Kwantitatieve impactstudie QIS4

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwantitatieve impactstudie QIS4"

Transcriptie

1 FOV Een uitgave van de Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland J A A R G A N G 1 8 N U M M E R 3 M A A R T IN DIT NUMMER ONDER MEER: Pagina 4 FOV peilt behoefte aan studiebijeenkomsten Pagina 5 Univé actief met maatschappelijk verantwoord ondernemen Pagina 6 Veel vacatures verzekeraars Pagina 7 Drastische verlaging brandpremies Fortis ASR Pagina 8 Brandveiligheidsmaatregelen niet afgestemd op menselijk gedrag Pagina 9 Digitale schadeafhandeling Aegon Pagina 11 Centramed: Continuïteit waarborgen is onze belangrijkste opdracht Kwantitatieve impactstudie QIS4 Wees voorbereid op Solvency II en doe daarom aan QIS4 mee Het is weer QIS-time! In de komende maanden kunnen verzekeraars aan de vierde kwantitatieve impactstudie in de aanloop naar Solvency II meedoen. Deelname heeft drie belangrijke voordelen: verzekeraars kunnen controleren of ze over alle gegevens beschikken, oefenen met de rekenmodules en invloed op de regelgeving uitoefenen. Een en ander wordt toegelicht door Frank Proost, toezichthouder verzekeringsmaatschappijen en projectleider QIS4 bij De Nederlandsche Bank. Solvency II, het Europese raamwerk met nieuwe voorschriften voor de solvabiliteit van verzekeraars, zal op z n vroegst in 2012 van kracht worden. Het belangrijkste verschil met Solvency I is, dat de nieuwe richtlijnen risicogebaseerd zullen zijn. Verzekeraars die meer risico lopen, moeten een grotere pot met geld als solvabiliteitsvermogen achter de hand houden, om daarmee op de nodige verrassingen voorbereid te zijn. Met de kwantitatieve impactstudies wordt nagegaan of de nieuwe regels in de praktijk tot de juiste uitkomsten leiden en of de verzekeraars ermee uit de voeten kunnen. Vorig jaar namen ongeveer 85 verzekeraars deel aan QIS3. Dit is een kwart van de circa 350 verzekeraars in Nederland die onder volledig toezicht van De Nederlandsche Bank staan (waarbij de maatschappijen uit een zelfde groep als losse entiteiten worden meegeteld). Deze verzekeraars hebben kunnen nagaan of ze alle gegevens tot hun beschikking hadden en tot welke uitkomsten de berekeningen leidden. Bovendien is er vanuit deze groep wel degelijk ook invloed op de regelgeving geweest. Frank Proost: Vorig jaar hebben bijna alle zorgverzekeraars aan QIS3 meegedaan. De zorgverzekeraars in Nederland werken met een vereveningsstelsel. Dat systeem is typisch Nederlands en zat niet in de regelgeving, waardoor de uitkomsten voor de zorgverzekeraars niet tot de gewenste uitkomsten leidden. De QIS3-studie heeft dat duidelijk gemaakt, waarna Europa de regelgeving heeft aangepast. Frank Proost, projectleider QIS4 bij De Nederlandsche Bank. De onderlinge 1

2 I N H E T N E D E R L A N D S V E R T A A L D Hoewel de regelgeving steeds concreter en definitiever wordt, is het zeker niet uitgesloten dat ook deelnemers aan QIS4 daar nog invloed op kunnen uitoefenen. Het is daarom van het grootste belang dat met name de kleinere verzekeraars er in grote getale aan meedoen. Zij kunnen zich tot 31 maart bij De Nederlandsche Bank aanmelden. Verzekeraars die kort daarna alsnog besluiten mee te doen, doen er goed aan contact met DNB op te nemen om na te gaan of dat dan nog mogelijk is. Als alles volgens planning verloopt, zal vanaf 1 april het QIS4-specificatiedocument beschikbaar zijn, waarin de technische uitwerking van QIS4 staat, en vanaf 25 april de QIS4- spreadsheets, waarop de gegevens kunnen worden ingevuld en waarmee de benodigde solvabiliteit kan worden berekend. De ingevulde spreadsheets kunnen tot 7 juli bij DNB worden ingeleverd. Frank Proost: Vorig jaar was er zowel van het specificatiedocument, dat zo n honderdvijftig pagina s dik is, als van de spreadsheet alleen maar een Engelstalige versie beschikbaar. Veel verzekeraars vonden die erg moeilijk te begrijpen, waardoor de kwaliteit van sommige inzendingen te wensen overliet. We hebben daarom besloten de spreadsheet in het Nederlands beschikbaar te stellen en om bij het specificatiedocument een vertaallijst van de belangrijkste termen te leveren. Daardoor zal het nu een stuk gemakkelijker zijn om mee te doen. O N D E R S T E U N I N G V A N U I T D N B Naast deze vertaalservice geeft DNB nog op diverse andere manieren ondersteuning bij de deelname aan QIS4. Om te beginnen werd in maart bij DNB in Apeldoorn een informatiebijeenkomst gehouden. Daar waren ongeveer 125 deelnemers vanuit 75 verzekeringsmaatschappijen aanwezig. Daarnaast geeft DNB uitleg over allerlei zaken op de website van de bank, onder het kopje Toezicht / Open Boek Toezicht / QIS4. Het verdient aanbeveling deze informatie regelmatig te raadplegen. Vanaf deze site zijn ook het aanmeldingsformulier en straks het specificatiedocument en de spreadsheet te downloaden. Verder heeft DNB een helpdesk ingericht, waar men specifiek met vragen over QIS4 terecht kan. Vragen kunnen via naar worden gestuurd, waarna binnen afzienbare tijd, afhankelijk van de complexiteit van de vraag, ook weer via antwoord wordt gegeven. Tot slot zal DNB input gaan leveren op workshops, die naar verwachting door Zorgverzekeraars Nederland, het Verbond van Verzekeraars en de FOV zullen worden georganiseerd. Frank Proost: De FOV zal binnenkort onder de leden inventariseren of daar belangstelling voor is en wat zij dan van ons verwachten. Ik weet bijna wel zeker dat die belangstelling er zal zijn. De workshops zullen dan waarschijnlijk in mei plaatsvinden. O O K M O G E L I J K V R I J G E S T E L D E N Frank Proost kan niet ontkennen dat deelname aan QIS4 de nodige tijd kost. Het is natuurlijk moeilijk aan te geven hoeveel tijd precies, want dat is afhankelijk van de beschikbare kennis en de orde in de administratie. Hij hoopt echter dat dit verzekeraars er niet van zal weerhouden om aan de studie mee te doen. Proost wijst erop dat het allerminst zeker is of er nog een QIS5 zal plaatsvinden en dat QIS4 daarom wel eens de laatste mogelijkheid zou kunnen zijn om met het nieuwe voorschriftenraamwerk te oefenen. Hij benadrukt in dit verband dat verzekeraars geen angst hoeven te hebben dat de gegevens die zij met QIS4 aanleveren, tot sanctionerende toezichtmaatregelen zullen leiden. Hij zegt: Dat is niet alleen onmogelijk, omdat er nog geen wetgeving van toepassing is, maar bovendien zijn deze studies echt bedoeld om samen richting 2012 te gaan. We gaan niet tegenover elkaar, maar naast elkaar aan tafel zitten om te kijken tot welke uitkomsten QIS4 leidt en wat die voor de 2 De onderlinge maart 2008

3 desbetreffende verzekeraar betekenen. Frank Proost roept overigens ook de verzekeraars voor wie straks Solvency II wellicht niet zal gelden, op om aan QIS4 mee te doen. Momenteel lijkt het erop dat verzekeraars met een premie-inkomen van minder dan vijf miljoen euro en verzekeraars die alleen natura-uitvaarten verzekeren, zullen worden vrijgesteld. Maar dit staat nog helemaal niet vast, benadrukt Frank Proost. Bovendien zal er mogelijk ook voor de vrijgestelde verzekeraars nieuwe regelgeving komen, die net als Solvency II meer in de richting van risicogebaseerd toezicht zal gaan. Voor deze verzekeraars heeft het dus ook zin om aan QIS4 mee te doen, al was het alleen maar om enigszins in te voelen welke kant het opgaat. De solvabiliteitsberekening die De Nederlandsche Bank nu jaarlijks in de verslagstaten vraagt, zal in 2012 of kort daarna door de nieuwe rekenmethode worden vervangen. Die datum is niet aan DNB, maar wordt vanuit Europa vastgesteld. Het is ook voor ons nog niet allemaal uitgekristalliseerd, zegt Frank Proost tot slot. Het is niet zo dat wij alles precies weten. Ook wij leren van QIS4. In feite lopen we met de markt mee, al proberen we natuurlijk wel iets voorop te lopen. De onderlinge maart

4 FEDERATIE ONDERLINGEN Inventarisatie studiedagen In maart heeft het secretariaat haar leden gepeild over de vraag of studiedagen op prijs worden gesteld over het nieuwe PE-stelsel, de gevolgen hiervan voor de houdbaarheid van diploma s en indirect daarmee eveneens voor de vergunning. Ook komen onderwerpen aan bod als welke vakbekwaamheid nu precies wordt geëist door de Wft en waar de grens van de zorgplicht ligt. Deze dag kan optioneel worden uitgebreid met het onderwerp Nieuw verzekeringsrecht. Hierbij gaat het dan vooral over de praktische kennis die inmiddels is opgedaan en zaken als jurisprudentie. Op basis van de eerst ontvangen antwoorden kan voorzichtig worden geconcludeerd dat zich een meerderheid aftekent voor een combinatie van beide onderwerpen. Een tweede inventarisatie die in maart is uitgevoerd betreft een nieuwe ronde van de in 2007 succesvol verlopen taxatiedagen. De Technische Commissie Schadepreventie heeft aan de hand van de vorig jaar voor het eerst georganiseerde taxatiedagen en de door de deelnemers ingevulde evaluatieformulieren nieuwe ideeën voor dit jaar. In het verlengde van de taxatiedagen wordt de leden gevraagd naar hun belangstelling voor een mogelijk nieuw verschijnsel: de preventiethemabijeenkomst. Tijdens zo n bijeenkomst van enkele uren wordt een preventieonderwerp diepgaand besproken. De bijeenkomsten worden aan het eind van de werkdag gehouden, starten voor de files en hierna eindigen. Thomas van Rijckevorsel lid Executive Board Eureko Mr. T.C.A.M. (Thomas) van Rijckevorsel treedt per 1 april 2008 toe tot de Executive Board van Eureko. Hiertoe heeft de Supervisory Board van Eureko besloten. Thomas van Rijckevorsel is thans directeur van het Directoraat Particulieren van Rabobank Nederland. Thomas van Rijckevorsel (53 jaar) trad na zijn rechtenstudie in Leiden in dienst bij ABN AMRO. In 1991 maakte hij de overstap naar Rabobank. Vanaf 1994 hield Mr. T.C.A.M. (Thomas) van Rijckevorsel. hij zich bezig met de opbouw van een internationaal private banking netwerk. Van Rijckevorsel werd vanaf 2001 marketingdirecteur bij het binnenlandse retail bedrijf. Sinds 2006 is hij directeur van het Directoraat Particulieren. Daarbij is hij onder meer verantwoordelijk voor de bancassurance-activiteiten van Rabobank en de verzekeringsactiviteiten die Rabobank en Eureko/ Achmea samen ontwikkelen (onder andere via Interpolis). Bestuursvoorzitter Maarten Dijkshoorn over de benoeming: Thomas van Rijckevorsel heeft een grote staat van dienst binnen de financiële dienstverlening en beschikt over brede ervaring in het besturen van commerciële organisaties gericht op particulieren en bedrijven. Ik verwacht dat hij een sterke bijdrage zal leveren aan het verder uitbouwen van de synergetische voordelen in de samenwerkingsrelatie tussen Eureko en Rabobank. De Executive Board van Eureko bestond na de pensionering van Ernst Jansen per 1 oktober 2007 uit vijf leden. Met de aanstelling van Thomas van Rijckevorsel heeft Eureko per 1 april 2008 weer een zeshoofdige Board. De andere leden zijn Maarten Dijkshoorn (chairman en CEO), Huub Hannen (vice-chairman), Gerard van Olphen, Willem van Duin en Roel Wijmenga (CFO). Eureko behoort tot de top-15 van de Europese verzekeraars en is als financiële dienstverlener actief in elf Europese landen. De onderdelen van Eureko zijn: Achmea* (Nederland), Avéro Belgium (België), Friends First (Ierland), Interamerican (Griekenland), Interamerican (Bulgarije), Interamerican (Roemenië), Império France (Frankrijk), Interlife (Cyprus), Union (Slowakije) en Eureko Sigorta (Turkije). Eureko heeft ook een strategisch belang in PZU, de belangrijkste levens- en schadeverzekeraar van Polen. Eureko heeft medewerkers. Het hoofdkantoor staat in Zeist. De grootste aandeelhouders zijn Vereniging Achmea en Rabobank. * De vijf powerbrands van Achmea zijn: Centraal Beheer Achmea, Interpolis, Avéro Achmea, Zilveren Kruis Achmea en Agis. 4 De onderlinge maart 2008

5 Univé stimuleert klimaatneutraal autorijden In het kader van maatschappelijk betrokken ondernemen heeft Univé onlangs klimaatneutraal autorijden geïntroduceerd. Wie zijn auto bij Univé heeft verzekerd, kan voor slechts 9,95 per jaar de CO 2 -uitstoot van zijn autobrandstof compenseren met de Univé ClimaCount Visa Card. Onder het motto groen denken = groen doen biedt Univé haar klanten de mogelijkheid om bij te dragen aan een schoner milieu. De klant betaalt zijn brandstof met de Univé ClimaCount Visa Card, een creditcard waaraan een methodiek voor klimaatcompensatie is gekoppeld. Op basis van de betaling wordt de CO 2 -uitstoot berekend. Deze wordt 100% gecompenseerd, bijvoorbeeld door de aanplant van nieuwe bomen. De compensatie van de CO 2 -uitstoot wordt betaald uit het ClimaCount fonds. Het eerste jaar biedt Univé de ClimaCount Visa Card gratis aan. De klant betaalt het eerste jaar dus alleen zijn eigen brandstofkosten. Vanaf het tweede jaar betaalt de klant naast zijn eigen brandstofkosten 9,95 voor de ClimaCount Visa Card. Verder kost de compensatie de klant niets extra s. De creditcard wordt vrijwel overal in Nederland en in het buitenland geaccepteerd. RePay International, de organisatie achter de ClimaCount Visa Card, staat garant voor de CO 2 -compensatieprojecten. Onafhankelijke instanties als CE Delft en TNO controleren de berekeningsmethode van de emissie per product of dienst. De berekening wordt daarnaast nog gecontroleerd door PricewaterhouseCoopers. Bovendien is RePay aangesloten bij Milieu Centraal, een landelijke organisatie die betrouwbare milieu-informatie biedt volgens een forum van onafhankelijke deskundigen. De compensatieprojecten van RePay bevinden zich in het buitenland, waar grond en bomen betaalbaarder zijn dan in Nederland. Op deze manier behaalt RePay een optimaal rendement uit de compensatiegelden die partners en gebruikers van de ClimaCount Visa Card opbrengen. Kaarthouders kunnen via de website zelf aangeven in welke compensatieprojecten ze willen investeren. Hierbij gaat het niet alleen om de aanplant van bomen, maar ook om duurzame energie, kleinschalige projecten en energiebesparing. Uit onderzoek, gedaan in juni 2007 door Market Response, blijkt dat ruim de helft van de Nederlanders zich zorgen maakt om het milieu. 54% van de ruim 600 respondenten blijkt behoefte te hebben om milieubesparende activiteiten te ontplooien, maar is niet bereid om bijvoorbeeld de auto te laten staan. De CO 2 - compensatie wordt door de respondenten gewaardeerd, mits deze (voor een deel) in Nederland plaatsvindt. 85% van de respondenten vindt het belangrijk geïnformeerd te worden over de compensatie-activiteiten. Het groen rijden-concept voorziet in de behoefte om een bijdrage te leveren aan het milieu zonder dat de klant het gemak en comfort van de auto hoeft te missen aldus Jan Dijkstra, directeur Univé Schade. Hoewel de CO 2 -compensatie in gecontroleerde buitenlandse projecten plaatsvindt, vinden wij het belangrijk om ook klimaatprojecten in Nederland te ondersteunen. Hiermee geven wij invulling aan onze kernwaarde dichtbij zoals onze verzekerden van ons gewend zijn. Zo zijn we sponsor van het Klimaatbos. Dit is een hartvormig bos dat Natuurmonumenten aanlegt om de aandacht te vestigen op het klimaatprobleem. Het klimaatbos maakt deel uit van een veel breder klimaatprogramma waarin Natuurmonumenten zich hard maakt voor het creëren van robuuste natuurgebieden, het aanleggen van klimaatbuffers en het verwerken van biomassa. Dat zijn ontwikkelingen die werkelijk een antwoord bieden op het klimaatvraagstuk. Een mooi initiatief dat we van harte ondersteunen aldus Dijkstra. FOV-leden SON en Avéro Achmea op HISWA 2008 Zoals voorgaande jaren was het ook dit jaar mogelijk stands van FOV-leden Schepen Onderlinge Nederland (SON) en Avéro Achmea op de HISWA te bezoeken. Beide stands werden werd druk bezocht door leden en aspirant-verzekerden. Avéro Achmea kwam opnieuw met een initiatief op het gebied van preventie. Het accent lag dit keer op persoonlijke beveiliging, namelijk een man-over-boordsysteem. Hierbij valt de motor van het vaartuig stil, zodra de persoon die een knop draagt (met een polsband bijvoorbeeld) overboord valt, een uitkomst als je kinderen aan boord laat meevaren. Verder is er een paniekknop: als een opvarende een hartaanval krijgt, kan door een druk op deze knop contact verkregen worden met een hulppost. Avéro Achmea is een aantal jaren actief betrokken bij het beveiligen van havens van pleziervaartuigen. De onderlinge maart

6 ACTUALITEITEN Stand SON op HISWA. Naast persoonlijke beveiliging kan de basismodule van beveiliging voor pleziervaartuigen worden uitgebreid met bilgewaterdetectie (mengsel van water en olie dat op de bodem van schepen ligt), met brand- en gasdetectie en met inbraakdetectie wanneer het schip zich in de haven bevindt. Er heeft zich echter nog geen diefstal voorgedaan. De werking van de beveiliging is dus nog niet getest door daadwerkelijk crimineel handelen. Het blijkt dat de beveiliging zo preventief werkt dat er nog geen schade gemeld is! Bos wil sterker Europees toezicht financiële sector Minister Bos van Financiën streeft naar een verdere europeanisering van het toezicht op financiële instellingen. Volgens hem moeten nationale toezichthouders naast hun bestaande taken een Europees mandaat krijgen en meer samenwerken. Dit schrijft de bewindsman in een brief aan de Tweede Kamer naar aanleiding van de kredietcrisis. De financiële onrust maakt duidelijk dat de convergentie en samenwerking op het gebied van financieel toezicht een flinke duw in de rug moeten krijgen, aldus Bos. De huidige inrichting van het toezicht kent namelijk een primaire nationale oriëntatie. Bestaande afspraken over Europees toezicht zijn volgens hem te vrijblijvend. De vicepremier pleit voor een EU-breed mandaat voor nationale toezichthouders. Nu dat er niet is, zouden de instanties geen rekening hoeven te houden met belangen van andere EU-lidstaten wanneer zij besluiten nemen over financiële instellingen. Over de invulling van het mandaat wil het ministerie van Financiën vooralsnog geen mededelingen doen. Op dit moment is er niets meer te zeggen, aldus een voorlichter. Naast het Europese mandaat pleit Bos voor meer samenwerking tussen de verschillende toezichthouders. Dit wil hij bereiken door colleges op te richten waarin vertegenwoordigers van de nationale toezichthouders zitting hebben. Deze zouden het vaste aanspreekpunt moeten worden voor grensoverschrijdende financiële instellingen. Ook wil Bos de colleges een centrale rol geven bij financieel crisismanagement. Slechte samenwerking kan hier tot grote kosten in de sector en de samenleving leiden. In de Kamerbrief staat dat de Europese ministers van Financiën afgelopen december in de Ecofin hebben afgesproken dat er serieus moet worden gekeken naar de mogelijkheid van een Europees mandaat. Uit het verslag van die bijeenkomst blijkt evenwel dat de kwestie moeilijk ligt. In de stukken staat dat er een delicaat compromis is bereikt over het mandaat en andere vormen van samenwerking. Nederland steunde tijdens de vergadering de oproep van een grote lidstaat voor verdergaande samenwerking tussen de toezichthouders. Tot teleurstelling van Nederland werden de voorstellen echter gemengd ontvangen door andere lidstaten. Tijdens de informele Ecofin in april wordt hierover verder gesproken. Bron: Staatscourant, 28 februari 2008 Relatief hoge vacaturegraad HBO-ers bij verzekeraars Begin 2008 waren er ongeveer vacatures bij verzekeraars. Dat blijkt uit een analyse van het Centrum voor Verzekeringsstatistiek (CVS), dat voor het eerst het aantal vacatures bij verzekeraars in kaart heeft gebracht. De bedrijfstak biedt plaats aan zo n werknemers. Dat betekent dat de vacaturegraad uitkomt op zestig per duizend banen, het dubbele van het landelijk gemiddelde en bovendien vijftig procent hoger dan de vacaturegraad in de totale sector financiële dienstverlening, aldus CVS-statisticus Nico Jacobs. Hoewel tot nu toe nog nooit in kaart was gebracht met hoeveel vacatures verzekeraars te kampen hebben, vernam het Verbond van zijn leden regelmatig dat ze (steeds meer) moeite hebben met het aantrekken van nieuwe mensen zeker op hbo-niveau en hoger. Verzekeraars staan niet te boek als de meest begeerlijke 6 De onderlinge maart 2008

7 werkgever en hebben wel eens last van hun stoffige imago; bij het aantrekken van nieuwe mensen moeten ze de banken regelmatig voor laten gaan, vertelt beleidsadviseur Marko van Leeuwen, die binnen het Verbond over Onderwijs gaat. Volgens Van Leeuwen is dat imago niet terecht. Mensen die wél aan de slag gaan bij een verzekeraar, zijn vaak enthousiast. Dat is ook de reden dat we in 2007 samen met hogescholen een project zijn gestart om te zien hoe we meer mensen kunnen interesseren voor de verzekeringsbranche. Daarnaast is de sector Arbeidsvoorwaarden de campagne De verzekeringsbranche werkt aan inzetbaarheid gestart. Omdat de sector Arbeidsvoorwaarden van het Verbond zich zorgen maakt over de situatie, startte het CVS een onderzoek om inzichtelijk te maken hoe groot de arbeidskrapte bij verzekeraars werkelijk is. Uit de statistieken blijkt niet alleen overduidelijk dat de vacaturegraad bij verzekeraars erg hoog is in vergelijking met het landelijke gemiddelde, maar ook dat het vacatureprobleem zich met name toespitst op HBO-ers: het merendeel van de vacatures (58 procent oftewel tweeduizend vacatures) betreft functies op HBO-niveau. De geluiden die leden lieten horen, zijn nu statistisch bevestigd. Verzekeraars hebben aangegeven dat 44 procent van de vacatures als moeilijk vervulbaar wordt ervaren. Er is met name een tekort aan actuarissen, IT ers en financieel specialisten. Bovendien leeft het gevoel dat het aantal vacatures hoger ligt dan een jaar geleden. Binnen het Verbond zal vanuit Arbeidsvoorwaarden en Onderwijs gezamenlijk worden bekeken welke maatregelen kunnen worden genomen. Aan het CVS-onderzoek heeft 79 procent van de markt (gemeten naar aantal werknemers) meegedaan, variërend van grote tot kleine bedrijven, en zowel verzekeraars die de verzekeringscao toepassen als bedrijven die een eigen cao hebben (de single branche ziektekostenverzekeraars vallen buiten het onderzoek). Om de situatie preciezer in kaart te brengen, wordt het onderzoek binnenkort herhaald onder alle Verbondsleden. Daarbij gaan we de informatie ook combineren met andere CVS-statistieken, om mogelijk verbanden te kunnen leggen tussen het aantal vacatures en andere bedrijfskenmerken, zoals omzet of aantal werknemers, aldus Jacobs. Fortis ASR zet mes in premies woonhuis en inboedel Fortis ASR heeft voor ongeveer 70% van de postcodes in ons land de premies van de woonhuis- en inboedelverzekering voor nieuwe verzekerden verlaagd. Voor de inboedelverzekering bedraagt de premiedaling maximaal 23% en voor de woonhuisverzekering maximaal 11%. De premiereductie vloeit voort uit een uitbreiding van de tariefgroepen op basis van een nieuwe risicoselectie. De woonhuis- en inboedelverzekeringen maken deel uit van het Voordeelpakket van Fortis ASR. Bron: AM Signalen, 13 maart 2008 Einde verbod op verzekeren oorlogsmolest? Naar aanleiding van een discussie over de mogelijkheden van een ongevallenverzekering voor militairen zijn kamervragen gesteld over het verbod in de Wft voor schadeverzekeraars op het verzekeren van het molestrisico. De minister van Financiën heeft daarop geantwoord, dat hij heeft onderzocht of het huidige verbod voor schadeverzekeraars om oorlogsmolest te dekken, nog nodig is. Geconcludeerd is dat dit verbod onnodig beperkend is en dat het streven gericht is op het indienen van een wetsvoorstel, teneinde het verbod te laten vervallen. Inmiddels is uit contact tussen het Verbond van Verzekeraars en het ministerie van Financiën duidelijk geworden dat men geen haast heeft met dit wetsvoorstel en dat er voldoende gelegenheid is om de consequenties van een eventueel intrekken van het verbod om groot molestrisico s te verzekeren, te bespreken. Het Verbond heeft een afspraak voor overleg met het ministerie van Financiën. Hierin zal duidelijk gemaakt worden dat er voor het verzekeren van militairen en anderen die naar oorlogsgebieden worden uitgezonden, binnen de huidige kaders voldoende mogelijkheden zijn of kunnen worden gevonden. Hier is het niet voor nodig het verbod op het verzekeren van groot molestrisico s op te heffen. Het doel van het al heel lang bestaande verbod om groot molest te verzekeren, namelijk de solvabiliteit van schadeverzekeraars niet in gevaar te brengen, blijft onveranderd. De Juridische Commissie Schade van het Verbond zal de juridische aspecten hieromtrent nader onderzoeken. Extra geld voor keurmerk veilig ondernemen Minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) trekt dit jaar euro extra uit om winkelgebieden en bedrijventerreinen aan een keurmerk veilig ondernemen te helpen. Het geld komt bovenop de 1 miljoen euro die hiervoor elk jaar beschikbaar is. De onderlinge maart

8 Dit maakte Ter Horst bekend bij het uitreiken van de tweede ster bij het keurmerk voor het winkelgebied Kalverstraat/Nieuwendijk in Amsterdam. Winkelgebieden en bedrijventerreinen krijgen het keurmerk veilig ondernemen met één ster als de ondernemers, de gemeente, politie en brandweer samen afspraken maken over veiligheid en die vastleggen in een overeenkomst. Ze krijgen een tweede ster als er ook afspraken worden gemaakt over de omgeving van het winkelgebied of bedrijventerrein, bijvoorbeeld over parkeergarages of fietsenstallingen in de buurt. Een derde ster volgt als minstens 60 procent van de ondernemers ook specifiek aandacht besteedt aan de veiligheid in de eigen winkel of het eigen bedrijf zelf. Sinds de start in 2000 zijn er inmiddels 163 winkelgebieden en 170 bedrijventerreinen met een keurmerk. De belangrijkste problemen waar de aandacht zich op richt zijn inbraak, winkeldiefstal, gevoelens van bedreiging en onveiligheid en overlast van groepen jongeren. Uit een enquête onder ondernemers blijkt dat de maatregelen effect hebben: de veiligheidsproblemen worden minder. Het nemen van collectieve maatregelen leidt bovendien tot lagere kosten per bedrijf. Schrikkeldagstormschade miljoen euro De storm in de nacht van 29 februari op 1 maart jongstleden heeft aan de opstal van bedrijven en particulieren tot 3,9 miljoen euro schade geleid. Schade aan bijvoorbeeld motorrijtuigen valt níet onder deze berekening. Daarmee richtte de laatste storm die Nederland trof aanzienlijk meer schade aan dan de storm van precies een maand geleden, die tot 1,8 miljoen euro schade leidde. Ter vergelijking: de grote storm van ruim een jaar geleden (18 januari 2007) bracht de schadeteller destijds op 295 miljoen euro. Het KNMI lijkt over de schrikkeldagstorm dan ook terecht te spreken van een gewone storm, zoals ons land regelmatig te verwerken krijgt. Eerder berekende het CVS naar aanleiding van deze schrikkeldag dat verzekeraars dagelijks gemiddeld zo n 17 miljoen euro aan schade uitkeren. Met deze storm als finale lijkt de schade op de schrikkeldag van 2008 hoger te zullen uitvallen dan de gemiddelde dag in Nederland. Stormschade wordt in de regel gedekt door een brandverzekering van een bedrijfspand of woning. Ditzo breidt assortiment uit Internetverzekeraar Ditzo biedt naast een autoverzekering nu ook een woonhuis-, inboedel- en aansprakelijkheidsverzekering aan. Ook bij de nieuwe verzekeringen probeert Ditzo het volgens eigen zeggen de klant zo gemakkelijk mogelijk te maken. Zo is onderverzekering niet mogelijk en wordt er direct gezorgd voor vervangende woonruimte en meubilair als dat nodig is. Spullen zijn zonder extra premie ook buiten de deur (wereldwijd) verzekerd, zakelijke inboedel is meeverzekerd en wie zelf kleine schades repareert, krijgt materialen, uren én een afhaalmaaltijd vergoed, ook voor iedereen die heeft meegeholpen. Voor de premie geldt: hoe meer schadevrije jaren op de autopolis (en die mag ook elders gesloten zijn) hoe meer voordeel. Bron: Assurantie Magazine, 7 maart 2008 Brandveiligheidsmaatregelen niet afgestemd op menselijk gedrag Als ergens brand uitbreekt, ontstaat er niet meteen paniek. Mensen wachten bij brand te lang met vluchten waarna dit in sommige gevallen niet meer mogelijk is. Mensen herkennen het geluid van een brandalarm doorgaans wel, maar reageren daar niet onmiddellijk op. Als ze vluchten maken ze geen of nauwelijks gebruik van nooduitgangbordjes en veelal ook niet van de dichtstbijzijnde nooduitgang. De meeste mensen gebruiken als nooduitgang de ingang waardoor ze zijn binnengekomen. Dat je niet door rook moet vluchten is bekend, maar het wordt door vrijwel iedereen wel gedaan. Dat zijn enkele belangrijke bevindingen van een uitgebreid onderzoek naar zelfredzaamheid bij brand dat het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra heeft uitgevoerd. Met zelfredzaamheid wordt bedoeld: het menselijk vermogen om signalen van gevaar waar te nemen en te interpreteren, en om beslissingen te nemen en uit te voeren die gericht zijn op het overleven van een brandsituatie. De zelfredzaamheid bij brand wordt niet (uitsluitend) bepaald door het aantal nooduitgangen en de deurbreedte. Die wordt vooral bepaald door de tijd die het duurt voordat mensen reageren op een brand en de acties en beslissingen van de aanwezigen in een gebouw. In hoge(re) gebouwen blijken mensen bijvoorbeeld te vluchten via de lift of roltrap waarmee zij het gebouw zijn binnengekomen. Dit is in strijd met het voorschrift dat niet via liften of roltrappen gevlucht mag worden. Er is daarom nader onderzoek nodig naar het brandveilig gebruik van liften en roltrappen bij brand. Vooral nu gebleken is dat in sommige gevallen mensen een brand hebben overleefd door juist wél een lift te gebruiken (onder meer in het WTC op 9/11). Technische brandveiligheidsmaatregelen in een gebouw zijn belangrijk. Maar de 8 De onderlinge maart 2008

9 organisatorische aspecten van brandveiligheid, zoals een opgeruimde en schone bedrijfsomgeving en bedrijfshulpverlening (een ondergeschoven kindje) zijn minstens zo belangrijk. Een goed functionerende bedrijfshulpverleningsorganisatie kan de reactietijd tot ongeveer tienmaal verkorten ten opzichte van de situatie waarin de ontvluchting niet door getraind personeel wordt begeleid. Brandveiligheidsmaatregelen in gebouwen zijn niet voldoende afgestemd op het menselijk gedrag bij brand. Dat moet beter kunnen. Hiervoor is nader onderzoek naar de acties en beslissingen bij brand noodzakelijk. Verder lijken mensen moeite te hebben met het inschatten van gevaar van brand. Om dit te verbeteren zou geïnvesteerd moeten worden in voorlichting aan burgers en training van bedrijfshulpverleners. Hierbij moet het huidige gedrag van mensen bij brand het uitgangspunt zijn. Agrarische verzekerde waarde te laag Agrariërs bewaren vaak producten en voeders op hun bedrijf. Interpolis wijst hen op de keerzijde van de sterk gestegen prijzen in de afgelopen tijd. In polissen is meestal een lagere verzekerde waarde opgenomen van de producten, grondstoffen en mengvoeders. Deze waarde is gebaseerd op prijzen van de afgelopen jaren. Interpolis denkt dat de hogere prijzen geen incident zijn maar een blijvend effect hebben. De verzekeraar verwijst daarbij naar onderzoeken die laten zien dat de sterk stijgende wereldbevolking, de trek van het platteland naar de stad en de groeiende welvaart in met name Azië belangrijke factoren zijn die voor tekorten zorgen. De gevolgen van deze trends zijn al enige tijd duidelijk. De vraag naar grondstoffen en landbouwproducten stijgt het laatste jaar namelijk sterk. Doordat het aanbod de vraag niet kan bijhouden, ontstaan tekorten en die leiden tot prijsverhogingen. Bron: Stal en Akker, 11 maart 2008 Vakbekwaamheid trainen op werkplek Bureau D&O heeft een systeem ontwikkeld waarmee medewerkers hun vakbekwaamheid kunnen trainen op de eigen werkplek: het D&O Persoonlijk Digitaal Educatie Plan Schadeverzekeringen. Werknemers in de verzekeringsbranche die klanten adviseren of een toelichting op producten geven, moeten aantoonbaar de benodigde kennis hebben. Op welke plek binnen het bedrijf dan ook. Meer dan ooit is het credo deskundigheid; dit geldt niet alleen de wetgever en namens deze de toezichthouders maar vooral de werkgever. Directies moeten voldoen aan de deskundigheidseisen voor hun medewerkers, maar vragen zich vaak af hoe zij optimaal kunnen controleren of het personeel over de juiste kennis beschikt. Vervolgens dient zich het vraagstuk aan hoe dit desgevraagd aan de toezichthouder kan worden uitgelegd. Bureau D&O heeft een hulpmiddel ontwikkeld dat via internet en dus vanaf iedere werkplek toegankelijk is. De medewerker beantwoordt verschillende toetsvragen en krijgt een terugkoppeling of het antwoord juist is met een bijbehorende toelichting. De werkgever abonneert zich op het digitale educatieplan en kiest welke clusters worden afgenomen. Momenteel zijn er drie clusters (Mobiliteit, Bezit & algemeen en Medisch & MKB). Vervolgens ontvangt een medewerker gedurende een kwartaal wekelijks het educatieplan per . De werkgever kan dagelijks volgen of het is ingevuld en wat de resultaten zijn. De resultaten worden opgenomen in het personeelsdossier als bewijs van deskundigheid. Via de link kan onder meer een gratis toets worden uitgevoerd. Hiermee kan inzicht verkregen worden in de werking van het digitale educatieplan. De kosten per deelnemer bedragen 35 euro, exclusief btw. Aegon handelt schades digitaal af Na een succesvolle proef stapt Aegon in april voor inboedel- en opstalpolissen over op geautomatiseerde schadebehandeling. Aegon is de derde verzekeraar die aankondigt de stap te zetten naar geautomatiseerde schadebehandeling. Vorig jaar liet Unigarant weten eveneens dit voorjaar live te gaan met het Certigo-pakket van Netaspect en vorig jaar juni lanceerde de Noordhollandsche van 1816 een eigen systeem. We zijn bij Aegon bezig om 100% digitaal te gaan, vertelt manager Schade & Expertise Vervoer Jan Veldhuizen. Enerzijds om de tussenpersoon te ondersteunen in zijn proces en anderzijds om onze processen zo te optimaliseren, dat er een kostenreductie optreedt. Want in deze markt draait het nu eenmaal sterk om prijs en gemak. De administratiekosten per schadedossier bij traditionele behandeling bedragen gemiddeld tussen de 40 en 50. Mochten er nog vragen van de klant of de tussenpersoon beantwoord moeten worden, komt daar nog eens bijna 40 bij. Geautomatiseerde schadebehandeling is sneller en goedkoper. Dat kan naar de consument worden vertaald in een lagere De onderlinge maart

10 premiestelling, als dit zich gaat bewijzen zoals wij verwachten, aldus Veldhuizen. De winst zit voor een belangrijk deel in een gestructureerde en uniforme aanlevering van alle gegevens door de tussenpersoon. Met het oog op de toekomst heeft Aegon ervoor gekozen bij de digitale schadebehandeling Sivi-gecertificeerd te gaan werken, vertelt Veldhuizen Immers, door gebruik te maken van de gegevensstandaard (AFD) kunnen we ons in positieve zin onderscheiden. Het voordeel voor de tussenpersoon is dat daardoor allerlei elementen uit zijn database, nodig om het formulier in te vullen, automatisch geplaatst worden. Dus als hij een polisnummer intikt, staan de naw-gegevens van de verzekerde er al in. De daarvoor benodigde GIM-koppeling ligt er nu nog niet helemaal, maar daar zijn we hard mee bezig. Inboedel- en opstalschades die online bij Aegon worden gemeld, worden doorgelinkt naar een zogeheten rules engine, een elektronische beslisboom waar alle polisregels en rekenregels in zijn gezet om te komen tot een juiste beoordeling van de claim, vertelt Veldhuizen. Iedere claim loopt daar in enkele milliseconden doorheen en dan kunnen er vervolgens drie dingen plaatsvinden: er is recht op uitkering en dan wordt ook berekend hoe groot deze moet zijn, er is geen recht op uitkering of er is nog extra informatie nodig en dan gaat zo n claim naar de afdeling waar hij verder wordt afgehandeld. Dat is in grote lijnen het proces dat we nu, samen met ABZ, hebben neergezet. Op termijn draait ook de schadeafhandeling in natura via HerstelVerzekerd mee in het nieuwe digitale systeem. Maar nog niet in deze eerste versie. Om fraudegevallen te kunnen signaleren is Indexcijfers voor gebouwen-, inboedel- en glasverzekering Vanaf 1 april 2008 gelden de volgende indexcijfers: 1 april mei juni juli augustus september oktober november december januari februari maart april 155 gebouwen inboedels indexcijfers 1990 = = 100 glasverzekering ,3 juli ,0% ,5 juli ,7% ,2 juli ,8% ,8 juli ,4% ,3 juli ,8% ,1 juli % ,6 juli % ,9 juli ,5% ,0 Het indexcijfer gebouwen is gekoppeld aan de CBS-reeks Nieuwbouwwoningen outputindex; 2000 = 100. Voor de consistentie wordt dit getal vermenigvuldigd met de factor 1, een koppeling gemaakt met de Fishdatabase, vertelt Veldhuizen: Daar wordt gekeken of er gekke dingen zijn. Je zou je kunnen voorstellen dat we in de toekomst een koppeling maken met een uitgebreid fraudedetectiesysteem waar we nu inventariserend onderzoek naar doen. Er zijn overigens wel controles in ons eigen systeem ingebouwd en daarnaast zullen we heel specifiek en grondig steekproefcontroles gaan houden. Want straight through processing betekent niet dat alles er ongecontroleerd door gaat! We blijven daarnaast controleren en in een aantal gevallen doen we dat heel streng. Voor de werkgelegenheid bij Aegon heeft de invoering van digitale schadebehandeling beperkte consequenties, aldus Veldhuizen. Wij verwachten dat uiteindelijk zestig van de honderd schadegevallen in de praktijk geautomatiseerd worden afgehandeld. Dat moet haalbaar zijn. Tijdens de laatste herstructureringsronde hebben we ervoor gekozen om een deel van het werk uit te besteden. Aan partijen als CED, Bartok en anderen. De invoering van deze geautomatiseerde manier van werken zal uiteindelijk consequenties hebben voor het uitbestede werk, dat is duidelijk. De mooie kant voor de mensen die hier schades blijven doen, is dat het eenvoudige werk, het saaie werk zou ik haast willen zeggen, ophoudt. Wat overblijft zijn de dingen die uit het systeem vallen en dat maakt het werk juist leuk en spannend. Veldhuizen verwacht dat Aegon in de tweede helft van het jaar met een slag om de arm ook voor avp, motorrijtuigen- en reisverzekeringen kan overgaan op digitale schadeafhandeling. Bron: Assurantie Magazine, 21 maart De onderlinge maart 2008

11 Commercieel onmogelijk Zo n vijfentwintig jaar geleden moesten meer en meer commerciële verzekeraars erkennen, gelet op de onbeheersbaarheid van de schadeontwikkeling, dat het voor hen onmogelijk was om nog langer medische aansprakelijkheid in Nederland op commerciële grondslag te verzekeren. Medische aansprakelijkheid, zo was duidelijk, kon alleen nog op onderlinge basis succesvol worden verzekerd. Als eerste onderlinge ging MediRisk van start, in 1993, en een jaar later de tweede, Centramed. Deze onderlinge werd opgericht door 17 algemene ziekenhuizen, die tot dan hun aansprakelijkheidsverzekering bij Centraal Beheer hadden ondergebracht. Centraal Beheer bleef de operationele taken van Centramed uitvoeren, tot 2000, toen een samenwerkingsovereenkomst met Nationale- Nederlanden werd aangegaan. Onderdeel van deze overeenkomst was, dat de instellingen die bij Nationale-Nederlanden waren verzekerd na afloop van hun contract zich bij Centramed konden aansluiten. De meeste instellingen deden dit. Nu zijn 70 ziekenhuizen en psychiatrische instellingen in Nederland voor hun aansprakelijkheidsrisico bij Centramed verzekerd. Centramed in Voorburg Continuïteit waarborgen is onze belangrijkste opdracht Na de samenwerkingsovereenkomsten met Centraal Beheer (van 1994 tot 2000) en Nationale-Nederlanden (van 2000 tot en met 2005) is medische-aansprakelijkheidsverzekeraar Centramed nu ruim twee jaar volledig zelfstandig. De onderlinge werkt met een uitvoeringsorganisatie van zeventien medewerkers en heeft een kantoor in Voorburg. Peter Kamp is een van de twee directeuren van Centramed. Hij maakte al deel van de directie uit toen hij nog in dienst van Nationale-Nederlanden was. Onze core business is de beheersing van het medische aansprakelijkheidsrisico in alle facetten, aldus Peter Kamp. We hebben veel aandacht voor preventie en claimbehandeling en zorgen dat de leden een goede verzekering hebben en houden. De continuïteit waarborgen is eigenlijk onze belangrijkste opdracht. Kunnen Centramed en MediRisk als onderlinge waarborgmaatschappijen die continuïteit niet waarborgen, dan is Leiden in last, want de commerciëlen verzekeren dit risico niet meer. Dan zou er dus geen verzekeringsmogelijkheid meer zijn. We moeten daarom goed op ons tellen passen, want doen we dat niet, zo heeft de praktijk geleerd, dan gaat het niet goed. H O G E E I G E N R I S I C O S Het verzekeren van medische aansprakelijkheid is een vak apart. Centramed heeft er dan ook een eigen invulling aan gegeven. Het kenmerk van medische aansprakelijkheid is de hoge schadefrequentie, legt Peter Kamp uit. Het aantal claims per jaar bij een normale portefeuille bedraagt meestal maar een klein percentage, bijvoorbeeld gemiddeld twee claims op elke honderd of elke duizend verzekeringen. In onze portefeuille echter heeft elk ziekenhuis gemiddeld tien claims per jaar. We weten niet wat voor soort claims er komen en bij welke instelling het er vier of dertien zullen zijn, maar dat gemiddelde is bijna een zekerheid. Nu zouden we voor de financiële gevolgen daarvan een premie kunnen gaan vragen, maar voor die doorgaande schadelast is dat niet zinvol. We zouden dan naar elkaar geld heen en weer gaan schuiven, wat alleen maar geld kost en ook nog eens 7,5 procent assurantiebelasting. Daarom werken we met hoge eigen risico s, ter grootte van de gemiddelde schadelast van de instelling over de afgelopen drie jaar, met daarbovenop nog een opslag als marge. Dat moeten de instellingen zelf betalen. Het voordeel daarvan is, dat we niet met geld schuiven, dat we minder aan assurantiebelasting kwijt zijn én dat er voor de instellingen een financiële prikkel is om hun stinkende best te doen om hun claimfrequentie te beheersen. Daar profiteren ze immers zelf van en niet de collega-instellingen die misschien minder hun best doen. Dat is de achterliggende gedachte van de manier waarop wij werken. P R E V E N T I E Het systeem van Centramed suggereert dat ziekenhuizen en overige instellingen zeer wel in staat zijn om het aantal claims op de aansprakelijkheidsverzekering in de hand te houden. Ze kunnen het altijd beter doen, natuurlijk, bevestigt Peter Kamp. In dat besef hebben we onze formule ontwikkeld, maar daar laten we het niet bij. Sinds jaar en dag hebben we daarnaast een meetsysteem voor de patiëntveiligheid. Eerst heette dat systeem de Centrameter, maar sinds de vernieuwing daarvan heet De onderlinge maart

12 Peter Kamp, mededirecteur van Centramed. het de Centramonitor. Aan de hand daarvan kan een ziekenhuis zelf bepalen waar en hoe het zich kan verbeteren. Daartoe werken we met benchmarks en best practises, waardoor een ziekenhuis kan zien waar het tekortschiet en bij welk collega-ziekenhuis het te rade kan gaan om te kijken hoe het beter kan. Zo C O L O F O N De onderlinge is een uitgave van de FOV (Federatie van Onderlinge Verzekeringmaatschappijen in Nederland) en verschijnt 10 keer per jaar in een oplage van exemplaren. Leden van de FOV zijn gratis geabonneerd op De onderlinge. Redactiecommissie: A.J.M. Kok mr. Chr. van Toor Met medewerking van: Peter van Steen, Geldermalsen Redactiesecretariaat: Productie en druk: Loes Malherbe Postbus 92, 3980 CB Bunnik Telefoon Telefax Internet Drukkerij De Eendracht, Schiedam Overname van (gedeelten van) artikelen is toegestaan mits de bron wordt vermeld. ISSN kunnen we de instellingen met behulp van de Centramonitor aan informatie helpen, aan de hand waarvan zij zelf hun processen kunnen verbeteren. De Centrameter en de Centramonitor hebben niet aantoonbaar tot een daling van het aantal claims geleid, maar wel kan worden geconstateerd dat de claimfrequentie al gedurende zo n vijf jaar stabiel is gebleven. Daarnaast kan het systeem helpen het aantal claims dat ten onrechte wordt ingediend, omdat na onderzoek blijkt dat er geen fout is gemaakt, terug te dringen. We zijn op dit gebied nooit klaar, benadrukt Peter Kamp. De leden zullen altijd hun best moeten en willen doen om het niveau van patiëntveiligheid op peil te hebben en te houden en waar mogelijk te verbeteren. P R O D U C T E N E N K L A N T E N Hoewel de medische-aansprakelijkheidsverzekering de kern van het product is, hoort ook alle overige aansprakelijkheid die binnen de muren van de instelling tot een claim kan leiden (bijvoorbeeld claims van werknemers jegens hun werkgever of claims van bezoekers die iets is overkomen) tot de verzekering van Centramed. In het verleden is wel eens geprobeerd, met name via Nationale- Nederlanden, om de leden ook nog andere producten te gaan aanbieden, maar dat is nooit van de grond gekomen. Peter Kamp: Je moet dan een grote organisatie bouwen en meer van hetzelfde als een commerciële verzekeraar gaan doen of je doet het op z n janboerenfluitjes en dan lukt het niet. Voor wat betreft het ledenbestand is geen grote aanwas van ziekenhuizen te verwachten, de markt is immers zowat tussen Centramed en MediRisk verdeeld, maar wel zit nog een aantal GGZ-instellingen (voor geestelijke gezondheidszorg) bij commerciële verzekeraars, dus daar is nog wel een halve wereld te winnen, aldus Peter Kamp. Momenteel is 35 à 40 procent van de Nederlandse ziekenhuizen lid van Centramed en hetzelfde geldt voor de GGZ-instellingen. Zaken doen in het buitenland is gelet op de grote verschillen in het aansprakelijkheidsrecht geen optie. Verzorgingstehuizen zijn op zich wel welkom, zegt Peter Kamp, maar we zijn niet van plan om daar een acquisitieapparaat voor op te tuigen, want van de premies die daarin omgaan, kun je zo n apparaat niet bedruipen. L I D M A A T S C H A P B E L A N G R I J K Centramed is sinds vorig jaar lid van de FOV. Met name de discussies en onderzoeken in het kader van Solvency II waren voor Peter Kamp aanleiding om contact te leggen met FOV-directeur Chris van Toor. Hij zegt: Ik heb inmiddels gemerkt dat de forumfunctie en de belangenbehartiging bij de FOV met name voor de kleinere verzekeraars goed is ontwikkeld. Dat heeft mij zeer aangesproken. De FOV weet wat er speelt, heeft overal antennes uitstaan en daar kunnen wij goed gebruik van maken. Het lidmaatschap van de FOV vind ik daarom erg belangrijk! 12 De onderlinge maart 2008

Tevredenheid Autoverzekeringen Verzekeringssite.nl en GfK

Tevredenheid Autoverzekeringen Verzekeringssite.nl en GfK Tevredenheid Autoverzekeringen Verzekeringssite.nl en GfK Agenda 1 Management Summary 2 Algemene tevredenheid 3 Beoordeling verzekeraar 4 Onderzoeksverantwoording 1 Management Summary Management Summary

Nadere informatie

Driekleur Privé Compleet Plan

Driekleur Privé Compleet Plan Driekleur Privé Compleet Plan Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing Driekleur Privé Compleet Plan 2 U wilt uw risico s op een betaalbare én gemakkelijke manier afdekken? Dan is het

Nadere informatie

versie 201505 Toelichting service-overeenkomsten Van t Riet

versie 201505 Toelichting service-overeenkomsten Van t Riet Toelichting service-overeenkomsten Van t Riet Bij Van t Riet kiest u voor dienstverlening op maat. U bepaalt wat u van ons verwacht als uw financiële dienstverlener en kiest daarmee voor de service-overeenkomst

Nadere informatie

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID

Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen SAMEN TEGEN CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID CRIMINALITEIT EN ONVEILIGHEID Het bedrijfsleven in Nederland is sinds jaar en dag slachtoffer van criminaliteit.

Nadere informatie

het VvE Zekerplan zekerheid, voordeel en gemak voor Verenigingen van Eigenaren informatie voor Verenigingen van Eigenaren

het VvE Zekerplan zekerheid, voordeel en gemak voor Verenigingen van Eigenaren informatie voor Verenigingen van Eigenaren zekerheid, voordeel en gemak voor Verenigingen van Eigenaren informatie voor Verenigingen van Eigenaren zekerheid, voordeel en gemak voor Verenigingen van Eigenaren de voordelen op een rij Bescherming

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

Aan elke zakelijke besteding is een bepaalde CO2 uitstoot gekoppeld. De Visa Greencard Corporate berekent en compenseert deze uitstoot volledig.

Aan elke zakelijke besteding is een bepaalde CO2 uitstoot gekoppeld. De Visa Greencard Corporate berekent en compenseert deze uitstoot volledig. Visa Greencard Corporate De zakelijke creditcard die alle gemakken van een Visa creditcard combineert met het duurzame effect van een automatische CO2 compensatie bij elke uitgave. Aan elke zakelijke besteding

Nadere informatie

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker

Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank. Samen sterker Uw zakelijke verzekeringsadvies bij de Rabobank Samen sterker U wilt inzicht in de risico s die u loopt en de financiële consequenties daarvan. U wilt weten hoe u met deze risico s kunt omgaan, of het

Nadere informatie

Dienstenwijzer Verzekeren

Dienstenwijzer Verzekeren Dienstenwijzer Verzekeren U wilt iets verzekeren, privé of zakelijk. De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij zijn en hoe wij werken. Ook vertellen we u welke verzekeringen

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Schadeverzekering Zakelijk Uw rechten & plichten AZAV15

Algemene Voorwaarden. Schadeverzekering Zakelijk Uw rechten & plichten AZAV15 Algemene Voorwaarden Schadeverzekering Zakelijk Uw rechten & plichten AZAV15 Avéro Achmea Postbus 101 7300 AC Apeldoorn Nederland www.averoachmea.nl 2 Wat wilt u weten? over uw Schadeverzekering Zakelijk?

Nadere informatie

Begin nu met besparen

Begin nu met besparen Begin nu met besparen WELKOM! Vaste Lasten Service is een organisatie bestaande uit doeners met kennis van zaken. Wij zijn enthousiast, professioneel en behulpzaam en bovenal zijn uw vaste lasten bij

Nadere informatie

1. Inleiding. Geacht bestuur, geachte directie,

1. Inleiding. Geacht bestuur, geachte directie, De Nederlandsche Bank N.V. Toezicht horizontale functies en integriteit Expertisecentrum markttoegang Onderwerp Verzoek om reactie vanwege de vrijstelling van kleine schadeverzekeraars Postbus 98 1000

Nadere informatie

Present Van verzuim naar gezondheidsmanagement. Altijd zeker van goede Zorg

Present Van verzuim naar gezondheidsmanagement. Altijd zeker van goede Zorg Present Van verzuim naar gezondheidsmanagement Altijd zeker van goede Zorg Samenwerken aan gezond ondernemen Voorkom en verkort verzuim Gezond ondernemen is investeren in de gezondheid van mensen. Het

Nadere informatie

Het MAAT Agrarisch Comfort Plan

Het MAAT Agrarisch Comfort Plan De wereld verandert. Verandert uw polis mee? De wereld om ons heen verandert in snel tempo. Verzekeringsmaatschappijen slaan de handen ineen, waardoor de diversiteit in aanbieders afneemt. De agrarische

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument & Productwijzer

Dienstverleningsdocument & Productwijzer Dienstverleningsdocument & Productwijzer Versie 2013-4 Uitvaartverzekering Twenthe N.V., Enschede Pagina 1 Waarom ontvangt u dit dienstverleningsdocument? Vanaf 1 juli 2013 dienen financiële dienstverleners

Nadere informatie

Independer.nl verhoogt efficiency met BizTalk Server

Independer.nl verhoogt efficiency met BizTalk Server Independer.nl verhoogt efficiency met BizTalk Server Door het proces tussen aanvraag en afsluiten van een verzekering te automatiseren, verloopt het sneller en is de kans op fouten sterk afgenomen. Independer.nl

Nadere informatie

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing REAAL Totaalplan 2 Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing REAAL Totaalplan 3 U wilt uw risico s op een betaalbare én gemakkelijke manier afdekken? Dan is het REAAL Totaalplan dé oplossing.

Nadere informatie

Topland Glastuinbouwpakket. een uitgebreid schadepakket op maat. informatie voor de ondernemer

Topland Glastuinbouwpakket. een uitgebreid schadepakket op maat. informatie voor de ondernemer Topland een uitgebreid schadepakket op maat informatie voor de ondernemer Topland voor de continuïteit van uw onderneming Als ondernemer hebt u maar één wens. U wilt u voor 100 procent kunnen richten op

Nadere informatie

U zorgt voor veiligheid op straat. Maar bent u zelf wel goed verzekerd? www.politieverzekering.nl

U zorgt voor veiligheid op straat. Maar bent u zelf wel goed verzekerd? www.politieverzekering.nl U zorgt voor veiligheid op straat. Maar bent u zelf wel goed verzekerd? www.politieverzekering.nl Sluit nu eenvoudig al uw schadeverzekeringen af via www.politieverzekering.nl In samenwerking met vts

Nadere informatie

Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen. Collectieve Caravanverzekering

Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen. Collectieve Caravanverzekering Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen Collectieve Caravanverzekering Een complete verzekering voor optimaal caravanplezier Uw caravan betekent voor u vakantie, vrijheid, comfort en campingplezier.

Nadere informatie

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor

Dienstenwijzer. 1. Ons kantoor Dienstenwijzer U bent van plan de zorg voor uw voorziening(en) toe te vertrouwen aan ons kantoor, of heeft reeds een of meer voorziening(en) toevertrouwd aan ons kantoor. U kunt ervan overtuigd zijn dat

Nadere informatie

Inleiding. TKA Verzekeringen biedt u deskundig advies en bemiddelingsdiensten aan op het gebied van:

Inleiding. TKA Verzekeringen biedt u deskundig advies en bemiddelingsdiensten aan op het gebied van: Inleiding Hierbij overhandigen wij u het dienstverleningsdocument (tevens dienstenwijzer) van Assurantiekantoor TKA Verzekeringen, Gronausestraat 65, 7533 BW te Enschede. Het dienstverleningsdocument heeft

Nadere informatie

Advieswijzer. TAF Hypotheekdiensten

Advieswijzer. TAF Hypotheekdiensten Advieswijzer TAF Hypotheekdiensten Uw financieel adviseur is een samenwerking aangegaan met TAF Hypotheekdiensten. In deze advieswijzer vindt u alle informatie over TAF Hypotheekdiensten. TAF Hypotheekdiensten

Nadere informatie

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing REAAL Totaalplan 2 Schade Totaalplan 3 Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing U wilt uw risico s op een complete, betaalbare én gemakkelijke manier afdekken? Dan is het REAAL Totaalplan

Nadere informatie

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht

dienstenwijzer In het kader van de Wet op het financieel toezicht In het kader van de Wet op het financieel toezicht dienstenwijzer De Wet op het financieel toezicht (Wft) schrijft voor dat financiële dienst verleners, voorafgaand aan de totstandkoming van een overeenkomst,

Nadere informatie

Model Abonnementsvoorwaarden

Model Abonnementsvoorwaarden Model Abonnementsvoorwaarden Inleiding Oude DAG Pensioenteam B.V. (Oude DAG B.V.) biedt ondernemers aan om hun belangen op het gebied van schadeverzekeringen te behartigen door middel van het afsluiten

Nadere informatie

Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Meeùs is onderdeel van AEGON.

Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Meeùs is onderdeel van AEGON. Ù vertrouwt graag op een stevige fundering? Meeùs Bouw & Infra: een naam waarop u kunt bouwen! Verzekeringen, PENSIOENEN, hypotheken met het accent op Ù Meeùs is onderdeel van AEGON. Meeùs Bouw & Infra:

Nadere informatie

DOORLOPENDE REISVERZEKERING EN ANNULERINGSVERZEKERING OVERIGE RECREATIEVERZEKERINGEN UITVAARTVERZEKERING

DOORLOPENDE REISVERZEKERING EN ANNULERINGSVERZEKERING OVERIGE RECREATIEVERZEKERINGEN UITVAARTVERZEKERING DOORLOPENDE REISVERZEKERING EN ANNULERINGSVERZEKERING Gaat u meer dan eens per jaar op vakantie en/of trekt u er wel eens een weekend of midweek tussenuit? Dan is het sluiten van een doorlopende Reis-

Nadere informatie

Guijt & Thuis Voordeelpakket voor particulieren

Guijt & Thuis Voordeelpakket voor particulieren Guijt & Thuis Voordeelpakket voor particulieren VERZEKERINGEN Motorrijtuigen Woonhuis en Inboedel Kostbare Zaken Aansprakelijkheid (Gezins)Ongevallen Rechtsbijstand Doorlopende Reis en Annulering Overige

Nadere informatie

Toelichting abonnementsvormen Van t Riet

Toelichting abonnementsvormen Van t Riet Toelichting abonnementsvormen Van t Riet Bij Van t Riet kiest u voor dienstverlening op maat. U bepaalt wat u van ons verwacht als uw financiële dienstverlener en kiest daarmee voor het service-abonnement

Nadere informatie

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV

HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV HM BEDRIJFSADVIES UTRECHT BV Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten:

Op basis van de afgegeven vergunningen door de AFM is advisering mogelijk met betrekking tot de navolgende producten: Noordakker 12 2371 DB Roelofarendsveen T 071-2600666 E info@kuiperadvies.com W www.kuiperadvies.com Kuiper Advies KvK 51311909 BTW nr. 084.969.544.B.02 Rabobank 1588.33.317 Sinds begin 2011 is Kuiper Advies

Nadere informatie

Uw verzekeringen vragen om een persoonlijk advies

Uw verzekeringen vragen om een persoonlijk advies Uw verzekeringen vragen om een persoonlijk advies Of het gaat om verzekeringen, hypotheken of de koop van uw woning, bij De Leeuw kunt u rekenen op onafhankelijk en deskundig advies. Onze experts helpen

Nadere informatie

Uw garagebedrijf goed verzekerd. De risico s van uw vak professioneel verzekerd

Uw garagebedrijf goed verzekerd. De risico s van uw vak professioneel verzekerd Uw garagebedrijf goed verzekerd De risico s van uw vak professioneel verzekerd 2 Grip op de risico s van uw garagebedrijf In uw garagebedrijf wordt veel met grote materialen en brandbare stoffen gewerkt.

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument versie 2011

Dienstverleningsdocument versie 2011 INDFIA Financieel Adviesbureau Vest 195 3311 TV Dordrecht T. 0180 625857 F. 0800 7528834 E. info@indfia.nl AFM 12016014 K.v.K. 243.378.18 ING bank 67.40.19.105 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wie zijn wij?

Nadere informatie

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015

SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK. Bureau D & O. Hoevelaken, oktober 2015 SAMENVATTING LANDELIJK ZORGONDERZOEK Bureau D & O 2015 Hoevelaken, oktober 2015 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... 1 1 INLEIDING... 3 2 BEOORDELING AANBIEDERS ZORGVERZEKERINGEN... 5 3 AANTAL ZORGPOLISSEN... 7

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Pleziervaartuigverzekering. sinds 1850

Klaverblad Verzekeringen. Pleziervaartuigverzekering. sinds 1850 Klaverblad Verzekeringen Pleziervaartuigverzekering sinds 1850 Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten

Nadere informatie

Wie zijn wij? ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V.

Wie zijn wij? ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V. ZAKELIJK Litjens Assurantiën B.V. Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

Whitepaper. Veiligheid begint bij weten wat je doet

Whitepaper. Veiligheid begint bij weten wat je doet Whitepaper Veiligheid begint bij weten wat je doet Veiligheid begint bij weten wat je doet Onoplettendheid en onwetendheid. Zo n tachtig procent van de veiligheidsrisico s in het midden- en kleinbedrijf

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT & DIENSTENWIJZER

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT & DIENSTENWIJZER DIENSTVERLENINGSDOCUMENT & DIENSTENWIJZER - VERSIE DD 06 NOVEMBER 2012 - Op alle diensten die door Midden Friesland Assurantiën worden geleverd zijn Algemene Leveringsvoorwaarden van toepassing. De tekst

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

Online enquête Marktbehoefte koppeling pensioen en inkomen. 15 december 2011-9 januari 2012. Ir. Laurens van Graafeiland 30 januari 2012

Online enquête Marktbehoefte koppeling pensioen en inkomen. 15 december 2011-9 januari 2012. Ir. Laurens van Graafeiland 30 januari 2012 Online enquête Marktbehoefte koppeling pensioen en inkomen 15 december 2011-9 januari 2012 Ir. Laurens van Graafeiland 30 januari 2012 1 Algemene statistieken respondenten Uitgenodigd: 2.205 Aantal begonnen:

Nadere informatie

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree.

Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. Dit document ontvangt u als bijlage bij de door u aangevraagde offerte van Apple Tree. De inhoud van dit document bestaat uit twee delen, te weten: Advieswijzer. In dit document leest u meer over Apple

Nadere informatie

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening

Dienstenwijzer. Alles over onze financiële dienstverlening Dienstenwijzer Alles over onze financiële dienstverlening Wie zijn wij A1 Hypotheken is een onafhankelijk landelijk werkende financiële dienstverlener, gespecialiseerd in hypotheken, verzekeringen, kredieten,

Nadere informatie

Kostenreglement Kifid 2015

Kostenreglement Kifid 2015 Kostenreglement Kifid 2015 Het Bestuur van de Stichting Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) heeft, gelet op artikel 27 van de Statuten, op 17 december 2014 het volgende reglement vastgesteld.

Nadere informatie

Onze diensten: wij geven advies en bemiddelen op het gebied van:

Onze diensten: wij geven advies en bemiddelen op het gebied van: Onze diensten: wij geven advies en bemiddelen op het gebied van: 1. schadeverzekeringen: u kunt denken aan de inboedel-, de aansprakelijkheid-, de autode woonhuis-, de ziektekostenverzekering etc. 2. levensverzekeringen:

Nadere informatie

Turien & Co. Particuliere Schadeverzekeringen. Passende combinaties

Turien & Co. Particuliere Schadeverzekeringen. Passende combinaties Turien & Co. Particuliere Schadeverzekeringen Passende combinaties -2- Passende combinaties Al jaren is Turien & Co. Assuradeuren, opgericht in 1921, specialist op het gebied van verzekeringen. Door onze

Nadere informatie

De Keyzer Zakelijk Pakket

De Keyzer Zakelijk Pakket De Keyzer Zakelijk Pakket 2 Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing De Keyzer Zakelijk Pakket 3 U wilt uw risico s op een betaalbare én gemakkelijke manier afdekken? Dan is het De Keyzer

Nadere informatie

Centraal Beheer Achmea T.a.v. Marketing Bedrijvenverzekeringen Antwoordnummer 297 7300 VB APELDOORN

Centraal Beheer Achmea T.a.v. Marketing Bedrijvenverzekeringen Antwoordnummer 297 7300 VB APELDOORN Centraal Beheer Achmea T.a.v. Marketing Bedrijvenverzekeringen Antwoordnummer 297 7300 VB APELDOORN V R A G E N? Even Apeldoorn bellen: (055) 579 8362 Relatie Interactief Met Relatie Interactief, de gratis

Nadere informatie

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN

Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. UW FINANCIEEL PLAN Een advies kan niet los gezien worden van uw gehele financiële situatie. (Pre) Pensioen Sparen en beleggen Zorg, inkomen en ontslag Echtscheiding UW FINANCIEEL PLAN Hypotheek en leningen Huwelijkse voorwaarden

Nadere informatie

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen?

1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? 1. Waarom moet het pensioenfonds ANWB extra maatregelen nemen? Het pensioenfonds staat er financieel niet goed voor. De twee belangrijkste oorzaken: 1. Nederlanders worden steeds ouder. Met name de laatste

Nadere informatie

Verzekeren Met advies. Goed om te weten

Verzekeren Met advies. Goed om te weten Verzekeren Met advies Goed om te weten Zoekt u de juiste verzekering, voor uzelf, voor uw bedrijf of voor uw personeel? De ING helpt u daar graag bij. In deze Dienstenwijzer Verzekeren leest u wie wij

Nadere informatie

Medische Aansprakelijkheid

Medische Aansprakelijkheid Medische Aansprakelijkheid Ziekenhuizen zijn jarenlang geconfronteerd met zeer beperkte Om dit mogelijk te maken introduceert Aon Medische Aansprakelijkheid mogelijkheden om medische aansprakelijkheidsrisico

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen. Collectieve. Pleziervaartuigenverzekering

Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen. Collectieve. Pleziervaartuigenverzekering Allianz Nederland Verkeer- en Privéverzekeringen Collectieve Pleziervaartuigenverzekering Het plezier van vrijuit varen De rust van water of juist de wind in de zeilen. Varen geeft u het gevoel van vrijheid,

Nadere informatie

Inventarisatie van de risico s.

Inventarisatie van de risico s. 2013.09 TOELICHTING SPECIFIEKE DIENSTEN ZOALS GENOEMD IN HET MKB SCHADE- ABONNEMENT FINANCIEEL ADVIES EN BEMIDDELING ZAKELIJKE SCHADEVERZEKERINGEN. (ZZP/MKB) Inventarisatie van de risico s. Inventariseren

Nadere informatie

Verzekeren 3. Test. Oefenopgaven Hoofdstuk 3 1

Verzekeren 3. Test. Oefenopgaven Hoofdstuk 3 1 Verzekeren 3 In dit hoofdstuk worden de volgende rekenvaardigheden behandeld: 3.1 Hoeveel betaal je voor een verzekering? 3.2 Schadevergoeding bij onderverzekering 3.3 De bonus-/malusladder Maak de test

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

Uw garagebedrijf goed verzekerd. De risico s van uw vak professioneel verzekerd

Uw garagebedrijf goed verzekerd. De risico s van uw vak professioneel verzekerd Uw garagebedrijf goed verzekerd De risico s van uw vak professioneel verzekerd 2 Grip op de risico s van uw garagebedrijf In uw garagebedrijf wordt veel met grote materialen en brandbare stoffen gewerkt.

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. U heeft schade, wat nu? sinds 1850

Klaverblad Verzekeringen. U heeft schade, wat nu? sinds 1850 Klaverblad Verzekeringen U heeft schade, wat nu? sinds 1850 Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten

Nadere informatie

Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering

Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering Monuta Adviesinstructie uitvaartverzekering Inleiding De adviseur die zich bezighoudt met advisering over uitvaartverzekeringen, is verplicht een passend advies te geven. De adviseur dient er altijd voor

Nadere informatie

<<>> HOBRO Hypotheken & Assurantiën BV

<<>> HOBRO Hypotheken & Assurantiën BV Deze Dienstenwijzer wordt u aangeboden door : Hobro Hypotheken & Assurantiën Paukenstraat 10 5402 HK Uden T 0413-251546 RABO 15.54.64.485 KvK 16059596 AFM 12008498 info@hb-hypotheek.nl www.hb-hypotheek.nl

Nadere informatie

informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden

informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken De Goudse Zorg Polis is een verzekering die uitstekende dekking biedt voor ziektekosten.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Arbo. Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de arbocatalogus en over actualiteiten op dit gebied.

Nieuwsbrief Arbo. Via deze nieuwsbrief informeren wij u over de arbocatalogus en over actualiteiten op dit gebied. April 2010 Nieuwsbrief Arbo Inhoudsopgave Website gezondverbond.nl Nieuwe rubriek op de website: In de praktijk Workshop OR-leden aan de slag met de Arbocatalogus, 11 mei 2010 Verbond attendeert arbodiensten

Nadere informatie

Klimaatverandering & schadelast. April 2015

Klimaatverandering & schadelast. April 2015 Klimaatverandering & schadelast April 2015 Samenvatting Het Centrum voor Verzekeringsstatistiek, onderdeel van het Verbond, heeft berekend in hoeverre de klimaatscenario s van het KNMI (2014) voor klimaatverandering

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Woonverzekeringen

Klaverblad Verzekeringen. Woonverzekeringen Klaverblad Verzekeringen Woonverzekeringen Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de dekking

Nadere informatie

MEVAS Risicomanagement Programma.

MEVAS Risicomanagement Programma. nederlandse organisatie van ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in de metaal MEVAS Risicomanagement Programma. Inhoud MEVAS Risicomanagement Programma. 3 Stappen die passen bij uw organisatie. 4

Nadere informatie

Voorwaarden. Schadepolis Algemeen. Uw rechten & plichten. Nummer: AV-01-141

Voorwaarden. Schadepolis Algemeen. Uw rechten & plichten. Nummer: AV-01-141 Voorwaarden Schadepolis Algemeen Uw rechten & plichten Nummer: AV-01-141 Wat wilt u weten? over de Algemene rechten & plichten Klik op de vraag om naar het antwoord te gaan. Schadepolis Algemeen 3 1. Wie

Nadere informatie

geld & recht Test inboedel- en woonhuisverzekeringen

geld & recht Test inboedel- en woonhuisverzekeringen geld & recht Test inboedel- en woonhuisverzekeringen Inboedel ook buite Vrijwel iedere Nederlander heeft een inboedelverzekering, die bijvoorbeeld bij een inbraak of waterschade thuis goed van pas kan

Nadere informatie

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering

Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering Algemene voorwaarden bij uw levensverzekering 2012 Inleiding Deze inleiding hoort zelf niet bij de voorwaarden. De voorwaarden beginnen dus bij de inhoudsopgave. Waarvoor zijn deze voorwaarden? U hebt

Nadere informatie

Verantwoording. Volledigheid Zorgvergelijker Geld.nl

Verantwoording. Volledigheid Zorgvergelijker Geld.nl Verantwoording Met de Zorgvergelijker 2015 van Geld.nl kun je op basis van je specifieke zorgwensen bepalen welke zorgverzekering de beste dekking voor de laagste premie biedt. Alle data aangaande de voorwaarden

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing

Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing REAAL Totaalplan 2 Ik kies voor een praktische én voordelige totaaloplossing REAAL Totaalplan 3 U wilt uw risico s op een betaalbare én gemakkelijke manier afdekken? Dan is het REAAL Totaalplan dé oplossing.

Nadere informatie

De Noordhollandsche. de zekerheid van prettig zakendoen! Productleeswijzer Motorrijtuigen verzekering

De Noordhollandsche. de zekerheid van prettig zakendoen! Productleeswijzer Motorrijtuigen verzekering De Noordhollandsche de zekerheid van prettig zakendoen! Productleeswijzer Motorrijtuigen verzekering januari 2009 Productleeswijzer Motorrijtuigenverzekering 1 van 2 Algemene informatie de motorrijtuigenverzekering

Nadere informatie

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan. zorgeloos verzekerd via uw werkgever. informatie voor de werknemer

Zorg Plan en Keuze Zorg Plan. zorgeloos verzekerd via uw werkgever. informatie voor de werknemer Zorg Plan en Keuze Zorg Plan zorgeloos verzekerd via uw werkgever informatie voor de werknemer Zorg Plan Zorgeloos verzekerd via uw werkgever Een goede zorgverzekering draagt bij aan een gezond en zorgeloos

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering

Klaverblad Verzekeringen. Uitvaartverzekering Klaverblad Verzekeringen Uitvaartverzekering Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis

Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis Verenigingen van Eigenaren en Centraal Beheer Achmea. Samen staan wij als een huis Inhoud Een goede basis voor uw VvE. 3 U bepaalt zelf wat u nodig heeft. 4 Bent u voor genoeg geld verzekerd? Wij helpen

Nadere informatie

Overzichtelijk verzekerd, gemakkelijk geregeld. Compleet bij Elkaar Pakket

Overzichtelijk verzekerd, gemakkelijk geregeld. Compleet bij Elkaar Pakket Overzichtelijk verzekerd, gemakkelijk geregeld Compleet bij Elkaar Pakket 2 Compleet bij Elkaar Pakket Gemak, overzicht en een rustgevend gevoel In het Compleet bij Elkaar Pakket kiest u alle schadeverzekeringen

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

MANTELOVEREENKOMST. De ondergetekenden:

MANTELOVEREENKOMST. De ondergetekenden: MANTELOVEREENKOMST De ondergetekenden: 1. IFA bedrijfsadvies, onderdeel van IFA verzekeringen B.V., gevestigd aan Lübeck 2, Postbus 504 2990 AM Barendrecht, ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door

Nadere informatie

informatie voor verzekerden

informatie voor verzekerden informatie voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken voor verzekerden De Goudse Zorg Polis Productkenmerken De Goudse Zorg Polis is een verzekering die uitstekende dekking biedt voor ziektekosten.

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Welkom. 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1

Welkom. 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1 Welkom 10-11-2005 KZ (Pensioen) Adviesgroep 1 4. Nieuwe zorgstelsel per 1-1-2006 Alle ingezetenen van Nederland komen in aanmerking voor het nieuwe zorgstelsel Alle ziekenfondsplichtige en particuliere

Nadere informatie

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage

PARTNERDAG. 3 november 2010 Beurs van Berlage PARTNERDAG 3 november 2010 Beurs van Berlage Partnerdag 3 november 2010 Leden 3 november 2010 300.000 290.000 Omvang ledenlijst 301.138 280.000 270.000 260.000 250.000 240.000 230.000 220.000 210.000 200.000

Nadere informatie

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Achmea compenseert klanten met een beleggingsverzekering Achmea gaat een aantal van haar klanten met een beleggingsverzekering compenseren. Heeft u vóór

Nadere informatie

Kansen voor de fleet owner. Herverzekering captive. Fleet Insurance Experts

Kansen voor de fleet owner. Herverzekering captive. Fleet Insurance Experts Kansen voor de fleet owner Herverzekering captive Fleet Insurance Experts Inhoudsopgave Voordelen van het gebruik van een Herverzekering captive 3 Voordelen van een Herverzekering captive in Ierland 5

Nadere informatie

Dienstenwijzer Kraan Assurantiën

Dienstenwijzer Kraan Assurantiën Dienstenwijzer Kraan Assurantiën Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële diensten. Graag willen wij u laten zien hoe onze werkwijze is. In onze werkwijze staat uw bedrijf centraal. In deze dienstenwijzer

Nadere informatie

InkomensZekerPlan. De arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers

InkomensZekerPlan. De arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers InkomensZekerPlan De arbeidsongeschiktheidsverzekering voor ondernemers Wij zijn Interpolis Wij zijn gegroeid uit een behoefte. Aan zekerheid. Aan vertrouwen. Wij denken met u mee. Over uw toekomst, uw

Nadere informatie

Algemene voorwaarden. Inhoud. Voor alle verzekeringen van het Compleet bij Elkaar Pakket. Klik op de vraag om het antwoord te lezen.

Algemene voorwaarden. Inhoud. Voor alle verzekeringen van het Compleet bij Elkaar Pakket. Klik op de vraag om het antwoord te lezen. Voor alle verzekeringen van het Compleet bij Elkaar Pakket Algemene voorwaarden Klik op de vraag om het antwoord te lezen. Inhoud Algemeen 1. Wie is de verzekeringnemer?...3 2. Bij wie heeft u de verzekering

Nadere informatie

Het gemak van de complete Combipolis

Het gemak van de complete Combipolis Het gemak van de complete Combipolis Alles over de pluspunten van de Combipolis! Verzeker wat noodzakelijk is, combineer verzekeringen en profiteer zo van de unieke kortingsregeling: hoe meer verzekeringen,

Nadere informatie

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG

Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Bijeenkomst FidAZ & Kenac VKG Kies en je wordt gekozen (Bron: Jan van Setten) Eric-Jan van den Berg Directeur Commercie Niels Herweijer - Marketeer Agenda VKG algemeen Visie toekomst adviseur Digitale

Nadere informatie

NATIONALE VAN 1903. Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief

NATIONALE VAN 1903. Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief NATIONALE VAN 1903 Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief Nationale van 1903: benut de voordelen van het collectief Nationale van 1903 Coöperatieve U.A., en haar rechtsvoorgangers, biedt

Nadere informatie

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg

De expatriate Health Insurance. Wereldwijd verzekerd van de beste zorg De expatriate Health Insurance Wereldwijd verzekerd van de beste zorg Wereldwijde vergoeding van medische hulp Uw medewerkers wereldwijd verzekerd van de beste zorg Als werkgever voelt u zich verantwoordelijk

Nadere informatie

Co-assurantie voordelig bij concurrentie?

Co-assurantie voordelig bij concurrentie? Nederlandse Mededingingsautoriteit Co-assurantie voordelig bij concurrentie? Notitie bij Co-assurantie vanuit speltheoretisch perspectief April 2012 Nederlandse Mededingingsautoriteit Postbus 16326 2500

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument. Lidmaatschappen en registraties. Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn:

Dienstverleningsdocument. Lidmaatschappen en registraties. Ons kantoor is bij verschillende organisaties geregistreerd. De belangrijkste zijn: Dienstverleningsdocument Graag willen wij u middels dit document laten zijn wie wij zijn, wat voor u kunnen betekenen en wat u van ons mag verwachten. Wie zijn wij? Van Den Hoek Verzekeringen Hilsestraat

Nadere informatie