Measures against damp

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Measures against damp"

Transcriptie

1 Vochtwerende maatregelen UDC Dampproofìng Measures against damp RVblad 01-7 Maatregelen tegen optrekkend vocht Measures against rising damp Ir. P. K. van der Schuit Maatregelen tegen optrekkend vocht Optrekkend vocht komt gelukkig minder voor dan men vaak aanneemt, maar helaas toch ook weer vaker dan men denkt. Daarom worden in dit artikel een reeks maatregelen tegen optrekkend vocht onder de loupe genomen. Theoretische achtergronden, beïnvloedende factoren en de belangrijkste kenmerken worden besproken in relatie tot andere vormen van vochtoverlast. Daarnaast komen de kenmerken en toepassingsgebieden van methoden van de bestrijding van optrekkend vocht aan de orde. Omdat het nemen van maatregelen, zonder de oorzaken te hebben vastgesteld, weinig zinvol is, passeren ook een aantal meetmethoden voor het vaststellen van optrekkend vocht de revue. Inleiding Veel Nederlandse gebouwen ondervinden op een of andere manier de gevolgen van vochtoverlast. Vaak wordt dit niet opgemerkt of aanvaardt men dit als een normaal verschijnsel. Men is dan zo vertrouwd met vocht in welke vorm dan ook dat men eenvoudig vergeet er aandacht aan te schenken. Soms is dat al bij het ontwerpen op de tekentafel het geval. Een voorbeeld daarvan vormt tegenwoordig het veelvuldig gebruik van rollagen, vlechtwerk en dergelijke in de woningbouw om de eentonigheid te doorbreken. Na een regenperiode ziet men in de nieuwbouw opvallend veel vochtplekken als vergeten is deze regenvangende delen doeltreffend te beschermen. Ook ontstaan problemen bij het na-isoleren als de spouw met isolatiemateriaal wordt gevuld. De functie van de spouw als barrière tegen water- 1. Optrekkend vocht ; zichtbaar tot de eerste natuursteenband aan het Armamentarium te Dilft (foto RDMZ, februari 1965). transport naar binnen wordt immers teniet gedaan. Het isolatiemateriaal verhindert het afstromen van water op de binnenzijde van het buitenspouwblad, waardoor de muren langer nat blijven. Aanvankelijk onschadelijke bruggen van valspecie en dergelijke veranderen door na-isolatie in permanente aanvoerleidingen van vocht, met alle gevolgen van dien. Zo zijn er nog veel meer problemen op te sommen, zoals oppervlaktecondensatie, loszittend behang, rottend hout en algengroei tussen stopverfranden. Te eenzijdig wordt met name ook bij voorlichting door erkende bouwinstanties de nadruk gelegd op symptoombestrijding, waarbij de oorzaak onvoldoende wordt onderkend, laat staan wordt verholpen. Dit kan de problemen in steeds grotere omvang doen toenemen, waardoor in de toekomst noodzakelijke maatregelen ook in omvang toenemen, moeilijker uitvoerbaar worden en onevenredig veel gaan kosten. Oorzaken Oorzaken van vochtproblemen zijn dus niet die verschijnselen die de directe aanleiding vormen van de problemen. Als men bij optrekkend vocht de oorzaak niet wegneemt, herhaalt het probleem zich na verloop van tijd en wordt men later toch weer met de kostbare gevolgen van het alsnog wegnemen van de oorzaken geconfronteerd. Dat klinkt logisch, maar is het niet getuige de vaak gehoorde opmerking dat men dan maar niet de spouw moet na-isoleren. Naast fouten in ontwerp en uitvoering zijn de belangrijkste oorzaken van vochtproblemen: - achterstallig onderhoud; - intrekkend regenwater; - optrekkend vocht ; - condensvorming. Bij achterstallig onderhoud kunnen relatief kleine oorzaken als lekke goten en niet goed werkende afvoeren grote gevolgen hebben. Wanneer men op zulk onderhoud bezuinigt, krijgt men op langere termijn de rekening gepresenteerd. Het in de constructie intrekkend regenwater vormt een onderschat probleem, waar een apart artikel aan gewijd wordt. Hier wordt volstaan met het noemen van de redenen die indertijd tot de spouwmuurconstructie hebben RDMZRV 1986/4-21

2 RVblad 01-2 geleid: massief metselwerk bleek niet voldoende waterdicht, zelfs niet na behandelingen met lijnolie, waterglas, bitumen, pleisterwerk en ga zo maar door. De beide bovenste oorzaken zullen doorgaans de meeste vochtproblemen veroorzaken. Optrekkend vocht wordt te pas en vooral te onpas als argument gebruikt om allerlei problemen min of meer achteloos te verklaren. Het optrekkend vocht kan veel schade veroorzaken aan pleisterwerk, metselwerk, hout en dergelijke. Er zijn echter ook andere mogelijke oorzaken van schade aan te wijzen als ontwerpen uitvoeringsfouten. Juist omdat optrekkend vocht een probleem is dat grote deskundigheid op het gebied vereist, worden schadegevallen vaak ten onrechte hieraan toegeschreven. Dit om bijvoorbeeld niet voor de kosten van het verhelpen aansprakelijk te worden gesteld. Zo kan bij nader onderzoek blijken, dat schade langs een strook boven de begane-grondvloer toch aan condensvorming is te wijten en niet aan optrekkend vocht. Alleen het schadebeeld doet in eerste instantie aan een andere oorzaak denken. Of men met optrekkend vocht te maken heeft of niet, kan in principe alleen met behulp van vochtmetingen worden vastgesteld. Vochtmetingen Hoewel vochtmetingen dus noodzakelijk zijn, kunnen ze een bron van misverstanden en zelfs misbruik vormen. Het vochtgehalte kan direct of indirect worden vastgesteld. Bij de indirecte methode meet men iets anders dan het vochtgehalte, bijvoorbeeld de electrische weerstand, de di-electrische constante of de thermische geleidbaarheid. Door de relatie tussen deze grootheden en het vochtgehalte te bepalen kan men met behulp van tabellen of een in het meetapparaat ingebouwde vertaler het vochtgehalte vaststellen. Bij de directe methode wordt in het laboratorium het gewicht voor en na droging 2. De invloed van regenwater nog steeds onderschat, ook bq nieuwbouw. bepaald. Het verschil in gewicht komt overeen met het oorspronkelijk aanwezige water in het natte monster. Kenmerken De directe methode is betrouwbaar als men veel aandacht besteedt aan het transport en de verpakking I van de monsters naar het laboratorium, omdat onderweg het vocht niet mag verdampen. Ook aan de wijze van verzamelen van een hoeveelheid te onderzoeken materiaal moet de nodige aandacht besteed worden. Meestal boort men een gat in de muur waaruit men, het liefst met behulp van een holle beitel, materiaal aan het eind van het boorgat verzamelt. Dit om vermenging van boorgruis van andere plaatsen tegen te gaan en de invloed van de warmteontwikkeling van het boren te beperken. De methode is niet de snelste en goedkoopste en bovendien destructief. De electrische weerstand van een materiaal neemt doorgaans af wanneer zich daarin vocht bevindt. Van hout dat niet is verontreinigd kan op eenvoudige wijze het vochtgehalte bepaald worden door twee scherpe meetnaalden met een onderling gelijke afstand in het hout te steken, waarbij steeds weer een gelijk spanningsverschil wordt aangebracht. Omdat steenachtige materialen een andere structuur en andere eigenschappen bezitten, zou men het meetapparaat hierop moeten aanpassen. Dit heeft weinig zin omdat schadelijke zouten, die zich vaak op vochtige muren afzetten en voor het overgrote deel verantwoordelijk zijn voor de geconstateerde schade, óók de 3. Tot zadelhoogte optrekkend grondvocht of vochtoverlast door de uit de gevel stekende baksteenplint.

3 RVblad Principe van de meetmethode met behulp van di-electrische constante. electrische weerstand verlagen. Daarnaast meet men slechts oppervlakkig, terwijl met name bij optrekkend vocht de muren in de kern het vochtigst zijn. Deze methode is dus voor steenachtige materialen niet alleen onbruikbaar maar zelfs gevaarlijk door de onjuiste conclusies. Toch wordt deze fout nog dagelijks gemaakt. Een andere methode waarbij bepaalde veranderingen in electrische eigenschappen worden gemeten, is die waarbij de di-electrische constante wordt bepaald. Sterk vereenvoudigd komt de methode er op neer, dat in een vochtige muur de veldlijnen net als bij magneten dichter bij elkaar lopen; een maat voor de capaciteit dus afb. 4. Deze methode verdient veruit de voorkeur boven de hiervoor genoemde methoden, met dien verstande dat ook hier alleen het vochtgehalte nabij het oppervlak gemeten wordt. Voor het meten ten behoeve van een watergevoelige oppervlaktebehandeling is deze methode zeer geschikt. Voor het stellen van de diagnose ten behoeve van optrekkend vocht mogen de meetresultaten slechts als een indicatie worden gebruikt. Met behulp van de bepaling van de thermische geleidbaarheid zijn ook op indirecte wijze vochtmetingen mogelijk. IBBC-TNO heeft 5. DeIBBC-UVOmeetsonde: bepaling van vochtgehalten via de thermischegeleidbaarheid. 6. Meetresultaten met behulp van de sondemethode. De effecten van een regenbui op de 7de meetdag z$r voor een steensmuur grafisch weergegeven op de 12de en 32ste meetdag. indertijd dit principe gebruikt om verschillende plaatsen en verschileen meetopstelling te maken, lende diepten gelijktijdig grafisch waarbij doorlopend metingen worden weergegeven afb. 6. Het is mogelijk zijn als die wenselijk zijn. duidelijk dat men op deze wijze De meetsonde afb. 5 is zo opge- een overstelpende hoeveelheid bouwd, dat men op verschillende gegevens krijgt. Samen met de diepten het vochtgehalte tegelijker- benodigde apparatuur wordt tijd kan meten. Door middel van hiermee tegelijk de sterkte en de automatisch registrerende recor- zwakte van de meetmethode ders kan zo het vochtverloop op aangegeven. De sterkte ervan is de RDMZRV1986/4-22

4 RVblad 01-4 grote hoeveelheid betrouwbare gegevens die men verkrijgt. De zwakte is de hoge kosten door de arbeidsintensieve verwerking van de vele gegevens. Sinds kort blijkt IBBC-TNO in staat te zijn de kosten door middel van automatisering aanzienlijk te drukken. Door de voor dit werk toereikende nauwkeurigheid van de calciumcarbide methode wordt hiervan steeds meer gebruikt gemaakt. Hoewel de relatief eenvoudige bedieningswijze en de snelheid waarmee men de gewenste gegevens kan verkrijgen natuurlijk ook een belangrijk voordeel inhoudt. De werking is als volgt: calciumcarbide (Ca&) is een stof die heftig kan reageren met water volgens de volgende formule CaC, + 2H,O+C,H, + Ca(OH),. Afhankelijk van de aanwezige hoeveelheid water ontwikkelt zich dus meer of minder acetyleengas. Wanneer dit plaatsvindt in een afgesloten tank waarop zich een manometer bevindt, dan kan men door het aflezen van de toename van de druk in het tankje met behulp van een tabel terugrekenen hoeveel vocht er in het afgewogen monster steengruis aanwezig was. Het is duidelijk dat de calciumcarbide eerst na het afsluiten van het tankje met het vochtige gruis in aanraking mag komen. Dit geschiedt onder meer door gebruik te maken van een glazen ampul die eerst na het schudden met een stalen kogel breekt. Een methode die nog niet voor toepassing op vertikaal metselwerk gereed is, berust op het gebruik van een radioactieve bron (Americium 241 Beryllium) die neutronen straalt. De waterstof-atomen in water bepalen de intensiteit van de meting: hoe meer water, hoe groter de respons. Wellicht is deze methode in de nabije toekomst ook voor ons doel inzetbaar. Tot slot worden over het meten nog enkele opmerkingen gemaakt: - Het nut van het meten van vochtgehalten is niet alleen beperkt tot dat van de diagnose; ook beschikt men op deze wijze over een instrument waarmee men 7. Een defecte riolering kan het optrekken van vocht verergeren. de werking van vochtwerende bepalen of en welke schadelijke maatregelen tegen optrekkend verwerende zouten voorkomen vocht kan controleren. zoals de in water oplosbare In dit geval zal men dezelfde sulfaten, nitraten, carbonaten en monsterplaatsen opnieuw moeten chloriden van natrium, kalium, gebruiken. Hiertoe is het noodzake- magnesium, calcium en ammonilijk dat deze gaten bijvoorbeeld urn. Ook kan men de hoeveelheid met PUR-schuim steeds worden en plaats daarvan bepalen. volgespoten. - Een andere methode om de - Wanneer men de plaats van de stromingsrichting van vocht in monstername handig kiest, muren te bepalen, is in ontwikkevereenvoudigt men het stellen van ling. Met behulp van geïnjecteerde de diagnose. Voorbeeld: constateert gebouw-vreemde in water oplosbamen dat de buitenmuren nat zijn re zouten zou men de verplaatsing en de binnenmuren en kolommen ervan onder invloed van vocht droog, dan mag men, indien de kunnen traceren. Hiertoe is het overige omstandigheden gelijk noodzakelijk, periodiek chemische zijn, concluderen dat eventueel analyses te laten verrichten op voorkomend optrekkend vocht niet telkens dezelfde monsterplaatsen. door een natuurlijke hoge grondwaterstand wordt veroorzaakt maar Diagnose: optrekkend vocht bijvoorbeeld door een lekke Na het rangschikken, vergelijken riolering afb. 7. en combineren van de meetresul- - Als er toch metingen worden taten gecombineerd met andere uitgevoerd, is het nuttig tevens te van belang zijnde gegevens als

5 RVblad 01-5 materiaaleigenschappen, kan men tot de conclusie komen dat men te maken heeft

6 kan verplaatsen. Voordeel van de methode: - het resultaat is redelijkerwijs zeker. Nadelen van de methode:

7 vaten

8 RVblad 01-8

9 inwendige moeten doordringen: er moeten niet te veel doorgaande grote kanalen aanwezig zijn, omdat

10 middel van vochtmetingen is dan ook noodzakelijk. Waterglas, bitumineuze producten, epoxyharsen, enzovoort komen niet

11 bruik siliconenharsen worden genoemd.

12 Overige systemen Er resteren nog drie groepen, die om verschillende redenen niet gemakkelijk bij eerder genoemde systemen zijn in te delen. Combinaties Het is duidelijk dat alle genoemde systemen met elkaar gecombineerd kunnen worden. Er zijn veel combinaties mogelijk. Omdat er tot nu toe geen systemen van deze categorie op de markt zijn die er uitspringen, wordt hier kortheidshalve aan voorbijgegaan. Dit wil niet zeggen, dat er op deze manier geen goede resultaten te verwezenlijken zijn. Bovendien kunnen de van geval tot geval variërende omstandigheden de toepassing van bepaalde systemen al dan niet onmogelijk maken. 19. Verticale doorsnede over een muur met het Knapensysteem. 20. Voorbeeld van een Knapensysteemtoepassing naar het patent van A. Knapen uit Knapensyphons e.d. Knapensyphons zijn handige variaties op het boorgaten-thema. Met behulp van het perforeren van een muur met boorgaten zou men de verdamping van water kunnen bevorderen en optrekkend vocht kunnen elimineren. Omdat men boorgaten niet kan verkopen, heeft men aardewerk pijpjes, speciaal aerodynamisch gevormde bakstenen en zelfs plastic pijpjes verzonnen. In feite verkoopt men dus verpakte lucht, afb. 29 en 20. Hoewel er officiële verslagen van wetenschappelijke onderzoeken zijn, waarin aangegeven wordt dat aangetoonde verbeteringen in de vochthuishouding niet aan knapensyphons toegeschreven mogen worden, blijkt men toch nog steeds deze, soms zelfs schadelijke, methode toe te passen. Schadelijk, omdat door het verlagen van de temperatuur van de muur eerder inwendige condensatie kan optreden. Schadelijk ook omdat er een verhoogde kans op zoutafzetting bestaat. De beweerde drogende werking zou op het volgende principe gebaseerd zijn: wanneer water verdampt is daar energie voor nodig. Doordat deze energie aan de omgeving wordt onttrokken daalt de temperatuur van het metselwerk ter plaatse. Hierdoor wordt vochtige lucht zwaarder en vertoont de neiging te gaan dalen. Men beweert nu dat er hierdoor RVblad een circulatie in de syphons ontstaat, waardoor steeds droge (warmere) lucht in de omhoog gerichte syphons opstijgt en vochtige lucht ontwijkt (daalt). Volgens dit principe kunnen, extreem gesteld, huisvrouwen in het vervolg hun wasgoed in de wasautomaat achterlaten waarna het met een geopende deur droogt. Waslijnen zijn overbodig geworden. De praktijk echter leert ons dat er veel droge lucht moet worden afgevoerd, wil er droging plaatsvinden. Het is óók niet voldoende de muren over de gehele dikte te doorboren, omdat de benodigde hoeveelheid drogende lucht er dan met stormachtige snelheden doorgespoeld moet worden. Daarnaast moet men zich realiseren dat de afgevoerde hoeveelheid vocht door de capillaire werking van de muur zelf weer wordt aangevuld en dat er daardoor een vergrote zoutaanvoer, en dus zoutafzetting, bij het verdampingsvlak plaatsvindt. Het is duidelijk dat we hier weer te maken hebben met een symptomatische aanpak: men negeert de oorzaken van het probleem, neemt deze dus niet weg, maar men dweilt met de kraan open. Hoewel deze constatering al voldoende is om afkeuren van de methode te argumenteren, moet er wellicht ten overvloede nog op gewezen worden, dat de fysische verklaring van de drogende werking ook aan alle kanten rammelt. Zo is het bijvoorbeeld onzin te beweren dat koudere lucht die zou dalen in het kanaaltje, daarmee de droging zou bevorderen. Onzin omdat de aangevoerde lucht al vocht bezat, de afgekoelde lucht minder vocht kan bevatten en dat dus afgekoelde lucht minder vocht kan opnemen. Wanneer men deze redenering doorzet, dan kan men met evenveel recht stellen, dat juist deze knapensyphons het vochtgehalte van de muur door condensatie kunnen vergroten, immers warmere lucht die opstijgt in het kanaaltje komt in aanraking met een kouder oppervlak (hetgeen bij

13 dikkere muren zeker geen uitzonderingsgeval is) waarop vervolgens condensvorming plaats

14 Literatuur E. Tammes

15 UDC Dampproofing RVblad 02-1 Schimmels op wanden, vloeren en plafonds Fungi

16 R Vblad OZ-2 I Spermathophyta (zaaddragende planten I planten Pteridophyta Bryophyta thallophyta (bijv. varens) Bijvmossen) Mycetes (fungi Eumycota of schimmel) Lichens (Lichenen) / Myxomycota (truc Fungi) (slijmzwammen) I I I Chytridio Oomyceten Ascomyceten myceten (zakjes- ZWXXIltXl) 1. Plaats van schimmels binnen hetplantenrijk. De meest voorkomende groepen in woningen zijn gearceerd aangegeven. Onder de basiodiomyceten worden de houtaantastende schimmels gevonden. De meest bekende zijn de huis en kelderzwam. De deuteromyceten omvatten de meeste oppervlakteschimmels, zoals aspergillus-, penicillium- en cladosporiumsoorten. schimmelsoorten bekend. Regelmatig worden hieraan nog nieuwe soorten toegevoegd. De meest bekende schimmels zijn de paddestoelen, behorende tot de steeltjesof zakjeszwammen. De voor de bouwpraktijk relevante schimmels 2. Microscopische opname van een aspergillussoort. Algea wl~~) kunnen worden onderscheiden in houtaantastende schimmels of zwammen (de bekende huis- en kelderzwam) en schimmels die op, in en onder het behang, de verf of het pleisterwerk groeien. Deze laatste categorie, vaak met 3. Microscopische opname van een penicilliumsoort. I I oppervlakteschimmels aangeduid, wordt hier behandeld. De groei van de meeste schimmelculturen begint bij de schimmelspore, een ééncellige reproduktieve eenheid, of bij een levensvatbaar deel van een oudere schimmelplant. Schimmelsporen zijn gewoonlijk in enorme hoeveelheden in de lucht aanwezig en kunnen op het oppervlak van bouwconstructies terecht komen. Als ter plaatse gunstige omstandigheden heersen, kan de schimmelcel ontkiemen. Het grootste deel van de schimmel ligt op het oppervlak van de constructie en verzorgt de opname van voedingsstoffen. Daarnaast is de schimmel ook in staat sommige ondergronden te penetreren. Zo is het bekend dat houten constructiedelen tot diep onder het oppervlak door schimmels kunnen worden aangetast. In afb. 2 en 3 zijn voorbeelden gegeven van twee veel voorkomende schimmels in het binnenmilieu. De sporen worden verspreid door de normale luchtbeweging in woningen. Verder verspreiden schimmels zich omdat zij door andere micro-organismen, zoals mijten, worden geconsumeerd. Deze beestjes bewegen zich aan het oppervlak van bouwconstructies en verplaatsen op deze wijze schimmelsporen (die niet worden verteerd) met hun uitwerpselen. De sporendragers en een deel van het mycelium groeien vaak van het oppervlak af, de lucht in. Hierdoor ontstaat de karakteristieke donsachtige structuur. De sporen veroorzaken de soms zelfs zeer felle kleuren van schimmels. Een verkleuring van het oppervlak wordt verder veroorzaakt door stoffen die de schimmels in hun omgeving afscheiden. Een verkleurend effect is tot op enige diepte onder het oppervlak mogelijk. Het verwijderen van de verkleuring vereist (gedeeltelijke) verwijdering van de afwerking of eerste oppervlaktelaag, hetgeen voor monumenten niet zonder historisch onderzoek mag geschieden.

17 UDC RVblad 02-3 Schimmel Minimum relatieve luchtvochtigheid [%] Eurotium herbariorium 72 Eurotium amstelodami

18 - aanwezigheid besmettingsbron, - voldoende aanvoer van zuurstof, - comfortabele temperatuur

19 UDC temperatuurtraject handhaven. Sommige schimmels zijn in staat beneden het vriespunt te overleven, ofschoon

20 Veel experimenteel werk is uitgevoerd

21 UDC RVblad 02-7 Gemiddelde biomassa en aantallen organismen in 1 gram huisstof Organismen Voorkomen in aantallen Biomassa in pg Bacteriën Schimmels Algen Mijten Insecten bij mogelijke gezondheidseffecten. Hierbij is vooral te denken aan problemen met de ademhalingsorganen (cara: is chronische astmatische en respiratieve aandoeningen), reumatische klachten en huidallergieën (zoals eczeem). De oorzaak van gezondheidsproblemen kan vaak worden gezocht in het micromilieu aan het oppervlak van bouwconstructies. Huisstof biedt een comfortabele omgeving voor de groei van een grote verscheidenheid aan microorganismen. Hiertoe behoren niet alleen schimmels, maar ook huisstofmijten afb. 5, stofluizen afb. 6 en andere insekten. Om enig idee te krijgen van hoeveelheden is in tabel 4 de in één gram huisstof te verwachten populatie aan microorganismen weergegeven. Uit een beperkt onderzoek zijn schattingen geëxtrapoleerd op grond waarvan in 1,5 miljoen van de in totaal 5,l miljoen wooneenheden van de woonvoorraad in Nederland een schadelijke concentratie mijtenprodukten zouden moeten vertonen. Tabel 4. Samenstelling huisstof. 5. De huisstofmijt (< 1 mm) is een algemene gast in bedden, meubilair en tapijt van Nederlandse woningen. 6. Mcroscopische opname van een stofluis. Stofluizen kunnen in staat zijn om schimmels aan het oppervlak af te grazen. V Door de produktie van uitwerpselen met allergie opwekkende stoffen is met name de huisstofmijt is een grote boosdoener [4, 71. Schimmels zijn hiervoor minder verantwoordelijk. Naar schatting 10 tot 30% van de allergenen is afkomstig van de huisstofmijt [4]. De huisstofmijt stelt veel minder strenge eisen aan de beschikbaarheid van water dan schimmels. Hierdoor zijn gezondheidsproblemen veel eerder te verwachten dan esthetische problemen. Naar schatting 10% van de Neder- RDMZ RV 1992/29-23

22 RVblad 02-8 landse bevolking

23 UDC sommige publikaties wordt de f-waarde de temperatuurfactor genoemd; ook wordt in plaats van f soms

24 branche veel gebruikte middelen zijn: chlooramine-t, isocyanuraat

25 UDC Literatuur [1] O.C.G. Adan, Fungal defacement of building constructions, TJVO Bouw, rapport B , (1990). [2] Kwalitatieve Woning Registratie, Ministerie

26 Summary This publication deals with the problem of mould in dwellings. In general these problems

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2

SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 SECAUGEL INJECT 2 INJECTIEGEL TEGEN OPSTIJGEND VOCHT WTCB-RAPPORT DE 622X748-2 Hoogwaardig injectieproduct voor de behandeling van opstijgend vocht in muren Enkel te gebruiken na raadpleging van onze technische

Nadere informatie

Injecteren tegen opstijgend vocht

Injecteren tegen opstijgend vocht Injecteren tegen opstijgend vocht Basisprincipes Capillair opstijgend grondvocht = vocht dat uit de bodem langs deporiën in de muur opstijgt Dit kan enkel bij een ideale poriëndiameter (zoals bvb in baksteen).

Nadere informatie

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding

OPSTIJGEND VOCHT. Rewah nv. Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding OPSTIJGEND VOCHT Rewah nv Sinds 1985 uw specialist in de ontwikkeling van producten voor vochtbestrijding Diagnose: opstijgend vocht! - Vlekvorming - Geurhinder - Vochtig pleisterwerk - Schimmels - Zoutuitbloeiingen

Nadere informatie

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen :

TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN. Er kan een onderscheid gemaakt worden tussen : TECHNISCHE INGREPEN TEGEN VOCHT ONDERAAN DE MUREN Ongeacht de aard van de ingreep en zijn doeltreffendheid vergt het drogen van muren vrij veel tijd. Zo bijvoorbeeld bevat een muur met een dikte van 40

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een silicone pistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. Nummer 25

Vocht & Ventilatie. Nummer 25 Nummer 25 Art.nr. 912697 In deze KlusZo Vocht & Ventilatie Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden en waarom u moet ventileren. In deze

Nadere informatie

Zinvol meten: wat en waarom kanttekeningen bij de praktijk. C.A.M. Snepvangers Athene Noctua Binnenmilieuadvies

Zinvol meten: wat en waarom kanttekeningen bij de praktijk. C.A.M. Snepvangers Athene Noctua Binnenmilieuadvies Zinvol meten: wat en waarom kanttekeningen bij de praktijk C.A.M. Snepvangers Athene Noctua Binnenmilieuadvies Inhoud Samenvatting/conclusie Schrikbeeld: opnieuw problemen Visie op de adviespraktijk Handvaten

Nadere informatie

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697

Vocht & Ventilatie. 10000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 13-05-2003 14:46 Pagina 1. Nummer 25 Art.nr. 912697 0000560_KlusZo_25_Vocht/Ventil 3-05-2003 4:46 Pagina Nummer 25 Art.nr. 92697 In deze KlusZo Vocht & Folder beschrijven we stapsgewijs waar u rekening mee moet houden als u vocht in uw huis gaat bestrijden

Nadere informatie

Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74

Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74 Productnaam: Artikelnr: 21009 RC DRYGEL 74 GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN Beschrijving RC

Nadere informatie

Naisoleren woning. Bouwfysisch Ontwerpen2. Opdracht 2.2 16-12-2008

Naisoleren woning. Bouwfysisch Ontwerpen2. Opdracht 2.2 16-12-2008 Bouwfysisch Ontwerpen2 16-12-2008 Opdracht 2.2 Naisoleren woning Bij de Bouwkundewinkel komen met enigeregelmaat vragen van bewoners met vochtklachtenin hun woning. Het betreft in dit gevaleen woning met

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Vocht en Schimmels in woningen

Vragen en antwoorden Vocht en Schimmels in woningen Vragen en antwoorden Vocht en Schimmels in woningen Versie 2015 1. Wat is een vochtige woning? Bij een vochtige woning zit er veel water, mogelijk in verschillende verschijningsvormen, in een woning. Het

Nadere informatie

DryStone Gel Combibox

DryStone Gel Combibox Product Solventvrij en gebruiksklaar injectie systeem op basis van siloxanen en silanen voor het blokkeren van opstijgend vocht. Eenvoudig in te brengen met een kokerpistool in boorgaten in een horizontale

Nadere informatie

5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna

5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna 5 Bouwfysische aspecten 5.05 Voorkomen en bestrijden van optrekkend vocht door: ir. J.A. Kooren, architect bna Doel Deze informatie geeft inzicht in de omstandigheden waaronder optrekkend vocht kan optreden

Nadere informatie

Goed isoleren is vakwerk. Wat u moet weten over na-isolatie

Goed isoleren is vakwerk. Wat u moet weten over na-isolatie BRANCHEORGANISATIE NA-ISOLATIE Goed isoleren is vakwerk Wat u moet weten over na-isolatie INLEIDING GOED ISOLEREN IS VAKWERK Een goed geïsoleerd huis is prettig om in te wonen. Het is goed voor het wooncomfort,

Nadere informatie

Condensatie, condensdruppels

Condensatie, condensdruppels Anti-condensvlies Condensatie, condensdruppels Lucht kan afhankelijk van de ruimtetemperatuur maar een bepaalde hoeveelheid waterdamp opnemen. Hoe hoger de temperatuur, hoe hoger het maximale watergehalte

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Tips om probleemloos binnenisolatie te voorzien Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze reeks artikels

Nadere informatie

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem Ongelijke waterafgiftes door leidingvernauwingen en/of verstopte druppelaars of sproei-installatie zijn een doorn in het oog van een kweker. Ongelijke bewatering verstoort

Nadere informatie

Een glas water uit de ijskast en met ijsklontjes wordt op tafel gezet. De buitenkant wordt nat. Waarom?

Een glas water uit de ijskast en met ijsklontjes wordt op tafel gezet. De buitenkant wordt nat. Waarom? Docentversie (24/05/2012) Natte Glazen Benodigdheden -glazen -ijsklontjes -koud water in kan of thermos of plastic flessen -maatbeker -weegschaal Een glas water uit de ijskast en met ijsklontjes wordt

Nadere informatie

WATERSCHADE 00:00:00 00:01:00 00:02:00 00:03:00 00:04:00

WATERSCHADE 00:00:00 00:01:00 00:02:00 00:03:00 00:04:00 WATERSCHADE 00:00:00 00:01:00 00:02:00 00:03:00 00:04:00 Impact Emergency Aid 00:00:00 00:01:00 ALS HET PEIL STIJGT Waterschade kan vele oorzaken hebben: vorst, storm, overstroming, lekkage ten gevolge

Nadere informatie

Soil-ID Vochtwering: praktische oplossingen met een minimum aan overlast

Soil-ID Vochtwering: praktische oplossingen met een minimum aan overlast Permanent natte muren of vloeren? Soil-ID Vochtwering: praktische oplossingen met een minimum aan overlast Beperken, Beperken Beperken, Ons uitgangspunt Soil-ID Vochtwering en Bouwputlekkages is een volle

Nadere informatie

EGM adviseurs B09123.00. Renovatie 2 flats Groenoord KOUDEBRUG TER PLAATSE VAN GALERIJVLOEREN. Opdrachtgever: Woonplus Schiedam. Valeriusstraat 3-5

EGM adviseurs B09123.00. Renovatie 2 flats Groenoord KOUDEBRUG TER PLAATSE VAN GALERIJVLOEREN. Opdrachtgever: Woonplus Schiedam. Valeriusstraat 3-5 B09123.00 EGM adviseurs Wilgenbos 20 3311 JX Dordrecht postbus 298 3300 AG Dordrecht telefoon (078) 633 07 50 telefax (078) 614 00 71 e-mail egmadviseurs@egm.nl www.egm.nl gecertificeerd ISO 9001:2008

Nadere informatie

Rapport Thermografie bijlage bij het rapport over energiebesparing in woningen

Rapport Thermografie bijlage bij het rapport over energiebesparing in woningen Rapport Thermografie bijlage bij het rapport over energiebesparing in woningen Adviesadres Bespaarstraat 17 Verkwistdorp Datum 19 januari 2015 Adviseur: GRID Consult De Fluit 35 1398 CA Muiden Disclaimer

Nadere informatie

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren

Uw huis saneren Allergische prikkels Niet-allergische prikkels Saneren Saneren Uw huis saneren Astma kan de kwaliteit van leven behoorlijk beïnvloeden. Om te zorgen dat u of uw kind zo min mogelijk klachten hebben is uw eigen inzet van het grootste belang! Naast het juist

Nadere informatie

Bouw. Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving

Bouw. Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving Productinformatieblad Editie 23/08/2011 Identificatie nummer 02 07 01 01 003 0 000002 Versie NL: 03-02-2014 Injectiegel op basis van silaan voor de behandeling van optrekkend vocht. Product Omschrijving

Nadere informatie

WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI

WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI WETENSWAARDIGHEDEN OVER DE ONTVOCHTIGERS VAN DE LONGHI Ontvochtigers Ontvochtigers bestaan al vele jaren. Ze worden meestal aangeschaft in de herfst en winter wanneer het koud en vochtig is. Ook u kunt

Nadere informatie

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen.

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen. Gevelisolatie Dit verhaal bevat: een korte beschrijving van een aantal voor gevelisolatie belangrijke bouwfysische principes. een uitleg over de berekening van de warmteweerstand uitleg diverse soorten

Nadere informatie

GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN

GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN NATRIC DRYGEL 74 GECONCENTREERDE INJECTIECREME OP BASIS VAN SILAAN/SILOXAAAN MENGSEL VOOR EEN DOELTREFFENDE INJECTIE BEHANDELING TEGEN OPSTIJGEND VOCHT IN MUREN Beschrijving Eigenschappen DRYGEL 74 is

Nadere informatie

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin...

Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Isolatie plaatsen en de kiertjes niet afdichten? Een jas die niet dicht kan, heeft toch ook geen zin... Woonvocht en oppervlaktecondensatie De mens zelf produceert steeds een hoeveelheid waterdamp door

Nadere informatie

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort.

Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Hydrosec, vochtexpert in dienst van uw comfort. Gespoten PUR-isolatie: Hoogste isolatiewaarde Lagere energiefactuur Meer com fort 10 jaar waarborg Vochtwerende gevelbehandeling: W aterdicht Zelfreinigend

Nadere informatie

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid!

Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! WILLCO Dry Wall Doelgerichte behandeling tegen opstijgende vochtigheid! SNEL Niet boren en injecteren in stappen, bij het injecteren geen wachttijden tot verzadiging. Met WILLCO Dry Wall krijgt u veel

Nadere informatie

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels

Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 2015 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE. Evy Vereecken, Staf Roels Studienamiddag Energetische renovatie van woningen 9 juni 215 VAC, Gent CAPILLAIR ACTIEVE SYSTEMEN VOOR BINNENISOLATIE Evy Vereecken, Staf Roels Afdeling Bouwfysica Departement Bouwkunde KU Leuven, Belgium

Nadere informatie

Bijlage 6 Toetsingscriteria grondwaterstanden stedelijk gebied 1. Hoogst toelaatbare grondwaterstand onder bebouwing met kruipruimte Als toetsingscriterium voor bebouwing met kruipruimte wordt een hoogst

Nadere informatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie

Spouwmuurisolatie. Tips spouwmuurisolatie Spouwmuurisolatie Wilt u besparen op uw stookkosten maar heeft u geen groot budget voor gevelisolatie? Overweeg dan spouwmuurisolatie. U doet daarmee ook het milieu een groot plezier. Energie besparen

Nadere informatie

Alles over verbouwen en renoveren!

Alles over verbouwen en renoveren! 1. Algemeen Alles over verbouwen en renoveren! Belangrijkste functie van thermische isolatie is het beperken van het energieverbruik en de reductie van de CO 2 uitstoot (milieu). Voor het isoleren van

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding CCM Classic Koffer Meetkoffer voor het nauwkeurig bepalen van het vochtpercentage in bouwstoffen volgens de calcium carbid methode. Dryfast Kreekweg 22 NL - 3133 AZ - Vlaardingen

Nadere informatie

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering.

Waterdichting. Pas weber.dry inject toe. Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. binnen toepassen Controleer op waterdoorslag naar bovenliggende verdieping of fundering. Nee Bestaat de ondergrond uit baksteen, betonsteen of betonblokken? Ja Ja Pas weber.dry inject toe. A Controleer

Nadere informatie

Gebruikershandleiding

Gebruikershandleiding Gebruikershandleiding CCM Classic Koffer Meetkoffer voor het nauwkeurig bepalen van het vochtpercentage in bouwstoffen volgens de calcium carbid methode. Dryfast Kreekweg 22 NL - 3133 AZ - Vlaardingen

Nadere informatie

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux.

Ventileren. Antwoorden op de meest gestelde vragen. Tel. 050/32.33.40 - Fax. 050/32.33.27 - E-mail info@airflux.be - www.airflux. Ventileren Antwoorden op de meest gestelde vragen 1. Waarom deze brochure? Goed ventileren is enorm belangrijk. Niet alleen omdat frisse en schone lucht in huis prettig is, maar vooral omdat het gezond

Nadere informatie

: Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem. : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum.

: Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem. : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum. Titel : Afwerking van Western red cedar kozijnen Oorspronkelijke titel : Idem Auteur : H.Jellema Bron : Rapport 980369.RAP, Verf Advies Centrum. Inleiding Op verzoek van een woningcorporatie heeft het

Nadere informatie

Advieswijzer: verwarmen en ventileren

Advieswijzer: verwarmen en ventileren 100% wonen Vochtproblemen in huis, condens op de ramen, een beschimmelde muur u kunt het voorkomen door goed te en te verwarmen. Zorg voor voldoende frisse lucht in huis. Lees deze advieswijzer aandachtig

Nadere informatie

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba

Heeft luchtdicht bouwen wel zin? copyright: Innoceal bvba Heeft luchtdicht bouwen wel zin? HEEFT LUCHTDICHT BOUWEN WEL ZIN? WAAROM? - Europees streven naar energieneutrale gebouwen tegen 2020 - bouwregelgeving volgt en verlaagt gestaag het toegelaten E-peil -

Nadere informatie

C.V.I. 5.3 Het meten van relatieve vochtigheid 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID

C.V.I. 5.3 Het meten van relatieve vochtigheid 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID 5 METHODEN VAN ONDERZOEK 5.3 HET METEN VAN RELATIEVE VOCHTIGHEID Auteur: T. van Daal 1987 Bij de conversie naar een elektronisch beschikbaar document zijn er kleine tekstuele en inhoudelijke wijzigingen

Nadere informatie

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2

Taak constructies. Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave. 1MAK a 2015-2 Taak constructies Architecten en ingenieurs: Goossens & Partners. Dries de Burggrave 1MAK a 2015-2 Bouwknoop 1 Het gaat om een bouwknoop omdat de verticale muur verbonden wordt met een hellend dak. Detailtekening

Nadere informatie

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst

Brochure isolatie. oktober 2014. Oktober 2014 Woonstichting VechtHorst oktober 2014 Inleiding Misschien staat u er niet bij stil, maar het is heel goed mogelijk om in uw bestaande woning uw muren, dak en vloeren te isoleren. Welk comfort deze isolatie met zich meebrengt vertellen

Nadere informatie

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon HydroProtect Titel Tekst Orange Nano Guardon HydroProtect Schade door vocht Minerale bouwmaterialen absorberen vocht, door de capillaire werking worden water en daarin opgeloste mineralen tot diep in het materiaal

Nadere informatie

innovation in insulation

innovation in insulation warmte vocht geluid 2.500 / BV / 07-2003 Bergman Grafimedia Deze uitgave is met de meeste zorg samengesteld. Eventuele wijzigingen en zetfouten ten alle tijde voorbehouden. Vocht Inleiding Vocht kan de

Nadere informatie

Thermische isolatie van bestaande platte daken

Thermische isolatie van bestaande platte daken Thermische isolatie van bestaande platte daken In onze maatschappij gaat steeds meer aandacht naar energiebesparingen, milieubescherming en comfort, wat een doordachte thermische isolatie van de gebouwschil

Nadere informatie

Grondwater en de fundering van uw huis

Grondwater en de fundering van uw huis Grondwater en de fundering van uw huis Vlak onder de grond is de bodem verzadigd met water: dit is het grondwater. Als uw huis houten funderingspalen heeft of géén funderingspalen, dan kan een lage grondwaterstand

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Binnenhuispolluenten: hoe ze te beperken? Leefmilieu Brussel Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine HERINCKX CSTC - WTCB Vochtbestrijding in bouwwerken Sandrine Herinckx - 2014

Nadere informatie

Het hoofd in de wolken

Het hoofd in de wolken Het hoofd in de wolken Evert Hasselaar Trees Wouda, 1947 Fijn stof binnenshuis transport Van vervuilingsbron naar effect Bron vervuiling of hinder emissies Concentratie blootstelling opname gezondheids

Nadere informatie

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel

Binnenluchtkwaliteit. Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Binnenluchtkwaliteit Infoavond 18 november 2010 - Mortsel Logo Antwerpen vzw Borstkanker Roken Vaccinaties Ongevallen Geestelijke gezondheid Voeding & beweging Milieu & Gezondheid Goed of fout? Binnen

Nadere informatie

Het isolatiemateriaal voor nieuwbouw en renovatie. *Houtskeletbouw

Het isolatiemateriaal voor nieuwbouw en renovatie. *Houtskeletbouw HSB* isolatie *Houtskeletbouw PIF isolatiefolie toegepast in houtbouwconstructies ALGEMEEN Het isoleren van een woning zorgt voor een beter comfort, lagere energielasten, een waardestijging van de woning

Nadere informatie

[i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872

[i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872 Octrooiraad [i0iateriraag@leg.gin9 nu 7409872 Nederland [19] NL [54] Werkwijze voor het vacuümdlcht afsfüitem vsn elk der eerste uiteinden van een aantal holle transportorganen dia uit'tftonden in een

Nadere informatie

Na-isoleren van bestaande buitenmuren

Na-isoleren van bestaande buitenmuren Na-isoleren van bestaande buitenmuren Spouwvulling meest kostenefficiënte techniek (Foto: Rockwool) Hoe isoleer je bestaande buitenmuren: in de spouw, aan de binnenzijde of aan de buitenzijde? In deze

Nadere informatie

Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004

Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004 Henk Schellen Isolatie en Klimaatbeheersing van het Nieuwe Rijksmuseum WTA studiedag 26 november 2004 Inhoud lezing Inleiding Klimaateisen aan collectie en gebouw Mogelijke conflicten Situatie in het oude

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

Vochtproblemen in zwembaden

Vochtproblemen in zwembaden Technische Kennis Dag 2014 Vochtproblemen in zwembaden Bart Folkerts Vochtproblemen in zwembaden Wat gaan we behandelen? Vocht in constructies Optrekkend & doorslaand vocht Dampdifussie & damptransport

Nadere informatie

Hygrometer. Afdelingen allergologie, keel-, neus- en oorheelkunde, kindergeneeskunde en longziekten

Hygrometer. Afdelingen allergologie, keel-, neus- en oorheelkunde, kindergeneeskunde en longziekten Hygrometer Afdelingen allergologie, keel-, neus- en oorheelkunde, kindergeneeskunde en longziekten Hygrometer Ongemerkt hoopt zich veel vocht op in een huis. Hierdoor kunnen gezondheidsklachten ontstaan.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Adviezen bij een. huisstofmijtallergie

PATIËNTEN INFORMATIE. Adviezen bij een. huisstofmijtallergie PATIËNTEN INFORMATIE Adviezen bij een huisstofmijtallergie 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over huisstofmijtallergie. Wij adviseren u dit

Nadere informatie

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel

voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel ventileren goede ventilatie... voorkomt schade aan uw woning door vocht en schimmel is beter voor uw gezondheid bespaart energie Ventilatie is: gebruikte lucht eruit en frisse lucht erin. Goed ventileren

Nadere informatie

Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen?

Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen? Negen vochtproblemen in uw woning: hoe kan u ze vaststellen? Inhoudsopgave - Hoofdstuk 1 - Heeft u last van een vochtige kelder? - Hoofdstuk 2 - Stelt u waterinfiltratie vast in uw woning? - Hoofdstuk

Nadere informatie

Hoe kom ik van grondwaterproblemen af?

Hoe kom ik van grondwaterproblemen af? Wat is grondwater? Grondwater is zoals het woord zelf al aangeeft het water dat zich in de grond bevindt. We zien het meestal niet totdat we het onverwacht tegenkomen of er zelfs overlast van ondervinden

Nadere informatie

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE?

BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? BEHANDELEN VAN OPTREKKEND VOCHT INJECTEREN + REPLA of HYDROMENT ZONDER INJECTIE? De firma Hydrosolf Benelux, verdeler van Hydroment vochtregulerend stucwerk, beweert op haar website dat problemen van optrekkend

Nadere informatie

Saneren. Longgeneeskunde

Saneren. Longgeneeskunde Longgeneeskunde Saneren Inleiding Als u astma heeft, kunt u een aantal maatregelen nemen om klachten zoveel mogelijk te voorkomen. Heel belangrijk is het om prikkels te vermijden. Prikkels zorgen er tenslotte

Nadere informatie

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen

Open en gesloten WKO systemen. Open systemen Open en gesloten WKO systemen Open systemen Een kenmerk van open systemen is dat er grondwater onttrokken en geïnfiltreerd wordt. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen doubletsystemen, monobronsystemen

Nadere informatie

Elektriciteit. Elektriciteit

Elektriciteit. Elektriciteit Elektriciteit Alles wat we kunnen zien en alles wat we niet kunnen zien bestaat uit kleine deeltjes. Zo is een blok staal gemaakt van staaldeeltjes, bestaat water uit waterdeeltjes en hout uit houtdeeltjes.

Nadere informatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie

Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Materiaaltechnische sanering van metselwerk, ter voorbereiding van een energetische renovatie Yves Vanhellemont Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf Waarom? Een energetische renovatie

Nadere informatie

FICHE TECHNIQUE TECHNISCHE FICHE LEVEL DESIGN 1

FICHE TECHNIQUE TECHNISCHE FICHE LEVEL DESIGN 1 FICHE TECHNIQUE TECHNISCHE FICHE LEVEL DESIGN 1 LD1 COMMERCIËLE GEGEVENS Nr artikel : DULVLD0120000 Lengte: 2,00 m Aantal per doos : 2 stuks Minimale te bestellen hoeveelheid : 1 doos LEVEL DESIGN LD1

Nadere informatie

Allergie voor Huisstofmijt

Allergie voor Huisstofmijt Allergie voor Huisstofmijt Wat zijn huisstofmijten? De huisstofmijt is een niet voor het blote oog zichtbaar spinachtig beestje dat in alle huizen voorkomt. Het beestje houdt zich met name op in het huisstof

Nadere informatie

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast?

grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond wat kunt u doen tegen grondwateroverlast? grondwater doorgrond Grondwater bestaat uit regenwater en oppervlaktewater dat in de bodem is weg gezakt en kwelwater dat onder druk uit lager

Nadere informatie

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed

BELBLOCK betonmetselstenen & thermische isolatie samen wordt het goed De eerste parameter voor het comfortgevoel binnen een gebouw is de binnentemperatuur. Om deze zomer en winter op een economische wijze op een aangenaam peil te houden is een samenwerking tussen de en de

Nadere informatie

noiaterinzagelegging nu 7606676

noiaterinzagelegging nu 7606676 Octrooiraad noiaterinzagelegging nu 7606676 Nederland [19] NL [54] Inrichting voor inwendige bestraling. [51] Int.CI 2.: A61N5/10, G21K5/02. [71] Aanvrager: Eric van 't Hooft te Leersum. [74] Gem Ir N.A

Nadere informatie

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd

Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Passiefhuis-Platform vzw De REFLEX voor energiebewust bouwen Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Na-isolatie: geïntegreerd versus gefaseerd Ir. Arch. Wouter Hilderson, technisch adviseur Wouter.hilderson@passiefhuisplatform.be

Nadere informatie

Gezonde, frisse lucht in huis

Gezonde, frisse lucht in huis Een buitengewoon binnenklimaat VENTILATIE VOOR WONINGBOUW Gezonde, frisse lucht in huis EEN HELDERE KIJK OP VENTILATIE Heerlijk, continu frisse lucht in mijn werkkamer. Zo kan ik goed geconcentreerd thuis

Nadere informatie

: Onderzoek verfschade steenachtige plafonds

: Onderzoek verfschade steenachtige plafonds Titel Oorspronkelijke titel Auteur Bron : Onderzoek verfschade steenachtige plafonds : Idem : Verf Advies Centrum : Intern rapport Inleiding Tijdens de renovatie van een appartementencomplex zijn de bestaande

Nadere informatie

Wateropnamecapaciteit

Wateropnamecapaciteit Wateropnamecapaciteit Bob Mats is sinds 1989 actief in de verkoop, ontwikkeling en productie van binnen en buitenmatten met en zonder logo. Door het ontwikkelen van producten hebben wij veel kennis opgedaan

Nadere informatie

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995

VEILIGHEIDSMAATREGELEN BIJ HET 1431 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 januari 1995 SCHILDEREN IN BESLOTEN RUIMTEN 1 Bij het toepassen van verven met ontvlambare oplos- en verdunningsmiddelen in besloten ruimten, zijn er twee risico's waartegen de nodige voorzorgsmaatregelen moeten worden

Nadere informatie

Systematische zout- en vochtverwijdering uit muren: betrouwbaar beproefd gegarandeerd!

Systematische zout- en vochtverwijdering uit muren: betrouwbaar beproefd gegarandeerd! Systematische zout- en vochtverwijdering uit muren: betrouwbaar beproefd gegarandeerd! Extreme gevolgen van vochtige muren kunnen bijvoorbeeld schimmelwoekeringen zijn. 2 Toptechniek met geld- terug- garantie:

Nadere informatie

Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container

Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container Hoe ontstaan gevaarlijke gassen in containers? 1. De lading zelf 2. Gassingen met bestrijdingsmiddel 3. De container 1) De lading zelf kan gevaarlijke of verstikkende gassen produceren. Zelfs voedingsmiddelen

Nadere informatie

Hygroscopische eigenschappen

Hygroscopische eigenschappen 2013/12 Hout Hygroscopische eigenschappen Hout en vocht Hout is een natuurproduct dat na droging en verwerking gevoelig blijft voor vocht. Dit betekent dat het kan uitzetten en krimpen. Gebeurt dit ongelijkmatig,

Nadere informatie

constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of borstel.

constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of borstel. HS PROTECT SANI is een luchtdrogende coating ter bescherming van uw sanitair tijdens constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol of

Nadere informatie

ONDERHOUDS TIPS VOOR UW PIANO - VLEUGEL

ONDERHOUDS TIPS VOOR UW PIANO - VLEUGEL ONDERHOUDS TIPS VOOR UW PIANO - VLEUGEL Beste plaats voor de piano en optimale omgevingsfactoren Om een piano of vleugel stabiel te houden en technische ongeregeldheden te voorkomen, is het van groot belang

Nadere informatie

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis

Vocht en ventilatie. Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Tips voor een droger huis Vocht en ventilatie Een gezin produceert per dag tussen de tien en vijftien liter vocht. Door te ademen, door huisdieren en planten, maar ook door te koken,

Nadere informatie

MONTAGEHANDLEIDING. :metselwerk of beton

MONTAGEHANDLEIDING. :metselwerk of beton MONTAGEHANDLEIDING model type :ZEELAND :metselwerk of beton => Lees voordat u overgaat tot montage van het product eerst deze handleiding zorgvuldig door. = => Volg gedurende de montage de 6 stappen in

Nadere informatie

Onderzoek naar vocht en zoutbelasting van het Mikwe te Venlo

Onderzoek naar vocht en zoutbelasting van het Mikwe te Venlo Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO-rapport 034-DTM-2010-04894 Onderzoek naar vocht en zoutbelasting van het Mikwe te Venlo www.tno.nl T +31 88 866 30 00 F +31 88 866 30 10 wegwijzer@tno.nl

Nadere informatie

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw

6IWc Volbouw 1. Deel 2: Volbouw 6IWc Volbouw 1 Inleiding Deel 2: Volbouw Er zijn verschillende manieren voor het bouwen van een passief huis. Een van die technieken is de volbouw techniek. Het wordt ook wel soms de traditionele manier

Nadere informatie

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen.

Algemeen: door het toepassen van gevelisolatie is dan ook veel energie te besparen. Gevelisolatie Dit verhaal bevat: een korte beschrijving van een aantal voor gevelisolatie belangrijke bouwfysische principes. een uitleg over de berekening van de warmteweerstand uitleg diverse soorten

Nadere informatie

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid.

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid. 8. Luchtvochtigheid relatieve vochtigheid p e 100 % p absolute vochtigheid = dichtheid van waterdamp dauwpuntstemperatuur T d = de temperatuur waarbij de heersende waterdampdruk de maximale dampdruk is.

Nadere informatie

Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd.

Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd. VENTILEREN Ventilatie is het proces waarbij verse lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en gebruikte lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd. Met ventilatie kan worden voorkomen dat hinderlijke

Nadere informatie

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk

Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Drempeldetaillering voor toegankelijk buitenschrijnwerk Eddy Mahieu Hoofdadviseur Technisch Advies Probleemstelling We WILLEN: een drempelloze, rolstoeltoegankelijke woning realiseren MAAR zonder dat door

Nadere informatie

Montagehandleiding voor vrijhangend ondermeubel Type: wandmontage voor een holle bouwstenenmuur

Montagehandleiding voor vrijhangend ondermeubel Type: wandmontage voor een holle bouwstenenmuur Type: Lees voordat u overgaat tot montage van het product eerst deze handleiding zorgvuldig door. Volg de 8 stappen in deze handleiding tijdens de montage. De montage dient uitgevoerd te worden door een

Nadere informatie

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt.

Praktijkproef Super FK in Paprika 2010 bij de start van de teelt. Praktijkproef Super FK in Paprika 20 bij de start van de teelt. Inleiding: Het doseren van Super FK zorgt primair voor een actiever/vegetatiever gewas, een betere en vollere gewasstand, met een betere

Nadere informatie

STOP OPSTIJGEND VOCHT!

STOP OPSTIJGEND VOCHT! STOP OPSTIJGEND VOCHT! SNEL EENVOUDIG DOELTREFFEND SUPERSNEL & EENVOUDIG Boren, injecteren en klaar GEBRUIKSVRIENDELIJK Solventvrij, niet bijtend & reukloos PROPER Geen risico op morsen dankzij de precieze

Nadere informatie

Thermografie/ Lekdetectie

Thermografie/ Lekdetectie Thermografie/ Lekdetectie Vanuit nazorg wordt Bouwinspect vaak geconfronteerd met diverse soorten lekkages, regelmatig komt het voor dat de lekkages niet gelijk getraceerd kunnen worden vanwege het feit

Nadere informatie

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen?

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen? Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen Deze kaart gaat over micro-organismen. Microorganismen zitten in voedsel. Als je voedsel bereidt is het belangrijk om te weten wat micro-organismen

Nadere informatie