Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Veraderjaar Jaarversla Nationale ombudsman 2004 Nr. 2 JAARVERSLAG INHOUDSOPGAVE WOORD VOORAF 9 AANDACHTSPUNTEN 10 DEEL I KERNJAARVERSLAG 15 1 ONDERZOEK EN ONTWIKKELINGEN IN Kerncijfers Actieve en adequate informatieverstrekkin Voortvarendheid «revisited» Stelsel van behoorlijkheidscriteria Toepassin behoorlijkheidscriterium actieve en adequate informatieverstrekkin door de jaren heen Bestuursoranen en actieve en adequate informatieverstrekkin Informatieverstrekkin aan de burer nader bekeken Aard van de klachten Slotbeschouwin Onderzoek Onderzoek uit eien bewein Correspondentie burer rijksoverheid Niet nakomin rechterlijke uitspraken door de IND Crisisopvan in justitiële jeudinrichtinen Rapport huurcommissies Onderzoek op verzoek Gebruik handboeien en blinddoek door arrestatieteams Waarschuwin voor inzet politiehond als eweldsmiddel Politie en de Alemene wet bestuursrecht Openbaar Ministerie en besla Tenuitvoerlein van de strafrechtelijke maatreel van plaatsin in een psychiatrisch ziekenhuis Vrouwelijke contactambtenaar IND Gebruik vreemde talen Herstel fout van andere dienst Aanhouden bezwaar in afwachtin uitspraak belastinrechter Kliklijn UWV en incasso Tuchtklacht over ebruik fixatiebanden Grondwateroverlast Bijzondere onderwerpen Ontwikkelin nieuwe vereisten van behoorlijkheid Interne klachtbehandelin Brief over de IND aan de minister voor Vreemdelinenzaken en Interatie Publieksvoorlichtin Buitenlandbeleid Vereniin voor Klachtrecht Oprichtin van een Nationaal Mensenrechteninstituut 73 2 WETGEVING; AMBT; BUREAU Wetevin c.a De Wet Nationale ombudsman Besluit bestuursoranen WNo en Wob Veroedinenbesluit Wet Nationale ombudsman Aanwijzin decentrale overheden Wet extern klachtrecht Wetswijziinen die de bevoedheid van de Nationale ombudsman raken Ambt Wisselin van ambtsdraers Nevenfuncties ambtsdraers Klachten over de Nationale ombudsman en verzoeken om herzienin Inleidin Klachten over de Nationale ombudsman en zijn bureau 87 ISSN Sdu Uitevers s-gravenhae 2005 Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

2 2.4 Het Bureau Nationale ombudsman Personeel Financiën Bedrijfsvoerin 89 3HET WERK VAN DE NATIONALE OMBUDSMAN IN CIJFERS De te behandelen zaken Klachten en informatieverzoeken via telefoon/ en bezoeken Afedane zaken Cijfers afedane zaken Onderzoek uit eien bewein Doorlooptijden verzoekschriften Afedane zaken per ebied De conclusie van de Nationale ombudsman Reden voor de klacht; beoordelin door de Nationale ombudsman Alemeen De beoordelin in de rapporten De reden voor de klacht in tussentijds afedane zaken De meest voorkomende problemen in de afedane zaken De effecten van het werk van de Nationale ombudsman Enkele achterrondkenmerken van indieners van verzoekschriften EFFECTEN VAN HET WERK VAN DE NATIONALE OMBUDSMAN Soorten effecten Actie door de overheid Op het ebied van de politie Alle ministeries Op het ebied van justitie Op het ebied van binnenlandse zaken en koninkrijksrelaties Op het ebied van onderwijs, cultuur en wetenschappen Op het ebied van financiën Op het ebied van defensie Op het ebied van volkshuisvestin, ruimtelijke ordenin en milieubeheer Op het ebied verkeer en waterstaat Op het ebied van economische zaken Op het ebied van sociale zekerheid en werkeleenheid Op het ebied van volksezondheid, welzijn en sport Op het ebied van de waterschappen Op het ebied van de provincies Op het ebied van de emeenten Rapporten en brieven van de Nationale ombudsman en de Tweede Kamer NATIONALE OMBUDSMAN EN OMGEVING Staten-Generaal Bestuursoranen en andere instanties Voorlichtin Publieksvoorlichtin Overie activiteiten Buitenlandbeleid Nationale ombudsman Buitenlandse betrekkinen Voordrachten BEOORDELING VERZOEKSCHRIFTEN OP BEVOEGD- HEID EN ONTVANKELIJKHEID Inleidin Cijfers over de verwerkin van verzoekschriften Buitenwettelijke verzoekschriften De toetsin van de verzoekschriften Inleidin Artikel 1a: Bevoedheid naar bestuursoraan Artikel 16: Bevoedheidsafbakenin naar edrain Inleidin Onbevoedheid bij alemeen reerinsbeleid en bij alemeen beleid betrokken bestuursoraan (artikel 16, onderdeel a) Onbevoedheid Nationale ombudsman ten aanzien van alemeen verbindende voorschriften (artikel 16, onderdeel b) Onbevoedheid Nationale ombudsman bij openstaan of aanhani zijn van een bezwaarof beroepsprocedure (artikel 16, onderdeel c) Onbevoedheid Nationale ombudsman bij rechterlijk toezicht (artikel 16, onderdeel ) Artikel 14: Ontvankelijkheid; discretionaire bevoedheid Nationale ombudsman Inleidin Verzoekschrift te laat inediend; niet voldaan aan de vereisten van artikel 12, derde en vierde lid (artikel 14, onderdeel a); verzoekschrift als bedoeld in artikel Kennelijk onerond (artikel 14, onderdeel b) Onvoldoende belan of onvoldoende ewicht van de edrain (artikel 14, onderdeel c) Wettelijk ereelde klachtvoorzienin (artikel 14, onderdeel f) 154 BIJLAGEN Overzicht uitebrachte rapporten Hoofdstuk 9 Awb in rapporten van de Nationale ombudsman Vermeldin van rapporten in vakbladen in De beoordelinscriteria Bestuursoranen binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman Artikel 78a van de Grondwet Wet Nationale ombudsman Wet Nationale ombudsman Besluit bestuursoranen WNo en Wob Veroedinenbesluit Wet Nationale ombudsman Klachtreelin Bureau Nationale ombudsman 243 DEEL II BEELD VAN HET IN 2004 VERRICHTE ONDERZOEK 247 De hoofdstukken 7 t/m 25 staan op de cd-rom bij dit jaarversla. Voor de vollediheid zijn daarop ook de vooraande hoofdstukken en bijlaen openomen. 7 POLITIE EN OPENBAAR MINISTERIE 249 7A Politie 249 7A.1 Inleidin 249 7A.1.1 Cijfers 249 7A.1.2 Praktijkcontacten 249 7A.2 Toepassin bepalinen betreffende de verdachte 250 7A.2.1 Verdenkin 250 7A.2.2 Verhoor (ook bejeenin tijdens verhoor) 251 7A.2.3 Verstrekken kopie verklarin 251 7A.2.4 Bijstand en waarschuwen raadsman 251 7A.3 Vrijheidsbenemende dwanmiddelen 252 7A.3.1 Staande houden 252 Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

3 7A.3.2 Aanhouden (en tijd voor ophouden voor verhoor en melden reden voor aanhoudin) 253 7A.3.3 Vooreleiden en in verzekerin stellen 255 7A.3.4 Dwanmiddelen ter identificatie 257 7A.3.5 Heenzenden 257 7A.3.6 Vastleen van ebruik van vrijheidsbenemende dwanmiddelen 257 7A.4 Overie dwanmiddelen 257 7A.4.1 Binnentreden 257 7A.4.2 Doorzoeken (onderzoek in de) wonin en doorzoeken auto s 260 7A.4.3 Handboeien; blinddoeken en (veiliheids-/ aanhoudins)fouillerin 261 7A.4.4 Inbeslanemin 265 7A.4.5 Vastleen van ebruik van overie dwanmiddelen 265 7A.5 Politieoptreden en vrijwilliheid (ook etuienverhoor) 266 7A.6 Geweldebruik 267 7A.6.1 Arrestatieteam 267 7A.6.2 Vuurwapenebruik 267 7A.6.3 Diensthond; pepperspray; wapenstok; fysiek eweld 268 7A.7 Verblijfsomstandiheden arrestanten 272 7A.8 Leitimatie 274 7A.9 Informatie 274 7A.9.1 Vastleen van informatie (inclusief niet vernietien van informatie) 274 7A.9.2 Sinalerinen (o.a. OPS/NSIS) 278 7A.9.3 Verstrekken van informatie (aan derden, pers, Interpol en betrokkenen zelf) 279 7A.10 Optreden naar aanleidin van aaniften en meldinen 283 7A.10.1 Aaniften en meldinen 283 7A.10.2 Inrichtin opsporinsonderzoek 287 7A.11 Bejeenin 290 7A.11.1 Houdin en uitlatinen (taalebruik) 290 7A.11.2 Niet nakomen toezeinen 290 7A.12 Hulpverlenin 291 7A.12.1 Slachtofferhulp (Aanwijzin slachtofferzor) 291 7A.12.2 Burenruzies 291 7A.12.3 Overie 293 7A.13 Politieoptreden en verkeer 294 7A.13.1 Aanrijdinen 294 7A.13.2 Weslepen 298 7A.13.3 Politie en de WAHV (Wet Mulder) 299 7A.13.4 Overie verkeersreelevin 301 7A.14 Openbare orde 303 7A.15 Vreemdelinendiensten 304 7A.15.1 Cijfers 304 7A.15.2 Rapporten 304 7A.16 Minderjarien 308 7A.17 Klachtbehandelin 309 7A.17.1 Wetevin 309 7A.17.2 De behandelin van klachten 310 7A.17.3 Enkele rapporten 311 7A.18 Schadeveroedin 317 7A.19 Politieoptreden en het civiele recht 323 7A.20 Administratieve oranisatie (postreistratie, niet reaeren op brieven, etc.) 327 7A.21 Overie rapporten op het terrein van politie 327 7A.21.1 Bijzondere opsporinsambtenaren 327 7A.21.2 Rijksrecherche 329 7A.21.3 Overie rapporten/afdoeninen 329 7A.22 Interiteit 331 7B Openbaar Ministerie 333 7B.1 Alemeen 333 7B.2 Inbeslanemin 334 7B.3 Opsporin (incl. sinalerin verdachten, bevel tot aanhoudin en inzet arrestatieteam) 337 7B.4 Vervolin 338 7B.5 Tenuitvoerlein straffen 341 7B.6 Schadeveroedin 342 7B.7 De Wet administratiefrechtelijke handhavin verkeersvoorschriften 344 7B.8 Slachtoffers van delicten 345 7B.9 Informatieverstrekkin 348 7B.10 Administratieve oranisatie 349 7B.11 Klachtbehandelin 351 7B.12 Interiteit 352 7B.13 Overie Ministerie van Alemene Zaken Cijfers Alemeen Rapporten Ministerie van Buitenlandse Zaken Cijfers Alemeen De Visadienst en de Visadienst kort verblijf Enkele rapporten JUSTITIE A Ministerie van Justitie A.1 Alemeen; cijfers A.2 Immiratie- en Naturalisatiedienst A.2.1 Alemene onderwerpen A Cijfers A Interne klachtbehandelin door IND A Klachtbehandelin door de Nationale ombudsman A.2.2 Visa en machtiinen tot voorlopi verblijf A Cijfers A Bevoedheid en toerekenin A Overdracht van taken A Jurisprudentie van de Afdelin bestuursrechtspraak van de Raad van State A Rapporten A Interventies A.2.3 Verblijfsverunninen A Alemeen A Cijfers A Behandelin asielaanvraen A Behandelin van aanvraen om verlenin/verlenin van een reuliere verblijfsverunnin A Interventies A.2.4 Naturalisaties A.3 Griffies van erechten A.4 Justitiële inrichtinen A.4.1 Alemeen A.4.2 Gevaneniswezen A.5 Raad voor de Kinderbeschermin A.6 Schadeveroedin A.7 Overdracht tenuitvoerlein strafvonnissen A.8 Administratieve oranisatie A.9 Klachtbehandelin A.10 Centraal Justitieel Incasso Bureau A.10.1 Tenuitvoerlein van straffen A.10.2 Wet administratiefrechtelijke handhavin verkeersvoorschriften A.10.3 Schadeveroedinsmaatreelen A.10.4 Overie A.11 Interiteit A.12 Overie B Bestuursoraan op het terrein van Justitie B.1 Raden voor Rechtsbijstand B.2 Centraal Oraan opvan asielzoekers B.2.1 Alemeen B.2.2 Rapporten COA B.3 Landelijk Bureau Innin Onderhoudsbijdraen (LBIO) 418 Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

4 10B.4 Commissie en secretariaat van het Schadefonds Geweldsmisdrijven B.5 Nederlandse Orde van Advocaten B.6 Orde van Advocaten in de verschillende arrondissementen B.7 Gerechtsdeurwaarders en notarissen B.8 Andere bestuursoranen op het terrein van Justitie BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES A Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Rapporten A.4 Alemene Inlichtinen- en Veiliheidsdienst B Andere bestuursoranen op het terrein van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP A Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap A.1 Cijfers; alemeen B Andere bestuursoranen op het terrein van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap B.1 Informatie Beheer Groep (IB-Groep) B.1.1 Cijfers B.1.2 Studiefinancierin B.1.3 Teemoetkomin onderwijsbijdrae en schoolkosten B.1.4 Leseld B.2 Overie bestuursoranen op het terrein van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap B.2.1 Op het terrein van onderwijs en onderzoek B.2.2 Overie bestuursoranen FINANCIEN A Ministerie van Financiën A.1 Cijfers A.2 Belastindienst A.2.1 Inleidin A.2.2 Schadeveroedin; renteveroedin A.2.3 Behandelinsduur A.2.4 Informatieverstrekkin A.2.5 Heffin A Controle A Ambtshalve verminderin A Hardheidsclausule A Onjuiste aanslaen A Belastinteruaaf A Overie zaken op het terrein van de heffin A.2.6 Invorderin A Verrekenin A Betalinsreelin A Kwijtscheldin A Gebruik dwanmiddelen A.2.7 Douane A.2.8 Klachtbehandelin A.2.9 Overie zaken op het terrein van de Belastindienst A.3 Ministerie van Financiën anderszins A.3.1 Dienst Domeinen A.3.2 Overie zaken op het terrein van het Ministerie van Financiën B Andere bestuursoranen op het terrein van Financiën MINISTERIE VAN DEFENSIE Cijfers Alemeen Ministerie Uitebrachte rapporten Interventies en tussentijdse beëindiinen Nederlandse krijsmacht Koninklijke Marechaussee Alemeen Uitebrachte rapporten Interventies en tussentijdse beëindiinen Koninklijke Luchtmacht Inspectie Militaire Gezondheidszor Instituut Defensie Leeranen Klachtencommissie Defensie Interservice Commando VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER A Ministerie van Volkshuisvestin, Ruimtelijke Ordenin en Milieubeheer A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Directoraat-eneraal Wonen A.3.1 Alemeen A.3.2 Huursubsidie A.3.3 Secretariaat van de huurcommissies A.4 Overie zaken met betrekkin tot het Ministerie van Volkshuisvestin, Ruimtelijke Ordenin en Milieubeheer B Andere bestuursoranen op het terrein van Volkshuisvestin, Ruimtelijke Ordenin en Milieubeheer B.1 Huurcommissies VERKEER EN WATERSTAAT A Ministerie van Verkeer en Waterstaat A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Rijkswaterstaat A.4 Directoraat-eneraal Luchtvaart A.5 Inspectie Verkeer en Waterstaat, Divisie Vervoer A.6 Inspectie Verkeer en Waterstaat, Divisie Luchtvaart A.7 Rijksinstituut voor interaal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandelin A.8 Overie zaken op het terrein van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat B Andere bestuursoranen op het terrein van Verkeer en Waterstaat B.1 Stichtin Centraal Bureau Rijvaardiheidsbewijzen B.1.1 Alemeen B.1.2 Uitebrachte rapporten B.2 Dienst Weverkeer en Erkenninshouders B.2.1 Alemeen B.2.2 Uitebrachte rapporten ECONOMISCHE ZAKEN A Ministerie van Economische Zaken A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Rapporten LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT A Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Uitebrachte rapporten A.3.1 Ministerie A.3.2 Alemene Inspectiedienst en de Rijksdienst voor de keurin van Vee en Vlees A.3.3 LASER A.4 Tussentijdse beëindiin B Andere bestuursoranen op het terrein van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit B.1 Cijfers B.2 Faunafonds SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID A Ministerie van Sociale Zaken en Werkeleenheid A.1 Cijfers A.2 Uitebrachte rapporten en afedane zaken B Andere bestuursoranen op het terrein van Sociale Zaken en Werkeleenheid 547 Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

5 19B.1 Bestuursoranen op het terrein van de sociale zekerheid B.1.2 Uitvoerinsinstituut werknemersverzekerinen B Cijfers; ontwikkelinen; alemeen B Behandelinsduur B Informatieverstrekkin B Dienstverlenin; bejeenin; klachtbehandelin B Rente- en schadeveroedin B Overi B.1.3 Sociale verzekerinsbank B Alemeen: cijfers B Behandelinsduur B Informatieverstrekkin B Dienstverlenin; bejeenin; klachtbehandelin B.2 Centrale oranisatie werk en inkomen B.2.1 Cijfers B.2.2 Centrale oranisatie werk en inkomen B Ontslaverunninen B Bemiddelin en scholin B Intake B Interne klachtbehandelin VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT A Ministerie van Volksezondheid, Welzijn en Sport A.1 Cijfers A.2 Alemeen A.3 Uitebrachte rapporten A.3.1 Ministerie A.3.2 Inspectie voor de Gezondheidszor A Alemeen A Rapporten B Andere bestuursoranen op het terrein van Volksezondheid, Welzijn en Sport B.1 Ziekenfondsen en zorverzekeraars B.2 Reionale Indicatie Oranen B.3 Collee voor zorverzekerinen B.4 Gezinsvoodij-instellinen WATERSCHAPPEN Alemeen Ontwikkelinen Cijfers Interne klachtbehandelin Wijze van klachtbehandelin Termijn voor klachtbehandelin Behandelinsduur en non-respons Informatieverstrekkin Privaatrechtelijk handelen Openbare ruimte Middelen PROVINCIES Cijfers Interne klachtbehandelin Behandelinsduur en non-respons GEMEENTEN Alemeen Aanesloten emeenten Cijfers Interne klachtbehandelin Klachtbehandelin Geen verplichtin tot klachtbehandelin Hoorplicht De beslissin op het klaaschrift Behandelinsduur en non-respons Informatieverstrekkin Correspondentienormen Bejeenin Privaatrechtelijk handelen Schadeveroedin Publiekszaken Openbare ruimte Bestuur GEMEENSCHAPPELIJKE REGELINGEN Alemeen: cijfers Interne klachtbehandelin PUBLIEKRECHTELIJKE BEDRIJFSORGANISATIE Cijfers 618 Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

6

7 WOORD VOORAF Voor u lit het Jaarversla 2004 van de Nationale ombudsman. In zijn rapport aan de reerin «De toekomst van de nationale rechtsstaat» (Sdu Uitevers, Den Haa, 2002) heeft de Wetenschappelijke Raad voor het Reerinsbeleid uit de jaarverslaen van de Nationale ombudsman edestilleerd dat burers met name ontevreden zijn over de informatieverstrekkin door overheidsdiensten. Na in het Jaarversla 2001 uitebreid aandacht te hebben besteed aan (het ebrek aan) voortvarendheid van de overheid, kent dit jaarversla in hoofdstuk 1 dan ook als centraal thema hoe de overheid door de jaren heen is omeaan met het behoorlijkheidsvereiste van actieve en adequate informatieverstrekkin (zie 1.2). Verder eeft hoofdstuk 1 onder meer een weerave van de rapporten naar aanleidin van het in 2004 uitevoerde onderzoek uit eien bewein ( 1.3.1) en van een aantal belanrijke rapporten naar aanleidin van onderzoek op verzoek ( 1.3.2). In hoofdstuk 2 worden de ontwikkelinen met betrekkin tot de wetevin betreffende de Nationale ombudsman, het externe klachtrecht, het ambt en het bureau weereeven. In dit verslajaar heeft mevrouw mr. S.J.E. Horstink-von Meyenfeldt op 25 oktober 2004 haar ambt als substituutombudsman neereled weens haar overan naar de Raad van State als staatsraad in buitenewone dienst. Wij zullen voortaan haar uitebreide onderzoekservarin moeten missen. Op 1 januari 2005 is de heer mr. F.J.W.M. van Dooren als nieuwe substituut-ombudsman aanetreden. De heer Van Dooren was voordien raadsheer bij het Gerechtshof Den Haa en voorzitter van de Kiesraad. Hoofdstuk 3 eeft het werk van de Nationale ombudsman in cijfers weer, terwijl hoofdstuk 4 inaat op de effecten die het werk van de Nationale ombudsman heeft ehad. Hoofdstuk 5 betreft de communicatieve kant van zijn werk: de publieksvoorlichtin, de contacten met bestuursoranen en andere instanties, de buitenlandse betrekkinen etc. In hoofdstuk 6 tenslotte wordt meer in het alemeen weereeven hoe de Nationale ombudsman in 2004 heeft eoordeeld over zijn bevoedheid ten aanzien van bestuursoranen en over de ontvankelijkheid van burers om bij hem een verzoek in te dienen. Sinds het verslajaar 2001 worden de jaarverslaen cumulatief uiteeven op de bijevoede cd-rom en toeankelijk emaakt met een eenvoudie zoekstructuur. Het eerste deel, het «kerndeel», van het jaarversla is tevens edrukt. Dit kerndeel bevat de hoofdstukken 1 tot en met 6 met alemene, inhoudelijke en cijfermatie eevens over het werk van de Nationale ombudsman. De overie hoofdstukken even een beeld van het verrichte onderzoek naar edrainen van de verschillende bestuursoranen binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman. Overiens zijn de jaarverslaen vanaf het verslajaar 1999 ook interaal te raadpleen via No voor het afsluiten van dit jaarversla overleed op 24 januari 2005 Teus Korteland die als onderzoeker vanaf september 1985 aan het Bureau Nationale ombudsman verbonden is eweest. Al even plotselin op 11 februari 2005 overleed Ton Luijben, hoofd Facilitaire Dienst, die vanaf de oprichtin in 1982 het Bureau heeft ediend. Hun rote inzet en toewijdin zullen wij ons blijven herinneren. De Nationale ombudsman, R. Fernhout Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

8 AANDACHTSPUNTEN Met het oo op de behandelin van dit jaarversla in de Tweede Kamer volt hieronder een overzicht van enkele aandachtspunten: a. Actieve en adequate informatieverstrekkin door de jaren heen De cijfermatie analyse rond het behoorlijkheidsvereiste «actieve en adequate informatieverstrekkin» laat een zekere stabiliserin zien. Bein jaren neenti was dit vereiste aan de orde in ruim 20% van het totaal van de onderzochte zaken. De afelopen drie à vier jaren daalde het percentae naar ruim 10% (zie 1.2). Niettemin bezet het daarmee een stevie tweede plaats na het vereiste van voortvarendheid. Klachten in verband met dit vereiste komen overheidsbreed voor. Adequate en actieve informatieverstrekkin vert continue zor van alle bestuursoranen. Meer alemeen beschouwd vraen met name Justitie (al jaren lan) en het Uitvoerinsinstituut werknemersverzekerinen (verder UWV) (de laatste paar jaren) bijzondere aandacht. In mindere mate eldt dit voor de reionale politiekorpsen en voor Buitenlandse Zaken. Bij Justitie aat het om de Immiratie- en Naturalisatiedienst (verder IND) en in mindere mate het Openbaar Ministerie (verder OM). Waar moet aandacht aan worden besteed? Zowel aan de inhoudelijke kwaliteit van de informatieverstrekkin als aan de tijdiheid van de informatieverstrekkin. Immers, een klacht over het ontbreken van adequate en actieve informatieverstrekkin is vaak onderdeel van de onderliende schendin van het vereiste van voortvarendheid. Bij informatieverstrekkin ter beeleidin van procedures kan de aandacht voor verbeterin van de kwaliteit zich bijvoorbeeld richten op: het communiceren over de voortan van aanvraen, bezwaarschriften, klachten en «andere» brieven met behulp van behandelinsberichten, tussenberichten etc. Bij informatieverstrekkin over de inhoud van procedures aat het om: het communiceren over rechten en plichten van burers, het even van volledie (adequate) informatie over de inhoud van openstaande procedures (bijvoorbeeld over het zich kunnen voeen in een strafproces of over het kunnen opkomen teen een sepotbeslissin), over de evolen van de uitkomst van die procedures, en het verwijzen naar openstaande rechtsmiddelen. Ook moet aandacht worden besteed aan het tijdi beschikbaar hebben van heldere folders, brochures en standaardbrieven en het tijdi en adequaat instrueren van medewerkers van bestuursoranen. Dit vert met name aandacht en oede coördinatie bij die rechtsebieden die sterk onderhevi zijn aan voortdurend veranderende reelevin, zoals op het terrein van de sociale zekerheid (met name bij het UWV) en op dat van het vreemdelinenrecht (met name bij de IND en ambassades en consulaten). Goede coördinatie is vereist om ervoor te zoren dat de betrokken medewerkers van bestuursoranen en hun dienstonderdelen tijdi op de hoote zijn van veranderinen in reelevin en wat die veranderinen voor burers en andere betrokkenen betekenen. Eventuele frontoffices van overheidsinstanties moeten tijdi op de hoote zijn en weten welke informatie zij wel en welke zij niet kunnen verstrekken. Afstemmin tussen frontoffices en backoffices is belanrijk evenals het beschikbaar hebben van toereikende eautomatiseerde hulpmiddelen, systemen om inhoudelijke informatie te kunnen enereren. Ook reistratiesystemen en systemen ter bewakin van de voortan van procedures zijn daarbij essentieel, dit alles om de vereiste dienstbaarheid naar burers te kunnen waarboren. Niet in de laatste plaats zullen medewerkers van bestuurs- Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

9 oranen in toereikende mate (telefonisch en schriftelijk) bereikbaar moeten zijn om evraade informatie te kunnen verstrekken. b. Voortvarende behandelin van correspondentie van burers aan de rijksoverheid Samenhanend met het vooraande zal de overheid blijvend aandacht moeten besteden aan een voortvarende behandelin van de correspondentie van burers. Het aat daarbij om het tijdi informeren over de voortan van correspondentie in het alemeen en over de voortan van te starten of lopende procedures betreffende aanvraen, bezwaren of klachten in het bijzonder. Na zijn rote onderzoek in 2003 zal de Nationale ombudsman in 2005 evalueren hoe het thans met de behandelin van de zoenaamde «burerbrieven» en de implementatie van de edane aanbevelinen is esteld (zie ). c. Ontwikkelin aantal verzoekschriften Opnieuw is het aantal verzoekschriften aanzienlijk esteen, van in 2003 naar in 2004 (zie 1.1). Met name is het aantal klachten over de IND en over het UWV sterk esteen. Er zijn ook oede ontwikkelinen te melden. Door verkortin van de doorlooptijden is het aantal verzoekschriften op het ebied van het Ministerie van Buitenlandse zaken jarenlan een aandachtspunt bijna ehalveerd. Gezien de verwachtin dat de stijin van het aantal verzoekschriften zich ook de komende jaren zal doorzetten, en eeven de verwerkinscapaciteit van het Bureau Nationale ombudsman op oneveer klachten lijken renzen bereikt en komen doorlooptijden onder druk te staan. Gezien de esteen werklast valt aan een beperkte versterkin van de formatie dan ook niet te ontkomen (zie 2.4.3). d. Behandelinsduur aanvraen verblijfsverunninen en nalevin rechterlijke uitspraken door IND De belanrijkste oorzaak van de stijin van het aantal klachten over de IND wordt evormd door de ondervonden problemen als evol van de overhevelin van toelatinstaken van de vreemdelinendiensten van de reionale politiekorpsen naar de IND. Die problemen uitten zich met name in de lane duur van behandelin door de IND van aanvraen (om verlenin) van reuliere verblijfsverunninen en in de niet tijdie uitreikin van verblijfsdocumenten aan reulier verblijvende vreemdelinen door emeenten, die de frontoffice taak van de vreemdelinendiensten hebben overenomen (zie 1.4.3). Deze problemen en de sterke stijin van het aantal klachten hebben de Nationale ombudsman er toe ebracht in een brief van medio auustus 2004 zijn bezordheid uit te spreken over het functioneren van de IND. Naar aanleidin van deze brief heeft de vaste commissie voor Justitie uit de Tweede Kamer op 13 september 2004 een rondetafelesprek eoraniseerd. Vervolens heeft de minister voor Vreemdelinenzaken en Interatie op 4 oktober 2004 de Alemene Rekenkamer verzocht een onderzoek in te stellen naar het functioneren van de IND. Een volend aandachtspunt op dit terrein blijft de no steeds ebrekkie nalevin van rechterlijke uitspraken door de IND, ondanks eerdere rapporten en aanbevelinen van de Nationale ombudsman en de naar aanleidin van deze aanbevelinen uitevaardide nieuwe werkinstructie (zie ). e. Crisisopvan in justitiële jeudinrichtinen Joneren met ernstie edrasproblemen worden in afwachtin van een Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

10 plaats in een justitiële behandelinrichtin, eplaatst in een justitiële opvaninrichtin samen met criminele joneren. In zijn ecombineerde onderzoek uit eien bewein en naar aanleidin van een verzoek (rapport 2004/460) constateert de Nationale ombudsman dat die tijdelijke plaatsin ontoelaatbaar lan duurt en dat daardoor deze joneren te lan verstoken blijven van behandelin. Bovendien ziet hij ernstie problemen op het ebied van samenplaatsin van criminele en niet-criminele joneren. Aan zijn onderzoek verbindt de Nationale ombudsman diverse aanbevelinen om de situatie te verbeteren. Alles moet erop ericht zijn om tijdelijke plaatsin in een opvaninrichtin maximaal zes weken te laten duren. Joneren zitten nu vaak maandenlan in deze tijdelijke opvan (zie ). Bij afsluitin van dit jaarversla was no niet op deze aanbevelinen ereaeerd. f. Tenuitvoerlein van de (straf)rechtelijke last tot plaatsin in een psychiatrisch ziekenhuis In zijn vonnis kan de strafrechter opname van de verdachte in een psychiatrisch ziekenhuis elasten voor de duur van een jaar. Reelmati kost het het OM veel tijd en moeite om een inrichtin te vinden die bereid en in staat is zo n ernsti estoorde persoon op te nemen. In de zaak die uitmondde in rapport 2004/316 was de betrokkene door alle in aanmerkin komende ziekenhuizen eweierd en bleef hij het hele jaar edetineerd in een huis van bewarin. De Nationale ombudsman achtte een derelijk landurie detentie in strijd met artikel 5 Europees Verdra voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Hij deed aan de minister van Justitie de aanbevelin om kort ezed een plan op te stellen dat erin voorziet de wachttijd tot aan plaatsin in een psychiatrisch ziekenhuis te beperken tot twee maanden (zie ). Hoewel mondelin is toeezed dat de aanbevelin zal worden opevold, was bij afsluitin van dit jaarversla het plan van aanpak no niet epubliceerd.. Openbaar Ministerie en inbeslanemin In twee rapporten (2004/112 en 2004/214) kwam de verantwoordelijkheid van het OM bij inbeslanemin aan de orde. In artikel 116 Wetboek van Strafvorderin wordt aan de officier van justitie opedraen besla op voorwerpen te beëindien zodra er een strafvorderlijk belan meer is bij dat besla. In twee zaken over in besla enomen auto s bleek dat op het parket niet in de aten werd ehouden of het besla moest voortduren, maar ook dat op vraen van de eienaar van de auto en verzoeken om teruave niet adequaat kon worden ereaeerd. De politie had de processen-verbaal rond de inbeslanemin niet tijdi aaneleverd, of deze waren op het parket niet snel verwerkt. Zo kon het ebeuren dat het parket de noodzaak van het besla pas beoordeelde, en concludeerde dat de auto kon worden terueeven, nádat de bewaartermijn van de Dienst Domeinen Roerende Zaken (verder Domeinen) al was verstreken. De eienaar die na herhaald verzoek om teruave positief bericht kree van het OM, kwam tot de ontdekkin dat Domeinen zijn auto al van de hand had edaan. Deze dossiers, maar ook onderzoeken waarover de Nationale ombudsman in eerdere jaren rapport uit bracht, scheppen het volende beeld: het beheersbaar houden van voorraden in besla enomen voorwerpen wordt naestreefd door voorwerpen waar moelijk van de hand te doen. Voorop zou echter moeten staan dat besla waar moelijk wordt beëindid door teruave aan de rechthebbende (zie ). h. Varia De lanslepende kwestie van de tarieven van het luchtverkeer tussen Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

11 Nederland en Suriname heeft mede naar aanleidin van de beantwoordin van Kamervraen door de minister van Verkeer en Waterstaat eleid tot heropenin van het onderzoek (zie 2.3.1, 4.3 en 16A.4). Een tweetal aandachtspunten uit het Jaarversla 2003 hebben in 2004 opnieuw tot rapporten eleid. Het betreft de onvoldoende wettelijk basis voor het ebruik van bepaalde dwanmiddelen door arrestatieteams van de politie (zie ) en de onduidelijkheid die kennelijk bij de politie bestaat over haar bevoedheden op het ebied van bestuursrechtelijke handhavin (zie ). Het eerste punt is openomen in het conceptwetevinsproramma Wat betreft het tweede punt heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties bij de behandelin van het Jaarversla 2003 de toezein edaan dit in oed overle met de minister van Justitie te zullen uitzoeken en bij de politieoranisaties aan te kaarten teneinde te bezien lans welke we hieraan het beste iets kan worden edaan (Handelinen II 22 september 2004, blz. 2 4). Sindsdien is hierover niets meer ehoord. Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

12

13 DEEL I KERNJAARVERSLAG

14

15 1 ONDERZOEK EN ONTWIKKELINGEN IN Kerncijfers 2004 Opnieuw is een rens overschreden. Passeerden we in 2003 met klachten voor het eerst de rens van tienduizend klachten, in 2004 werd met klachten ook de elfduizend rens enomen. Een stijin van 6%. Sinds het bein van de ambtsperiode (1999: 7681 klachten) heeft zich zelfs een stijin vooredaan van 45%. In de loop der jaren hebben veel meer mensen de Nationale ombudsman weten te vinden. Daarnaast zochten in telefonisch contact met het Bureau Nationale ombudsman, oneveer evenveel als in Ook werden 489 berichten ontvanen en afedaan. Het aat hierbij om informatieverzoeken en klachten die niet binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman vallen. Er zijn uiteindelijk klachten afedaan teenover in De werkvoorraad daalde met 11%. Hierin is berepen een verminderin van het aantal in behandelin zijnde zaken ouder dan twaalf maanden van 151 in 2003 naar 88 in 2004, een dalin van 40%. Ondanks dit oede resultaat is daarmee de in 2003 eformuleerde bedrijfsdoelstellin om de voorraad oude zaken teru te drinen naar het niveau van vijfti niet ehaald. Geeven de verwerkinscapaciteit van het Bureau Nationale ombudsman op oneveer klachten en elet op de oorspronkelijk voor 2004 iets laer ineschatte instroom dan de werkelijke instroom, hebben de met 6% verhoode instroom en de met 11% verhoode uitstroom in 2004 in zoverre wel hun tol eëist (zie 3.4). Met de huidie verwerkinscapaciteit en vooralsno jaarlijks verder roeiende instroom lijken renzen bereikt en komen doorlooptijden onder druk te staan. Klachten over de overheid Over de bestuursoranen die binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman vallen zijn 9437 verzoekschriften ontvanen. Over de ministeries zijn in verzoekschriften ontvanen (49%; 2003: 49%). Hiervan neemt het Ministerie van Justitie (inclusief vreemdelinenzaken en interatie) het leeuwendeel voor zijn rekenin: 2263 (49%), terwijl het ministerie in 2003 met 1880 verzoekschriften 43% van de verzoekschriften voor zijn rekenin nam. Met name het totaal aantal klachten over de IND is sterk esteen: 1775 (38%) teen 1389 in 2003 (32%). De belanrijkste oorzaak hiervan wordt evormd door de ondervonden problemen met de overhevelin van toelatinstaken van de vreemdelinendiensten van de reionale politiekorpsen naar de IND. Gelet op deze problemen en de sterke stijin van het aantal klachten za de Nationale ombudsman medio auustus 2004 aanleidin zijn bezordheid uit te spreken over het functioneren van de IND in een brief aan de minister voor Vreemdelinenzaken en Interatie. Naar aanleidin van deze brief heeft de vaste commissie voor Justitie uit de Tweede Kamer op 13 september 2004 een rondetafelesprek eoraniseerd. Vervolens kondide de minister op 4 oktober 2004 in een brief aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, veraderjaar , , nr. 853) aan dat zij de Alemene Rekenkamer had verzocht een onderzoek in te stellen naar het functioneren van de IND (zie en 10A.2.1.3). De overhevelin van taken heeft er wel toe eleid dat het aantal klachten over de vreemdelinendiensten aanzienlijk is afenomen: van 586 in 2002, via 291 in 2003 naar 83 in Dit heeft er ook toe eleid dat het aandeel politieklachten binnen het eheel van verzoekschriften is edaald tot 843 (9%), terwijl er in 2003 sprake was van 1059 (12%) en in 2002 van 1279 verzoekschriften (15%). Ook het aantal ontvanen verzoekschriften op het ebied van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is aanzienlijk edaald (411; 2003: 741). Dit is voornamelijk het evol van de kortere doorloop- Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

16 tijden van de behandelin van aanvraen om een visum of een machtiin tot voorlopi verblijf, met name in de bezwaarfase, door de Visadienst van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en door diplomatieke posten. In de jaarverslaen over 2001, 2002 en 2003 is de lane duur van behandelin van aanvraen om een visum of een machtiin tot voorlopi verblijf steeds uitdrukkelijk als aandachtspunt aanemerkt. Een tweede beleidsterrein dat wordt ekenmerkt door een root aantal verzoekschriften is het beleidsterrein van sociale zaken en werkeleenheid. Het aat hier om 1792 verzoekschriften (19%), teen 1533 verzoekschriften (17%) in Het merendeel van deze verzoekschriften komt voor rekenin van de uitvoerinsinstellinen voor de sociale zekerheid: het Uitvoerinsinstituut werknemersverzekerinen (verder UWV) 1358, de Sociale verzekerinsbank (verder SVB) 277 en de Centrale oranisatie werk en inkomen (verder CWI) 118. Met name het aantal klachten over het UWV is esteen van 1129 in 2003 tot het huidie aantal van 1358 (deze aantallen hebben medio januari als peildatum; zie voor een nadere analyse 19B.1.2.1). Het aantal klachten over decentrale overheden is ook esteen. Daarover zijn in verzoekschriften ontvanen, teenover 1011 in De stijin was bij de emeenten no het rootst, van 847 in 2003 naar 992 in Binnen het eheel van verzoekschriften nemen de emeenten dan ook met 11% een vierde plaats in. Het aantal aanesloten emeenten is in het verslajaar ondanks nieuwe aanmeldinen per 1 januari 2005 edaald tot 218 (per 1 januari 2004: 220) door de herindelin van in totaal veertien voormalie, aanesloten emeenten. Daarmee is nu 47% van de emeenten binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman ekomen (zie ). Ook het aantal klachten op het beleidsterrein financiën (met name de Belastindienst) stee (van 881 in 2003 tot 1044 in 2004), mede veroorzaakt door klachten over de telefonische bereikbaarheid. Daarmee neemt het beleidsterrein financiën thans binnen het eheel van verzoekschriften een derde plaats in. Resumerend zijn de vijf beleidsterreinen waarover in 2004 de meeste verzoekschriften zijn ontvanen: justitie (inclusief vreemdelinenzaken en interatie): 27% (2003: 24%); sociale zaken en werkeleenheid: 19% (2003: 17%); financiën: 11% (2003: 10%); emeenten: 11% (2003: 9%). politie: 9% (2003: 12%); Wijze van afhandelin Van het totale aantal afedane verzoekschriften betroffen 9659 verzoekschriften bestuursoranen binnen de bevoedheid van de Nationale ombudsman, teenover 8586 in Van de uiteindelijk in onderzoek enomen zaken (3062; 2003: 2750) kon in 83% van deze zaken het onderzoek tussentijds worden beëindid, terwijl in 17% van de zaken het onderzoek met een rapport is afesloten. Deze verhoudin lit in lijn met heteen de afelopen jaren ebruikelijk was: 2003 (82% 18%) en 2002 (86% 14%). In lijn met vooraande jaren was de reden voor tussentijdse beëindiin in 54% van de zaken eleen in een eslaade interventie bij het bestuursoraan; het bestuursoraan is de klaer intussen voldoende teemoet ekomen (2003: 53%; 2002: 56%). In 36% van de tussentijdse beëindiinen was de oorzaak een afdoenin op rond van het per 1 januari 2002 inevoerde herkansinsbeleid (2003: 38%; 2002: 36%). Op rond van het herkansinsbeleid wordt een bestuursoraan dat een inediende klacht niet heeft herkend of anderszins niet heeft behandeld overeenkomsti de reelin van het interne klachtrecht van hoofdstuk 9 van de Alemene wet bestuursrecht (verder Awb), alsno verzocht om de Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

17 klacht overeenkomsti hoofdstuk 9 Awb af te handelen. Met dit beleid hoopt de Nationale ombudsman bij te draen aan een betere toepassin van het interne klachtrecht, vanuit de diepe overtuiin dat herstel van vertrouwen in de overheid vert dat klachten in beinsel door bestuursoranen zelf moeten worden opelost. Het is dan teleurstellend te moeten constateren dat het percentae door middel van herkansin beëindide onderzoeken niet wezenlijk afneemt. Bij een werkelijk volledie en juiste toepassin van het interne klachtrecht door bestuursoranen zelf zou dit percentae in wezen op nihil dienen uit te komen. De juiste en volledie toepassin van het interne klachtrecht blijft dan ook een punt van rote zor. Het aantal uitebrachte rapporten is elijk ebleven: 504. Het percentae beoordelinen «niet behoorlijk» is licht edaald, van 54% in 2003 naar 51% in In 65 rapporten zijn één of meer aanbevelinen edaan. Het percentae rapporten met aanbevelinen is licht esteen van 10% in 2003 naar 13% in Aan het einde van het verslajaar stonden no 24 aanbevelinen uit 2004 open. Aard van de problemen De Nationale ombudsman heeft tot taak om de door hem onderzochte edrainen te beoordelen op behoorlijkheid. Met het oo daarop is het behoorlijkheidscriterium van artikel 26, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman uitewerkt in een reeks van vereisten van behoorlijkheid (zie bijlae 4 en 1.4.1). De vereisten van behoorlijkheid zijn te zien als de noemer waarop klachten bij de Nationale ombudsman kunnen worden herleid. Dit betekent dat de neersla van het ebruik van deze vereisten inzicht eeft in de problemen met de overheid zoals de betreffende klaers die hebben ervaren. In het onderzoek van de Nationale ombudsman in 2004 waren de volende vereisten van behoorlijkheid in verhoudin het meest aan de orde (zie 3.7.4): a) voortvarendheid: 33% (2003: 38%); b) actieve informatieverstrekkin: 12% (2003: 14%); c) overeenstemmin met alemeen verbindende voorschriften: 10% (2003:10 %); d) rechtszekerheid: 9% (2003: 6%); e) belanenafwein/redelijkheid: 6% (2003: 6%); f) administratieve nauwkeuriheid: 5% (2003: 5%); ) actieve informatieverwervin: 5% (2003: 5%); h) motiverin: 5% (2003: 5%). Bij elkaar beslaan de scores op deze vereisten 85% van alle keren dat een beoordelinscriterium werd ebruikt in zaken die in een rapport dan wel in een interventie zijn eëindid. Sinds 2002 wordt ruim een derde van de tussentijds beëindide zaken door herkansin (36%) afedaan, waarbij een behoorlijkheidsvereiste wordt ereistreerd omdat het bestuursoraan alsno de moelijkheid wordt eboden de klacht intern te behandelen. De bovenstaande scorinspercentaes moen dan ook niet vereleken worden met die van de jaren tot en met Niettemin, in deze herkansinszaken is per definitie sprake van een ebrek aan voortvarendheid, aanezien niet binnen de termijnen van hoofdstuk 9 van de Awb door het bestuursoraan op de inediende klacht is beslist. Bovendien blijkt uit de interne administratie dat in 2004 bijna driekwart van de herkansinszaken ook inhoudelijk betrekkin had op een ebrek aan voortvarendheid. Gebrek aan voortvarendheid is daarmee ook in 2004 opnieuw de meest voorkomende klacht, al is er een voorzichtie dalin te zien (zie ook hierna 1.2.1). «Voortvarendheid» staat inmiddels hoo op de politieke aenda, etuie het kabinetsproramma Andere Overheid, het daarop ebaseerde Actieplan professioneel omaan met brieven en Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

18 elektronische berichten en het initiatief-wetsvoorstel van Wolfsen en Luchtenveld voor een Wet dwansom bij niet tijdi beslissen 1. Alleen al in deze verhoode aandacht zal zeker een van de oorzaken voor de lichte verbeterin eleen zijn. 1.2 Actieve en adequate informatieverstrekkin Voortvarendheid «revisited» In het Jaarversla 2001 (blz ) heeft de Nationale ombudsman aandacht besteed aan de toepassin van het behoorlijkheidscriterium «voortvarendheid» door de jaren heen. Aaneeven is dat bij de Nationale ombudsman door de jaren heen het beeld is ontstaan dat de overheid stelselmati ebrek aan voortvarendheid laat zien. Het vereiste van voortvarendheid, dat inhoudt dat een bestuursoraan slavaardi en met voldoende snelheid dient op te treden, bleek veruit het meest eschonden behoorlijkheidscriterium. In 2001 nam het criterium «voortvarendheid» 51,7% van het totaal in. In 2002 bedroe dit 46%, in 2003 daalde het naar 38%. In 2004 bedroe het 33%. Deze afname wordt mede veroorzaakt door een afname in het aantal interventies waar traa handelen door de overheid aan de orde was, dat van 62% in 2001 daalde naar 57% in 2002, naar 53% in 2003 tot 45% in het verslajaar De oorzaak van deze dalin is te herleiden tot de werkwijze van de Nationale ombudsman ter uitvoerin van het met inan van 1 januari 2002 inevoerde herkansinsbeleid. Deze werkwijze is erop ericht om in zoveel moelijk evallen waarin interne klachtbehandelin ten onrechte achterwee is ebleven, te bereiken dat dit alsno ebeurt. In plaats van te interveniëren krijt het bestuursoraan een herkansin. In de reel komt dan no maar een erin percentae opnieuw teru bij de Nationale ombudsman. In zoverre worden via de herkansin klachten over het ebrek aan voortvarendheid door het betrokken bestuursoraan zelf hersteld. Dit vertaalt zich dan in de dalin van interventies door de Nationale ombudsman ten aanzien van onder meer dit vereiste. Het is echter een niet mis te duiden ontwikkelin dat het aandeel van het beoordelinscriterium voortvarendheid in het totaal van beoordelinscriteria in de afelopen jaren is afenomen. De vraa die dan rijst is of deze ontwikkelin zich overheidsbreed heeft vooredaan of zich juist (in overweende mate) heeft beperkt tot enkele specifieke bestuursoranen en dat hun dienstonderdelen verantwoordelijk zijn voor deze positieve ontwikkelin. Dit laatste is het eval. Ten opzichte van 2002 laten de jaren 2003 en 2004 een onmiskenbaar sterke afname zien van de aantallen voor het criterium voortvarendheid bij met name de vreemdelinendiensten en de visadiensten. Bedroe dit aantal voor de vreemdelinendiensten in 2002 no ruim vijfhonderd, in 2004 zakte dit we onder vijfti. De volledie overdracht van de administratieve taken van de vreemdelinendiensten aan de IND in april 2004 zal hieraan niet vreemd zijn. Bij de visadiensten kwam het criterium voortvarendheid in 2002 no ruim boven het aantal van zeshonderd uit, maar dit halveerde in 2003 en nomaals in Ook hier lien de oorzaken in enerzijds de reeds in april 2003 beëindide rol van de vreemdelinendiensten met betrekkin tot machtiinen tot voorlopi verblijf en anderzijds een uitdrukkelijk inezet verbetertraject. Dit leidt ertoe dat vanaf 2004 naast de IND (meer dan 500) nu het UWV (met een aantal van ruim 200) het bestuursoraan is bij wie het criterium (ebrek aan) voortvarendheid het vaakst voor komt. 1 Kamerstukken II veraderjaar , nrs Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

19 1.2.2 Stelsel van behoorlijkheidscriteria Artikel 26, eerste lid, van de Wet Nationale ombudsman draat de Nationale ombudsman op te beoordelen of het bestuursoraan zich in de door hem onderzochte aaneleenheid al dan niet behoorlijk heeft edraen. Na de eerste uitwerkin in 1988 van deze alemene behoorlijkheidsnorm in een stelsel van beoordelincriteria door de toenmalie ombudsman (zie Jaarversla 1988, blz , en bijlae 4 van dit jaarversla), is dat stelsel in het afelopen verslajaar herzien, heteen heeft eresulteerd in een nieuwe lijst van vereisten van behoorlijkheid (zie van dit jaarversla). Het ebruik van deze criteria bevordert de eenheid in de wijze waarop de oordelen van de Nationale ombudsman tot stand komen, worden eformuleerd en emotiveerd. De criteria hebben ook een educatieve functie voor bestuursoranen en hun medewerkers, omdat ze laten zien waar de Nationale ombudsman op let bij het beoordelen van edrainen van de overheid. Ten slotte vormen de beoordelinscriteria een belanrijk element van de eevens die over de door de Nationale ombudsman behandelde zaken worden vasteled ten behoeve van statistische verwerkin. Vanaf 1989 zijn cijfers beschikbaar over het aantal keren dat de verschillende beoordelinscriteria zijn toeepast in de rapporten van de Nationale ombudsman en over de ter zake eeven beoordelin «behoorlijk», «niet-behoorlijk» of «een oordeel». Nadat per medio 1994 het ebruik van de interventiemethode is eïntensiveerd, is vanaf 1995 ook voor de zaken die wel voor onderzoek in aanmerkin zijn ebracht maar die niet hebben eleid tot een rapport, vasteled welke beoordelinscriteria in die zaken aan de orde waren. In deze, zoenoemde tussentijds beëindide zaken komt de Nationale ombudsman niet toe aan het even van een oordeel. Kwantitatieve eevens over het ebruik van de beoordelinscriteria vormen een basis voor analyse van wat de Nationale ombudsman in zijn werk aantreft. Zo kunnen verelijkinen worden emaakt tussen de verschillende bestuursoranen, over een aantal jaren ontwikkelinen worden esinaleerd in de problemen die burers ondervinden in hun contacten met de overheid en ontwikkelinen zichtbaar worden emaakt per afzonderlijk bestuursoraan door de jaren heen Toepassin behoorlijkheidscriterium actieve en adequate informatieverstrekkin door de jaren heen In zijn rapport aan de reerin De toekomst van de nationale rechtsstaat (Sdu Uitevers, Den Haa, 2002) heeft de Wetenschappelijke Raad voor het Reerinsbeleid (verder WRR) ewezen op de evolen van de afslankin van de (verzorins)staat voor de relatie overheid en burer. De WRR heeft onder meer aaneeven dat, omdat de overheid zich meer is aan profileren als dienstverlener, de burer zich meer als klant is aan opstellen. Anders dan in de private sector hebben burers in de publieke sector echter vrijwel een keuzemoelijkheid als zij ontevreden zijn over de dienstverlenin door de overheid. Als compensatie voor deze afhankelijkheidsrelatie heeft de overheid voorzieninen etroffen via bezwaar- en beroepsprocedures en het klachtrecht. De behoefte aan deze vorm van compensatie blijkt uit de toename van bestuursrechtelijke procedures bij bestuursoranen en uit de instroom van verzoekschriften bij de Nationale ombudsman door de jaren heen. Deze laat sinds de oprichtin van het Bureau Nationale ombudsman in 1982 tot op heden emiddeld enomen een estae roei zien. Ontvin de Nationale ombudsman in verzoekschriften, zo is dit aantal in het afelopen verslajaar esteen tot verzoekschriften. De WRR heeft uit de jaarverslaen van de Nationale ombudsman edestilleerd dat de burers met name ontevreden zijn over de informa- Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

20 tieverstrekkin door overheidsdiensten en over overheidsdiensten die niet handelen in overeenstemmin met alemeen verbindende voorschriften en ten derde over het ebrek aan voortvarendheid 1. De WRR is daarbij uiteaan van de door de Nationale ombudsman over de periode uitebrachte rapporten. Zoals al hiervoor aaneeven is het echter de bestuurlijke traaheid, waarover de burers het meest ontevreden zijn. Vanaf de introductie van de interventiemethode in 1994 is van lieverlee een alsmaar roter deel van de klachten over met name ebrek aan voortvarendheid tussentijds opelost, vanaf 2002 ook alsmaar meer via de herkansin, en daarmee zijn deze tussentijds beëindide zaken niet laner teruekomen in de rapportstatistieken, waarvan de WRR ebruik heeft emaakt. Met de WRR kan echter worden vastesteld dat ook de schendin van het vereiste van actieve informatieverstrekkin tot 2001, maar ook sedertdien tot en met het verslajaar 2004 prominent in beeld is. In de nieuwe set van vereisten van behoorlijkheid maakt van de uit het vereiste van zorvuldiheid voortvloeiende instructienorm actieve en adequate informatieverstrekkin deel uit. Onder dit vereiste van actieve en adequate informatieverstrekkin is te verstaan dat bestuursoranen burers met het oo op de behartiin van hun belanen actief en desevraad van adequate informatie voorzien. Dit impliceert onder meer de plicht om brieven van burers te beantwoorden, een ontvanstbevestiin te sturen, en een tussenbericht te sturen indien de behandelin van een aanvraa laner duurt dan aanvankelijk was voorzien. In de onderstaande tabel wordt het aandeel van het beoordelinsvereiste «actieve en adequate informatieverstrekkin», uitedrukt in een percentae, weereeven voor rapporten vanaf 1989, en voor tussentijds afedane zaken vanaf Tabel Vereiste informatieverstrekkin in onderzochte zaken jaar rapporten tussentijdse afdoeninen totaal ,2 % ,2 % ,3 % ,9 % ,3 % ,5 % ,3 % 20,6% 18,7% ,2 % 19,7% 17,9% ,4 % 16,1% 15,8% ,0 % 8,7% 10,8% ,2 % 11,9% 13,1% ,4 % 13,8% 14,1% ,6 % 12,5% 13,2% ,1 % 11,2% 11,5% ,3 % 11,9% 13,6% ,0 % 11,9% 12,3% 1 Zie rapport WRR blz Wanneer alleen wordt ekeken naar de rapporten, valt een zekere dalin waar te nemen vanaf Dit laat zich zeker verklaren door de interventiepraktijk vanaf medio Wie de tabel als eheel overziet, zal het opvallen dat vanaf 1995 tot en met 2003 binnen een zekere bandbreedte min of meer sprake is van stabiliteit in het vereiste van actieve en adequate informatieverstrekkin als vereiste in de rapporten. Het percentae waarin dit vereiste in rapporten voorkomt schommelt zo rond de 15 16%. Echter, naar het totale zaaksaanbod ekeken daalt het percentae, waarin het vereiste van actieve en adequate informatieverstrekkin aan de orde is, van ruim 20% bein jaren neenti naar ruim 10% in de afelopen drie à vier jaren. Tweede Kamer, veraderjaar , , nrs

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Veraderjaar 2002 2003 28 825 Jaarversla Nationale ombudsman 2002 Nr. 2 JAARVERSLAG INHOUDSOPGAVE Deel I WOORD VOORAF 8 AANDACHTSPUNTEN 9 KERNJAARVERSLAG 1 De overheid,

Nadere informatie

VAN. Provinciaie Staten van Overijssei Postbus 10078 8000 GB ZWOLLE

VAN. Provinciaie Staten van Overijssei Postbus 10078 8000 GB ZWOLLE de Postadres Postbus93122 2509 AC Den Haa Bezoekadres Bezuidenhoutsewe 151 2594 AG Den Haa Provinciaie Staten van Overijssei Postbus 10078 8000 GB ZWOLLE Telefoon (070) 3 563 563 Telefax (070)3615072 E-mail

Nadere informatie

ONVZ Zorgplan Internationaal 2015

ONVZ Zorgplan Internationaal 2015 ONVZ Zorplan 2015 U staat op het punt uw of een van de verzekerinen aan te vraen. U wilt onze tandartsverzekerin of het Privé Zorpakket. Wat u ook kiest, u bent bij ons in oede handen. Welkom bij ONVZ.

Nadere informatie

ONVZ Zorgplan Internationaal 2016

ONVZ Zorgplan Internationaal 2016 ONVZ Zorplan 2016 U staat op het punt uw of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. Of u wilt onze tandartsverzekerin. Wat u ook kiest, u bent bij ons in oede handen. Welkom bij ONVZ. Zonder

Nadere informatie

Aanmeldformulier collectieve zorgverzekering 2016

Aanmeldformulier collectieve zorgverzekering 2016 Aanmeldformulier collectieve zorverzekerin 2016 Welkom bij PNOzor. Je staat op het punt jouw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. Wat je ook kiest, je bent bij ons in oede

Nadere informatie

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2012

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2012 ONVZ Vrije Keuze Zorplan 2012 U staat op het punt uw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. U wilt onze tandartsverzekerin of het Privé Zorpakket. Wat u ook kiest, u bent

Nadere informatie

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2016

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2016 ONVZ Vrije Keuze Zorplan 2016 U staat op het punt uw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. U wilt onze tandartsverzekerin of het Privé Zorpakket. Wat u ook kiest, u bent

Nadere informatie

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2015

ONVZ Vrije Keuze Zorgplan 2015 ONVZ Vrije Keuze Zorplan 2015 U staat op het punt uw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. U wilt onze tandartsverzekerin of het Privé Zorpakket. Wat u ook kiest, u bent

Nadere informatie

Aanmeldformulier zorgverzekering 2015

Aanmeldformulier zorgverzekering 2015 Aanmeldformulier zorverzekerin 2015 Welkom bij PNOzor. Je staat op het punt jouw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. Wat je ook kiest, je bent bij ons in oede handen. Bedankt

Nadere informatie

MEI 2006. Handreiking voor de risico-inventarisatie in het gemeentelijk rampenplan

MEI 2006. Handreiking voor de risico-inventarisatie in het gemeentelijk rampenplan MEI 2006 Handreikin voor de risico-inventarisatie in het emeentelijk rampenplan INLEIDING Risico-inventarisatie rampenplan Volens de Wet rampen en zware onevallen moet eïnventariseerde risico s analyseren

Nadere informatie

Paraaf hoofd afdeling Paraaf Beheer: Paraaf portefeuillehouder: (financiële beoordeling)

Paraaf hoofd afdeling Paraaf Beheer: Paraaf portefeuillehouder: (financiële beoordeling) Aan de directie van de Veiliheidsreio Flevoland Aan het bestuur van de Veiliheidsreio Flevoland Lelystad : 27 auustus 2008 Onderwerp : Voortansrapportae reionaliserin brandweer Nummer : Van Steller : Brandweer

Nadere informatie

Beantwoording technische vragen van raadsfracties over de jaarrekening 2006 gemeente Maasdriel.

Beantwoording technische vragen van raadsfracties over de jaarrekening 2006 gemeente Maasdriel. Beantwoordin technische vraen van raadsfracties over de jaarrekenin 2006 emeente Maasdriel. Inleidin. De door raadsfracties estelde technische vraen zijn in dit overzicht verzameld en voorzien van een

Nadere informatie

Collectieve Arbeidsovereenkomst Energie- en Nutsbedrijven Juni 2005

Collectieve Arbeidsovereenkomst Energie- en Nutsbedrijven Juni 2005 Collectieve Arbeidsovereenkomst Enerie- en Nutsbedrijven Juni 2005 Deze CAO loopt van 1 april 2005 tot en met 31 maart 2007. 1 Raam-CAO voor de Enerie- en Nutsbedrijven INHOUD blz. Hoofdstuk 1. Alemene

Nadere informatie

KONINKLIJK BESLUIT van 8 JANUARI 1992 betreffende de voedingswaarde-etikettering van voedingsmiddelen (Stbl. 21.II.1992)

KONINKLIJK BESLUIT van 8 JANUARI 1992 betreffende de voedingswaarde-etikettering van voedingsmiddelen (Stbl. 21.II.1992) KONINKLIJK BESLUIT van 8 JANUARI 1992 betreffende de voedinswaarde-etiketterin van voedinsmiddelen (Stbl. 21.II.1992) Wijziinen: K.B. 1 april 2004 (Stbl. 15.VI.2004) Gelet op de wet van 24 januari 1977

Nadere informatie

JUNI 2006. Friese handreiking verantwoording groepsrisico

JUNI 2006. Friese handreiking verantwoording groepsrisico JUNI 2006 Friese handreikin verantwoordin roepsrisico INLEIDING Groepsrisico 1 (GR) en met name de verantwoordin Naast deze handreikin zijn no twee andere in het pro- of beleid te maken over hoe zij om

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel 2015-2016

Ondersteuningsprofiel 2015-2016 Ondersteuninsprofiel 2015-2016 Eben Haëzerschool Lienden Reio Midden 1 Toelichtin 1. De school dient met inan van 1 auustus 2015 te beschikken over een eactualiseerd Ondersteuninsprofiel en deze te plaatsen

Nadere informatie

B P V - g i d s. 2010-2011 (augustus 2010) (BOL-2+3+4) Techniek & ICT. BPV-gids-aug-2010---01 zonder foto's # 1-37

B P V - g i d s. 2010-2011 (augustus 2010) (BOL-2+3+4) Techniek & ICT. BPV-gids-aug-2010---01 zonder foto's # 1-37 B P V - i d s 2010-2011 (auustus 2010) (BOL-2+3+4) Techniek & ICT BPV-ids-au-2010---01 zonder foto's # 1-37 BPV-ids (BOL-2+3+4) Afdelin / opleidin: Bouw- en Civiele Techniek (bol-4) Elektrotechniek (E)

Nadere informatie

SAMEN WERKEN AAN EEN VEILIG ALMERE VOORTGANGSRAPPORTAGE 2 E HELFT 2014 2

SAMEN WERKEN AAN EEN VEILIG ALMERE VOORTGANGSRAPPORTAGE 2 E HELFT 2014 2 3 8 7 veili veili 4 leeswijzer ACTIEPROGRAMMA VEILIGHEID 2015-2018 veili 1 veili 11 33 veili leeswijzer 22 3 5 veili 8 2 veili eili TWEEDE HELFT 2014 6 7 veili VOORTGANGSRAPPORTAGE 5 veili veili 4 44 6

Nadere informatie

Notitie klassenmanagement

Notitie klassenmanagement Notitie klassenmanaement Inhoudsopave Inhoudsopave... 2 Inleidin; Korte omschrijvin en motivatie van klassenmanaement.... 3 Motivatie klassenmanaement... 4 1. Voorkomen en reuleren van edrasproblemen....

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan. For happy kids!

Pedagogisch beleidsplan. For happy kids! Pedaoisch beleidsplan Inhoudsopave B 1. Voorwoord blz. 3 2. Beripsbepalin blz. 3 3. Alemene visie blz. 4 4. Kindbeeld blz. 5 5. Pedaoische visie blz. 5 6. Werkwijze astouderbureau blz. 8 7. Wet-en reelevin

Nadere informatie

Het schoolondersteuningsprofiel. van. De Fakkel

Het schoolondersteuningsprofiel. van. De Fakkel Het schoolondersteuninsprofiel van De Fakkel Het Schoolondersteuninsprofiel van De Fakkel Januari 2014 Deel I Ondersteuninsprofiel 1 Typerin van de school 2 Kenetallen 3 De kwaliteit van onze basisondersteunin

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Beheer en onderhoud

Hoofdstuk 7 Beheer en onderhoud hoofds tuk 7 Hoofdstuk 7 Beheer en onderhoud 7.1 Inleidin 7.1.1 Beheer en onderhoud hoofdwatersystemen, rijksween en hoofdvaarween Sinds 1 januari 2006 is Rijkswaterstaat een aentschap. Rijkswaterstaat

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER SEPAY TRANSACTIEDIENST

AANVRAAGFORMULIER SEPAY TRANSACTIEDIENST PQID AANVRAAGFORMULIER SEPAY TRANSACTIEDIENST Overeenkomst t.b.v. transactieverwerkin tussen SEPAY B.V. en Eindebruiker. Alle velden voorzien van een ster (*) dienen te worden inevuld. Onvolledi inevulde

Nadere informatie

KLACHTEN PER OVERHEIDSINSTANTIE. Jaarverslag

KLACHTEN PER OVERHEIDSINSTANTIE. Jaarverslag KLACHTEN PER OVERHEIDSINSTANTIE 2014 Jaarverslag 2014 INHOUDSOPGAVE Ministerie van Algemene Zaken 3 Ministerie van Buitenlandse Zaken 4 Ministerie van Veiligheid en Justitie 5 Openbaar Ministerie 5 CJIB

Nadere informatie

Uitvoering certificatie GMP + - regeling diervoedersector 2004

Uitvoering certificatie GMP + - regeling diervoedersector 2004 Uitvoerin certificatie GMP + - reelin diervoedersector 2004 Kwaliteitsreeks nr 108 Oktober 2005 Productschap Diervoeder Uitvoerin certificatie GMP + - reelin diervoedersector 2004 Kwaliteitsreeks nr 108

Nadere informatie

AUTOFISCALITEIT BEDRIJVEN

AUTOFISCALITEIT BEDRIJVEN AUTOFISCALITEIT In samenwerkin met Eurofleet Consult stellen wij u hieronder een overzicht van de aandachtspunten voor 2014 voor *. Omwille van de duidelijkheid hebben wij een onderscheid emaakt tussen:

Nadere informatie

Schoolplan Algemeen Deel 2011/2015

Schoolplan Algemeen Deel 2011/2015 Schoolplan Alemeen Deel 2011/ Auris Schoolplan Alemeen Deel 2011/ Paina 1 Schoolplan Alemeen Deel Versie 22 juni 2011 Auris Schoolplan Alemeen Deel 2011/ Paina 2 houdsopave Schoolplan Alemeen Deel 1. Waar

Nadere informatie

Vitaal werkgebied aan het IJ

Vitaal werkgebied aan het IJ Vitaal werkebied aan het IJ Ontwikkelinsvisie Minervahaven Minervahaven: Planebied in het rode kader 2 Vitaal werkebied aan het IJ Ontwikkelinsvisie Minervahaven Inbo Adviseurs Stedenbouwkundien Architecten

Nadere informatie

PNO Ziektekosten verzekeringen 2012

PNO Ziektekosten verzekeringen 2012 PNO Ziektekosten verzekerinen 2012 U staat op het punt uw basisverzekerin of een van de aanvullende verzekerinen aan te vraen. Wat u ook kiest, u bent bij ons in oede handen. Welkom bij PNO Ziektekosten.

Nadere informatie

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 26 juli 2005

Beslissing van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 26 juli 2005 Vlaamse Reulerinsinstantie voor de lektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Konin Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. 32 2 553 13 53 ax 32 2 553 13 50 mail: info@vre.be Web: www.vre.be Beslissin van de

Nadere informatie

Vervoort Peter. Loopband TEST

Vervoort Peter. Loopband TEST 0 Vervoort Peter Loopband TEST 1 Beste Peter, Op datum van heb je een inspanninstest afeled bestaande uit 7 stappen Deze lactaattest werd afeled op een Loopband. De duur van elke stap was 5 min. Het doel

Nadere informatie

Nieuwsbrief JAARGANG 11 - JANUARI 2008

Nieuwsbrief JAARGANG 11 - JANUARI 2008 Nieuwsbrief JAARGANG 11 - JANUARI 28 Interview Henk Teels van de Woonbond Het afelopen jaar heeft Henk Teels van de Woonbond (de belanenbehartier van huurdersoranisaties) eholpen om het overle tussen de

Nadere informatie

Nota Binnensportaccommodaties

Nota Binnensportaccommodaties Nota Binnensportaccommodaties Inhoudsopave Hoofdstuk 1 Inleidin 1.1 Doel... 1.2 Sportaccommodaties... 1.3 Betekenis van sport... 1.4 Procesmatie behandelin nota... 1.5 Leeswijzer... Hoofdstuk 2 Classificerin

Nadere informatie

Royal Wel-Thuis Inboedelverzekering Verzekeringsvoorwaarden WTI 02

Royal Wel-Thuis Inboedelverzekering Verzekeringsvoorwaarden WTI 02 Royal Wel-Tuis Inboedelverzekerin Verzekerinsvoorwaarden WTI 02 Artikel 1 Verzekerde zaken Verzekerd zijn: inboedel a de inboedel, waaronder wordt verstaan alle roerende zaken die tot de partiuliere uisoudin

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1996 1997 25 275 Jaarverslag Nationale ombudsman 1996 Nr. 2 JAARVERSLAG INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 7 1 Terugblik 7 2 Vooruitblik 9 3 Leeswijzer 11 Deel I BEELD

Nadere informatie

Sector-CAO Kabel & Telecom 2007 2008

Sector-CAO Kabel & Telecom 2007 2008 Sector-CAO Kabel & Telecom 2007 2008 Collectieve arbeidsovereenkomst voor de Kabel- & Telecombedrijven Deze CAO loopt van tot en met 31 maart 2008 SECTOR-CAO KABEL & TELECOM 1 Sector-CAO Kabel & Telecom

Nadere informatie

MICROBIOLOGISCHE BEOORDELING VAN VLEES EN VLEESWAREN

MICROBIOLOGISCHE BEOORDELING VAN VLEES EN VLEESWAREN De rol van de microbioloie in de vleeswarenindustrie Zesde deel M6 MICROBIOLOGICHE BEOORDELING VAN VLEE EN VLEEWAREN Auteur : F.K. tekelenbur TNO Voedin Zeist oktober 1999 blad 1 van 16 INHOUDOPGAVE 1

Nadere informatie

w.herzog @ versatel. nl Technisch Beleid VVH 2010-2015

w.herzog @ versatel. nl Technisch Beleid VVH 2010-2015 1 Beleid 2010-2015 Om het beoefenen van de volleybalsport te willen bevorderen beseft Volleybalvereniin Harderwijk ( VVH ) dat er voldoende keuzemoelijkheden moeten zijn voor leden om op hun eien niveau

Nadere informatie

Tentamen Wiskunde A CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN WISKUNDE. Datum: 16 januari 2015 13.30 16.30 uur Aantal opgaven: 7

Tentamen Wiskunde A CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN WISKUNDE. Datum: 16 januari 2015 13.30 16.30 uur Aantal opgaven: 7 CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN WISKUNDE Tentamen Wiskunde A Datum: 16 januari 2015 Tijd: 13.30 16.30 uur Aantal opaven: 7 Lees onderstaande aanwijzinen s.v.p. oed door voordat u met het tentamen beint.

Nadere informatie

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. HBO-Bachelor Personeel en Arbeid

Noordelijke Hogeschool Leeuwarden. HBO-Bachelor Personeel en Arbeid Noordelijke Hoeschool Leeuwarden HBO-Bachelor Personeel en Arbeid Netherlands Quality Aency (NQA) Oktober 2010 2/61 NQA NHL: audit bestaande hbo-bacheloropleidin Personeel en Arbeid Manaementsamenvattin

Nadere informatie

Subsidieregeling nationale parken

Subsidieregeling nationale parken Subsidiereelin nationale parken (econsolideerde versie, eldend vanaf 1-1-2006 tot 27-4-2007) Geevens van de reelin Overheidsoranisatie provincie Drenthe Officiële naam reelin Subsidiereelin nationale parken

Nadere informatie

Reglement Jaarprijs Goede Voeding 2013

Reglement Jaarprijs Goede Voeding 2013 Relement Jaarprijs Goede Voedin 2013 1 Beripsbepalin Product: een levensmiddel. Nominatie: een inzendin die prijswaardi is. Aanmoediin: een inzendin die niet prijswaardi is, maar wel een stimulans verdient.

Nadere informatie

Rapport. Datum: 26 juni 2001 Rapportnummer: 2001/180

Rapport. Datum: 26 juni 2001 Rapportnummer: 2001/180 Rapport Datum: 26 juni 2001 Rapportnummer: 2001/180 2 Klacht Verzoeker klaagt over de lange duur van de behandeling van zijn aanvraag van 16 oktober 1997 om toelating als vluchteling door de Immigratie-

Nadere informatie

Begoniastraat 4 te Hengelo Ov. Sfeervolle twee onder één kap woning met een royale dakkapel en eigen achterom

Begoniastraat 4 te Hengelo Ov. Sfeervolle twee onder één kap woning met een royale dakkapel en eigen achterom Beoniastraat 4 te Henelo Ov Sfeervolle twee onder één kap wonin met een royale dakkapel en eien achterom Omevinskaart Beoniastraat 4 te Henelo Ov Sfeervolle TWEE ONDER EEN KAP WONING, eleen in de eliefde

Nadere informatie

TAALPLAN TOETSEN Constructie en verantwoording van programmagebonden woordenschattoetsen ten behoeve van Taalplan Kleuters groep 1 en 2

TAALPLAN TOETSEN Constructie en verantwoording van programmagebonden woordenschattoetsen ten behoeve van Taalplan Kleuters groep 1 en 2 TAALPLAN TOETSEN Constructie en verantwoordin van prorammaebonden woordenschattoetsen ten behoeve van Taalplan Kleuters roep 1 en 2 Rob Schoonen Resi Damhuis juli 1992 CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK,

Nadere informatie

De heer dr. K.H.D.M. Dijkhoff Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Geachte heer Dijkhoff,

De heer dr. K.H.D.M. Dijkhoff Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG. Geachte heer Dijkhoff, De heer dr. K.H.D.M. Dijkhoff Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Geachte heer Dijkhoff, In 2014 ontving de Nationale ombudsman 36.278 verzoeken van burgers en bedrijven,

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing / handleiding. Bona S20 Vacuum stofzuiger voor Bona Buffer

Gebruiksaanwijzing / handleiding. Bona S20 Vacuum stofzuiger voor Bona Buffer Gebruiksaanwijzin / handleidin Bona S20 Vacuum stozuier voor Bona Buer Lees de handleidin voordat u de stozuier eze ebruiksaanwijzin is bestemd voor het bedienend personeel. Lees eerst deze ebruiksaanwijzin,

Nadere informatie

Bestrijding van luchtverontreiniging: gas- en luchtwassers

Bestrijding van luchtverontreiniging: gas- en luchtwassers Bestrijdin van luchtverontreiniin: as- en luchtwassers De zich duidelijk aftekenende strijd teen de luchtverontreiniin plaatst de natwasser voor lucht- en procesassen, ook wel scrubber enoemd, weer in

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 West-overig

Hoofdstuk 4 West-overig Hoofdstuk 4 West-overi 203 Capaciteitsuitbreidin overnachtinsplaatsen Merwedes hoofdvaarween verkennin we s t ove ri Recentelijk is esinaleerd dat, mede door afstoten van liplaatsen door emeenten, er sprake

Nadere informatie

Ontvangstdatum: 21-05-2014

Ontvangstdatum: 21-05-2014 Ontvanstdatum: 21-5-214 Jaarversla/ Jaarrekenin 213 Voorwoord Het jaarversla 213 van de Stichtin Openbaar Primair Onderwijs Furore is alweer het derde jaarversla sinds de fusie. Vanaf 1 januari 21 hebben

Nadere informatie

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148

Rapport. Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 Rapport Datum: 11 april 2000 Rapportnummer: 2000/148 2 Klacht Op 1 februari 1999 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer Y. te Zwolle, ingediend door de Stichting Rechtsbijstand Asiel

Nadere informatie

MIWE roll-in e+, MIWE eco : nova User Report - bericht uit de praktijk. bakkerij Evertzberg, Germany

MIWE roll-in e+, MIWE eco : nova User Report - bericht uit de praktijk. bakkerij Evertzberg, Germany MIWE roll-in e+, MIWE eco : nova User Report - bericht uit de praktijk bakkerij Evertzber, Germany De doelstellinen zijn duidelijk, zet Oliver Platt, terwijl hij naar een uiterst moderne productiehal kijkt

Nadere informatie

Strategisch raamwerk voor de Meerjarenstrategie 2012-2015 van Brainport Development NV

Strategisch raamwerk voor de Meerjarenstrategie 2012-2015 van Brainport Development NV Strateisch raamwerk voor de Meerjarenstrateie 20122015 van Brainport Development NV 1. Doel raamwerk meerjarenstrateie Het strateisch raamwerk van de stichtin Brainport, zoals vastesteld in maart 2011

Nadere informatie

Nieuwsbrief van de maand juni 2010 van de cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst.

Nieuwsbrief van de maand juni 2010 van de cliëntenraad sociale zekerheid te Hulst. Neuwsbref van de maand jun 2010 van de clëntenraad socale zekerhed te Hulst. Geachte lezers. De Clëntenraad socale zekerhed te Hulst probeert het mnmabeled van Hulst ten unste van u te beïnvloeden. Het

Nadere informatie

Rapport. Datum: 17 november 1999 Rapportnummer: 1999/470

Rapport. Datum: 17 november 1999 Rapportnummer: 1999/470 Rapport Datum: 17 november 1999 Rapportnummer: 1999/470 2 Klacht Op 13 januari 1999 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer F. te Drachten, ingediend door de heer J. Veninga te Drachten,

Nadere informatie

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord-Nederland. Datum: 28 juli 2014

Rapport. Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord-Nederland. Datum: 28 juli 2014 Rapport Rapport naar aanleiding van een klacht over de politiechef van de regionale eenheid Noord-Nederland. Datum: 28 juli 2014 Rapportnummer: 2014/082 2 Klacht Verzoeker klaagt er over dat de politie-eenheid

Nadere informatie

Gyproc plafonds. Systemen op basis van gipskartonplaten

Gyproc plafonds. Systemen op basis van gipskartonplaten Gyproc plafonds Systemen op basis van ipskartonplaten 2 Gyproc plafonds Gyproc plafonds worden opebouwd uit een metalen skelet of reelwerk met een beplatin van Gyproc ipskartonplaten. De Gyproc plafonds

Nadere informatie

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid,

BRG. De Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, Instellingsbesluit voor de instelling van een dagelijks bestuur van de Bestuurlijke Regiegroep Dienstverlening en e-overheid, van de Programmaraad e-overheid voor Burgers en van de Programmaraad Stelsel

Nadere informatie

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Eamen VW Voorbereidend Wetenschappelijk nderwijs Tijdvak 2 Woensda 18 juni 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit eamen zijn maimaal 8 punten te behalen; het eamen bestaat uit 16 vraen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 645 Jaarverslag Nationale ombudsman 2000 Nr. 2 JAARVERSLAG INHOUDSOPGAVE WOORD VOORAF 7 Deel I BEELD VAN DE OVERHEID 15 1 De overheid, gezien

Nadere informatie

Roggeweg 22 te Hengelo Ov. Karakteristieke, uiterst sfeervolle en geheel gemoderniseerde woning op royale kavel

Roggeweg 22 te Hengelo Ov. Karakteristieke, uiterst sfeervolle en geheel gemoderniseerde woning op royale kavel Roewe 22 te Henelo Ov Karakteristieke, uiterst sfeervolle en eheel emoderniseerde wonin op royale kavel Omevinskaart Roewe 22 te Henelo Ov De echte liefhebbers van jaren derti woninen met karakter weten

Nadere informatie

BPB. Gyproc plafonds. Gyproc plafonds. Systemen op basis van gipskartonplaten. BPB, uw gids in gips. BPB, uw gids in gips.

BPB. Gyproc plafonds. Gyproc plafonds. Systemen op basis van gipskartonplaten. BPB, uw gids in gips. BPB, uw gids in gips. BPB 2 Gyproc plafonds BPB Nederland bv Postbus 73 4130 EB Vianen Tel: 0347-325100 Fax: 0347-325125 E-mail: info@bpb.nl Internet: www.bpb.nl BPB, uw ids in ips. Wandsystemen Plafondsystemen Vloersystemen

Nadere informatie

Rapport. Datum: 8 december 2000 Rapportnummer: 2000/370

Rapport. Datum: 8 december 2000 Rapportnummer: 2000/370 Rapport Datum: 8 december 2000 Rapportnummer: 2000/370 2 Klacht Op 12 augustus 1999 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer R. te Eindhoven, met een klacht over een gedraging van

Nadere informatie

Ondersteunings profiel. Willem Farelschool Regio Midden

Ondersteunings profiel. Willem Farelschool Regio Midden Ondersteunins profiel Willem Farelschool Reio Midden 1. ILEIDIG. Het ondersteuninsprofiel (OSP) is een instrument om de ondersteunin die scholen bieden en de kwaliteit eran op een eenoudie manier in beeld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 635 Jaarverslag Nationale ombudsman 1995 Nr. 2 JAARVERSLAG INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 7 1 Prestaties en problemen 7 2 Het werkaanbod bij de Nationale

Nadere informatie

FIC INFOSESSIE DE EUROPESE WETGEVING M.B.T. ETIKETTERING UPDATE 13.05.2014 LA LÉGISLATION EUROPÉENNE RELATIVE À L ÉTIQUETAGE SESSION D INFO FIC

FIC INFOSESSIE DE EUROPESE WETGEVING M.B.T. ETIKETTERING UPDATE 13.05.2014 LA LÉGISLATION EUROPÉENNE RELATIVE À L ÉTIQUETAGE SESSION D INFO FIC FIC INFOSESSIE DE EUROPESE WETGEVING M.B.T. ETIKETTERING UPDATE 13.05.2014 LA LÉGISLATION EUROPÉENNE RELATIVE À L ÉTIQUETAGE SESSION D INFO FIC FIC INFO SESSION UPDATE 13-05-2014 PROGRAMMA Bepalinen van

Nadere informatie

EMS opent de vergadering om 11:00 en heet iedereen welkom. Kirsti Robben is namens de CIO-groep Nijmegen aanwezig bij deze meeting.

EMS opent de vergadering om 11:00 en heet iedereen welkom. Kirsti Robben is namens de CIO-groep Nijmegen aanwezig bij deze meeting. Notulen project veraderin SCALE 10 februari 2005 te Nijmeen Aanwezi: M. Alers (MA)(Notulen), P.M.Bloemendaal (PMB), F. Diepmaat(FD), M Doets (MD), S. Eermont (SE), A. de Man (AdM), T. Oostendorp (TO),

Nadere informatie

8.0 Het Ketelrendement. Algemene inleiding:

8.0 Het Ketelrendement. Algemene inleiding: Prolemen 8.0 Het Ketelrendement Alemene inleidin: 8.1 Historie Toen oneveer 30 jaar eleden de eerste waterpijpketels oven de afvalverrandinsovens werden eouwd, estonden er no een speciaal voor dit doel

Nadere informatie

WOB grond Termijn art. Gemeente wet. en 2 sub b en g Onbeperkt Artikel 10 lid 1 sub d Blijvend ivm persoonsgegevens

WOB grond Termijn art. Gemeente wet. en 2 sub b en g Onbeperkt Artikel 10 lid 1 sub d Blijvend ivm persoonsgegevens 1. In dit reister is vanaf juli 011 openomen op welke stukken het de raad eheimhoudin hebben opeled of waarover een verzoek is ontvanen.. Stukken van het vorie jaar die eheim zijn worden van deze lijst

Nadere informatie

Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip

Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip Terbeschikkinggestelden tussen wal en schip M.A.M. Wolters * Toen mij ongeveer een half jaar geleden werd gevraagd een lezing te houden met als onderwerp "De geestelijk gestoorden tussen wal en schip",

Nadere informatie

Het EINSTEIN -bestratingssystem

Het EINSTEIN -bestratingssystem Het EINSTEIN -bestratinssystem De creatieve bestratin met de intelliente voetechniek HET BELANG VAN DE VOEG IN DE BESTRATING Betonstenen zijn moderne, economische en extreem sterke bouwmaterialen en dankzij

Nadere informatie

Vergelijkingen vergelijken

Vergelijkingen vergelijken Verelijkinen verelijken Ontwikkelin en onderhoud van een veelzijdi repertoire aan alebraïsche vaardiheden... want die methode, die men met een vreemd woord alebra noemt, schijnt die helderheid en dat emak

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Veiliheidsinformatieblad Copyriht, 2015, 3M Company Alle rechten voorbehouden. Kopiëren en/of downloaden van deze informatie met het doel van juist ebruik van het 3M product is enkel toeestaan als: (1)

Nadere informatie

NHTV B en Ad Functiegerichte Bachelor Toerisme en Recreatie

NHTV B en Ad Functiegerichte Bachelor Toerisme en Recreatie Vlindersinel 220 3544 VM Utrecht 0308782087 www.aequi.nl info@aequi.nl NHTV B en Ad Functieerichte Bachelor Toerisme en Recreatie Crohonummers 39271 en 80009 Visitatierapport Versla van de visitatie die

Nadere informatie

Rapport. Datum: 21 december 2006 Rapportnummer: 2006/384

Rapport. Datum: 21 december 2006 Rapportnummer: 2006/384 Rapport Datum: 21 december 2006 Rapportnummer: 2006/384 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het Centraal Justitieel Incasso Bureau bij de te late terugbetaling van een bekeuring niet standaard wettelijke

Nadere informatie

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012

33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 33000 VI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het jaar 2012 Nr. 75 Brief van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/241

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/241 Rapport Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/241 2 Klacht Verzoeksters klagen erover dat zij geen contact konden krijgen met de Visadienst kort verblijf van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, ondergebracht

Nadere informatie

Rol en resultaten GHOR

Rol en resultaten GHOR ZHZ Veili Mei 2008 13 Ziekenhuis koploper Erik van der Linden van het Albert Schweitzer ziekenhuis vertelt over de voorbereidinen voor de opvan van slacht offers van een chemische ramp. 2 Paars is een

Nadere informatie

Beoordeling Bevindingen

Beoordeling Bevindingen Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt er over dat het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) hem geen uitstel van betaling voor onbepaalde tijd verleent ten aanzien van de aan hem opgelegde schadevergoedingsmaatregel,

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2010 GT No. 6 Landsverordening inrichting en organisatie landsoverheid 1 1 Structuur van de ambtelijke organisatie Artikel 1 1. Ingesteld worden de volgende ministeries:

Nadere informatie

Traject MAAK HET VERSCHIL VERBIND HOOFD, HART EN HANDELEN ROI: 100% KLANTWAARDERING:

Traject MAAK HET VERSCHIL VERBIND HOOFD, HART EN HANDELEN ROI: 100% KLANTWAARDERING: Traject n i l e k k i w t n Teamo MAAK HET VERSCHIL VERBIND HOOFD, HART EN HANDELEN ROI: 100% KLANTWAARDERING: Je hoort vaak: there is no I in team. Niets is minder waar. Een beter team beint bij jezelf.

Nadere informatie

2. Verzoeker diende bij SenterNovem een subsidieaanvraag in voor de productie van energie door middel van fotovoltaïsche zonnepanelen.

2. Verzoeker diende bij SenterNovem een subsidieaanvraag in voor de productie van energie door middel van fotovoltaïsche zonnepanelen. Rapport 2 h2>klacht Verzoeker klaagt over de wijze waarop SenterNovem, een agentschap van het Ministerie van Economische Zaken, hem heeft geïnformeerd over de termijn waarbinnen op zijn subsidieaanvraag

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 200 25 927 Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, strekkende

Nadere informatie

Stichting g. Manneka Support Groep. Inhoud

Stichting g. Manneka Support Groep. Inhoud Manneka NGO Jaarversla 2013 Inhoud Voorwoord... 2 Inleidin Manneka NGO... 3 1. Manneka oranisatie... 4 Administratie & Public relations... 4 Transporten... 4 Kantoor & personeel... 5 Alemeen... 5 2. Projecten...

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 Randstad 141

Hoofdstuk 4 Randstad 141 Hoofdstuk 4 Randstad 141 Randstad Sleutelprojecten na 2020 interale ebiedsopaven verkennin VROM De concurrentiepositie, ruimtelijke kwaliteit en heid marktfalen, ontbreken overheidsfalen en duurzaamheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 927 Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, strekkende

Nadere informatie

Hogeschool Windesheim. Opleiding Personeel & Arbeid

Hogeschool Windesheim. Opleiding Personeel & Arbeid Hoeschool Windesheim Opleidin Personeel & Arbeid Netherlands Quality Aency (NQA) Juni 2010 2/73 NQA - Hs. Windesheim: audit bestaande hbo-bacheloropleidin Personeel en Arbeid Manaementsamenvattin Dit rapport

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Veiliheidsinformatieblad Copyriht, 2014, 3M Company Alle rechten voorbehouden. Kopiëren en/of downloaden van deze informatie met het doel van juist ebruik van het 3M product is enkel toeestaan als: (1)

Nadere informatie

Centraal Justitieel Incasso Bureau De heer drs. S.T. Sibma, algemeen Directeur Postbus 1794 8901 CB LEEUWARDEN. Geachte heer Sibma,

Centraal Justitieel Incasso Bureau De heer drs. S.T. Sibma, algemeen Directeur Postbus 1794 8901 CB LEEUWARDEN. Geachte heer Sibma, Centraal Justitieel Incasso Bureau De heer drs. S.T. Sibma, algemeen Directeur Postbus 1794 8901 CB LEEUWARDEN Geachte heer Sibma, In 2013 ontving de Nationale ombudsman 38.033 klachten van burgers en

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1998 309 Besluit van 14 mei 1998 tot wijziging van het Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen 1989 Wij Beatrix, bij

Nadere informatie

Productoverzicht 2012_versie_2.2.xls 9-3-2012 1/15. Maximum dagloon. pensioengevend loon / maximum premieloon VUT en SF per jaar

Productoverzicht 2012_versie_2.2.xls 9-3-2012 1/15. Maximum dagloon. pensioengevend loon / maximum premieloon VUT en SF per jaar Productoverzicht 2012_versie_2.2.xls 9-3-2012 1/15 Productkmerk Via Naam Fonds Psio aanifte TANDTECHNIEK U0560-1001 ja Stichtin psiofonds Tandtechniek Relemt 1.000.002 Relemt 2001 Omschrijvin reelin ebor

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING Veiliheidsinformatieblad Copyriht, 2015, 3M Company Alle rechten voorbehouden. Kopiëren en/of downloaden van deze informatie met het doel van juist ebruik van het 3M product is enkel toeestaan als: (1)

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 415 Besluit van 13 juli 2002, houdende de aanpassing van een aantal algemene maatregelen van bestuur aan de Comptabiliteitswet 2001 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 24 112 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 (wijziging van de regelingen van de invordering en inhouding van rijbewijzen en de bijkomende straf

Nadere informatie

Strandgaper 160 Bergen op Zoom Herenhuis

Strandgaper 160 Bergen op Zoom Herenhuis Strandaper 160 Beren op Zoom Herenhuis HERENHUIS Binneschelde Markiezaatsmeer centrum Beren op Zoom Markiezaatswe Rooseveltlaan Olympialaan A4 Antwerpsestraatwe Heerlijk wonen in Beren op Zoom Beren op

Nadere informatie