PRIJS 8,50 ONDERZOEKSRAPPORT M52002

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PRIJS 8,50 ONDERZOEKSRAPPORT M52002"

Transcriptie

1 PRIJS 8,50 ONDERZOEKSRAPPORT M52002 GRONDVERBETERINGSTECHNIEI<EN D.M.V. INJECTIE

2 COB - CENTRUM ONDERGRONDS BOUWEN Het Centrum Ondergronds Bouwen wil als kennisnetwerk oog en oor zijn voor alles wat met ondergronds bouwen te maken heelt. Vanuit de visie dan ondergrond ruimtegebruik en essentiele bijdrage levert aan een mooi, leelbaar en slagvaardig Nederland, stimuleert het COB de dialoog tussen aile mogelijke partijen die een rol spelen bij de verkenning van belemmeringen en mogelijkheden van het bouwen onder de grond. Naast het (mede) uitvoeren van onderzoeken, is het COB actiel op het gebied van communicatie, kennismanagement en onderwijs, onder meer door de ondersteuning van een leerstoel ondergronds bouwen aan de TU Dellt en het lectoraat ondergronds ruimtegebruik aan de Hogeschool Zeeland. Meer dan honderd organisaties uit het bedrijlsleven, de overheid alsmede kennisinstituten bundelen in het COB hun krachten en expertise. Het COB maakt deei uit van het CUR.NET en stemt zijn activiteiten al met andere deelnemers aan dat netwerk, zoals CUR, Habilorum en SKB. Daarnaast heelt het COB een Memorandum 01 Understanding met de Japan Tunneling Association (JTA) en stimuleert het internationale uitwisselingen met andere landen. COB is mede initiatielnemer van het nieuwe onderzoeksprogramma ECON en werkt nauw samen met Dellt Cluster. COB NA 2003 In 2003 loopt de tweede onderzoeksperiode van het COB al. In nauw overieg met de participanten is een businessplan opgesteld voor de periode Hierin wordt ook een aangepaste programmeerwijze voorgesteld waarbij een grote nadruk op alstemming tussen vraag en aanbod zal worden gelegd. De in het businessplan genoemde speerpunten, voortgekomen uit een brede consultatie van het COB netwerk, vormen het uitgangspunt voor de programmering van onderzoeksprojecten. De speerpunten bieden een locus voor de programmering en doen recht aan de visie van de komende jaren: 'Samenwerken aan het verantwoord ontwikkelen, bouwen en beheren van ondergrondse ruimte'

3 Titel en sub-titel: Schrijver(s): Literatuurstudie injectievloeistoffen drs. M. Moura ir. D. Pereboom ing. W.H. van der Zon Datum rapport: Type rapport: januari 1998 Definitief Rapportnummer opdrachtnemer: COB/M LIT2-document nummer: CO /8 Projectleider(s) opdrachtnemer: Projectbegeleider opdrachtgever: ing. W.H. van der Zon ing. P. Kole Projectbegeleider ir. D. Pereboom opdrachtnemer: Naam en adres opdrachtnemer: Naam en adres opdrachtgever: Grondmechanica Delft Centrum Ondergronds Bouwen Postbus 69 Postbus AB Delft 2800 AK Gouda Opmerkingen: Samenvatting rapport: Ten behoeve van het onderzoek naar grondveibeteringstechnieken, welke nodig kunnen zijn ter minimalisering van schade als gevolg van zakkingenlzettingen die op kunnen treden tijdens tunnelboring, is een literatuuronderzoek uitgevoerd naar chemische injectievloeistoffen. HieIbij zijn de verschillende injectievloeistoffen gekarakteriseerd. Tevens is een kostenraming gemaakt van de beschikbare injecties. Relationele rapporten: Trefwoorden: Verspreiding: injectievloeistoffen, chemische injectie, COB-commissie M 520 literatuuronderzoek Classificatie: Classificatie deze pagina: Aantal biz: Prijs: Intern COB-rapport nee Versie Datum Namens opdrachtnemer Paraaf Namens opdrachtgever Paraaf concept ing. W.H. van der Zon ing. P. Kole definitief ing. W.H. van der Zon ing. P. Kole

4 Title and sub-title: Author(s): ing. W.H. van der Zon Date report: Type report: januari 1998 Final-report Reportnumber contractor: COB/-report number: CO /8 Project manager(s) contractor: ing. W.H. van der Zon Project attendant principal: ing. P. Kole Project attendant contractor: ir. D. Pereboom Name and address contractor: Name and address principal: Grondmechanica Delft Centrum Ondergronds Bouwen P.O. Box 69 P.O. Box AB Delft 2800 AK Gouda The Netherlands The Netherlands Remarks: Summary of report: A literature survey of soil improvement techniques has been performed. The survey focussed on the use of chemical injection techniques. The techniques can be used to minimise detrimental effects of settlements caused by drilling large diameter traffic (rail, road) tunnels. Chemical injection fluids have been characterized and ranges of costs per mj injectable soil have been determined. Relational reports: Keywords: Distribution: Bored tunnels, COB-committee K 100 Classification: Classification this page: Number of pages: Price: Internal COB-report no Version Date On behalf of contractor Initials On behalf of principal Initials draft ing. W.H. van der Zon ing. P. Kole final ing. W.H. van der Zon ing. P. Kole

5 - 3 - VOORWOORD Kennis en ervaring op het gebied van ondergronds bouwen in zachte grond is belangrijk als Nederland de actualiteit wil volgen en de (inter)nationale positie van de Nederlandse ontwerpers en bouwers wil handhaven. Door een breed forum van partijen uit bedrijfsleven, ovemeid en kennisinstituten is in 1994 het Impulsprogramma Kennisinfrastructuur Ondergronds Bouwen opgesteld. Het doel van dit Impulsprogramma is te komen tot een duurzame versterking van de kennisinfrastructuur. De kern van deze kennisinfrastructuur vonnt het Centrum Ondergronds Bouwen (COB), dat onderzoek en ontwikkelingen op het gebied van ondergronds bouwen initieert en coordineert. COB maakt gebruik van de werkwijze en infrastructuur van het Civieltechnisch Centrum Uitvoering Research en Regelgeving (CUR) te Gouda. De activiteiten van het COB worden uitgevoerd onder de noemer CUR/COB. Een leerstoel "Ondergronds Bouwen" aan de TU Delft is nauw gelieerd aan het COB. In CUR/COB participeert een breed scala aan bedrijven, branche-organisaties, onderzoeksinstellingen, wetenschappelijke instituten en ovemeden. Via een bijdrage van de Interdepartementale Commissie voor het Economisch Structuurbeleid (ICES) in het Impulsprogramma stimuleert de overheid de totstandkoming van deze kennisinfras tructuur. Het onderzoek en ontwikkelingswerk van CUR/COB worden verricht in het kader van een omvattend uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma kent in eerste instantie vier thema's, te weten "Boren in zachte grond", "Verkennen, voorspellen en monitoren", "Economische tunnelbouw" en "Construeren, beheren en onderhouden". De thema's worden ingevuld met uit te voeren onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten. 'nadere invulling'

6 - 4 - De samenstelling van de commissie, die dit rapport heeft voorbereid, was: 'nadere invulling' januari 1998 Projectbureau Boortunnels,

7 - 5 - INHOUD SAMENVATIING SUMMARY HOOFDSTUK 1 INLEIDING HOOFDSTUK 2 DOELSTELLING HOOFDSTUK 3 OPZETLITERATUURONDERZOEK HOOFDSTUK 4 DOELSTELLING Doelstelling HOOFDSTUK 5 SAMENSTELLING INJECTIEVLOEISTOFFEN Suspensiesop cementbasis Chemischeinjecties HOOFDSTUK 6 EIGENSCHAPPEN Geleringstijd en viscositeit Injecteerbaarheid Sterlcteeigenschappen Duurzaarnheid Milieuhygienischeeigenschappen Invloed van omgeving op de injectie Toepasbaarheid van de injectievloeistoffen, HoudbaarheidIVoorwaardenvoor opslag Gevoeligheid voor mixverl10udingenistabiliteit, HOOFDSTUK 7 KOSTEN

8 - 6 - HOOFDSTUK 8 CONCLUSIES LITERATUUR

9 - 7 - SAM EN V A TTING Ten behoeve van het onderzoek naar grondverbeteringstechnieken, welke nodig kunnen zijn ter minimalisering van schade als gevolg van zakkingenlzettingen die op kunnen treden tijdens tunnelboring, is een literatuuronderzoek uitgevoerd naar chemische injectievloeistoffen. Hierbij zijn de verschillende injectievloeistoffen gekarakteriseerd. Tevens is een kostenraming gemaakt van de beschikbare injecties.

10 - 8 - SUMMARY A literature survey of soil improvement techniques has been perfonned. The survey focussed on the use of chemical injection techniques. The techniques can be used to minimise detrimental effects of settlements caused by drilling large diameter traffic (rail, road) tunnels. Chemical injection fluids have been characterized and ranges of costs per m3 injectable soil have been detennined.

11 - 9 - HOOFDSTUK 1 IN LEIDING Door CUR/COB is aan Grondmechanica Delft op 22 juli 1997 (opdrachtnummer C 445) opdracht verleend tot het uitvoeren van een literatuurstudie naar injectievloeistoffen, deelonderzoek LIT2 Onderzoekscommissie M-520. Deze literatuurstudie wordt uitgevoerd voor in het kader van het Projectplan: Onderzoek naar grondverbetering middels injectie (R D2) ten behoeve van de Noord/Zuidlijn. In het voorliggend rapport wordt ingegaan op de beschikbare injectievloeistoffen en de karakterisering daarvan.

12 HOOFDSTUK 2 DOELSTELLING De doelstelling van het in deze literatuurstudie is het inventariseren van de beschikbare injectievloeistoffen. Daarnaast zijn van de injectievloeistoffen een karakterisering gemaakt op basis van een indeling naar prioritaire eigenschappen, secundaire eigenschappen en bijkomende eigenschappen. Bij het vaststellen van deze eigenschappen is het gebmik als grondverbetering centraal gesteld.

13 HOOFDSTUK 3 OPZETLITERATUURONDERZOEK De literatuurstudie is als voigt opgezet: 1. Inventarisatie van beschikbare injectievloeistoffen en systemen, hierbij zijn de volgende injectievloeistoffen onderzocht: grout systemen op basis van waterglas micro cement systemen op basis van kunstharsen. overige systemen 2. Karakterisering van de volgende eigenschappen voor elk van de nit de inventarisatie gevonden systemen: Per injectievloeistof is getracht de volgende eigenschappen te beschrijven. Prioritaire eigenschappen: * geleringstijd * viscositeit * injecteerbaarheid in grond,gerelateerd aan de doorlatendheidlkorreldiagram * kosten * sterlcte en duurzaamheid van uitgehard materiaal * milieuhygienische aspecten tijdens en na veiwerlcing en de invloed op en van het milieu Secundaire eigenschappen * waterdoorlatendheid na uitharding * mogelijkheden van oplosbaarheid in water Bijkomende eigenschappen * houdbaarheidlvoolwaarden opslag * gevoeligheid voor mixverhoudingen * beschikbaarheid Ten behoeve van het literatuur onderzoek is gebmikgemaakt internet productspecificatie bladen van de diverse leveranciers bibliotheek TUD literatnurverslag (A. van der Stoel) eigen bibliotheek Grondmechanica Delft van de volgende bronnen:

14 HOOFDSTUK 4 DOELSTELLING 4.1 Doelstelling Verschillende materialen worden toegepast als injectiemiddel, afhankelijk van de doelstelling van de injectie en de eigenschappen van de grond. Cementmengsels (grouts) zijn de eerste toegepaste materialen voor injectie geweest. In de jaren 60 is het beschikbare aantal verschillende soorten injectievloeistoffen sterk toegenomen. Voocal in de organische chemie zijn nieuwe typen injectievloeistoffen ontwikkeld zoals bijvoorbeeld de harde gels en de organische harsen. Deze nieuwe stoffen hebben een lage viscositeit, die dat van water benadert, zodat de toepassing van injectie in grond met fijnere textuur sterk is uitgebreid. In hoofdlijn kunnen de injectievloeistoffen worden ingedeeld in stabiele en niet-stabiele suspensies (type I), wel of niet gestabiliseerde emulsies (type II) en oplossingen (type Ill) [I ]. In niet-stabiele suspensies kunnen de componenten van elkaar worden gescheiden door sedimentatie. De vaste delen zullen zich afzetten, indien de suspensie onvoldoende in beweging wordt gehouden. In kleine porien in de grond, waar het gei"njecteerde middel te langzaam beweegt, worden derhalve vaste delen afgezet en raken deze pori en gauw verstopt. In gestabiliseerde emulsies zullen de componenten zich niet van elkaar scheiden, maar door toepassing van mechanische middelen kunnen deze componenten van elkaar gescheiden worden. Voorbeeld van een instabiele suspensie is een mengsel van water en cement v66r de hydratie plaatsvinden. Cementsuspensies kunnen worden gestabiliseerd door toeslagstoffen, door een intensiever of een speciaal mengproces en door het verwannen van het mengsel. Emulsies breken zodra zij met gronddeeltjes in aanraking komen, tenzij zij zijn gestabiliseerd of overgestabiliseerd door toevoeging van stabilisatiemiddelen.v oorbeelden van. emulsies die worden toegepast in de grouting-technieken zijn emulsies van bitumen en water en emulsies van harsen. In oplossingen worden de componenten volledig in een vloeistof (vaak water) opgelost. De componenten van de oplossingen kunnen mechanisch niet worden afgescheiden. Voorbeelden van oplossingen zijn silikaat-grouten, harsen en andere synthetische producten. Oplossingen kunnen verharden door: direct in aanraking te komen met een reactievloeistof (Joosten procedure) na een bepaalde tijd door een vertraagde reactie met een reeds reactievloeistof of door werking van een katalysator. een bepaalde tijd na contact met het grondwater. toegevoegde Voorbeelden van oplossingen zijn de volgende groepen: waterglas + verschillende reactievloeistoffen. Hierbij hoort onder meer SIROC (Silicagel), MONODUR, MONOSOL en waterglas + calcium chloride (Joosten procedure). oplossingen van lignosulfiet + bichromaat of lignosulfiet en aluminiumchloride.

15 organische harsen; hierbij horen Acrylamide (AM9), phenoplasten (resorcine-foonol, Rocagil, Geoseal), gepredeconseerde polymeren (aminoplasten) en gepredeconseerde polymeren (TACSS en DECI). Suspensies op basis van cement zijn tot nog toe de meest toegepaste materialen voor grouting. De eerste chemische grout die met succes is toegepast was een sterke gel samengesteld uit natriumsilikaat en calciumchloride volgens de Joosten-procedure. Later werden silicagels van natriumsilikaat en een vemarder toegepast. Deze componenten werden eerst gemengd, voorafgaand aan het groutingproces. Deze zogenaamde one-shot gels worden het meest toegepast in hoofdzakelijk zand en zandige grind. De andere gels zijn op een basis van acrylamide en lignosulfonaat ontwikkeld. Omdat deze gels een extreem lage viscositeit bezitten, zijn ze geschikt voor toepassing in fijnere siltige bodems. Helaas worden deze gels vanwege de hoge kosten en mogelijke milieubezwaren (acrylamide is giftig) in beperkte mate toegepast. In het algemeen, geven de gels t.o.v. cementhoudende materialen een lagere sterkte. Maar injecties met gels geven een meer homogeen resultaat en leiden daardoor tot een massief met hogere sterkte en lagere doorlatendheid. Harsen en schuimende materialen zijn ook beschikbaar en worden toegepast voor bijzondere doelen. De toepassing van deze materialen wordt eveneens beperkt door de hoge kosten en mogelijke milieubezwaren. Verder worden emulsies van bitumen ook toegepast. Om praktische redenen is de toepassing van deze materialen zeer beperkt. In de literatuur wordt eveneens toepassing gemeld van gas-vloeistof injecties. De combinatie van natriumsilikaat met CO2-gas, Carbo Rock genaamd, zou een makkelijk toepasbaar en milieuvriendelijker injectie leveren [2]. De suspensies, emulsies en oplossingen kunnen worden gecombineerd met klei en bentoniet, waardoor bijvoorbeeld cementsuspensies vloeibaarder worden of de toepassing van organische harsen goedkoper wordt. In het algemeen neemt de sterkte van de product dan af.

16 HOOFDSTUK 5 SAMENSTELLING INJECTIEVLOEISTOFFEN 5.1 Suspensies op cementbasis De injectievloeistoffen op basis van cement (grouts) ontlenen hun eigenschappen aan de eigenschappen van de gebruikte cementsoort en de eventueel toegevoegde hulpstoffen. De belangrijkste eigenschap is dekorreldiameter die afhankelijk is van de cementsoort. De korreldiameter is tevens de oorzaak van de beperlcte toepassing van deze suspensies die is beperlct tot bodems met grove textuur en grote porien. Deze grouts gedragen zich als een Binghamse vloeistof en hebben, na uitharding, een hoge sterlcte. am de veiwerlcbaarheid van cementsuspensies te vergroten worden hulpstoffen in de vonn van plastificeerders toegevoegd. Veelal worden super-plastificeerders (gesulfoneerde naftalenen, gesulfoneerde melamines, lignine sulfonaten) toegepast, waardoor het gedrag van de suspensie meer dat van een Newtonse vloeistof benadert. Door toevoeging van stabilisators aan de plastificeerder wordt bleeding van het cement tegengegaan. Microcement Microcement is een cementsoort waarbij door de cementkorrels opnieuw te verlcleinen (malen) de blaine waarde wordt daardoor vemoogd tot circa a m2/gram. De suspensie gedraagt zich als een Newtonse vloeistof. De grens voor micro cement wordt gelegd bij een d95 van 0,016 mm, fijnere malingen zijn op verzoek ook verlcrijgbaar, de prijsstelling zai echter hoger zijn. Dit mede in verband met maaitechnische en logistieke omstandigheden. Microcement dient met veel zorg worden behandeld; door de extreem fijnheid van het materiaai in droge vonn is het zeer gevoelig voor verlcitting door vocht en voor elektrostatische verschijnselen wat het moeilijk maakt te transporteren en op te slaan. In de natte vonn vertoont microcement de tendens om te flocculeren met als gevolg een grotere korrelstructuur. Met de toepassing van hulpstoffen worden deze nadelige effecten tegengegaan. Microcementen zijn in het algemeen een factor vijf tot zes duurder dan gewone cementen. Voorbeelden van het maken van micro cement uit oorspronkelijk grof cement zijn het CEMILL-proces en het MISTRA-proces [3]. Door toevoeging van bentoniet aan het cement wordt een stabiel mengsel bereikt die als een Newtonse vloeistof zich gedraagt. In het algemeen kan worden aangehouden dat de d95 voor een micro cement circa 5 tot 10 maai kleiner zai zijn dan die voor een nonnale cementsoort. De voordelen van micro cement t.o.v. cement zijn:

17 betere inzetbaarheid door fijnere samenstelling lagere benodigde pompdrukken kortere verwerldngs- en hardingstijd. In enkele gevailen zou micro cement beter toepasbaar zijn dan bepaalde chemische injectie-oplossingen [3]. Dit omdat de cementdeeltjes in wat fijnere zandgronden minder kans hebben om weggespoeld te worden dan chemische (opgeloste) injectie middelen. 5.2 Chemische injecties Silicagel De basiscomponent voor silicagels bestaat uit natriumsilikaat (waterglas) opgelost in water. Ben geschikte natriumsilikaat wordt met een anorganische of een organische vemarder gemengd teneinde een silicagel te vonnen. In het aigemeen worden natriumaiuminaat (anorganisch) en verschillende esters (organisch) ais vemarders toegepast. De meeste bekende procedure voor het bereiden van silicagel is de Joosten-procedure. Volgens deze procedure worden natriumsilikaat en caiciumchloride na elkaar ge'injecteerd. Na in contact met elkaar te zijn gebracht reageren deze stoffen onderling en met water. De reactie produceert silicagel, caiciumchloride en natriumchloride (keukenzout). Hierdoor wordt het chloridegehaite in de grond plaatselijk vemoogd. Hoe hoger het silikaatgehaite van het toegepaste natriumsilikaat hoe sterker de gevonnde gel is en de ge'injecteerde grond. Tijdens het hardingsproces treedt volumeverlies van de gel op door synerese-effecten (water uitdrijving). Bij een oorspronkelijk natriumsilikaatgehaite van 60% tot 80% blijken de effecten van synerese dusdanig beperkt dat een redelijk sterk eindproduct, grond met injectiemiddel, (1,5-5 MPa) wordt overgehouden. Bij lage concentraties natriumsilikaat blijft de eindsterkte zeer beperkt. De two shot methode is in het algemeen bewerkelijk, omdat het een zeer dicht net van injectielansen en hoge injectiedrukken vereist om een goede kwaiiteit injectielichaam te verkrijgen. Daarom is reeds in 1957 door Soletanche een single shot methode ontwikkeld. Hierbij vindt harding plaats op basis van een reactie met een ester. Deze ester verandert langzaam in ethylaichohol en azijnznur, welk reageert met het natriumsilikaat. Deze reactie verloopt geleidelijk aan en levert redelijk hoge dmksterkten (2-3 MPa) [4]. Silicagel op zich vonnt geen harde of ondoorlatende verbinding met de grondkorrels. Omdit te bereiken moeten een of meer stoffen worden bijgemengd die met het silicagel een polymeer vonnen dat zich aan de korrels bindt of de porien vult. Hiervoor komen verschillende stoffen in aanmerking, die aile hun voor- en nadelen hebben, te weten: natriumaluminaat: hiennee wordt een gel (Monosol) gevonnd die sterk afdichtende eigenschappen bevat, doch een geringe sterkte (soft-gel); Durcisseur: deze harder bestaat uit een mengsel van drie organische znren, t.w. bamsteenznur, glutarzuur en adipineznur (hard-gel). De toepasbaarheid van deze gels is zeer uitgebreid, doordat silicagel goed te injecteren is in verschillende zandgronden (fijn tot middelgrot).

18 Acrylamide harsen Deze harsen worden gekenmerkt door een zeer lage viscositeit (2-8 mpa.s), het ontbreken van deeltjes in de vloeistof en gedrag confonn een Newtonse vloeistof, met een zeer geringe toename van de viscositeit. Het vonnt een witte poeder, bestaand uit het mengsel van twee organische monomeren. Ammoniumpersulfaat wordt hierbij als katalysator toegepast. Het gel bevat ovelwegend water (80-97%) en het is stabiel in een vochtig milieu en onder water. Het kan krlmpen tot 10% van zijn originele volume wanneer het wordt gedroogd maar het kan weer zwellen wanneer onder water gehouden. Door zijn eigenschappen zijn acrylamide harsen injecteerbaar tot in (niet cohesiet) silt met korrelafmetingen van minimaal een 015 waarde van 10 Ilm. In de literatuur worden korrelverdeling diagram men getoond van met acrylamide harsen (AM9) ge'injecteerde siltige zanden, met 015 waarden van 3 Ilm en 7 Ilm [4]. De sterkte van geynjecteerde poreuze grond kan een waarde tussen 0,35 en 1,45 MPa bereiken, echter kruipverschijnselen zijn al waameembaar wanneer de spanning 1/4 tot 1/2 van deze waarden bereikt. Acryamdie harsen, waaronder AM9, zijn sterk neurotoxisch en zijn productie is reeds in 1979 gestopt [5]. Ben nieuw product (AC 400) is in de markt gebracht als vervanger van het AM9-mengsel. AC 400 is een mengsel van acrylmonomeren, het heeft een viscositeit van circa 2 mpa.s en de doorlatendheid van het gel is circa 5 x mls. Dit product is niet toxisch. Acrylgels zijn duurder dan natriumsilikaatgels en ze worden daarom toegepast wanneer een zeer lage viscositeit is vereist. Lignosulfonaat Lignosulfonaat is een restproduct bij celluloseproductie in de papierindustrie. De samenstelling varieert met het toegepaste houttype en het fabricageproces. Dit restproduct is geconcentreerd en het is beschikbaar in de vonn van een dikke (siroopachtig) vloeistof of in als poeder. Lignosulfonaat wordt voor injectie toegepast, zowel in de oorspronkelijke vloeibare vonn als ook in poedervonn. Door menging van dit product met natriumdichromaat wordt de lignosulfonaat geoxideerd en er ontstaat een geleiachtige waaraan geen sterkte ontleend kan worden. dergelijke systemen worden gebmikt bij het ondoorlatendmaken van grond. Echter het gebmik hiervan is af te raden in verband met het in de bodem brengen van het zware metaal chroom. Lignochroom bevat een zeer lage viscositeit (2-8 mpa.s), het vertoont het gedrag van een Newtonse vloeistof en de sterkte vanhet gel is vergelijkbaar met de sterkte van acrylamide injectiemengsels. Lignochroom wordtniet meer gebmikt in verband met het relatief hoge chroom gehalte (7,5 %). Het gel is stabiel maar de toxische dichromaat kan uitlogen en dat kan leiden tot aantasting van het milieu. Bij de chroom-vrije lignosulfonaten is het chroom vervangen door ijzer, deze zijn niet toxisch. Polymeer harsen.

19 Polymeer harsen zijn op basis van hun samenstelling onder te verdelen in een aantal types. Hieronder wordt onderscheid gemaakt in: phenoplasten en aminoplasten epoxy harsen schuimmaterialen (polyurethaan harsen) organische minerale harsen PMA harsen. Phenoplasten en aminoplasten Deze harsen worden gekenmeikt door hoge steikte-eigenschappen. In geinjecteerd zand bezitten ze betere steikte-eigenschappen en gunstiger kruipgedrag dan silicagels (Joostenprocedure ). Harsen op basis van foonaldehyde en fenol, de zogenaamde phenoplasten, bezitten veel betere steikte eigenschappen en gunstiger kruipgedrag dan silicagels, terwijl de viscositeit nagenoeg gelijk (laag) is. De toepassing van deze harsen wordt wel bepeikt door de milieu-omstandigheden omdat een enigszins zuur (ph < 7) milieu is vereist om de chemische reactie te laten verlopen. Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan kan silt houdende lagen geinjecteerd worden. Epoxy harsen Epoxyharsen worden bereid uit een mengsel van bifenol A of F-hars met een alifatische of cycloalifatsche amine. Epoxyharsen vinden over het algemeen weinig toepassing in de geotechniek. Slechts daar waar extreem goede mechanische eigenschappen van het injectielichaam vereist zijn worden ze toegepast. Ze worden vaak toegepast bij betonconstmcties. Schuimmaterialen (polyurethaan harsen) Schuimmaterialen zijn emulsies van gasbelletjes in polyurethaan (polyurethaan harsen). Polyurethanen bestaan uit twee componenten harsen die reageren volgens: Polyol + isocyanaat => polyurethaan. (1) Door de aanwezigheid van water treedt tevens de volgende reactie op: Isocyanaat + H2O => polycarbamide + CO2 (g). (2) Het kooldioxide wordt opgesloten in het polyurethaan waardoor een schuimachtige (foam) substantie ontstaat. Het proces gaat gepaard met een toename van volume. De grootte en de stmctuur van de belletjes worden bepaald door het toegepaste oppervlakte-actief reagens. Een kenmeik van de schuimmaterialen is dat de diameter van de gasbelletjes klein is (circa 0,9 d tot 1,1 d). De schuimmaterialen worden toegepast in niet cohesieve grond ter verbetering van de cohesie (verhoging tot 5 MPa) en vanwege de hoge graad van penetratie die optreedt door de

20 . expansie Mede door de expansiedrnk (3 tot 10 bar) kunnen bij een relatief lage injectiedrnk porien tot 0,2 mm worden gevuld. De uiteindelijke drnksterkte ligt, afbankelijk van de expansie, tussen de 5 en 30 MPa. Schuimmaterialen zijn zeer geschikt voor het vullen van wijde rnimten, holten en wijde spleten met een lage consumptie van de injectiemassa. Het schuimmateriaal wordt direct stijf na verlaten van de injectiepijp, het wordt niet uitgeloogd in water en het kan worden toegepast in combinatie met injectie van cementsuspensies of mortel. Organiscbe minerale barsen Deze harsen hebben dezelfde chemische basis als de polyurethaan harsen. De reacties treden op volgens het volgende schema: HzO + isocyanaat => polycarbamide + COz (g) (1) natriumsilikaat + COz => silikaat + soda + Hz) (2) Er zijn twee typen beschikbaar: niet expanderende harsen met een zeer hoge drnksterkte van circa 50 MPa (bijv. SikaFix-H) sterk expanderende harsen (factor 20) met een lage drnksterkte van circa 1 MPa (bijv. SikaFix-HS) De sterk expanderende minerale harsen hebben een broos karakter en dus een lage taaiheid [5]. Deze harsen worden toegepast als waterdichting in bouwkundige constrncties. De injecteerbaarheid in grond is niet bekend. PMA harsen PMA harsen zijn sinds kort beschikbaar.. De viscositeit van deze harsen is nagenoeg gelijk aan die van water (5 tot 20 mpa.s) en ze hebben daardoor eenzeer hoog penetratievennogen. Porien met een diameter veel kleiner dan 0,2 mm kunnen zonder problemen worden gelnjecteerd. Qua chemische samenstelling verschillen PMA harsen van andere polymeerharsen. In tegenstelling tot de andere harsen, is de reactie van PMA katalytisch van aard, dat wi! zeggen dat als de verharding eenmaal op gang is deze steeds sneller verloopt. Andere kenmerkende en gunstige eigenschappen van PMA harsen zijn: het volledig behouden van de viscositeit tot het moment van harden, waarbij vrijwel onmiddellijk de eindsterkte optreedt de verschillende mogelijkheden om het hardingsproces te initieren, zoals wannte, straling (b.v. UV- of gammastraling) of een initiator. PMA is een hars op basis van acrylamide. Desgevraagd meldt de leverancier dat deze producten recent (begin oktober 1997) uit de handel genomen zijn, naar aanleiding van berichten uit Zweden en Noorwegen in verband met de toxiciteit tijdens en na verwerking. Dit geldt overigens voor alle injectiemiddelen die op basis van acryamides in de handel zijn. Bitumen

21 Het gebruik van bitumen als injectiemiddel in de geotechniek is zeer beperkt. Het meest worden bitumenemulsies toegepast [6]. De bitumenemulsies worden bereid volgens verschillende procedures, de meest bekende zijn het Shellpenn A en B en de Caron procedure. Toepassing vind plaats door persing onder druk van de emulsie in spleten en porien van het te injecteren materiaal. Door toevoeging van een speciale initiator gaat de emulsie stollen en de spleten raken dan verstopt met het injectiemiddel. In de Shellpenn-procedure wordt de stolling van de emulsie chemisch geactiveerd. In de Caron-procedure wordt de stolling gei'nitieerd dooreen agent die het overtollige water van de emulsie extraheert. Het stollingsproces is moeilijk te reguleren en dat is de reden dat de bitumenemulsies in de geotechniek weinig worden toegepast.

22 11 ) 0/ HOOFDSTUK 6 EIGENSCHAPPEN 6.1 Geleringstijd en viscositeit De geleringstijd en de viscositeit zijn grotendeels afhankelijk van de mengverhouding en de concentratie van de verschillende toegepaste componenten. De geleringstijd wordt gedefinieerd als zijnde de tijd tussen het begin van het mengen of toevoeging van een katalysator en de vonning van het gel. Het kan varieren van enkele minuten tot uren, maar het is in ieder geval temperatuurgevoelig en bijvoorbeeld bij een toe name van 10 C wordt de geleringstijd gehalveerd. Bij normale omstandigheden wordt een geleringstijd van 45 tot 90 minuten toegepast. Let wet deze tijd is benodigd voor het totale proces van mengen, pompen en injecteren van het gel. De keuze van de geleringstijd wordt in eerste instantie bepaald door het volume van de te injecteren componenten, de penneabiliteit van de grond, de grondwatercondities en de temperatuur. Afhankelijk van de mengverhouding en de concentratie van de reagenten kan de viscositeit eerst langzaam toenemen en daarna heel snel toenemen tot de eindsterkte van het gel, zodat de beschikbare tijd voor pompen nagenoeg gelijk is aan de geleringstijd. In andere gevallen neemt de viscositeit geleidelijk toe, zodat een deel van de geleringstijd is beschikbaar voor het pompen. Uit resultaten van laboratoriumtesten blijkt dat de viscositeit van silikaatoplossingen verdubbelt ten opzichte van de oorspronkelijke waarde totdat het geleren start, terwijl de viscositeit van harsen nauwelijks hoger wordt. Op het moment dat de geleringcq. kristallisatie start neemt de viscositeit in een keer scherp toe [7]. Figuur I geeft de resultaten van deze laboratoriumtesten weer. t VI c. 32 w >- -- Vi 24 0 u VI - > 16 I + B I I I ) +""1 1 3 ), "'"...ti time min- Figuur I. Change of viscosity of chemical grouts during time, 1 silicate solution, 50% silicate, 5% formamide, 5o/cethyl acetate, 2 10% acrylamide solution, 3 AC400

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Het tablet is om vele redenen een populaire toedieningsvorm van geneesmiddelen. Het gebruikersgemak en het gemak waarmee ze grootschalig kunnen worden geproduceerd zijn slechts twee van de

Nadere informatie

IJMOCOLOR Kleur naar wens

IJMOCOLOR Kleur naar wens IJMOCOLOR Kleur naar wens Inleiding IJmocolor pigmentpasta s Mengverhouding Aanvullende assortiment IJmocolor kleurformules Technische informatie bladen www.de-ijssel-coatings.nl januari 2015 pagina 1

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7

DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7 www.teknos.com DATA SHEET 956 TEKNOPLAST PRIMER 7 11 01.02.2008 Epoxy Primer VERF TYPE TEKNOPLAST PRIMER 7 is een oplosmiddeldragende epoxy primer in twee delen met een lage inhoud oplosmiddel. GEBRUIK

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II Vmbo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II 1. Bouw van materie 2. Verbranding 3. Water, zuren en basen 4. Basis chemie voor beroep

Nadere informatie

Scotchcast. Kabelhars 2160. Productomschrijving. Toepassing. Eigenschappen. RoHS 2002/95/EC REACH 1907/2007/EC

Scotchcast. Kabelhars 2160. Productomschrijving. Toepassing. Eigenschappen. RoHS 2002/95/EC REACH 1907/2007/EC Scotchcast Kabelhars 2160 RoHS 2002/95/EC REACH 1907/2007/EC Productomschrijving Scotchcast 2160 is een ongevulde, koud hardende, 2-componenten polyurethaan hars. De hars is ontwikkeld voor elektrische

Nadere informatie

Verzadigingsindex of Langelier index

Verzadigingsindex of Langelier index Verzadigingsindex of Langelier index Water dat gebruikt wordt om het zwembad te vullen en het suppletiewater is gewoonlijk leidingwater met een constante en bekende samenstelling. Door toevoeging van chemische

Nadere informatie

Klasse 8: Bijtende stoffen

Klasse 8: Bijtende stoffen Klasse 8: Bijtende stoffen De bijtende stoffen (zuren en basen) kunnen afhankelijk van hun oorsprong (organisch of anorganisch) worden onderverdeeld in de volgende groepen: - anorganische zuren, zoals

Nadere informatie

Contopp Versneller 10 Compound 6

Contopp Versneller 10 Compound 6 DIN EN 13813 Screed material and floor screeds - Screed materials - Properties and requirements Contopp Versneller 10 To e p a s s i n g s g e b i e d e n Contopp Versneller 10 is een pasteuze hulpstof,

Nadere informatie

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE GLYCOCARE LONGLIFE CONCENTRATE Eigenschappen GlycoCare Longlife Concentrate is een nitriet-, amine-, fosfaat-, silikaaten boraatvrije antivries op basis van ethyleenglycol welke voor gebruik moet worden

Nadere informatie

Hout. Houteigenschappen 2013/12

Hout. Houteigenschappen 2013/12 2013/12 Hout Houteigenschappen Hout is een natuurproduct. Elke houtsoort heeft zijn eigen unieke eigenschappen. Deze eigenschappen kunnen echter per soort enigszins variëren. Om tot optimaal gebruik en

Nadere informatie

Innovation Concepts B.V. Nieuwsbrief 2012-01 Versie NL

Innovation Concepts B.V. Nieuwsbrief 2012-01 Versie NL Algemeen Innovation Concepts B.V. is bijna twee jaar geleden opgezet door Pol Knops en Keesjan Rijnsburger. We zijn al ruim twee jaar bezig met het onderzoeken van diverse toepassingen van CO 2 binding

Nadere informatie

ROOFFLEX 2 COMPONENTEN 1/1 POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE VOOR NIET BLOOTGESTELD GEBRUIK

ROOFFLEX 2 COMPONENTEN 1/1 POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE VOOR NIET BLOOTGESTELD GEBRUIK ROOFFLEX 2 COMPONENTEN 1/1 POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE VOOR NIET BLOOTGESTELD GEBRUIK Beschrijving Roofflex is een sneldrogend 2 componenten vloeibaar bitumen polyurethaan.

Nadere informatie

3. Doel: Structureel - Waterdichting / Hydraulische verbetering / Corrosiebescherming / Abrasiebescherrming. 4. Renovatiemodel: A - B - C - D

3. Doel: Structureel - Waterdichting / Hydraulische verbetering / Corrosiebescherming / Abrasiebescherrming. 4. Renovatiemodel: A - B - C - D Nr Leveranciersgegevens Systeemkaart Vlario Catalogus Productnaam 1.Toepassingsgebied: Hemelwater / Stedelijk afvalwater / Huishoudelijk afvalwater / Bedrijfsafvalwater / Gemengd systeem 2. - Familie:

Nadere informatie

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO

ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO ZUUR-BASE BUFFERS Samenvatting voor het VWO versie december 2014 INHOUDSOPGAVE 1. Vooraf 2. Wat is een buffer? 3. Hoe werkt een buffer? 4. Geconjugeerd zuur/base-paar 5. De ph van een buffer De volgende

Nadere informatie

5 2K Plastic Primer 1 2K Plastic Primer Hardener 2 Plus Reducers / Autoclear LV Superior Reducer Medium Maatlat 23

5 2K Plastic Primer 1 2K Plastic Primer Hardener 2 Plus Reducers / Autoclear LV Superior Reducer Medium Maatlat 23 VERKORTE INFORMATIE OMSCHRIJVING Tweecomponenten-epoxyprimer voor alle thans gangbare kunststof autodelen, uitgezonderd zacht poly-urethaan en pure Polyethyleen (PE). is enigszins vullend. 5 1 Hardener

Nadere informatie

2K Epoxy Vochtscherm. Product. Volumes. Eigenschappen. Toepassingsgebied

2K Epoxy Vochtscherm. Product. Volumes. Eigenschappen. Toepassingsgebied Product Voorstrijk tegen opstijgend capillair vocht & te hoog restvocht (chape tot 7% - anhydriet tot 5%). Volumes 7 kg Eigenschappen Voor binnen- en buitengebruik Isoleert capillair- en restvocht Verhoogt

Nadere informatie

Van Schoonebeek tot schaliegas. Jan Dirk Jansen Leidse Winterlezing Naturalis, 13 december 2015

Van Schoonebeek tot schaliegas. Jan Dirk Jansen Leidse Winterlezing Naturalis, 13 december 2015 Van Schoonebeek tot schaliegas Jan Dirk Jansen Leidse Winterlezing Naturalis, 13 december 2015 Aardbevingen in Groningen Van Schoonebeek tot schaliegas Jan Dirk Jansen Leidse Winterlezing Naturalis, 13

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

5 Water, het begrip ph

5 Water, het begrip ph 5 Water, het begrip ph 5.1 Water Waterstofchloride is een sterk zuur, het reageert als volgt met water: HCI(g) + H 2 0(I) Cl (aq) + H 3 O + (aq) z b Hierbij reageert water als base. Ammoniak is een zwakke

Nadere informatie

Leghandleiding voor Wecryl 124

Leghandleiding voor Wecryl 124 WestWood Qualität + Erfahrung Leghandleiding voor Wecryl 124 Vochtige en natte ondergrond Grondverf voor vochtige ondergrond Wecryl 124 Innovatieve oplossing voor vochtige ondergrond Wecryl124 is een nieuw

Nadere informatie

Oriënterend onderzoek vloercoating op betonnen vloeren

Oriënterend onderzoek vloercoating op betonnen vloeren Tab 4 Steenachtig Titel Oorspronkelijke titel Auteur Bron Oriënterend onderzoek vloercoating op betonnen vloeren Idem Verf Advies Centrum Intern rapport Inleiding De vloeren van een parkeergarage zijn

Nadere informatie

2 Concentratie in oplossingen

2 Concentratie in oplossingen 2 Concentratie in oplossingen 2.1 Concentratiebegrippen gehalte Er zijn veel manieren om de samenstelling van een mengsel op te geven. De samenstelling van voedingsmiddelen staat op de verpakking vermeld.

Nadere informatie

Bio-based brug Emmen

Bio-based brug Emmen Bio-based brug Emmen Durability van VVVK draagconstructies in een vochtige omgeving VVVK: Vlas Vezel Versterkte Kunststof Ir. P.G.F. Bosman Lectoraat Kunststof Technologie Duurzame brug Dichtheid geen

Nadere informatie

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype.

de weerstandscoëfficiënt van de bochten is nagenoeg onafhankelijk van het slangtype. TNO heeft een onderzoek naar de invloed van een aantal parameters op de wrijvings- en weerstandscoëfficiënten van DEC International -slangen en -bochten uitgevoerd (rapportnummer 90-042/R.24/LIS). De volgende

Nadere informatie

Handschoenen tegen chemische risico s en micro organismen

Handschoenen tegen chemische risico s en micro organismen Handschoenen tegen chemische risico s en micro organismen 1 Algemeen Contact met vaste, vloeibare of gasvormige chemische stoffen zoals o.a. zuren, logen, oliën, vetten, bestrijdingsmiddelen, oplosmiddelen,

Nadere informatie

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008

12.1 Indeling volgens NEN-EN 1008 12 Aanmaakwater 12 Aanmaakwater is een essentiële grondstof voor beton; zonder water geen hydratatie. Het is daarom belangrijk dat het aanmaakwater geen verontreinigingen bevat die: het hydratatieproces

Nadere informatie

VEEL GESTELDE VRAGEN VEEL GESTELDE VRAGEN OVER DOUBLE COAT. pagina 1 van 8. hoofdgroep probleem oplossing

VEEL GESTELDE VRAGEN VEEL GESTELDE VRAGEN OVER DOUBLE COAT. pagina 1 van 8. hoofdgroep probleem oplossing pagina 1 van 8 OVER DOUBLE COAT antislip antislip Hoe verwijder ik eenvoudig een één componenten verfsysteem van een bestaand antislip profiel van een polyester boot? Kan ik Double Coat over een antislip

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Samenstellen dialysevloeistof in de AK 200U S

Hoofdstuk 3 Samenstellen dialysevloeistof in de AK 200U S Hoofdstuk 3 Samenstellen dialysevloeistof in de AK 200U S Dit principe geldt voor de AK100, AK100 Ultra, AK200, AK200 Ultra, AK200S en AK200S Ultra. (Verder AK s genoemd) In de AK200 en AK200S serie is

Nadere informatie

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS

DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS DATASHEET KERAMISCHE GLIJLAGERS NEDERLANDS WAT ELKE ONTWERPER EN ONTWIKKELAAR OVER KERAMISCHE GLIJLAGERS MOET WETEN WAT GLIJLAGERS DOEN In het algemeen draagt het lager een belasting terwijl een draaiende

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1 Pagina 1 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap / onderneming Productbenaming: Plasticrète deel A : P- Cast A02 Gebruik: Diverse industriële toepassingen. Verantwoordelijke

Nadere informatie

Figuur 1 Reductie van de massa te storten specie als functie van het uitgangszandgehalte en resterend zandgehalte.

Figuur 1 Reductie van de massa te storten specie als functie van het uitgangszandgehalte en resterend zandgehalte. Rubriek: Onderzoek Zandscheiding als middel voor depotvolumebesparing Het is duidelijk moeilijker om nieuwe depotruimte te realiseren voor de opslag van baggerspecie. Dit door gebrek aan publieke steun.

Nadere informatie

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Hardmetaal als Kerncompetentie Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een

Nadere informatie

Meer informatie over asfalt, voor- en nadelen kan u raadplegen op onze partnersite:

Meer informatie over asfalt, voor- en nadelen kan u raadplegen op onze partnersite: Wegen, opritten, parkings in asfalt Op volgende pagina een korte samenvatting vanwege het Opzoekingscentrum voor de Wegenbouw aangaande de soorten asfalt, de samenstelling van asfaltverhardingen, de verwerking

Nadere informatie

KEURING KUNSTGRASVELDEN. Uitloging zink in het drainage water en de drainage laag.

KEURING KUNSTGRASVELDEN. Uitloging zink in het drainage water en de drainage laag. KEURING KUNSTGRASVELDEN Uitloging zink in het drainage water en de drainage laag. eindrapport Opdrachtgever / Client RecyBEM B.V. t.a.v. de heer drs. C. van Oostenrijk Postbus 418 2260 AK LEIDSCHENDAM

Nadere informatie

A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2

A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2 Optrekkend vocht: een woud van bestrijdingsmiddelen, -methoden en ervaringen A. Hacquebord 1, B.A. Lubelli 1,2, R.P.J. van Hees 1,2 1 TNO, Delft & 2 MIT, TU Delft Inleiding Metselwerk kan zwaar te lijden

Nadere informatie

PROMAPAINT -SC3 en PROMAPAINT -SC4 Vezelvrije brandwerende verven

PROMAPAINT -SC3 en PROMAPAINT -SC4 Vezelvrije brandwerende verven PROMAPAINT -SC3 en PROMAPAINT -SC4 Vezelvrije brandwerende verven Fire Protection PROMAPAINT -SC3 en PROMAPAINT -SC4 Vezelvrije brandwerende verven Promat International NV is de specialist op het vlak

Nadere informatie

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 2016-05-09 100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 Koos Schenk Alef Schippers smartcrushers.com Inhoud Wat is Slimbreken? Zand en grind, beter dan nieuw Toepassing in betonwaren

Nadere informatie

SAMENVATTING Hoofdstuk 1

SAMENVATTING Hoofdstuk 1 Polyvinylchloride (PVC) is één van de meest toegepaste polymeren. Dit is te danken aan de vrij lage productiekosten en de grote veelzijdigheid. PVC kan toegepast worden in een heel breed scala aan producten,

Nadere informatie

Cement in de grond. Toepassingen. Principes uitvoeringstechieken. Uitvoering. Eigenschappen

Cement in de grond. Toepassingen. Principes uitvoeringstechieken. Uitvoering. Eigenschappen Eigenschappen Uitvoering Cement in de grond Cement kennen we als bindmiddel voor beton, maar minder bekend is de combinatie met grond voor civieltechnische toepassingen. Welke stabilisatietechnieken en

Nadere informatie

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31 Pagina 1 van 5 According to 1907/2006/EC, Article 31 1 Identificatie van de stof/preparaat en de producent/leverancier Product details - Handelsnaam: TORIEL GLUE PO- 186 - Toepassing /omschrijving: B i

Nadere informatie

Oefenopgaven CHEMISCHE INDUSTRIE

Oefenopgaven CHEMISCHE INDUSTRIE Oefenopgaven CEMISCE INDUSTRIE havo OPGAVE 1 Een bereidingswijze van fosfor, P 4, kan men als volgt weergeven: Ca 3 (PO 4 ) 2 + SiO 2 + C P 4 + CO + CaSiO 3 01 Neem bovenstaande reactievergelijking over

Nadere informatie

Afwerking & Uitzicht: Het oppervlak is knoestvrij, egaal van kleur en vertoont een generfde, licht glanzende structuur.

Afwerking & Uitzicht: Het oppervlak is knoestvrij, egaal van kleur en vertoont een generfde, licht glanzende structuur. Product data blad Grondstof: Het materiaal bestaat voor 100% uit gerecycleerde kunststofoverschotten van hoge kwaliteit. In hoofdzaak afkomstig uit de voedings- en verpakkingsindustrie Samenstelling: De

Nadere informatie

Wegen met lange levensduur

Wegen met lange levensduur Water bergen in de weg, hoe kan dat? Waterberging in de weg met het Aquaflow systeem is voor waterberging en voor waterzuivering een goede optie. Is dat civiel technisch ook zo? Ja, want Aquaflow is uitgebreid

Nadere informatie

Waterdichtings en isolatieoplossingen. isolatie. natuurlijkvermiculiet. Minerale isolatie

Waterdichtings en isolatieoplossingen. isolatie. natuurlijkvermiculiet. Minerale isolatie Waterdichtings en isolatieoplossingen isolatie optimaalperliet natuurlijkvermiculiet Minerale isolatie minerale isolatie introductie Introductie MINERALE ISOLATIE NATUURLIJKE OORSPRONG Twee grondstoffen

Nadere informatie

Practicum bodemonderzoek

Practicum bodemonderzoek Practicum bodemonderzoek In het tuinontwerp is de keuze van planten sterk afhankelijk van de bodem waar ze op groeien. Om enig inzicht te verkrijgen in de manieren waarop bodemeigenschappen kunnen worden

Nadere informatie

10 Hulpstoffen en toevoegingen

10 Hulpstoffen en toevoegingen 10 Hulpstoffen en toevoegingen 10.1 Definitie Een hulpstof is een stof die, als regel bij een toevoeging in hoeveelheden gelijk aan of minder dan 5% (m/m) van de cementhoeveelheid, een significante wijziging

Nadere informatie

UITSLUITEND VOOR PROFESSIONEEL GEBRUIK

UITSLUITEND VOOR PROFESSIONEEL GEBRUIK Pagina: 1 van 5 APPLICATIE BLAD 4 1 EP Primer-Surfacer 62 Hardener PLUS Eventueel verdunnen tot 30% met 2K PU Thinner PLUS Spuitopening: 1.6 1.8 mm Spuitdruk: 1.8 2.2 bar inlaatdruk aan het pistool 1 3

Nadere informatie

** Voor de overige producten neemt u best eens even contact met ons op **

** Voor de overige producten neemt u best eens even contact met ons op ** ** Voor de overige producten neemt u best eens even contact met ons op ** eigenschappen 7 T E C 7 - AFDICHTEN - VELIJMEN - MONTEEN MET 1 PODUCT - uniek hechtingsvermogen - hoge UV- en schimmelbestendigheid

Nadere informatie

Beamix Vloervlak Egalisatie 770

Beamix Vloervlak Egalisatie 770 Beamix Vloervlak Egalisatie 770 Slechte ondergrond & Hout TOEPASSING Vezelversterkte gietvloer voor op slechte ondergronden, hout en vloerverwarming. Ideaal op (stabiele) houten (verdiepings)vloeren. Bij

Nadere informatie

CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting

CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Projectbeschrijving... 3 2 De twee methodes... 4 3 Vergelijking... 6 4 Conclusie... 7 Bijlage

Nadere informatie

Scheikundige begrippen

Scheikundige begrippen Scheikundige begrippen Door: Ruby Vreedenburgh, Jesse Bosman, Colana van Klink en Fleur Jansen Scheikunde begrippen 1 Chemische reactie Ruby Vreedenburgh Overal om ons heen vinden er chemische reacties

Nadere informatie

Karakterisering van bronnen van bodemverontreiniging op voormalige gasfabrieksterreinen. Samenvatting. Bron en pluim

Karakterisering van bronnen van bodemverontreiniging op voormalige gasfabrieksterreinen. Samenvatting. Bron en pluim Karakterisering van bronnen van bodemverontreiniging op voormalige gasfabrieksterreinen Samenvatting Bron en pluim Bij de aanpak van bodemverontreiniging moet onderscheid gemaakt worden tussen bronnen

Nadere informatie

io ATerinzagelegging 7906913

io ATerinzagelegging 7906913 Octrooiraad io ATerinzagelegging 7906913 Nederland @ NL @ fj) @ @ Werkwijze en inrichting voor het tot stand brengen van een ionenstroom. Int.CI 3.: H01J37/30, H01L21/425. Aanvrager: Nederlandse Centrale

Nadere informatie

3. Doel: Structureel - Waterdichting / Hydraulische verbetering / Corrosiebescherming / Abrasiebescherrming. 4. Renovatiemodel: A - B - C - D

3. Doel: Structureel - Waterdichting / Hydraulische verbetering / Corrosiebescherming / Abrasiebescherrming. 4. Renovatiemodel: A - B - C - D Nr Leveranciersgegevens Systeemkaart Vlario Catalogus Productnaam 1.Toepassingsgebied: Hemelwater / Stedelijk afvalwater / Huishoudelijk afvalwater / Bedrijfsafvalwater / Gemengd systeem 2. - Familie:

Nadere informatie

Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht

Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht Technische fiche Editie 1, 2012 Identificatie no. 02 07 01 01 003 0 000002 Versie no. 09022012 Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van opstijgend vocht Construction Product Omschrijving

Nadere informatie

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit 73 Bijlage L Indicatieve bepaling effect alternatieven N 377 op luchtkwaliteit Inleiding De provincie Overijssel is voornemens de N 377 Lichtmis Slagharen (verder

Nadere informatie

TECHNISCHE FICHE. SikaTop -121 Surfaçage

TECHNISCHE FICHE. SikaTop -121 Surfaçage TECHNISCHE FICHE HOOGWAARDIG CEMENTGEBONDEN MORTEL VOOR WATERDICHTING, HERSTELLING EN HERPROFILERING PRODUCTOMSCHRIJVING Voorgedoseerde mortel bestaande uit: component A (hars in emulsie) component B (cement

Nadere informatie

Duurzame Verpakkingen. Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!!

Duurzame Verpakkingen. Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!! Duurzame Verpakkingen Drukinkt is een zeer belangrijke component van de totale verpakking!! Druktechnieken en inkten toegepast in verpakkingen OFFSET (VELLEN)OFFSET INKTEN voor absorberende substraten.

Nadere informatie

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam

Humane blootstelling aan vluchtige. IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Humane blootstelling aan vluchtige componenten uit een consumentenproduct Ralf Cornelissen IVAM UvA B.V. Universiteit van Amsterdam Indeling presentatie Achtergrond Doel van het onderzoek Selectie van

Nadere informatie

Zelfs zuiver water geleidt in zeer kleine mate elektrische stroom en dus wijst dit op de aanwezigheid van geladen deeltjes.

Zelfs zuiver water geleidt in zeer kleine mate elektrische stroom en dus wijst dit op de aanwezigheid van geladen deeltjes. Cursus Chemie 4-1 Hoofdstuk 4: CHEMISCH EVENWICHT 1. DE STERKTE VAN ZUREN EN BASEN Als HCl in water opgelost wordt dan bekomen we een oplossing die bijna geen enkele covalente HCl meer bevat. In de reactievergelijking

Nadere informatie

Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren?

Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren? Hoe kunnen we de kwaliteit van onze houtchips verbeteren? 1. Het chippen van het hout: Zorg dat het hout kan voordrogen, leg het hout enkele maanden op een stapel op een plek waar de wind er goed bij

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 6306553 - Bison Poly Max Original Wit Koker 425 g NLFR 12

Inhoudsopgave. 6306553 - Bison Poly Max Original Wit Koker 425 g NLFR 12 Inhoudsopgave 6306530 - Bison Poly Max Original Wit Koker 425 g NL 2 6306534 - Bison Poly Max Original Grijs Koker 425 g NL 4 6306536 - Bison Poly Max Original Bruin Koker 425 g NL 6 6306538 - Bison Poly

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5)

Hoofdstuk 2 Appendix A hoofdstuk 3 hoofdstuk 4 (hoofdstuk 5) Telecommunicatie beheerst steeds sterker de hedendaagse samenleving en kan niet meer worden weggedacht. De hoeveelheid informatie die de wereld rondgestuurd wordt, groeit elke dag. Het intensief gebruik

Nadere informatie

Protection Nederland. Anti Graffiti Coatings Hydrofoberen Glasfolie

Protection Nederland. Anti Graffiti Coatings Hydrofoberen Glasfolie Anti Graffiti Coatings Hydrofoberen Glasfolie ProNed ProNed is gespecialiseerd in het beschermen van oppervlakken tegen invloeden van buitenaf zoals graffiti, weersinvloeden, chloride indringing en krassen

Nadere informatie

inbreng en heeft als gevolg minder scaling (kalkafzetting in de vorm van calciumcarbonaat).

inbreng en heeft als gevolg minder scaling (kalkafzetting in de vorm van calciumcarbonaat). Mest verwerken Dierlijke mest is vaak vloeibaar en bevat onder andere ammoniak en ammoniumzouten. Men kan uit deze drijfmest ammoniumsulfaat maken dat als meststof kan dienen. Omdat de prijs van kunstmest

Nadere informatie

1." "ontstaan! 2. "soorten! 3. "eigenschappen! 4. "verwerkingen! 5. "toepassinge! 6. "gieten!

1. ontstaan! 2. soorten! 3. eigenschappen! 4. verwerkingen! 5. toepassinge! 6. gieten! kunststof! 1. ontstaan! 2. soorten! 3. eigenschappen! 4. verwerkingen! 5. toepassinge! 6. gieten! ontstaan bakeliet! bakeliet (merknaam fenolhars) wordt beschouwd als de eerste kunststof. Bakeliet dankt

Nadere informatie

AUTEUR TECHNISCH DEPARTEMENT

AUTEUR TECHNISCH DEPARTEMENT 1/7 BESCHRIJVING: Watergedragen polyurethaan vrij van broeikasgassen Het product TECNOFOAM G-2040 is een twee componenten systeem (polyol en isocyanaat).bij de verwerking ontstaat er een schuim met een

Nadere informatie

Reinigingsinstructies

Reinigingsinstructies Reinigingsinstructies ROMEX is een producent van industriële vloeren uit kunsthars. Deze zijn in principe eenvoudig te reinigen, maar moeten regelmatig onderhouden worden om hun jarenlange esthetische

Nadere informatie

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering

Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Onderzoek waterkwaliteit en Onderzoek waterkwaliteit en waterzuivering Met behulp van kiezel, grof en fijn zand, actieve kool en wat watten werd het natuurlijk zuiveringssysteem van de bodem nagebootst.

Nadere informatie

TECHNISCHE FICHE. SikaTop -122 FR PRODUCTBESCHRIJVING VOORGEDOSEERDE HYDRAULISCHE MORTEL VOOR BETONHERSTELLING

TECHNISCHE FICHE. SikaTop -122 FR PRODUCTBESCHRIJVING VOORGEDOSEERDE HYDRAULISCHE MORTEL VOOR BETONHERSTELLING TECHNISCHE FICHE VOORGEDOSEERDE HYDRAULISCHE MORTEL VOOR BETONHERSTELLING PRODUCTBESCHRIJVING Voorgedoseerde mortel bestaande uit: component A (hars in emulsie) component B (cement en speciale vulstoffen)

Nadere informatie

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen.

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen. Gevelisolatie Dit verhaal bevat: een korte beschrijving van een aantal voor gevelisolatie belangrijke bouwfysische principes. een uitleg over de berekening van de warmteweerstand uitleg diverse soorten

Nadere informatie

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen

5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren of zwakke basen Opmerking: We gaan ervan uit, dat bij het mengen van oplossingen geen volumecontractie optreedt. Bij verdunde oplossingen is die veronderstelling gerechtvaardigd. 5.4 ph van oplossingen van zwakke zuren

Nadere informatie

Belangrijker nog HS PROTECT EPOX beschermt uw relatie met uw klant!

Belangrijker nog HS PROTECT EPOX beschermt uw relatie met uw klant! H S PRO TECT EPO X is een luchtdrogende coating ter bescherming van gepolierde beton en epoxy. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of borstel. H S PRO TECT EPO X beschermt

Nadere informatie

DR-CV1A-X. Deelreglement Verftechnologie (bindmiddelen) (CV1A)

DR-CV1A-X. Deelreglement Verftechnologie (bindmiddelen) (CV1A) DR-CV1A-X Deelreglement Verftechnologie (bindmiddelen) (CV1A) Uitgave: augustus 2006 DR-CV1A 2 1 Algemeen Naam : Elsevier Opleidingen Adres : Zwijndrecht Aard : deeltijd, mondeling onderwijs Naast dit

Nadere informatie

Tentamenopgave A. Geachte mevrouw, heer,

Tentamenopgave A. Geachte mevrouw, heer, Tentamenopgave A Geachte mevrouw, heer, 4 Ons bedrijf levert chemicaliën, bezit transportondernemingen en doet onderzoek. Wij hebben op het gebied van het verwerken van ijzererts vindingen gedaan en willen

Nadere informatie

Aanvullende analyse stabiliteit gestorte specie in het kader van Flexibel Storten

Aanvullende analyse stabiliteit gestorte specie in het kader van Flexibel Storten MEMO datum 18-3-211 van Ir Yves Plancke yves.plancke@mow.vlaanderen.be Ir. Marco Schrijver marco.schrijver@rws.nl titel Aanvullende analyse stabiliteit gestorte specie in het kader van Flexibel Storten

Nadere informatie

INFOFICHE EB002 WITTE VLEKKEN OP BESTRATINGSPRODUCTEN

INFOFICHE EB002 WITTE VLEKKEN OP BESTRATINGSPRODUCTEN EBEMA NV Dijkstraat 3 Oostmalsesteenweg 204 B-3690 Zutendaal B -2310 Rijkevorsel T +32(0)89 61 00 11 T +32(0)3 312 08 47 F +32(0)89 61 31 43 F +32(0)3 311 77 00 www.ebema.com www.stone-style.com www.megategels.com

Nadere informatie

Acrylprimer en verzegelingslaag voor minerale ondergronden

Acrylprimer en verzegelingslaag voor minerale ondergronden Technische fiche Editie 2, 2008 Identificatie no. 02 08 03 04 005 0 000018 Versie no. 28052008 Acrylprimer en verzegelingslaag voor minerale ondergronden Product Omschrijving Sika Level-01 Primer is een

Nadere informatie

Overzicht slijtage mechanismen

Overzicht slijtage mechanismen Overzicht slijtage mechanismen 89 e bijeenkomst Fractografie Falen of Presteren Slijtage/Tribologie E.W. Schuring ECN-Engineering & Services MTC Tel 0224 56 48 77 schuring@ecn.nl www.ecn.nl Inhoud Wat

Nadere informatie

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE CONCENTRATE

PRODUCT SPECIFICATIE GLYCOCARE CONCENTRATE Eigenschappen GlycoCare Concentrate koelvloeistof voor motoren is gebaseerd op ethyleenglycol. Het bevat een hybride mengsel van corrosie- inhibitoren met zouten op basis van organische zuren en silikaten.

Nadere informatie

attest-met-productcertificaat Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5

attest-met-productcertificaat Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5 KOMO attest-met-productcertificaat Nummer K24174/02 Vervangt K24174/01 Uitgegeven 2006-09-01 d.d. 2004-01-01 Geldig tot Onbepaald Pagina 1 van 5 Betonwarenindustrie Dautzenberg B.V. VERKLARING VAN KIWA

Nadere informatie

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Conclusies Door middel van het uitgevoerde bodemonderzoek is inzicht verkregen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse

Nadere informatie

constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of borstel.

constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of borstel. HS PROTECT SANI is een luchtdrogende coating ter bescherming van uw sanitair tijdens constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19049 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Lindenburg, Petrus Wilhelmus Title: New electromigration-driven enrichment techniques

Nadere informatie

SUPERFLEX ULTRA WHITE - GREY NAADLOOS VLOEIBAAR EN ALIFATISCH POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE

SUPERFLEX ULTRA WHITE - GREY NAADLOOS VLOEIBAAR EN ALIFATISCH POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE SUPERFLEX ULTRA WHITE - GREY NAADLOOS VLOEIBAAR EN ALIFATISCH POLYURETHAAN MEMBRAAM VOOR WATERAFDICHTING EN PROTECTIE Superflex Ultra is een 1 component polyurethaan die hard word met de luchtvochtigheid.

Nadere informatie

Asfalt voor zwaar belaste verhardingen. Eric Van den Kerkhof Johan Trigallez Colas Belgium

Asfalt voor zwaar belaste verhardingen. Eric Van den Kerkhof Johan Trigallez Colas Belgium Asfalt voor zwaar belaste verhardingen Eric Van den Kerkhof Johan Trigallez Colas Belgium Asfalt voor zwaar belaste verhardingen Inleiding Soorten spoorvorming in asfalt Oplossingen voor KWS-verhardingen

Nadere informatie

De moderne oplossing voor energiezuinig bouwen www.pratley.eu

De moderne oplossing voor energiezuinig bouwen www.pratley.eu PRATLIPERL De moderne oplossing voor energiezuinig bouwen www.pratley.eu Afb. 1. Pratliperl werking 20mm Pratliperl geeft dezelfde warmte-isolatie als twee lagen bakstenen 20mm Pratliperl geeft dezelfde

Nadere informatie

1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M²

1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M² 1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M² Voor horizontale en verticale vlakken, alle soorten dekvloeren, beton, anhydriet, gips, betonblokken, hout, tegels of aardewerk. PRIMER MORTEL PIGMENT IMPREGNEER SEALER 1 liter

Nadere informatie

1069 PowerSpray. Product. Volumes. Eigenschappen

1069 PowerSpray. Product. Volumes. Eigenschappen Product Universele contactlijm op basis van synthetische rubbers en harsen in een draagbare canister voor het onmiddellijk verspuiten zonder spuitinstallatie.ontdek de Rectavit 1069 PowerSpray dankzij

Nadere informatie

De waterconstante en de ph

De waterconstante en de ph EVENWICHTEN BIJ PROTOLYSEREACTIES De waterconstante en de ph Water is een amfotere stof, dat wil zeggen dat het zowel zure als basische eigenschappen heeft. In zuiver water treedt daarom een reactie van

Nadere informatie

Glasvezel producten. Versie 1.0 Herzieningsdatum 21.10.2015 Printdatum 21.10.2015

Glasvezel producten. Versie 1.0 Herzieningsdatum 21.10.2015 Printdatum 21.10.2015 PARAGRAAF 0. ALGEMENE INFORMATIE Deze producten zijn items die vallen onder artikel 3.3 van verordening (EG) nr. 1907/2006 (REACH). Ze bevatten geen bestanddelen die vrijkomen onder normale of redelijkerwijs

Nadere informatie

Infiltratieonderzoek autobedrijf Van den Brink Rosendaalsestraat 437-441

Infiltratieonderzoek autobedrijf Van den Brink Rosendaalsestraat 437-441 Notitie Contactpersoon Wietske Terpstra Datum 25 oktober 2011 Kenmerk N001-4817394TER-mfv-V01-NL Infiltratieonderzoek autobedrijf Van den Brink Rosendaalsestraat 437-441 1 Inleiding Autobedrijf Van den

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform EU No. 1907/2006 (REACH), Annex II. Demula BV 20

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Conform EU No. 1907/2006 (REACH), Annex II. Demula BV 20 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET MENGSEL EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING 1.1 Productcode Chemische naam/synoniemen : - REACH registratienummer : - CAS Nr. : - EINICS Nr. : - Index-nummer (Bijlage

Nadere informatie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie Rolith Chemicals Bestaat sinds 1977 Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad Waarom Rolith producten! Producten ontwikkeld i.s.m. baksteenindustrie (al sinds 1988!) Alle producten

Nadere informatie

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem Ongelijke waterafgiftes door leidingvernauwingen en/of verstopte druppelaars of sproei-installatie zijn een doorn in het oog van een kweker. Ongelijke bewatering verstoort

Nadere informatie

Materialen. Introductie over Metaal:

Materialen. Introductie over Metaal: Introductie over Metaal: Wat is metaal Winning Structuur Eigenschappen Soorten metaal Methoden van bewerken Methoden van behandelen Metaalproducten Voordelen/nadelen Zuivere metalen IJzer Aluminium Koper

Nadere informatie

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011. Branden worden volgens NEN-EN 2 in de volgende klassen onderverdeeld:

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011. Branden worden volgens NEN-EN 2 in de volgende klassen onderverdeeld: Hoofdstuk 9 - Kleine blusmiddelen Inleiding Ieder bedrijf moet beschikken over middelen waarmee het zelf bij een beginnende brand de brandbestrijding ter hand kan nemen. Deze middelen worden kleine blusmiddelen

Nadere informatie