erdiepingsmodule erdiep Medische besliskunde 2: edi De patiënt met een knobbeltje in de borst s c he bes ing l is kunde 2: dule De p iën met een kn

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "erdiepingsmodule erdiep Medische besliskunde 2: edi De patiënt met een knobbeltje in de borst s c he bes ing l is kunde 2: dule De p iën met een kn"

Transcriptie

1 1. Toelichting Aan de hand van een casus van een vrouw met een knobbeltje in de borst maken de deelnemers rekensommen met fictieve gegevens om mammacarcinoom bij vrouwen met een knobbeltje in de borst te voorspellen, zowel in de huisartspraktijk als in populaties die verwezen zijn naar de specialist. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Doel De huisarts kan rekenen met de begrippen priorkans, sensitiviteit, specificiteit en voorspellende waarde. De huisarts weet welke invloed de priorkans heeft op de voorspellende waarde. Doelgroep Huisartsen Tijdsduur 55 minuten Groepsgrootte Tot 25 personen 3. Uitvoering Leid dit programmaonderdeel in. U kunt hierbij de tekst onder Toelichting gebruiken, en de tekst die u als webinformatie vindt bij deze module (l min.). Deel Werkblad 2 en Hand-out 2 uit aan alle deelnemers. Verdeel de deelnemers in groepjes van drie of vier. Vraag hen om samen de opdracht te maken (30 min.). Bespreek de vragen plenair (15 min.). Laat waar mogelijk de deelnemers de antwoorden geven. Geef waar nodig aanvullingen. Gebruik het bord of de flapover. 4. Organisatie Zorg dat u goed op de hoogte bent van de NHG-Standaard Mammografie. Bereid u verder voor door Werkblad 2 en Docentmateriaal 2 door te nemen en de sommen zelf te maken. Kopieer Werkblad 2 en Hand-out 2 voor alle deelnemers. Zorg voor een bord of flapover en bijbehorend schrijfmateriaal. 1

2 Werkblad 2 Casuïstiek Hieronder vindt u een casus in de vorm van gestructureerde open vragen over diagnostische besluitvorming bij patiënten met een knobbeltje in de borst. Vul de antwoorden per pagina in. Blader niet van tevoren verder, omdat de antwoorden vaak op de volgende pagina (gedeeltelijk) aan de orde komen. Waar nodig kunt u de hand-out gebruiken; het is immers lastig om de begrippen steeds paraat te hebben. Casus: Aan de hand van onderstaande casus gaat u aan de slag. In een onderzoek naar de diagnostische waarde van palpatie van de mamma bij vrouwen met een knobbeltje in de borst werden 100 vrouwen met een kwaadaardige en 100 vrouwen met een goedaardige afwijking betrokken. Het biopsieresultaat gold hierbij als gouden standaard. Het bleek dat de deelnemende huisartsen bij 67 van de 100 vrouwen met een bewezen kwaadaardige tumor, op grond van hun palpatie hadden geconcludeerd dat er sprake was van maligniteit. Bij 5 van de 100 vrouwen die bij biopsie een goedaardige afwijking bleken te hebben, hadden de huisartsen gedacht een kwaadaardige tumor te voelen. Opdracht 1: opfrissen basale begrippen 1. Bepaal op basis van dit onderzoek de sensitiviteit en de specificiteit van palpatie ten aanzien van borstkanker. De sensitiviteit is... procent. De specificiteit is... procent. Het is een gegeven dat van alle vrouwen tussen de 20 en 30 jaar die met een knobbeltje in de borst de huisarts bezoeken, 4 procent een maligne afwijking heeft. Bij het verdere rekenwerk gaat u uit van 1000 vrouwen die met een knobbeltje in de borst naar de huisarts gaan. 2. Wat is de priorkans op een maligniteit van de mamma bij een vrouw tussen de 20 en 30 jaar, die de huisarts bezoekt met een knobbeltje in de borst? De priorkans is... procent. 2

3 Werkblad 2 3. Vul onderstaande vierveldentabel in voor vrouwen in deze leeftijdsgroep, uitgaande van de hierboven beschreven sensitiviteit en specificiteit (test+ = de palpatie wijst op maligniteit, test = palpatiebevindingen wijzen niet op maligniteit). Vierveldentabel huisarts test + test - 4. Wat is dan de voorspellende waarde van op maligniteit wijzende palpatiebevindingen van de huisarts bij deze vrouw? De voorspellende waarde van een positieve testuitslag (VW+) is... procent. 5. Wat is de voorspellende waarde van niét op maligniteit wijzende palpatiebevindingen? De voorspellende waarde van een negatieve testuitslag (VW ) is... procent. Opdracht 2: verdieping basale begrippen 6. In deze casus is een biopsie dé test die geldt als gouden standaard. Hoe groot zijn de sensitiviteit en de specificiteit van een gouden standaard? De sensitiviteit is... procent. De specificiteit is... procent. In een polikliniek chirurgie komen vooral vrouwen met een suspect mammaknobbeltje. Daarom is het percentage onder hen dat kanker heeft aanzienlijk hoger dan in de huisartspraktijk. In deze casus gaan we uit van 30 procent borstkanker bij de specialist. We veronderstellen dat de sensitiviteit en de specificiteit van de palpatie door de chirurg niet verschillen van die bij de Vul aan de hand van bovenstaande gegevens een vierveldentabel voor de specialist in van vrouwen tussen de twintig en dertig jaar. Vierveldentabel specialist test + test - maligne tumor benigne knobbeltje maligne tumor benigne knobbeltje

4 Werkblad 2 We rekenen voor de specialist de VW+ en VW uit. TP VW + = * 100% = TP + FP TN VW - = TN + FN * 100% = * 100% = 87,0% Vergelijk de voorspellende waarden van de palpatie van de huisarts en chirurg bij deze jonge vrouwen. Benoem de verschillen. Welke conclusies trekt u hieruit? De VW+ van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De VW van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De verklaring voor dit verschil is In deze casus gaan we ervan uit dat de sensitiviteit en de specificiteit van de palpatie van de borst voor huisarts en specialist gelijk zijn. Wat denkt u hiervan? Te verwachten is dat de sensitiviteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de Te verwachten is dat de specificiteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de huiarts. 9. Hoe kunt u als huisarts in deze casus het aantal fout-negatieven (FN) en foutpositieven (FP) beperken? Beperken van het aantal FN door: Beperken van het aantal FP door: * 100% = 85,1% 35 4

5 Docentmateriaal 2 Antwoorden casuïstiek Casus: De docent geeft de antwoorden van opdracht Bepaal op basis van dit onderzoek de sensitiviteit en de specificiteit van palpatie ten aanzien van borstkanker. De sensitiviteit is... procent. Sensitiviteit is het percentage van de zieken dat ook als zodanig herkend wordt. (67 van de 100) = 67% De specificiteit is... procent. Specificiteit is het percentage van de niet-zieken dat ook als zodanig herkend wordt. ((100-5) van de 100) = 95%. 2. Wat is de priorkans op een maligniteit van de mamma bij een vrouw tussen de 20 en 30 jaar die de huisarts bezoekt met een knobbeltje in de borst? De priorkans is... procent. Priorkans = 4%. 3. Vul onderstaande vierveldentabel in voor vrouwen in deze leeftijdsgroep, uitgaande van de hierboven beschreven sensitiviteit en specificiteit (test+ = palpatie die wijst op maligniteit, test = palpatiebevindingen wijzen niet op maligniteit). Vierveldentabel huisarts Ga uit van 1000 vrouwen met een knobbeltje in de borst. De priorkans op een maligniteit van de mamma bedraagt 4 procent. Het aantal maligniteiten is dus 40. De sensitiviteit is 67 procent. TP (= 0,67 x 40) = 27. De specificiteit is 95 procent. TN (= 0,95 x 960) = 912. test + test - maligne tumor TP = benigne knobbeltje 48 TN = Wat is dan de voorspellende waarde van op maligniteit wijzende palpatiebevindingen van de huisarts bij deze vrouw? De voorspellende waarde van een positieve testuitslag (VW+) is... procent. TP VW + = TP + FP 27 * 100% = * 100% = 36,0%

6 Docentmateriaal 2 5. Wat is de voorspellende waarde van niét op maligniteit wijzende palpatiebevindingen? De voorspellende waarde van een negatieve testuitslag (VW ) is... procent. TN 912 VW - = * 100% = * 100% = 98,6% TN + FN De docent geeft de antwoorden van opdracht In deze casus is een biopsie dé test die geldt als gouden standaard. Hoe groot zijn de sensitiviteit en de specificiteit van een gouden standaard? De sensitiviteit is... procent. De specificiteit is... procent. De gouden standaard is de perfecte test. Zo n test toont altijd de werkelijkheid en kent daarom geen FP (false positive, fout-positieven) en FN (false negative, fout-negatieven). De sensitiviteit en specificiteit bedragen beide dus 100%. 7. Vergelijk de voorspellende waarden van de palpatie van de huisarts en chirurg bij deze jonge vrouwen. Benoem de verschillen. Welke conclusies trekt u hieruit? De VW+ van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De VW+ van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De VW van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De VW van palpatie van de borst door de specialist is hoger/lager dan bij de De verklaring voor dit verschil is... Hoe hoger de priorkans, des te hoger is de voorspellende waarde van een positieve uitslag, en des te lager is de voorspellende waarde van een negatieve uitslag. De huisarts heeft meer te maken met lage priorkansen. De specialist krijgt een populatie die door de huisarts voorgeselecteerd is, waardoor de priorkans op kanker hoger is. Deze conclusie is intuïtief ook begrijpelijk: men neemt in verdachte gevallen minder snel genoegen met een negatieve uitslag dan in niet-verdachte gevallen, en houdt dus sterker rekening met een fout-negatief resultaat. Anderzijds zal men in niet-verdachte gevallen, zoals bij bevolkingsonderzoek, eerder geneigd zijn rekening te houden met een fout-positief resultaat. 6

7 Docentmateriaal 2 8. In deze casus gaan we ervan uit dat de sensitiviteit en de specificiteit van de palpatie van de borst voor huisarts en specialist gelijk zijn. Wat denkt u hiervan? Te verwachten is dat de sensitiviteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de Te verwachten is dat de sensitiviteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de Te verwachten is dat de specificiteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de Te verwachten is dat de specificiteit van mamma-palpatie bij de specialist hoger/gelijk/lager uitvalt dan bij de De chirurg ziet doorgaans tumoren in een verder gevorderd stadium, daardoor zullen ze gemiddeld groter zijn. Grotere carcinomen zijn beter te ontdekken en dus is de sensitiviteit hoger. Bij grotere benigne tumoren kunnen meer fout-positieve uitslagen voorkomen, dus zal de specificiteit lager zijn. 9. Hoe kunt u als huisarts in deze casus het aantal fout-negatieven (FN) en foutpositieven (FP) beperken? Beperken van het aantal FN door: De huisarts kan bijvoorbeeld het aantal fout-negatieven beperken door iedereen naar de chirurg te verwijzen voor biopsie, of door een test te gebruiken met een hogere sensitiviteit dan die van palpatie. Beperken van het aantal FP door: De huisarts kan het aantal fout-positieven beperken door een test te doen met een hogere specificiteit dan die van palpatie. 7

8 Hand-out 2 Casus: Vierveldentabel algemeen test afwijkend test niet afwijkend ziekte aanwezig 38 2 alle zieken ziekte niet aanwezig TP + FN prior kans = prevalentie= TP + FP + FN + TN TP sensitiviteit= * 100% TP + FN TN specificiteit= * 100% TN + FP TP VW + = posteriorkans= * 100% TP + FP TN VW - = * 100% TN + FN alle niet-zieken alle afwijkende testuitslagen alle niet afwijken de testuitslagen alle patiënten 8

Verdiepingsmodule. Medische besliskunde 3: De patiënt met een vergrote prostaat. Medische besliskunde 3: De patiënt met een vergrote prostaat

Verdiepingsmodule. Medische besliskunde 3: De patiënt met een vergrote prostaat. Medische besliskunde 3: De patiënt met een vergrote prostaat 1. Toelichting Aan de hand van een casus maken de deelnemers rekensommen met fictieve gegevens om prostaatcarcinoom te voorspellen bij mannen met een vergrote prostaat. 2. Doel, doelgroep, tijdsduur Doelstelling

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Medische besliskunde 1: De patiënt met een dikke enkel. Medische besliskunde 1: De patiënt met een dikke enkel. 1.

Verdiepingsmodule. Medische besliskunde 1: De patiënt met een dikke enkel. Medische besliskunde 1: De patiënt met een dikke enkel. 1. Medische besliskunde 1: De patiënt met een dikke enkel 1. Toelichting Hoe groot is de kans dat een patiënt met enkelletsel een fractuur heeft? In deze module maken de deelnemers rekensommen met fictieve

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting Dit programma is gebaseerd op de bijlage prostaatcarcinoom van de NHG- Standaard Mictieklachten bij mannen van oktober 2014. De huisarts krijgt met enige regelmaat een verzoek van gezonde

Nadere informatie

WAARDE VAN DE PSA-BEPALING EN HET RECTAAL TOUCHER

WAARDE VAN DE PSA-BEPALING EN HET RECTAAL TOUCHER 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van november 2004. De huisarts krijgt het verzoek om een test op prostaatkanker of wil zelf, bij een vermoeden van prostaatkanker of bij twijfel

Nadere informatie

Hoe goed is een test?

Hoe goed is een test? Hoe goed is een test? 1.0 het ideale plaatje Als we een test uitvoeren om te ontdekken of iemand ziek is hebben we het liefst een test waarbij de gezonde en de zieke groepen duidelijk gescheiden zijn.

Nadere informatie

Mamma-pathologie achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator

Mamma-pathologie achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Mamma-pathologie achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd Hoogeveen april 2009 1 CASUSSCHETSEN

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! Richtlijnen bij Astma, een uitdaging! 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van oktober 2007 (tweede herziening) Een aantal richtlijnen in de NHG-Standaard Astma bij volwassenen stemt niet overeen met het dagelijks handelen

Nadere informatie

14Beleid bij klachten mamma Rubriekhouder: Mw. Dr. M. Hooiveld, NIVEL (2012)

14Beleid bij klachten mamma Rubriekhouder: Mw. Dr. M. Hooiveld, NIVEL (2012) 14Beleid bij klachten mamma Rubriekhouder: Mw. Dr. M. Hooiveld, NIVEL (2012) Inleiding De afgelopen jaren is het aantal nieuwe diagnoses van borstkanker bij vrouwen tussen de 40 en 49 jaar sterk toegenomen.

Nadere informatie

1 Beleid bij klachten mamma

1 Beleid bij klachten mamma 1 Beleid bij klachten mamma Rubriekhouder: Mw. Dr. M. Hooiveld, NIVEL (2012-2014) In samenwerking met Mw. Dr. E. Paap, LRCB Inleiding De afgelopen jaren is het aantal nieuwe diagnoses van borstkanker bij

Nadere informatie

Beleid bij klachten mamma

Beleid bij klachten mamma Beleid bij klachten mamma Rubriekhouder: Mw. Dr. M. Hooiveld, NIVEL (2012-2013) Inleiding De afgelopen jaren is het aantal nieuwe diagnoses van borstkanker bij vrouwen tussen de 40 en 49 jaar sterk toegenomen.

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Astma bij volwassenen: Aanvullende diagnostiek allergietest (Toets)

Verdiepingsmodule. Astma bij volwassenen: Aanvullende diagnostiek allergietest (Toets) 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van oktober 2007 (tweede herziening) Allergie speelt een belangrijke rol in de pathofysiologie van astma: klachten en symptomen kunnen erdoor

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op het onderwijsmateriaal 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHGStandaard M71 van mei 2012 Van geen enkel medicament is aangetoond dat dit effectief zou zijn bij de behandeling

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Een afwijking in de borst Refaja Ziekenhuis Stadskanaal Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST INLEIDING U heeft van uw huisarts of via het bevolkingsonderzoek het advies gekregen om u verder te laten onderzoeken op

Nadere informatie

Kennis toepassen, en beslissingen nemen. Hoe denkt de arts? 2. Wat doet de arts? Hoe wordt kennis toegepast? Wat is differentiaal diagnose?

Kennis toepassen, en beslissingen nemen. Hoe denkt de arts? 2. Wat doet de arts? Hoe wordt kennis toegepast? Wat is differentiaal diagnose? Hoe denkt de arts? 2 Kennis toepassen, en beslissingen nemen Dr. Peter Moorman Medische Informatica ErasmusMC 1 Hoe weet je of een ziektebeeld waarschijnlijk is? de differentiaal diagnose Hoe wordt een

Nadere informatie

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde Nico Mensing van Charante Lezing 2014 Grenzen aan de Geneeskunde Hermitage Amsterdam, Vrijdag 17 januari 2014 Deel 1: Grenzen aan de diagnostiek prof dr Patrick Bindels, huisarts Deel 2: Grenzen aan de

Nadere informatie

U bent doorverwezen naar de "mammapoli" ("mamma" betekent borst) van het SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de

U bent doorverwezen naar de mammapoli (mamma betekent borst) van het SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de 00 De Mammapoli U bent doorverwezen naar de "mammapoli" ("mamma" betekent borst) van het SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de mammapoli en over de onderzoeken die worden

Nadere informatie

Kennistoets acute keelpijn

Kennistoets acute keelpijn Acute keelpijn: kennistoets Aanvullende diagnostiek 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M11 van feb 2007 (tweede herziening) Het hoofdstuk Keelpijn in de NHG-Telefoonwijzer is gebaseerd

Nadere informatie

Chirurgie. Mammacentrum.

Chirurgie. Mammacentrum. Chirurgie Mammacentrum www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het Mammacentrum... 3 Uw eerste afspraak op het Mammacentrum... 3 Wat is een nurse practitioner mammacare?... 4 Eéndagsdiagnostiek... 5 Verder onderzoek...

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Traumatische knieproblemen: 1. Toelichting op de module 1 Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van maart 2010. In de NHG-Standaard Traumatische knieproblemen worden aanbevelingen gedaan over het

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op dit onderwijsmateriaal Deze verdiepingsmodule is gebaseerd op de NHG-Standaard M47 van oktober 2010. Voedselallergie wordt veel vaker vermoed dan dat het feitelijk voorkomt. Daarnaast

Nadere informatie

kennistoets. wat weet jij nou van slapeloosheid?

kennistoets. wat weet jij nou van slapeloosheid? 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M23 van juli 2005. Met behulp van de Kennistoets kunnen de praktijkassistentes nagaan hoe hun kennis over hun handelen bij slapeloosheid en slaapmedicatie

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

Borstonderzoek op de Mammapolikliniek

Borstonderzoek op de Mammapolikliniek Borstonderzoek op de Mammapolikliniek Informatie voor patiënten MB0009-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag 070 312 41 41 Medisch Centrum

Nadere informatie

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2

Voorlichting bij patiënten met diabetes mellitus type 2 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M01 van maart 2006 (tweede herziening). Diabetes mellitus type 2 is een chronische ziekte. Voorlichting geven is belangrijk om de

Nadere informatie

Borstonderzoek op de mammapolikliniek

Borstonderzoek op de mammapolikliniek Borstonderzoek op de mammapolikliniek HMC (Haaglanden Medisch Centrum) en het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken intensief samen binnen het Universitair Kankercentrum Leiden - Den Haag (UKC).

Nadere informatie

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Onderzoek naar een borstafwijking P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Verwijzing door huisarts of via het bevolkingsonderzoek Uw huisarts heeft u verwezen naar de locatie Delfzicht van de Ommelander

Nadere informatie

De soa-kit. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3. Uitvoering

De soa-kit. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3. Uitvoering 1. Toelichting Bij Soa is de actuele kennis over diagnostiek, behandeling, begeleiding en partnerwaarschuwing niet compleet zonder informatie over het gebruik van de diverse buisjes en stokjes die het

Nadere informatie

U bent doorverwezen naar de "mammapoli" ("mamma" betekent borst) van SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de

U bent doorverwezen naar de mammapoli (mamma betekent borst) van SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de 00 De Mammapoli 1 U bent doorverwezen naar de "mammapoli" ("mamma" betekent borst) van SJG Weert. In deze folder staat informatie over de gang van zaken op de mammapoli en over de onderzoeken die worden

Nadere informatie

MAMMOGRAFIE FRANCISCUS GASTHUIS

MAMMOGRAFIE FRANCISCUS GASTHUIS MAMMOGRAFIE FRANCISCUS GASTHUIS Afspraak Mevrouw/meneer Dag Datum Tijdstip U kunt zich melden bij de Röntgenafdeling op de eerste verdieping, bij balie 105. Denkt u eraan uw gegevens ieder kalenderjaar

Nadere informatie

FORMULIER I. voor het beoordelen van een artikel over de waarde van een DIAGNOSTISCHE TEST. Evidence-Based RichtlijnOntwikkeling

FORMULIER I. voor het beoordelen van een artikel over de waarde van een DIAGNOSTISCHE TEST. Evidence-Based RichtlijnOntwikkeling FORMULIER I voor het beoordelen van een artikel over de waarde van een DIAGNOSTISCHE TEST Evidence-Based RichtlijnOntwikkeling Formulier I: beoordeling artikel over de waarde van een diagnostische test

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kanker van de dikkedarm en endeldarm (darmkanker of colorectaal carcinoom) is een zeer belangrijke doodsoorzaak in de westerse wereld. Jaarlijks worden in Nederland meer dan 12.000

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument.

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument. Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een artikel over een diagnostische test of screeningsinstrument. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 3. Toelichting bij de criteria voor

Nadere informatie

Eerste bezoek aan de mammapoli. polikliniek chirurgie

Eerste bezoek aan de mammapoli. polikliniek chirurgie Eerste bezoek aan de mammapoli polikliniek chirurgie Wie is wie Op de mammapoli wordt u geholpen en onderzocht door verschillende verpleegkundigen en artsen. Hier volgt een overzicht van de verschillende

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Urineweginfecties: controleren of verwijzen? Urineweginfecties: controleren of verwijzen? 1. Toelichting

Verdiepingsmodule. Urineweginfecties: controleren of verwijzen? Urineweginfecties: controleren of verwijzen? 1. Toelichting Urineweginfecties: controleren of verwijzen? 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van juli 2005 Een patiënt met een urineweginfectie krijgt vaak alleen een recept mee, ziet soms

Nadere informatie

Onderzoek naar een borstafwijking

Onderzoek naar een borstafwijking Onderzoek naar een borstafwijking Inleiding Uw huisarts heeft u verwezen naar de Ommelander Ziekenhuis Groep (OZG) in verband met een afwijking in uw borst. Het kan ook zijn dat u via het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Aandoeningen in de anogenitale regio: wat vindt de dokter er zelf van?

Aandoeningen in de anogenitale regio: wat vindt de dokter er zelf van? 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M82 Het soa-consult van december 2004. Bij aandoeningen in de anogenitale regio spelen, meer dan bij andere kwalen de eigen normen, waarden en

Nadere informatie

Overzicht. Help! Statistiek! Stelling van Bayes. Hoe goed is leverscan ( test T ) voor het diagnostiseren van leverpathologie ( ziekte Z )?

Overzicht. Help! Statistiek! Stelling van Bayes. Hoe goed is leverscan ( test T ) voor het diagnostiseren van leverpathologie ( ziekte Z )? Help! Statistiek! Overzicht Doel: Informeren over statistiek in klinisch onderzoek. Tijd: Doorlopende serie laagdrempelige lezingen, voor iedereen vrij toegankelijk. Derde woensdag in de maand, 12-13 uur

Nadere informatie

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 50 tot 59 jaar

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 50 tot 59 jaar Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over opsporing bij vrouwen van 50 tot 59 jaar Algemene informatie over opsporing Wat is opsporing? Hoe gebeurt het onderzoek bij opsporing? Borstkankeropsporing

Nadere informatie

Borstonderzoek op de Mammapolikliniek

Borstonderzoek op de Mammapolikliniek Borstonderzoek op de Mammapolikliniek Belangrijkste punten van deze folder: U bent verwezen naar de mammapolikliniek voor borstonderzoek. De duur van het bezoek aan de mammapolikliniek hangt af van welke

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK. Werkafspraken

TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK. Werkafspraken TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK Alle mammapatiënten (max. 6 per week) die in aanmerking komen voor verwijzing naar de mammapoli sneldiagnostiek, volgens de hieronder genoemde criteria, worden

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op het onderwijsmateriaal 1 Dit onderwijsmateriaal is gebaseerd op de NHG-Standaard M71 van mei 2012 Buikpijn is een veelvoorkomende klacht in de huisartsenpraktijk. Het is ook een moeilijke

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Chirurgie Mammapoli

Patiënteninformatie. Chirurgie Mammapoli Patiënteninformatie Chirurgie Mammapoli Inleiding Onlangs bent u doorverwezen naar de mammapoli van de Reinier de Graaf Groep. Het team van de mammapoli is gespecialiseerd in het onderzoeken van borstafwijkingen.

Nadere informatie

Voorlichting bij bemoeilijkte mictie bij oudere mannen

Voorlichting bij bemoeilijkte mictie bij oudere mannen 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M42 van november 2004. Doelstelling van deze module is dat de huisarts in staat is op adequate wijze voorlichting te geven over

Nadere informatie

delier bij ouderen Delier bij ouderen Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module

delier bij ouderen Delier bij ouderen Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Videofragment 1 De anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77 van maart 2003. Om te kunnen begrijpen hoe de huisarts het beste kan omgaan

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel BORSTKANKER Inhoud Wat is borstkanker?... 3 Vormen van kanker... 4 DCIS... 4 Ductaal carcinoom... 4 Lobulair carcinoom... 4 Erfelijke en familiare belasting...

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum DIAGNOSTIEK Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum Test Evaluatie Meer aandacht voor de evaluatie van testen Snelle groei

Nadere informatie

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Wat betekent het als je te horen krijgt dat je een voorstadium van borstkanker hebt? In

Nadere informatie

Echografie + biopsie

Echografie + biopsie Proces Chirurg/verpleegkundige anamnese en lichamelijk onderzoek Mammacare verpleegkundige geeft uitleg over de gang van zaken en begeleidt Mammografie/ echografie en zo nodig direct echogeleid histologisch

Nadere informatie

TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK

TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK TRANSMURAAL PROTOCOL MAMMAPOLI SNELDIAGNOSTIEK Criteria alle mammapatiënten (maximaal 6 per week) die in aanmerking komen voor verwijzing naar de Mammapoli sneldiagnostiek, volgens de hieronder genoemde

Nadere informatie

Regionale Transmurale Afspraken Anderhalvelijnszorg prostaatonderzoek RTA t.b.v. een risico-inschatting op prostaatkanker

Regionale Transmurale Afspraken Anderhalvelijnszorg prostaatonderzoek RTA t.b.v. een risico-inschatting op prostaatkanker Regionale Transmurale Afspraken Anderhalvelijnszorg prostaatonderzoek Versie Beheer 1.0 Bernhoven, Synchroon Voor het laatst bijgewerkt op 14 maart 2016 Distributielijst Huisartsen en specialisten van

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen Videofragment 1 de anamnese bij een delirante patiënt 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M77, herziene versie april 2014. Om te kunnen begrijpen hoe de huisarts het

Nadere informatie

Miskraam: samenwerking tussen huisarts en verloskundige

Miskraam: samenwerking tussen huisarts en verloskundige 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M03 van maart 2004. Vaginaal bloedverlies in het begin van de zwangerschap komt geregeld voor. Meestal hebben huisarts geen duidelijke

Nadere informatie

Mammacare poli. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Mammacare poli. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Mammacare poli Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammacare poli (mamma = borst). Deze poli is er op gericht zo snel en goed mogelijk uit te zoeken of u een borstafwijking heeft waarvoor behandeling

Nadere informatie

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Bezoekadressen: Meander Medisch Centrum Maatweg 3 3813 TZ Amersfoort Locatie Baarn Molenweg 2 3743 CM Baarn Locatie Barneveld

Nadere informatie

voorlichting en begeleiding bij amenorroe

voorlichting en begeleiding bij amenorroe 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M58 van april 2007 (eerste herziening). Aangezien amenorroe in de meeste gevallen een onschuldige afwijking is die vanzelf weer

Nadere informatie

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 70 tot 79 jaar

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 70 tot 79 jaar Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over opsporing bij vrouwen van 70 tot 79 jaar Algemene informatie over opsporing Wat is opsporing? Hoe gebeurt het onderzoek bij opsporing? Borstkankeropsporing

Nadere informatie

Mammapolikliniek. Chirurgie

Mammapolikliniek. Chirurgie Mammapolikliniek Chirurgie Wat is een mammapoli? De mammapoli is een polikliniek gespecialiseerd in borstafwijkingen. Mamma is het Latijnse woord voor borst. Wanneer u een klacht heeft aan uw borst, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Net de diagnose gekregen

Net de diagnose gekregen Net de diagnose gekregen Vragen die u kunt stellen Hieronder vindt u een lijst met vragen die in verschillende stadia van het onderzoek, de behandeling en de verzorging van patiënten van pas komen. Deze

Nadere informatie

Basisbegrippen Diagnostiek

Basisbegrippen Diagnostiek Basisbegrippen Diagnostiek W.B. van den Hout Afdeling Medische Besliskunde 12 November 2014 Basisbegrippen diagnostiek Vandaag: Dichotome testen: positief of negatief Niet-dichotome testen Op 17 December:

Nadere informatie

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Nederlandse samenvatting INLEIDING Mensen met een mogelijk verhoogde kans op kanker kunnen zich

Nadere informatie

Beeldvorming van de Borst Meer dan zo maar een Foto

Beeldvorming van de Borst Meer dan zo maar een Foto Borstkliniek Voorkempen Beeldvorming van de Borst Meer dan zo maar een Foto Isabelle Biltjes, Peter Naudts Patrick De Herdt, Herwig Brusselaers, Peter Bracke, Luc van den Hauwe, Wim Volders, Erwin Pelzers,

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Voorlichting bij gonartrose. Voorlichting bij gonartrose. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3.

Verdiepingsmodule. Voorlichting bij gonartrose. Voorlichting bij gonartrose. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur. 3. 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op NHG-Standaard van mei 2008. Gonartrose is de meest voorkomende chronische gewrichtsaandoening. De prevalentie neemt toe met de leeftijd en het beloop is wisselend.

Nadere informatie

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker 8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker Van uw arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor Intra Operatieve Radiotherapie (IORT). In dit hoofdstuk leggen we u in het

Nadere informatie

Knobbeltje in de borst

Knobbeltje in de borst Knobbeltje in de borst Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht over de gebruikelijke gang van zaken bij een knobbeltje in de borst. Het is goed u te realiseren dat bij het vaststellen van een

Nadere informatie

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb

Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Vanaf het moment dat het vermoeden bestaat dat u borstkanker heeft Hoe ontdek ik of ik borstkanker heb Inleiding Zoals bij alle soorten kanker, is er bij borstkanker sprake van cellen met een ontregelde

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst EEN AFWIJKING IN DE BORST Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond)

Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond) Transmurale werkafspraak Informatieoverdracht mammacarcinoom (regio Helmond) Aanleiding Door de vergrijzing, vroege opsporing van kanker en effectievere behandelingen zal het aantal patiënten met kanker

Nadere informatie

Een afwijking in de borst

Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Een afwijking in de borst Borstafwijkingen komen veel voor bij vrouwen. Vaak gaat het om een onschuldige afwijking. Bij een minderheid van de vrouwen blijkt de afwijking kwaadaardig

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 40 tot 49 jaar

Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over borstkankeropsporing. bij vrouwen van 40 tot 49 jaar Informatie op te nemen in communicatie-instrumenten over opsporing bij vrouwen van 40 tot 49 jaar Algemene informatie over opsporing Wat is opsporing? Hoe gebeurt het onderzoek bij opsporing? Borstkankeropsporing

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting op de module 1 Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M36 van januari 2013. Met adequate voorlichting over maagklachten kan de huisarts samen met de patiënt het beleid vaststellen.

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Astma: hoe moet ik inhaleren? Oefenen met het voorlichtingsmodel

Verdiepingsmodule. Astma: hoe moet ik inhaleren? Oefenen met het voorlichtingsmodel voor praktijkassistentes 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-standaard van juli 2007 (tweede herziening) Het geven van voorlichting is niet eenvoudig. Om de voorlichting zo effectief mogelijk

Nadere informatie

2. KOSTENEFFECTIVITEIT PET/CT IN STADIUM III/IV PATIËNTEN (met behulp van scenario analyses)

2. KOSTENEFFECTIVITEIT PET/CT IN STADIUM III/IV PATIËNTEN (met behulp van scenario analyses) 411 412 413 414 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 426 427 428 429 430 431 432 433 434 435 436 437 438 439 440 441 442 443 444 445 446 447 448 449 450 451 452 453 454 455 456 457 458 459 2. KOSTENEFFECTIVITEIT

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK. Shandra Bipat, klinisch epidemioloog Afd. Radiologie Academisch Medisch Centrum

DIAGNOSTIEK. Shandra Bipat, klinisch epidemioloog Afd. Radiologie Academisch Medisch Centrum DIAGNOSTIEK Shandra Bipat, klinisch epidemioloog Afd. Radiologie Academisch Medisch Centrum Test Evaluatie Meer aandacht voor de evaluatie van testen Snelle groei in aantal (kostbare) testen EBM: aantonen

Nadere informatie

Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers. 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen

Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers. 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen Leeswijzer diagnose mammacarcinoom binnen 5 dagen Publicatie: Leeswijzers 1. Diagnose mammacarcinoom binnen vijf werkdagen 2. Externe verantwoording In het kader van de Kwaliteitswet Zorginstellingen leggen

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting Dit programma is gebaseerd op de NHG-Standaard van juni 2013. In een deel van de Nederlandse huisartsenpraktijken handelt een praktijkassistente een urineweginfectie bij gezonde, niet-zwangere

Nadere informatie

Voorlichting en begeleiding bij een miskraam

Voorlichting en begeleiding bij een miskraam 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M03 van maart 2004. Het medisch-technisch beleid bij een miskraam is niet zo moeilijk. Het is op zich geen ernstige aandoening.

Nadere informatie

Mammapoli. Poli chirurgie

Mammapoli. Poli chirurgie Mammapoli Poli chirurgie De mammapoli Inleiding U bent doorverwezen naar de mammapoli (mamma=borst) van het Diaconessenhuis Meppel, omdat u een verandering hebt bemerkt aan uw borst, bijvoorbeeld een zwelling,

Nadere informatie

Borstonderzoek op de Mammapoli

Borstonderzoek op de Mammapoli Borstonderzoek op de Mammapoli Inhoud Inleiding 3 1. Mammateam polikliniek 3 2. Zorgpad fase 1-3: Sneldiagnostiek 5 3. Fase 1: Verwijzing naar de Mammapoli 6 4. Fase 2: Onderzoeken op de Mammapoli 8 5.

Nadere informatie

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014

Oncologie, oncogenese en kankerzorg. Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie, oncogenese en kankerzorg Asia Ropela, internist-oncoloog St.Jansdal ziekenhuis 27 september 2014 Oncologie Deel van de geneeskunde dat kanker bestudeert en probeert te genezen Medische wetenschap

Nadere informatie

Mammapoli Westfriesgasthuis

Mammapoli Westfriesgasthuis Mammapoli Westfriesgasthuis Patiëntenvoorlichting Mammapoli 1 Mammapoli Westfriesgasthuis U bent bij uw huisarts geweest omdat u een verandering heeft bemerkt aan uw borst, of omdat u bericht heeft gehad

Nadere informatie

Mijn pathologieverslag begrijpen

Mijn pathologieverslag begrijpen Mijn pathologieverslag begrijpen Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over uw pathologieverslag. We geven u vooral de belangrijkste en juiste informatie mee over de resultaten

Nadere informatie

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen)

De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) De Mammapolikliniek (polikliniek voor borstafwijkingen) Inleiding Deze brochure informeert u over de gang van zaken op de mammapoli (mamma is de medische term voor borst ). U bent hier naar verwezen omdat

Nadere informatie

Borstonderzoek op de mammapolikliniek

Borstonderzoek op de mammapolikliniek Borstonderzoek op de mammapolikliniek Oktober 2014 Inleiding U bent verwezen naar de mammapolikliniek ( mamma is de Latijnse benaming voor borst ) voor verder onderzoek naar een afwijking in uw borst.

Nadere informatie

Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER

Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER Voorspellende waarde van HE4 bij een complexe ovarium cyste ROELIEN VAN DE VRIE ARTS ONDERZOEKER 16-06-2016 INHOUD Achtergrond Ovarium carcinoom HE4 Retrospectieve studie AvL & AMC Opzet van prospectieve

Nadere informatie

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012 Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk Warffum 2012 Onderwerpen CRP, bezinking of beide CRP bij acuut hoesten CRP sneltest voor andere indicaties? CRP, bezinking of beide? Indicaties - infectie/ontsteking

Nadere informatie

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor Borstkanker indicatoren - Resultaten voor 2009-2011 AZ Sint-Jozef Malle maakt samen met AZ Klina Brasschaat deel uit van de Borstkliniek Voorkempen. Recent werden vanuit het Vlaams Indicatoren Project

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Stoppen met roken: korte motivatieverhogende interventie. Stoppen met roken: korte motivatieverhogende interventie. 1.

Verdiepingsmodule. Stoppen met roken: korte motivatieverhogende interventie. Stoppen met roken: korte motivatieverhogende interventie. 1. Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard van juni 2007 Rokers die overwegen om te stoppen, zien beren op hun pad. Ze werpen barrières op en ze aarzelen of ze werkelijk willen stoppen. Deze geeft inzicht

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 101 Chapter 7 SAMENVATTING Maligne tumoren van de larynx en hypopharynx ( keelkanker ) zijn de zesde meest voorkomende type kankers van het hele lichaam, en de meest voorkomende

Nadere informatie

User Profile Repository Testrapportage kwaliteit

User Profile Repository Testrapportage kwaliteit CatchPlus User Profile Repository Testrapportage kwaliteit Versie 1.1 User Profile Repository Testrapportage kwaliteit Versie: 1.1 Publicatiedatum: 20-4-2012 Vertrouwelijk GridLine B.V., 2012 Pagina 1

Nadere informatie

Welke vragen stel ik mijn dokter?

Welke vragen stel ik mijn dokter? Welke vragen stel ik mijn dokter? INLEIDING Goede algemene voorlichting over het onderzoek en de behandeling van borstkanker is enorm belangrijk. Goede voorlichting over het eigen ziektebeeld is nog belangrijker,

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Schoudersklachten: 1. Toelichting Deze verdiepingsmodule is gebaseerd op de NHG Standaard van oktober 2008 (tweede herziening). De anatomie van de schouder is globaal wel bekend bij de huisarts. Veelal

Nadere informatie

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen

Onderwijsmateriaal voor toetsgroepen 1. Toelichting Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M82 Het soa-consult van september 2013. Bij Soa is de actuele kennis over diagnostiek, behandeling, begeleiding en partnerwaarschuwing niet compleet

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening. A Van Steen

Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening. A Van Steen Laat je borsten zien: doen of niet? Resultaten screening A Van Steen Wilhelm Conrad Röntgen (1845-1923) Professor Natuurkunde Universiteit Würzburg 26 / 11 / 1897 ontdekt bij toeval X-stralen 20 / 01

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Aanvragen van incontinentiemateriaal. een verbeteringsplan op. 1. Toelichting op de module. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur : een verbeteringsplan 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Stanaard M46 van september 2006 (eerste herziening). Deze module geeft de deelnemer meer inzicht in het gebruik van

Nadere informatie

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn.

Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend zijn. WELOVERWOGEN BESLISSEN OF U EEN SCREENINGSMAMMOGRAFIE LAAT NEMEN. DE INFORMATIE IN DEZE FOLDER HELPT U DAARBIJ. 1. WAT IS BORSTKANKER? Borstkanker is een kwaadaardig gezwel in de borst. Dit kan levensbedreigend

Nadere informatie

Kanker. de nieuwe aanpak

Kanker. de nieuwe aanpak Kanker de nieuwe aanpak Tijdens de komende lessen ga je veel meer leren over kanker. Hiervoor gebruik je het cahier Kanker - de nieuwe aanpak van de Stichting Bio- Wetenschappen en Maatschappij. Aan de

Nadere informatie