Funderen: stiller, duurzamer en trillingsvrij. Vroom Funderingstechnieken: kennis optimaal benutten Komst kenniscentrum nog ongewis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Funderen: stiller, duurzamer en trillingsvrij. Vroom Funderingstechnieken: kennis optimaal benutten Komst kenniscentrum nog ongewis"

Transcriptie

1 Funderen: stiller, duurzamer en trillingsvrij Vroom Funderingstechnieken: kennis optimaal benutten Komst kenniscentrum nog ongewis

2 Inhoudsopgave 2 Nieuwbouwmarkt herstelt langzaam 4 Kennis optimaal benutten 7 Issues & Insights 9 Op ons lijf geschreven 10 Komst kenniscentrum nog ongewis 13 Stiller, duurzamer en trillingsvrij 16 Adverteerdersindex Inleiding door Ernst Delfos, uitgever Een goede fundering is onmisbaar onder bouw- en infrawerken. Nederlandse bedrijven kunnen al vele jaren op vakkundige wijze funderen en ontwikkelen steeds fijnere technieken om het werk stiller, duurzamer en met minder trillingen uit te voeren. Branchevereniging NVAF legt in deze uitgave uit hoe het kan dat veel van deze geavanceerde technieken vaak in de praktijk niet worden ingezet. Ook de Stichting Platform Fundering Nederland komt in deze editie van Construction Insights aan het woord. De stichtingdirecteur vertelt over de komst van het broodnodige Kenniscentrum Funderingsproblematiek, dat nog verre van zeker is wegens het gebrek aan externe financiers. Insights neemt ook een kijkje in de keuken bij Vroom Funderingstechnieken. Dit familiebedrijf viert in 2012 haar vijftigjarig jubileum en groeit de laatste jaren steeds meer toe naar het lastigere, specialistische funderingswerk. Het bedrijf doet uit de doeken hoe het de komende jaren verder wil groeien als funderingsdeskundige. De ontwikkelingen op het gebied van funderingswerkzaamheden zijn aanleiding voor het redactieteam van Construction Insights om deze branche uitgebreid te belichten. Het resultaat leest u nu. Een informatieve uitgave, die inzicht geeft in een snel veranderende markt. 1 construction

3 Betere tijden staan voor de deur Nieuwbouwmarkt herstelt langzaam De nieuwbouw van zowel woningen als utiliteitspanden is na de economische crisis fors gedaald. Voor veel funderingsbedrijven zijn hun activiteiten hierdoor deels verschoven naar de renovatie- en onderhoudsmarkt. De verwachting is dat de nieuwbouw vanaf dit jaar weer toeneemt en dat kan veel funderingswerk opleveren. De economische crisis. Het begon allemaal in de zomer van 2007 in Amerika. Hypotheken verpakt in obligaties werden ineens snel minder waard en dit leverde een sneeuwbaleffect op waardoor Amerikaanse banken elkaar uiteindelijk geen geld meer leenden omdat ze bang waren het geld niet meer terug te krijgen. Mede door de val van de IJslandse bank Landbanski sloeg dit economische klimaat over op Europa en ook Nederlandse banken gingen eind 2008 strengere voorwaarden stellen bij het verstrekken van leningen. De woningmarkt in ons land stortte in. Meerdere nieuwbouwprojecten liepen in 2009 nog door omdat ze al waren gepland, maar in 2010 viel de nieuwbouw grotendeels stil. Daling bouwactiviteiten De Nederlandse bouwsector heeft hierdoor enkele historisch zware jaren achter de rug. Ter vergelijking: in 2008 werden jaarlijks zo n woningen gebouwd, in 2010 waren dit tienduizenden woningen minder. In de utiliteitbouw was de terugval nog groter. Vergeleken met collega s in andere deelsectoren hielden veel funderingsbedrijven zich relatief goed staande. Ondanks de toename in onderhouds- en renovatiewerkzaamheden en de nieuwbouwprojecten die wél doorliepen, waren het echter ook voor hen mindere jaren. Maar als de prognoses van het Economisch Instituut de Bouwnijverheid (EIB) kloppen, staan met name binnen de woningbouw betere tijden voor de deur. Het EIB verwacht dat eind 2011 blijkt dat de nieuwbouw van woningen dit jaar alweer een stuk beter op stoom is gekomen. De woningproductie zal volgens het instituut Belastingverlaging remt nieuwbouw Om de ingestorte woningmarkt weer wat op gang te brengen, besloot het kabinet begin juli 2011 per direct de overdrachtsbelasting die wordt betaald bij aankoop van een huis voor een jaar te verlagen van 6 naar 2 procent. Het Economisch Bureau van ING vermoedt dat dit besluit slecht uitpakt voor de nieuwbouwsector. Op nieuwbouwwoningen wordt omzetbelasting gerekend en geen overdrachtsbelasting. Mensen worden dus aangespoord om voor een bestaande woning te kiezen in plaats van nieuwbouw. De Vereniging van Nederlandse Projectontwikkeling Maatschappijen Neprom ziet het iets positiever in en verwacht dat de belastingverlaging vanaf begin 2012 wel z n vruchten gaat afwerpen voor de nieuwbouw. Dan gaat de nieuwbouwsector namelijk profiteren van de verbeterde doorstroming op de huizenmarkt, aldus Neprom. construction 2

4 EIB Het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) is een in 1956 opgerichte onafhankelijke stichting die onderzoek doet naar collectiviteit in de bouw en contractonderzoek uitvoert. De onderzoeken richten zich op onderwerpen uiteenlopend van marktontwikkelingen en arbeidsomstandigheden tot innovaties. Het maakt gedurende het jaar bovendien meerdere ramingen van de verwachtingen voor de bouwproductie, die ieder jaar in januari worden gepubliceerd. Het EIB werkt eraan om zicht te hebben op álle schakels binnen de bouw; van toeleveranciers en architecten tot bouwers, ontwikkelaars en opdrachtgevers. zo n 5 procent hoger uitpakken dan in En dit is slechts een voorbode van een veel grotere groei. Doordat eerst uitgestelde nieuwbouwprojecten worden uitgevoerd en vervolgens ook weer meer nieuwe projecten van start gaan, kan de woningproductie tussen 2012 en 2015 met meer dan 5 procent per jaar groeien. Lichtpuntjes In de utiliteitsbouw zijn de vooruitzichten op korte termijn iets minder zonnig. De nieuwbouwdaling van maar liefst 25 procent in de afgelopen jaren zet zich in 2011 gewoon voort. Hoewel het met een afname van 2,5 procent slechts om een lichte daling gaat, maakt het toch duidelijk dat de utiliteitsbouw zware klappen te verduren krijgt. Er zijn wel enige lichtpuntjes in de donkere utiliteitswereld. Met name de groeiende vraag naar zorggebouwen kan de totale utiliteitsnieuwbouw vanaf 2012 weer omhoog stuwen. Door de slecht draaiende woning- en utiliteitsbouw, hebben veel funderings bedrijven hun activiteiten de afgelopen jaren deels verlegd richting de gwwsector. Een verstandige keuze, want deze sector is volgens het EIB goeddeels ongeschonden door de economische crisis gekomen. Toch klinken ook in de infrasector niet enkel en alleen positieve geluiden. Met de terugloop in woning- en utiliteitsbouwprojecten, hangt op meerdere locaties samen dat ook de infrastructurele werkzaamheden stil zijn komen te liggen. De verwachting is echter dat deze relatief geringe terugloop snel herstelt aangezien ook de woningnieuwbouw weer toeneemt. Meeprofiteren De totale bouwproductie zal volgens het EIB tussen 2013 en 2016 gemiddeld 2 procent per jaar groeien. Dit zou in 2016 een productieniveau van 61.5 miljard euro voor de complete bouwsector opleveren, nog altijd 2,3 miljard onder het niveau van het topjaar Onderzoeksinstituut TNO verwacht dat grootschalige uitleglocaties voor nieuwbouwwoningen in de toekomst schaars worden. Bij het gros van de toekomstige bouwactiviteiten zal het gaan om vervanging, stedelijke vernieuwing en inbreiding, aldus TNO. Dat er de komende jaren meer gebouwd moet worden, staat volgens TNO wel vast. Daar sluit het Economisch Bureau van ING zich bij aan. ING benadrukt dat nieuwbouw belangrijk blijft voor ons land omdat het aantal huishoudens tot 2020 met per jaar toeneemt. Omdat jaarlijks ook nog eens zo n woningen worden gesloopt, zijn volgens ING jaarlijks minimaal nieuwe woningen nodig om aan de woningvraag te kunnen voldoen. Aangezien in woningen werden gebouwd en in 2011 en 2012 waarschijnlijk zo n , moet de nieuwbouw daarna wel toenemen. En daar kan de funderingssector volop van meeprofiteren. 3 construction

5 Vroom maakt naam als funderingsdeskundige Kennis optimaal benutten Groeien in deskundigheid in plaats van volume. Dat is waar Vroom Funderingstechnieken zich op richt. De focus van het bedrijf ligt sinds enkele jaren op het specialistische heiwerk. Het is vanzelfsprekend dat wij onze jarenlang opgebouwde kennis optimaal benutten. Peter Vroom Realiseren van draagkracht. Dat is de core business van Vroom Funderingstechnieken sinds de oprichting in 1962 door Klaas Vroom. Inmiddels staat onder andere Klaas zoon Peter Vroom aan het roer van het bedrijf, waarin nog vier nazaten werken. Volgend jaar viert Vroom Funderingstechnieken het vijftigjarig jubileum. In de tussentijd is behoorlijk wat veranderd. Van producent en heier van voornamelijk houten funderingspalen is Vroom uitgegroeid tot een ware funderingsallrounder. Het familiebedrijf heeft anno 2011 een uitgebreid assortiment funderingsmachines en aanverwant materieel en produceert daarmee een breed scala aan paalsystemen. Bovendien kan de fundering tot de begane grond, dus inclusief vloer, worden verzorgd (zie kader). Naast de activiteiten is het werkterrein van Vroom Funderingstechnieken in de loop der jaren uitgebreid. Het is tegenwoordig onder meer actief in de woningen utiliteitsbouw, de energiesector en de infrastructuur. Om alle projecten verspreid door het hele land en zelfs daarbuiten goed te kunnen uitvoeren, beschikt Vroom naast de hoofdvestiging in het Noord- Hollandse Oosthuizen over een neven vestiging in het Gelderse Wijchen. Tot 2008 groeide het bedrijf behoorlijk in omvang en omzet. Toen is de koers verlegd, vertelt algemeen directeur Peter Vroom. De nadruk ligt sindsdien minder op groei in volume en meer op groei waarbij onze deskundigheid een grote rol speelt. Funderingsdeskundige Wij hebben de afgelopen vijftig jaar heel veel kennis opgebouwd, legt Vroom uit. Het is vanzelfsprekend dat we die benutten. Het traditionele heiwerk kunnen in principe meerdere funderingsbedrijven. De laatste jaren zijn wij steeds meer naar het meer ingewikkelde, specialistische funderingswerk toegegroeid. Daarbij voelen we ons als een vis in het water. Vroom Funderingstechnieken wordt bij de uitvoering van projecten regelmatig geconfronteerd met niet volledig doordachte plannen. Vroom komt dan met suggesties tot verbetering, en werkt deze desgevraagd uit. Door ons eerder bij een project te betrekken voorkomen wij relatief eenvoudig dat tijdens de uitvoering van de werkzaamheden problemen ontstaan die leiden tot faalkosten en bijkomend tijdverlies. Teamwork scoort in dit verband. Een constructeur of architect is nu eenmaal geen heispecialist. Complex De expertise en slagvaardigheid van Vroom Funderingstechnieken wordt ook vaak inge construction 4

6 zet bij nieuwbouw- en renovatieprojecten in stadscentra, de zogenoemde inbreilocaties. Vroom ziet het funderingswerk steeds verder verschuiven richting het binnenstedelijk gebied. Daar is de kennisbehoefte groot, omdat vaak specialistische technieken vereist zijn, verklaart hij de verschuiving. Het gaat vaak om projecten waarbij relatief lange palen trillingsarm de grond in moeten, terwijl tegelijkertijd klein materieel nodig is vanwege de beperkte toegankelijkheid, of aanwezige werkruimte op de bouwlocatie. Daarbij komt dat het belang van omgevingsontlastend heien in stadscentra in toenemende mate groter wordt. Dat soort complexe projecten zijn ons op het lijf geschreven. De duidelijk herkenbare rode funderingsmachines van Vroom zijn ook steeds vaker langs wegen te zien. In het verkeer verschijnen steeds meer viaducten, tunnels, geluidsschermen en fly-overs en daarbij is een betrouwbare fundering onontbeerlijk. Het infra-werk is een vak apart, aldus Vroom. Wij kunnen weliswaar dezelfde machines en hetzelfde materieel gebruiken, maar het vereist een andere aanpak. Langs snelwegen is meestal minder werk- en opslagruimte en de veiligheidseisen en logistieke mogelijkheden zijn vaak compleet anders. De opgedane kennis passen wij ook steeds meer toe in het buitenland. Nu bijvoorbeeld in Polen, dat als medeorganisator van het EK voetbal in 2012 nog veel infra-werk moet verrichten. Dat zijn prachtige klussen om uit te voeren. Daadkracht in Draagkracht Dat ook buitenlandse opdrachtgevers Vroom Funderingstechnieken in toenemende mate weten te vinden, is voor de algemeen directeur een van de vele signalen dat de op kennisgerichte strategie de juiste keuze is. Zijn doel is dan verder te gaan op de ingeslagen weg. Vroom: Dat onze palen draagkracht leveren en garanderen was al vanzelfsprekend. Nu weten opdrachtgevers ook dat ze van het ontwerp tot aan de uitvoering op Draagkracht mogen vertrouwen. Wij noemen dat Daadkracht in Draagkracht. BouwKuipTotaal Om opdrachtgevers onder ideale omstandigheden met het échte bouwen te laten starten, biedt BouwKuipTotaal (BKT) de mogelijkheid al het werk dat daaraan vooraf gaat bij één partij neer te leggen. BKT levert een kant en klare bouwkuip door zowel de damwanden aan te brengen, als het grond- en funderingswerk. BKT bestaat in deze vorm al enkele jaren en is een succesvolle formule. De ontzorging bestaat ook uit risicoanalyses, het verzekeren daarvan, het maken van het definitief ontwerp, maatvoeringen en de uitvoering daarvan door één partij. BouwKuipTotaal voert meerdere disciplines uit die nauw met elkaar zijn verbonden. Door deze werkzaamheden bij één partij neer te leggen, en die partij direct bij de start van de projectontwikkeling in te schakelen, minimaliseren de faalkosten en hoeven opdrachtgevers zich alleen nog maar te concentreren op de verdere ontwikkeling van het bouwwerk. 5 construction

7 Heuvel goo.indd :04 Steenbergen goo.indd :15

8 Issues & Insights Aannemersbedrijven in de burgerlijke en utiliteitsbouw voeren in opdracht nieuwbouw- en herstelwerkzaamheden uit en/of verzorgen onderhoud aan gebouwen. Zo luidt de officiële omschrijving van de aannemerssector waarbinnen ook de funderingsbedrijven vallen. Deze sector beleefde in 2009 en 2010 enorm moeilijke tijden. Dat gold overigens voor de complete bouwsector die een productieverlies van zo n 15 procent leed. Goed nieuws voor funderingsbedrijven: de markt lijkt in 2012 voor de meeste deelsectoren in de bouwsector weer op te krabbelen. Ontwikkelingen Mede door de daling in het aantal opdrachten breiden aannemers hun activiteiten steeds meer naar aangrenzende werkterreinen uit. Zo worden uitvoerende bedrijven bijvoorbeeld in toenemende mate bij het ontwerp van plannen betrokken. Daarnaast proberen aannemers meer werk naar zich toe te trekken op het gebied van beheer en onderhoud, in de eindfase van het bouwproces. Een andere branchetrend is dat aannemersbedrijven steeds meer prefabriceren, vooral om tijd en geld te besparen. Kansen en bedreigingen Het is kansrijk voor aannemers om meer samen te werken met gemeenten en woningcorporaties. De binnenstedelijke herontwikkelingsopgave wordt namelijk steeds groter en daar kan veel werk uit rollen. Ook de vergrijzing biedt mogelijkheden. De vraag naar een ander soort huisvesting uitdagende woningen voor jongeren en hoogkwalitatieve woonzorgvoorzieningen voor ouderen neemt toe. Het loont bovendien om veel aandacht aan duurzaamheid te besteden. Aannemers moeten er goed voor waken niet te traditioneel te denken over de rolverdeling tussen ontwerp en uitvoering, want dit gaat meer en meer in elkaar overlopen. Toekomstverwachtingen Overleven. Dat zal voor aannemersbedrijven in de burgerlijke en utiliteitsbouw de rest van 2011 nog centraal staan. Vanaf de tweede helft van 2011 zal de woningbouw weliswaar weer iets toenemen, maar dit vertaalt zich pas in 2012 in een voorzichtig herstel. Voor de utiliteitsbouw wordt dit herstel later verwacht omdat met name de kantorensector met grote problemen kampt. Tussen 2013 en 2016 zal de totale bouwproductie met gemiddeld 2 procent per jaar groeien. Naar schatting wordt dan in 2016 een productieniveau bereikt van 61,5 miljard euro, nog altijd 2,3 miljard euro onder het niveau van het topjaar Bronnen: Rabobank Nederland en het EIB. Vroom Funderingstechnieken Vroom geldt als een van de meest toonaangevende funderingsbedrijven in Nederland. Het legt de nadruk op groei in deskundigheid in plaats van groei in volume. De jaaromzet bedraagt circa 60 miljoen euro. Aantal vaste medewerkers: 180, met een flexibele schil van ongeveer 15 werknemers. 7 construction

9 Worktrans goo.indd :19 Bouwen aan kwaliteit Dyckerhoff Basal staat voor een actieve, flexibele marktbenadering, een constant hoge kwaliteit en voortdurende productinnovatie. Dyckerhoff Basal stelt zichzelf één doel: de afnemer waar en wanneer dan ook voorzien van de beste kwaliteit beton tegen zeer concurrerende tarieven. De betonmortelcentrales die Dyckerhoff Basal een landelijke dekking geven, zijn alle KOMO- en ISO 9001/14001-gecertificeerd. Hiermee wordt de continu hoge betonkwaliteit gegarandeerd én Dyckerhoff Basal verplicht zich ermee voortdurend te streven naar nog betere milieuprestaties. Altijd just in time, geen onaangename verrassingen. De beste in beton. Dyckerhoff Basal Betonmortel B.V. Regio Noord T F E Regio Midden T F E Regio West T F E Dyckerhoff Basal Toeslagstoffen B.V. T F E Dijckerhoff goo.indd :08

10 P. van t Wout doet funderingswerk renovatie NS-station Zwolle Op ons lijf geschreven Vier weken lang was P. van t Wout Funderingstechnieken afgelopen zomer volcontinu betrokken bij de renovatie van NS-station Zwolle. P. van t Wout Funderingstechnieken is in 2010 versterkt door de deelneming van Vroom Funderingstechnieken. In het kader van het project Zwolle Spoort moesten 165 stalen buispalen onder complexe omstandigheden de grond in worden gebracht. Piet van t Wout specialistisch klusje. En dus op ons lijf geschreven, blikt Een directeur Piet van t Wout glimlachend terug. Het kleinere funderingswerk is écht waarin wij goed zijn. Maar het was wél een uitdaging om het allemaal op tijd voor elkaar te krijgen. Je werkt op een kleine ruime, waarin ook andere bedrijven opereren. En alles hangt met elkaar samen. P. van t Wout Funderingstechniek bracht 165 stalen buispalen de grond in. Allemaal hadden ze een diameter van 508 millimeter, de lengte varieerde van zestien tot achttien meter. De palen dienden voor de fundering van de nieuwe perrons, voor de bouwlocatie van het spoordek en voor de nieuwe reizigerstunnel. Bij de operatie werden kleine funderingsmachines gebruikt, met een valgewicht van vier ton. Het in de grond brengen van de palen gebeurde trilling- en geluidarm. Uitdaging De grootste uitdaging was de extreem korte productietijd en de beschikbaarheid van de machines voor deze palen. Er zijn er niet veel beschikbaar, zegt Van t Wout. En vooraf moesten we alles écht goed voor elkaar hebben. We hadden elke minuut nodig. Dus we móesten bijvoorbeeld zorgen voor onmiddellijke back-up als een van de machines uitviel. En dat gebeurt nu eenmaal vaker als ze zeven dagen per week volcontinu draaien. Bovendien moesten we zeker weten dat we bij ziekte meteen vervanging hadden, al was het midden in de nacht. hoge moeilijkheidsgraad, op alle niveaus. Zodra een machine defect ging, dan raakte dat de gehele operatie, zegt Piet van t Wout. Alle partijen moesten dan gaan schuiven. Uiteindelijk werd het werk binnen de tijd opgeleverd, naar volle tevredenheid. Portfolio Zo kon P. van t Wout Funderingstechnieken het portfolio verder verfraaien met opnieuw een tot de verbeelding sprekend project. Kleine, complexe werken. Dát is ons ding, zegt Piet van t Wout. Afgelopen jaar leverde zijn bedrijf de herfundering van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam op. Een deel van de fundering verzakte en op de hoekpunten werd de fundering extra verzwaard met speciale na te vijzelen palen, omdat een speciaal glazendak over de binnenplaats kwam. Ook dat was bij lange na niet eenvoudig. Maar het is gelukt. Het gebouw staat weer keurig op zijn fundering en gaat écht niet meer verzakken, aldus Van t Wout. Het project ontpopte zich door al die omstandigheden tot een werk met een 9 construction

11 Geldgebrek bedreigt broodnodig kennisfundament Komst kenniscentrum nog ongewis De komst van een Kenniscentrum Funderingsproblematiek kwam in februari 2011 dankzij politieke steun vanuit Den Haag behoorlijk dichtbij, maar is door een gebrek aan externe financiers nog verre van zeker. Het is absolute noodzaak dat het centrum snel van de grond komt om de gigantische funderingsproblematiek aan te kunnen pakken. Ad van Wensen brengt funderingsproblematiek al jaren onder de aandacht bij beleidsbepalers en zet zich in voor gedupeerde woningbezitters. In 2000 richtte hij in zijn woonplaats Dordrecht de Belangenvereniging Funderingsproblematiek Dordrecht op, maar Van Wensen werd al snel door mensen vanuit het hele land benaderd. Vier jaar later volgde de oprichting van Stichting Platform Fundering Nederland. Van Wensen: Nederland telt voor zover bekend zo n woningen met funderingsschade, maar dat aantal groeit steeds verder. Naast de honderdduizenden individuele drama s die ermee samenhangen, vormt de funderingsproblematiek op langere termijn een veel grotere, maatschappelijke bedreiging. Verpauperen Funderingsherstel is voor een woningeigenaar vaak onmogelijk te bekostigen, legt Van Wensen uit. De herstelkosten bij een doorsnee rijtjeswoning bedragen gemiddeld zo n euro. Geen bedrag dat mensen zomaar kunnen ophoesten. En als slechte funderingen niet worden opgeknapt, kunnen volgens Van Wensen complete buurten verpauperen. Daarbij ontstaan nog grotere sociale en financiële problemen doordat de woningwaarden dalen en hypotheekverstrekkers minder betalingszekerheid hebben. De hulp van het Rijk is keihard nodig om dit op te kunnen lossen. Van Wensen ziet nog te vaak dat overheidsinstanties de ernst van de funderingsproblematiek onderschatten. De gemeenten die gedupeerde inwoners financieel de helpende hand toesteken, bijvoorbeeld door speciale laagrentende leningen voor funderingsherstel aan te bieden, zijn op één hand te tellen. Deze leningen bieden bovendien geen structurele oplossing. De Stichting Platform Fundering Nederland probeert de problematiek daarom al jaren beter onder de aandacht te brengen bij beleidsbepalers. Dit leverde in februari 2011 een concreet succes op. Na veel lobbywerk besloot de Tweede Kamer mee te werken aan de oprichting van een Kenniscentrum Funderingsproblematiek. Dit kenniscentrum maakte een belangrijk onderdeel uit van het funderingsmanifest dat negen gemeenten, Stichting Platform Fundering Nederland, Vereniging Eigen Huis, de Nederlandse Hypotheekgarantie, Bouwend Nederland, NVM, VBO Makelaars en een groot aantal kennisinstellingen en adviesbureaus, al in 2009 ondertekenden en aan de kamer aanboden. Oplossen en voorkomen Het primaire doel van het kenniscentrum is het op een onafhankelijke manier borgen en managen van kennis rondom funderingsherstel. Hier moeten onder meer woningeigenaren, financiële instellingen, ambtenaren en opleidingsinstituten (zie kader) vervolgens van gaan profiteren. Het achterliggende doel is dat de kennis bijdraagt aan het oplossen en vooral voorkomen van funderingsproblemen. construction 10

12 Ad van Wensen Problemen met houten funderingen worden vaak veroorzaakt door een te lage grondwaterstand, licht Van Wensen toe. Het hout boven het grondwaterniveau rot na enkele jaren langzaam weg. Lekke gemeenterioleringen, bouwputten, te laag afgestelde drainages en peilverlagingen van het oppervlaktewater zorgen er vaak voor dat het grondwaterpeil zakt, al spelen ook de drogere zomerperioden hierbij een rol. Het probleem is dat niemand verantwoordelijk is voor de grondwaterstand, maar woningeigenaren kunnen de hoogte zelf amper beïnvloeden. Het kenniscentrum kan gemeenten, provincies, het Rijk en waterschappen helpen om te zorgen dat houten funderingspalen onder water blijven staan, bijvoorbeeld door kennis te vergaren en te delen waarmee overheden het grondwaterbeleid op de juiste manier kunnen aanpakken. groeit maar door. Het is noodzakelijk dat een professioneel kenniscentrum snel met deze problemen aan de slag kan. Investeerders De Tweede Kamer gaf in februari groen licht voor het opzetten van het kenniscentrum, maar het Rijk wil niet alle kosten dragen. Externe financiers zijn daarom nodig om het centrum daadwerkelijk van de grond te krijgen. De zoektocht naar investeerders loopt volgens Van Wensen echter nog niet zoals gehoopt. Veel partijen staan volledig achter de plannen, maar hebben er geen geld voor over. Ik hoop toch dat uit de groep manifestondertekenaars nog investeerders opstaan. Dat moet wel snel gebeuren, want eind van 2011 moeten we met een sluitend financieel plan terug naar de Tweede Kamer. Het aantal funderingsgedupeerden blijft volgens de stichting Platform Fundering Nederland toenemen zolang geen maatregelen worden getroffen. De stichting helpt gedupeerden op allerlei manieren, maar steunt daarbij volledig op vrijwilligers en kan het werk niet meer aan. Van Wensen: Alleen met het beantwoorden van vragen van woningeigenaren ben ik persoonlijk vaak al zestig uur per week bezig. En het aantal probleemgevallen Het zou dramatisch zijn als dan blijkt dat het kenniscentrum er ondanks de politieke steun niet kan komen, vervolgt de Dordrechtse stichtingdirecteur. Hoe moet het dan verder? Woningeigenaren kunnen de funderingsproblemen simpelweg niet zelf oplossen en ook niet voorkomen. We staan daarom nu pas aan het begin van een proces dat qua ernst en omvang zijn weerga niet kent. Ik hoop dat potentiële investeerders dit snel beseffen. Universitaire aandacht Platform Fundering Nederland pleit al jaren voor meer aandacht voor funderingen op technische universiteiten. Op de Technische Universiteit Delft wordt volgens stichtingdirecteur Ad van Wensen bijvoorbeeld alleen bij Civiele techniek aandacht besteed aan funderingen, bij Bouwkunde helemaal niet. Zo studeren elk jaar weer mensen af die niets afweten van funderingsproblemen of oude funderingsconstructies en de daarbij behorende voorwaarden. Het probleem wordt daarmee steeds groter, maar dat is simpel te voorkomen door binnen bestaande vakken wat funderingsruimte in te lassen. 11 construction

13 telekranen mobiele torenkranen verreikers intern transport zwaar transport Planning: Tel ( SCHOTVT) Vestigingen: Alkmaar Almere Amsterdam Groningen Heerenveen Hoorn Lelystad Schagen Urk Waddinxveen Woudenberg IJmuiden Schot goo.indd :53:03 WOLTMAN THW1000-FR Al meer dan 20 jaar een begrip op funderingsgebied Bij de ontwikkeling van onze funderingsmachines staan de wensen vanuit de praktijk te allen tijde centraal. De funderingsmachines van Woltman Piling Equipment b.v. worden uitgerust met hoogwaardige componenten, die zorg dragen voor een uitstekende productiviteit en betrouwbaarheid. Woltman Piling Equipment BV, Ambachtsweg 16, 3381 LN GIESSENBURG Telefoon: , Telefax: , Woltman goo.indd :27

14 Stap voor stap technieken verfijnen Stiller, duurzamer en trillingsvrij Nederlanders weten bouw- en infrawerken al honderden jaren te voorzien van een goede fundering. De manier waarop het heiwerk gebeurt, is in de loop der jaren echter behoorlijk veranderd. En de technische ontwikkeling loopt nog altijd door. Stap voor stap kan het heiwerk steeds duurzamer, stiller en met minder trillingen worden uitgevoerd. Houten palen die met behulp van een Hollandse heistelling via twee leiders en een stoomgedreven valblok de grond worden ingeslagen. Tot de jaren zestig werd deze heimethode methode nog vaak toegepast, maar inmiddels maken meer geavanceerde technieken de dienst uit waarbij onder meer stalen buizen hydraulisch, duurzaam, trillingsvrij en geluidsarm in de bodem worden gewerkt. De afgelopen decennia zijn tientallen nieuwe heimethoden ontstaan die nog dagelijks worden gebruikt, vertelt secretaris Henk de Koning van de NVAF (Nederlandse Vereniging Aannemers Funderingswerken). Verfijnen Grondverdringend heien, boren voor grondgevormde palen, damwanden plaatsen en werken met stalen of betonnen palen; de mogelijkheden zijn legio, zegt De Koning. Maar de tijd dat nieuwe baanbrekende heimethoden verschijnen, is volgens hem wel voorbij. Bestaande technieken worden tegenwoordig vooral steeds verder verfijnd. Bij een fabrikant uit IJmuiden is bijvoorbeeld een nieuw type dieselgedreven heiblok in ontwikkeling dat extra zuinig en stil werkt. Zo zijn alle innovaties in de branche met name gericht op veroorzaken van minder trillingen en geluid. Dat gaat niet met reuzenstappen, maar stap voor stap. Het is voor funderingsbedrijven echter lastig om vol te investeren in de ontwikkeling van nieuwe funderingstechnieken omdat opdrachtgevers uiteindelijk beslissen welke funderingsmethode wordt ingezet. Aangezien trillingsvrij, duurzaam en stil heien meer geld kost, blijven veel opdrachtgevers vooralsnog kiezen voor de minder geavanceerde methoden. De extra omgevingsoverlast die hiermee gepaard gaat, nemen ze voor lief. Maar de trillingen, Henk de Koning EFFC De NVAF is lid van de EFFC (European Federation of Foundation Contractors). De EFFC maakt zich sterk voor betere normen en voorwaarden voor Europese funderingsbedrijven. De NVAF zorgt ervoor dat de belangen van Nederlandse bedrijven hierin zoveel mogelijk worden meegenomen en de Nederlandse branchevereniging ontwikkelt in samenwerking met de internationale collega s onder meer de Europese uitvoeringsnormen. 13 construction

15 Meerwaarde bieden Als ondernemer mag u van een accountant of belastingadviseur meer verwachten dan alleen een gesprek over cijfers. Onze mensen volgen uw business en de markt waarin uw onderneming opereert op de voet en denken actief mee over het optimaal benutten van mogelijkheden. Samen gaat u op zoek naar oplossingen die u meerwaarde bieden. En waar u als ondernemer direct mee aan de slag kunt. Zo maakt Ernst & Young het verschil. Kijk voor meer informatie op Peter van Dijk Arcadialaan 16 C+D, 1813 KN Alkmaar +31 (0) Ernst en Young goo.indd :06 Automatisering Maatwerk in automatisering voor het MKB Uw deskundige partner voor o.a: NETWERK beheer, onderhoud, dagelijkse monitoring SERVERS & COMPUTERS installaties, ondersteuning, migratie, recovery DIENSTEN backup online, externe werkplek, website ontwikkeling-hosting Ga voor meer informatie naar onze site: De Corantijn 87e 1689AN Zwaag Tel GSE goo.indd :58

16 schokken en herrie zijn niet alleen vervelend voor de omgeving, ze brengen ook gezondheidsrisico s met zich mee voor de werknemers van funderingsbedrijven. Gezondheidsschade De trillingen kunnen tot rugklachten en gezondheidsschade leiden, legt De Koning uit. De NVAF bracht onlangs de gezondheidsrisico s in kaart in het rapport Lichaamstrillingen en -schokken in de funderingsbranche. Dit rapport toont aan dat de mate van mechanische trillingen en schokken op werknemers bij nagenoeg alle funderingsmethoden onder de wettelijke grenswaarde blijft, aldus De Koning. Alleen minigraafmachines en handtrillers leveren te hoge gezondheidsrisico s op. We raden machinisten daarom aan om regelmatig te wisselen en rustig en behoedzaam met de machines te manoeuvreren. In ons rapport zijn alle gezondheidsrisico s door trillingen en schokken per heimethode terug te vinden. Lichaamstrillingen en -schokken is niet het enige onderwerp waar de NVAF veel aandacht aan besteedt. Integendeel. De vereniging verricht het hele jaar door de meest uiteenlopende activiteiten om de funderingssector naar een hoger plan te tillen, waarbij de nadruk ligt op het verzamelen en uitdragen van kennis. De NVAF houdt onder meer themabijeenkomsten over specifieke onderwerpen, maar gaat ook via brochures dieper op deze onderwerpen in. De ene keer gaat het over de gevaren van trillingen en schokken, de andere keer over het werken met verontreinigde grond. Maar we lichten onze leden ook in over contractuele zaken, vertelt De Koning, en ook voor informatie over het omgaan met algemene voorwaarden of het afsluiten van de juiste verzekeringen kunnen bedrijven bij ons terecht. Verder schrijven we bijvoorbeeld richtlijnen voor het werken met drijvend funderingsmaterieel, hebben we een belangrijke bijdrage geleverd aan het opzetten van de opleiding Funderingswerker kleine funderingsmachine en maken we ons in Europees verband sterk voor het opstellen van de juiste normeringen voor funderingsmaterieel. Onze werkzaamheden zijn echt ontzettend divers. Stimuleren De veiligheid en gezondheid van werknemers is voor ons wel een van de belangrijkste items, vervolgt De Koning, die aangeeft dat de vereniging dan ook graag meewerkt aan de eisen van de Arbeidsinspectie om het geluid en de trillingen bij funderingswerkzaamheden terug te brengen. De NVAF-secretaris benadrukt echter dat hierbij niet alleen moet worden gekeken naar de innovatieve investeringsbereidheid van funderingsbedrijven, maar ook naar de rol van de opdrachtgevers. De NVAF pleit ervoor dat opdrachtgevers meer worden gestimuleerd of zelfs verplicht om het funderingswerk omgevingsontlastend te laten uitvoeren. De vereniging zit regelmatig met betrokkenen om de tafel om dit te bespreken. De Koning: Het is met het oog op de zowel de veiligheid van de werknemers als de overlast voor de omgeving niet goed dat lang niet altijd de best beschikbare technieken worden gebruikt. Zodra dat vanuit de opdrachtgevers verbetert, wordt ook de technische innovatie binnen de branche meer gestimuleerd en wellicht versneld. Arbocatalogus De NVAF is initiatiefneemster van de Arbocatalogus Funderingen die van toepassing is op werkgevers en werknemers in de branche. De catalogus bevat voorschriften om gezond en veilig te werken. Deze voorschriften zijn niet verplicht, maar bedoeld om bedrijven en werknemers tegemoet te komen zodat ze aan de eisen van de Arbeidsinspectie voldoen. Het funderingswerk mag ook op andere manieren worden uitgevoerd, als maar kan worden aangetoond dat die werkwijze hetzelfde beschermingsniveau biedt. 15 construction

17 Adverteerdersindex Cape Holland cover 3 Dyckerhoff Basal Betonmortel B.V. 8 Ernst & Young 14 GSE Automatisering 14 Van den Heuvel Handel & Techniek 6 Schot Verticaal Transport BV 12 Steenbergen Steel & Pipes B.V. 6 Woltman Piling Equipment BV 12 Workbouw Uitzendbureau BV 8 Insights is een uitgave van Goo Media T I Directie Ernst Delfos Erik Eckhardt Realisatie en coördinatie Peter Molenaar Marinka Peeters Janneke Rancuret Ellen van Vliet Tekstproductie Bak & Bakker cs Journalisten Vormgeving en productie Goo Media VROOM FUNDERINGSTECHNIEKEN Vroom Funderingstechnieken T I Goo Media september 2011 Niets in deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Hoewel bij de samenstelling van deze uitgave de grootst mogelijke zorgvuldigheid wordt betracht kunnen uitgever en auteurs geen aansprakelijkheid aanvaarden voor de gevolgen van eventuele onjuistheden of onvolledigheden. ISSN: construction 16

18 CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEH CON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CA HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND ND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLL OLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APE PEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLC ND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HIL LLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND EHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLLAND HILLCON APEHOLLAND CAPEHOLL

19

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie;

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie; Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Denkkracht. Daadkracht. Draagkracht.

Denkkracht. Daadkracht. Draagkracht. EN wereld aan raagvermogen Denkkracht. Daadkracht. Draagkracht. enkkracht Voorbij Funderingstechniek is gevestigd in het westelijk havengebied van Amsterdam. Een unieke locatie aan het Noordzeekanaal waar

Nadere informatie

De funderingsproblematiek is vooral een maatschappelijk probleem 8 e Nationale Houten Heipalendag 17 januari 2013

De funderingsproblematiek is vooral een maatschappelijk probleem 8 e Nationale Houten Heipalendag 17 januari 2013 0 De funderingsproblematiek is vooral een maatschappelijk probleem 8 e Nationale Houten Heipalendag 17 januari 2013 Ing. Ad van Wensen, directeur KCAF Het is onmogelijk binnen 10 minuten een compleet beeld

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

Werken met VAn DIJk EEN BEDR IJF va N holl a NDsE BoDEm

Werken met VAn DIJk EEN BEDR IJF va N holl a NDsE BoDEm Werken met VAN DIJK EEN BEDRIJF van hollandse bodem Aangenaam: Van Dijk Hoewel de kans groot is dat we ons niet meer hoeven voor te stellen. Met een historie van meer dan een halve eeuw zijn we uitgegroeid

Nadere informatie

Het grijze boekje. Richtlijn veilig, gezond en milieutechnisch verantwoord werken in de funderingsbranche. Concept

Het grijze boekje. Richtlijn veilig, gezond en milieutechnisch verantwoord werken in de funderingsbranche. Concept Het grijze boekje Richtlijn veilig, gezond en milieutechnisch verantwoord werken in de funderingsbranche Concept Richtlijn Veilig, gezond en milieutechnisch verantwoord werken in de funderingsbranche -

Nadere informatie

KOOI. Bouwen met. Special! 40 pagina s vakwerk van Bouwen met Kooi. Kooi 65 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk

KOOI. Bouwen met. Special! 40 pagina s vakwerk van Bouwen met Kooi. Kooi 65 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk Bouwen met KOOI nr 1 DECEMBER 2010 Special! 40 pagina s vakwerk van Kooi 65 jaar vakmanschap Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk 2. BOUWEN MET KOOI BOUWEN MET KOOI 3. korte lijnen. Dat is

Nadere informatie

Uw procesregiseur. Expertise in het bouwtraject. Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een

Uw procesregiseur. Expertise in het bouwtraject. Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een sterk in verbinden Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een toonaangevend ingenieursbureau. Gespecialiseerd in duurzaam en constructief bouwadvies voor woningbouw en utiliteitsbouw.

Nadere informatie

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.

Meer Investplan. Meer Rendement. Meer Zekerheid. Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest. Meer Rendement Meer Zekerheid Meer Invest B.V. Boeingavenue 215 1119 PD Schiphol-Rijk E-mail: Info@meerinvest.nl Kvk: 61887331 2 Onze Visie Uw opgebouwde kapitaal op de bank zetten loont tegenwoordig niet

Nadere informatie

Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen

Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen 02 december 2008 Ger Hukker, voorzitter NVM: Makelaar kan juist in deze zware tijden zijn meerwaarde bewijzen Dagelijks staan de kranten bol van zorgwekkende berichten over de gevolgen van de kredietcrisis

Nadere informatie

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN Centrum helpt scholen en kinderopvang Nieuw kennis voor bouwen 20 podium maart 2012 om huisvestingszaken goed af te wikkelen centrum en renoveren Mede op aandringen van de PO-Raad krijgen school besturen

Nadere informatie

In de complexe utiliteits- en industriebouw is Visser & Smit Bouw een begrip

In de complexe utiliteits- en industriebouw is Visser & Smit Bouw een begrip In de complexe utiliteits- en industriebouw is Visser & Smit Bouw een begrip Kantoorgebouwen, onderwijsgebouwen, ondergrondse parkeergarages, ziekenhuizen, energiecentrales, zuiveringsinstallaties en afvalverbrandingsinstallaties:

Nadere informatie

Infra n Parkeren n Water n Industrie n Energie. BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen

Infra n Parkeren n Water n Industrie n Energie. BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen BAM Civiel flexibel denken, flexibel bouwen De maatschappelijke aandacht voor mens en milieu neemt steeds meer toe. Klimaatveranderingen, milieuvervuiling en de toenemende schaarste aan grondstoffen baren

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

GROND-, WEG- en WATERBOUW BUITENRUIMTE MANAGEMENT. Werken met VAN DIJK

GROND-, WEG- en WATERBOUW BUITENRUIMTE MANAGEMENT. Werken met VAN DIJK GROND-, WEG- en WATERBOUW Lichtfunderingstechnieken SCHUIMBETON Milieutechniek GROENvoorziening BUITENRUIMTE MANAGEMENT civiele- en utiliteitsbouw wijnkelders funderingsherstel Werken met VAN DIJK EEN

Nadere informatie

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 Structuuronderzoek 22 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Bouwen met. Woningbouw special! 48 pagina s vakwerk. Kooi 70 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen. van Bouwen met Kooi. Wij leveren turnkey vakwerk

Bouwen met. Woningbouw special! 48 pagina s vakwerk. Kooi 70 jaar vakmanschap. Tevreden & ontzorgen. van Bouwen met Kooi. Wij leveren turnkey vakwerk Bouwen met I O KO NR 2. 2014 Woningbouw special! 48 pagina s vakwerk van Kooi 70 jaar vakmanschap Tevreden & ontzorgen Wij leveren turnkey vakwerk Bouwbedrijf Appingedam 2. BOUWEN MET KOOI BOUWEN MET KOOI

Nadere informatie

Kraanverhuurders bouwen capaciteit af

Kraanverhuurders bouwen capaciteit af Assetvisie kranen ING Economisch Bureau Kraanverhuurders bouwen capaciteit af Het aantal kranen in Nederland neemt af maar er bestaat nog steeds een overcapaciteit. Uurtarieven liggen hierdoor verder onder

Nadere informatie

Verhuur Grondverzetmachines Aanneming Cultuurtechnische werken. www.kavandaalenenzn.nl. Grondig specialist en betrouwbare partner

Verhuur Grondverzetmachines Aanneming Cultuurtechnische werken. www.kavandaalenenzn.nl. Grondig specialist en betrouwbare partner Verhuur Grondverzetmachines Aanneming Cultuurtechnische werken www.kavandaalenenzn.nl Grondig specialist en betrouwbare partner HET BEDRIJF Met onze kennis, goede service en een klantgerichte aanpak willen

Nadere informatie

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast. Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast. Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Varianten funderingsherstel: - Plaat- en balkfundaties - Kelderbouw - Schuimbeton Funderingsherstel bij woningen en andere gebouwen is niet

Nadere informatie

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen

Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen 1 Auteurs: Martin Liebregts en Haico van Nunen V A N L E V E N S D U U R D E N K E N N A A R M I L I E U W A A R D E N A N A L Y S E ( M I W A ) Bij duurzaamheid gaat het om doen of laten. De praktijk

Nadere informatie

Perspectief voor de funderingsbranche. Marktontwikkelingen en rolverdeling

Perspectief voor de funderingsbranche. Marktontwikkelingen en rolverdeling Perspectief voor de funderingsbranche Marktontwikkelingen en rolverdeling Perspectief voor de funderingsbranche Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor

Nadere informatie

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009

VISIEdocument. Innovatie in de bouw. April 2009 VISIEdocument April 2009 Innovatie in de bouw Innovatie in de bouw steeds belangrijker Innovatie is voor bouwbedrijven van steeds groter belang om zich in een snel veranderende samenleving te profileren

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast

Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Funderingsherstel achter de plint met een minimum aan overlast Funderingsherstel bij woningen en andere gebouwen is niet zelden zeer ingrijpend. In de regel moet de complete bestaande vloer worden verwijderd

Nadere informatie

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen

Zondag Ontwikkeling. Profiel. Over Zondag Ontwikkeling. ...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling...gelooft in mogelijkheden, niet in beperkingen Zondag Ontwikkeling is altijd op zoek naar betere oplossingen op het gebied van wonen en commercieel vastgoed. Ons streven is om snel

Nadere informatie

Bijlage 1. Concept convenant leerlingbouwplaatsen.

Bijlage 1. Concept convenant leerlingbouwplaatsen. Bijlage 1 Concept convenant leerlingbouwplaatsen. Opmerkingen: 1. Tekst voorwaarden leerlingbouwplaats (bijlagen 1 en 3 convenant) wordt nog kortgesloten met Fundeon. 2. Definitieve tekst geschiktheidtoets

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017. Beheer in balans

Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017. Beheer in balans Meerjarenprogramma Kunstwerken (MJPK-2) 2015-2017 Beheer in balans Opsteller : DSB/R&W Concept : versie 6 januari 2015 1 Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding 2. Terugblik MJPK-1 3. Programma 4. Financiering

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses

Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses Verkoop nieuwbouwwoningen opnieuw lager Monitor Nieuwe Woningen Q2 2011 Cijfers en analyses In het tweede kwartaal van 2011 is het aantal verkochte nieuwbouwwoningen gezakt naar circa 4.900 (zie figuur

Nadere informatie

u kunt op ons bouwen... niba natuurlijk nodig

u kunt op ons bouwen... niba natuurlijk nodig u kunt op ons bouwen... niba natuurlijk nodig Mission Statement Als gerenommeerd producent van zand en grind levert Niba essentiële grondstoffen aan de bouwsector en is zij innovator op het gebied van

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland ENERGY INNOVATION PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen internationale spelers in de energie branche. Kavels te koop tussen 2.000 en 27.000 vierkante

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

INNOVATIEF FAMILIEBEDRIJF

INNOVATIEF FAMILIEBEDRIJF INNOVATIEF FAMILIEBEDRIJF Van Halteren Infra staat bekend om haar oplossingsgerichte aanpak bij het plaatsen van damwandconstructies. Sinds 1938 groeide het familiebedrijf -onder leiding van drie generaties

Nadere informatie

aardwarmte grondboringen berlinerwanden bronbemalingen brandweerputten retourbemalingen beregeningsputten deepwellbemalingen

aardwarmte grondboringen berlinerwanden bronbemalingen brandweerputten retourbemalingen beregeningsputten deepwellbemalingen aardwarmte grondboringen berlinerwanden bronbemalingen brandweerputten retourbemalingen beregeningsputten deepwellbemalingen aardwarmtebrabant.com bergmansbronbemaling.nl De beginjaren: boorstelling met

Nadere informatie

Funderingsproblemen Zaanstad

Funderingsproblemen Zaanstad Funderingsproblemen Zaanstad 21 november 2013 TU-Delft KCAF congres aanpak funderingsproblematiek Omvang probleem Zaanstad specifiek Oud beleid en onderzoeksgebieden Nieuw beleid en rol gemeente Problemen

Nadere informatie

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt orthodontist Daniël van der Meulen samen met veertien assistentes intensief

Nadere informatie

Van Swaay Aangenaam. Van ons mag u meer verwachten. De kracht van Van Swaay. Projectontwikkeling. Groot- & Utiliteitsbouw.

Van Swaay Aangenaam. Van ons mag u meer verwachten. De kracht van Van Swaay. Projectontwikkeling. Groot- & Utiliteitsbouw. Van Swaay Aangenaam Van ons mag u meer verwachten. De kracht van Van Swaay Van Swaay is een aannemingsbedrijf en projectontwikkelaar met stevige roots in Wageningen. Onze activiteiten richten zich voornamelijk

Nadere informatie

Omdat bouwen teamwork is

Omdat bouwen teamwork is Omdat bouwen teamwork is Nijhuis Bouw Innovatie en duurzaamheid komen bij Nijhuis samen. Wij bouwen niet alleen huizen, ook leefbare wijken en gebieden waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Ontwikkelen

Nadere informatie

Hoewel de kans groot is dat we ons niet meer hoeven. voor te stellen. Met een historie van meer dan

Hoewel de kans groot is dat we ons niet meer hoeven. voor te stellen. Met een historie van meer dan Aangenaam: Van Dijk Hoewel de kans groot is dat we ons niet meer hoeven voor te stellen. Met een historie van meer dan een halve eeuw zijn we uitgegroeid tot een gerenommeerd bedrijf. Een bedrijf dat z

Nadere informatie

De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij

De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij De tijd dat de aannemer alleen stenen kon stapelen is voorbij De verantwoordelijkheid voor logistieke processen, kwaliteits-beheersing en planning komt steeds meer bij de aannemer te liggen. Wij, als coördinerend

Nadere informatie

In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen

In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen In de tegenaanval; Investeren in mensen en kennis om sneller uit de crisis te komen Het kabinet bezint zich op een pakket van maatregelen ter stimulering van de Nederlandse economie in de huidige cyclus.

Nadere informatie

Memo presentatie Congres KCAF Funderingsherstel. Donderdag 21 november 13.00 uur. 1. Inleiding. Alternatieve inleiding:

Memo presentatie Congres KCAF Funderingsherstel. Donderdag 21 november 13.00 uur. 1. Inleiding. Alternatieve inleiding: Memo presentatie Congres KCAF Funderingsherstel Donderdag 21 november 13.00 uur 1. Inleiding Alternatieve inleiding: Vandaag wordt in de Tweede Kamer de begroting van de minister van wonen en rijksdienst

Nadere informatie

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 Structuuronderzoek 23 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007

Funderingsherstelmethoden. Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 Funderingsherstelmethoden Datum 1 juli 2006 Wijziging A. Aangevuld 16 april 2007 1 Inleiding In deze publicatie vindt u een overzicht van mogelijke funderingsherstelmethoden voor een houten fundering of

Nadere informatie

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet.

Wat was uw brutomarge in 2013? De brutomarge is de verhouding tussen de brutowinst en de omzet, uitgedrukt in een percentage van de omzet. Horecascan deelnemer: 1024669 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Horeca in beeld Met dank aan het mooie weer, het Wereldkampioenschap voetbal en het verbeterde consumentenvertrouwen zit

Nadere informatie

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen!

Jaarprogramma 2011. Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Jaarprogramma 2011 Laat zien dat uw bedrijf een competente bouwpartner is als het gaat om innovatieve duurzame oplossingen! Meer dan wordt u aangeboden door het Centrum voor Innovatie van de Bouwkolom

Nadere informatie

Green Deal Concreet 1.0

Green Deal Concreet 1.0 Green Deal Concreet 1.0 Een groep vooraanstaande bedrijven en brancheorganisaties in de betonketen hebben in 2011 samen met MVO Nederland het MVO Netwerk Beton opgericht. Op 4 oktober 2011 heeft het MVO

Nadere informatie

2010-2012 SAMENVATTING

2010-2012 SAMENVATTING 2010-2012 SAMENVATTING Samenvatting De Regionale woningmarktmonitor 2010-2012 beschrijft de ontwikkelingen op de woningmarkt in het gebied binnen de driehoek Waalwijk, Oss en Boxtel. De kredietcrisis

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Als een ideale werking en een goed design elkaar innovatief aanvullen, hebben wij alles goed gedaan. Esthetische eisen vertalen in een goed design is één ding

Nadere informatie

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk Binnenkort voert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een aantal veranderingen door in de wijze waarop de WGA wordt gefinancierd. Deze wijzigingen maken het voor zorginstellingen aantrekkelijker

Nadere informatie

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012

IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 IG&H Consulting & Interim Make strategy work! Augustus 2012 IG&H Hypotheekupdate Q2 2012 Geachte relatie, Hierbij ontvangt u de IG&H Hypotheekupdate voor het 2 e kwartaal van 2012. Wij wensen u veel leesplezier

Nadere informatie

Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste. plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze

Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste. plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze (GESPROKEN WOORD GELDT) Majesteit, dames en heren! Qredits bestaat vijf jaar. Dat is een felicitatie waard: in de eerste plaats natuurlijk aan Qredits en haar medewerkers die deze organisatie in korte

Nadere informatie

EFFECT. 4 7 geluidsbeheersing. 8 9 toegangstechniek. 10 11 operator cabines. 12 13 plaatbewerking. 14 15 kennis & ontwikkeling

EFFECT. 4 7 geluidsbeheersing. 8 9 toegangstechniek. 10 11 operator cabines. 12 13 plaatbewerking. 14 15 kennis & ontwikkeling INZICHT EFFECT 4 7 geluidsbeheersing 8 9 toegangstechniek 10 11 operator cabines Inzicht. Weten wat werkt. In welke situatie. Voor wie. En vooral: met welk doel. We denken. Vragen. Verwonderen. Onderzoeken

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

Besteksomschrijving Voton HSP. volgens Stabu- en RAW-systematiek. Voton HSP is een product van Voorbij Funderingstechniek

Besteksomschrijving Voton HSP. volgens Stabu- en RAW-systematiek. Voton HSP is een product van Voorbij Funderingstechniek Besteksomschrijving Voton HSP volgens Stabu- en RAW-systematiek Voton HSP heeft een eigen website : www.voton-hsp.nl Stelt u prijs op nader contact, informatie of een Cd rom over het HSP systeem, dan kunt

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Van der Hoeven Tuinbouwprojecten met IQ

Van der Hoeven Tuinbouwprojecten met IQ Van der Hoeven Tuinbouwprojecten met IQ Een kassenbouwer die mee verandert Hoeveel is er allemaal al niet veranderd in de internationale glastuinbouw? Misschien is het grootste verschil wel de ontwikkeling

Nadere informatie

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)(

Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Impressie(informatieavond(rioolvervanging(Straatweg( Datum:(8(september(2015( Opstelling(verslag:(Tineke(van(Oosten(en(Sieb(de(Jong((cgOH)( Indeling(van(de(avond:(van(19.00(uur(tot(21.00(uur(konden(bewoners(van(de(Straatweg(informatie(

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Haitsma Beton - de pionier in prefab

Haitsma Beton - de pionier in prefab De grootste van Nederland De imposante brug over het Van Starkenborghkanaal bij Eibersburen heeft de langste voorgespannen liggers van Nederland. Haitsma Beton zorgde voor het ontwerp, de productie en

Nadere informatie

Drinkwater wij voegen er iets aan toe

Drinkwater wij voegen er iets aan toe Drinkwater wij voegen er iets aan toe Samen met u... Drinkwater is van levensbelang voor de maatschappij. Als de drinkwatervoorziening wegvalt, komt ons dagelijks leven vrijwel tot stilstand. Als drinkwaterbedrijf

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland

ENERGY INNOVATION PARK Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland Alkmaar - Nederland PARK Ruimte voor innovatie en groei Uw bedrijf tussen nationale en internationale spelers uit de energiebranche met kavelmogelijkheden tussen de 2.000 en 27.000

Nadere informatie

Groot in kleinschalige projecten

Groot in kleinschalige projecten Groot in kleinschalige projecten Beheer en onderhoud Verbouw en renovatie Kleinschalige nieuwbouw Nieuw bedrijfsonderdeel, vertrouwde naam Giesbers Arnhem heeft naam gemaakt als specialist in woningbouw,

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Nieuwsbrief11 FUNDERINGEN. WOZ-korting voor woningen aandachtsgebied

Nieuwsbrief11 FUNDERINGEN. WOZ-korting voor woningen aandachtsgebied Nieuwsbrief11 FUNDERINGEN APRIL 2004 WOZ-korting voor woningen aandachtsgebied Woningen in het aandachtsgebied funderingen die vóór 1945 zijn gebouwd krijgen voor het tijdvak 2001-2004 een lagere WOZ-waarde.

Nadere informatie

HECTAS Uw partner in facilitaire diensten. Betrouwbare service

HECTAS Uw partner in facilitaire diensten. Betrouwbare service HECTAS Uw partner in facilitaire diensten Betrouwbare service Altijd binnen bereik Soms ligt iets dat goed is heel dichtbij. Neem nou HECTAS. Onze decentrale, klantgerichte organisatie heeft diverse vestigingen

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

AUGUSTINUS IJzersterk fundament onder elk bouwproject

AUGUSTINUS IJzersterk fundament onder elk bouwproject AUGUSTINUS IJzersterk fundament onder elk bouwproject Augustinus Aannemersbedrijf gaat graag de diepte in. Betonwerken in de grond voor verschillende toepassingen en in elke gewenste afmeting zijn ons

Nadere informatie

Bakemastraat 95 3544MT, UTRECHT. Vraagprijs. 0900-9100100 (lokaal tarief) info@deplaatselijkemakelaar.nl www.deplaatselijkemakelaar.

Bakemastraat 95 3544MT, UTRECHT. Vraagprijs. 0900-9100100 (lokaal tarief) info@deplaatselijkemakelaar.nl www.deplaatselijkemakelaar. Bakemastraat 95 3544MT, UTRECHT Vraagprijs Soort woning : eengezinswoning Type woning : tussenwoning Bouwjaar : 2007 Aantal kamers : 3 Woonoppervlakte : 74 m² Inhoud : 304 m³ 0900-9100100 (lokaal tarief)

Nadere informatie

Franchise. Holland s No.1 in Housing!

Franchise. Holland s No.1 in Housing! Franchise Holland s No.1 in Housing! Zet uzelf op de kaart! Word makelaar voor Holland s No.1 in Housing! Profiteer van ons uitgebreid portfolio aan woningen en bedrijfspanden. Gezocht: ondernemers met

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel

Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel Contextbeschrijving Cofely Capelle a/d IJssel Shailin Soekaloe S. Soekaloe Contextbeschrijving Naam: Shailin Soekaloe Studentnummer: 12072273 Opleiding: Werktuigbouwkunde Duaal 1. Voorwoord Deze contextbeschrijving

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Communicatiebureaus Communicatie-/reclamebureaus verrichten advies-, ontwerp- en andere dienstverlenende werkzaamheden. Communicatie bestaat uit commerciële- en non-profit communicatie. Bureaus zijn onder

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

nationale staalprijs 2012 BAG-A-BOX

nationale staalprijs 2012 BAG-A-BOX nationale staalprijs 2012 BAG-A-BOX ADRESGEGEVENS: Geert Hein van der Neut Polluxstraat 42 1363 VB Almere COURAGE architecten bna t +31 (0)55 360 55 63 u www.courage.nl Veenhuizerweg 207 f +31 (0)55 360

Nadere informatie

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur

Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Van hypotheekadviseur naar totaaladviseur Whitepaper voor hypotheekadviseurs die hun klanten op een verantwoorde manier willen blijven bedienen U biedt uw klanten graag een verantwoorde financieringsoplossing.

Nadere informatie

Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper

Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper Wat is ketenintegratie? Ketenintegratie in de bouw betekent met meerdere partijen werken aan een gezamenlijk doel. De keten is zo groot als je hem

Nadere informatie

U kunt zich richten op uw kerntaken! Volledig op elkaar afgestemd en passend casco. Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten

U kunt zich richten op uw kerntaken! Volledig op elkaar afgestemd en passend casco. Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten Volledig op elkaar afgestemd en passend casco Geen werkvoorbereiding, alleen controle op uitgangspunten Geen faalkosten, geen bouwfouten Geschikt voor enkele en seriematige woningbouw 100% ontzorging voor

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal

Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Een nieuwsbrief over terrorisme, pensioen en fietsendiefstal Onderwerpen 3 februari 2016 Schade door terrorisme en uw verzekering Hoogte pensioen wordt meer uw eigen risico Voorwoord Ons kantoor is gespecialiseerd

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie.

Versie 28 februari 2014. Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. Versie 28 februari 2014 Tijd voor een grondige aanpak, Fundering voor een nationale strategie. 250 miljoen euro per jaar wordt geraamd als extra onderhoudskosten voor infrastructuur (wegen en rioleringen)

Nadere informatie

Duurzaamheid in Funderingen. Werken met de Carbon Calculator

Duurzaamheid in Funderingen. Werken met de Carbon Calculator Even voorstellen: - Marcel Kouwenhoven - KAM Coördinator bij Vroom Funderingstechnieken - NVAF Werkgroep Arbeidsomstandigheden en Milieu Even voorstellen: Vroom Funderingstechnieken Meer dan 50 jaar actief

Nadere informatie

ribcassettevloeren NIEUW! Vloerhoogte 350 mm Rc-waarde tot 5,0

ribcassettevloeren NIEUW! Vloerhoogte 350 mm Rc-waarde tot 5,0 ribcassettevloeren NIEUW! Vloerhoogte mm Rc-waarde tot 5,0 Vloersystemen Spaansen produceert al vanaf 1984 diverse soorten betonnen vloerplaten. In 1993 is speciaal hiervoor in Harlingen (Friesland) een

Nadere informatie

Geeft richting in de wereld

Geeft richting in de wereld Geeft richting in de wereld werled van IT I T- m a k e l a a r IT-makelaar Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility Werkplek Data center Hardware Software Wireless Cloud Virtualisatie Mobility

Nadere informatie

Specialist. in planmatig onderhoud en vastgoedverbetering

Specialist. in planmatig onderhoud en vastgoedverbetering Specialist in planmatig onderhoud en vastgoedverbetering Tijden veranderen De vastgoedmarkt is in de afgelopen jaren ingrijpend veranderd. Waar nieuwbouw steeds verder onder druk komt te staan, groeit

Nadere informatie

Nieuwsbrief12 FUNDERINGEN. rol is nodig, omdat het proces van funderingsherstel

Nieuwsbrief12 FUNDERINGEN. rol is nodig, omdat het proces van funderingsherstel Nieuwsbrief12 FUNDERINGEN JULI 2004 In deze Nieuwsbrief Funderingen vindt u de subsidieregeling. De verschillende soorten subsidies en de wijze van aanvragen worden hierin beschreven. Bewaar dit inlegvel

Nadere informatie

Water, wij halen eruit wat erin zit

Water, wij halen eruit wat erin zit Water, wij halen eruit wat erin zit U ziet papier......wij zien water Samen met u... Als uw afvalwaterzuiveringsinstallatie aan vernieuwing toe is, staat u voor belangrijke keuzes. Strategische, operationele

Nadere informatie

Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven

Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven j u n i 2 0 1 013 Bas van de Laar (l) en Eric van Grunsven (r) Samenwerking op basis van kwaliteit en betrouwbaarheid Bouwbedrijf Van Grunsven realiseert De Rooije Hoeven Langzaam maar zeker worden de

Nadere informatie

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH In de metaalsector worden scholingsfondsen nu ingezet voor persoonlijke opleidingstrajecten. Niet meer per se voor losse cursussen 24 OMSCHOLING REGELEN ONDERNEMERS

Nadere informatie

Architect Dudoklaan 57

Architect Dudoklaan 57 Architect Dudoklaan 57 2552MV, 'S-GRAVENHAGE Vraagprijs Soort woning : eengezinswoning Type woning : tussenwoning Bouwjaar : 1985 Aantal kamers : 5 Woonoppervlakte : 122 m² Inhoud : 347 m³ 0900-9100100

Nadere informatie

TECHNIEK BRUGGEN. Renovatie brug Engelandlaan & Laan van Angers

TECHNIEK BRUGGEN. Renovatie brug Engelandlaan & Laan van Angers TECHNIEK BRUGGEN Renovatie brug Engelandlaan & Laan van Angers ALGEMENE INFORMATIE TECHNIEK Doordachte totaaloplossingen Griekspoor is een multidisciplinaire aannemer in de openbare ruimte. Behalve Speelvoorzieningen

Nadere informatie