De Zeven Zorgen. Tijo Collot d'escury, Robin Alma, et al. Studie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Zeven Zorgen. Tijo Collot d'escury, Robin Alma, et al. Studie"

Transcriptie

1 Tijo Collot d'escury, Robin Alma, et al Studie De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst

2 Roland Berger Strategy Consultants is een internationaal strategisch adviesbureau, met ruim medewerkers in 36 kantoren, verspreid over 25 landen in de wereld. In Europa behoort de firma tot de top-3 van strategieadviseurs en wereldwijd tot de top-5. Roland Berger werd in 1967 in München opgericht en in 2002 opende zij haar Nederlandse kantoor. Sinds deze oprichting groeide de Nederlandse vestiging naar meer dan 70 medewerkers actief in de Nederlandse markt. Zie ook:

3 Tijo Collot d'escury, Robin Alma, et al Studie De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst

4 2 Studie Inhoud Samenvatting Introductie over de studie DEEL 1 ONTWIKKELINGEN ZIEKENHUISSECTOR 2008 Het gaat de Nederlandse ziekenhuizen financieel, operationeel en kwalitatief goed, mits de groei van de sector in toom kan worden gehouden DEEL 2 DE ZEVEN ZORGEN 1. De huidige informatievoorziening is onvoldoende om zorg als gedifferentieerd product in de markt te kunnen aanbieden 2. De aansturing van het zorgaanbod dient te worden afgestemd om ketenzorg te kunnen bieden 3. Zorgaanbieders wachten onnodig met het formuleren van een langetermijnstrategie 4. Slechts een minderheid van de ziekenhuizen maakt duidelijke keuzes en incasseert de voordelen die daaruit voortvloeien 5. De discussie over het tekort aan arbeid in de zorg gaat voorbij aan de mogelijkheden tot productiviteitverhoging die ziekenhuizen zelf hebben 6. De introductie van marktwerking zal leiden tot het einde van de numerus fixus en afschaffing van de beperking van het aantal opleidingsplaatsen 7. Bundeling van wetenschappelijke expertise en faciliteiten tussen UMC's kan beter worden gestimuleerd Appendix Auteurs Disclaimer: De auteurs van dit stuk hebben alleen publieke data jaarverslagen van ziekenhuizen en kwaliteitsindicatoren van de Inspectie voor de Gezondheidszorg voor analyses gebruikt en zijn niet verantwoordelijk voor de accuraatheid van deze data. Roland Berger accepteert geen enkele verantwoordelijkheid van directe of indirecte gevolgen van deze publicatie.

5 3 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst Samenvatting De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren zich duidelijk op financieel, operationeel en kwalitatief gebied. Sinds de invoering van de marktwerking in de zorg lijkt het erop dat de ziekenhuizen efficiënter zijn geworden om zo hun concurrentiepositie te versterken. De omzetten van Nederlandse ziekenhuizen groeien de laatste jaren echter sneller dan de economie. In 2008 steeg de gezamenlijke omzet van alle ziekenhuizen met 7,4% tot 16,8 miljard euro, waar de omzetten over de afgelopen vijf jaar met gemiddeld 5,6% per jaar toenamen. Bovendien neemt die groei ieder jaar toe. Dat betekent voor de maatschappij dat de ziekenhuiskosten sneller (blijven) stijgen dan de gemiddelde economische groei van 4,2% over de afgelopen 5 jaar. Als deze trend zich de komende jaren doorzet in een veel minder groeiende economie, wordt het gat alleen maar groter met als gevolg dat een groter percentage van het bruto binnenlands product aan ziekenhuiszorg zal worden uitgegeven. In 2008 werd gemiddeld een netto resultaat behaald van 1,3% van de omzet en het percentage ziekenhuizen dat verlies maakte is van 12% in 2008 gehalveerd ten opzichte van 25% in Deze verbetering is echter nog niet genoeg om het gemiddeld eigen vermogen van de ziekenhuizen op te krikken tot een gezond percentage van 15% van de omzet. Ondanks beleidsmaatregelen van de overheid zullen de ziekenhuizen nog hard moeten werken om hun financiën op orde te krijgen en voorbereid te zijn op mogelijke tegenslagen in de toekomst. De belangrijkste taak van het ziekenhuis is en blijft het verlenen van kwalitatief goede zorg. Uit de cijfers blijkt dat hiernaar (terecht) veel aandacht uitgaat. De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren sterk in medische kwaliteit, maar presteren minder goed dan afgelopen jaar op patiëntgerelateerde planning. Roland Berger heeft zeven belangrijke aandachtspunten in de (ziekenhuis)- zorg geïdentificeerd waaraan momenteel onvoldoende aandacht wordt besteed: De Zeven Zorgen. Om ook in de toekomst effectieve, klantgerichte en betaalbare zorg te kunnen leveren, moeten deze aandachtpunten worden opgepakt.

6 4 Studie 1. De huidige informatievoorziening is onvoldoende om zorg als gedifferentieerd product in de markt te kunnen aanbieden De huidige kwaliteitsindicatoren zijn onvoldoende om als patiënt de kwaliteit van een bepaalde behandeling te kunnen beoordelen. De informatie die er is, is dusdanig beperkt dat het geen inzicht geeft in de kwaliteit van het overgrote deel van de behandelingen die patiënten ondergaan. Daarnaast geven de zorgverzekeraars de consument onvoldoende informatie voor een bewuste keuze voor een specifiek verzekeringsproduct. Qua prijs liggen 80% van de basisverzekeringen binnen 5% van de mediaan. Van de 20% die in prijs afwijken, geeft slechts een enkel product duidelijke informatie waarop de consument een keuze kan baseren. 2. De aansturing van het zorgaanbod dient te worden afgestemd om ketenzorg te kunnen bieden Chronisch zieken (60% van de totale zorgkosten) hebben zorg nodig van verschillende aanbieders: huisartsen, diëtisten, fysiotherapeuten, verpleegkundig specialisten en medisch specialisten uit een ziekenhuis. Samenwerking en juiste afstemming van benodigde zorg zijn daarom cruciaal om hoogwaardige en betaalbare zorg te kunnen leveren. Zorgaanbieders die erin slagen goed te sturen in deze 'zorgketen' kunnen zich bovendien positief onderscheiden t.o.v. hun concurrenten. 3. Zorgaanbieders wachten onnodig met het formuleren van een langetermijnstrategie Voor iedere organisatie geldt dat inzicht in de toekomstige omgeving cruciaal is voor het opstellen van de juiste strategie. Veel ziekenhuisbestuurders verklaren het ontbreken van een strategie met het excuus van onduidelijke regelgeving vanuit de overheid. Aangezien de kaders sinds 1994 op hoofdlijnen onveranderd zijn gebleven, is dit onterecht. Bestuurders kunnen niet langer lijdzaam afwachten, maar zullen aan de slag moeten met het vaststellen van de strategie voor hun ziekenhuis om actief te sturen op een zorgmarkt in beweging. 4. Slechts een minderheid van de ziekenhuizen maakt duidelijke keuzes en incasseert de voordelen die daaruit voortvloeien De liberalisering van de Nederlandse ziekenhuismarkt noodzaakt ziekenhuizen keuzes te maken. Uit de jaarverslagen van de Nederlandse ziekenhuizen blijkt dat slechts zo n 45% van de ziekenhuizen dat ook daadwerkelijk doet. Deze minderheid blijkt betere operationele en financiële resultaten te behalen.

7 5 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst 5. De discussie over het tekort aan arbeid in de zorg gaat voorbij aan de mogelijkheden tot productiviteitverhoging die ziekenhuizen zelf hebben Indien de historische productiviteitsontwikkeling zich doorzet, heeft Nederland in 2020 een tekort van arbeidskrachten in ziekenhuizen, onder wie circa verpleegkundigen. Naast het gezamenlijk vergroten van het aanbod van arbeid door meer verpleegkundigen op te leiden, kan een individueel ziekenhuis dit tekort opvangen door een 0,9% additionele stijging in productiviteit te realiseren. De vereiste additionele productiviteitsverhoging is ambitieus, maar haalbaar mits hierop sterk wordt gestuurd. 6. De introductie van marktwerking zal leiden tot het einde van de numerus fixus en afschaffing van de beperking van het aantal opleidingsplaatsen Zowel werkdruk als salaris van de medisch specialisten wijzen op schaarste. Er zijn eenvoudigweg niet genoeg medisch specialisten. Dat wordt ontkend, maar blijkt bij nadere beschouwing wel degelijk het geval. Schaarste past niet in een markteconomie. Echte marktwerking vereist dat één van de laatste taboes uit de zorg wordt doorbroken: een structurele en aanzienlijke vergroting van het aantal artsen en specialisten door meer opleidingsplaatsen en het afschaffen van de numerus fixus voor de studie geneeskunde. Financieel en organisatorisch kan het en het is goed voor zowel samenleving als specialist. 7. Bundeling van wetenschappelijke expertise en faciliteiten tussen UMC's kan beter worden gestimuleerd Het concurrentielandschap van de wetenschappelijke wereld is sterk internationaal. Om mee te kunnen blijven doen op het hoogste niveau is per onderzoeksgebied dan ook een grotere schaal nodig en mogelijk. Bundeling van de Nederlandse expertise en faciliteiten helpt om de kwaliteit en de betaalbaarheid van onderzoek te verbeteren. De niet-wetenschappelijke zorg kan profiteren van dergelijke krachtige kenniscentra door rond ieder wetenschappelijk specialisme een landelijk netwerk van academische en topklinische ziekenhuizen te bouwen waar de opgedane kennis wordt doorvertaald naar de reguliere zorg en opleidingen. De sector moet dit zelf realiseren, maar de overheid kan dit wel stimuleren door bijvoorbeeld overheidsgeld meer geclusterd ter beschikking te stellen.

8 6 Studie Introductie over de studie Evenals in de voorgaande vijf jaar geeft Roland Berger Strategy Consultants in 2009 een ziekenhuisstudie uit. Voor de studie maakt Roland Berger onder andere gebruik van haar unieke database met gegevens over de Nederlandse ziekenhuizen. Deze database is gevuld met informatie uit de jaarverslagen van de ziekenhuizen uit de periode 2000 tot 2008 en de IGZ prestatie-indicatoren uit de periode 2004 tot De database stelt Roland Berger in staat om tal van analyses uit te voeren om trends, ontwikkelingen en voorspellingen in de ziekenhuissector te beschrijven. Dit jaar kiest Roland Berger ervoor om, naast het beschrijven van de ontwikkelingen in de ziekenhuissector in 2008, verder in te gaan op de belangrijkste uitdagingen waar de Nederlandse zorgsector momenteel voor staat: De Zeven Zorgen. Voor deel 1 van de studie, de ontwikkelingen van de ziekenhuissector in 2008, gebruikt Roland Berger de gegevens van 91 Nederlandse ziekenhuizen. Van het resterende ziekenhuis, Orbis Medisch Centrum te Sittard, zijn op het moment van schrijven geen jaarverslag beschikbaar. In het jaar 2008 hebben twee fusies plaatsgevonden. Mesos Medisch Centrum en het St. Antonius ziekenhuis zijn gefuseerd en verder gegaan onder de vlag van het St. Antonius ziekenhuis. Daarnaast zijn het Delfzicht ziekenhuis en het St. Lucas ziekenhuis gefuseerd tot de Ommelander Ziekenhuisgroep. Tenslotte zijn voor de analyses over het gemiddeld netto resultaat en het eigen vermogen de IJsselmeerziekenhuizen, de huidige MC Groep, buiten beschouwing gelaten omdat deze de totaalcijfers te sterk beïnvloeden en niet representatief zijn voor de ontwikkelingen bij de andere 90 ziekenhuizen. Voor de analyse zijn de 91 ziekenhuizen onderverdeeld in drie type ziekenhuizen, te weten: academische ziekenhuizen, topklinische ziekenhuizen en algemene ziekenhuizen. Figuur 1 geeft de onderverdeling van deze drie typen weer.

9 7 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst Deel 2 van de studie beschouwt De Zeven Zorgen. De in 2007 verschenen Roland Berger studie 'Trends in European Healthcare' beschreef de belangrijkste zorgtrends in West-Europa. In 2008 gaf de studie 'Onderweg naar echte marktwerking' inzicht in de toekomst door in te schatten hoe verschillende groepen van ziekenhuizen zullen presteren bij volledige marktwerking. Dit jaar is besloten om zeven belangrijke aandachtspunten in de (ziekenhuis)zorg te behandelen waaraan momenteel onvoldoende aandacht wordt besteed. Om ook in de toekomst effectieve, klantgerichte en betaalbare zorg te kunnen leveren, moeten deze aandachtspunten worden opgepakt. Voor elk aandachtspunt wordt het belang aannemelijk gemaakt, een analyse gemaakt van de huidige stand van zaken en wordt afgesloten met een advies. Zaken zoals kostenbeheersing bij ziekenhuizen of inkoopverbeteringen zijn en blijven belangrijk, maar zijn niet opgenomen in de studie omdat het belang hiervan reeds breed is geaccepteerd. Deel 2 is als volgt opgebouwd. In de hoofdstukken 2 en 3 staat de patiënt centraal. Om marktwerking en echte patiëntgerichte zorg mogelijk te maken, moet de patiënt ook wat te kiezen hebben en is transparantie noodzakelijk. Hoofdstuk 2 gaat in op de vraag in hoeverre die transparantie aanwezig is bij het kiezen van een ziekenhuis of een zorgverzekering. Hoofdstuk 3 behandelt ketenzorg: een belangrijk aandachtspunt omdat dit aansluit bij de zorgvraag van veel patiënten en tevens een mogelijkheid biedt tot differentiatie ten opzichte van andere zorgaanbieders.

10 8 Studie In de hoofdstukken 4 en 5 staat de strategie van het ziekenhuis centraal. Om goed tegemoet te kunnen komen aan de wensen van de patiënt en om te kunnen concurreren met andere ziekenhuizen dienen keuzes te worden gemaakt. Een veelgehoorde klacht in de zorgsector is dat de overheid geen consequent en duidelijk beleid uitdraagt en dat het uitzetten van een strategie hierdoor wordt bemoeilijkt. Hoofdstuk 4 gaat in op de visie en maatregelen van de overheid en de invloed die dit heeft op de strategie van ziekenhuizen. Hoofdstuk 5 behandelt vervolgens de vraag of ziekenhuizen die ook echt keuzes maken anders presteren dan ziekenhuizen die dit niet doen. Hoofdstukken 6 tot en met 8 behandelen de omgevingsfactoren die de (on)mogelijkheden in de ziekenhuiszorg bepalen. De uitvoering van een strategie en het leveren van goede zorg staan of vallen bij de mogelijkheden van het belangrijkste onderdeel van een ziekenhuis: het personeel en de medisch specialisten. Hoofdstuk 6 behandelt het verwachte toekomstige tekort aan verpleegkundigen en de mogelijkheden om dit, in tegenstelling tot het op macroniveau opleiden van meer mensen, op ziekenhuisniveau op te lossen. Hoofdstuk 7 gaat vervolgens in op de logica achter de numerus fixus bij de opleiding van medisch specialisten en de wenselijkheid om het totale aantal medisch specialisten te vergroten. Tenslotte wordt in hoofdstuk 8 gekeken naar het toekomstige zorgaanbod door het wetenschappelijk onderzoek bij academische ziekenhuizen onder de loep te nemen en wordt een voorstel gedaan tot een structuur om innovatie op een effectieve wijze te stimuleren.

11 9 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst DEEL 1 ONTWIKKELINGEN ZIEKENHUISSECTOR 2008 Het gaat de Nederlandse ziekenhuizen financieel, operationeel en kwalitatief goed, mits de groei van de sector in toom kan worden gehouden De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren zich duidelijk op financieel, operationeel en kwalitatief gebied. Sinds de invoering van de marktwerking in de zorg lijkt het erop dat de ziekenhuizen efficiënter zijn geworden om zo hun concurrentiepositie te versterken. De omzetten van Nederlandse ziekenhuizen groeien de laatste jaren echter sneller dan de economie. Bovendien neemt die groei ieder jaar toe. Dat betekent voor de maatschappij dat de ziekenhuiskosten als percentage van het beschikbaar inkomen (blijven) stijgen. Als deze trend zich de komende jaren doorzet in een veel minder groeiende economie, wordt het gat alleen maar groter. Niet alleen aan de omzetzijde gaat het de Nederlandse ziekenhuizen goed. Het aantal ziekenhuizen dat verlies maakte is in 2008 gehalveerd ten opzichte van Deze verbetering is echter nog niet genoeg om het gemiddeld eigen vermogen van de ziekenhuizen op te krikken tot een gezond percentage. Ondanks beleidsmaatregelen van de overheid zullen de ziekenhuizen nog hard moeten werken om hun financiën op orde te krijgen en voorbereid te zijn op mogelijke tegenslagen in de toekomst. De belangrijkste taak van het ziekenhuis is en blijft het verlenen van kwalitatief goede zorg. Uit de cijfers blijkt dat hier (terecht) veel aandacht naar uitgaat. De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren sterk in medische kwaliteit, maar presteren minder goed dan afgelopen jaar op patiëntgerelateerde planning. De omzet van Nederlandse ziekenhuizen stijgt steeds sneller, sneller dan de economie en sneller dan andere zorguitgaven De totale uitgaven aan de zorg zijn in de periode met gemiddeld 4,5% per jaar gestegen en bedragen 58 miljard euro in De uitgaven aan ziekenhuiszorg zijn in dezelfde periode gestegen met gemiddeld 5,6% per jaar en representeren daarmee een groeiend aandeel in de zorguitgaven.

12 10 Studie Tevens vertoont de Nederlandse ziekenhuissector de afgelopen jaren een stijgende groei. In 2008 steeg de gezamenlijke omzet van alle ziekenhuizen met 7,4% tot 16,8 miljard euro. Een jaar eerder bedroeg deze omzet nog 15,6 miljard euro en in ,6 miljard euro. In zowel 2007 als 2008 lag de groei (ver) boven het gemiddelde over de afgelopen vijf jaar (5,6% per jaar).

13 11 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst Een omzetstijging bij ziekenhuizen biedt zowel voor- als nadelen voor de maatschappij. Het zorgt voor meer werkgelegenheid en biedt meer mogelijkheden tot innovatie. Zeker in tijden van crisis is dat belangrijk. Diezelfde maatschappij betaalt echter ook voor de omzet van de ziekenhuizen en kunnen dat dus niet aan andere voor de economie belangrijke zaken besteden. Het is daarom belangrijk een evenwicht te vinden tussen het aanbieden van zorg en de kosten die eraan verbonden zijn. De afgelopen twee jaar zijn de ziekenhuisuitgaven ook sneller gegroeid dan de Nederlandse economie. In 2005 en 2006 leek een evenwicht bereikt, na de relatief hoge stijging in Over 2008 lag de omzetgroei zelfs 2,6% boven de economische groei. De groeiversnelling in de ziekenhuisomzetten staat in schril contrast tot de groeivertraging die voor de komende jaren wordt verwacht in de economie. Het probleem van stijgende ziekenhuiskosten wordt dus steeds groter, nijpender en belangrijker voor de betaalbaarheid van de zorg. De omzet in de zorg wordt bepaald door prijs en volume. Beide stijgen. De volumegroei valt weer uiteen in 'exogene groei' en 'intrinsieke groei'. De exogene groei wordt bepaald door demografische factoren als bevolkingsgroei en vergrijzing. Ziekenhuizen hebben daarop geen invloed.

14 12 Studie De intrinsieke volumegroei is het gevolg van een toename in ziekenhuiszorg per persoon. Deze stijging is al jaren zichtbaar en bedroeg over de afgelopen vijf jaar gemiddeld 2,5%. Nieuwe technieken en behandelmethodes maken het bijvoorbeeld mogelijk aandoeningen wel of beter te behandelen. Bovendien wordt de gemiddelde patiënt mondiger en neemt de gemiddelde zorgvraag toe. Al deze factoren dragen bij aan de (intrinsieke) volumestijging. Naast het volume stijgt ook de prijs. Deze stijging leek tot 2006 af te vlakken, maar neemt sindsdien weer toe. De gemiddelde prijsstijging over 2008 bedroeg 3,2%. Dit is hoger dan de inflatie over 2008 (2,5%). Eén van de mogelijke drijfveren achter de stijgende omzet is de uitbreiding van het B-segment. Sinds 2005 zijn de behandelingen in ziekenhuizen onderverdeeld in een A- en B-segment. In tegenstelling tot het A-segment dat wordt bekostigd door vaste budgetten, mogen zorgverzekeraars en ziekenhuizen vrij onderhandelen over prijzen in het B-segment. Door meer patiënten te behandelen, kunnen ziekenhuizen meer omzet behalen. Het aandeel van het B-segment is in het jaar 2008 verhoogd van ongeveer 10% naar ongeveer 20% van de behandelingen. Dat is gebeurd door behandelingen over te hevelen van het A-segment naar het B-segment. Om deze overgang budgetneutraal te laten verlopen, wordt het (vaste) budget voor het A-segment verlaagd ("geschoond") met het bedrag dat de ziekenhuizen verwachten terug te verdienen in het B-segment. Door de schoning te vergelijken met de toename van het B-segment kan worden bezien of er meer is omgezet in het B-segment dan verwacht. Echter, slechts 9 algemene en topklinische ziekenhuizen geven voldoende openheid in de jaarverslagen om deze vergelijking te kunnen maken; een aantal dat te laag is om representatief te veronderstellen voor alle ziekenhuizen. De analyse van de 9 ziekenhuizen geeft wel voldoende aanleiding om verder onderzoek te doen. De onverwachte stijging van het B-segment varieert namelijk tussen de 0% en de 60% van de schoning; een substantieel bedrag indien dit geëxtrapoleerd zou kunnen worden. Meer duidelijkheid is met name gewenst omdat het B-segment per 1 januari 2010 zal toenemen tot circa 34% van de behandelingen. De winstgevendheid van de Nederlandse ziekenhuizen vertoont een stijgende trend en het aantal verliesgevende ziekenhuizen is gedaald Niet alleen de omzet, ook de winstgevendheid van de ziekenhuissector vertoont de afgelopen jaren een stijgende trend. In 2008 werd 1,3% winst gemaakt, tegenover 1,2% in 2007 en 0,9% in Aangezien de overheid sinds 2005 de winst afroomt door het opleggen van zogeheten budgetcorrecties is dit zonder meer een goede prestatie. Bovendien lijkt het erop dat de efficiëntie in ziekenhuizen over het algemeen is toegenomen.

15 13 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst In 2008 was de spreiding in winstgevendheid kleiner dan in 2007 en is het aantal verlieslatende ziekenhuizen gedaald, van 23 van de 91 ziekenhuizen in 2007 tot 11 dit jaar. Ziekenhuizen beschikken over het algemeen over een laag eigen vermogen. Zij worden door het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WfZ) als gezond beschouwd wanneer het eigen vermogen 15% van de omzet bedraagt. Figuur 6 laat zien dat de solvabiliteit de afgelopen jaren is toegenomen en het gewenste niveau nadert. De solvabiliteit over 2008 bedraagt gemiddeld 13,6% ten opzichte van 12,9% in In dat laatste cijfer is het effect verwerkt van een stelselwijziging die in 2008 zijn beslag kreeg 1). Daarom is het cijfer van 2007 verhoogd met een extra stijging van 2,1% als uitgangspositie voor Een 'gezond' eigen vermogen is belangrijk om eventuele tegenslagen op te kunnen vangen. Gezonde ziekenhuizen kunnen door borgstelling van het WfZ voor een relatief lage rente vreemd vermogen aantrekken. Zo dalen de investeringskosten. Stijging van de solvabiliteit is tevens belangrijk omdat dit het ziekenhuis meer financiële ruimte geeft om onverwachte verliezen op te vangen en investeringen te doen in de kwaliteit van zorg. 1) Stelselwijziging RJ655: Vanwege afschaffing van het bouwregime en wijziging van de kapitaallastenvergoeding konden voorzieningen die op de balans staan ten behoeve van mogelijke verrekeningen/terugbetalingen vrijvallen en zijn deze bij het eigen vermogen opgeteld.

16 14 Studie De kwaliteit van de ziekenhuiszorg verbetert De belangrijkste taak van het ziekenhuis is en blijft het verlenen van kwalitatief goede zorg. Uit de cijfers blijkt dat hiernaar (terecht) veel aandacht uitgaat. De kwaliteit van de zorg is in 2008 aanzienlijk gestegen, vooral op het medische vlak. De meting is gebaseerd op acht indicatoren, waaronder vier medische, drie op het gebied van patiënt en planning en één op het gebied van personeel. De vier medische indicatoren zijn als volgt gespecificeerd: > 'doorligwonden' het percentage patiënten dat tijdens ziekenhuisbezoek doorligwonden heeft opgelopen; > 'cardiologie' een gemiddelde van de sterftecijfers na hartfalen en het percentage patiënten dat na hartfalen is heropgenomen; > 'orthopedie' het percentage patiënten dat binnen een dag na een heupbreuk is geopereerd; > 'oncologie' het percentage patiënten bij wie kankerweefsel is achtergebleven na een eerste borstbesparende operatie. De Nederlandse ziekenhuizen verbeteren sterk in medische kwaliteit, maar presteren minder goed dan afgelopen jaar op patiëntgerelateerde planning. Van de drie onderzochte indicatoren, hebben de ziekenhuizen ten opzichte van 2007 alleen beter gescoord op het aantal klachten, dat met 5,8% is afgenomen. Het percentage afgezegde operaties is sterk gestegen, evenals het percentage verkeerd-bedpatiënten. Daarbij moet worden aangetekend dat het percentage verkeerd-bedpatiënten in 2007 in vergelijking met voorgaande jaren zeer laag was. Op het gebied van personeel gaat het wel beter. Het ziekteverzuim is ten opzichte van 2007 met 4,5% gedaald.

17 15 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst De algemene kwaliteitstoename over het jaar 2008 staat niet alleen; de trend is al jaren zichtbaar (zie figuur 8). Naast de efficiëntie (terug te zien in toenemende arbeidsproductiviteit en winstgevendheid) stijgt ook de kwaliteit van de zorg. Dit komt niet als een verrassing. In een sector waarin marktwerking steeds meer terrein wint, wordt men, door toenemende concurrentie, gestimuleerd om de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren.

18 16 Studie DEEL 2 DE ZEVEN ZORGEN 1. De huidige informatievoorziening is onvoldoende om zorg als product in de markt te kunnen aanbieden De huidige kwaliteitsindicatoren zijn onvoldoende om als patiënt de kwaliteit van een bepaalde behandeling te kunnen beoordelen. De sinds 2004 beschikbaar gekomen informatie is een stap in de goede richting, echter slechts 50% van de patiënten komt in aanraking met een specialisme waarover iets van inhoudelijke informatie beschikbaar is. De informatie die er is, is dusdanig beperkt dat het geen inzicht geeft in de kwaliteit van het overgrote deel van de behandelingen die patiënten ondergaan. Daarnaast geven de zorgverzekeraars de consument onvoldoende informatie voor een bewuste keuze voor een specifiek verzekeringsproduct. Qua prijs liggen 80% van de basisverzekeringen binnen 5% van de mediaan. Van de 20% die in prijs afwijken, geeft slechts een enkel product duidelijke informatie waarop de consument een keuze kan baseren. Transparantie en keuzemogelijkheden zijn noodzakelijke voorwaarden voor marktwerking in de zorg Door marktwerking in de zorg gaat de kwaliteit en de kostenefficiëntie omhoog. Instellingen die goede zorg leveren worden beloond en instellingen die dit voor een scherpe prijs aanbieden worden aantrekkelijker. Marktwerking heeft wel een aantal randvoorwaarden nodig om de juiste prikkels te kunnen geven. Voor de aanbieders van zorg moet het speelveld voor alle spelers gelijk zijn. Het is voornamelijk aan de overheid om dit te reguleren. Aan de vraagkant, de kant van de patiënten, moet de patiënt iets te kiezen hebben en moet hij weten waarvoor hij kiest. Dat vereist differentiatie (keuzemogelijkheden) en transparantie. De patiënt moet kunnen beschikken over informatie om de verschillen tussen aanbieders van zorg en zorgverzekeringen te herkennen en op waarde te schatten. De huidige kwaliteitsindicatoren geven beperkt inzicht Sinds 2004 is een goede eerste stap gezet en is informatie over kwaliteit in de ziekenhuizen beschikbaar gekomen. Er zijn momenteel 46 officiële algemene en specifieke kwaliteitsindicatoren voor ziekenhuiszorg, opgesteld door de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) 2). Zoals in figuur 9 is te zien zijn dertien daarvan kwalitatieve indicatoren die de patiënt een idee geven hoe een ziekenhuis ervoor staat. Hoewel het over het algemeen geen indicatoren zijn waaraan een hard kwaliteitsoordeel kan worden 2) De indicatoren geven de conclusie van vaak meerdere subvragen per categorie. Zie de appendix voor een overzicht van de categorieën van prestatie-indicatoren

19 17 De Zeven Zorgen Ontwikkelingen Nederlandse ziekenhuizen en belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst gehangen, geven zij wel een indruk van de kwaliteit. Zo wordt bijvoorbeeld aangegeven of een ziekenhuis een registratie bijhoudt van optredende complicaties. Dit is uiteraard wel wenselijk, maar de kwaliteit kan alleen verbeteren wanneer een organisatie er iets mee doet. Van de 33 kwantitatieve indicatoren voegen zeven weinig toe. Zo is het aantal keer dat een lastige operatie wordt uitgevoerd alleen waardevol indien dit aantal per specialist inzichtelijk is. Veel complexe behandelingen uitgevoerd door dezelfde specialist kan leiden tot hogere kwaliteit, maar het totaalvolume voor het gehele ziekenhuis zegt niet voldoende. De overige 26 kwaliteitsindicatoren geven ieder van een kwaliteitsaspect een goede indicatie. Slechts zeven hiervan zijn met behulp van een toelichting volledig op zichzelf te interpreteren, bij negentien indicatoren is informatie van andere ziekenhuizen nodig om te kunnen bepalen of het ziekenhuis relatief goed of slecht scoort. Kwaliteitsindicatoren worden voornamelijk gebruikt als een patiënt zich oriënteert op de vraag naar welk ziekenhuis hij na een verwijzing moet gaan. 50% van de patiënten die voor het eerst een specialist bezoeken (weging op basis van eerste polikliniekbezoeken) hebben geen enkele inhoudelijke informatie over de kwaliteit die zij kunnen verwachten. Deze patiënten kunnen alleen op basis van een beperkt aantal ziekenhuisbrede indicatoren bepalen naar welk ziekenhuis te gaan, detailinformatie over het specialisme ontbreekt volledig.

20 18 Studie Als patiënt is er niet alleen behoefte aan informatie over de kwaliteit van het ziekenhuis en het specialisme, maar bovenal over de typen en de kwaliteit van de behandelingen die bij de desbetreffende aandoening horen. Als een patiënt met een verdraaide knie informatie wil over de orthopedische afdeling van een ziekenhuis, vindt hij er alleen informatie over het aantal ouderen dat na een heupbreuk op tijd is behandeld en het aantal doorligwonden na een heupoperatie. De patiënt is echter op zoek naar bijvoorbeeld het percentage complicaties tijdens een dergelijke behandeling of het aantal patiënten dat moet terugkomen voor een tweede ingreep. Met de nu beschikbare indicatoren is de informatie onvoldoende om zich een objectief beeld te vormen van de kwaliteit van zorg. Indien zorg als product gezien moet kunnen worden, moet een patiënt zich volledig kunnen informeren over het specialisme binnen het ziekenhuis en de kwaliteit van de behandeling van zijn type aandoening. Die kwaliteit is nu niet zichtbaar en de markt moet het doen zonder deze noodzakelijk voorwaarde. Hierdoor ontbreekt een belangrijke stimulans voor instellingen om de best mogelijke zorg te leveren. Voor ziekenhuizen en specialisten is het van belang om te tonen dat ze goede zorg leveren en te etaleren waarin ze bovengemiddeld goed zijn. Behandelaars zullen dan ook gezamenlijk moeten afstemmen welke indicatoren de kwaliteit van een behandeling voor een patiënt inzichtelijk te maken. Hierdoor wordt de patiënt in staat gesteld om na een verwijzing zelf te bepalen waar hij het best terecht kan en dat zal de gemiddelde kwaliteit van zorg doen stijgen. Er is een beperkte productdifferentie in de basiszorgverzekeringen Een consument koopt zorg in via zorgverzekeringen. Er zou keuze moeten zijn uit een breed aanbod van verschillende producten, waarvan duidelijk is dat en hoe zij van elkaar verschillen. Zoals figuur 10 laat zien, is er voor basisverzekeringen wel keuze, maar valt momenteel van 80% van de basisverzekeringen de prijs binnen een marge van 5% van de mediaan. De keuze op het gebied van prijs is dus erg beperkt. Op het gebied van inhoud is het beeld hetzelfde. Indien een klant meer of minder betaalt voor zijn zorgverzekering, zou duidelijk moeten zijn waarom. Eén van de duurste basisverzekeringen (AZVZ à 100 euro), richt zich bijvoorbeeld specifiek op maritieme bedrijven, hun werknemers en gezinsleden. Deze groep krijgt een korting waardoor de verzekering op 90 euro uitkomt, wat onder het gemiddelde ligt. Na het lezen van de aangeboden informatie wordt niet duidelijk waarom de verzekering in eerste instantie duurder is dan vrijwel alle andere verzekeringen en wat er beter of anders is.

B-segment Onderzoek naar de belangrijkste ontwikkelingen 1

B-segment Onderzoek naar de belangrijkste ontwikkelingen 1 B-segment Onderzoek naar de belangrijkste ontwikkelingen 1 Managementsamenvatting In opdracht van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) heeft Gupta Strategists onderzoek gedaan naar de belangrijkste

Nadere informatie

Bekostiging & financiering in de cure

Bekostiging & financiering in de cure Alleen de hoofdzaken 2011 Bekostiging & financiering in de cure Inleiding 2001 2002 Afstudeeronderzoek DBC Ministerie VWS 2002 2004 Lid landelijk projectteam DBC s NVZ vereniging van Ziekenhuizen 2004

Nadere informatie

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 31016 Ziekenhuiszorg Nr. 623 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Hierbij

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

Zorgverzekeringen 2014

Zorgverzekeringen 2014 Zorgverzekeringen 2014 Dit informatiepakket bevat de volgende onderdelen: o Over Consumind o Basiszorgverzekering o Wijzigingen basispakket 2014 o Natura of vrije zorgkeuze polis o Top 5 meest gestelde

Nadere informatie

Visie op zorg: marktwerking anno nu

Visie op zorg: marktwerking anno nu Visie op zorg: marktwerking anno nu 5 juni 2014 Stelling: Zonder samenwerking geen verandering in de zorg Agenda Visie op ziekenhuiszorg Aanpak transitie Toekomst: innovatie en preventie 2 Visie op ziekenhuiszorg

Nadere informatie

ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U?

ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U? ZIEKENHUISZORG: WAT BETAALT U? GAAT U BINNENKORT NAAR HET ZIEKENHUIS? OF BENT U AL PATIËNT? In deze brochure vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Informeer vóór behandeling, het kan

Nadere informatie

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 De zorgverzekeraar en de ROS Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 Agenda De verzekeraar neemt een risico van je over dat jezelf niet kan dragen De zorgverzekeraar is

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

ZKN Academie Workshop Zorgverkoop; besturen met invloedstijlen

ZKN Academie Workshop Zorgverkoop; besturen met invloedstijlen ZKN Academie Workshop Zorgverkoop; besturen met invloedstijlen 11 september 2014 Programma van deze ochtend Tijd Wat 09.00 09.20 inloop 09.20 09.30 Welkom door ZKN 09.30-10.30 Presentatie Waar kijk een

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016

Manifest over medische hulpmiddelen en technologie. Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Manifest over medische hulpmiddelen en technologie Kabinetsperiode 2012-2016 Medische hulpmiddelen en belang voor de samenleving

Nadere informatie

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen

Goede zorg van groot belang. Nederlanders staan open voor private investeringen Goede zorg van groot belang Nederlanders staan open voor private investeringen Index 1. Inleiding p. 3. Huidige en toekomstige gezondheidszorg in Nederland p. 6 3. Houding ten aanzien van private investeerders

Nadere informatie

Diagnose Behandel Combinatie (DBC)

Diagnose Behandel Combinatie (DBC) Diagnose Behandel Combinatie (DBC) Wat is een Diagnose Behandel Combinatie (DBC) Sinds 2005 is de manier waarop zorgverzekeraars betalen voor de zorg die ziekenhuizen verlenen veranderd. De verschillende

Nadere informatie

Benchmark doelmatigheid caresector

Benchmark doelmatigheid caresector Benchmark doelmatigheid caresector Politiek & wetenschap Nog te vaak ontbreekt de doelmatigheidsprikkel in de zorg Om doelmatige zorg te kunnen blijven leveren, moet er een brede maatschappelijke discussie

Nadere informatie

Overzicht Financiering eerste lijn

Overzicht Financiering eerste lijn Overzicht Financiering eerste lijn Wat gaan we doen? Terugblik inventarisatie ZonMw onder 22 praktijkprojecten Overzicht financieringsbronnen Goed voorbeeld In dialoog met Waarom deze workshop? Quickscan

Nadere informatie

Wel de lusten, niet de lasten

Wel de lusten, niet de lasten Wel de lusten, niet de lasten Wie is Infomedics Helpt zorgverleners en zorginstellingen met het zo efficiënt mogelijk incasseren van hun omzet verzekerde en niet verzekerde zorg. Opgericht in 2001, gevestigd

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Veelgestelde vragen Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Iedereen van 18 jaar en ouder in Nederland is verplicht zich te verzekeren voor de zorgverzekering. De overheid stelt vast welke

Nadere informatie

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA Financiering van gezondheidszorg Jaap Doets consultant VVAA Het Nederlandse zorgstelsel Zorgstelsel -Collectief gefinancierde wettelijk vastgelegde zorg aanspraak -vraagsturing -prestatiebekostiging -maatschappelijke

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 Rapportage Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 - Betalingsregelingen eigen risico Zvw - Sturing met eigen risico 13 mei 2014 Rapport evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en

Nadere informatie

De kosten van een ziekenhuisbezoek

De kosten van een ziekenhuisbezoek Gaat u binnenkort naar het MCL? Kijk dan eerst op de website van uw zorgverzekeraar om te kijken of deze een contract met ons heeft afgesloten voor de behandeling die u moet ondergaan. Check ook uw polisvoorwaarden

Nadere informatie

Concurrentie in de zorg

Concurrentie in de zorg Concurrentie in de zorg In de afgelopen jaren heeft de overheid maatregelen genomen om marktwerking in de zorg te introduceren. Doel hiervan is een hogere kwaliteit zorg tegen relatief lagere kosten. Het

Nadere informatie

Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar

Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar Inkoop Geriatrische Revalidatiezorg 2015 Inkoop GRZ 2015 Met ingang van 1 januari 2013 is de Geriatrische Revalidatie Zorg (GRZ) overgeheveld van de AWBZ naar de Zvw. De afgelopen twee jaar is de zorg

Nadere informatie

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer?

Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Ketenzorg en integrale bekostiging: waar gaan we naar toe? Integrale bekostiging Een zorg minder of meer? Geert Groenenboom, senior manager zorginkoop eerste lijn Achmea Divisie Zorg & Gezondheid 14 juni

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66.

No show in de zorg. Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66. No show in de zorg Voorstel om verspilling in de gezondheidszorg aan te pakken. Notitie Juli 2012 Pia Dijkstra Tweede Kamerlid D66 Inleiding De kosten van de gezondheidzorg stijgen hard. Dat komt voornamelijk

Nadere informatie

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Sturen op gezondheid Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Is het zinvol? Is het mogelijk? RVZ-advies, juni 2011 Aanleiding Achterblijvende

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg in 2016: wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg in 2016: wat betaalt u? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Ziekenhuiszorg in 2016: wat betaalt u? z 1 Belangrijk! Wilt u meer weten over de vergoeding van uw onderzoek of behandeling in

Nadere informatie

Intro 1. Waarom is taakherschikking zo belangrijk? Voor VWS en naar mijn mening voor de samenleving.

Intro 1. Waarom is taakherschikking zo belangrijk? Voor VWS en naar mijn mening voor de samenleving. Toespraak drs. H.C.M. Middelplaats (hoofd afdeling Beroepen, Opleidingen en Arbeidsmarkt van het ministerie van VWS) ten behoeve de opening NAPAcongres INVEST 2012 d.d. 9 november 2012. Intro - Het ministerie

Nadere informatie

Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie

Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie Q&A Kwaliteitsvenster - Communicatie Q Wat is het Kwaliteitsvenster? A Het Kwaliteitsvenster geeft patiënten op een heldere en eenduidige manier inzicht in de ziekenhuisbrede kwaliteit van zorg. Aan de

Nadere informatie

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg?

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg? Autoriteit Consument & Markt (ACM) en ziekenhuiszorg Kaart 1 Kaart 2 De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op mededinging zorg in het belang van consumenten. ACM houdt toezicht op zowel zorgaanbieders

Nadere informatie

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw.

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw. 2012095565 DE UITVOERING VAN ARTIKEL 2.6 lid 7 Bzv In het bijgevoegde standpunt legt CVZ artikel 2.6 lid 7 Bzv uit. Op 1 januari 2012 is de omschrijving van de prestatie 'dieetadvisering' in het Besluit

Nadere informatie

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care

2/13/2012. Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care Incentives in the Diagnosis Treatment Combination payment system for specialist medical care A study about behavioral responses of medical specialists and hospitals in the Netherlands 1. DBC 2. Onderzoeksvragen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Ziekenhuis zorg in 2016 Wat betaalt u? www.ziekenhuisamstelland.nl

Patiënteninformatie. Ziekenhuis zorg in 2016 Wat betaalt u? www.ziekenhuisamstelland.nl Patiënteninformatie Ziekenhuis zorg in 2016 Wat betaalt u? Inleiding Gaat u binnenkort naar het ziekenhuis? Of ben u al patiënt? In deze folder vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Controleer

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Fysiotherapeuten Fysiotherapie is een paramedische discipline die zich bezighoudt met het bewegingsapparaat van de mens. De fysiotherapeut doet een lichamelijk onderzoek, stelt een behandelplan op en bespreekt

Nadere informatie

Veni Visie Vici. Duodagen Maarssen mei 2006 Update Woerden nov 2010. Erik Wins, Woerden

Veni Visie Vici. Duodagen Maarssen mei 2006 Update Woerden nov 2010. Erik Wins, Woerden Veni Visie Vici Duodagen Maarssen mei 2006 Update Woerden nov 2010 Erik Wins, Woerden Veni Huisarts positie tot nu toe kwaliteit op hoog en in 2006 goedkoop niveau Na 2006 30% duurder geworden. Gevestigde

Nadere informatie

Gevolgen invoering Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie

Gevolgen invoering Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie Gevolgen invoering Directe Toegankelijkheid Fysiotherapie Project: 0468 In opdracht van: Zorgverzekeraars Nederland Auteur: Philip Mokveld/Marieke Smit Datum: 23 mei 2007 Vektis BV Sparrenheuvel 18 3708

Nadere informatie

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd.

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd. MEMO 23 februari 2009 Inleiding In diverse overleggen tussen de accountantskantoren werkzaam in de sector zorgverzekeringen is aan de orde geweest in hoeverre voor 2008 de accountants door middel van opname

Nadere informatie

DO NOT COPY. Chronische ziekten. Inhoud. De maatschappelijke opgave. Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid. Preventie in de zorg

DO NOT COPY. Chronische ziekten. Inhoud. De maatschappelijke opgave. Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid. Preventie in de zorg Chronische ziekten De maatschappelijke opgave Inhoud Wat is er aan de hand? Wat doen we er aan? Rol overheid Preventie in de zorg Aanpak diabetes 25 oktober 2007 Eric Koster Toename chronische aandoeningen

Nadere informatie

Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen. Wat betekent dit voor u!

Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen. Wat betekent dit voor u! Verandering op komst: functionele, integrale bekostiging voor niet-complexe chronische zorgvormen Wat betekent dit voor u! Agenda 1. Actuele ontwikkelingen in de bekostiging 2. Wat is functionele bekostiging

Nadere informatie

De kosten en vergoedingenvan een ziekenhuisbezoek

De kosten en vergoedingenvan een ziekenhuisbezoek Gaat u binnenkort naar het MCL? Kijk dan eerst op de website van uw zorgverzekeraar om te kijken of deze een contract met ons heeft afgesloten voor de behandeling die u moet ondergaan. Check ook uw polisvoorwaarden

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg in 2015: wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg in 2015: wat betaalt u? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Ziekenhuiszorg in 2015: wat betaalt u? eigen risico vergoeding of zelf betalen uitleg over de ziekenhuisnota z 1 Belangrijk!

Nadere informatie

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg

Zorg voor innovatie! Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Zorg voor innovatie! Bijlage Sneller Beter - Innovatie en ICT in de curatieve zorg Bijlage eindrapportage KPN juni 2006 Dit is een bijlage bij het rapport Zorg voor innovatie! Innovatie en ICT in de curatieve

Nadere informatie

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl De zorg en uw portemonnee Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl 12,5 jaar Transparantie Vanaf 2005 ZorgKiezer.nl, nu grootste onafhankelijke zorgsite van Nederland Trends

Nadere informatie

Zorg voor geest kost nog steeds het meest

Zorg voor geest kost nog steeds het meest Zorg voor geest kost nog steeds het meest Publicatiedatum: 28-11-2013 In is 19,6 miljard euro uitgegeven voor de behandeling van psychische stoornissen, 22% van de totale uitgaven voor zorg en welzijn

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G Samenvatting Het doel van dit proefschrift is het in kaart brengen van de invloed van het nieuwe bekostigingssysteem door middel van Diagnose Behandeling Combinaties (DBC s) voor ziekenhuizen en medisch

Nadere informatie

Welke items spelen een rol

Welke items spelen een rol COPD Ketenzorg Wat is ketenzorg? ketenzorg zorg waarin de verschillende schakels van zorgverlening op elkaar zijn afgestemd, zodat een samenhangend aanbod ontstaat, gericht op de behoeften van de patiënt

Nadere informatie

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp

Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Schaal- en synergie-effecten bij de spoedeisende hulp Een literatuur- en empirisch onderzoek naar de kostenstructuur van de spoedeisende hulp Centrum voor Innovaties en Publieke Sector Efficiëntie Studies,

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Komt u binnenkort naar het St. Anna Ziekenhuis? Of bent u al patiënt? Hieronder vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Kijk ook op de website van uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg:Wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg:Wat betaalt u? PATIËNTENINFORMATIE Ziekenhuiszorg:Wat betaalt u? Bravis ziekenhuis Afdeling 088-70 68 000 www.bravisziekenhuis.nl 2 Patiënteninformatie GAAT U BINNENKORT NAAR HET ZIEKENHUIS? OF BENT U AL PATIËNT? In

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed?

Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? . Ziekenhuiszorg in 2015: wat krijgt u vergoed? Gaat u binnenkort naar het ziekenhuis? Of bent u al patiënt? In deze folder vindt u informatie over het betalen

Nadere informatie

In deze folder vindt u alle informatie over de kosten van uw zorg in het ziekenhuis.

In deze folder vindt u alle informatie over de kosten van uw zorg in het ziekenhuis. KOSTEN EN VERGOEDING ZIEKENHUISZORG 2016 1 In deze folder vindt u alle informatie over de kosten van uw zorg in het ziekenhuis. Verplicht eigen risico Iedereen die in Nederland woont of werkt, is wettelijk

Nadere informatie

Wat splitst Klink ons in de maag?

Wat splitst Klink ons in de maag? Wat splitst Klink ons in de maag? Materiaal om over na te denken Stelling Huisartsen hebben koudwatervrees, want na de vorige herziening zijn ze ook meer gaan verdienen 3 Overheidsbeleid Zorg Nieuwe Bekostiging,

Nadere informatie

Voor- en nadelen van inkoopmacht zorgverzekeraars

Voor- en nadelen van inkoopmacht zorgverzekeraars Voor- en nadelen van inkoopmacht zorgverzekeraars Zorgvisie congres zorginkoop Lucy Kok Ede, 31 oktober 2012 NMa wijst klachten zorgaanbieders tegen zorgverzekeraars af Rechter: NMa moet klacht mondhygiënisten

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de aanpassing van het verplicht eigen risico en de uitbreiding van de groep verzekerden met meerjarige, onvermijdbare zorgkosten

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch

De eerste stappen... Processen. Grote stappen: zelfmanagement. Door hogere levensverwachting en ongezonde leefstijl gaat aantal chronisch 10 stappen vooruit... De kosten van de gezondheidszorg zijn zeer snel gestegen Stijging ziekenhuiskosten in 5 jaar Stijging kosten AWBZ in 10 jaar 30 % Naar 20 mrd 66 % Naar 21 mrd 2 Daardoor En neemt

Nadere informatie

Figuur 1: Type zorg waarvoor men naar het buitenland ging (N=145)

Figuur 1: Type zorg waarvoor men naar het buitenland ging (N=145) Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (R. Bes, S. Wendel, E. Curfs & J. de Jong). Ervaringen met zorg in het buitenland positief, Factsheet.

Nadere informatie

De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe?

De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe? De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe? Hoe beïnvloeden de veranderingen in financiering van de zorg klinisch onderzoek CRA-dag 24 april 2014 Ulrich Oron, apotheker MBA Een maatschappelijke blik

Nadere informatie

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorgorganisaties worden uitgedaagd tot het leveren van betere zorg voor minder geld. De vraag naar zorg neemt toe, als gevolg van de vergrijzing

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Consultatiebijeenkomst Eerstelijnspsychologische zorg. 1 juni 2007

Consultatiebijeenkomst Eerstelijnspsychologische zorg. 1 juni 2007 Consultatiebijeenkomst Eerstelijnspsychologische zorg 1 juni 2007 Programma 12.45-13.00u Ontvangst 13.00-13.05u Algemene introductie 13.05-13.15u Voorstelronde + bespreken agenda 13.15-13.40u Vraag en

Nadere informatie

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010

Rapport. Cardiovasculair risicomanagement. Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Rapport Cardiovasculair risicomanagement Simvastatine: keuze en dosering 2009-2010 Colofon Auteur Daniëlla Theunissen, apotheker Met medewerking van Marianne Nijpels, apotheker Illustratie Len Munnik september

Nadere informatie

Rekenmodel voor integrale bekostiging

Rekenmodel voor integrale bekostiging Rekenmodel voor integrale bekostiging Spreker: Marjolein Dijns-van der Hoek 10 november 2009 Leerhotel het Klooster, Amersfoort Financiering 2010 -Integrale bekostiging -Ketenfinanciering/ DBC s -Kostprijsberekeningmodel

Nadere informatie

Visie op (HA)zorg. Samenhang in Diversiteit! Yvonne van Kemenade. Deelmarkten curatieve zorg 2005/6. Zorgvrager

Visie op (HA)zorg. Samenhang in Diversiteit! Yvonne van Kemenade. Deelmarkten curatieve zorg 2005/6. Zorgvrager Visie op (HA)zorg Samenhang in Diversiteit! Deelmarkten curatieve zorg 2005/6 Zorgvrager (ZVW)-1 (Wet Zorgtoeslag) zorgverleningsmarkt zorgverzekeringsmarkt Zorgaanbieder (WTZi)- 4 (WTG Expres)-3 (HOZ)

Nadere informatie

Kosten van uw behandeling. Eigen risico DBC-zorgproduct

Kosten van uw behandeling. Eigen risico DBC-zorgproduct Kosten van uw behandeling Eigen risico DBC-zorgproduct Eigen risico Vraagt u zich wel eens af waarom u uw medische kosten soms gedeeltelijk of niet vergoed krijgt? Dit kan dan te maken hebben met het eigen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening?

Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Hoeveel zorgverleners ziet iemand met een chronische aandoening? Datum ID Nummer 19 december 2013 13014 Auteur(s) Irene van Duijvendijk (Nictiz) Michiel ten Hove (Vektis) Eindredactie Kim Idzardi 1 19

Nadere informatie

NMa Concentra,e en spreiding, wat vinden ze ervan? Studiedag DP 30 november 2012

NMa Concentra,e en spreiding, wat vinden ze ervan? Studiedag DP 30 november 2012 NMa Concentra,e en spreiding, wat vinden ze ervan? Studiedag DP 30 november 2012 Over de NMa De Nederlandse Mededingingsautoriteit, kortweg NMa, ziet erop toe dat bedrijven op de vrije markt met elkaar

Nadere informatie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie

Innovatie in de Zorg en in de farmacie Innovatie in de Zorg en in de farmacie niets nieuws onder de horizon, wel bitter noodzakelijk Patrick Edgar Senior Manager Zorginkoop Is innovatie in de zorg nodig? Het gaat toch goed? Nederlanders leven

Nadere informatie

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans!

Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Aardverschuiving in de chronische zorg, diseasemanagement een kans! Eric Koster Clustercoördinator chronische ziekten en screeningen, directie Publieke Gezondheid Lid kernteam Inhoud 1. Aanleiding 2. Aanpak

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg: Wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg: Wat betaalt u? Ziekenhuiszorg: Wat betaalt u? Heeft u binnenkort een afspraak in ons ziekenhuis? Of bent u al patiënt? Hieronder vindt u informatie over de kosten van uw zorg. Wie betaalt uw zorg? Iedereen die woont

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

VERKORT JAARDOCUMENT 2011

VERKORT JAARDOCUMENT 2011 Voorwoord VERKORT JAARDOCUMENT 2011 Patiënt als partner Ziekenhuis van en voor de regio Samenwerken in de Coöperatie Kerngegevens Verantwoordelijke medewerker Financiën Voorwoord Afgelopen jaar vonden

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 016 Ziekenhuiszorg Nr. 59 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst Elektronisch Patiënten Dossier 5 oktober 2005 A. Vos L.J. Arendshorst Inhoud De Gezondheidszorg Het Elektronisch Patiënten Dossier Stellingname Praktijkvoorbeeld Conclusies De gezondheidszorg Overheid

Nadere informatie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie

Quick scan re-integratiebeleid. Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Quick scan re-integratiebeleid Een oriënterend onderzoek door de rekenkamercommissie Doetinchem, 16 december 2011 1 1. Inleiding De gemeenteraad van Doetinchem heeft op 18 december 2008 het beleidsplan

Nadere informatie

Vragen over de ziekenhuisrekening

Vragen over de ziekenhuisrekening Vragen over de ziekenhuisrekening Ziekenhuis Gelderse Vallei Na afloop van uw behandeling in het ziekenhuis stuurt het ziekenhuis de rekening. Soms betaalt u deze rekening zelf, soms betaalt uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

Rapport Polisprofiel November 2015

Rapport Polisprofiel November 2015 Rapport Polisprofiel November 2015 1 2 Inhoudsopgave 1 Vragenlijst Polisprofiel... 4 1.1 Interpreteren van de resultaten... 4 1.2 Opzet... 4 2 Resultaten... 5 2.1 Profiel deelnemers... 5 2.2 Onderwerpen

Nadere informatie

Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing Factsheet Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg, maart 2009

Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing Factsheet Landelijke Informatievoorziening Paramedische Zorg, maart 2009 Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL De gegevens mogen met bronvermelding (Margit K Kooijman, Ilse CS Swinkels, Chantal J Leemrijse. Eén op de vijf patiënten vindt oefentherapeut zonder verwijzing.

Nadere informatie

Uw zorgverzekering in 2013. De zorgverzekering voor universitair medische centra

Uw zorgverzekering in 2013. De zorgverzekering voor universitair medische centra EXCLUSIEF VOOR DE UMC S Uw zorgverzekering in 2013 De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering speciaal voor u UMC Zorgverzekering

Nadere informatie

Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias

Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias Antwoorden op consultatievragen NZa van Univé-VGZ-IZA-Trias Consultatievragen visie 1 Hoe beoordeelt u de resultaten van de economische analyse in hoofdstuk 5 van de visie, en de bredere toepasbaarheid

Nadere informatie

van budget naar prestatie

van budget naar prestatie Management accounting & control Transparantie in bekostiging: proces van budget naar prestatie De maatschappij vraagt steeds meer transparantie van organisaties, zeker in de non-profit sector en de gezondheidszorg.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 282 Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector Nr. 32 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk Binnenkort voert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een aantal veranderingen door in de wijze waarop de WGA wordt gefinancierd. Deze wijzigingen maken het voor zorginstellingen aantrekkelijker

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5059

BELEIDSREGEL BR/CU-5059 BELEIDSREGEL Voorschotten en rentevergoeding onderhanden DBC's GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD)

Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) BELEIDSREGEL BR/CU-7012 Integrale bekostiging multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2, VRM, COPD) Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening

Nadere informatie

D ELTA L LOYD Z ORGG ARANT

D ELTA L LOYD Z ORGG ARANT D ELTA L LOYD Z ORGG ARANT I NDIVIDUEEL Delta Lloyd Zorgverzekering NV Postbus 29677 2502 LR Den Haag Uw assurantie-adviseur: F 01.9.45/1205 Zeker Delta Lloyd, al meer dan 150 jaar Delta Lloyd zorgt voor

Nadere informatie

JAARVERSLAGEN ANALYSE 2010 Intrakoop

JAARVERSLAGEN ANALYSE 2010 Intrakoop JAARVERSLAGEN ANALYSE 2010 Intrakoop De inkoopcoöperatie van de zorg Datum : september 2011 Versie : 0.1 Auteurs : Intrakoop i.s.m. Marlyse-Research Inhoud 1. Resultatenrekening... 2 1.1 Personeelskosten

Nadere informatie

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht

Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh. Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo Oh Second opinion ziekenhuisstrategieën tegen het licht Second opinion Ziekenhuisstrategieën tegen het licht Eveline Castelijns Annick van Kollenburg Luddo

Nadere informatie

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Dames en heren, Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg dat is de inzet van de overheid, de verzekeraars en de aanbieders.

Nadere informatie

4.1 Geneeskundige zorg in het kader van individuele zorg bij tuberculose en infectieziekten

4.1 Geneeskundige zorg in het kader van individuele zorg bij tuberculose en infectieziekten BELEIDSREGEL Beleidsregel overige geneeskundige zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie

Inbreng van het KNGF bij het visiedocument NZa Functionele bekostiging vier nietcomplexe chronische zorgvormen.

Inbreng van het KNGF bij het visiedocument NZa Functionele bekostiging vier nietcomplexe chronische zorgvormen. Inbreng van het KNGF bij het visiedocument NZa Functionele bekostiging vier nietcomplexe chronische zorgvormen. 1. Algemeen (consultatiebijeenkomst 15 mei 2009) a. Het KNGF onderschrijft de noodzaak dat

Nadere informatie

Willen we wel kiezen?

Willen we wel kiezen? Willen we wel kiezen? Hugo Keuzenkamp 30 november 2006 Agenda 1. Willen we wel een zorgverzekeraar kiezen? 2. Willen we onze zorgaanbieder kiezen? 3. Willen we dat de zorgverzekeraar de zorgaanbieder kiest?

Nadere informatie

Herijking ziekenhuis-leverancier relaties

Herijking ziekenhuis-leverancier relaties Herijking ziekenhuis-leverancier relaties ZORG ACCESS Postbus 1004 5004 BA Tilburg Genemuidenstraat 9 5043 LS Tilburg, The Netherlands T +31 638673502 E info@prometheushealthcare.nl W www.prometheushealthcare.nl

Nadere informatie