Jouw school meent het?!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jouw school meent het?!"

Transcriptie

1 Jouw school meent het?! Fair trade en lokale duurzame voeding als dagelijkse schoolkost. Deze brochure is bestemd voor trekkersgroepen van fairtradegemeenten die hun lokale scholen een duwtje in de rug willen geven. Daarnaast is het interessant voor andere geïnteresseerden op school (directie, leerkrachten, leerlingen of zelfs ouders)!

2 Inhoud Inleiding FairTradeGemeente 6 criteria FairTradeGemeente Deze school meent het Wat? Hoe? Inspirerende voorbeelden Waar producten kopen? Fair trade Wat? Schrei-ijfwijze! Duurzame lokale voeding? Wat? Fair trade en lokale duurzame voeding op school Colofon Kleur Bekennen de scholen die werken rond wereldburgerschap stimuleert, ondersteunt en begeleidt? Als je een begeleide werkwinkel wil boeken voor je leerlingen of je koopt educatief materiaal aan, dan kun je hiervoor een subsidieaanvraag doen. Meer info?

3 Inleiding Wil jij met jouw school het verschil maken? Dat kan! Door simpelweg de juiste aankopen te doen, help je de wereld alvast een stapje vooruit. Van boer tot op je bord: het lijkt een eenvoudige, korte weg. En toch dragen de verschillende ingrediënten van onze dagelijkse maaltijd een heel ander verhaal met zich mee. Sommige producten vind je niet op onze akkers en hebben dus de halve wereld afgereisd alvorens ze op ons bord belanden. Denk maar aan koffie, chocolade, bananen en zovele andere producten die boeren telen. Jammer genoeg krijgen die boeren er lang niet altijd een correcte prijs voor. Sommige producten krijgen een lading pesticiden over zich of worden geoogst in mensonwaardige omstandigheden. Genieten van lekkere groenten uit volle grond, de smaak proeven van brood dat de tijd heeft gekregen te rijzen, van onbehandeld fruit dat gerijpt is in de zon Iedereen zou toegang moeten krijgen tot gezond en smakelijk voedsel met een hoge voedingswaarde. Ook in de toekomst! Scholen spelen een belangrijke rol bij het bewust maken van hun leerlingen en studenten. Bovendien wordt op scholen ook geconsumeerd en kan de keuze voor duurzame voeding in de praktijk omgezet worden. Door te weten wat we eten, kunnen we de milieu-impact verkleinen en houden we naast economische en ecologische, ook rekening met sociale belangen. En weet je wat? Als school draag je via je inspanningen ook bij tot de verwezenlijking van de criteria waardoor jouw gemeente FairTradeGemeente kan worden!

4 FairTradeGemeente De campagne FairTradeGemeente wil op een heel concrete manier bijdragen aan een waardig bestaan voor de kleine boer in het Zuiden en de duurzame producent in het Noorden. Door middel van 6 criteria die zo goed als de hele gemeente bereiken, spelen we in op de vraag naar en het aanbod van eerlijke en lokale, duurzame producten. Op die manier maken we mensen in heel Vlaanderen warm voor dit verhaal. Op naar meer eerlijke en duurzame consumptie! FairTradeGemeente is een samenwerkingsverband tussen de Belgen met z n allen 1 Fairtradebanaan per seconde kopen?

5 6 criteria FairTradeGemeente Is jouw gemeente al een FairTradeGemeente? Check het op Maar hoe wórd je nou FairTradeGemeente? Wel, door het vervullen van de volgende 6 criteria: 1 Het lokale bestuur is overtuigd 2 Ook enkele winkels en horecazaken kiezen voor Fair Trade 3 Lokale organisaties, bedrijven en scholen stappen mee in dit verhaal 4 Er wordt lawaai gemaakt via de media! 5 Een lokale trekkersgroep zet z n schouders onder deze acties 6 En ook lokale, duurzame voeding wordt in de kijker gezet Scholen zijn een belangrijke partner in dit verhaal. De lokale trekkersgroep uit jouw gemeente kan jullie hulp gebruiken bij de verwezenlijking van deze criteria! En als jouw school het meent, zetten wij ze in de bloemetjes!... er elke dag kilo Fairtradekoffie over de toonbank gaat: dat is meer dan 2,3 kilo per minuut?

6 Deze school meent het FairTradeGemeente t? Ja, scholen kunnen het menen en de titel Deze school meent het verdienen. Wat moet een school daarvoor doen? wat? 1 De hele school staat achter de idee van eerlijke handel en duurzame landbouw to do De school ondertekent een verklaring op eer en bezorgt deze aan de lokale trekkersgroep in jouw gemeente. Je vindt deze verklaring achterin deze brochure. Tip Een overzicht van de contactpersonen van de trekkersgroep van jouw gemeente, vind je op Vul je gemeente in en de gemeentepagina verschijnt. 2 Op de school wordt het consumeren van duurzame voeding gestimuleerd. De school geeft zelf het goede voorbeeld door deze producten aan te bieden in de refter, op de speelplaats, bij recepties of andere gelegenheden to Je school verbruikt minstens twee fairtradeproducten en minstens één product afkomstig uit lokale duurzame do landbouw 3 Je school communiceert hierover, zowel naar leerlingen als naar ouders Tip Maak gebruik van de website van de school, affiches en/of lokale pers om jullie engagement kenbaar te maken. Je kan het logo Deze school meent het ook downloaden op onze website. 4 Je school zet een educatieve actie op poten waarbij de hele school betrokken wordt Tip Lees vooral verder, want in deze brochure vind je een heleboel handige tips!

7 Doet je school dit al, of wil je dat ze ermee start? Heeft jouw school deze criteria behaald? Rep je dan als de bliksem naar de lokale trekkersgroep in jouw gemeente en maak je engagement aan hen kenbaar. Zij beoordelen of jullie de titel kunnen behalen! Als jullie school het écht meent, ontvangen jullie het bordje Deze school meent het. Proficiat! Wat te doen als jouw gemeente nog niet meedoet aan de campagne FairTradeGemeente, en er dus nog geen lokale trekkersgroep is om bij aan te kloppen? Dan zijn er 2 mogelijkheden: Jullie proberen de gemeente te overtuigen om dringend werk te maken van een engagement voor fair trade en lokale duurzame voeding! Lukt dit niet meteen dan laten wij jullie niet in de kou staan. Meld je engagement via en wij zorgen ervoor dat jullie de felbegeerde titel toch in de wacht kunnen slepen! De gemeente overtuigen is echter geen onmogelijke opgave.

8 Getuigenis vanuit Nieuwpoort Nieuwpoort. De oudste leerlingen van basisschool De Vierboete hebben tijdens de Week van de Fair Trade het project (H)eerlijk uitgewerkt. De leerlingen kregen heel wat informatie over fair trade en begrepen niet waarom hun gemeente nog steeds geen FairTradeGemeente was. Zo moeilijk is dat toch niet? Er werd meteen tot actie overgegaan! Leerkracht Philip Hoogewys (foto) is terecht trots dat zijn leerlingen de meest jeugdige trekkersgroep vormden die de campagne tot dan toe gekend had. Om het gemeentebestuur te overtuigen, werden een heleboel acties ondernomen. De leerlingen trakteerden de burgemeester op een bezoek, lieten hem een intentieverklaring ondertekenen en brachten toneel en liedjes. Er kwamen ook sprekers naar de school en fairtradeproducten werden verkocht en geproefd. De Vierboete meende het al gauw met fair trade! De gemeente ook? De burgemeester beloofde ons inspanningen te doen en de titel FairTradeGemeente binnen te halen tegen het einde van het jaar, aldus Hoogewys. Het bestuur hield zich aan de belofte en inmiddels is de sturende kracht achter de campagne door de gemeente zelf overgenomen. Vandaag draagt Nieuwpoort trots de titel, en worden er nog steeds vele inspanningen geleverd voor fair trade en lokale duurzame voeding. Meer info? Neem een kijkje op

9 Hoe? Er bestaat een brede waaier aan mogelijkheden om met leerlingen te werken rond meer fair trade en lokale, duurzame voeding op school. Inspirerende voorbeelden vanuit FairTradeGemeente! 1 Sinterklaas bedankt Sint-Niklase scholen De trekkersgroep van FairTradeGemeente Sint-Niklaas informeerde hun vele scholen over het fairtrade-aanbod in de stad. Meer dan 40 scholen die inspanningen rond fair trade leverden, werden op de receptie uitgenodigd door niemand minder dan Sinterklaas zelf, alwaar ze door de goedheilige man een geschenkje aangeboden kregen. En wat deden deze scholen dan zoal? Wel, er werd onder andere een bezoek gebracht aan een lokale imker, mondiale vorming gegeven in de klas en een 5-tal scholen namen deel aan workshops van Miel Maya Honing (www.maya.be, voor een volledig overzicht). Om deze workshops verder te verwerken in de klas, streden de scholen later tegen elkaar in een spannende wedstrijd. De leerlingen ontwierpen placemats om eerlijke handel te promoten. Uit deze ontwerpen koos de jury er één uit, waarvan professionele placemats en affiches ontwikkeld werden, die op allerlei evenementen in Sint-Niklaas te zien waren. Bovendien kreeg de winnende klas ook een (h)eerlijk ontbijt cadeau! 2 In de Boomhut te Brugge menen ze het! Met onze klas zijn we al een tijdje bezig rond eerlijke handel en duurzame voeding, dus het Potverdorie-project kwam voor ons op het juiste moment, aldus Evy Buffel van De boomhut. We zijn onze keukens ingedoken en hebben met oud keukenmateriaal een percussiestukje gemaakt. We houden ook rekening met ons afval en kiezen bewust voor drinkflessen en boterhammendozen. Op onze school hebben we reeds een drinkwaterfontein en een fruitabonnement, dus besteden we ook tijd aan het nemen van een fruitig vieruurtje. Ook de sapjes zijn van de lokale boer. Ook volgende activiteiten staan nog op onze agenda: een bio-kerstontbijt in de klas en een bezoek aan een boerderij. De kinderen zijn alvast zeer enthousiast!... slechts 0,01% van de wereldhandel bestaat uit fairtradegoederen? $

10 3 Antwerpen breekt wereldrecord fairtrade-ijsjes eten Met deelnemers braken provincie en stad Antwerpen het wereldrecord fairtrade-ijsjes eten. Er waren heel wat leerlingen en leerkrachten onder de deelnemers en een duizendtal particulieren die een ijsje mee smulden. Het vorige record stond op 629 deelnemers en werd dus ruimschoots overtroffen. De stad is een FairTradeGemeente en de provincie inmiddels de eerste FairTradeProvincie in België! 4 Geld inzamelen voor je schoolproject met Fairtradechocolade Meester Chocolatier Patrick Aubrion ontwikkelde een origineel chocoladeconcept dat scholen toelaat geld in te zamelen voor hun projecten en tegelijk bij te dragen aan de projecten van WWF. Een tablet Fairtrade gecertificeerde melkchocolade in de vorm van een pootafdruk van de tijger vormt de eerste in een reeks unieke tabletten. Henry Kehr van The British School of Brussels is alvast enthousiast: wij verkochten de chocolade op onze kerstmarkt en deze viel helemaal in de smaak. Bovendien vond iedereen de combinatie van fair trade en het WWF een goed idee. Scholen krijgen ook materiaal toegestuurd over Fairtradechocolade en over de tijger. Meer info: 5 Afvalvermindering en lokale handel krijgen aandacht op school De leerlingen in basisschool De Schransdries te Beerse vormen een school die het meent in een FairTradeGemeente. Er worden in de leraarskamer, tijdens schoolfeesten, lessen en andere activiteiten telkens eerlijke producten gebruikt. Maar de school gaat nóg verder. Herbruikbare drinkbekers en brooddozen zijn schering en inslag; de drinkwaterfontein siert de speelplaats en wekelijks krijgen alle kinderen een vers stuk fruit via Tutti Frutti. De school neemt ook deel aan het Potverdorie-project van Vredeseilanden: Tijdens onze startdag at iedereen een soepmaaltijd met droog brood. Na de middagpauze overhandigden we onze engagementsverklaring aan de directie nadat we met de hele school het potverdorielied hebben gebracht, aldus één van de enthousiaste leerkrachten.... gemiddeld 12% van de inhoud van onze vuilniszakken bestaat uit voedsel dat nog eetbaar is?

11 6 Fairtradesportuniformen op school! De jonge Maarten Hentzen richtte eigenhandig de vzw Fair Supply chain Solutions op, waarmee de complete keten van productie over transport tot marketing en verkoop van fairtradeproducten wordt geoptimaliseerd. Het Sint-Michiels college te Schoten was de eerste school die de uitdaging aanging om z n sportuniformen op een eerlijke manier te laten produceren. Heel concreet komt het T-shirt van biologisch katoen uit India en is het Fairtrade Max Havelaar gecertificeerd. De bruto prijs van het uniform (21 Euro) is nauwelijks hoger dan de prijs van de nietfairtradeconcurrenten, dankzij vrijwillige arbeid en directe verkoop. Robert Vergauwen, directeur van het Sint-Michiels College is heel tevreden: Eerlijke handel staat bij ons op school en bij mij persoonlijk hoog in het vaandel en ik ben er trots op dat we nu met een eerlijk sportuniform naar buiten mogen komen. Natuurlijk hoop ik dat er nog vele andere scholen volgen, maar ik vind het wel leuk om met onze school een fairtradetrend te zetten, besluit hij met een knipoog. Wil je ook hulp aanvaarden om jullie aankopen eerlijk te laten verlopen? Neem dan zeker contact op met 7 Sweet a fair mini-onderneming in Hasseltse Hotelschool Meester Chocolatier Patrick Aubrion ontwikkelde een origineel chocoladeconcept dat scholen toelaat geld in te zamelen voor hun projecten en tegelijk bij te dragen aan de projecten van WWF. Een tablet Fairtrade gecertificeerde melkchocolade in de vorm van een pootafdruk van de tijger vormt de eerste in een reeks unieke tabletten. Henry Kehr van The British School of Brussels is alvast enthousiast: wij verkochten de chocolade op onze kerstmarkt en deze viel helemaal in de smaak. Bovendien vond iedereen de combinatie van fair trade en het WWF een goed idee. Scholen krijgen ook materiaal toegestuurd over Fairtradechocolade en over de tijger. Meer info: de mysterieuze cijfers op eieren echt wel belangrijk zijn: 0 staat voor een bio-ei, 1 is een ei van een kip met vrije uitloop, 2 is een ei van een scharrelkip en 3 is een ei van een legbatterijkip te mijden dus! 1 2 3

12 9 De hele week fair trade! Tijdens de Week van de Fair Trade (traditiegetrouw begin oktober) staat de basisschool In den Engelsen hof te Lanaken helemaal in het teken van fair trade. Ook de allerkleinsten doen mee. De kinderen mogen blindproeven, ruiken en voelen aan allerlei fairtradeproducten. Er zijn milkshakes met Fairtradebananen en bio-melk. Daarnaast staan ook andere activiteiten op het programma: bezoek aan de wereldwinkel, wereldkofferspelen, films over eerlijke handel enz. Als klap op de vuurpijl verkopen de leerlingen vele knutselwerkjes en zelfgemaakte fairtradehapjes op een fairtrademarkt en zingen ze een fairtradelied. Ook de fairtradecarrousel was de blikvanger bij uitstek. Reden genoeg voor Karrewiet (Ketnet) om bij hen langs te gaan. 8 In De Toekomst in Avelgem eten ze normaal De leerlingen van Basisschool De Toekomst uit Avelgem hebben actie gevoerd tijdens de uren zedenleer/godsdienst. Een groep leerlingen ging alle klassen rond met potten, pannen en ander keukengerei om iedereen wakker te maken, ook het keukenpersoneel en de directeur. Want als je er eens goed over nadenkt, kan je ons eetgedrag inderdaad niet meer normaal vinden. Daarom: EET NORMAAL. Onze actiepunten: 1. Kiezen voor seizoensfruit en -groenten tijdens het middageten op school 2. Een veggie-dag 3. Veel minder verpakkingen van koekjes en drankjes. We vragen een brooddoos aan de directie 4. Geen flessenwater meer op school

13 10 Solidaire en eerlijke schoolspulletjes Scholen kunnen het ook menen via de aankoop van de o-zo broodnodige schoolmaterialen. Zo ontwikkelt het Solidariteitsfonds, samen met zorgvuldig geselecteerde partners, al 33 jaar lang een brede waaier aan gepersonaliseerde schoolartikelen. De materialen zijn ecologisch van oorsprong en de opbrengst gaat integraal naar Oxfam-Solidariteit en haar projecten in het Zuiden. Het assortiment loopt van gepersonaliseerde agenda s, pennen, USB-sticks en nietmachines, over wenskaarten tot fairtradeshirts of tasjes. 11 Kortrijk is fairslingerd! Kortrijkse scholen gingen de uitdaging aan om een lange mensenketting te maken van de wereldwinkel tot de grote markt. Minstens 400 leerlingen namen deel en gaven elkaar zelfgemaakte en echte fairtradeproducten in alle formaten! Op de grote markt vormden alle deelnemers een reuzengroot schilderij in de vorm van een banaan. Waar producten vinden? Aan de slag! Maar waar vind je nu producten? Aanbieders van fairtradeproducten vind je via de handige zoekrobot op: Aanbieders van lokale duurzame producten vind je o.a. via: (neem zeker een kijkje in de online biogenietengids.be of fruit-op-school.be) en Alle adressen van wereldwinkels zijn te vinden op

14 Fair trade wat? een complex gebeuren dat een minimumprijs garandeert voor achtergestelde producenten in het Zuiden. De minimumprijs moet een duurzame productie mogelijk maken die rekening houdt met de sociale, economische en ecologische kosten. Levert een extra Fairtradepremie op. Deze premie wordt besteed aan gemeenschapsdoeleinden. Men kan investeren in onderwijs, infrastructuur, drinkbaar water, een omschakeling op biologische landbouw, betere productietechnieken en zoveel meer. daarnaast houdt het ook een pak andere voordelen in. Boeren kunnen ook aan voorfinanciering doen, zich groeperen in coöperaties en zich weer trots voelen omdat ze kwaliteitsvolle producten telen en als gelijkwaardige handelspartner benaderd worden. De boer kan niet zomaar toetreden tot het Fairtradesysteem. Er gelden een aantal strenge criteria op ecologisch, economisch en sociaal vlak. Maar ze krijgen er natuurlijk heel wat voor in de plaats!

15 Fair Trade = eerlijke prijs + Fairtradepremie + tal van andere voordelen! logo oxfam Fairtrade Max Havelaar, Oxfam-Wereldwinkels of Oxfam Fairtrade? Deze drie organisaties spelen elk hun eigen rol in fairtradeland: Max Havelaar is het keurmerk voor eerlijke handel in België. Max Havelaar doet inspanningen om enerzijds leveranciers te overtuigen deze fairtradeproducten te verhandelen, en anderzijds richt Max Havelaar zich tot de consument en roept deze op een bewuste keuze voor fairtradeproducten te maken. Je vindt het keurmerk enkel op producten die aan de internationale criteria voor eerlijke handel voldoen. Oxfam-Wereldwinkels is een vrijwilligersbeweging die door haar strijd voor een rechtvaardige wereldhandel opkomt voor ieders recht op een menswaardig bestaan. Ze doet dit via sensibilisering, lobby en het aanbieden van fairtradeproducten in de vele wereldwinkels. Oxfam Fairtrade koopt voedingsproducten aan bij producentengroepen in het Zuiden en zorgt voor de import, de verdeling en de verkoop via verschillende verkoopkanalen. Maar het is Oxfam-Wereldwinkels die beslist met welke producentengroepen Oxfam Fairtrade handelt. En het is Oxfam-Wereldwinkels die deze producentengroepen begeleidt en opvolgt. Bijna alle voedingsproducten van Oxfam Fairtrade zijn Max Havelaar gecertificeerd.

16 Fairtrade, Fair Trade of fair trade? Hoe schrijf je het nu in godsnaam? Wel, dat is niet eenduidig. Maar we helpen je graag een handje vooruit 1 fair trade = Wordt gebruikt wanneer je in het algemeen communiceert, zoals ook eerlijke handel. Bijvoorbeeld: Wij kiezen in onze school bewust voor fair trade en lokale duurzame voeding 2 Fair Trade = Wordt gebruikt wanneer je wil verwijzen naar de internationaal erkende betekenis en een eigennaam 3 Fairtrade = Wordt gebruikt wanneer je refereert naar het Fairtradesysteem volgens FLO (Fairtrade Labelling Organizations); gecertificeerde producten vallen hier ook onder. Bijvoorbeeld: - Fairtrade Max Havelaar is een keurmerkorganisatie - De Fairtradepremie wordt besteed aan schoolmateriaal - Wat een heerlijke Fairtradekoffie! Fairtrade Fair Trade fair trade ǀ ǀ ǀ ǀ ǀ ǀ

17 4 Samenstellingen worden altijd aan elkaar geschreven, zonder hoofdletter. Maar wanneer het om een product gaat dat gecertificeerd kan worden via FLO, wordt het wel met hoofdletter geschreven. Wanneer er botsende klinkers zijn, kan je een tussenstreepje toevoegen. Bijvoorbeeld: - De fairtradeproducenten verdienen een beter leven - We tellen reeds 116 Belgische fairtradegemeenten - Die Fairtradechocolade smelt op mijn tong - Gaan jullie op Pasen ook fairtrade-eieren zoeken? We oefenen nog even verder Heb jij ook fairtradeproducten gekocht?, is een samenstelling die niet verwijst naar FLO-regels. Ecuadoriaanse boeren kunnen makkelijk in het systeem Fairtrade stappen, verwijst naar FLO Steun jij ook eerlijke handel in jouw school?, is algemene communicatie De Internationale Dag van de Fair Trade staat voor de deur, verwijst naar de internationale definitie Oxfam Fairtrade is een bedrijf en Oxfam-Wereldwinkels een vereniging... onze ecologische voetafdruk meer dan 4 keer groter is dan waar we recht op hebben. Als iedereen wereldwijd op dezelfde manier zou leven als wij Belgen, dan hebben we met andere woorden 4 wereldbollen nodig om in de nodige grondstoffen te voorzien?

18 Lokale duurzame voeding wat? Naast fairtradeproducten, kunnen scholen ook de aandacht richten op duurzame voeding van bij ons. Deze focus op lokale, duurzame voeding wordt bij de campagne FairTradeGemeente weergeven onder het 6e criterium. Wat is lokaal? = Hierbij worden zoveel mogelijk tussenschakels in de voedselketen vermeden en zo rechtstreeks mogelijk bij de producent aangekocht. Voorbeelden van korteketenconsumptie zijn groenten- en fruitabonnementen, rechtstreeks aankopen bij de boer in een hoevewinkel, op de markt... Door lokaal af te nemen versterk je de economische positie van de lokale producent en behoud je ook het contact met de landbouwpraktijken: je hebt zicht op de productiewijze, het product krijgt een gezicht, je volgt bijna automatisch het ritme van de seizoenen enz.

19 Wat is duurzaam? De vraag wat duurzame voeding precies inhoudt, is niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Algemeen wordt aangenomen dat duurzame voeding aansluit op de wereldwijde voedingsbehoeftes van het heden zonder de invulling van de behoeftes van toekomstige generaties in gevaar te brengen. Concreet beschouwen we een voedingsproduct als duurzaam wanneer aan een aantal voorwaarden wordt voldaan, m.n. een minimale impact op het milieu (water, lucht, ecosystemen, bodem, energie, biodiversiteit), een correcte vergoeding voor alle schakels in de voedselketen en een bijdrage tot het algemeen welzijn (gezondheid, voedselveiligheid,arbeidsomstandigheden, ethische afwegingen zoals solidariteit enz).... je oude, gerimpelde appelen niet hoeft weg te gooien maar op eenvoudige wijze een verjongingskuur kan bezorgen? Giet er kokend water over of laat ze er enkele ogenblikken in weken en ze komen er bijna als vers geplukt uit!

20 Fair trade en lokale duurzame voeding op school Er bestaat een brede waaier aan mogelijkheden om met de leerlingen te werken aan meer fair trade en lokale, duurzame voeding op jouw school. Op de website (onder Doe mee! ) vind je een volledig overzicht van het aanbod voor scholen. Wij zetten de leukste acties alvast op een rijtje!... meer dan 20% van de uitstoot van broeikasgassen te wijten is aan de productie, de verwerking, het transport en de bewaring van voedsel?

21 Doe mee aan Meestal valt op de 2e zaterdag van mei de befaamde Internationale Dag van de Fair Trade. Ook scholen kunnen hierbij op de eerlijke kar springen. is een scholenactie die eerlijke handel in de kijker zet. Deelnemende scholen kunnen zich registreren via de website be, en posten allerlei leuke teksten, filmpje en foto s. Per Belgische provincie wint een school de fairtradeaward! Een greep uit editie 2011: Wij doen met onze klas al het hele jaar wereldwinkel op school. Wij verkopen 2x per dag wereldwinkelproducten. Tussendoor hebben we al enkele acties gedaan voor leerlingen en buitenstaanders (project smeer ze, brownieverkoop, verkoop op de markt, verkoop op andere scholen,...). Dit alles met wereldwinkelproducten. (Joachim / Sint-Jozefsinstituut Hamme) Wij organiseren met de hele school een toast voor fair trade. Wij maken een fruitcocktail voor alle leerlingen en toasten op hetzelfde ogenblik met alle leerlingen op de speelplaats. Wij vragen een kleine bijdrage van 1 euro en de opbrengst schenken we aan een goed doel. (Saskia / VTI Hasselt) Feel Zo heet onze jaarlijkse speelplaatshappening. Met dit festival sluit de leerlingenraad haar werking af. Op het festival heeft de werkgroep Change the food een fairtradebar. (Ludo / Campus Voorzienigheid Diest) Mijn keuze?? Een bewuste keuze!! We gaan een blinde proef doen, waarbij de leerlingen en leerkrachten zowel producten van eerlijke handel als andere producten tegenover elkaar kunnen afwegen. Hier mogen deelnemers aangeven wat ze verkiezen. Daarnaast komt er een stand van de wereldwinkel waar extra info ter beschikking wordt gesteld. Doel: Vooroordelen fair trade is niet lekker wegwerken! (Hilde / Sint Maria instituut Antwerpen)... duurzaamheid geen kenmerk is van een product maar van het gehele proces vanaf productie tot consumptie? Zo kan je de positieve effecten van een biologisch geteeld product volledig tenietdoen door het product een lang en vervuilend transport te laten ondergaan, op een slechte manier te bewaren of bereiden.

22 Fairtradevorming voor leerkrachten! Miel Maya Honing organiseert in samenwerking met Kleur Bekennen een tweedaagse vorming rond fair trade. Tijdens de eerste vormingsdag krijgen de leerkrachten achtergrondinformatie over mondiale thema s en tips en educatieve materialen om deze mondiale thema s in de klas aan te brengen. Nadat ze ondergedompeld zijn in deze thema s, werken ze een projectje uit. Dit projectje testen de leerkrachten tegen de tweede vormingsdag, een maand later. Een leerkracht getuigt alvast enthousiast op deze terugkomdag: Ik heb twee dagen zeer nuttige tips, bruikbare voorbeelden en interessant materiaal aangeboden gekregen, wat mij een handvat biedt om de doelstellingen en het uitgangspunt van het leerplan beter toe te passen!... In België jaarlijks zo n 285 miljoen dieren gedood worden voor voeding. Een gemiddelde Belg eet tijdens zijn leven een derde van een paard, 5 runderen en kalveren, 7 schapen en geiten, 24 konijnen en wild, 42 varkens, 43 kalkoenen en ander gevogelte, 789 vissen en 891 kippen wat veel te veel is voor zijn gezondheid en zeer belastend voor het milieu.

23 Smeer ze! Ook Smeer ze is een scholenactie van Oxfam-Wereldwinkels die jaarlijks door steeds meer scholen wordt ingevuld. Smeer ze wordt uitgesmeerd over de Week van de Fair Trade, steeds 10 dagen in oktober. In 2011 organiseerde de winnende school Dames van Maria Humaniora Aalst een heuse fairtradeweek. Een cocktailverkoop, genaamd Smeer je keel met een cocktail, een massage van met faire olie besmeerde handen, een fairtradeontbijt met 260 jonge vroege vogels en een druk bijgewoonde smeer-ze-snel actie. Dit alles werd mooi geïllustreerd op de blog met foto s en een perfect gemonteerd filmpje. De opbrengst van de acties wordt geschonken aan het partnerfonds van Oxfam-Wereldwinkels. Tenslotte besloten de leerlingen ook om zelfs buiten de schoolmuren boterhammen aan de man te brengen. Voor alle info, reglementen en actietips: producten die per vliegtuig aangevoerd worden 28% zwaarder doorwegen op de ecologische voetafdruk in vergelijking met lokale producten? Producten die per boot aangevoerd worden (zoals de meeste fairtradeproducten) zijn een stuk minder belastend en hebben een voetafdruk die slechts 4% groter is dan bij lokale producten. Fair Trade

24 Potverdorie, eet normaal! Het project Potverdorie. Eet normaal! van Vredeseilanden vraagt scholen te kiezen voor duurzame voeding, geproduceerd door lokale landbouwers. Op de website potverdorie.be kunnen jongeren een engagementsverklaring opstellen met concrete acties om daar werk van te maken. Zo kunnen ze bijvoorbeeld ijveren voor lokaal voedsel in de refter, initiatieven opstarten om afval te verminderen of bij de burgemeester pleiten om van de gemeente een FairTradeGemeente te maken. Op Wereldvoedseldag wordt hen daarenboven gevraagd om met keukengerei lawaai te maken zodat hun (voedsel)eisen aanhoord worden. Basisschool Kakelbont te Laken is alvast enthousiast: Na lang repeteren laten we ons bestekorkest los op de speelplaats. Dat zal zeker ook de aanpalende scholen en de buurt wakker schudden! Gelukkig zijn ze op de hoogte van onze actie! Ons eigen engagement maken we waar binnen onze 10-uurtjes. Op school organiseren we gezamenlijke 10-uurtjes om de afvalberg te verminderen en gezonde en gevarieerde tussendoortjes te garanderen. We engageren ons om bij onze tussendoortjes het verbruik van bio te verhogen van één naar twee per week, het hele jaar door! Daarnaast eten we enkel eerlijke bananen en bieden we maandelijks een eerlijk product aan. We verkiezen ook steeds streekproducten, en zetten dit in de kijker tijdens de Week van de Smaak. Verschillende klassen bezoeken bovendien een boomgaard of boerderij. Zo leren we waar ons voedsel vandaan komt en welke weg het aflegt voor het op ons bord komt.

25 Jonge wereldburgers in actie. Trajectbegeleiding op maat! Drie scholen uit Herent besloten hun school om te bouwen tot een echte fairtradeschool om zo hun leerlingen op te voeden tot bewuste wereldburgers. Gedurende het hele schooljaar werken de scholen op verschillende momenten en in verscheidene lessen rond mondiale thema s. Aan de hand van verschillende thema s, die telkens gekoppeld worden aan een concreet product, ontdekken de leerlingen hoe scheef de wereld draait. Bijzonder hierbij is dat het hele traject ingepast wordt in de dagelijkse schoolcultuur: zo hoeft mondiale vorming niet meer werk voor de leerkrachten te betekenen. De scholen worden hierbij gecoacht door Miel Maya Honing, die jou graag helpt bij het voorbereiden, organiseren en/of uitvoeren van uw mondiale dagen, projecten of trajecten. Voor meer info, ga naar leidingwater op veel meer eigenschappen gecontroleerd wordt dan mineraalwater in flessen en dus minstens even betrouwbaar is? Bovendien vermijdt u transport, opslag en afval, heeft u het steeds bij de hand en is het beduidend goedkoper dan fleswater. Indien uw kraantjeswater een chloorsmaak heeft, volstaat het om een kruik met filter te gebruiken.

EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? WAT?

EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? WAT? EERLIJKE HANDEL OF FAIR TRADE? We staan niet stil bij wat er elke dag op ons bord ligt. En toch dragen vele ingrediënten een heel verhaal met zich mee. Sommige producten hebben de halve wereld afgereisd.

Nadere informatie

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Fairsterk je kerk! Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Inleiding In België, Nederland en Groot-Brittannië is het al een groot succes: FairTradeGemeenten.

Nadere informatie

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten

Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs. voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten Handleiding ster 1: FairTradeAmbassadeurs voor trekkersgroepen van FairTradeGemeenten 1 Inleiding Word een 5 sterren FairTradeGemeente Een gemeente die de titel FairTradeGemeente behaald heeft, komt in

Nadere informatie

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014

Fairsterk je kerk! Inleiding. Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 2013-2014 Fairsterk je kerk! Handleiding en achtergronden campagne De Fairste Kerk van Vlaanderen Versie 20132014 Inleiding In België, Nederland en GrootBrittannië is het al een groot succes: FairTradeGemeenten.

Nadere informatie

Fair Trade. ontwikkelingsstrategie. Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011

Fair Trade. ontwikkelingsstrategie. Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011 Fair Trade als duurzame economische ontwikkelingsstrategie Oxfam-Wereldwinkels 20 oktober 2011 SITUERING OXFAM-WERELDWINKELS Oxfam-Wereldwinkels Deel van Oxfam-in-België en Oxfam International Deel van

Nadere informatie

Een campagne van: 11.11.11. Fairtrade Belgium. Oxfam-Wereldwinkels. Vredeseilanden

Een campagne van: 11.11.11. Fairtrade Belgium. Oxfam-Wereldwinkels. Vredeseilanden FairTradeGemeente Een campagne van: 11.11.11 Fairtrade Belgium Oxfam-Wereldwinkels Vredeseilanden FairTradeGemeente? Een TITEL die aangeeft dat die bepaalde gemeente én haar inwoners eerlijke handel en

Nadere informatie

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen

Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Fair Trade in Openbare Aanbestedingen Workshop Duurzame voeding en catering, 22/11/2011 Inhoud workshop 1. Waarom een workshop van Max Havelaar? 2. Wat is Fair Trade en hoe herken je het? 3. Verschil met

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van eten

ik deel daar wordt iedereen beter van eten daar wordt iedereen beter van eten 1 Achtergrond 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk

Nadere informatie

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur

Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling. Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Max Havelaar: 25 jaar ontwikkeling Persontmoeting 28 augustus 2014 Lily Deforce Directeur Agenda 25 jaar Fairtrade: van de boer in het Zuiden tot op ons bord - Evolutie van 1989 tot 2014 - Trade not aid

Nadere informatie

Op weg naar een 5 sterren FairTradeGemeente

Op weg naar een 5 sterren FairTradeGemeente Op weg naar een 5 sterren FairTradeGemeente De nieuwe FairTradeGemeente campagne is nu echt gestart! Heel wat gemeenten zijn op weg naar hun 5 sterren. Zij willen fair trade een mooiere plaats geven in

Nadere informatie

brugge.be/noordzuiddienst FAIR TRADE fair trade in de klas

brugge.be/noordzuiddienst FAIR TRADE fair trade in de klas brugge.be/noordzuiddienst FAIR TRADE fair trade in de klas aanbod 2015-2016 I FAIR TRADE: VAN BOER TOT BORD Waar koop je fairtradeproducten? In alle supermarkten, Oxfam Wereldwinkels en natuurvoedingszaken

Nadere informatie

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen

ECOWIJZER. Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke. Bioproducten. Fairtrade. Lokale producten. Duurzame materialen ECOWIJZER Bioproducten Fairtrade Lokale producten Duurzame materialen Gids voor duurzaam en (h)eerlijk consumeren in Kruibeke Beste lezer Deze Ecowijzer is een initiatief van de Gemeentelijke Raad voor

Nadere informatie

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect.

Chocomelk. van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! www.oww.be. Handel, uit respect. Chocomelk van eerlijke handel, biologische landbouw en lokale boeren! > Handel, uit respect. We slaan de brug tussen boeren uit Noord & Zuid! www.oww.be > Kiezen Kiezen voor nóg meer duurzaamheid Oxfam

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN

HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN 2,34 Euro of meer, zoveel denkt een Belg te moeten betalen voor 1 kilogram bananen in de supermarkt 1. De realiteit toont echter iets anders. Je hoeft niet veel moeite

Nadere informatie

Educatief aanbod van Oxfam-Wereldwinkels Secundair onderwijs. > Handel, uit respect. oxfamwereldwinkels.be/scholen

Educatief aanbod van Oxfam-Wereldwinkels Secundair onderwijs. > Handel, uit respect. oxfamwereldwinkels.be/scholen Educatief aanbod van Oxfam-Wereldwinkels Secundair onderwijs > Handel, uit respect. oxfamwereldwinkels.be/scholen Laat je leerlingen kennismaken met het thema eerlijke handel Oxfam-Wereldwinkels n de voornaamste

Nadere informatie

les VOOR secundair OndeRwijs

les VOOR secundair OndeRwijs les VOOR SEcundair onderwijs Potverdorie, eet normaal! Inhoud les over duurzame voeding, de klimaatproblematiek en oplossingen de basis is een interactief leergesprek van ca. 2 lesuren Deze en andere lesmappen

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN

HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN HANDLEIDING VOOR TREKKERSGROEPEN 2 Euro of meer, zoveel denkt een Belg te moeten betalen voor 1 kilogram bananen in de supermarkt. De realiteit toont echter iets anders. Je hoeft niet veel moeite te doen

Nadere informatie

De spaarkaartenactie

De spaarkaartenactie De spaarkaartenactie De Week van de Fair Trade 2013 stond volledig in het teken van de spaarkaartenactie. Daarmee wilden we de verscheidenheid van het fairtrade-assortiment aantonen. Via een spaarkaartenactie

Nadere informatie

NIEUWS UIT DE NOORD ZUIDADVIESRAAD

NIEUWS UIT DE NOORD ZUIDADVIESRAAD NIEUWS UIT DE NOORD ZUIDADVIESRAAD Intro Met deze nieuwsbrief willen we de leden van de Noord - Zuidadviesraad en geïnteresseerden informeren over de werking van de Noord Zuidadviesraad van Zwevegem en

Nadere informatie

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel

Inleiding Het spel Algemeen doel van het spel Brochure Inleiding Boerenbusiness van grond tot mond, is ontwikkeld door jonge vrijwilligers van verschillende kinderboerderijen in Vlaanderen. Ze verdiepten zich in het thema Voedsel, ontwikkelden er

Nadere informatie

FairTradeGemeente. Een campagne van:

FairTradeGemeente. Een campagne van: FairTradeGemeente Een campagne van: FairTradeGemeente? Een TITEL die aangeeft dat die bepaalde gemeente én haar inwoners eerlijke handel en lokale, duurzame productie en consumptie een warm hart toedragen

Nadere informatie

FAIR TRADE IN EEN NOTENDOP

FAIR TRADE IN EEN NOTENDOP FAIR TRADE IN EEN NOTENDOP BTC / Dieter Telemans WAT IS FAIR TRADE? Fair trade (eerlijke handel) is een handelssysteem dat benadeelde producenten, voornamelijk uit het Zuiden, de kans geeft op duurzame

Nadere informatie

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel?

Inleiding. Waarom deze handleiding? Waarom een titel? Inleiding De Fairtrade Gemeente campagne groeit door het enthousiasme en de inzet van werkgroepen in heel Nederland. In de gemeenten die de titel Fairtrade Gemeente hebben of hiernaar streven, zijn werkgroepen

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Veel boeren en arbeiders in arme landen (ook wel ontwikkelingslanden ) hebben

Nadere informatie

brugge.be/fairtrade NOORD-ZUID fair trade educatief aanbod 2014-2015

brugge.be/fairtrade NOORD-ZUID fair trade educatief aanbod 2014-2015 brugge.be/fairtrade NOORD-ZUID fair trade educatief aanbod 2014-2015 VOORWOORD Voorwoord...3 Fair Trade: van boer tot bord...4 Wat is Fair Trade?... 4 Hoe herken je een fairtradeproduct?... 4 Waar koop

Nadere informatie

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna

Werkboekje. Natuur en milieu educatie. Groep 7. Naam: Fruit in de mix. Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkboekje Natuur en milieu educatie Naam: Groep 7 Fruit in de mix Dit is een product van Stichting Vogelpark Avifauna Werkblad 1 Waar komt ons fruit vandaan? Vul 1. Teken het klassikale woordenweb die

Nadere informatie

FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be

FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be 1 Handleiding voor criterium 5 van FairTradeGemeente Voor trekkersgroepen van (Kandidaat) FairTradeGemeenten FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be Waarom een handleiding? Waarom een handleiding?

Nadere informatie

Duurzaamheid op School Aanbod 2013-3014. Basisscholen

Duurzaamheid op School Aanbod 2013-3014. Basisscholen Duurzaamheid op School Aanbod 2013-3014 Basisscholen Milieuzorg op School 2013-2014 Vanaf dit schooljaar worden duurzame ondersteund door de stad. projecten op school gerichter Alle basisscholen kunnen

Nadere informatie

V.U. Carl Michiels, Hoogstraat 147, 1000 Brussel - Foto cover : BTC / Tim Dirven FaiR TRaDe in een notendop

V.U. Carl Michiels, Hoogstraat 147, 1000 Brussel - Foto cover : BTC / Tim Dirven FaiR TRaDe in een notendop Fair trade in een notendop BTC / Dieter Telemans Wat is Fair trade? Fair trade (eerlijke handel) is een handelssysteem dat benadeelde producenten, voornamelijk uit het Zuiden, de kans geeft op duurzame

Nadere informatie

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade.

Factsheet. Ooit gedacht dat je met een potje pindakaas de wereld kunt veranderen? Of met een banaan? Het kan. Dankzij fairtrade. Elke dag π± Factsheet Initiatief fairbezig.nl Fairbezig.nl is een initiatief van Fair Trade Original, de Landelijke Vereniging van Wereldwinkels en Stichting Max Havelaar met steun van de Nationale Postcode

Nadere informatie

Het keurmerk Fairtrade Max Havelaar in. vragen

Het keurmerk Fairtrade Max Havelaar in. vragen Het keurmerk Fairtrade Max Havelaar in vragen 1 Wat is eerlijke handel? Meer dan een miljard mensen in de wereld lijden honger. Driekwart van hen zijn boeren en landarbeiders in Latijns- Amerika, Afrika

Nadere informatie

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten?

4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? 4 Zijn heerlijke producten ook eerlijke producten? Deze zomer was ik op familiebezoek in Honduras. Geheel onverwacht liep ik er twee oude bekenden tegen het lijf. Ze stonden pardoes voor mijn neus. Ik

Nadere informatie

Fair Trade: hoe zit dat ook alweer?

Fair Trade: hoe zit dat ook alweer? Fair Trade: hoe zit dat ook alweer? Meer dan 200 gemeenten en 5 provincies maken werk van de campagne FairTradeGemeente. Ze willen op een heel concrete manier bijdragen aan een waardig bestaan voor de

Nadere informatie

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN

PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN PEDAGOGISCHE LEERMIDDELEN Sinds vele jaren ontwikkelt Leefmilieu Brussel pedagogisch materiaal ten dienste van het onderwijzend personeel. Hiermee kunnen zij het thema 'leefmilieu' in hun lessen integreren

Nadere informatie

Westerlo zet zich in voor het zuiden en jij kan ons hierbij helpen GEMEENTE WESTERLO. Parel van de Kempen

Westerlo zet zich in voor het zuiden en jij kan ons hierbij helpen GEMEENTE WESTERLO. Parel van de Kempen Westerlo zet zich in voor het zuiden en jij kan ons hierbij helpen GEMEENTE WESTERLO Parel van de Kempen 2 Inhoudsopgave - Westerlo zet zich in voor het Zuiden - werelddienst - wereldraad - subsidies vanuit

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

FairTradeGemeente. Een campagne van: FairTradeGemeente?

FairTradeGemeente. Een campagne van: FairTradeGemeente? FairTradeGemeente Een campagne van: FairTradeGemeente? Een TITEL die aangeeft dat die bepaalde gemeente én haar inwoners eerlijke handel en lokale, duurzame productie en consumptie een warm hart toedragen

Nadere informatie

SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN

SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN SAMENWERKING OVER DE GEMEENTEGRENZEN HEEN Met 156 FairTradeGemeenten (november 2014) en nog eens 75 gemeenten op weg naar de titel is de campagne na 10 jaar nog steeds volop op gang. Al deze trekkersgroepen

Nadere informatie

Watwaaromwiehoe. voorstelling. Handel, uit respect. oww.be

Watwaaromwiehoe. voorstelling. Handel, uit respect. oww.be Watwaaromwiehoe voorstelling > Handel, uit respect. oww.be 200 winkels van eerlijke handel Heb JIJ er s morgens al eens bij stilgestaan wie er achter die lekkere kop koffie zit? Of waar je vers gestreken

Nadere informatie

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers

Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Veelgestelde Vragen voor Biogarantie-winkeliers Deze leidraad met vraag en antwoord bevat de basiskennis voor biowinkeliers en verkoopspersoneel. Een goede kennis van bio geeft immers vertrouwen aan jouw

Nadere informatie

Fairsterk je school!

Fairsterk je school! Fairsterk je school! Handleiding en achtergronden campagne Fairtrade School Versie april 2009 Fairtrade Scholen Inleiding In België en Groot-Brittannië is het al een groot succes: Fairtrade Gemeenten.

Nadere informatie

Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor.

Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. Stressfactor. STAPPENPLAN LEES DE FESTIVALGIDS Zo weet je wat het project inhoudt en wat je te wachten staat. www.stressfactor.be/organisator/2016 OVERTUIG JE MEDELEERLINGEN Jij bent vast niet de enige die een festival

Nadere informatie

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 Woensdag 02/09 ONTMOETINGSMOMENT BUBBLE KLIMAAT Donderdag 15/10 INFOMOMENT ECO-SCHOOLS OPLEIDING GEVAARLIJK AFVAL OP SCHOOL Maandag 30/11

Nadere informatie

LES 4: Potverdorie, eet normaal

LES 4: Potverdorie, eet normaal LES 4: Potverdorie, eet normaal 1 Les 4: Potverdorie, eet normaal Vakken Zedenleer/godsdienst, economie, geschiedenis, aardrijkskunde, PAV Eindtermen Sociale vaardigheden, burgerzin, ICT, vakoverschrijdend,

Nadere informatie

Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint

Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint Activiteit 3: aan de slag met de waterfoodprint Doelstellingen De leerlingen kunnen voor een menu berekenen wat de water- en ecologische voetafdruk is van de ingrediënten. De leerlingen kunnen voor een

Nadere informatie

Campagnegids. FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be. FairTradeGemeentegids

Campagnegids. FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be. FairTradeGemeentegids Campagnegids FAIRTRADE GEMEENTE www.fairtradegemeenten.be FairTradeGemeentegids Inhoud Vooraf p 4 De 6 criteria voor een FairTradeGemeente p 6 Producten uit Noord en Zuid p 7 Voorbereiding p 10 Criterium

Nadere informatie

Perstekst: Fair Trade Gemeentebordjes Be Fair Award voor Puro-koffie van Miko.

Perstekst: Fair Trade Gemeentebordjes Be Fair Award voor Puro-koffie van Miko. Stad Turnhout Fair Trade Trekkersgroep Turnhout Miko Koffie Stad Turnhout Campus Blairon 200 2300 TURNHOUT 014 44 33 11 Miko Koffie Steenweg op Mol 177 2300 TURNHOUT 014 46 27 70 Perstekst: Fair Trade

Nadere informatie

Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010

Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010 Persdossier ikgeeflevenaanmijnplaneet.indeklas.be 28 september 2010 Persbericht Wat vind je in de virtuele edukit? Een dynamische website Activiteiten in detail De algemene campagne ikgeeflevenaanmijnplaneet.be

Nadere informatie

Vergelijking van drie koffie labels:

Vergelijking van drie koffie labels: Vergelijking van drie koffie labels: Fairtrade Rainforest Alliance UTZ Certified Juli 2010 1 Vergelijkende tabel voor koffielabels 1 Beheerder Startpunt/ Concept Fairtrade Rainforest Alliance UTZ CERTIFIED

Nadere informatie

Thema van de maand september: De knuffelboom

Thema van de maand september: De knuffelboom Nieuwsbrief september De schooldeuren zijn weer open gewaaid. Alle kinderen zijn gestart in hun frisse klas. Ook juf Corry staat er terug en daar zijn we blij om. We hopen dat dit jaar schooljaar in de

Nadere informatie

Stap 5) Filmpje, quiz en recepten Bekijk hoe bananen worden verbouwd, test je bananenkennis en maak een lekker bananenrecept!

Stap 5) Filmpje, quiz en recepten Bekijk hoe bananen worden verbouwd, test je bananenkennis en maak een lekker bananenrecept! SPREEKBEURT OF WERKSTUK Bananen Hier vind je alle informatie die je nodig hebt voor een spreekbeurt over bananen, waar ze vandaan komen en waarom ze gezond zijn. Het is handig om je spreekbeurt onder te

Nadere informatie

De markt voor eerlijke handel in België 2006

De markt voor eerlijke handel in België 2006 De markt voor eerlijke handel in België 26 Samenvatting studie uitgevoerd in opdracht van BTC-CTB September 27 1. Inleiding De groeiende belangstelling van de Belgische consument voor eerlijke handel is

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Donderdag 10 november 2011 JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Logo 3- en Groene Vlag-uitreiking - Schaarbeek

Donderdag 10 november 2011 JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Logo 3- en Groene Vlag-uitreiking - Schaarbeek Donderdag 10 november 2011 JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Logo 3- en Groene Vlag-uitreiking - Schaarbeek Geachte leerkrachten en directies, Beste jongens en meisjes,

Nadere informatie

Stappenplan. 1. Wat is het draagvlak? Hoe kan je het draagvlak verbreden?

Stappenplan. 1. Wat is het draagvlak? Hoe kan je het draagvlak verbreden? op school Scenario Stappenplan Het stappenplan is een handige leidraad als je van plan bent om Donderdag Veggiedag in te voeren op school. Je moet immers bij veel dingen stilstaan en het is belangrijk

Nadere informatie

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade.

1,6 miljoen. Fairtrade in het Zuiden 87,7% 12,3% leden. kleinschalige boeren. arbeiders. kleinschalige boeren en arbeiders binnen Fairtrade. Jaarcijfers Fairtrade in het Zuiden arbeiders en Dit zijn cijfers die verzameld zijn in op basis van auditrapporten van FLO Cert. Ze zijn verwerkt door Fairtrade International in en gepubliceerd begin

Nadere informatie

Kunstwerk voor verdraagzaamheid:

Kunstwerk voor verdraagzaamheid: Kunstwerk voor verdraagzaamheid: De terreuraanslagen in Parijs werden deze week uitgebreid besproken in alle actuarondes in onze lagere school. Samen met alle leerlingen van het eerste tot het zesde leerjaar

Nadere informatie

Over Smaak. Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop.

Over Smaak. Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop. Over Smaak Willen we datgene veranderen wat we willen veranderen, dan moet het hele systeem van producent tot consument op de schop. Frank van Oirschot Oprichter online supermarkt Smaak Wat is het? Smaak

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

KENNISMAKEN MET DE KLAS

KENNISMAKEN MET DE KLAS De foto's in deze handleiding komen uit verschillende landen in het Zuiden. In het kader van het project 'Correspondenten in het Zuiden' zal je in deze stap foto's aanreiken uit hetzelfde land (het land

Nadere informatie

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten

Veel veld voor vlees, weinig veld voor groenten Voeding > 3 e graad > lesmateriaal > kniptekst Sociaal vlees? Voor de leerkracht: Knip op voorhand de tekst in stukken op de lijnen. Houd de stukken tekst per titel samen. Veel veld voor vlees, weinig

Nadere informatie

de faire gids FAIRTRADE GEMEENTE De campagne FairTradeGemeente van A tot Z

de faire gids FAIRTRADE GEMEENTE De campagne FairTradeGemeente van A tot Z de faire gids De campagne FairTradeGemeente van A tot Z FAIRTRADE GEMEENTE 1 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Historiek FairTradeGemeente 5 3. Fair Trade & lokale duurzame voeding Qué? 6 4. Schrijfwijze 9 5. Een

Nadere informatie

Verklaring van de symbolen

Verklaring van de symbolen Verklaring van de symbolen lactosevrij UTZ CERTIFIED gecertificeerde koffieboeren verbouwen hun koffie met zorg en aandacht voor mens en milieu. Inter IKEA Systems B.V. 2009 Producten die geschikt zijn

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade

FAIRTRADE. Een beter leven. Wat is Fairtrade Wat is Fairtrade EERLIJKE HANDEL STAAT VOOROP KEURMERK INTERNATIONALE SAMENWERKING HANDEL GEMEENTE DUURZAAMHEID Een beter leven Met Fairtrade krijgen boeren en arbeiders in ontwikkelingslanden een eerlijke

Nadere informatie

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong

U geniet van goede en eerlijke producten. U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong U geniet van goede en eerlijke producten U hebt oog voor mens en milieu bij Langerak de Jong Voor mens en milieu Steeds meer organisaties willen in de bedrijfsvoering een balans vinden tussen planet, people

Nadere informatie

BIOLOGISCH VERS VAN HET LAND

BIOLOGISCH VERS VAN HET LAND OOGSTEN BEREIDEN BELEVEN PRODUCTEN BIOLOGISCH VERS VAN HET LAND Kom zelf plukken koken, genieten op de boerderij www.sprankenhof.com Udenhout 013 511 64 94 Inhoud Oogsten 4 Bereiden 6 Beleven 8 Producten

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Educatief aanbod MIEL MAYA HONING. www.maya.be. Coaching. Vorming. Pedagogische begeleiding. Voor meer informatie,

Educatief aanbod MIEL MAYA HONING. www.maya.be. Coaching. Vorming. Pedagogische begeleiding. Voor meer informatie, MIEL MAYA HONING Educatief aanbod Miel Maya Honing, dat is pedagogische begeleiding van leerkrachten, de uitbouw van projecten «op maat», workshops, de organisatie van originele projectdagen, een uitleenplaats

Nadere informatie

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016

LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 LEEFMILIEU BRUSSEL Kalender van educatieve activiteiten 2015-2016 Woensdag 02/09 ONTMOETINGSMOMENT BUBBLE KLIMAAT Donderdag 15/10 INFOMOMENT ECO-SCHOOLS Zaterdag 21/11 tot Zondag 29/11 EUROPESE WEEK VAN

Nadere informatie

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857

Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger als strategie voor een duurzaam voedselsysteem Het verbinden van boer en burger leidt tot bewustere keuzes van consumenten Ve José Aalders 101857 Verbinden van boer en burger

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

Enquête. 262 teruggekregen. Het koekjesabonnement (kleuter)

Enquête. 262 teruggekregen. Het koekjesabonnement (kleuter) Enquête 262 teruggekregen Het koekjesabonnement (kleuter) a Ik mijn kind niet wil benadelen omdat andere kinderen het wel hebben 66 b Ik er niet altijd zou aan denken om een koek mee te geven 46 c Ik de

Nadere informatie

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt

CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt CSC-CAT1201 - BIJLAGE 3 Milieukundige specificaties van de markt De Koninklijke Muntschouwburg draagt aandacht voor het milieu en voor sociale aspecten hoog in het vaandel. Dit engagement wordt op een

Nadere informatie

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES

LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES LESPROGRAMMA LES 1. INTRODUCTIELES Inhoud In de introductieles gaat u met de leerlingen aan de slag met het thema duurzaam en eerlijk eten. Samen met de leerlingen bekijkt u drie filmpjes die uitleggen

Nadere informatie

De Kracht van Cacao. Werkblaadjes voor de leerling. Hoe eerlijke handel het verschil maakt in de Dominicaanse Republiek

De Kracht van Cacao. Werkblaadjes voor de leerling. Hoe eerlijke handel het verschil maakt in de Dominicaanse Republiek De Kracht van Cacao Hoe eerlijke handel het verschil maakt in de Dominicaanse Republiek Werkblaadjes voor de leerling 1 www.oxfamwereldwinkels.be Wat zie je op deze foto s? Wat zou het verband hiertussen

Nadere informatie

Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk?

Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk? Hoe vertalen Belgische coöperaties de ICA-principes in de praktijk? Casus: Het Hinkelspel cvba Kenmerken Opgericht in 1982 Multistakeholder coöperatie > 2 miljoen euro omzet in 2013 > 70 vennoten We blijven

Nadere informatie

NEWSLETTER THEMAROLLADES. De wereld van voeding in verandering!

NEWSLETTER THEMAROLLADES. De wereld van voeding in verandering! MET NIEUWE RECEPTUUR! THEMAROLLADES NEWSLETTER AUGUSTUS 2014 EDITIE NR.12 HERFST/NAJAARS ROLLADE Nieuwe receptuur. Een traditionele topper: een mager spek rond een fijn deeg van kip en kalkoen, verrijkt

Nadere informatie

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten

Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Gezond en duurzaam eten Een inspiratiefolder voor mbo-docenten Aan de slag met gezond en duurzaam eten in het MBO De school is dé plek om jongeren bewust te maken van gezond en duurzaam eten. Gezonde

Nadere informatie

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze

Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Velt vzw Vereniging voor Ecologische Leef- en Teeltwijze Ecologische voeding en landbouw, moestuin, siertuin, milieubelei d,. Thierry Maréchal Milieu, Voeding en Gezondheid Biologische / Ecologische landbouw

Nadere informatie

Voedselhygiëne. Doelgroep: bovenbouw. Doelstelling: kinderen inzicht geven in de principes van voedselhygiëne.

Voedselhygiëne. Doelgroep: bovenbouw. Doelstelling: kinderen inzicht geven in de principes van voedselhygiëne. Voedselhygiëne Doelgroep: bovenbouw Doelstelling: kinderen inzicht geven in de principes van voedselhygiëne. Activiteit : zoek de fouten (groepswerk) De leerlingen zetten zich in groepjes van vier personen.

Nadere informatie

IN DE KIJKER. DvM Humaniora Aalst smeerde ze fair en won de Fair trade wedstrijd van Oxfamwereldwinkels

IN DE KIJKER. DvM Humaniora Aalst smeerde ze fair en won de Fair trade wedstrijd van Oxfamwereldwinkels IN DE KIJKER Marleen Lietaer voor alle personeelsleden DvM Humaniora Aalst smeerde ze fair en won de Fair trade wedstrijd van Oxfamwereldwinkels In de week van 10 tot 14 oktober werden heel wat acties

Nadere informatie

1. De ecologische voetafdruk

1. De ecologische voetafdruk 1. De ecologische voetafdruk Alles wat je eet, koopt en gebruikt moet ergens gemaakt worden of moet ergens groeien. Daar heb je plaats voor nodig. En soms is dat meer plaats dan je denkt. Zo heb je voor

Nadere informatie

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket.

Bewust en gezond winkelen. Doelstellingen. De leerlingen kunnen een gezonde keuze maken op basis van het etiket. Infofiche 1 Doelstellingen De leerlingen zien in dat het zinvol is om een boodschappenlijstje op te stellen vooraleer boodschappen te doen. De leerlingen kunnen het etiket lezen en verschillende etiketten

Nadere informatie

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap.

Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. Het koken en eten mag je zelf doen, maar ik begeleid je daarbij. Stap voor stap. EET PALEO 3 Inhoudsopgave Inleiding 6 Mijn Paleo verhaal 8 De 7 stappen in het kort 12 Stap 1 Richt je op de praktijk 14

Nadere informatie

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK!

Zuivel is belangrijk. Melk is goed voor... ELK! tweede leerjaar 2 Zuivel is belangrijk Melk is goed voor... ELK! Plaats de passende leeftijd bij elke tekening. Kies uit: 6 tot 12 jaar, 1 tot 3 jaar, 0 jaar, meer dan 60 jaar, 12 tot 18 jaar, 6 maanden

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland Almanak Almanak kleinschalige initiatieven Van en voor iedereen die zich sterk maakt voor duurzaam voedsel Dit is een dummy met een paar pagina s van de

Nadere informatie

AANBOD 2015 2016 VOOR SCHOLEN

AANBOD 2015 2016 VOOR SCHOLEN AANBOD 2015 2016 VOOR SCHOLEN Aanbod secundair onderwijs 5 Aanbod lager onderwijs 9 Duurzame voeding op jouw school 13 Zuiddag #yesyouthcan: Jongeren aan zet in de cacaosector 14 Contact 16 2 2 Beste leerkracht,

Nadere informatie

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN

WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 2 LESUREN WERKBLADEN VOOR DE LEERLINGEN AAN TAFEL! OPDRACHT Tafelindeling Trek een etiketje met daarop de naam van een artikel en de prijs. Zoek het juiste

Nadere informatie

Boerderij in de stad 28 mei 2015

Boerderij in de stad 28 mei 2015 Boerderij in de stad 28 mei 2015 Persmap Inhoud Persuitnodiging Boerderij in Mechelen Toelichting event Wie is Groene Kring? Contactpersoon ter plaatse Marijke Jordens, 0476 57 67 85 Diestsevest 32 bus

Nadere informatie

Kom zelf plukken koken genieten op de boerderij www.sprankenhof.com Udenhout 013 511 64 94

Kom zelf plukken koken genieten op de boerderij www.sprankenhof.com Udenhout 013 511 64 94 Oogsten BEREIDEN BEleven PRODUCTEN Biologisch vers van het land Kom zelf plukken koken genieten op de boerderij www.sprankenhof.com Udenhout 013 511 64 94 Inhoud Oogsten 4 Bereiden 6 Beleven 8 Producten

Nadere informatie

Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen?

Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen? Hoe een coalitiecampagne uitwerken om kinderarbeidvrije cacao te bevorderen? Oxfam Wereldwinkels en Fairtrade Campagne Kindslavernij lust ik niet! Doelgroepen Partners: hoe elkaar versterken? En nu? Oxfam

Nadere informatie

LESFICHE 2 HEERLIJK EERLIJK

LESFICHE 2 HEERLIJK EERLIJK Achtergrond voor leerkrachten LESFICHE 2 HEERLIJK EERLIJK Beste leerkracht, Dit is de tweede lesfiche over Fairtrade. In het filmpje Compleet Fairtrade zien we dat er heel erg veel producten van eerlijke

Nadere informatie

De kritische consument

De kritische consument De kritische consument Inleiding Om producten te kunnen maken heb je grondstoffen nodig. Mensen werken met deze grondstoffen en maken er producten van die we consumeren. Een ondernemer is tevreden als

Nadere informatie

ik deel daar wordt iedereen beter van cadeaus

ik deel daar wordt iedereen beter van cadeaus daar wordt iedereen beter van cadeaus 1 2 Onderzoek en Reflectie 3 Acties 4 Activiteiten in het Schooljaar ikdeel.be Een project van Met de steun van De Vlaamse overheid kan niet verantwoordelijk gesteld

Nadere informatie

waarom? hoe? inspiratiegids waar? wanneer?

waarom? hoe? inspiratiegids waar? wanneer? waarom? hoe? waar? wanneer? inspiratiegids Welkom in een eerlijke wereld! FAIRTRADE MEER DAN EEN BANAAN Kies voor het Max Havelaar Keurmerk en ontdek meer dan 1300 producten. ALLEMAAL FAIR. ALLEMAAL GOED.

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. de raad der gemeente EDE. Initiatiefvoorstel van de fractie

Initiatiefvoorstel. de raad der gemeente EDE. Initiatiefvoorstel van de fractie Initiatiefvoorstel de raad der gemeente EDE Verzameling Raadsstukken registratienummer sector datum: 2011 / 110 685552 Fractie GL/PE oktober 2011 Cie. n.v.t. betreft Raad 15-12-2011 Initiatiefvoorstel

Nadere informatie