Een gesprek met Patrick Balemans (Eternit) Duurzaamheid. is geen marketingstunt, maar een werkwoord

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een gesprek met Patrick Balemans (Eternit) Duurzaamheid. is geen marketingstunt, maar een werkwoord"

Transcriptie

1 Een gesprek met Patrick Balemans (Eternit) Duurzaamheid is geen marketingstunt, maar een werkwoord De Belgische marktleider in oplossingen voor daken, gevels en wanden Eternit uit Kapelle-op-den-Bos draagt de principes van duurzaam ondernemen hoog in het vaandel. Maar wat betekent dat precies op de werkvloer, en in het gamma van Eternit-producten zelf? Woord: Joris Herpol Beeld: Dries Luyten 20 ondernemers september 2012

2 We hebben duurzaamheid doorgetrokken over alle (productie)processen in het hele bedrijf. Duurzaamheid is voor ons geen marketingstunt, maar wel een werkwoord. We hebben zelfs een innovatiemanager aangesteld en ook bij onze nieuwbouw staat duurzaamheid centraal, weet afgevaardigd bestuurder Patrick Balemans. Duurzaamheid in tijden van crisis: het is niet evident, maar bij Eternit maken ze er een speerpunt van omdat het nu eenmaal de ingeslagen weg is, die we moeten verder gaan, én omdat we erin geloven. De Vlaamse Confederatie Bouw waarschuwde voor een terugval voor de nieuwbouw tot een kwart in ons land en voor renovatie voor een daling met 5%. Maar dat houdt Eternit nv niet tegen om te investeren in de site in Kapelle-op-den-Bos. Die wordt wereldwijd binnen de overkoepelende holding Etex ( werknemers) zelfs het kloppend hart voor onderzoek en ontwikkeling. Eternit nv investeert zo ruim 3 miljoen euro in een nieuw kenniscentrum waar informatietechnologie, engineering, onderzoek en ontwikkeling van Etex wereldwijd worden samengebracht. Dat is heel belangrijk, want van daaruit worden nieuwe producten ontwikkeld en implementeren ingenieurs nieuwe systemen en processen wereldwijd in de Etex-holding. Patrick Balemans: Ondanks de hoge loonkosten in ons land blijft Eternit dus in Kapelle-op-den-Bos. De nieuwbouw met twee verdiepingen zou in 2014 van start gaan en wordt opgetrokken met eigen materialen. De bouw zou maximum anderhalf jaar in beslag nemen. Het onthaalgebouw en het gebouw waar de personeelsdienst is gevestigd, worden op termijn afgebroken. De showroom, die in 2004 is vernieuwd, blijft behouden. In de nieuwbouw voorzien we misschien ook in kinderopvang en een strijkdienst voor het personeel. Architect is de Portugees Eduardo Souto de Moura, die de internationale architectuurprijs uit handen van president Obama kreeg. De nieuwbouw wordt energieneutraal, zegt Balemans. We hebben een eigen zonnepanelenpark dat momenteel 5% van onze energiebehoefte dekt. De berichten over de mogelijke sluiting van de kerncentrales in Doel en Tihange sterken ons nog meer om op die ingeslagen weg verder te gaan. Meer voorzien in eigen energiebehoefte De bedrijfsterreinen van Eternit in Kapelleop-den-Bos hebben een oppervlakte van 16 hectare. Jaarlijks wordt er MWH gas en MWH elektriciteit verbruikt. Belangrijk dus om in te zetten op hernieuwbare energie, gaat Patrick Balemans verder. We hebben al een eigen zonnepanelenpark in gebruik genomen, dat momenteel 5% van onze energiebehoefte dekt. De berichten over de mogelijke sluiting van kerncentrales in Doel en Tihange, sterken ons nog meer om op die ingeslagen weg verder te gaan. Op een duurzame manier natuurlijk, want dat staat centraal, net zoals we dat ook in onze productie doen. Zo recycleren we ons productie-afval maximaal. En ook wat de aanvoer van grondstoffen betreft, kiezen we voor duurzaamheid. We voerden dit jaar één week technische werkloosheid in. Je mag je mensen met kennis niet zomaar laten gaan, want bij de minste heropleving heb je een personeelstekort en ben je bovendien alle knowhow kwijt. Zo wordt 80% van de grondstoffen voor onze bouwmaterialen (vooral zand en cement) aangevoerd via het kanaal. Zo halen we jaarlijks zesduizend vrachtwagens van onze wegen. En ook het water voor onze productie halen we uit het kanaal. Dat wordt na gebruik door onze productielijn -zuiverder dan dat we het oppompten- terug in het kanaal geloosd. We gaan dat proces nog verbeteren door het water nog meer intern te gebruiken. En ook voor het leveren van bouwmaterialen kiezen we zoveel mogelijk het watertransport. Zo engageerde Eternit zich als één van zes fabrikanten van bouwmaterialen om afgewerkte producten via de binnenvaart te verdelen. Zo worden onze bouwmaterialen via het plan Vlaanderen in Mobiliteit van de Vlaamse regering via de binnenwateren naar Harelbeke getransporteerd. Daar halen de leveranciers uit Oost- en West-Vlaanderen dan hun stock af die ze nodig hebben. Er is een plan om in de toekomst over heel Vlaanderen vijf HUB s te bouwen langs waterwegen, maar het is nog wachten op de verdere uitvoering. We onderzoeken nu of we voor een aantal grotere klanten in Frankrijk per schip ook bouwmaterialen kunnen leveren. Het principe Build over water, waarbij je bouwmaterialen via waterwegen aanvoert, wint steeds meer aan belang. In het Brusselse Gewest en in Gent bijvoorbeeld wordt duurzaamheid al opgenomen als voorwaarde in lastenboeken om bepaalde bouwprojecten te mogen realiseren. We blijven deze aanpak steunen, ondanks het feit dat het momenteel nog altijd dubbel zo duur is dan wegtransport. Ik geloof wel op termijn dat de kostprijs water- wegtransport gelijk zal lopen. Innovatiemanager Eternit was de eerste bouwmaterialenproducent in ons land die het ISO milieucertificaat haalde. Dat certificaat richt zich op het verkleinen van de ecologische voetafdruk. Het certificaat past in onze visie om een optimaal evenwicht tussen mens, natuur en winst te bereiken. Mensgericht en competitief ondernemen staat bij ons centraal, en daarom is nu een innovatiemanager benoemd. Sinds eind 2011 ontwikkelden we een softwarepakket waar alle 650 werknemers arbeiders en bedienden- toegang op hebben. Via dat intranet posten ze ideeën waar ze binnen de maand een antwoord op krijgen. Uit heel wat kleine suggesties kwamen al mooie resultaten voort: zo vervingen we plastieken bekertjes door stenen bekers. Maar ook in het productengamma krijgen we via onze werknemers mooie ideeën. Er wordt nu een nieuw tandgroef-kliksysteem voor vezelcementbekleding van gevels ingevoerd. Doordat werknemers via deze community-site betrokken worden, lopen processen beter. En niet alleen werknemers worden in onze innovatieplannen betrokken. We hebben regelmatig brainstorm -sessies met andere grote bedrijven zoals onder meer BASF, Reynaers,... We wisselen ervaringen uit, en implementeren zo nieuwe processen in onze organisatie. Dat kan gaan over transport, maar ook bijvoorbeeld over onze producten zelf. Zo is onze Iso-Finish-concept in feite tot stand gekomen met verschillende september 2012 ondernemers 21

3 Op zoek naar een stevige bonus? Maak werk van duurzame innovatie met de OVAM-SIS-toolkit. Wilt u duurzame innovatie een centrale plaats geven in uw bedrijf? Maar weet u niet meteen hoe u het duurzaamheidsprincipe concreet in uw bedrijfsvoering integreert? De OVAM heeft nu een nieuw instrument om u daarbij te ondersteunen: de OVAM-SIS-toolkit. Ga met dat creatieve instrument actief op zoek naar duurzame oplossingen voor uw bedrijfsvoering. Voor procesbegeleiding kunt u een beroep doen op professionele begeleiding. Zin om van duurzame innovatie een échte stevige bonus te maken voor uw bedrijf? Bestel meteen de OVAM-SIS-toolkit op

4 Naast transport via de waterweg halen we ook voor onze productie water uit het kanaal. Dat wordt na gebruikt door onze productielijn terug in het kanaal geloodst. Zuiverder dan dat we het oppompten. partners. Dit concept kwam mede door samenwerking met Borgh (schroeven) en Recticel (isolatie) tot stand. In Antwerpen stripten we een heel flatgebouw dat vervolgens met een doorlopend isolatieschild (Iso Finish) werd bekleed. Deze techniek wordt nu op heel wat plaatsen toegepast. In onze producten kiezen we ook voor duurzaamheid door onder meer de zonnepanelen die perfect esthetisch geïntegreerd kunnen worden in een leien dak. Ook de ontwikkeling van een luchtzuiverende lei waarbij titaniumdioxide stikstof uit de lucht haalt zit in de eindfase. Ook het hellend groendak met voorgecultiveerde begroeiing op golfplaten is een milieuvriendelijk en esthetische oplossing die zowel thermisch als akoestisch het comfort van woningen verbetert. Duurzaam omgaan met verleden Eternit wil ook verantwoord omgaan met haar asbestverleden, en trekt dit ook door in haar duurzaamheidsbeleid. Zo steunen we sinds verschillende jaren een onderzoek van de Universiteit van Gent in verband met asbestziekten en daarnaast trekt Etex voor onderzoek ook 3 miljoen euro uit. Ook blijven de programma s in verband met het asbestverleden doorlopen. We hebben ook een eigen krantje dat we in de regio verspreiden onder de noemer Dag Buur, waarin we de buurtbewoners informeren over het reilen en zeilen van Eternit; sponsoring van lokale initiatieven, enzomeer. Er is ook overleg via een buurtcomité. Het sociaal engagement gaat ook verder. Zo werd door Eternit in 1996 samen met de Confederatie Bouw Dak de vzw Roof Training Center opgericht. Daar leiden we werkzoekenden en kansengroepen op tot professionele dakdekkers. We bekijken nu de mogelijkheid om ook voor duurzame bouwtoepassingen een soort opleidingscentrum op te richten. Dakdekker blijft een knelpuntenberoep. Wie de stiel leert, heeft 90% kans op werk, weet Balemans. Dit jaar zachte landing Ondanks de sombere vooruitzichten in de bouwsector, ziet Eternit toch heel wat kansen voor de toekomst. Alleen jammer dat de economische situatie zo negatief wordt voorgesteld in de media, want wij denken dat we niet zo negatief zullen eindigen als wordt vooropgesteld. We rekenen erop dat de renovatiemarkt in ons land een minder sterke terugval kent als wordt gezegd. Onze omzet is in 2011 zelfs gestegen met 10% tot 156 miljoen euro. De renovatiemarkt presteerde sterk. Maar nu zijn er heel wat maatregelen voor renovatie door de federale regering afgeschaft, en dat is niet goed. De helft van onze producten is voor de export, en de bouwsector gaat in Nederland alleen al achteruit. We hebben in onze productieafdeling in Kapelle-opden-Bos, waar 650 mensen werken, dit jaar reeds één week technische werkloosheid ingevoerd. Je mag je mensen met kennis niet zomaar laten gaan, want bij de minste heropleving heb je een personeelstekort en bovendien ben je dan knowhow kwijt. Ik geloof dat we dit jaar wat gaan verliezen, om uiteindelijk zacht te landen, en te stagneren. De eerste tekenen van een lichte heropleving zijn er al: de vergunningen voor nieuwbouwprojecten stijgen opnieuw. Wij krijgen die bestellingen pas binnen zo n half jaar door. Volgend jaar zal er denk ik een lichte heropleving volgen, al zal het in het begin nog zeer traag zijn, besluit Balemans. september 2012 ondernemers 23

5

6 publireportage Recyclage van papier en kunststof: afval wordt grondstof Vlamingen zijn koplopers in Europa op het gebied van gescheiden afvalinzameling. Ook de Vlaamse ondernemingen dragen zeker hun steentje bij. Nochtans is er nog ruimte om het beter te doen. Beter voor het milieu maar ook voor de eigen financiën! Een factor die zeker niet te verwaarlozen is, want er zit wel degelijk geld verscholen in sommige afvalsoorten van ondernemingen. Apart is financieel voordelig Als bedrijf bent u verplicht om papier en karton apart te laten verwerken. Gelukkig maar, want oud papier en karton kan perfect gerecycleerd worden. Hoe zuiverder het wordt aangeboden, hoe gemakkelijker de recyclage verloopt. En dat verschil in kwaliteit voelt u in de verwerkingsprijs. Voor goede kwaliteiten die niet vermengd zijn met andere papiersoorten, worden interessante prijzen geboden op de recyclagemarkt. Communicatiegroep Artoos gaat in zee met Indaver Als one-stop-shop voor marketingcommunicatie biedt Communicatiegroep Artoos uit Kampenhout haar klanten een full-service aan. Dit doet zij volledig klimaatneutraal. Sinds 2008 past Artoos de principes van maatschappelijk verantwoord ondernemen toe. De papier afvalinzameling en -verwerking door Indaver past al jaren in dat plaatje. Gemiddeld om de drie dagen wordt er een papiercontainer gelicht. En dat doet Indaver zeer zorgvuldig. Filip Coosemans, technisch directeur De dienstverlening van Indaver is er een achter de schermen. Hoe minder we ervan merken, hoe beter het gaat! Jos Artoos, gedelegeerd bestuurder Hier kunt u als bedrijf zeer zeker een graantje van meepikken! Het zelfde geldt voor kunststofafval. Ook hier doet u als onderneming een belangrijk voordeel door de verschillende soorten kunststoffen apart aan te bieden. Kies voor een erkende verwerker Eens het afval apart gehouden in uw onderneming, bent u al een heel eind op weg. Nu moeten de verschillende afvalsoorten nog correct verwerkt worden. Doet u een beroep op een erkende verwerker die over de nodige vergunningen beschikt, dan bent u zeker van een wettelijke oplossing. Ondernemers die voor Indaver kiezen, slapen op beide oren. Als toonaangevend bedrijf in duurzaam afval- en materialenbeheer, zorgen wij ervoor dat al onze installaties ISO 9001 en gecertificeerd zijn. Indaver als partner Met vestigingen in Brussel, Willebroek en Gent, hoeft uw papier geen overbodige kilometers af te leggen vooraleer het verwerkt wordt. Dat alleen levert al een belangrijke besparing op! Bovendien kent Indaver de markt van de materiaalrecyclage door en door, wat ú de scherpste tarieven garandeert. Zo profiteert u mee van de internationale oriëntering van een bedrijf als Indaver. Om de inzameling vlot te laten verlopen, krijgt u de nodige logistieke middelen op maat van uw bedrijf: rolcontainers, opslagbakken, persen en perscontainers. Geen rondslingerende rommel op uw bedrijfsterrein! Het is immers uw visitekaartje naar bezoekers toe. Milieupark Indaver in Willebroek In Willebroek beschikt Indaver over een zeer goed uitgerust Milieupark. Hier bevindt zich het kloppend hart van de recyclage-activiteiten van Indaver. Niet minder dan 60 kwaliteiten papier en karton worden hier onderscheiden om op elke vraag van de recyclageindustrie te kunnen inspelen. Ook zeer uiteenlopende soorten kunststoffen starten hier hun recyclage-traject, net zoals hout, rubberbanden, glas enz. Het Milieupark bevindt zich vlakbij een bevaarbare waterweg, wat transport via binnenvaart mogelijk maakt. Duurzaam materialenbeheer Indaver kiest voor elke afvalstof de meest duurzame verwerkingstechniek: hergebruik, recyclage of nuttige toepassing. We zijn permanent op zoek naar nieuwe recyclagetoepassingen van uitgesorteerde materialen. Zo kunnen we hoogwaardige eindproducten genereren die klaar zijn voor rechtstreeks hergebruik of recyclage. Contact: Indaver nv Boomsesteenweg 199 BE-2830 Willebroek Tel.: Toonaangevend in duurzaam afvalbeheer

7 Uw proefrit wordt een ontdekkingsreis. LAnd rover LeUVen Brusselsesteenweg Herent tel 016/ Fax 016/ ,9-14,9 L/100 KM G/KM CO2. Elk gebruik van het voertuig off road moet gebeuren met naleving van de verkeersregels en met respect voor de natuur. Gefotografeerd in Marokko waar de lokale wetgeving dit gebruik van voertuigen toelaat. Voor off road rijden in België is de Belgische wetgeving van kracht. Milieu-informatie [KB 19/03/04]:

8 Slim ondernemen? Intelligent meten! Energieverbruik registreren en beheren via smart metering Meten is weten. Die uitspraak werd niet voor niets een levenswijsheid: de mens probeerde altijd al via meetinstrumenten vat te krijgen op zijn omgeving. Ook in ondernemingen is de stelling van kracht: u houdt de vinger aan de pols door te meten én te analyseren. Smart metering: meten én doen Vandaag weten onze meetinstrumenten meer dan ooit: ze registreren niet alleen, ze ondernemen ook actie. Deze intelligente meetapparatuur ook wel smart metering genoemd maakt het mogelijk om het verbruik van elk toestel nauwkeurig te bepalen. En om het gebruik ervan te controleren - zelfs vanop afstand, dankzij internet. Binnenkort zullen onze apparaten zo zélf hun verbruik, werking, behoeften en toestand checken. Voorbeelden van smart metering zijn de regeling van de zonespecifieke verwarming in uw bedrijf, waarbij de ideale temperatuur voor elke ruimte afzonderlijk wordt bepaald. Of de automatische en energievriendelijke aansturing van uw liften: de intelligente meetapparatuur bepaalt dan welke cabine het snelste en met het minste energieverbruik naar de gevraagde bestemming gaat. Energiebewuste Big Brother Als ondernemer meet en registreert u voortdurend zoals uw productievolume, uw verkoopcijfers en uw energiekosten. Houdt u dat laatste onder controle? Dan verhoogt dat uw milieuvriendelijke karakter en verlaagt het uw energiefactuur. Smart metering toont zich alvast een sterke groene partner. Het registreert én controleert uw verbruik. De intelligente meetapparaten spelen voor energiebewuste Big Brother: ze schakelen uw machines in op het moment dat de elektriciteitsprijs het voordeligst is. Daarbij krijgt het belangrijkste apparaat voorrang dat springt als eerste aan. Sommige toestellen kunnen die goedkope energie zelfs opslaan en ze later, op een moment dat de energieprijs weer hoger is, doorgeven aan andere toestellen. En dat gebeurt allemaal volautomatisch zonder dat ú de schakelaar moet omswitchen. Energiebesparende metingen Smart metering wordt meer en meer de norm ook op kantoor. Vandaag bieden energieleveranciers al hulpmiddelen die uw globale energieverbruik meten. Zoals Electrabel: hun onlinedienst Energy Kronos volgt al enkele jaren het elektriciteits- en gasverbruik op. Om het kwartier verzamelt het de gegevens vanop afstand. En een dag later ontvangt u een algemeen verbruiksoverzicht. Legt u alle dagresultaten naast elkaar? Dan ontdekt u de schommelingen in uw globale energieverbruik en kunt u er slim op inspelen. Van registeren naar beheren Aangespoord door smart metering, verfijnen die verbruiksregistraties steeds meer tot een meting in real time van elk toestel of elke machine afzonderlijk. Electrabel plaatst nu al meters bij elk apparaat of elke toestellengroep. Zo meet u niet meer globaal, maar specifiek. Met deze submeteringdienst kent u in real time het verbruik van uw belangrijkste installaties en analyseert u het meteen. Dat laatste blijft natuurlijk het belangrijkste. Intelligente meetapparatuur dient om te meten, weten én te gebruiken als energiebesparend hulpmiddel, bijvoorbeeld. De intelligente ondernemer doet dat vandaag al, en kijkt intussen reikhalzend uit naar de volgende stap. Meer informatie op september 2012 ondernemers 27

9 VITO is een toonaangevend Europees, onafhankelijk onderzoeks- en adviescentrum, dat innovatieve technologieën en wetenschappelijke kennis praktisch toepasbaar maakt voor overheden en industrie. VITO is actief in milieu-, energie- en materiaaltechnologie, industriële productie- en procestechnologieën en aardobservatie. VITO levert intelligente en kwalitatieve oplossingen waar grote en kleine bedrijven concurrentieel voordeel uithalen, en objectief onderzoek, studies en adviezen, die industrie en overheden in staat stellen hun toekomstbeleid te bepalen. VITO s onderzoek vindt zijn toepassing in nieuwe, efficiënte en goedkopere productietechnologieën, verminderd energieverbruik, biomaterialen, gezondheidszorg, milieuzorg enz., alsook het in kaart brengen en monitoren van de effecten van klimaatswijziging. Hierbij zijn het vrijwaren van het leefmilieu en het duurzaam gebruik van energie en grondstoffen steeds prioritair. VITO s onderzoekscentrum is gevestigd in Mol, met satellietkantoren in Berchem, Genk, Gent en Oostende. VITO telt circa 600 hooggekwalificeerde medewerkers uit diverse specialismen en werkt samen met sectorfederaties en hun onderzoekscentra, universiteiten en hogescholen, Europese onderzoeksinstituten... VITO NV Boeretang MOL Voor meer informatie, neem vrijblijvend contact op met Kristine Verheyden Tel Fax Car Free Day Vrijdag 21 september 2012 VOKA_ONDERNEMERS_Limburg_190bx135h.indd 1 21/05/ :05:19 Gun de auto een dag verlof! Car Free Day doorbreekt de autosleur en ondersteunt bedrijven, organisaties en hun werknemers die op 21 september 2012 thuiswerken of naar het werk gaan met de fiets, het openbaar vervoer of een auto delen met een collega. Organisatoren Bond Beter Leefmilieu, Taxistop en Mobimix.be nodigen jou en je werknemers warm uit om deel te nemen aan de Car Free Day. Het kost niets, je vermijdt de filestress, er vallen leuke prijzen te winnen en we gunnen onze auto s en wegen ook eens een dagje vakantie. Alles kadert in de Week van de Mobiliteit. Ook meedoen met uw onderneming, organisatie en collega s? Schrijf vandaag nog in via Meer info?

10 De belangrijkste gevolgen voor KMO s VLAREA wordt VLAREMA De wereldeconomie vergt steeds meer van onze planeet, maar onze voorraad aan grondstoffen is eindig. Willen we deze situatie het hoofd bieden, dan moeten we de materiaalkringlopen sluiten en afvalstromen terug brengen in het productieproces. Het Materialendecreet, met uitvoeringsbesluit VLAREMA, biedt vanaf 1 juni 2012 een kader voor deze transitie. Op 17 februari 2012 werd het VLAREMA, het uitvoeringsbesluit bij het Materialendecreet, definitief goedgekeurd door de Vlaamse regering. De wijziging was nodig om de terminologie en regelingen aan te passen aan de vernieuwende denkwijze van het Materialendecreet. Het trad in werking op 1 juni VLAREMA brengt een aantal nieuwe maatregelen met zich mee. We zetten de belangrijkste voor u op een rij. Selectieve inzameling VLAREMA vermeldt 18 afvalstoffen die door bedrijven gescheiden moeten worden aangeboden, waaronder onder meer klein gevaarlijk afval, glasafval en groenafval. Het volledige overzicht kan u nalezen in artikel van het VLAREMA. Afval scheiden aan de bron is al jaren state of the art in Vlaamse huishoudens. In bedrijfscontext willen we hetzelfde hoge niveau halen. Vanaf 1 juli 2013 zullen bedrijven verplicht pmd-afval selectief moeten inzamelen. Vanaf die datum moeten afvalproducenten ook een contract afsluiten met een afvalstoffeninzamelaar van gemengd bedrijfsafval. Alle verplicht selectief in te zamelen afvalfracties moeten duidelijk vermeld worden in het contract, samen met hun vooropgestelde inzamelwijze. Deze fracties kunnen variëren naargelang de aard van het bedrijf. Producentenverantwoordelijkheid Het instrument aanvaardingsplicht uit het vroegere Afvalstoffendecreet blijft bestaan, maar wordt geïntegreerd in een breder kader rond de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid. Voor onder meer fotovoltaïsche zonnepanelen wordt vanaf 1 januari 2013 een aanvaardingsplicht ingevoerd. Nieuw in het VLAREMA is het collectief plan. Elke individuele producent die gevat wordt door de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, kiest ervoor om individueel aan de verplichtingen te voldoen, of toe te treden tot een gemeenschappelijk plan, waarin beschreven staat hoe bepalingen rond preventie en recyclage uitgevoerd zullen worden. Afbakening van de afvalfase De belangrijkste wijziging is ongetwijfeld de nieuwe afbakening van de afvalfase. Er is al lang discussie over het onderscheid tussen afvalstoffen en grondstoffen. Beide categorieën zijn materialen, zoals gedefinieerd in het Materialendecreet, maar wanneer wordt een afvalstof een grondstof of omgekeerd? De afvalfase begint van zodra aan de afvalstoffendefinitie is voldaan. De definitie van een afvalstof blijft onveranderd: een afvalstof is elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen. De afvalfase eindigt na één of meer bewerkingen die uiteindelijk leiden tot nieuw materiaal waarvan men zich niet meer ontdoet, wenst te ontdoen of moet ontdoen. Dit eenduidig afwegingskader zorgt ervoor dat materialen die het einde van de afvalfase bereikt hebben, dezelfde status krijgen als volwaardige grondstoffen. Naast einde-afval spreekt het Materialendecreet ook over bijproducten. Een bijproduct is een reststroom van een productieproces dat zonder verdere bewerkingen onmiddellijk als product kan worden gebruikt. Het VLAREMA beschouwt zowel einde-afval en bijproducten als volwaardige grondstoffen. Grondstofverklaring Voor sommige materialen is, afhankelijk van hun herkomst en toepassing, een grondstofverklaring vereist. Een grondstofverklaring vervangt het vroegere gebruikscertificaat. In de bijlage 2.2 van het VLAREMA wordt aangegeven welke materialen een grondstofverklaring nodig hebben. Zo is een grondstofverklaring vaak verplicht voor gerecycleerde materialen die als bouwstof worden gebruikt. Maar ook voor materialen die niet in de lijsten van bijlage 2.2 staan, kan het nodig zijn dat de OVAM een grondstofverklaring aflevert, als er twijfel bestaat over de aard van het materiaal. Hiervoor is een korte en overzichtelijke procedure uitgewerkt die rekening houdt met het afwegingskader voor einde-afval en bijproducten uit het Materialendecreet. Zo weet men of er sprake is van een volwaardige grondstof of toch een afvalstof. Meer informatie en het volledige uitvoeringsbesluit VLAREMA en de bijlagen kan u raadplegen op Meer info? september 2012 ondernemers 29

11 Nieuwe Vokawijzer Energie besparen binnen bedrijf en bedrijventerrein Energiebesparing en duurzame energie krijgen steeds meer aandacht, onder meer door de snel stijgende energieprijzen. Zowel individuele bedrijven als bedrijventerreinen hechten er steeds meer belang aan. Het potentieel aan energiebesparing is dan ook groot, zeker op bedrijventerreinen. Binnen de muren van een kmo blijken de mogelijkheden soms eerder beperkt te zijn. Voka s energieconsulenten leggen in een nieuwe Vokawijzer Uw kmo als schakel in een energie-efficiënter bedrijventerrein uit wat de mogelijkheden zijn. Kennisuitwisseling sleutel tot succes In Vlaanderen zijn momenteel nog geen wettelijke normen of streefwaarden voor de energieprestaties van bedrijventerreinen vastgelegd. Dit neemt niet weg dat ze steeds duurzamer worden. Zo worden in veel gemeenten bestaande bedrijventerreinen gerevitaliseerd en worden nieuwe terreinen aangelegd met energiebesparing en kwaliteit van de energievoorziening als belangrijke aandachtspunten. Vaak blijkt de uitwisseling van ervaringen en kennis tussen bedrijven de sleutel tot succes. Wanneer bedrijven op eenzelfde terrein samenwerken en gemeenschappelijk kiezen voor een bepaalde techniek, bevordert dit uiteraard de rentabiliteit. Het draagt er toe bij dat heel wat energiebesparende investeringen binnen de 5 jaar al kunnen worden terugverdiend. Na de Vokawijzer 09 Hoe en waar energie besparen in het bedrijf? willen de energieconsulenten van Voka in deze nieuwe brochure de thematiek van energie-efficiënte bedrijventerreinen onder de aandacht brengen. Ze bespreken daarom in deze Vokawijzer energiegerelateerde maatregelen in het bijzonder voor distributieparken, gemengde en hoogwaardige industrieterreinen. Ook staan ze stil bij de analyse van het energieverbruik en de energiezorg, geven ze aan welke samenwerkingen mogelijk zijn, en bekijken ze de financiële kant. Interesse in deze Vokawijzer? ondernemers september 2012

12 Vlaanderen brengt Voorbeelden boek Duurzaam Bouwen Hoe willen we in de toekomst in Vlaanderen leven, wonen en werken? Onze bestaande gebouwen zijn vaak slecht voorzien op toekomstige veranderingen en dragen weinig bij tot het sociale weefsel of het creëren van levende kernen. Met het Voorbeeldenboek Duurzaam Bouwen wil Vlaanderen nu inspiratie bieden aan de hand van enkele voorbeelden. De manier waarop we bouwen heeft immers ook een belangrijke invloed op onze mobiliteit en ruimte. Vlaanderen wil evolueren naar een groen en dynamisch stedengewest. Dit impliceert dat in Vlaanderen ook duurzaam dient gebouwd en gewoond. De Europese Unie heeft hiervoor op het vlak van energieprestatie al duidelijke richtlijnen vastgelegd: vanaf 2019 mogen overheden alleen nog nieuwe gebouwen in gebruik nemen die aan het concept van bijna energieneutrale gebouwen voldoen en in 2021 moeten alle nieuwe gebouwen bijna energieneutrale gebouwen zijn. Tien voorbeeldprojecten In een nieuwe publicatie van de Vlaamse overheid worden tien vooruitstrevende bouwprojecten gebundeld, bedoeld om te inspireren en een constructieve discussie te voeden over hoe we in Vlaanderen (gaan) wonen en bouwen. Het boek biedt een staalkaart van een aantal projecten die de voorbije jaren tot stand zijn gekomen. Er is geopteerd voor verschillende types van projecten aan bod te laten komen, zoals sociale woningbouw, woonzorgcentra, ziekenhuizen, kantoren, scholen en infrastructuur voor sport en toerisme. Het boek houdt naast duurzaam wonen en bouwen veel meer in dan enkel het streven naar een ultieme energieprestatie. Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling Het streven naar een duurzame samenleving krijgt steeds meer aandacht. Wereldwijd groeit de consensus dat duurzame ontwikkeling essentieel is. Dit is in Vlaanderen niet anders. Sinds 2006 heeft Vlaanderen een Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling. Die werd dit jaar geactualiseerd. Sinds 2008 heeft Vlaanderen ook een decreet duurzame ontwikkeling. Duurzaam wonen en bouwen houdt veel meer in dan enkel het streven naar een ultieme energieprestatie Kris Peeters, Minister-President van de Vlaamse Regering Wie in Vlaanderen duurzame ontwikkeling zegt, zegt ook duurzaam wonen en bouwen. Het thema bekleedt een prominente positie in de Vlaamse Strategie en ook het Vlaams regeerakkoord plaatst duurzaamheid in bouwen, wonen en leven centraal. Dat geldt ook voor het Pact 2020 en in Vlaanderen in Actie (ViA). Een goed beleid voor duurzaam wonen en bouwen is immers noodzakelijk om de ambitie te realiseren om Vlaanderen te doen evolueren naar een groen en dynamisch stedengewest, zoals opgenomen in het plan Vlaanderen in Actie. september 2012 ondernemers 31

13 Ecologie en innovatie gaan hand in hand Natuurlijk heb je het druk. Met alle lopende projecten, maar vooral met alle dagdagelijkse beslommeringen. Dat betekent dat je selectief moet zijn in je tijdbesteding. Een dag heeft uiteindelijk maar 24 uur en een week maar 7 dagen. Wat rechtvaardigt dan een rit naar Leuven en een bezoek aan de KMO Kennisbeurs? Woord: Bas Sturm, Innovatiecentrum Vlaams-Brabant Innoveren is een kwestie van samenwerken. Dat kan zijn met andere bedrijven. Dat kan ook met één van de ruim 200 kennisinstellingen, in het Vlaams Innovatienetwerk. De KMO-Kennisbeurs biedt je de gelegenheid om eens kennis te maken. Hier staan universiteiten, hogescholen, en talloze andere kennisinstellingen maar ook financiers, zoals IWT en BAN Vlaanderen bij elkaar. Binnen een tijdbestek van enkele uren, kun je een overzicht krijgen van wie actief is in jouw domein. Heb je een concrete vraag, dan kun je die vooraf stellen op Dan zorgen de adviseurs van het Innovatiecentrum voor een verhelderende ontmoeting met de juiste specialist. Maar innoveren is ook vooruit zien. Een achttal toekomst gerichte inspiratiesessies geeft je opvallende trends en evoluties. 1. De fabriek van de toekomst 2. Wat schaft de pot? 3. Duurzaam gebouwd 4. Slimme Mobiliteit 5. Ik zorg voor jou 6. Big data: grote opportuniteiten? 7. Haal meer uit je energie 8. Social. Local. Mobile. En wat met ecologie? Ook ecologie en milieu zijn thema s op de KMO Kennisbeurs. Logisch, want veel innovaties ontspruiten aan het besef dat we zorgvuldiger om zullen moeten gaan met het milieu en de beschikbare grondstoffen. Twee inspiratiesessies brengen we hieronder graag onder je aandacht. Hier gaan specialisten uit het Vlaams Innovatienetwerk, aangevuld met privé actoren, dieper in op trends die ze detecteren en technologische oplossingen die ze voor de toekomst zien. Duurzaam gebouwd Energie wordt schaarser en duurder. Dat gegeven vormt één van de belangrijkste uitdagingen in de bouw. Dat betekent beter isoleren. Maar ook andere aspecten van ons energieverbruik (verwarming, warm water,..) moeten aangepakt worden. En het begin is al gemaakt: voortaan moet er voor elk nieuw gebouw waarin gewoond, gewerkt, gewinkeld of gesport wordt een berekening worden gemaakt waarin elementen als isolatie en luchtdichtheid, primair energieverbruik van de verwarmingsinstallatie, de bereiding van het warm tapwater en het zomercomfort zijn opgenomen. In deze workshop gaan de sprekers dieper in op nieuwe technieken, die ons zullen helpen nog (energie-)efficiënter te bouwen en te wonen. Haal meer uit je energie Het energievraagstuk is de laatste jaren niet meer uit de actualiteit weg te branden. Hoewel de internationale experten het onderling nog niet eens zijn of we peakoil al dan niet bereikt hebben, de tijd van goedkope energie lijkt definitief achter ons te liggen. Na peakoil begint immers het tweede deel van het olietijdperk waarbij we geconfronteerd worden met steeds schaarser en duurder wordende energie. In welke mate kunnen de hernieuwbare energiebronnen tegemoet komen aan onze energiehonger? Welke tendensen mogen we verwachten? En hoe kunnen wij, als KMO s, hierop inspelen? De sprekers rond dit thema zullen hun licht werpen op het energievraagstuk in hun domein. Zolang het licht nog brandt tenminste ondernemers september 2012

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven

the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven the future in mind De groene toplocatie voor innovatieve bedrijven 2 Vlaanderen is in actie op Blue Gate Antwerp. Aan de rand van de stad Antwerpen ontwikkelt Vlaanderen samen met de stad een nieuw bedrijventerrein

Nadere informatie

Materialendecreet: grondstofverklaring. Meg Scheppers OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014

Materialendecreet: grondstofverklaring. Meg Scheppers OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014 Materialendecreet: grondstofverklaring OVAM-Dienst Beleidsinnovatie Symbioseworkshop te Melle, 25.11.2014 Wetgevend kader Materialendecreet en VLAREMA Materialendecreet (van kracht van 1/06/2012) Omzetting

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems Maak je woning energie onafhankelijk h by WIE ZIJN WE? energy systems Met 25 jaar ervaring is een pionier op het vlak van groene energie. We leveren en installeren verschillende hernieuwbare energieoplossingen

Nadere informatie

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand

Learnshop. EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand Learnshop EN16001: Het kader voor uw energiemanagementsysteem? Nimaris b.v. Paul van Wezel Hertog van Brabantweg 15 5175 EA Loon op Zand tel: 0416-543060 Fax: 0416-543098 email: Web: paul.van.wezel@nimaris.nl

Nadere informatie

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant.

Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. Wij maken uw houten verpakking op maat van uw bedrijf en op tijd voor uw klant. MISSIE Rodanar is een Belgisch familiebedrijf dat sinds 1982 houten pallets produceert. Wij zijn echter meer dan een producent,

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck

Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck Persconferentie «Ecobouw stimuleren» 8 februari 2007 Toespraak van Evelyne Huytebroeck De potentiële verbetering van de energie- en milieuprestaties van gebouwen in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Triple A rating voor investeringen in zonne-energie

Triple A rating voor investeringen in zonne-energie De beste energieoplossing voor uw bedrijf Triple A rating voor investeringen in zonne-energie A A A Investeer in zonne-energie en genereer nog steeds een mooi rendement! Wapen uw bedrijf tegen stijgende

Nadere informatie

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET

BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET BETER ZORGEN VOOR ONSZELF EN ONZE PLANEET Meer dan 550.000 gezinnen hebben al een milieubewuste en verantwoorde kijk op energie. Omdat je energiebudget steeds belangrijker wordt, biedt Lampiris je verschillende

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Duurzaam door innovatieve materialen en processen

Duurzaam door innovatieve materialen en processen Adres Bergensesteenweg 32 B-1651 Lot Contactpersoon Website Dhr. Stefan Theunis Product Manager Europe www.derbigum.be DERBIPURE : plantaardige grondstoffen voor een wit dak Activiteiten De Belgische onderneming

Nadere informatie

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be

1. D U U R Z A A M B O U W E N. Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be 1. D U U R Z A A M B O U W E N Charline Boyer 02 545 58 35 charline.boyer@confederatiebouw.be E CO- C O N S T R U C T I E We leven in een wereld waarin natuurlijke hulpbronnen niet onuitputtelijk blijken,

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS

AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS Bewezen prestaties op elk vlak AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS www.hydropanel.be www.hydropanel.nl Bewezen prestaties De Hydropanel oplossing: uitzonderlijke prestaties Brandwerend De Hydropanel

Nadere informatie

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?'

'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' 'Een financieel product met een groene saus of een groen product met een financiële saus?' https://www.youtube.com/watch?v=ttbsiwy4jow Onze partners EcoNation referenties (1) RETAIL & VOEDING LOKALE BESTUREN

Nadere informatie

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst

Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Duik eens in uw afval en ontdek de grond stoffen van de toekomst Bedrijfsafval: een waardevolle grondstof Onze natuurlijke bronnen worden schaarser en duurder. Gelukkig groeit het besef dat we zuiniger

Nadere informatie

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie?

Wat als... ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? NL ... er een nieuwe toekomst zou zijn voor groene energie? De zon, als onuitputtelijke bron van energie, is van cruciaal belang voor mens en natuur: ze beslist over het leven op onze planeet. BISOL gebruikt

Nadere informatie

Presteren is grenzen verleggen

Presteren is grenzen verleggen Presteren is grenzen verleggen ISOLATIE een oplossing voor elke toepassing IKO enertherm investeert voortdurend in de verbetering van zijn producten. In onze onderzoeksafdeling werken wij continu aan de

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe?

Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Selectieve afvalinzameling bij bedrijven: wat en hoe? Beste ondernemer, Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste hieraan dringt

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Bewezen prestaties op elk vlak AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS

Bewezen prestaties op elk vlak AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS Bewezen prestaties op elk vlak AFBOUWPLAAT VOOR WANDEN, VLOEREN EN PLAFONDS www.hydropanel.be www.hydropanel.nl Bewezen prestaties De Hydropanel oplossing: uitzonderlijke prestaties Waterbestendig Hydropanel

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 Niko Home Control de nieuwe elektrische installatie. Niko Home Control overstijgt de mogelijkheden van een traditionele

Nadere informatie

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche

OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche 1 OVED Energiecongres 20/10/2009, Gent Toespraak minister Freya Van den Bossche http://www.vlaamsenergiecongres.be/ Als iemand 100 jaar of ouder wordt en dat komt gelukkig steeds vaker voor wordt vaak

Nadere informatie

NIEUW. Eurowall 21. de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde.

NIEUW. Eurowall 21. de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde. NIEUW Eurowall 21 de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde. De energieprijzen swingen de pan uit. Energiebesparend (ver)bouwen is dan ook rendabeler dan ooit. Met Eurowall, de hoogwaardige

Nadere informatie

Selectief slopen. en ontmantelen van gebouwen

Selectief slopen. en ontmantelen van gebouwen Selectief slopen en ontmantelen van gebouwen Inhoud Waarom selectief slopen en ontmantelen? 3 Doordacht materialenbeleid 4 Ketenbeheer in de bouw 7 Handhaving 9 Documenten 10 Voor meer informatie 11.2

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 2 Het touchscreen informeert je op elk moment van de dag over je elektriciteits-, gas- en waterverbruik. Niko

Nadere informatie

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Energiezorg. Een zorg voor de toekomst. Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest WG Energiezorg. Een zorg voor de toekomst Wettelijke en aanvullende dienstverlening voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Naar een rationeel energiebeleid De klimaatsverandering zet ons aan om maatregelen

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen -

De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn - Uitdagingen & oplossingen - De nieuwe energie-efficiëntierichtlijn l - Uitdagingen & oplossingen - DG Energie 22 juni 2011 ENERGIEVOORZIENING NOG AFHANKELIJKER VAN IMPORT Te verwachten scenario gebaseerd op cijfers in 2009 in % OLIE

Nadere informatie

HENRAD PREMIUM ECO RADIATOR VERLAAGT UW ENERGIEFACTUUR TOT 10,5 %

HENRAD PREMIUM ECO RADIATOR VERLAAGT UW ENERGIEFACTUUR TOT 10,5 % HENRAD PREMIUM ECO RADIATOR VERLAAGT UW ENERGIEFACTUUR TOT 10,5 % ECO brochure 2013 België - Nederland ISSO CERTIFIED WAAROM GROENE WARMTE? WE KUNNEN ER NIET MEER NAAST KIJKEN: HET KLIMAAT KREUNT ONDER

Nadere informatie

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Doel van dit document is het bieden van achtergrond informatie over het principe van Eemstroom -Energiecoöperatie Amersfoort. Eemstroom One

Nadere informatie

SOLESIA ZONNEDAKEN. Vind uw ideale zonnedakoplossing. de Solesia calculator. Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem)

SOLESIA ZONNEDAKEN. Vind uw ideale zonnedakoplossing. de Solesia calculator. Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem) SOLESIA ZONNEDAKEN Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem) Vind uw ideale zonnedakoplossing via de Solesia calculator SOLESIA BOUWEN MET ZICHT OP EEN ZONNIGE TOEKOMST Wanze Arch. Emile Verhaegen

Nadere informatie

Insights Energiebranche

Insights Energiebranche Insights Energiebranche Naar aanleiding van de nucleaire ramp in Fukushima heeft de Duitse politiek besloten vaart te zetten achter het afbouwen van kernenergie. Een transitie naar duurzame energie is

Nadere informatie

Profiel van een isolatie expert.

Profiel van een isolatie expert. Profiel van een isolatie expert. 1 Een team van isolatie-experten Isolteam, met vestigingen in Kortemark en Hoboken, beschikt over een dynamische ploeg van bedreven experten, zowel op vlak van studie

Nadere informatie

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be

SILVER. Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop. www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be SILVER Cradle to Cradle Duurzaamheid staat voorop www.armstrong.nl/plafonds www.armstrong-plafonds.be Cradle to Cradle - de ingeslagen weg Cradle to Cradle is een innovatief concept waarbij productieprocessen

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

reating ENERGY PROGRESS

reating ENERGY PROGRESS reating ENERGY PROGRESS 2012 ENERGIE EN MILIEU: Opwarming van de aarde: Drastische vermindering CO 2 -uitstoot Energie: De energiekosten fluctueren sterk en zullen alleen maar stijgen Behoud van het milieu

Nadere informatie

TL-buizen en -armaturen

TL-buizen en -armaturen TL-buizen en -armaturen Omschrijving Kwikdamp-verlichtingselementen kunnen opgesplitst worden in twee fracties: - Armaturen; - Lampen. De verwerking van kwikdamp-verlichtingselementen houdt risico s in

Nadere informatie

Hoe duurzaam produceren?

Hoe duurzaam produceren? Hoe duurzaam produceren? Wie is Promat International? Promat verbindt zich tot. Know-how opbouw bij Promat Traditionele sturing : Operational Excellence Nieuwe sturing : Operational Excellence PLUS duurzaam

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Alstublieft Uw plat dak zal 50 jaar later nog even waterdicht zijn als de eerste dag

Alstublieft Uw plat dak zal 50 jaar later nog even waterdicht zijn als de eerste dag Daken Zonne-energie Goten Terrassen Daktuinen Alstublieft Uw plat dak zal 50 jaar later nog even waterdicht zijn als de eerste dag MASTERSYSTEMS Rubber met dampdrukverdelende onderlaag 08/2527 Wie ruim

Nadere informatie

All-in-one ECO dakbaan

All-in-one ECO dakbaan All-in-one ECO dakbaan Nebiprofa: De zekerheid van kwaliteit voor mens en milieu Er worden steeds hogere eisen gesteld met betrekking tot energie-efficiëntie van gebouwen. Reden hiervoor is de toenemende

Nadere informatie

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois

ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois ESCo s en EPC, Ook voor Openbare besturen en KMO s? ECONEXT, Antwerpen, 18 April 2013 Factor4, C-H Bourgois Agenda ESCO s en EPC, definitie Minimale project criteria Openbare besturen KMO s Conclusies

Nadere informatie

Stelrad Novello ECO radiator

Stelrad Novello ECO radiator ECO brochure Stelrad Novello ECO radiator VERLAAGT UW ENERGIEFACTUUR tot 10,5 % WAAROM GROENE WARMTE? We kunnen er niet meer naast kijken: het klimaat kreunt onder ons energieverbruik. Met zijn allen zoeken

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Waarom je blauw betalen aan energie?

Waarom je blauw betalen aan energie? Waarom je blauw betalen aan energie? Energieprijzen Voordeel van energievriendelijke installaties Opbrengst spaarboekje Haal je voordeel uit energievriendelijke oplossingen voor warmte en water! Bespaar

Nadere informatie

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB)

DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) DE ENERGIEPRESTATIES EN HET BINNENKLIMAAT VAN GEBOUWEN (EPB) Nieuwe ordonnantie aangenomen op 1 juni 2007, van kracht in de loop van 2008 1. WAAROM EEN ORDONNANTIE OVER EPB? In Europa is de bouw verantwoordelijk

Nadere informatie

Bedrijventerrein Woestijne

Bedrijventerrein Woestijne Bedrijventerrein Woestijne Aalter Inhoud 1. Inleiding en situering 1 2. Inrichtingsplan 4 2.1 Ontsluiting 6 2.2 Zonering 8 2.3 Woestijnegoed 10 2.4 Duurzaam bedrijventerrein 12 3. Uitgifte van terreinen

Nadere informatie

MBO. Briefadvies MBO. Datum

MBO. Briefadvies MBO. Datum Briefadvies MBO afgewerktee olie Briefadvies MBO afgewerkte olie Datum van goedkeuring Volgnummer Coördinator + e-mailadres 22 november 2012 2012 78 Francis Noyen, francis.noyen@minaraad.be Co-auteur +

Nadere informatie

Bouw met lef, bouw voor het leven

Bouw met lef, bouw voor het leven Bouw met lef, bouw voor het leven De nieuwe aanpak Energie-efficiënt en duurzaam. Dat is de toekomst van de bouw en installatietechniek. De nieuwe aanpak is intelligent bouwen. Kennis en techniek zijn

Nadere informatie

Energie en comfort in duurzame gebouwen

Energie en comfort in duurzame gebouwen Energie en comfort in duurzame gebouwen Aluminium Experience Day 30 augustus 2011 Dr.ir.arch. Griet Verbeeck (PHL & K.U.Leuven) DUURZAME GEBOUWEN KLIMAATSVERANDERING UITPUTTING NATUURLIJKE RIJKDOMMEN DUURZAAMHEID

Nadere informatie

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING

NIEUWE VISIE OP ZONREGELING NIEUWE VISIE OP ZONREGELING Zon en daglicht regeling als deel van de energieprestaties in gebouwen Peter Winters President of the European Solar Shading Organization Director Shading & Building Dickson

Nadere informatie

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu

De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu De Duitse Alliantie voor Werk en Leefmilieu integreren van energiebesparing en maatregelen voor energie-efficiëntie bij het saneren van bestaande gebouwen, bijdragen aan de bescherming van het klimaat

Nadere informatie

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen!

Brutopia wint THE BLUE HOUSE/prijs voor duurzaam en betaalbaar bouwen! PERSBERICHT20/11/2013 Brutopia wint THEBLUEHOUSE/prijs voor duurzaam enbetaalbaarbouwen! Zopas(20novembernvdr)reiktendeStichtingvoorToekomstigeGeneratiesenhaarpartnersvoor het tweede jaar op een rij THE

Nadere informatie

Welkom. 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden

Welkom. 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden Welkom 1. Innovatie Wat? Waarom? Voorbeelden 2. Innovatiecentra Wie? Wat hebben we te bieden? Kennis Kennissen: Vlaams Innovatienetwerk Zelfkennis: de innovatieaudit Geld: subsidie begeleiding Creativiteit:

Nadere informatie

SWITCH NAAR SCHOONHEID

SWITCH NAAR SCHOONHEID SWITCH Kare Design SWITCH NAAR SCHOONHEID Sprekende schoonheid Zin om met schakelaars een statement te maken in je interieur? Met de verwisselbare drukknoppen en afdekplaten van Niko geef je in een knip

Nadere informatie

School Info. Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet

School Info. Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet School Info Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet SchoolsConnect is een totaalconcept voor onderwijsinstellingen. Gemakkelijk internet en telefonie is altijd fijn op een school. Ook de veiligheid

Nadere informatie

Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s

Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s Energiezuinig (ver)bouwen: niet enkel voor handige Harry s EcoHuis Antwerpen Aanbod infosessies maart - juni 2012 Energiezuinig (ver)bouwen? Het EcoHuis zet u op weg Het EcoHuis is de plaats voor alles

Nadere informatie

Eurowall, de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde.

Eurowall, de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde. Eurowall, de ultradunne spouwisolatie met uitstekende isolatiewaarde. De energieprijzen swingen de pan uit. Energiebesparend (ver)bouwen is dan ook rendabeler dan ooit. Met Eurowall, de hoogwaardige spouwisolatie

Nadere informatie

Thermaflex Nederland bv Postbus 145 5140 AC Waalwijk. Tel.: 0416-744 000 Fax: 0416-652 100. E-mail: sales.nl@thermaflex.com Website: www.thermaflex.

Thermaflex Nederland bv Postbus 145 5140 AC Waalwijk. Tel.: 0416-744 000 Fax: 0416-652 100. E-mail: sales.nl@thermaflex.com Website: www.thermaflex. Thermaflex Nederland bv Postbus 145 5140 AC Waalwijk Tel.: 0416-744 000 Fax: 0416-652 100 E-mail: sales.nl@thermaflex.com Website: www.thermaflex.nl 991104/1000 industrie woningbouw utiliteit www.thermaflex.nl

Nadere informatie

Wijzer worden van duurzame huisvesting

Wijzer worden van duurzame huisvesting De Meeuw Nederland De Meeuw en Duurzaam Bouwen Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com Wijzer worden van duurzame huisvesting

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Maatschappelijk Jaarverslag 2012

Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Maatschappelijk Jaarverslag 2012 Inhoudsopgave Blad Voorwoord 2 1. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) 3 2. MVO en Prins Bouw 3 3. Beleid 4 4. Speerpunten 5 5. Duurzaam bouwen 9 6. Toekomst 10

Nadere informatie

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond.

Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Een aangenaam binnenklimaat, het hele jaar rond. Verbeter uw comfort met de ideale zonwerende en isolerend glasfolie. Verbeter de isolatie tot 41% (K-waarde), bespaar energie, hou overdreven warmte buiten

Nadere informatie

Naar een optimale relatie tussen mens en werk

Naar een optimale relatie tussen mens en werk Naar een optimale relatie tussen mens en werk Wij optimaliseren de mens-werkrelatie In een veranderende omgeving kan uw bedrijf of organisatie niet achterblijven. Meer dan ooit wordt u uitgedaagd om de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

The green team. Imtech ICT CS. Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids

The green team. Imtech ICT CS. Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids The green team Imtech ICT CS Imtech ICT Communication Solutions ICT Office Smart Buildings / Grids Agenda presentatie 1. Corporate Social Responsibility drijfveer voor Smart X: Wat betekent CSR voor organisaties?

Nadere informatie

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren,

Mevrouw Dutordoir, Meneer Kroll, Meneer Fouchier, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW, ZEEVISSERIJ EN PLATTELANDSBELEID 24 februari 2011 WKK Electrabel EON - Degussa Mevrouw

Nadere informatie

Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening

Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening Energiezuinig bouwen Kostprijsberekening Inhoud Stijgend belang van energiezuinig bouwen Kostprijsberekening E-zuinig bouwen basisprincipes Stijgend belang E-zuinig bouwen Europese regelgeving en richtlijnen

Nadere informatie

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend

Benchmark uw. productielogistiek. Productiebedrijven in Vlaanderen. met uitsterven bedreigd. springlevend Iedere ochtend in Afrika ontwaakt een leeuw met de wetenschap dat hij sneller moet lopen dan de traagste gazelle Productiebedrijven in Vlaanderen met uitsterven bedreigd springlevend of? Benchmark uw productielogistiek

Nadere informatie

Enorme hallen moeten natuurlijk ook verwarmd of gekoeld worden. Een dergelijke machine zou je wellicht in een boot verwachten

Enorme hallen moeten natuurlijk ook verwarmd of gekoeld worden. Een dergelijke machine zou je wellicht in een boot verwachten Dank dat ik op de eindejaarsbijeenkomst van het Orange Sports Forum mag spreken. Een unieke bijeenkomst waar de sportwereld en het bedrijfsleven samenkomt. Vorige week maandag is bij het IOC-congres in

Nadere informatie

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden

COGEN Vlaanderen vzw. Doelstelling: actief meewerken aan de ontwikkeling van kwaliteitsvolle WKK Expertisecentrum Expertiseverstrekking naar leden Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen WKK voor ruimteverwarming Algemene principes van WKK Tine Stevens COGEN Vlaanderen Studiedag VIBE 12 november 2010 1 COGEN Vlaanderen vzw Doelstelling:

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel?

Duurzaam ondernemen in Vlaanderen. Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? Duurzaam ondernemen in Vlaanderen Studienamiddag Roeselare Warmtenetten in Vlaanderen: welke business cases bieden potentieel? 18 juni Michel Davidts warmteontwikkelingen Kader Restwarmtegebruik maakt

Nadere informatie

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu

Modern gebouwenmanagement. Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Modern gebouwenmanagement Voordracht door Verrecas Peter Technisch Adviseur infrastructuur preventie milieu Inleiding Wij zijn er ons allen van bewust dat de energiefactuur een aanzienlijke kostenpost

Nadere informatie

De toekomst voorbereiden

De toekomst voorbereiden Het milieu beschermen. Afdrukken dit document alleen indien nodig De toekomst voorbereiden Partner in duurzaam vertrouwen SPIE is Europees leider wat betreft diensten in de domeinen van elektriciteit,

Nadere informatie

Duurzaam bouwen Even voorstellen

Duurzaam bouwen Even voorstellen Duurzaam bouwen Even voorstellen 1 Even voorstellen: CeDuBo Informatie- en coördinatiecentrum In oude badzaal van de mijn van Zolder Gebouw Eigendom WTCB 10 000 m² Mede-bewoners Virtueel bouwen 2 Missie

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Presteren is grenzen verleggen

Presteren is grenzen verleggen Presteren is grenzen verleggen ISOLATIE EEN OPLOSSING VOOR ELKE TOEPASSING IKO enertherm investeert voortdurend in de verbetering van zijn producten. In onze onderzoeksafdeling werken wij continu aan de

Nadere informatie

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK

Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Bijlage 2: ENGAGEMENTSVERKLARING VOOR EEN VERSTANDIG ENERGIEGEBRUIK Vlaams minister Kris Peeters wil met een verstandig energiebeleid niet alleen het aanbod sturen maar ook en vooral de vraag beheersen.

Nadere informatie

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen

23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen 23 DECEMBER 2011. - Decreet betreffende het duurzaam beheer van materiaalkringlopen en afvalstoffen Afdeling 3. - Huishoudelijke afvalstoffen (in werking sinds 1 juni 2012) Art. 26. Elke gemeente draagt

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Lange Leemstraat nummer 60 bus 3 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 277

Nadere informatie

ETER-COLOR. Woestijnkleuren

ETER-COLOR. Woestijnkleuren Woestijnkleuren TV A33-Constructor-Essa 2 TV A33-Constructor-Essa Een authentiek effect Gevelbekleding met uitstraling De Sahara, de Gobi, de Kalahari, de Negev Uitgestrekte zand- en rotswoestijnen, die

Nadere informatie

Thermische isolatie oplossingen. thermische isolatie. muur en vloer PUR / PIR. panelen TMS & SIS REVE

Thermische isolatie oplossingen. thermische isolatie. muur en vloer PUR / PIR. panelen TMS & SIS REVE Thermische isolatie oplossingen thermische isolatie muur en vloer PUR / PIR panelen TMS & SIS REVE TMS & SIS REVE muren comfort besparingen prestaties Een gebouw dat slecht of helemaal niet geïsoleerd

Nadere informatie

Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007

Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007 Persconferentie van Evelyne Huytebroeck Ordonnantie over de energieprestatie van gebouwen 2 maart 2007 1. Energieprestatie van de gebouwen in België en in Brussel : stand van zaken In vergelijking met

Nadere informatie