Kom in beweging tegen vallen! Onderzoek naar het effect van looptraining bij zestigplussers met Parkinson

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kom in beweging tegen vallen! Onderzoek naar het effect van looptraining bij zestigplussers met Parkinson"

Transcriptie

1 Kom in beweging tegen vallen! Onderzoek naar het effect van looptraining bij zestigplussers met Parkinson

2

3 Geachte heer/mevrouw, In deze brochure vindt u meer informatie over de trainingen en metingen van het V-TIME onderzoek. V-TIME is een onderzoek van de afdelingen Geriatrie en Neurologie van het Radboudumc in samenwerking met diverse buitenlandse onderzoekscentra. Samen is gekozen voor de naam V-TIME: Virtual reality Treadmill combined Intervention for enhancing mobility and reducing falls in the Elderly. Kort gezegd, een onderzoek waarin we twee trainingen met elkaar vergelijken en waar we specifiek kijken naar het verminderen van het aantal vallen en het effect op de mobiliteit van zestigplussers met Parkinson. In het eerste hoofdstuk leggen we kort uit wat deelnemen aan V-TIME voor u betekent en hoe de trainingen eruit zien. In de volgende hoofdstukken gaan we uitgebreider in op deze en andere onderwerpen. Achterin de brochure is ruimte om uw vragen en opmerkingen te noteren. Wij beantwoorden uw vragen graag. Wilt u meedoen of meer informatie? Neem gerust contact met ons op. U vindt onze contactgegevens op de achterkant van deze brochure. Namens het V-TIME team: alvast bedankt! 1

4 2

5 Inhoudsopgave 1. V-TIME in een notendop Waarom dit onderzoek? Deelnemen aan V-TIME, wat houdt dat in? Twee trainingen, één gemeenschappelijk doel Meten is weten Wat wij bieden en wat wij vragen Wel of niet deelnemen De trainingen Loopbandtraining gericht op verbeteren van uw looppatroon, loopsnelheid, conditie en stabiliteit Loopbandtraining gericht op lopen in complexe omgevingen De metingen Het tijdspad Wat meten we? Uw valpatroon Uw looppatroon Uw hersenactiviteit Uw bloeddruk Uw lichamelijk en mentaal functioneren Uw fysieke activiteit Wat u verder nog moet weten Uw gegevens De resultaten Uw tijdsinvestering De locatie en reiskosten Veiligheid en verzekering Hoe nu verder 21 Bijlagen 1. Uitgebreide informatie over MRI Verzekeringstekst 26 3

6 4

7 1. V-TIME in een notendop In dit hoofdstuk leest u in het kort wat het onderzoek inhoudt, waarom we dit onderzoek doen en wat het betekent om mee te doen. In hoofdstuk 2 en 3 vindt u uitgebreide informatie over de trainingen en de metingen. 1.1 Waarom dit onderzoek? In dit onderzoek vergelijken we twee trainingen in het kader van valpreventie. Vallen is een veelvoorkomend probleem bij mensen met Parkinson. Het kan grote gevolgen hebben, zoals lichamelijk letsel of angst om nogmaals te vallen en daarom is het belangrijk om vallen te voorkomen. Uit onderzoek blijkt dat het mogelijk is om vallen te verminderen door het lopen te verbeteren. Het is echter nog niet bekend welke vorm van training hiervoor optimaal is. In het V-TIME onderzoek willen wij bepalen hoe effectief twee verschillende trainingen zijn. Beide trainingen zijn ontworpen om vallen te verminderen door het lopen te verbeteren. Ze doen dit op verschillende manieren en daarom vergelijken we de effecten van beide trainingen. Na het volgen van één van de trainingen meten we de verandering in uw looppatroon, gezondheid en in het aantal vallen. Verder kijken we naar wat er in de hersenen verandert door de trainingen. Door inzicht te krijgen in de veranderingen in de hersenen, kunnen we meer te weten komen over de oorzaken van vallen en de aangrijpingspunten voor therapie. 5

8 1.2 Deelnemen aan V-TIME, wat houdt dat in? Willekeurige indeling in één van de twee trainingen Twaalf weken trainen op een loopband, drie keer per week Eén op één begeleiding Zes metingen gedurende negen maanden Trainingen en metingen op het UCCZ Dekkerswald in Groesbeek Vergoeding van uw reiskosten 6

9 1.3 Twee trainingen, één gemeenschappelijk doel Training 1 Loopbandtraining Verbeteren van loopsnelheid, stabiliteit en fysieke fitheid Training 2 Loopbandtraining in virtuele wereld Verbeteren van lopen in complexe omgevingen Gemeenschappelijk doel Lopen verbeteren en vallen verminderen Drie sessies per week, drie keer lopen per sessie, tussendoor rust Twaalf weken trainen Aangepast aan uw situatie en snelheid Veiligheid staat voorop Eén op één begeleiding Uw reiskosten worden vergoed 7

10 1.4 Meten is weten Om het effect van de trainingen te meten, doen we op zes momenten een uitgebreide meting van uw lopen, balans en gezondheid. Zo kunnen we bepalen wat de effecten zijn per training en krijgen we meer inzicht in oorzaken van vallen en de mogelijke veranderingen in het lopen en in de hersenen. Dit biedt ook mogelijkheden voor therapie in de toekomst. Wat willen we graag van u weten en gaan we meten: Uw valpatroon. Op een valkalender vult u dagelijks vanaf de eerste training tot de laatste meting in of u wel of niet bent gevallen. Uw looppatroon. Tijdens de zes metingen vragen we u een aantal looptaken uit te voeren op een speciale loopmat om zo uw looppatroon te meten. Uw hersenen. Door het maken van een hersenscan voor en direct na de training onderzoeken we het effect van de training op de hersenen Uw bloeddruk. Met een mobiele bloeddrukmeter meten we tijdens het lopen uw bloeddruk. Uw lichamelijk en mentaal functioneren. We vragen u om thuis en tijdens de metingen een aantal vragenlijsten in te vullen en om een aantal taken uit te voeren. Uw gezondheid. We vragen naar uw medische geschiedenis en uw medicatiegebruik. Uw fysieke activiteit. Op vier meetmomenten draagt u thuis gedurende een week een activiteitensensor om de mate van uw fysieke activiteit te meten. 1.5 Wat wij bieden en wat wij vragen Deelnemen aan het V-TIME onderzoek biedt u mogelijke voordelen: Uw looppatroon wordt uitgebreid onderzocht en we maken twee maal een hersenscan U krijgt een individuele training aangepast aan uw eigen situatie U verbetert mogelijk uw mobiliteit en vermindert mogelijk uw valrisico U bent actief in beweging U helpt mee aan wetenschappelijk onderzoek 8

11 Deelnemen aan het onderzoek betekent dat wij ook iets van u vragen. Namelijk een investering van uw tijd gedurende de trainingen (twaalf weken) en de metingen (zes in totaal). Dit komt neer op een totale tijdsinvestering van ongeveer 55 tot 65 uur. De trainingen en metingen vinden plaats op het UCCZ Dekkerswald te Groesbeek. De afspraken hiervoor worden in overleg gepland. Aan deelname zijn geen kosten verbonden en de reiskosten die u maakt om naar de trainingen en metingen te komen worden vergoed. Reizen met een taxi is in overleg mogelijk. 9

12 1.6 Wel of niet deelnemen Na het lezen van de voorgaande hoofdstukken heeft u een idee gekregen van wat deelnemen aan het V-TIME onderzoek inhoudt. Wij raden u aan om ook de andere hoofdstukken aandachtig te lezen waarin de trainingen en metingen uitvoeriger worden uitgelegd. Bespreek de informatie ook eens met uw naasten en eventueel met uw huis(arts) of therapeut. Uiteindelijk beslist u zelf of u wel of niet wilt deelnemen. Als u besluit deel te nemen aan dit onderzoekt dan doet u dat geheel vrijwillig. U heeft altijd de vrijheid om op uw beslissing terug te komen. Mocht u besluiten niet deel te nemen aan het onderzoek dan hoeft u daarvoor geen reden op te geven. Het wel of niet meedoen aan dit onderzoek heeft geen enkel gevolg voor verdere behandeling of de verstandhouding met uw arts op de polikliniek. 10

13 2. De trainingen In dit hoofdstuk leest u uitgebreide informatie over de twee trainingen die wij geven. Mocht u na het lezen van dit hoofdstuk nog vragen hebben over de trainingen, schrijft u deze dan achterin deze brochure op zodat wij deze voor u kunnen beantwoorden. Allereerst is het belangrijk om te weten dat u bij deelname willekeurig wordt ingedeeld bij één van de twee trainingen. U krijgt de loopbandtraining of de loopbandtraining in de virtuele wereld toegewezen. Beide trainingen hebben als doel het lopen te verbeteren en hierdoor het vallen te verminderen. De onderzoekers hebben geen invloed op de indeling en zullen (en mogen) niet weten in welke groep u zit. Beide trainingen zijn voor een groot deel hetzelfde: twaalf weken trainen op het UCCZ Dekkerswald in Groesbeek; drie keer per week, dagen in overleg; trainen op een loopband; afgestemd op uw conditie en loopsnelheid; één op één begeleiding. Er zijn ook verschillen. De ene training richt zich op het verbeteren van uw looppatroon, loopsnelheid, conditie en stabiliteit. De andere training richt zich op het verbeteren van lopen in complexe omgevingen. 11

14 2.1 Loopbandtraining gericht op verbeteren van uw looppatroon, loopsnelheid, conditie en stabiliteit U traint drie keer in de week op een loopband. Hieronder is de opstelling weergegeven. U loopt per training drie keer, met rust tussendoor. Het aantal minuten dat u achter elkaar loopt, wordt afgestemd op uw eigen conditie. U begint met ongeveer drie keer vijf minuten. De snelheid van de loopband wordt individueel bepaald en is afhankelijk van uw eigen loopsnelheid. Tijdens de twaalf weken wordt de snelheid van de loopband en het aantal minuten dat u achter elkaar loopt geleidelijk opgevoerd, tot maximaal drie keer twintig minuten per keer. We kijken goed naar uw looppatroon en gaan samen aan de slag om uw lopen te verbeteren. Denkt u hierbij aan oefenen met het zetten van grotere stappen of het hoger optillen van uw voeten. In het begin houdt u zich vast aan de armsteunen en later oefenen we, indien mogelijk, met het lopen met één of geen enkele armsteun. Zo verbetert u uw lopen, uw conditie en uw balans. Tijdens het lopen draagt u altijd een veiligheidsharnas, zodat u niet kunt vallen. 12

15 2.2 Loopbandtraining gericht op lopen in complexe omgevingen U traint drie keer in de week op een loopband en ziet tijdens het lopen voor u op het beeldscherm een virtuele wereld. Hieronder is weergegeven hoe de opstelling eruit ziet. Tijdens het lopen op de loopband ziet u uw voetbeweging op het beeld. Dit is mogelijk dankzij bewegingssensoren (een blokje dat we tijdelijk op uw schoen plaatsen). Tijdens het lopen worden op het pad in deze virtuele omgeving obstakels zichtbaar waar u overheen moet stappen. De omgevingskenmerken van de virtuele wereld worden tijdens de training aangepast. Zo gaat u bijvoorbeeld lopen in de mist of als het schemerig wordt. Hiermee kunt u lastige aspecten van het lopen trainen en verbeteren. Gedurende de twaalf weken wordt de training, afhankelijk van uw prestatie, geleidelijk moeilijker gemaakt door bijvoorbeeld meer obstakels af te beelden of de snelheid van de loopband op te voeren. Tijdens het lopen draagt u altijd een veiligheidsharnas, zodat u niet kunt vallen. 13

16 3. De metingen Om te onderzoeken wat de effecten zijn van beide trainingen op korte en op lange termijn, doen we verschillende metingen. De metingen vinden plaats voor, tijdens en na afloop van de training. Hieronder is weergegeven hoe de planning eruit ziet. De aangegeven duur van de metingen en trainingen is inclusief rust. Tijdspad V-TIME onderzoek Onderdeel Wanneer? START 1) Voormeting Binnen 1 of 2 weken voor st 2) Trainen (12 weken) 3 keer per week - Tussentijdse meting Na 4 weken trainen - Tussentijdse meting Na 6 weken trainen - Meting tijdens training Tijdens trainingssessie: 3, 9, 3) Nameting Binnen week na einde traine 4) Nameting langere termijn 1 1 maand na einde trainen EINDE 5) Nameting langere termijn 2 6 maanden na einde trainen 14

17 3.1 Het tijdspad Voordat u begint met de training, doen we eerst een voormeting. Om het effect van een korte training te kunnen meten, doen we na vier en zes weken ook een meting. Na het afronden van de training volgen er nog een aantal metingen waarvan de laatste zes maanden na het einde van de training is. Zo kunnen we kijken naar het directe effect van twaalf weken trainen en het effect op langere termijn. De totale duur van het onderzoek is negen maanden. Een belangrijk onderdeel van het onderzoek is het meten van het effect van de training op de mate van activiteit van de hersenen. Om dit te onderzoeken, worden ook direct voorafgaand en tijdens de training een aantal metingen uitgevoerd met fnirs (zie op pagina 17). Dit gebeurt voorafgaand aan de eerste en laatste training en tijdens training 3, 9, 18, 27 en 36. Hoe lang duur het ongeveer? art trainen (2 aparte dagdelen) 4 uur (per dagdeel) 1 uur (gemiddeld per training) 1 uur (bij gepland trainingsbezoek) 2 uur (bij gepland trainingsbezoek) 18, 27 en 36 1,5 uur (meting inclusief training) n (2 aparte dagdelen) 4 uur (per dagdeel) 3,5 uur 3,5 uur 15

18 3.2 Wat meten we? De metingen vinden plaats op UCCZ Dekkerswald in Groesbeek en op het Donders Centre for Cognitive Neuroimaging in Nijmegen. Eventuele kosten die u maakt om hier te komen, krijgt u vergoed. Tijdens deze metingen kijken we uitgebreid naar uw looppatroon, uw lichamelijk en mentaal functioneren, uw gezondheid, uw hersenen, uw hersenactiviteit en uw valpatroon. Hoe we dit meten, staat op de volgende pagina s beschreven Uw valpatroon Het belangrijkste effect dat wij onderzoeken, is een mogelijke verandering van het aantal vallen. Om dit nauwkeurig te meten, vragen we u om gedurende het onderzoek een valkalender bij te houden. De valkalender kunt u op papier of op de computer invullen. U houdt dagelijks bij of u wel of niet gevallen bent. Wanneer u aangeeft dat u gevallen bent, bellen we u kort op om te vragen naar de omstandigheden van de val Uw looppatroon Tijdens de metingen kijken we naar uw looppatroon tijdens een aantal taken: bijvoorbeeld lopen op uw normale snelheid, lopen terwijl u een geheugentaak doet en lopen met obstakels. Tussen deze taken heeft u iedere keer tijd om te rusten als dat nodig is. Om uw looppatroon nauwkeurig te kunnen bekijken, maken we gebruik van een elektronische loopmat. Deze loopmat bevat sensoren die precies meten waar u uw voeten neerzet bij het lopen. Zo kunnen we heel nauwkeurig meten wat bijvoorbeeld uw loopsnelheid is en hoe groot uw stappen zijn. Tijdens een deel van de looptaken meten we ook uw hersenactiviteit en uw bloeddruk. Deze metingen staan hieronder uitgelegd. 16

19 3.2.3 Uw hersenactiviteit Mate van activatie Om te kijken hoe actief uw hersenen zijn tijdens het lopen, maken we gebruik van een techniek die fnirs heet. fnirs staat voor: functional Near Infrared Spectroscopy. Dit meetinstrument gebruiken we tijdens de voor- en nameting, bij de twee tussentijdse metingen en tijdens vijf trainingssessies (3, 9, 18, 27 en 36). fnirs is een apparaatje dat links en rechts op uw voorhoofd wordt geplakt (zie afbeelding hiernaast). Het apparaatje zendt infrarood licht uit en vangt een deel hiervan ook weer op. Door het verschil te meten tussen het uitgezonden licht en het ontvangen licht, kunnen we berekenen hoeveel bloed er door de hersenen stroomt. Van dit licht merkt u niks en het is niet schadelijk. Activatiepatroon Om het effect van de training op de hersenen te onderzoeken, maken we op twee momenten een MRI scan van uw hersenen. We doen dit voor de training (voormeting) en nadat u de meting heeft afgerond (nameting). De MRI scan vindt plaats op het Donders Centre for Cognitive Neuroimaging in Nijmegen. De meting bestaat uit een voorbereidend deel (duur: ca. 30 min) en het uitvoeren van een aantal taken in de scanner (duur: ca. 1 uur). Als voorbereiding op de scan oefenen we met u de taken die u in de MRI scan gaat uitvoeren. De taken bestaan uit het doen van een geheugentaak, het bewegen van uw voeten en het doen van beide taken tegelijkertijd. Ook maken we een scan waarbij we kijken naar de verbindingen tussen hersengebieden. Zo kunnen we kijken naar de verandering in de werking van uw hersenen door de training. Uitgebreide informatie over MRI vindt u in bijlage 1 op pagina Uw bloeddruk We meten tijdens het lopen uw bloeddruk met een mobiele bloeddrukmeter. Hiervoor krijgt u een kleine band om uw vinger, die continu uw bloeddruk meet. U krijgt ook een heupband om, die de bloeddrukmetingen aanstuurt en de gegevens opslaat. 17

20 3.2.5 Uw lichamelijk en mentaal functioneren Na de looptaken is er voldoende tijd voor rust. Daarna meten we nog andere aspecten van uw lichamelijk en mentaal functioneren en uw algemene gezondheid. Dit doen we met behulp van vragenlijsten en korte testjes, zoals een aantal keer achter elkaar opstaan uit een stoel en het uitvoeren van geheugentaken. Ook bekijken we uw medische geschiedenis, medicatiegebruik en eventueel relevante huidige aandoeningen. Deze gegevens verzamelen we, met uw toestemming, via u en uw medische dossier Uw fysieke activiteit Om de mate van uw fysieke activiteit te meten, draagt u op de vier meetmomenten gedurende een week een activiteitensensor. De sensor is hiernaast weergegeven en wordt op uw onderrug geplakt. Naar verwachting ondervindt u hiervan geen hinder. De sensor registreert 24 uur per dag gedurende 7 dagen uw bewegingen en slaat dit op. 18

21 4. Wat u verder nog moet weten Het V-TIME onderzoek wordt uitgevoerd door de afdelingen Geriatrie en Neurologie van het Radboudumc. Naast deze twee afdelingen in Nijmegen zijn nog vier andere, buitenlandse onderzoekscentra betrokken bij het onderzoek. In deze landen wordt hetzelfde onderzoek uitgevoerd waardoor we een grote groep mensen kunnen trainen en meten. In totaal willen we bijna 400 mensen deel laten nemen aan het onderzoek. 4.1 Uw gegevens Alle gegevens die wij verzamelen worden vertrouwelijk behandeld. Uw gegevens worden anoniem verwerkt en zijn daarom nooit naar u te herleiden. De gegevens kunnen alleen ingezien worden door betrokken onderzoekers, de leden van de medisch-ethische toetsingscommissie en door de betrokken data monitors. De medisch-ethische toetsingscommissie heeft dit onderzoek beoordeeld en goedgekeurd. Dat betekent dat dit onderzoek de nationale en internationale richtlijnen nauwkeurig volgt. Het kan zijn dat we tijdens het onderzoek iets vinden wat belangrijk is voor uw gezondheid. Denkt u hierbij bijvoorbeeld aan een hoge bloeddruk waar u geen last van heeft, maar die eventueel in de toekomst wel van belang kan zijn voor uw gezondheid. In een dergelijk geval zullen wij u hiervan op de hoogte brengen en dit aan uw huisarts doorgeven. Uw huisarts zal dit vervolgens met u bespreken. Indien u de zogeheten toestemmingsverklaring tekent, dan stemt u hiermee in. Als u niet op de hoogte gebracht wilt worden over dergelijke bevindingen dan kunt u helaas niet aan het onderzoek deelnemen. 4.2 De resultaten De resultaten van dit onderzoek worden uiteindelijk gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften en gepresenteerd op wetenschappelijke congressen. Uiteraard wordt u op de hoogte gehouden van de uitkomsten van dit onderzoek. De conclusies zullen gaan over de effecten van de trainingen op groepsniveau. Ook hier zal het niet mogelijk zijn om gegevens naar u te herleiden. 19

22 4.3 Uw tijdsinvestering Deelnemen aan het V-TIME onderzoek biedt mogelijk voordelen, maar wij vragen ook wat van u. Voor deelname aan het onderzoek vragen we van u een tijdsinvestering van in totaal uur, sterk afhankelijk van de deelnemer. Deze tijdsinvestering bestaat uit: Dagelijks invullen valkalender 36 trainingssessies Zes extra bezoeken voor metingen 4.4 De locatie en reiskosten Voor de trainingen en metingen vragen wij u zelfstandig naar het UCCZ Dekkerswald (Groesbeek) en het Donders Centre for Cognitive Neuroimaging (Nijmegen) te komen.tijdens de metingen krijgt u koffie en thee. Uw reiskosten voor het onderzoek worden vergoed op basis van eigen vervoer of openbaar vervoer. Reizen met een taxi is in overleg mogelijk. 4.5 Veiligheid en verzekering V-TIME is een onderzoek met verwaarloosbare risico s voor u als deelnemer. Om uw veiligheid te waarborgen draagt u tijdens de training bij het lopen op de loopband een gordel. Vallen is hierdoor niet mogelijk. De loopband heeft ook een noodknop voor het geval u de loopband direct wilt stoppen. Tijdens de training is er altijd begeleiding. De begeleider zal op basis van uw individuele situatie de training aanpassen en tijdens de training op u letten. Het Radboudumc heeft een verzekering afgesloten voor het geval u onverhoopt toch schade op zou lopen. Meer informatie hierover vindt u in bijlage 2 op pagina

23 5. Hoe nu verder Na het lezen van deze brochure heeft u hopelijk een goed beeld gekregen van het onderzoek en wat deelname voor u zou betekenen. Als u geïnteresseerd bent om deel te nemen aan het onderzoek, worden er een aantal stappen gezet voordat u daadwerkelijk met de training begint. Allereerst is het van belang dat u volledig geïnformeerd bent en dat al uw vragen zijn beantwoord. Heeft u opmerkingen en/ of vragen dan horen wij dit graag. U kunt contact opnemen met het V-TIME onderzoeksteam door te bellen of te mailen: V-TIME onderzoeksteam: Freek Nieuwhof (onderzoeker): Marieke Veldboom (trainer): Frency Thijs (trainer): Als u dit wenst, kunt u meer informatie krijgen van een onafhankelijke arts die niet direct betrokken is bij dit onderzoek. Deze arts is drs. ir. J. Lagro (specialist ouderengeneeskunde) te bereiken op (secretariaat Geriatrie). Nadat al uw vragen beantwoord zijn, onderzoeken we of u geschikt bent voor deelname aan het onderzoek. Als dit het geval is dan maken we met u een afspraak voor de eerste meting. Tijdens deze meting starten we met het doornemen en tekenen van de toestemmingsverklaring. Nu doet u officieel mee aan het onderzoek en dan gaan we aan de slag! 21

24 Noteer hier uw eventuele vragen en/of opmerkingen:

25 Bijlage 1: Uitgebreide informatie over MRI De afkorting MRI staat voor het Engelse begrip Magnetic Resonance Imaging. Het is een methode waarmee beelden van het inwendige van de mens kunnen worden gemaakt. Met een sterk magneetveld en radiogolven worden er in het lichaam radiosignalen opgewekt. Deze signalen worden door een antenne opgevangen en met behulp van een computer verwerkt tot foto s van dwarsdoorsneden van het lichaam. In het Donders Centre for Cognitive Neuroimaging wordt voornamelijk een variant van deze techniek, fmri (functional Magnetic Resonance Imaging) toegepast. Hiermee kan naast de hersenstructuur ook de hersenactiviteit zichtbaar worden gemaakt. Voorbereiding Voor het onderzoek is geen speciale voorbereiding nodig. U kunt normaal eten en drinken en uw medicijnen slikken. Het is verder belangrijk dat u uitgeslapen en fit bent. In verband met de sterke magneet moet u ervoor zorgen dat magneetkaarten, zoals bankpasjes of creditcards en losse metalen voorwerpen buiten de onderzoeksruimte blijven. Metalen voorwerpen kunnen door het sterke magneetveld van de MRI worden aangetrokken en/of de meting verstoren. Ook bestaat er een kleine kans dat metalen voorwerpen kunnen opwarmen. Daarom dient met het volgende rekening worden gehouden: Kleding voor het bovenlichaam mag geen metalen delen bevatten (ritsen, knopen, haakjes). Dit geldt ook voor (beugel) beha s. Sieraden, piercings, haarspelden, brillen etc. met metalen delen moet u uit of af doen. Omdat mascara soms ijzerdeeltjes bevat wordt u verzocht dit niet te gebruiken. 23

26 Munten, sleutels, aanstekers, mobiele telefoons, zakmessen, manchetknopen etc. dient u in bewaring te geven. Dit geldt ook voor bankpasjes, creditcards en chipkaarten maar dat is om te voorkomen dat de informatie op de magneetstrip wordt gewist. Indien u een metalen draadje achter uw tanden heeft, bestaat er een zeer kleine kans dat deze opwarmt. Indien u een tatoeage heeft, moet u dit vooraf melden aan de onderzoeker. Afhankelijk van de plaats en kleur van de tatoeage en van het onderzoek zal bepaald worden of u aan het onderzoek kunt deelnemen. Het onderzoek Nadat de onderzoeker u heeft geïnformeerd over het experiment gaat u de afgeschermde kamer binnen. U neemt plaats op de beweegbare tafel van de scanner. Ga zo gemakkelijk mogelijk liggen; het onderzoek duurt per slot van rekening enige tijd. Tijdens het meten maakt de scanner harde kloppende en ratelende geluiden. Het dragen van gehoorbescherming in de vorm van een hoofdtelefoon of oordopjes is dan ook verplicht. Vervolgens wordt een frame (= de antenne) over uw hoofd geplaatst. Omdat het belangrijk is dat u tijdens de metingen zo stil mogelijk blijft liggen, wordt uw hoofd met behulp van kussentjes enigszins vastgelegd. Tot slot krijgt u een alarm-balletje in uw hand. In noodgevallen kunt u hiermee de onderzoeker waarschuwen het experiment te stoppen. Tijdens de metingen is de deur van de MRI ruimte dicht, maar niet op slot. Een experiment bestaat uit meerdere opnamen. De kortste meting duurt zo n 10 seconden, de langste zo n veertig minuten. In totaal duurt een sessie in de scanner één tot twee uur. Via de intercom houdt de onderzoeker u op de hoogte van het verloop van het onderzoek. Aanvullende informatie Alle onderzoeken en dus ook alle onderzoeksmethoden zijn van verwaarloosbaar tot minimaal risico. Ook krijgt u op geen enkele manier stoffen toegediend. U kunt NIET deelnemen aan een MRI-experiment als één van de volgende zaken van toepassing is: 24

27 1. In uw lichaam bevinden zich metalen niet verwijderbare voorwerpen, zoals: plaatjes, schroeven, klemmen, protheses, metaalsplinters, piercings of medische pleisters. Tandvullingen, kronen, een metalen draadje achter uw tanden en een anticonceptie spiraaltje zijn toegestaan. 2. U hebt een actief implantaat, zoals een pacemaker, neurostimulator, insulinepompje en/of gehoorbeenprothese 3. U bent aan uw hoofd geopereerd 4. U hebt last van epilepsie 5. U hebt last van claustrofobie 6. In het geval van een tatoeage, dient u vooraf contact op te nemen met de onderzoeker. Donders Centre for Cognitive Neuroimaging Kapittelweg EN Nijmegen 25

28 Bijlage 2: Verzekeringstekst Voor de deelnemers aan dit onderzoek is door het Radboudumc een verzekering afgesloten. Deze verzekering dekt schade door dood of letsel die het gevolg is van deelname aan het onderzoek, en die zich gedurende de deelname aan het onderzoek openbaart, of binnen vier jaar na beëindiging van de deelname aan het onderzoek. De schade wordt geacht zich te hebben geopenbaard wanneer deze bij de verzekeraar is gemeld. De verzekeringspolis is afgesloten met Marketform te Londen. In geval van schade kunt u uw vordering indienen bij: Akkermans van Elten Per adres Meeus te Breda Afdeling Vrije Beroepen t.a.v. mevrouw mr. F.A.C. Bergervoet, gezondheidsjurist Postbus DE BREDA die door de verzekeraar is gemachtigd de vordering in behandeling te nemen. De verzekering biedt een maximum dekking van Euro ,-- per proefpersoon en Euro ,-- voor het gehele onderzoek en Euro ,-- per jaar voor alle onderzoeken van dezelfde opdrachtgever. De dekking van specifieke schades en kosten is verder tot bepaalde bedragen beperkt. Dit is opgenomen in het Besluit verplichte verzekering bij medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. Informatie hierover kunt u vinden op de website van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek: 26

29 Voor deze verzekering gelden een aantal uitsluitingen. De verzekering dekt niet: Schade waarvan op grond van de aard van het onderzoek zeker of nagenoeg zeker was dat deze zich zou voordoen. Schade aan de gezondheid die ook zou zijn ontstaan indien u niet aan het onderzoek had deelgenomen. Schade aan nakomelingen, als gevolg van een nadelige inwerking van het onderzoek op u of uw nakomeling. Bij onderzoek naar bestaande behandelmethoden: schade die het gevolg is van één van deze behandelmethoden. Bij onderzoek naar de behandeling van specifieke gezondheidsproblemen: schade die het gevolgd is van het niet verbeteren of van het verslechteren van deze gezondheidsproblemen. 27

30 Fotografie door: ZorgInBeeld / Frank Muller Martine Reelick Fotografie 28

31

32 Radboud universitair medisch centrum

INFORMATIE OVER MRI versie 1.2

INFORMATIE OVER MRI versie 1.2 INFORMATIE OVER MRI versie 1.2 Algemeen De afkorting MRI staat voor het Engelse begrip "Magnetic Resonance Imaging". Het is een methode waarmee beelden van het inwendige van de mens kunnen worden gemaakt.

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE FOCOM studie

INFORMATIEBROCHURE FOCOM studie INFORMATIEBROCHURE FOCOM studie 6 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Mirjam Bloemendaal Telefoon: 024-3610980 E-mail: m.bloemendaal@donders.ru.nl Onderzoekslocatie / postadres: Donders Institute

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE Tyrosine studie

INFORMATIEBROCHURE Tyrosine studie INFORMATIEBROCHURE Tyrosine studie Versie 3.0 Januari 2015 8 Contactinformatie onderzoekers Contactpersonen: Mirjam Bloemendaal (MSc), Monja Frobose (MSc) en Ilke van Loon (MSc) Telefoon: 024-3614697 E-mail:

Nadere informatie

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI INFORMATIE VOOR PROEFPERSONEN ZONDER AMPUTATIE Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI Inleiding Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

INFORMATIEFOLDER PAGODE -ONDERZOEK

INFORMATIEFOLDER PAGODE -ONDERZOEK PAGODE stap 2: verhoogde aldosteron renine ratio, versie 07/2014 1 INFORMATIEFOLDER PAGODE -ONDERZOEK ACHTERGROND Ongeveer de helft van de mensen tussen de 35 en 70 jaar heeft een te hoge bloeddruk. Hoge

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. Meedoen is vrijwillig. Om mee te doen is wel uw schriftelijke toestemming nodig. U ontvangt deze

Nadere informatie

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI INFORMATIE VOOR PROEFPERSONEN MET GEAMPUTEERDE ARM Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI Inleiding Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

MRI (Magnetic Resonance Imaging) onderzoek

MRI (Magnetic Resonance Imaging) onderzoek MRI (Magnetic Resonance Imaging) onderzoek Wat is MRI? MRI is een afkorting van Magnetic Resonance Imaging. Dit is een moderne techniek, waarbij met een krachtig magneetveld in het lichaam kleine radiogolven

Nadere informatie

- Patiënten informatie - PELICAN studie

- Patiënten informatie - PELICAN studie - Patiënten informatie - PELICAN studie Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker lokale verbranding van de alvleeskliertumor Geachte heer/mevrouw, U heeft het vervelende bericht

Nadere informatie

De invloed van een uitwendige kracht op de oogdruk.

De invloed van een uitwendige kracht op de oogdruk. 1 www.oogziekenhuis.nl tel.: 010-4023449 Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (studie) naar de invloed die een uitwendige kracht heeft

Nadere informatie

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Patiënt informatiebrief Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Geachte heer/mevrouw, Wij vragen

Nadere informatie

Begeleiding (ouders/verzorgers)

Begeleiding (ouders/verzorgers) MRI bij kinderen 2 Binnenkort wordt een MRI-scan gemaakt van uw kind. In deze folder vindt u alle informatie over het onderzoek en suggesties om uw kind voor te bereiden. Rechten Als uw kind jonger dan

Nadere informatie

EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON

EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar het effect van

Nadere informatie

Patiënteninformatie Vergelijken van twee behandelopties voor traumatische meniscus scheur: STARR-trial

Patiënteninformatie Vergelijken van twee behandelopties voor traumatische meniscus scheur: STARR-trial Patiënteninformatie Vergelijken van twee behandelopties voor traumatische meniscus scheur: STARR-trial Geachte heer/mevrouw, U heeft uw orthopaedisch chirurg bezocht vanwege klachten ten gevolge van een

Nadere informatie

UMC St Radboud. Dubbeltaakonderzoek. Parkinson

UMC St Radboud. Dubbeltaakonderzoek. Parkinson UMC St Radboud Dubbeltaakonderzoek bij Parkinson Patiënteninformatie U ontvangt deze folder omdat u de polikliniek Neurologie van het UMC St Radboud te Nijmegen bezocht in verband met de ziekte van Parkinson.

Nadere informatie

Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek.

Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek. MRI van het hart Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek. Heeft u bij de vragen 1 t/m 13 één of meerdere keren met ja geantwoord?

Nadere informatie

MRI-onderzoek. Medische Beeldvorming

MRI-onderzoek. Medische Beeldvorming 00 MRI-onderzoek Medische Beeldvorming Wat is MRI? MRI is de afkorting van Magnetic Resonance Imaging. Bij een MRIonderzoek worden geen röntgenstraling gebruikt maar een sterk magneetveld en radiogolven.

Nadere informatie

MRI-onderzoek met arthrografie

MRI-onderzoek met arthrografie MRI-onderzoek met arthrografie Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek. Heeft u bij de vragen 1 t/ 13 één of meerdere keren

Nadere informatie

Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; TURACOS trial

Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; TURACOS trial Drie-dimensionale echografie voor het verbeteren van cosmetisch resultaat bij borstkanker patiënten; Geachte mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Aanvullende informatie over het ondergaan van onderzoek op de afdeling radiologie

Aanvullende informatie over het ondergaan van onderzoek op de afdeling radiologie Aanvullende informatie over het ondergaan van onderzoek op de afdeling radiologie Aanvullende informatie over het ondergaan van onderzoek op de afdeling radiologie Gedurende de periode dat u in het Erasmus

Nadere informatie

PAGODE stap 2+3: normale aldosteron renine ratio, versie 12/2013 1 INFORMATIEFOLDER

PAGODE stap 2+3: normale aldosteron renine ratio, versie 12/2013 1 INFORMATIEFOLDER PAGODE stap 2+3: normale aldosteron renine ratio, versie 12/2013 1 INFORMATIEFOLDER Geachte heer/mevrouw, Onlangs is bij u een verhoogde bloeddruk vastgesteld. In het kader van onderzoek willen wij u vragen

Nadere informatie

FOCOM NIRS studie. Een studie naar activatie van hersengebieden tijdens het maken van opdrachten op de computer. Informatiebrochure

FOCOM NIRS studie. Een studie naar activatie van hersengebieden tijdens het maken van opdrachten op de computer. Informatiebrochure FOCOM NIRS studie Een studie naar activatie van hersengebieden tijdens het maken van opdrachten op de computer Informatiebrochure Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit Mei - September 2014 Voorwoord

Nadere informatie

Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen?

Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen? Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen? Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (zie titel). Dit onderzoek wordt uitgevoerd in ca. acht

Nadere informatie

Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek.

Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek. MRI-onderzoek Achterin deze folder vindt u een vragenlijst. We vragen u deze thuis in te vullen en mee te nemen naar het onderzoek. Heeft u bij de vragen 1 t/m 13 één of meerdere keren met ja geantwoord?

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg Titel van het onderzoek: Hulp voor jongeren met vragen of problemen via internet Inleiding: Beste leerling, Aan de hand van de vragenlijst die je hebt ingevuld, vinden we het nodig om je nog een keer terug

Nadere informatie

Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching

Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de werkzaamheid van assisted

Nadere informatie

INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT

INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT Titel van het onderzoek Een gerandomiseerd onderzoek naar operatieve versus niet-operatieve behandeling van breuken van het kopje van het spaakbeen. Inleiding Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

MRI / MRA onderzoek. Afdeling Radiologie IJsselland Ziekenhuis

MRI / MRA onderzoek. Afdeling Radiologie IJsselland Ziekenhuis MRI / MRA onderzoek Afdeling Radiologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Binnenkort zult u een MRI- of een MRA-onderzoek ondergaan. Dit onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie. In deze folder leggen

Nadere informatie

BRIOS-studie: Breast Reconstruction In One Stage

BRIOS-studie: Breast Reconstruction In One Stage Skin sparing mastectomy with implant reconstruction: clinical outcomes and cost effectiveness of reconstruction in one stage with the use of a collagen matrix (Strattice ). A randomized clinical trial.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. MRI-onderzoek

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. MRI-onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Radiologie MRI-onderzoek 1 MRI-onderzoek Binnenkort wordt u verwacht op de röntgenafdeling voor een MRI-onderzoek. In deze brochure

Nadere informatie

Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial)

Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial) Versie 2.0 februari 2015 Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial) NL51918.100.14 Geachte heer/mevrouw, Uw behandelend arts heeft u gevraagd

Nadere informatie

Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk?

Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk? Patiënteninformatie Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk? Geachte heer/mevrouw, Hartelijk dank voor

Nadere informatie

MRI-onderzoek voor MS-studie. Medische Beeldvorming

MRI-onderzoek voor MS-studie. Medische Beeldvorming MRI-onderzoek voor MS-studie Medische Beeldvorming U hebt samen met uw arts en MS-verpleegkundige besloten deel te nemen aan een MS-studie. Het MRI-onderzoek, Magnetic Resonance Imaging, is onderdeel van

Nadere informatie

Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur

Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur PATIËNTENINFORMATIE Identificatie van vroege tekenen van artrose na een voorste kruisband scheur Geachte heer / mevrouw, Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over bovengenoemd medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Informatie folder voor zwangere patiënten met een leveradenoom Geachte

Nadere informatie

MRI-onderzoek van de borsten (mammae) Afdeling Radiologie

MRI-onderzoek van de borsten (mammae) Afdeling Radiologie MRI-onderzoek van de borsten (mammae) Afdeling Radiologie U bent door de arts naar de afdeling Radiologie verwezen om een MRIonderzoek van de borsten te laten maken. Het onderzoek wordt door een radioloog

Nadere informatie

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over het SPLINT medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

MRI van de dunne darm

MRI van de dunne darm MRI van de dunne darm Uw behandelend arts heeft voor u een MRI-onderzoek aangevraagd. In deze folder leest u wat u moet doen om het onderzoek te laten slagen. Verder vindt u hier informatie over hoe het

Nadere informatie

Wat is een MRI-onderzoek. Wat te doen in geval van ziekte of verhindering. Waar vindt het onderzoek plaats

Wat is een MRI-onderzoek. Wat te doen in geval van ziekte of verhindering. Waar vindt het onderzoek plaats MRI-onderzoek In deze folder kunt u lezen wat het MRI-onderzoek inhoudt en welke voorbereidingen u moet treffen, o.a. omdat u in een sterke magneet komt te liggen. Het is belangrijk dat u deze folder aandachtig

Nadere informatie

MRI van de dunne darm

MRI van de dunne darm H.0000 H.334281.0416 MRI van de dunne darm 2 Inleiding Binnenkort krijgt u een MRI-onderzoek van de dunne darm. Dit onderzoek vindt plaats in Open MRI Nederland in het Röpcke- Zweers ziekenhuis in Hardenberg.

Nadere informatie

MRI galwegen en pancreas (alvleesklier)

MRI galwegen en pancreas (alvleesklier) MRI galwegen en pancreas (alvleesklier) U heeft een afspraak voor een MRI-onderzoek van galwegen en pancreas (alvleesklier). MRI is een methode om informatie te krijgen over het menselijk lichaam. Met

Nadere informatie

Informatiebrochure Cerebro

Informatiebrochure Cerebro Informatiebrochure Cerebro ACHTERGROND EN DOEL VAN HET ONDERZOEK Door middel van dit onderzoek proberen wij beter te leren begrijpen waarom je je vol voelt, en hoe het komt dat je soms meer en minder zin

Nadere informatie

Radiologie. MRI-onderzoek. www.catharinaziekenhuis.nl

Radiologie. MRI-onderzoek. www.catharinaziekenhuis.nl Radiologie MRI-onderzoek www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RAD025 / MRI-onderzoek / 20-10-2015 2 MRI-onderzoek U bent door uw behandelend arts

Nadere informatie

MRI onderzoek. Afspraken/plaats

MRI onderzoek. Afspraken/plaats MRI onderzoek Binnenkort heeft u op de afdeling Radiologie een MRI-onderzoek. In deze folder leest u waar en waarom u het onderzoek krijgt. Ook hoe het onderzoek gaat en welke voorbereidingen u moet doen.

Nadere informatie

MRI-onderzoek. Medische beeldvorming

MRI-onderzoek. Medische beeldvorming MRI-onderzoek Medische beeldvorming Uw arts heeft u voor een MRI-onderzoek, Magnetic Resonance Imaging, doorverwezen naar de afdeling Medische beeldvorming, voorheen röntgenafdeling genoemd. In deze folder

Nadere informatie

MRI onderzoek. Voor wie? Waarom een MRI-onderzoek?

MRI onderzoek. Voor wie? Waarom een MRI-onderzoek? Gerichte MRI De intake Als u besluit zich te laten onderzoeken krijgt u allereerst een intakegesprek met één van de verpleegkundige onderzoekscoördinatoren van Prescan. Hij of zij neemt, namens de artsen

Nadere informatie

Het MRI-onderzoek. Afdeling Radiologie

Het MRI-onderzoek. Afdeling Radiologie Het MRI-onderzoek Afdeling Radiologie U bent door de arts naar de afdeling Radiologie verwezen om een MRI-onderzoek te laten maken. Het onderzoek wordt door een radioloog en/of radiodiagnostisch laborant(e)

Nadere informatie

PAGODE stap 2+3: verhoogde aldosteron-renine ratio, versie juli 2013 1 INFORMATIEFOLDER

PAGODE stap 2+3: verhoogde aldosteron-renine ratio, versie juli 2013 1 INFORMATIEFOLDER PAGODE stap 2+3: verhoogde aldosteron-renine ratio, versie juli 2013 1 INFORMATIEFOLDER Geachte heer/mevrouw, Onlangs is bij u een verhoogde bloeddruk vastgesteld. Bij het bloedonderzoek bleek uw aldosteron-renine

Nadere informatie

MRI - onderzoek. Afdeling radiologie

MRI - onderzoek. Afdeling radiologie MRI - onderzoek Afdeling radiologie Het MRI onderzoek vindt plaats op: Datum: Dag/tijdstip: Melden: afdeling radiologie, O Eindhoven, 1e etage, route 81 O Veldhoven, begane grond Heeft u een afspraak voor

Nadere informatie

Patiënten-informatie. Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: operatietechnieken en vruchtbaarheid. ESEP-studie

Patiënten-informatie. Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: operatietechnieken en vruchtbaarheid. ESEP-studie Patiënten-informatie Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: operatietechnieken en vruchtbaarheid ESEP-studie EUG in de eileider Eierstok Baarmoeder Buitenbaarmoederlijke zwangerschap: operatietechnieken en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. MRI-onderzoek. Het doel, de voorbereiding en de werkwijze

Patiënteninformatie. MRI-onderzoek. Het doel, de voorbereiding en de werkwijze Patiënteninformatie MRI-onderzoek Het doel, de voorbereiding en de werkwijze MRI-onderzoek Het doel, de voorbereiding en de werkwijze MRI staat voor Magnetic Resonance Imaging. Dit betekent: afbeelden

Nadere informatie

MRI-onderzoek van het hart Cardiac MRI met Adenosine

MRI-onderzoek van het hart Cardiac MRI met Adenosine MRI-onderzoek van het hart Cardiac MRI met Adenosine 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een MRI (magnetic resonance imaging) onderzoek van het hart met adenosine op de afdeling radiologie

Nadere informatie

MRI-onderzoek van de bloedvaten van de onderarm en/of hand. Afdeling Radiologie

MRI-onderzoek van de bloedvaten van de onderarm en/of hand. Afdeling Radiologie MRI-onderzoek van de bloedvaten van de onderarm en/of hand Afdeling Radiologie U bent door de arts naar de afdeling Radiologie verwezen om een MRI-onderzoek van de bloedvaten van de onderarm en/of hand

Nadere informatie

Patiënteninformatie. MRI-scan. MRI-scan 1

Patiënteninformatie. MRI-scan. MRI-scan 1 Patiënteninformatie MRI-scan MRI-scan 1 MRI-scan Afdeling Radiologie, route 1.4 Telefoon (050) 524 7393 Algemeen Neemt u bij ieder bezoek aan het ziekenhuis uw ziekenhuispasje en een geldig legitimatiebewijs

Nadere informatie

EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON

EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar het effect van licht op stemming

Nadere informatie

MRI-onderzoek van de galwegen en alvleesklier (MRCP)

MRI-onderzoek van de galwegen en alvleesklier (MRCP) RADIOLOGIE MRI-onderzoek van de galwegen en alvleesklier (MRCP) Het MRI onderzoek vindt plaats op: dag tijdstip aanwezig zijn aanvang onderzoek U hoeft zich NIET te melden. U kunt 10 minuten voor aanvang

Nadere informatie

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek PAIS 2: Het effect van hoge dosis paracetamol op de uitkomst na een beroerte bij mensen met een lichaamstemperatuur van 36.5 graden Celsius of hoger Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u via deze brief mee

Nadere informatie

PAGODE stap 2+3: normale aldosteron-renine ratio, versie 07/2013 1 INFORMATIEFOLDER

PAGODE stap 2+3: normale aldosteron-renine ratio, versie 07/2013 1 INFORMATIEFOLDER PAGODE stap 2+3: normale aldosteron-renine ratio, versie 07/2013 1 INFORMATIEFOLDER Geachte heer/mevrouw, Onlangs is bij u een verhoogde bloeddruk vastgesteld. In het kader van onderzoek willen wij u vragen

Nadere informatie

Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH

Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH Patiënten-informatie bij het onderzoek naar de behandeling van een hersenbloeding bij patiënten die bloedplaatjes remmende medicijnen gebruiken Geachte

Nadere informatie

RADIOLOGIE MRI ONDERZOEK

RADIOLOGIE MRI ONDERZOEK RADIOLOGIE MRI ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken. Wij verzoeken u om 10 minuten voor het onderzoek

Nadere informatie

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie Catharina Ziekenhuis Eindhoven versie 2 d.d.

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie Catharina Ziekenhuis Eindhoven versie 2 d.d. Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 Onderzoek naar behandeling van etalagebenen Geachte heer/mevrouw, Uw arts heeft de diagnose etalagebenen (claudicatio intermittens) bij u gesteld.

Nadere informatie

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld:

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Kunststof matje versus geen matje voor navelbreuken: een dubbel blind, prospectief gerandomiseerd onderzoek Engelse titel: Mesh versus suture

Nadere informatie

Patiënteninformatie. MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) 1

Patiënteninformatie. MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) 1 Patiënteninformatie MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) 1 MRI-onderzoek van de galwegen en de alvleesklier (MRCP) Afdeling Radiologie,

Nadere informatie

MRI-onderzoek van het schoudergewricht met contrast

MRI-onderzoek van het schoudergewricht met contrast RADIOLOGIE MRI-onderzoek van het schoudergewricht met contrast Het MRI onderzoek vindt plaats op: dag tijdstip aanwezig zijn aanvang onderzoek U meldt zich 10 minuten voor aanvang van het onderzoek bij

Nadere informatie

Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap.

Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap. Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap. Geachte mevrouw, U bent zwanger. U heeft aangegeven meer informatie te

Nadere informatie

Informatieformulier MRI onderzoek. Verbetering van MRI scan protocollen

Informatieformulier MRI onderzoek. Verbetering van MRI scan protocollen Informatieformulier MRI onderzoek Verbetering van MRI scan protocollen Geachte heer, mevrouw, U bent door uw behandelend arts gevraagd deel te nemen aan een wetenschappelijk onderzoek naar het optimaliseren

Nadere informatie

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie VUMC versie 5 d.d.20 december 2012

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie VUMC versie 5 d.d.20 december 2012 Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 Onderzoek naar behandeling van etalagebenen Geachte heer/mevrouw, december 12 Uw arts heeft de diagnose etalagebenen (claudicatio intermittens)

Nadere informatie

Patiëntinformatie brief

Patiëntinformatie brief Patiëntinformatie brief Studie naar de effectiviteit van percutane drainage als behandeling van acute cholecystitis. Geachte heer, mevrouw, U bent door uw behandelend arts gevraagd mee te doen aan een

Nadere informatie

Deze brochure bevat informatie die u moet weten vóór het onderzoek. Tevens vindt u informatie over het verloop van het onderzoek.

Deze brochure bevat informatie die u moet weten vóór het onderzoek. Tevens vindt u informatie over het verloop van het onderzoek. MRI-onderzoek Inhoudsopgave klik op het onderwerp om verder te lezen. Waar vindt het onderzoek plaats? 1 Wat is belangrijk om te weten voor het onderzoek? 1 Melden 1 Gebitsprothese(s) 2 Medicijnen 2 Kleding

Nadere informatie

MRI onderzoek van de prostaat (detectie)

MRI onderzoek van de prostaat (detectie) MRI onderzoek van de prostaat (detectie) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een MRI-scan (Magnetische Resonantie Imaging) van de prostaat op de afdeling Radiologie van het Universitair

Nadere informatie

MRI-onderzoek van het hoofd bij kinderen

MRI-onderzoek van het hoofd bij kinderen MRI-onderzoek van het hoofd bij kinderen Inleiding Uw kind heeft een afspraak voor een MRI- onderzoek op: dag om uur. Het onderzoek vindt plaats op de afdeling Radiologie van het Albert Schweitzer ziekenhuis,

Nadere informatie

RADIOLOGIE. MRI bij kinderen KINDEREN

RADIOLOGIE. MRI bij kinderen KINDEREN RADIOLOGIE MRI bij kinderen KINDEREN MRI bij kinderen Geachte ouder, verzorger, Uw kind zal binnenkort een MRI-onderzoek (Magnetic Resonance Imaging) ondergaan. U krijgt telefonisch bericht van de afdeling

Nadere informatie

Afdeling Radiologie MRI. Afspraak op. ...dag uur

Afdeling Radiologie MRI. Afspraak op. ...dag uur Afdeling Radiologie MRI Afspraak op...dag........uur Inleiding U bent doorverwezen naar de afdeling radiologie van het Lievensberg ziekenhuis. Datum en tijdstip van het afgesproken onderzoek staan op

Nadere informatie

titel van het onderzoek: hartritmestoornissen bij epilepsie: de CARELINK-studie studienummer: NL42439.096.13 Versie: februari 2014

titel van het onderzoek: hartritmestoornissen bij epilepsie: de CARELINK-studie studienummer: NL42439.096.13 Versie: februari 2014 titel van het onderzoek: hartritmestoornissen bij epilepsie: de CARELINK-studie studienummer: NL42439.096.13 Versie: februari 2014 Geachte heer/mevrouw, Inleiding Wij vragen u vriendelijk om mee te doen

Nadere informatie

MRI-onderzoek in combinatie met een artrogram

MRI-onderzoek in combinatie met een artrogram MRI-onderzoek in combinatie met een artrogram Inhoudsopgave 3 Inleiding 3 Wat is een MRI-onderzoek in combinatie 3 met een artrogram? Wanneer neemt u contact op met uw arts? 3 Voorbereiding 3 Melden 4

Nadere informatie

MRI-onderzoek nuchter

MRI-onderzoek nuchter MRI-onderzoek nuchter MRI-onderzoek nuchter. Het is belangrijk dat u deze folder aandachtig doorleest. Hierdoor kunt u zich goed op het onderzoek voorbereiden. Goede voorbereiding draagt bij aan het uiteindelijke

Nadere informatie

Afdeling Radiologie MRI

Afdeling Radiologie MRI Afdeling Radiologie Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich bij de balie van de afdeling Radiologie (route 36, 2 e etage). U heeft de afsprakenkaart van het ziekenhuis

Nadere informatie

Voorkómen van een littekenbreuk naast het stoma door plaatsing van een kunststof matje.

Voorkómen van een littekenbreuk naast het stoma door plaatsing van een kunststof matje. Patiënteninformatie Prevent Trial ABR Nummer: 22695 Voorkómen van een littekenbreuk naast het stoma door plaatsing van een kunststof matje. Originele titel: Preventie van parastomale hernia door versterking

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Patiënten informatiebrief Behorend bij het onderzoek naar het verschil in pijnvermindering en kwaliteit van leven na behandeling van werveluitzaaiing(en) met conventionele radiotherapie of stereotactische

Nadere informatie

De meest effectieve behandelstrategie voor Diabetisch Macula Oedeem

De meest effectieve behandelstrategie voor Diabetisch Macula Oedeem Schiedamse Vest 160 Postbus 70030 3000 LM Rotterdam www.oogziekenhuis.nl tel.: 010-4023449 Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (studie)

Nadere informatie

MRI-onderzoek van de dunne darm. Afdeling Radiologie

MRI-onderzoek van de dunne darm. Afdeling Radiologie MRI-onderzoek van de dunne darm Afdeling Radiologie U bent door de arts naar de afdeling Radiologie verwezen om een MRI-onderzoek van de dunnedarm te laten maken. Dit is een onderzoek waarbij de dunne

Nadere informatie

MRI - onderzoek. Afdeling radiologie

MRI - onderzoek. Afdeling radiologie MRI - onderzoek Afdeling radiologie Het MRI onderzoek vindt plaats op: dag.. tijdstip aanwezig: :.. aanvang onderzoek::.. U kunt zich melden bij de afdeling radiologie op locatie O Eindhoven, 1e etage,

Nadere informatie

MRI-onderzoek (magnetic resonance imaging)

MRI-onderzoek (magnetic resonance imaging) MRI-onderzoek (magnetic resonance imaging) 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een MRI onderzoek op de afdeling radiologie van het CWZ. Deze folder beschrijft de gang van zaken bij

Nadere informatie

Afspraakbevestiging MRI-onderzoek

Afspraakbevestiging MRI-onderzoek RADIOLOGIE Afspraakbevestiging MRI-onderzoek Het MRI onderzoek vindt plaats op: dag tijdstip aanwezig zijn aanvang onderzoek U hoeft zich NIET te melden en kunt plaatsnemen in de wachtruimte Radiologie

Nadere informatie

Deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek

Deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Zelfzorgberichtjes via de app ter bevordering van diabetes zelfmanagement bij insuline gebruikende type 2 diabetes patiënten (TRIGGER studie) Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Mamakits online onderzoek

Mamakits online onderzoek Mamakits online onderzoek Een onderzoek naar een zelfhulpcursus voor zwangere vrouwen met depressieve en/of angstklachten via het internet The (cost) effectiveness of an online intervention (MamaKits)

Nadere informatie

Arthrogram + MRI schouder

Arthrogram + MRI schouder Afdeling radiologie Arthrogram + MRI schouder Afspraak op...dag.......uur Inleiding U bent doorverwezen naar de afdeling radiologie van Lievensberg ziekenhuis. Datum en tijdstip van het afgesproken onderzoek

Nadere informatie

MRI-onderzoek bij kinderen

MRI-onderzoek bij kinderen Radiologie MRI-onderzoek bij kinderen Afspraak Dag en datum:... dag... Tijd: Waar:... uur afdeling Radiologie afdeling Kinderdagverpleging Inleiding Binnenkort wordt uw kind verwacht op de afdeling Radiologie

Nadere informatie

NRC-Studie. Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie Rotator Cuff Studie

NRC-Studie. Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie Rotator Cuff Studie Nederlandse Vereniging voor Arthroscopie Rotator Cuff Studie Patiënt Informatie Brief Afdeling Orthopaedie Medisch Centrum Haaglanden Januari 2008 Geachte heer, mevrouw, Inleiding U heeft een rotator cuff

Nadere informatie

MRI onderzoek van de prostaat (met erc)

MRI onderzoek van de prostaat (met erc) MRI onderzoek van de prostaat (met erc) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een MRI-scan (Magnetische Resonantie Imaging) van de prostaat op de afdeling Radiologie van het Universitair

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE. Axon

INFORMATIEBROCHURE. Axon INFORMATIEBROCHURE Axon Deze brochure bevat informatie over het doel en de opzet van Axon. Daarnaast staat beschreven wat dit onderzoek inhoudt, wat wij van u als deelnemer verwachten en wat u van de onderzoekers

Nadere informatie

RADIOLOGIE MRI/MRA ONDERZOEK

RADIOLOGIE MRI/MRA ONDERZOEK RADIOLOGIE MRI/MRA ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 15 minuten voor het

Nadere informatie

NL36322.068.11. Geachte heer, mevrouw,

NL36322.068.11. Geachte heer, mevrouw, Informatiebrief medisch- wetenschappelijk onderzoek Self- adhering mesh versus conventional mesh in inguinal hernia repair ( Zelfklevende versus standaard chirurgische mat bij liesbreukherstel ). Geachte

Nadere informatie

TIA-analyse. TIA-analyse

TIA-analyse. TIA-analyse TIA-analyse TIA-analyse 1. Inleiding 3 2. Wat is een TIA 3 3. Opnamedag 4 4. Onderzoeken 4 5. Ontslag 7 6. Tot slot 8 1. Inleiding Het is belangrijk snel onderzoek Bij uw huisarts of op de Spoed Eisende

Nadere informatie

Afspraakbevestiging MRI-onderzoek van de prostaat

Afspraakbevestiging MRI-onderzoek van de prostaat RADIOLOGIE Afspraakbevestiging MRI-onderzoek van de prostaat Het MRI onderzoek vindt plaats op: dag tijdstip aanwezig zijn aanvang onderzoek U hoeft zich NIET te melden. U kunt 10 minuten voor aanvang

Nadere informatie

Om uit te zoeken of schoenen goed passen bij de voetvorm van ouderen, proberen we tijdens dit onderzoek antwoorden te vinden op de volgende vragen:

Om uit te zoeken of schoenen goed passen bij de voetvorm van ouderen, proberen we tijdens dit onderzoek antwoorden te vinden op de volgende vragen: Effecten van veroudering op de voetvorm bij vrouwen INFORMATIE VOOR DEELNEMERS Geachte mevrouw, Aan het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) wordt continu onderzoek gedaan om meer te weten te

Nadere informatie