnen, is Mooijs overtuiging. Dat is nu de belangrijkste bottle neck. verf&inkt

20 De mens achter Geert Duijghuisen sociaal bewogen directeur van Baril Coatings: Mijn sociaal hart komt beter tot zijn recht op links Geert Duijghuisen, directeur van Baril Coatings in Den Bosch, begrijpt niet waarom de VVD in ondernemersland meestal wordt gezien als natuurlijke partij voor de werkgever. Ook als je VNO-NCWvoorzitter Wientjes hoort, denk ik wel eens: jongens, jullie hebben het niet in de gaten. Let ook eens op de kleintjes, zzp ers, familiebedrijven, de winkeliers die zoveel inspanningen doen om de boel overeind te houden. Koester ze, schep een beter klimaat voor ze. Dan houd je niet alleen werkgelegenheid in stand, maar wordt ook de sociale cohesie groter. Zij staan bij uitstek midden in de lokale samenleving. Tekst: Anton Stig Foto: Pet van der Luijtgaarden Duijghuisen raadt zijn collega s van harte aan om bij gelegenheid het MKB-plan van zijn partij nog eens tot zich te nemen. Want: Het MKB is toevallig de grootste werkgever van Nederland. Concentreer je niet louter op de multinationals of op banken, benadrukt hij. Het MKB brengt in elk geval de meeste belastingcenten naar de staat, maar heeft het tegelijkertijd het moeilijkst. Het MKB zorgt voor dynamiek in de samenleving. Maar wie hoor je daarover in de politiek? Sociaal bewogen Duijghuisen is werkgever van een man of zestig, die voor Baril Coatings, Farball Coatings en voor Durable Compliant Coatings in Den Bosch, Etten-Leur en Angola (USA) hoogwaardige coatings ontwikkelen, produceren en vermarkten. Hij is daarnaast actief voor de lokale afdeling van de SP. Omdat, zo legt hij uit, die partij structureel opkomt voor sociaal zwakkeren in de samenleving en omdat daar zijn sociaal hart beter tot zijn recht komt. Die sociale bewogenheid deelde hij met zijn vorig jaar op 90-jarige leeftijd overleden vader Wim en deelt hij met zijn vrouw, die lang vrijwilligerswerk deed in de opvang van kinderen van asielzoekers. Geerts vader, boerenzoon uit Groesbeek, bestierde decennialang een eigen schildersbedrijf in Vught. Bood in de hoogtijdagen meer dan dertig man werk en een goed inkomen. Geert: Wat ik zeker van hem heb meegekregen is dat hij behoud van werkgelegenheid belangrijker vond dan winstbejag. Hij zei altijd: werk geven moet je koesteren. Daar probeer ik ook in eigen huis naar te handelen. Motto delen Als je rijkdom kunt delen, ben je als mens geslaagd. Dat is een belangrijk motto van Geert. Hij verstaat er niet alleen materiële zaken, maar ook zijn eigen competentie onder. Als je die kunt inzetten ten dienste van anderen, zal dat een wederzijdse verrijking tot gevolg hebben, is zijn overtuiging. Duijghuisen gaat ook prat op zijn salarisbeleid, waarbij zo mogelijk rekening wordt gehouden met iemands thuissituatie. En mensen kunnen er ook extra verdienen door middel van een soort prestatieladder. Verder is hij van plan de bedrijfstijd flexibel te maken, wat het personeel meer vrije tijd moet opleveren en Baril meer bedrijfstijd. Kortom, Geert kijkt net als zijn vader om zich heen. Om in zijn eigen woonplaats Boxtel de integratie te bevorderen tussen de verschillende bevolkingsgroepen, maakte hij van de jaarlijkse Bazaar op wijkniveau als voorzitter van de organiserende stichting een verbindings- of verbroederingsfestival voor de hele gemeenschap. Met name door doelgroepen er meer zelf in te betrekken met programmaonderdelen. Schitterend om te beleven dat dat werkt, zegt de medesponsor trots. Katholiek nest Geert Duijghuisen werd in 1957 geboren. Hij is gehuwd, vader van drie kinderen en hij komt uit een katholiek nest. Noch Geert, noch zijn broer of twee zussen hebben ooit de ambitie gehad de zaak van hun vader in Vught over te nemen. Bij de werkplaats aan huis was het een dagelijks komen en gaan van schilders. Lachend: Alles was verf bij ons in die tijd. In eigen huis ook. Want pa had een tamelijk hoge verfraaiingsambitie. Door een slepende ziekte van mededirecteur en oprichter van zijn eigen bedrijf Baril - Hans Broeders - heeft Geert het momenteel extra druk met het ondernemerschap. Maar door intern te schuiven kan hij zich gelukkig nog altijd focussen op het bedrijven van een van zijn belangrijkste passies: het maken van een potje verf. En het met 20

FEITEN EN CIJFERS 2007 NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE

FEITEN EN CIJFERS 2007 NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE FEITEN EN CIJFERS NEDERLANDSE VERF- EN DRUKINKTINDUSTRIE Geen industrie is zo zichtbaar als de verf- en drukinktindustrie. Verven en lakken geven kleur en beschermen materialen zodat ze langer meegaan.

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

Wereld van kleur, bescherming en communicatie

Wereld van kleur, bescherming en communicatie Wereld van kleur, bescherming en communicatie Onze vereniging De VVVF is al meer dan honderd jaar dé branchevereniging voor Nederlandse verf- en drukinktfabrikanten en importeurs. Zij produceren of verkopen

Nadere informatie

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten

Statistieken 2004 VVVF. Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten VVVF Vereniging van verf- en drukinktfabrikanten Inhoud Algemeen 3 De Nederlandse verfmarkt 4 Verfproducten 4 De Nederlandse verfmarkt 4 Tabel 1 Afzet VVVF-leden verfproducenten en importeurs 4 Grafiek

Nadere informatie

SABA adhesives & sealants. Samenwerken met je buitenlandse partner

SABA adhesives & sealants. Samenwerken met je buitenlandse partner adhesives & sealants Samenwerken met je buitenlandse partner - in het kort Lijmen & Kitten Producent van hoogwaardige lijmen & kitten Professionele & Industriële markten (B2B) Internationale scope /wereldspeler

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

PREVIEW. voor Nieuwbouw- en Onderhoudswerkzaamheden bevattende. standaardgegevens voor het. uitvoeren van schilderwerk, het zetten van glas

PREVIEW. voor Nieuwbouw- en Onderhoudswerkzaamheden bevattende. standaardgegevens voor het. uitvoeren van schilderwerk, het zetten van glas B asisverf- en glasb estek 006 voor Nieuwbouw- en Onderhoudswerkzaamheden bevattende standaardgegevens voor het uitvoeren van schilderwerk, het zetten van glas en het aanbrengen van wandafwerkingsmaterialen

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007

De groei voorbij. Jaap van Duijn september 2007 De groei voorbij Jaap van Duijn september 2007 1 Een welvaartsexplosie Na WO II is de welvaart meer gestegen dan in de 300 jaar daarvoor Oorzaken: inhaalslag, technologische verandering en bevolkingsgroei

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Grafische Industrie De grafische industrie behoort tot de grotere branches in het midden- en kleinbedrijf. De ondernemingen in de branche houden zich bezig met het bewerken en vermenigvuldigen van informatie.

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Starters International Business

Starters International Business Internationaal Ondernemen Starters International Business >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Go abroad, well prepared U denkt erover te beginnen met exporteren of een nieuwe buitenlandse

Nadere informatie

Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren.

Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren. Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren. OnderhoudNL OnderhoudNL is een merknaam van FOSAG, de ondernemersorganisatie van (restauratie-)schilders-

Nadere informatie

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land.

Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Interview door Sandra Heuts en Cees Jorissen Technologie is essentieel voor de verdere groei van ons land. Egbert ten Cate is op het moment van dit gesprek zowel directeur van Bank Ten Cate & Cie als commissaris

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

U heeft een idee en wij maken het tastbaar!

U heeft een idee en wij maken het tastbaar! Dunia Coatings ontwikkelt en produceert high performance industriële coatings, markeerinkten en hoogwaardige gebruiksklare verf. Door onze jarenlange laboratorium ervaring staat innovatie en flexibiliteit

Nadere informatie

Producten die met biociden. zijn behandeld: Nieuwe regels. voor behandelde voorwerpen. Behandelde voorwerpen. Nieuwe verplichtingen

Producten die met biociden. zijn behandeld: Nieuwe regels. voor behandelde voorwerpen. Behandelde voorwerpen. Nieuwe verplichtingen Producten die met biociden zijn behandeld: Nieuwe regels Nieuwe verplichtingen voor behandelde voorwerpen 1 Behandelde voorwerpen Sinds 1 september 2013 gelden er nieuwe verplichtingen voor bedrijven die

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Concurreren op klantwaarde

Concurreren op klantwaarde Concurreren op klantwaarde Trendseminar 14 februari Albert Noppen Ontwikkeling grafische sector 6 4 2 0-2 2007 2008 2009 2010* 2011* Ontwikkeling productievolume in % -4-6 Ontwikkeling omzet in % -8-10

Nadere informatie

supporting your products

supporting your products supporting your products Al 90 jaar de specialist in agri-verpakkingen LC Packaging is een familiebedrijf dat al vier generaties actief is in de verpakkingsbranche. De dienstverlening begon in 1923 met

Nadere informatie

Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis

Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis Electronisch zaken doen in de bouw anno 2013 Feiten uit onderzoeken USP & BouwKennis Voor de S@les in de Bouw dag, september 2013 Jan Paul Schop, managing partner September 2013 USP Marketing Consultancy:

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM

welkom in de wereld van EPDM welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese en Benelux enige producent van

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH RECRUITMENT EN WERVING & SELECTIE

KOETSIER EXECUTIVE SEARCH RECRUITMENT EN WERVING & SELECTIE FUNCTIEPROFIEL December 2015 ALGEMENE INFORMATIE Van Wijhe Verf B.V. is een zelfstandig familiebedrijf, opgericht op 1 april 1916 door de heren D.H. van Wijhe en D. Vermeulen (groothandel in drogerijen

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Personeelsmanagement HRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Personeelsmanagement HRM 1 Inleiding Waar gaat het om? Uw mensen zijn uw meest waardevolle bezit. U spaart tijd noch geld om uw mensen de erkenning te geven die zij

Nadere informatie

Benelux l 172. Onderdeel van een internationaal bedrijf l 173. Ondersteuning l 174. Reparaties l 175. Garantiesysteem l 176

Benelux l 172. Onderdeel van een internationaal bedrijf l 173. Ondersteuning l 174. Reparaties l 175. Garantiesysteem l 176 170 9 SERVICES Benelux l 172 Onderdeel van een internationaal bedrijf l 173 Ondersteuning l 174 Reparaties l 175 Garantiesysteem l 176 Technische ondersteuning l 177 11 171 Benelux ITW Benelux vertegenwoordigt

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011

Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Enquête Internationalisering Rapportage Persbericht januari 2011 Auteurs: P. M. Walison MSc, Trainee Internationaal Ondernemen Dhr. P. van Kuijen, Sectormanager Zoetermeer, 24 januari 2011 Hoewel aan de

Nadere informatie

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika!

Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! 1 Beursdeelname AUTOMECHANIKA DUBAI Presenteer uw bedrijf op hét belangrijkste platform voor de automotive aftermarket in het Midden Oosten, Zuid West Azië en Noord Afrika! Messe Frankfurt Nederland organiseert

Nadere informatie

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Als een ideale werking en een goed design elkaar innovatief aanvullen, hebben wij alles goed gedaan. Esthetische eisen vertalen in een goed design is één ding

Nadere informatie

DOC KAAS EN ROYAL A-WARE

DOC KAAS EN ROYAL A-WARE STRATEGISCHE SAMENWERKING DOC KAAS EN ROYAL A-WARE KEUZE VOOR NEDERLANDSE WERELDSPELER IN ZUIVEL OENKERK WIE IS ROYAL A-WARE TEXEL WORKUM HEERENVEEN 125 jaar ervaring en wereldwijd sterk afzetnetwerk Royal

Nadere informatie

meilink groep meilink groep meilink industriële verpakkingen varekamp exportpacking & logistics schijndel industriële verpakkingen meilink kartonnage

meilink groep meilink groep meilink industriële verpakkingen varekamp exportpacking & logistics schijndel industriële verpakkingen meilink kartonnage meilink groep Een uniek totaalconcept in industriële verpakkingen De Meilink Groep biedt een totaalpakket in industriële verpakkingen. Wij zijn op dit gebied zelfs marktleider in de Benelux en behoren

Nadere informatie

Vescom: een kennismaking. wallcovering upholstery curtain

Vescom: een kennismaking. wallcovering upholstery curtain Vescom: een kennismaking wallcovering upholstery curtain daarom Vescom projectgeschikt onderscheidende dessins functioneel kleur, structuur en materialiteit sfeervol en gevarieerd eenvoudig en snel te

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

Bakker Hillegom verhoogt omzet met nieuwe webwinkel

Bakker Hillegom verhoogt omzet met nieuwe webwinkel Bakker Hillegom verhoogt omzet met nieuwe webwinkel Bakker Hillegom is het grootste tuinpostorderbedrijf in Europa. Verkoop via internet wordt daarbij steeds belangrijker. The Vision Web heeft voor Bakker

Nadere informatie

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2

UITWERKING TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 TOELICHTING OP DE ANTWOORDEN VAN HET EXAMEN 2002-I VAK: ECONOMIE 1,2 NIVEAU: EXAMEN: HAVO 2001-II De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Degenen

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

A HECHTINGSPROEFKIT (HPK) WWW.ONDERHOUDNL.NL/HPK

A HECHTINGSPROEFKIT (HPK) WWW.ONDERHOUDNL.NL/HPK A HECHTINGSPROEFKIT (HPK) WWW.ONDERHOUDNL.NL/HPK Bepaling van de hechting van verf op hout : de HPK (HechtingsProefKit) versie 2015 1. Voorwoord Dit document is opgesteld door de Commissie Verf op Hout.

Nadere informatie

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie?

R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? R&D in Roemenië: begin van het einde voor de Nederlandse technologische industrie? Hans Pol, PBF Group B.V., Almelo 15 Oktober 2009 Even voorstellen. Hans Pol, Directeur, PBF Group B.V. Voorzitter vereniging

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Buitenlandse investeringen door het MKB

Buitenlandse investeringen door het MKB M00408 Buitenlandse investeringen door het MKB Toenemende investeringen in lagelonenlanden of op kousenvoeten naar buurlanden? Jolanda Hessels Maarten Overweel Zoetermeer, 13 oktober 004 Buitenlandse investeringen

Nadere informatie

Marktleider in klimaatbeheersing

Marktleider in klimaatbeheersing Marktleider in klimaatbeheersing klimaattechniek www.mark.nl www.markbelgium.be LUCHTVERWARMING Hoogrendement gasgestookte luchtverwarming, geproduceerd volgens de laatste stand der techniek. 3 Van oudsher

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

BIM, WAAR STAAN WE EN HOE STAAN WE ER VOOR?

BIM, WAAR STAAN WE EN HOE STAAN WE ER VOOR? BIM, WAAR STAAN WE EN HOE STAAN WE ER VOOR? Presentatie BIM Praktijkdag 2016 Drs. Henri Busker 21 april 2016 Overzicht 1 Introductie 2 Stand van zaken BIM in Nederland en Europa 3 Wensen en behoeften 4

Nadere informatie

Chemische industrie in Duitsland

Chemische industrie in Duitsland Chemische industrie in Duitsland 1. Actuele situatie van de chemische industrie in Duitsland In vergelijking met het vorige kwartaal steeg de productie in het derde kwartaal van 2012 met 1,5 procent, terwijl

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Het speelveld van de Chief Commercial Officer

Het speelveld van de Chief Commercial Officer Het speelveld van de Chief Commercial Officer Omgaan met dilemma s Stephan Linnenbank 28 november 2008 Atos, Atos and fish symbol, Atos Origin and fish symbol, Atos Consulting, and the fish symbol itself

Nadere informatie

Program. VOOR GROTE PARTNERS EN PARTNERS DIE GROOT WILLEN WORDEN. Forse omzetstijging. Prachtige cadeaus. Aantrekkelijke privileges

Program. VOOR GROTE PARTNERS EN PARTNERS DIE GROOT WILLEN WORDEN. Forse omzetstijging. Prachtige cadeaus. Aantrekkelijke privileges Program VOOR GROTE PARTNERS EN PARTNERS DIE GROOT WILLEN WORDEN. Forse omzetstijging Prachtige cadeaus Aantrekkelijke privileges 2 3 Program Hoe groot wilt u worden? Hoe groot wilt u worden? Dat is de

Nadere informatie

Benelux l 176. Onderdeel van een internationaal bedrijf l 177. Ondersteuning l 178. Reparaties l 179. Garantiesysteem l 180

Benelux l 176. Onderdeel van een internationaal bedrijf l 177. Ondersteuning l 178. Reparaties l 179. Garantiesysteem l 180 174 11 SERVICES Benelux l 176 Onderdeel van een internationaal bedrijf l 177 Ondersteuning l 178 Reparaties l 179 Garantiesysteem l 180 Technische ondersteuning l 181 11 175 11 SERVICES Benelux ITW Benelux

Nadere informatie

Rinaldostraat 12 Postbus 90-6950 AB Dieren Telefoon: 0313-414395 Telefax: 0313-450144 www.vdveenschilders.nl E-mail: info@vdveenschilders.

Rinaldostraat 12 Postbus 90-6950 AB Dieren Telefoon: 0313-414395 Telefax: 0313-450144 www.vdveenschilders.nl E-mail: info@vdveenschilders. Rinaldostraat 12 Postbus 90-6950 AB Dieren Telefoon: 0313-414395 Telefax: 0313-450144 www.vdveenschilders.nl E-mail: info@vdveenschilders.nl Vakmanschap in schilderwerken vdveenschilders is een modern

Nadere informatie

Na 40 jaar nog steeds in goede conditie? Het kan...

Na 40 jaar nog steeds in goede conditie? Het kan... Na 40 jaar nog steeds in goede conditie? Het kan... Kunststof houdt van de toekomst Het succes van kunststof kozijnen! Steeds meer mensen kiezen voor kunststof kozijnen. Na de eerste plaatsingen, ruim

Nadere informatie

HEMPACORE. Passieve brandbeveiliging

HEMPACORE. Passieve brandbeveiliging HEMPACORE Passieve brandbeveiliging Duurzaamheid De sterkte van onze coatings minimaliseert het risico op beschadigingen tijdens transport, verwerking en blootstelling aan weersinvloeden. U kunt rekenen

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Jan Strik Schilderwerken V.O.F te Oosterhout

Jan Strik Schilderwerken V.O.F te Oosterhout Editie: november Veveo Views zijn interviews die zijn opgesteld m.b.v. van vaste vraagstellingen. Deze interviews zullen landelijk plaats gaan vinden, in samenwerking met de eindgebruikers. Veveo voor

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

sportdomein zorgdomein wijkdomein

sportdomein zorgdomein wijkdomein magazine voor de perfecte leer-, werk- en leefomgeving sportdomein zorgdomein wijkdomein Thema: Innovatief exploiteren en financieren Expertmeeting: Hét IKC bestaat niet Het praktijklokaal als theater

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 11.30 13.00 uur ECONOMIE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit

Nadere informatie

Bedrijfsnaam: Ron Boeren Schilderwerken

Bedrijfsnaam: Ron Boeren Schilderwerken Editie: september 2012 Veveo Views zijn interviews die zijn opgesteld m.b.v. van vaste vraagstellingen. Deze interviews zullen landelijk plaats gaan vinden, in samenwerking met de eindgebruikers. Veveo

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Mislukken Slagen gegarandeerd 2 Mislukken Slagen gegarandeerd Management verwacht onmiddellijk R.O.I. Doel:

Nadere informatie

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01)

1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Onderzoeksgroep Mariene Biologie Universiteit Gent werft aan (english version from page 4 onwards): 1. INFORMATICUS SOFTWAREONTWIKKELING (MARBIO-EDU-01) Uiterste inschrijvingsdatum: Sep 29, 2013 16:00

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie

Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie Ctrl Ketenoptimalisatie Slimme automatisering en kostenreductie 1 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technische hype cycles 2 Ctrl - Ketenoptimalisatie Technologische trends en veranderingen Big data & internet

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Complex zetwerk ter verfraaiing van gevels

Complex zetwerk ter verfraaiing van gevels Complex zetwerk ter verfraaiing van gevels Complex zetwerk en gevelbekleding in aluminium of staal ter verfraaiing van gevels. Toepasbaar voor kantoren schoolgebouwen appartementen winkelcentra ziekenhuizen

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004

Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Noordelijke Arbeidsmarkt Verkenning 2004 Hoofdrapport Samenstelling: Dr. L. Broersma & Drs D. Stelder, Sectie Ruimtelijke Economie, FEW, RuG Prof. Dr. J. van Dijk, Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen,

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

sia Abrasives Schuuroplossing

sia Abrasives Schuuroplossing sia Abrasives Schuuroplossing Het bedrijf De in het Zwitserse Frauenfeld gevestigde sia Group is een van s werelds grootste leveranciers van innovatieve schuurmiddelen. De groep ontwikkelt, produceert

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE

LED LIGHTING FOR COLD STORAGE LED LIGHTING FOR COLD STORAGE Madrid, October 16 Maarten de Graaf Didyouknowthat? It takes 0.65KWh of air conditioning energy to cool down every 1 kwh of lighting heat. Didyouknowthat? Meaning that youernergybillforlightingis

Nadere informatie

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen

25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 152 152 25 jaar NIBE - Interview Mantijn van Leeuwen 153 Interview Mantijn van Leeuwen Voor de meeste mensen ben jij nog een onbekende, zeker gerelateerd aan het NIBE. Vertel eens iets over je achtergrond,

Nadere informatie

we work for your success

we work for your success we work for your success Hebels Staalservice Hebels Staalservice concentreert zich op de verkoop van staal, aluminium en rvs. Wij beschikken over een modern Staal Service Center waardoor wij klantspecifieke

Nadere informatie

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Aantal woningverkopen bijna 5 procent hoger Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Voor 2010 prognose: geen prijsstijging Dure segment blijft moeizaam Nieuwegein, 14 januari In het vierde

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen aangenaam Hertalan Rubber Products vindt zijn oorsprong in 1895 onder de vleugels van Hertel. Vanaf de zestiger jaren produceren wij Hertalan EPDM folie.

Nadere informatie

Landscaping. The best alternative to nature

Landscaping. The best alternative to nature Landscaping The best alternative to nature Edel Grass The best alternative to nature! Edel Grass Landscaping Edel Grass staat voor meer dan dertig jaar ervaring in de markt voor kunstgrasvelden. Als speler

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

KARPI Karpi Group home fashion is het label dat een groep van ondernemingen vertegenwoordigt actief op het gebied van de productie en verkoop van karpetten, kamerbreed/natuur -en fusion bonded tapijt

Nadere informatie

Werken aan Werk. U wilt capaciteit inhuren, werk uitbesteden of bent u op zoek naar medewerkers? Dan is Robedrijf uw partner.

Werken aan Werk. U wilt capaciteit inhuren, werk uitbesteden of bent u op zoek naar medewerkers? Dan is Robedrijf uw partner. Werken aan Werk Werken aan Werk U wilt capaciteit inhuren, werk uitbesteden of bent u op zoek naar medewerkers? Dan is Robedrijf uw partner. U wilt capaciteit inhuren, werk uitbe steden of bent u op zoek

Nadere informatie

Lean Innovation Network

Lean Innovation Network Lean Innovation Network Business Excellence Waarborgen van de toekomst van ons bedrijf en financiële onafhankelijkheid door krachtig verder te ontwikkelen bij Bosch Thermotechniek te Deventer Datum : Donderdagmiddag

Nadere informatie

verkoop & verhuur van nieuwe & gebruikte trailers (semi)diepladers - vlakke opleggers - modules - trekkers www.nooteboomtrading.

verkoop & verhuur van nieuwe & gebruikte trailers (semi)diepladers - vlakke opleggers - modules - trekkers www.nooteboomtrading. verkoop & verhuur van nieuwe & gebruikte trailers (semi)diepladers - vlakke opleggers - modules - trekkers Over Nooteboom Trading Nooteboom Trading in Zeewolde Nooteboom Trading in Zeewolde importeert

Nadere informatie