Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013"

Transcriptie

1 Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 1 van 60

2 Dit is de openbare versie van het KCD 2013 van Cogas Infra en Beheer B.V. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 2 van 60

3 Voorwoord Ieder oneven jaar maakt Cogas Infra & Beheer B.V. een Kwaliteits- en Capaciteitsdocument. Voor u ligt de versie In het Kwaliteits- en Capaciteitsdocument leggen wij verantwoording af over de kalenderjaren 2011 en 2012 en geven een doorkijk naar de komende korte- en middellange periode. Wij zijn al bijna vijftig jaar Netbeheerder van gas- en elektriciteitsnetten. Daarbij profileren wij ons als een stabiele, transparante, betrouwbare en vooruitstrevende Netbeheerder. Een gezonde kijk op de nieuwe technische en maatschappelijke ontwikkelingen evenals duurzaamheid wordt niet geschuwd. Zoals in het vorige Kwaliteits- en Capaciteitsdocument geschreven worden beslissingen over investeringen en onderhoud risicogebaseerd genomen. Bij het afwegen van de risico s wordt rekening gehouden met veiligheid, betrouwbaarheid, kosteneffectiviteit, duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. Eind 2013 heeft de Autoriteit Consument & Markt het methodebesluit van de reguleringsperiode bekend gemaakt. Voor Cogas en alle overige Netbeheerders heeft dit een grote negatieve financiële impact op de inkomsten. De inkomsten gaan fors naar beneden. Naar onze klanten toe is dat in eerste instantie een prima gebaar, maar voor ons heeft dat gevolgen voor onze investeringen om de kwaliteit van onze netten op peil te houden. Dat maakt dat wij de komende drie jaar nog kritischer gaan de mogelijkheden kijken om onze uitgaven te verminderen. Daar waar de veiligheid in het geding zou kunnen komen worden door ons geen onaanvaardbare veiligheidstechnische concessies gedaan. Dat is een aspect waar wij als betrouwbare Netbeheerder niet aan gaan tornen. In het vorige Kwaliteit- en Capaciteitsdocument is al aangegeven dat Cogas Infra & Beheer B.V. zich opmaakt voor de nieuwe periode die op ons afkomt. Er zijn nieuwe jonge medewerkers aangetrokken en de organisatie en computersystemen zijn ingericht om met vol vertrouwen een periode in te gaan die gekenmerkt zal worden door grote investeringen in onze netten. Enerzijds om de vervangingsinvesteringen te kunnen plegen, maar anderzijds om de netten toekomst zeker te maken voor het duurzaam gebruik van onze netten. Denk daarbij onder andere aan laadpalen voor elektrisch vervoer, zonnepanelen, smartgrids, verbranding en vergisting van biomassa en andere nieuwe moderne technieken die ten dienste staan voor een duurzaam gebruik van onze energiebronnen. Met gepaste trots presenteer ik u dan ook dit Kwaliteits- en Capaciteitsdocument M.M. Kirch directeur Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 3 van 60

4 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING VISIE EN MISSIE MISSIE VISIE KERNWAARDEN Duurzaamheid Verbondenheid Betrouwbaarheid KWALITEITSBEHEERSINGSSYSTEEM KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM ASSETMANAGEMENT RISICOMANAGEMENTCYCLUS Normen, richtlijnen en voorschriften Risicomanagement OPLOSSEN STORINGEN EN ONDERBREKINGEN Organisatie Uitvoering KWALITEIT TERUGBLIK NETKWALITEIT 2011 EN STREEFWAARDEN RELATIE MET BELANGRIJKSTE NETGERELATEERDE RISICO'S MAATREGELEN TEN AANZIEN VAN ONDERHOUD EN VERVANGING/INVESTERINGEN Middellange termijn: komende 7 jaar Onderhoud Vervanging Korte termijn: komende 3 jaar Vervanging Aansluitingen Uitbreiding KWALITATIEVE BESCHRIJVING Componentenanalyse algemeen Resultaten Componentenanalyse VEILIGHEID BESCHRIJVING VAN OEFENINGEN Leren van incidenten en hoe deze worden voorkomen Wijze van prioritering van risico s, inclusief criteria hiervoor Relatie met de belangrijkste Asset-gerelateerde risico s Maatregelen ten aanzien van onderhoud en vervanging Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 4 van 60

5 6 CAPACITEITSANALYSE INLEIDING BEDRIJFSWAARDEN PLANNINGSTERMIJNEN PROCEDURE CAPACITEITSPLANNING CAPACITEITSRAMING GAS TERUGBLIK OP ONTWIKKELINGEN AANTAL AANSLUITINGEN PIEKUURVERBRUIK MARKTVERKENNING RELEVANTE TECHNISCHE ONTWIKKELINGEN De vraagkant De aanbodkant SCENARIO S EN PROGNOSE Scenario s Totstandkoming van de prognose Variabelen prognose Realisatie van de uitbreidingsplannen (marktverkenning) Ongeplande groei Groei piekverbruik per aansluiting Meest waarschijnlijke scenario Prognose Betrouwbaarheid en risico s Risicoanalyse Betrouwbaarheid Knelpunten en aandachtsgebieden Capaciteit GOS en (GTS) Capaciteitsanalyse Regionale Transportnetten (Cogas, 4 en 8 bar) Knelpunten DIRECTIEBEOORDELING BIJLAGEN LEESWIJZER Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 5 van 60

6 1 Inleiding Ten opzichte van de organisatie die Cogas Infra en Beheer BV (hierna Cogas) was in 2011 heeft de organisatie zich verder geprofessionaliseerd. Op diverse gebieden zijn grote stappen gemaakt. Daarbij vallen het verkrijgen van het certificaat NTA8120 en het verder inbedden van het risico gebaseerd denken het meeste op. Het continue kijken naar verbeteringen is een standaard werkwijze geworden. Verbeteringen zullen zodanig worden geïmplementeerd dat de flexibiliteit en slagvaardigheid, die zo kenmerkend is voor Cogas, niet in het gedrang komt. Dit Kwaliteits- en Capaciteitsdocument (hierna KCD) geeft invulling aan de eisen die zijn gesteld in de Ministeriële Regeling Kwaliteitsaspecten netbeheer elektriciteit en gas (hierna MR). Afgelopen periode is door de Autoriteit Consument & Markt (ACM) gezamenlijk met alle Netbeheerders veel overleg geweest over het uniformeren van de KCD s. Dat is de reden dat dit KCD qua structuur enigszins afwijkt van die van 2011 maar nog steeds voldoet aan de gestelde eisen in de MR. De MR stelt dat voor gasnetten met een druk van 200 mbar of meer een capaciteitsplan wordt gemaakt. De gasnetten van Cogas hebben een druk tussen de 100 mbar 8 bar. Dat is de reden dat voor het 4 en 8 bar gasnet een capaciteitsplan wordt gemaakt. De MR schrijft ook voor dat er een capaciteitplan vereist is voor elektriciteitsnetten met een spanning van 25 kv of meer. Cogas heeft geen elektriciteitsnetten met een spanning hoger dan 10 kv waardoor een capaciteitsplan voor elektriciteitsnetten geen onderdeel uit maakt van dit KCD. Uiteraard zijn er onderhoudsplannen voor de door haar beheerde spanningsniveaus. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 6 van 60

7 2 Visie en Missie Het (organisatorische) strategische plan voor Cogas wordt door de Cogas B.V. gemaakt en vastgesteld in samenspraak met de directie en het managementteam. Dit plan is de basis om verdere invulling te geven aan beleid en uitvoering die voldoen aan de maatschappelijke verwachtingen en de wet- en regelgeving. De documenten die in dit hoofdstuk worden beschreven, vormen een belangrijk onderdeel van het kwaliteitssysteem. Cogas erkent een Sense of urgency om de energietransitie te faciliteren, zodanig dat de energievoorziening betrouwbaar, efficiënt en veilig blijft. Daarom is in 2013 een nieuwe missie en visie neergezet met bijbehorende strategie. De directie vindt het van belang dat deze missie en visie is vastgelegd in een voor het bedrijf toegankelijk visiedocument. Dit is gerealiseerd in het nieuwe besturingsmodel. Hierdoor is deze informatie beschikbaar in het kwaliteitsmanagementsysteem en daarmee beschikbaar voor de gehele organisatie. 2.1 Missie De missie beschrijft wie wij (willen) zijn en waarvoor we staan. Onze missie is verwoord in het volgende statement: Cogas is de beste netbeheerder en loopt voorop bij de verduurzaming van (de energievoorziening in) de regio. 2.2 Visie De visie is een verwachting die wij uitspreken over een toekomstbeeld dat wij (voor onze organisatie) voor ogen hebben. Het geeft invulling aan hoe wij Cogas zien over 5 á 10 jaar. Onze visie is verwoord in het volgende statement: Aan alle consumenten, bedrijven en (maatschappelijke) instellingen in Twente levert Cogas duurzaam comfort. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 7 van 60

8 2.3 Kernwaarden De kernwaarden geven de drijfveren en de gedragscode weer van de organisatie. Zij vormen de basis voor strategische keuzes, voor het vormgeven van beleid, hoe mensen handelen en met elkaar omgaan. Cogas heeft drie kernwaarden gedefinieerd, te weten: Duurzaamheid Verbondenheid Betrouwbaarheid Bij de interpretatie van de kernwaarden binnen Cogas, en specifiek binnen de kaders voor het nemen van besluiten, hanteert Cogas Bedrijfswaarden om het benoemen en hanteren van criteria bij de afweging meer SMART te maken. Deze Bedrijfswaarden zijn opgenomen in de risicomatrix van Cogas. Het gaat om de waarden: Veilig, Betrouwbaar, Kosteneffectief, Maatschappelijk en Duurzaam betrokken. Hieronder volgt de uitwerking van de drie kernwaarden van Cogas Duurzaamheid Duurzaamheid voor Cogas is tweeledig. Het start voor Cogas altijd met Veiligheid. Een duurzaam gebruik van de netten en diensten is gebaseerd op een hoge mate van Veiligheid. Voor Cogas betekent dit blijvende inzet op veilig werken en een veilig netwerk voor medewerkers en omgeving. Inmiddels een haast vanzelfsprekende zekerheid, maar een blijvend bewustzijn en handelen vindt Cogas belangrijk. En anderzijds betreft duurzaamheid de duurzame opwekking van energie en het efficiënter gebruik van energie en energienetten. Ook inspanningen gericht op het verduurzamen van de energievoorziening vallen binnen deze strategie. Daarnaast streeft Cogas duurzaamheid na in de bedrijfsvoering en in het faciliteren en stimuleren van consumenten en bedrijven. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 8 van 60

9 2.3.2 Verbondenheid Verbondenheid staat in de eerste plaats voor de verbindingen in de grond (het netwerk). Daarnaast is Cogas een verbinder, om samen met andere partijen een bijdrage te leveren aan een duurzame regio. De verduurzaming van de energievoorziening plaatst ons op een centrale plek. Hierdoor zullen er veel vragen op ons af komen, bijvoorbeeld over terugleveren van energie door een woningbouwvereniging. Om oplossingen te vinden voor deze vragen, moeten we nieuwe wegen bewandelen. Nieuwe technologie kan belangrijk zijn, maar ook innovatieve toepassingen die alleen kunnen ontstaan door samenwerking. Cogas wil vanuit haar centrale positie samenwerken (verbinden) met o.a. leveranciers, aandeelhouders en innovatiepartners. Verbondenheid heeft ook betrekking op de mogelijkheden die Cogas biedt, die ervoor zorgen dat mensen (klanten en medewerkers) kunnen meedoen in de samenleving Betrouwbaarheid Betrouwbaarheid is het fundament van Cogas. Dit heeft zowel betrekking op de uitvoering van onze primaire taak (leverbetrouwbaarheid, betrouwbare netwerken) als op de wijze waarop we samenwerken met bestaande en nieuwe relaties (betrouwbare partner). Verschillende benchmark onderzoeken laten zien dat Cogas al jaren behoort tot de best presterende netbeheerders in Nederland. De komende jaren dient de kwaliteit van dienstverlening ook tot uiting te komen in het stimuleren van duurzaam gedrag bij klanten (bijvoorbeeld in energiebesparing) en in de expliciete waardering van verschillende stakeholders voor ons bedrijf. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 9 van 60

10 3 Kwaliteitsbeheersingssysteem Een organisatie die op een systematische wijze invulling geeft aan kwaliteit bezit een kwaliteitsbeheersingssysteem (KBS). Cogas voldoet hier ook aan. Binnen Cogas wordt het kwaliteitsbeheersingssysteem echter kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) genoemd; inhoudelijk wordt hiermee hetzelfde bedoeld. Dit hoofdstuk beschrijft de werking van het KMS en is daarbij gebaseerd op gegevens uit het KMS. Het KMS is het systeem waarmee de complete kwaliteit wordt geborgd en is gericht op de beheersing van risico s, op korte en lange termijn, die het realiseren of in stand houden van de nagestreefde kwaliteit van de transportdienst kunnen belemmeren. Vanuit het oogpunt van risicobeheersing, zijn de processen van het KMS in een risicomanagementcyclus gezet conform de NTA 8120 (zie paragraaf 3.3). De procedure risicomanagement (zie 3.3.2) maakt onderdeel uit van deze cyclus en is belegd bij het cluster Asset Management (zie 3.2). Binnen het KMS wordt het optimum nagestreefd ten aanzien van veiligheid, betrouwbaarheid en kosteneffectiviteit. Daarnaast kent Cogas de bedrijfswaarden maatschappelijk betrokken en duurzaam die ook in het systeem zijn opgenomen. Cogas is NTA 8120:2009 gecertificeerd voor het ontwerpen, aanleggen, in stand houden en beheren van de gereguleerde gas- en elektriciteitsnetwerken, tot maximaal 8 bar respectievelijk maximaal 10 kv, binnen de grenzen van de concessiegebieden. Voor de in NTA 8120 genoemde delen is aanvullend Cogas ook gecertificeerd volgens NEN-EN-ISO 9001:2008 en de VGM Checklist Aannemers versie 2008/5.1 (VCA**). 3.1 Kwaliteitsmanagementsysteem In deze paragraaf wordt nader uitgelegd hoe het KMS in elkaar steekt, hoe met kwaliteit wordt omgegaan en hoe de communicatie over (kwaliteits)beleid, doelstellingen en de resultaten van processen verloopt. Het KMS vindt voor Cogas zijn oorsprong medio jaren 90. In de afgelopen jaren is het systeem gegroeid naar een procesmatige wijze van inrichting en werken. Het KMS is gebaseerd op de norm NEN-EN-ISO 9001:2008. Jaarlijks vindt er een externe audit NEN-EN-ISO 9001:2008 plaats om de werking van het KMS te valideren en te verbeteren. Het KMS, zoals omschreven in het KCD 2011, is verder doorontwikkeld binnen Cogas en faciliteit het risicomanagement en de interne processen. Zo is de samenhang tussen beleid, strategie, doelen en plannen verbetert, worden documenten versiematig beheerd en worden de risico s uit het risicoregister met het KMS beheerd. De verdere inbedding van het kwaliteitsmanagementsysteem kenmerkt zich door het innemen van een centrale positie binnen Cogas. Dit heeft als gevolg een actief gebruik en brede inzet binnen de organisatie. De belangrijkste verbeterpunten ten aanzien van het KMS die in audits werden genoemd zijn: 1. Het vaststellen van een intern audit plan betreffende de NTA8120; 2. Aantoonbaar maken van de verbetermaatregelen in de PDCA cyclus; 3. Verzorgen van risicomanagement op locatie en situatie niveau. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 10 van 60

11 Voor verbeterpunt 1 is, naast het interne auditplan en de bestaande procedure, in een interne richtlijn een aanvulling gemaakt voor de interne audits m.b.t. de NTA Deze richtlijn is opgenomen in het KMS. Voor verbeterpunt 2 zijn de criteria voor de selectie van maatregelen die geëvalueerd dienen te worden vastgelegd. Tevens is de aantoonbaarheid van de evaluatie verbeterd door een aanpassing in de statusaanduiding. Voor verbeterpunt 3 is een van plan van aanpak opgesteld die de te nemen maatregelen beschrijft om het verbeterpunt op te lossen. Op het moment van schrijven van dit KCD is een deel van dit plan al uitgevoerd. Het invoeren van de resterende maatregelen zal in 2013 en/of 2014 volgen. Het KMS wordt onder andere gebruikt om afspraken vast te leggen hoe de organisatie moet werken. Dit om het (kwaliteits)beleid en doelstellingen te kunnen realiseren. Op het niveau van Cogas N.V. staan de visie, missie, bedrijfswaarden en strategische doelstellingen verwoord in het besturingsmodel. Onderliggende meerjaren- en jaarplannen van de businessunit Infra en Beheer worden daarvan afgeleid. Op deze wijze worden er afspraken binnen de organisatie vastgelegd, zoals de specifieke uitvoering van de werkzaamheden, welke richtlijnen van belang zijn, eisen vanuit wet en regelgeving, etc. Deze afspraken zijn vastgelegd in een systeem bestaande uit drie lagen (zie figuur 1): Figuur 1. Piramide indeling KMS Laag 01: De processen in laag 1 geven een beschrijving van een bepaald product of dienst die geleverd wordt door de organisatie. De processen zijn vaak afdeling overstijgend en zijn een kapstok voor de procedures. Laag 02: Deze laag omvat de procedures die aangeven wat er moet gebeuren. Procedures beschrijven de stappen die nodig zijn om een bepaalde activiteit (taak) in een proces uit te voeren. Laag 03: In deze laag zijn documenten opgenomen die details geven over hoe een stap in een procedure gedaan moet worden, of welke richtlijnen ervoor gelden. Onder documenten vallen onder andere de werkinstructies en richtlijnen. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 11 van 60

12 De piramidestructuur geeft een heldere opzet waarin koppelingen tussen processen, procedures en documenten eenvoudiger zijn in te zien, te gebruiken en te beheren. In 2011 zijn de processen volledig herzien. De herkenbaarheid van de structuur in het KMS is hiermee verder vergroot. Hierbij is ook het eigenaarschap met borging en het vier-ogen principe beter neergezet binnen de organisatie. De volgende vijf processen zijn gedefinieerd: - Asset management; - Realisatie netinfrastructuur; - Onderhoud & storingen; - Netbeheer administratie; - Informatiemanagement assets. Alle belangrijke activiteiten van de netbeheerder komen terug in deze vijf processen. Door een duidelijke structuur van autorisatie is de borging en beheersbaarheid verder verbeterd, het eigenaarschap (en hiermee de autorisatie) is op procesniveau bij de afdeling Netbeheer belegd en de onderliggende procedures en documenten bij de inhoudelijk verantwoordelijken. Bij het aanbrengen van wijzigingen zorgt het vier ogen principe voor de borging. Tevens is het KMS voorzien van versiebeheer voor procedures en documenten. De verbetering van het documentenbeheer en samenhang tussen beleid, strategie, doelen en plannen is hiermee gerealiseerd. 3.2 Assetmanagement Binnen het assetmanagement wordt bij Cogas invulling gegeven aan de NTA8120. De NTA8120 sluit goed aan bij de zorgplicht van de netbeheerder om het elektriciteit- en gasnet optimaal te beheren ten aanzien van veiligheid, kwaliteit en capaciteit. Cogas vindt het daarom van belang om te voldoen aan deze norm. De certificatie van de NTA8120 biedt Cogas tevens de mogelijkheid tot een verdere invulling van zelfregulering met beperkt toezicht. Ter voorbereiding op de initiële NTA8120 certificatie is er in 2012 een nulmeting uitgevoerd voor de NTA8120. Opvolgend heeft Cogas in 2012 succesvol het NTA8120-certificaat behaald. Door het gecertificeerde asset managementsysteem, worden de netten aantoonbaar over de hele levenscyclus optimaal beheerd. Vanaf 2013 zal er jaarlijks een NTA8120 audit plaatsvinden. Oktober 2013 is de eerste jaarlijkse NTA8120 audit gehouden die in een positief resultaat heeft geresulteerd. De NTA8120 omvat het geheel aan activiteiten die nodig zijn voor het strategische en beleidsmatige beheer van de gas- en elektriciteitsnetten. De veiligheid, kwaliteit en capaciteit worden door het analyseren van de componenten, de capaciteitsvraag en de veranderingen in de regelgeving getoetst. Door middel van een risico gebaseerde afweging tegen de bedrijfswaarden worden daaruit strategieën opgesteld, doelstellingen geformuleerd en beleid opgesteld die voldoen aan de NTA8120. Binnen het assetmanagement worden tevens aspecten meegenomen die buiten de norm vallen maar wel degelijk van belang zijn voor toekomstscenario s. Hierbij valt te denken aan innovatie binnen de netten en het faciliteren van de energietransitie. De wijze van beheer is erop gericht het asset management volgens de plan-do-check-act -cyclus (PDCA-cyclus, zie figuur 2) uit te voeren. De cyclus zorgt voor een continue verbetering door het plannen (Plan), implementeren (Do), bewaken (Check) en het treffen van maatregelen (Act). Daar waar de resultaten niet in lijn zijn met de missie, visie en het beleid wordt de afwijking van het gewenste resultaat als input gebruikt voor bijsturing. In de risicomanagementcyclus komt de PDCA-cyclus stapsgewijs terug. De risicomanagementcyclus vormt daarmee de kern van het KMS. Dit wordt in paragraaf 3.3 nader beschreven. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 12 van 60

13 Figuur 2. PDCA-cyclus 3.3 Risicomanagementcyclus Vanuit het oogpunt van risicobeheersing, zijn de processen van het KMS in een risicomanagementcyclus gezet conform de NTA Een schematische weergave van deze cyclus is weergegeven in figuur 3. Deze cyclus geeft een overzicht van de activiteiten die uitgevoerd worden om risico s te beheersen. Er wordt daarbij rekening gehouden met ten minste de volgende typen risico s: - technisch falen van assets; - operationele risico s; - natuurverschijnselen; - routinematige en niet-routinematige activiteiten; - uitrusting en materialen, geleverd door de organisatie of door anderen; - wijzigingen of voorgestelde wijzigingen in organisatie, activiteiten of materialen; - aanpassing van het asset-managementsysteem, met inbegrip van tijdelijke wijzigingen, en hun invloed op werkzaamheden, processen en activiteiten; - eventuele wettelijke verplichtingen met betrekking tot risicobeoordeling en de invoering van de benodigde beheersmaatregelen; - financiële risico s. De identificatie- en beoordelingswijze van risico s wordt beschreven in paragraaf De cyclus geeft inzicht in de onderlinge relaties tussen processen en hoe deze zijn belegd in de organisatie. De risicomanagementcyclus is in het KMS opgenomen als een verbindende overzichtslaag, die procedures met elkaar verbindt en wordt gebruikt bij het uitdragen van het risico gebaseerd netbeheer. Hieronder volgt een beschrijving van de cyclus. De beschrijving start bij het proces realisatie. Per procesgang volgt een toelichting op de inhoud, en hoe het proces zich verhoudt in het geheel. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 13 van 60

14 Figuur 3. Risicomanagementcyclus Risicomanagementcyclus: Realisatie netinfrastructuur Op basis van een marktverkenning, het vervangingsbeleid, aangekondigde reconstructies en aanpassingen van aansluitingen, wordt vanuit het jaarplan de jaarbegroting vastgesteld voor nieuwbouw en aanpassingen van netten en/of aansluitingen in het komende jaar. De realisatie vindt plaats volgens de normen en bedrijfsrichtlijnen en wordt voorbereid door de afdeling Infra, die ook de uitvoering begeleidt. Voor het bewaken van beleidsuitgangspunten is de procedure ingericht voor besluitaanvragen. In deze procedure worden netontwerpen en -plannen ter goedkeuring voorgelegd bij het cluster Asset Management. De afdeling Infra onderhoudt contacten met regionale overheden en ontvangt individuele verzoeken tot nieuwbouw of verzwaring. Beide zijn input voor een tijdige, voor zover noodzakelijke, offertevorming, werkvoorbereiding en realisatie. Belangrijk is het juist en tijdig (administratief) verwerken van het project. Hierbij vindt onder andere de vastlegging plaats van statische assetgegevens in het bedrijfsmiddeleninformatiesysteem (BMIS). Een goede vastlegging van netgegevens is noodzakelijk voor het veilig, betrouwbaar, kosteneffectief en maatschappelijk betrokken uitvoeren van netbeheer. De gegevens worden gebruikt voor bijvoorbeeld het uitvoeren van het onderhoud, het verhelpen van storingen en het opstellen van vervangingsbeleid. Juist vanwege dit belang zijn procedures ingericht die bijdragen aan een goede vastlegging van de gegevens Een juiste en volledige vastlegging is niet alleen van belang voor het effectief uitvoeren van netbeheer. Voor het verzorgen van KLIC meldingen in het kader van de Wet Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION) is deze informatie cruciaal. Derden die graafwerkzaamheden uitvoeren weten zo waar onze kabels en leidingen liggen, waardoor zij zorgvuldiger graven en het aantal graafschades kan verminderen. Om te kunnen voldoen aan een goede gegevensvastlegging is gegevensbeheer bij Cogas ingevoerd. Hierdoor wordt toezicht gehouden op het gebruik van de gegevens en wordt gestreefd naar het behalen, borgen en continu verbeteren van een vastgesteld kwaliteitsniveau. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 14 van 60

15 Voor het gegevensbeheer zijn onder andere de volgende aspecten van belang: a) inzicht hebben in welke gegevens waarmee worden geregistreerd; b) inzicht hebben in de rollen/verantwoordelijkheden van betrokkenen; c) volledigheid; d) juistheid, en; e) tijdigheid van invoering gegevens. In het document BMIS overzicht wordt weergegeven welke gegevens waarmee geregistreerd worden en de onderlinge relaties tussen de applicaties. Tevens worden in dit document de kwaliteitseisen omschreven waaraan de gegevens moeten voldoen. Naast uitleg over hoe de beheersorganisatie voor het BMIS is geregeld wordt in het document BMIS handboek uiteengezet wat gegevensbeheer is. Het invoeren van gegevens moet voldoen aan bepaalde kwaliteitseisen waaronder volledigheid, juistheid en tijdigheid. Met behulp van een dashboard wordt de volledigheid van bepaalde assetgegevens (aanlegjaar, materiaal, diameter) gevolgd. De juistheid van de gegevens wordt bij de invoering in het BMIS geborgd door gebruik te maken van keuzelijsten in combinatie met specifieke randvoorwaarden. Door deze randvoorwaarden op te nemen in een programma wordt het mogelijk om deze controle automatisch te laten verlopen. Steekproefsgewijs worden de ingevoerde gegevens op genoemde onderdelen gecontroleerd. De tijdigheid van invoering is mede bepaald door de WION. Bij de gegevenscontrole wordt hier naar gekeken, maar het ligt in de planning om hier een automatisch proces van te maken. Een continue controle op tijdigheid is namelijk belangrijk voor de gehele projectafhandeling van start project tot de financiële afronding. Iedere maand vindt er rapportage plaats over de gegevenskwaliteit en de Klic afhandeling. Vanuit het oogpunt van efficiëntie is bij Cogas een combipunt ingericht waar werk aan aansluitingen gecombineerd, met Cogas Kabel, Enexis, Vitens en Ziggo, wordt voorbereid. Cogas neemt ook deel aan een samenwerkingsverband van netwerkbedrijven en Regionale Opleidings Centra (ROC s) in Noord-Oost Nederland (NoNed). In dit verband wordt synergie verkregen op het aanbesteden van werken en het opstellen van opleidingsprogramma s. Het proces Realisatie netinfrastructuur resulteert in statische gegevens over de netwerken. Na voltooiing gaat het realisatieproces over in het blootstellingsproces. Risicomanagementcyclus: Blootstellingsproces Vanuit het proces Realisatie netinfrastructuur worden netten en aansluitingen in gebruik en beheer genomen. Tijdens deze beheersperiode wordt de netinfrastructuur blootgesteld aan diverse processen zoals veroudering, grondinvloeden, graafwerkzaamheden, etc. Het (operationele) beheer is gericht op het blijvend veilig en betrouwbaar laten functioneren van de netwerken, in lijn met de bedrijfswaarden en doelstellingen. Het preventieve onderhoud wordt door operationeel beheer voorbereid en voor een belangrijk deel met eigen personeel uitgevoerd binnen de afdeling Infra. Het correctieve onderhoud wordt ook binnen Infra georganiseerd. Hiervoor is een 24-uurs storingsdienst beschikbaar die beschreven is in het paragraaf 3.4. Ten behoeve van het veilig werken aan de netten, en de veiligheid naar de omgeving wordt zowel bij onderhoud als nieuwbouw de normen VIAG 2010 (gas), BEI-BS 2010 (laagspanning) en de NEN 3840 (middenspanning) gehanteerd. De afgelopen periode is de VIAG 2010 en de BEI-BS 2010 kwalitatief sterk verbeterd en herschreven naar een taalniveau dat aansluit bij de meeste gebruikers. In 2014 zullen beide normen worden ingevoerd. Onlosmakelijk verbonden met de VIAG en de BEI-BLS zijn de veiligheidswerkinstructies. Deze hebben dezelfde verbeterslag ondergaan en worden ook in 2014 geïmplementeerd. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 15 van 60

16 Voor midden- en hoogspanning wordt gewerkt volgens de NEN Deze norm sluit niet goed aan bij de werkzaamheden van de netbeheerders. Daarom wordt momenteel gewerkt aan een specifieke norm voor de netbeheerders, de BEI-BHS. De invoering staat medio 2015 gepland. Op basis van deze normen, ervaring, werkzaamheden en het opleidingsniveau worden de aanwijzingen verstrekt aan de eigen medewerkers en derden die werkzaamheden verrichten namens Cogas. Via een webportal hebben zij toegang tot de laatste versies van de relevante documenten. Bij de afdeling Infra worden door de operationele beheerder diverse monitoringsactiviteiten uitgevoerd en periodiek en ad-hoc gegevens geregistreerd over de conditie van de netten. Er wordt gewerkt volgens de vigerende normen en bedrijfsrichtlijnen (zie paragraaf 3.3.1). Uit het operationele beheer komen wijzigingen van de netinfrastructuur en is vastlegging van zowel statische als dynamische data (wederom) van groot belang. De afgelopen jaren is een nieuw onderhoudsmanagementsysteem (OMS) in gebruik genomen, genaamd Ultimo, voor de planning van werkzaamheden en registraties. De registraties maken analyses en een kwalitatieve beoordeling van de netten mogelijk. Het aantal functies van het OMS wordt ondertussen verder uitgebreid waarbij de planning is dat dit 2014 volledig is. Het blootstellingproces resulteert in dynamische data over de netwerkprestaties en vormt daarmee, samen met de statische netwerkdata, input voor het analyseproces. Risicomanagementcyclus: (Risico)analyseproces Voor de beleidsvorming en het opstellen van plannen, worden de statische en dynamische data periodiek geanalyseerd. De (risico)analyse vormt input voor het besluitvormingsproces en is erop gericht voldoende maatregelen te treffen om minimaal de hiervoor genoemde streefwaarden te realiseren (zie paragraaf 4.2) op een veilige, betrouwbare, kosteneffectieve, maatschappelijk betrokken en duurzame wijze. In algemene zin richt de risicoanalyse zich op het benoemen en kwantificeren van de kans op ongewenste gebeurtenissen, de oorzaken en de mogelijke effecten ervan per bedrijfswaarde. Binnen het risicomanagement worden grenzen per bedrijfswaarde gesteld in een risicomatrix. In de matrix staat de ernst van de risico s, gebaseerd op de kans en het effect van een risico. Het product van beide risico-eigenschappen bepaalt de zwaarte en de acceptatiegraad, ofwel de hoogte van het risico. Met het kwantitatief vaststellen van de bedrijfswaarde duurzaam zal in 2014 worden gestart. Risico-identificatie, -analyse en het opstellen van maatregelen, gebeurt volgens de procedure Risicomanagement, zie paragraaf 3.3.2, en het intern gehanteerde handboek Risicomanagement. De risicoanalyses en beheersmaatregelen in het risicoregister zijn hiervan het resultaat. Naast het uitvoeren van de risicoanalyse vindt (kort cyclische) monitoring plaats van de (kritische) prestatie-indicatoren en de gestelde jaarplannen. Deze vorm van monitoren maakt het tijdig ingrijpen in de processen mogelijk om risico s in een vroeg stadium te reduceren. Er vindt periodiek overleg plaats met de uitvoerende afdelingen en eventuele problemen worden behandeld in de materiaalcommissie of dienen als input voor het risicomanagement. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 (openbaar) Pagina 16 van 60

17 Vanuit de tweejaarlijks uitgevoerde marktverkenning, wordt eveneens de procedure doorlopen voor het opstellen van de capaciteitsplanning. De resultaten van de capaciteitsplanning zijn opgenomen in hoofdstuk 6.Tevens wordt jaarlijks een componentenanalyse uitgevoerd waarmee de staat van de componenten van het gas- en elektriciteitsnetwerk geanalyseerd worden. Het doel van de componentenanalyse is het objectief beoordelen van de kwaliteit van het net. Op basis daarvan kan onderbouwd worden beoordeeld of de huidige netten, en het bijbehorende beheer en beleid, voldoen aan de eisen. De resultaten van het risicoanalyseproces vormen input voor het besluitvormingsproces. Risicomanagementcyclus: Besluitvormingsproces De voorstellen voor risico reducerende maatregelen worden binnen het besluitvormingsproces beoordeeld door het cluster Asset Management. Afkeuring leidt tot het mogelijk her uitvoeren van de risicoanalyse. Bij goedkeuring kan beleidsvorming of bijstelling worden geïnitieerd en vormt deze input voor het begrotingsproces. Samen met resultaten uit het capaciteitsplan en de componentenanalyse leidt dit tot jaarplannen en goedgekeurde begrotingen voor nieuwbouw en onderhoud. Deze vormen de kaders voor het proces Realisatie netinfrastructuur en is het begin van de risicomanagementcyclus bereikt, waarna de cyclus opnieuw wordt doorlopen Normen, richtlijnen en voorschriften In de risicomanagementcyclus worden, naast de al genoemde NTA8120, diverse normen, richtlijnen en instructies toegepast. Voor de gasdistributie is de NEN 7244 reeks één van de voornaamste normen. Door toepassing van de NEN 7244-reeks wordt aangesloten bij de Europese serie EN Het merendeel van de bestaande gasinfrastructuur is ontworpen en aangelegd onder de toen geldende KVGN-richtlijnen, de voorganger van de NEN 7244-reeks. Naast het bovengenoemde, wordt voor de aanleg, het onderhoud en het beheer van gasstations de norm NEN 1059 gehanteerd. Voor de aanleg van elektriciteitsnetten zijn vooral de NEN 1041, NEN 1010 en de door Netbeheer Nederland uitgegeven richtlijnen distributienetten van belang. Voor het beheer van de gas- en elektriciteitsnetten wordt voldaan aan de gestelde eisen in de NEN 3840, BEI-BLS 2013 en de VIAG 2013 met de onderliggende veiligheidswerkinstructies. Medio 2014 wordt de BEI-BS 2013 opgevolgd door de BEI-BS 2013 en de VIAG 2010 door de VIAG Behalve de normen worden er bedrijfsspecifieke richtlijnen gehanteerd bij het ontwerp, de aanleg en het beheer van de gas- en elektriciteitsdistributienetten. Deze projectie-, onderhoud-, en tekenrichtlijnen zijn in eigen beheer opgezet en worden minimaal jaarlijks geactualiseerd. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 Pagina 17 van 60

18 3.3.2 Risicomanagement In de risicomanagementcylcus neemt de procedure Risicomanagement een belangrijke plaats in. Het maakt in de cyclus onderdeel uit van het analyseproces. Met behulp van deze procedure worden risico s geïdentificeerd, beoordeeld en indien nodig beheersmaatregelen opgesteld. Het doel hierbij is het nemen van betere beslissingen op een consistente en navolgbare wijze. Binnen het risicomanagement is er veel aandacht voor de optimale koppeling met de bestaande organisatie en organisatiestructuur. Het bestaande beleid bestaat namelijk uit een groot aantal maatregelen om risico s te beheersen. Dit is zichtbaar in de diverse bowties in de vorm van al toegepaste barrières. In de bowties wordt een onderscheid gemaakt tussen risico s en aandachtspunten: - Risico: De kans op een negatieve gebeurtenis in combinatie met de potentiële impact ervan. - Aandachtspunt: Een gebeurtenis, situatie of handelswijze welke mogelijk een verhogende werking heeft op een risico. In de regel zijn aandachtspunten praktischer en specifieker van aard dan risico s, zie figuur 4. Een aandachtspunt is namelijk (veelal) een faalmogelijkheid van een bestaande risicobeheersmaatregel. Figuur 4. Spectrum risicomanagement Cogas Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 Pagina 18 van 60

19 Inventarisatie aandachtspunten De procedure risicomanagement begint met het inventariseren van aandachtspunten. Aandachtspunten kunnen uit allerlei activiteiten voorkomen en overal betrekking op hebben, hiervoor geldt geen beperking. Voorbeelden van bronnen voor het inventariseren van aandachtspunten zijn weergegeven in tabel 1: Tabel 1. Voorbeelden van bronnen voor het inventariseren van aandachtspunten. Na de identificatie van een aandachtspunt wordt beoordeeld of het relevant is. Indien dit niet het geval is, dan wordt het aandachtspunt afgesloten en wordt dit in het risicoregister vermeld in de aandachtspuntenlijst (een verzamelplaats van alle aandachtspunten met de bijbehorende relevante informatie). Indien het aandachtspunt relevant is wordt gekeken of het te relateren is aan een al bestaand risico. Zo ja, dan wordt het aandachtspunt in de relevante bowties in het risicoregister geplaatst en de aandachtspuntenlijst wordt bijgewerkt. Het beoordelen op relevantie en het plaatsen in de bowties gebeurd op basis van de kennis en ervaring van een expertgroep. Een expertgroep bestaat uit werknemers van verschillende uitvoerende afdelingen met ruime praktijkervaring. Indien het aandachtspunt niet gerelateerd kan worden aan een bestaand risico dan wordt een nieuw risico gedefinieerd dat vervolgens wordt beoordeeld zoals hieronder is beschreven. Ten tijde van het invoeren van het huidige risicomanagement zijn de risico s destijds omgezet naar het huidige risicoregister. Zij vormen samen met de nieuw geïdentificeerde risico s en aandachtspunten het huidige risicoregister. Risicobeoordeling Nadat de risico s zijn benoemd, zoals hierboven beschreven, worden ze beoordeeld op de bedrijfswaarden veilig, betrouwbaar, kosteneffectief en maatschappelijk betrokken. Om het risicooordeel te bepalen wordt een actuele risicoanalyse uitgevoerd, waarbij gestreefd wordt naar het beste van twee werelden: een objectieve risicoanalyse gecombineerd met het nemen van beslissingen op basis van ervaring. Dit wordt vormgegeven door conclusies volgend uit (data-)analyses te vergelijken met de praktijkervaring en kennis van een expertgroep. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 Pagina 19 van 60

20 Het beoordelen van de risico s gebeurt op basis van brongegevens, waarbij de volgende voorkeursvolgorde wordt gehanteerd, zie tabel 2: Voorkeursvolgorde brongegevens Voorbeelden 1. (Meet)data Cogas - KB waarden - Belastingstromen - Financiële bestedingen. 2. Registratiegegevens Cogas - Storingsregistratie - Ongevallen en incidentmeldingen - BedrijfsMiddelen InformatieSysteem (BMIS) 3. Registratiegegevens netbeheer extern - Nestorrapportage - Rapportage Veiligheidsindicator - Ongevallen elders - Kenniscentrum Gasnetbeheer 4. Registratiegegevens landelijk / - CBS internationaal - wetenschappelijke studies/rapporten Tabel 2. Voorkeursvolgorde brongegevens risicoanalyse De beperkte beschikbaarheid of (statistische) onbetrouwbaarheid van de data kan ook leiden tot grote onzekerheid in de analyse, waardoor het gebruik van bijvoorbeeld landelijke registratiegegevens toch de meest betrouwbare gegevensbron wordt. Met behulp van de brongegevens wordt de kans en het effect, behorend bij een risico, beoordeeld. Nadat de brongegevens zijn geanalyseerd beoordeeld de relevante expertgroep de data-analyses en/of conclusies. Zij valideren of corrigeren deze of vullen ze aan waar nodig. Indien er voor (specifieke) risico s geen of onvoldoende betrouwbare data voorhanden is wordt de expertgroep om een kwalitatief oordeel gevraagd ter ondersteuning van de objectieve gegevens. De risicoanalyse resulteert op deze manier in een zo betrouwbaar mogelijke inschatting van de kans per jaar dat een gebeurtenis met een omschreven effect optreedt. De risicoanalyse leidt zo tot een risico-oordeel per relevante bedrijfswaarde door de uitkomsten te relateren aan de risicomatrix. De risico s worden, afhankelijk van de kans en het effect, beoordeeld als: - Verwaarloosbaar. Risico behoeft geen additionele beheersmaatregelen; - Laag. Inventariseren van beheersmaatregelen voor verlaging van het risico op lange termijn; - Midden. Inventariseren van beheersmaatregelen voor verlaging van het risico op middellange termijn; - Hoog. Inventariseren van beheersmaatregelen om het risico op korte termijn te reduceren tot minstens een midden of laag risico; - Onacceptabel. Beheersmaatregelen zijn direct noodzakelijk om het risico zo spoedig mogelijk te reduceren. Beheersmaatregelen Indien er sprake is van een verhoogd risico wordt in samenwerking met de Expertgroep een voorstel voor een beheersmaatregel opgesteld. Een beheersmaatregel kan bestaan uit het verbeteren van bestaande beheersmaatregelen (veelal het oplossen van aandachtspunten), het introduceren van nieuwe beheersmaatregelen of een combinatie van beide. Vervolgens beslist het cluster Asset Management-BMIS of het voorstel een definitieve beheersmaatregel wordt. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2013 Pagina 20 van 60

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015

Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015 Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015 Dit is de openbare versie van het KCD 2015 van Cogas Infra en Beheer B.V. Cogas Infra en Beheer B.V. Kwaliteits- en Capaciteitsdocument 2015 Pagina 3 van 61 Voorwoord

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum 18 04 2013 Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Energie Management Actieplan Rijssen, Juli 2013 Auteur: L.J. Hoff Geaccodeerd door: M. Nijkamp Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding Pagina 3 2. Beleid CO₂ reductie Pagina 4 3. Borging CO₂ prestatieladder

Nadere informatie

Liander N.V. Factsheet Kwaliteit 2011 Regionaal Netbeheer Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten. Inleiding

Liander N.V. Factsheet Kwaliteit 2011 Regionaal Netbeheer Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten. Inleiding Factsheet Kwaliteit 211: N.V. Factsheet Kwaliteit 211 Regionaal Netbeheer Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten N.V. De gegevens in de grafieken in dit document zijn gebaseerd op de gegevens die de

Nadere informatie

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK

1. FORMAT PLAN VAN AANPAK INHOUDSOPGAVE 1. FORMAT PLAN VAN AANPAK 1.1. Op weg naar een kwaliteitsmanagementsysteem 1.2. Besluit tot realisatie van een kwaliteitsmanagementsysteem (KMS) 1.3. Vaststellen van meerjarenbeleid en SMART

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Factsheet Kwaliteit 2012

Factsheet Kwaliteit 2012 Factsheet Kwaliteit 212 Regionale Netbeheerders Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten De gegevens in de grafieken in dit document zijn gebaseerd op de gegevens die de regionale netbeheerders aan de

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan

Energiemanagement Actieplan 1 van 8 Energiemanagement Actieplan Datum Rapportnr Opgesteld door Gedistribueerd aan A. van de Wetering & H. Buuts 1x Directie 1x KAM Coördinator 1x Handboek CO₂ Prestatieladder 1 2 van 8 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V.

Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Studiedag VZI Risicomanagement Toepassing van gecertificeerde kwaliteitsmanagementsystemen Kees van Putten, DEKRA Solutions B.V. Een kwaliteitsmanagementsysteem helpt bij de beheersing van risico s Want

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken

VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken VMS veiligheidseisen voor het ZKN-Keurmerk Een vertaling van de NTA8009:2011 naar de situatie van de zelfstandige klinieken Leiderschap 1. De directie heeft vastgelegd en is eindverantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek

Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek Ingevuld door: Naam Instelling: Documentenanalyse Veiligheidsvisitatiebezoek In de documentenanalyse wordt gevraagd om verplichte documentatie en registraties vanuit de NTA 8009:2007 en HKZ certificatieschema

Nadere informatie

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg

Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Opstapcertificatie fase I en II > VV&T Onderdeel Kraamzorg Versie 2012 Inleiding 201 Nederlands Normalisatie Instituut. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs

Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Kwaliteitshandboek v1.0 CO 2 -Prestatieladder Roelofs Datum: Januari 2013 Bezoekadres Dorpsstraat 20 7683 BJ Den Ham Postadres Postbus 12 7683 ZG Den Ham T +31 (0) 546 67 88 88 F +31 (0) 546 67 28 25 E

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland

Energiemanagement actieplan. Baggerbedrijf West Friesland Baggerbedrijf West Friesland Gebruikte handelsnamen: Baggerbedrijf West Friesland Grond & Cultuurtechniek West Friesland Andijk, februari-mei 2014 Auteurs: M. Komen C. Kiewiet Geaccordeerd door: K. Kiewiet

Nadere informatie

Factsheet Kwaliteit 2014

Factsheet Kwaliteit 2014 Factsheet Kwaliteit 214 Regionale netbeheerders Autoriteit Consument & Markt Factsheet Kwaliteit 214 Regionale Netbeheerders Elektriciteitsnetten & Gastransportnetten De gegevens in de grafieken in dit

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV

Energiemanagement actieplan. Van Schoonhoven Infra BV BV Leusden, oktober 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INLEIDING Ons bedrijf heeft een energiemanagement actieplan conform NEN-ISO 50001.

Nadere informatie

Introductie OHSAS 18001

Introductie OHSAS 18001 Introductie OHSAS 18001 OHSAS 18001 -in het kort OHSAS 18001 is een norm voor een managementsysteem die de veiligheid en gezondheid in en rondom de organisatie waarborgt. OHSAS staat voor Occupational

Nadere informatie

Energie Kwailteitsmanagement systeem

Energie Kwailteitsmanagement systeem Energie Kwailteitsmanagement systeem (4.A.2) Colofon: Opgesteld : drs. M.J.C.H. de Ruijter paraaf: Gecontroleerd : W. van Houten paraaf: Vrijgegeven : W. van Houten paraaf: Datum : 1 april 2012 Energie

Nadere informatie

Communicatieplan m.b.t. CO2

Communicatieplan m.b.t. CO2 Communicatieplan m.b.t. CO2 Opgesteld door : H. van Roode en Y. van der Vlies Datum : 20 februari 2014 Goedgekeurd door : H. van Roode Datum: 20 februari 2014 Blad 2 van 11 Inhoudsopgave Inleiding... 3

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013

ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN. 3 oktober 2013 ENERGIEMANAGEMENT ACTIEPLAN code: B1308 3 oktober 2013 datum: 3 oktober 2013 referentie: lak code: B1308 blad: 3/8 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Onderdelen van het energiemanagement actieplan 5 2.1

Nadere informatie

CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan

CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan 2015 CO₂ Prestatieladder - Communicatieplan Goedgekeurd door: H. van Wijk Auteurs: Y. van der Vlies & L. van Wijk Bedrijf: H. van Wijk transport- en Handtekening: aannemersbedrijf & H. van Wijk bestrating

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

CO2 managementplan. Max Bögl

CO2 managementplan. Max Bögl CO2 managementplan Max Bögl Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Energie meetplan... 4 2.1 Planning meetmomenten... 4 2.2 Vergelijking met vergelijkbare organisaties... 5 3 Energiemanagement actieplan... 6 4 Stuurcyclus...

Nadere informatie

3.B.2 Energie Management Actieplan

3.B.2 Energie Management Actieplan Inleiding B.V. is in 2012 gecertificeerd voor niveau 3 van de CO 2 -prestatieladder. Op basis van de uitkomsten uit de interne audits van 2012 en de vragen vanuit de markt, is een vervolgtraject gestart

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens: Naam ALFEN bv Adres Hefbrugweg 28 Plaats 1332AP Almere Tel 036 549 3400 website www.alfen.com KvK nr. 3903 7364 Pagina 1 van 6 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem

Energiemanagementsysteem Energiemanagementsysteem BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien,Manager KAM, Personeel & Organisatie Pagina 1

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen Schulte en Lestraden B.V. de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van

Nadere informatie

Energie Management Programma. InTraffic

Energie Management Programma. InTraffic Energie Management Programma InTraffic Wijzigingsblad Versie Datum Auteur Wijzigingen 0.1 17/2/2012 Marije de Vreeze Opzet structuur 0.2 13/3/2012 Marije de Vreeze Gegevens 0.3 5/4/2012 Dirk Bijkerk Input

Nadere informatie

ORGANISEREN BINNEN FM

ORGANISEREN BINNEN FM Marjon Klootwijk KWALITEITSDOCUMENTEN ORGANISEREN BINNEN FM De hoeveelheid documenten neemt alsmaar toe en het overzicht in het aantal en soorten documenten verdwijnt geleidelijk. De relaties of de interdependentie

Nadere informatie

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064

HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 HANDBOEK ENERGIE- EN CO 2 - MANAGEMENTSYSTEEM EN16001 ISO 14064 VAN AANNEMINGSBEDRIJF GEBR. DE KONING B.V. Naam Functie Datum Paraaf Opstelling: A.P. Kleiberg KAM-coördinator 12-03-2010 Autorisatie: M.

Nadere informatie

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM

Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM Pagina 1 van 6 Leidraad PLAN VAN AANPAK OP WEG NAAR EEN CERTIFICEERBAAR KWALITEITSMANAGEMENTSYSTEEM In het onderstaande is een leidraad opgenomen voor een Plan van aanpak certificeerbaar kwaliteitsmanagementsysteem.

Nadere informatie

Generieke systeemeisen

Generieke systeemeisen Bijlage Generieke Systeem in kader van LAT-RB, versie 27 maart 2012 Generieke systeem NTA 8620 BRZO (VBS elementen) Arbowet Bevb / NTA 8000 OHSAS 18001 ISO 14001 Compliance competence checklist 1. Algemene

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens

Energiemanagement actieplan. Koninklijke Bammens Maarssen, 16 februari 2015 Auteur(s): Niels Helmond Geaccordeerd door: Simon Kragtwijk Directievertegenwoordiger Milieu / Manager Productontwikkeling C O L O F O N Het format voor dit document is opgesteld

Nadere informatie

energiemanagement & kwaliteitsmanagement

energiemanagement & kwaliteitsmanagement Energiemanagement Programma & managementsysteem Het beschrijven van het energiemanagement en kwaliteitsmanagementplan (zoals vermeld in de norm, voor ons managementsysteem). 1 Inleiding Maatschappelijk

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben

Wij brengen energie. Waar mensen licht en warmte nodig hebben Wij brengen energie Waar mensen licht en warmte nodig hebben Energie in goede banen De beschikbaarheid van energie bepaalt in grote mate hoe we leven: hoe we wonen, werken, produceren en ons verplaatsen.

Nadere informatie

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen

Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Handleiding Kwaliteitszorg Medische Vervolgopleidingen Martini Ziekenhuis Groningen/Van Swieten Instituut Ziekenhuisgroep Twente locatie Almelo en Hengelo/ZGT Academie 2013 1 Inleiding Ter bewaking van

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Tijssens Electrotechniek B.V. De Boelakkers 25 5591 RA Heeze Energie Management Actieplan 2015 Status: definitief versie 1.0 Datum: november 2015 Datum gewijzigd: n.v.t. Auteur: U.Dorstijn Pagina 1 Inhoud

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2

Inhoudsopgave. Energiemanagement programma I GMB 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Duurzaamheid beleid... 4 3 PLAN: Energieverbruik en reductiekansen... 6 3.1 Energieverbruik door GMB (scope 1 en 2)... 6 3.2 Energieverbruik in de keten (scope 3)... 7

Nadere informatie

Energie actie- en meetplan 2015

Energie actie- en meetplan 2015 Energie actie- en meetplan 2015 3.B.2 Opgesteld door: Energie actie- en meetplan 2014-2020 Cheryl de Vette Van Beek Infra Groep B.V. CO2 Prestatieladder, versie 2.2 Geaccordeerd door: Peter van Beek Directeur

Nadere informatie

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening:

Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder. Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Ter certificering van de CO 2 -Prestatieladder Status: Definitief versie 1.5 Datum opgesteld: 23 februari 2016 Auteur: M. Hoefsloot Handtekening: Inhoudsopgave: 1 Introductie... 3 1.1 Doel CO 2 -prestatieladder...

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO)

Procedure 07 CO 2 -prestatieladder. 24 februari 2013 (FKO) Procedure 07 CO 2 -prestatieladder 24 februari 2013 (FKO) Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Stuurcyclus Energiemanagement 4 2. Methodiek voor de emissie inventaris 6 Procedure 07 CO 2-prestatieladder 2 Inleiding

Nadere informatie

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014

ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN 2014 ENERGIE MANAGEMENT ACTIEPLAN DRAAGT EEN STEENTJE BIJ CO 2 -PRESTATIELADDER Index Datum Redactie Goedgekeurd door 28-01- B. de Klerk A.W. Bontrup 28-01- Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beleid... 3 3. Borging...

Nadere informatie

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012

Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek. Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Actieplan naar aanleiding van BDO-onderzoek Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. Woensdag 13 juni 2012 Inhoudsopgave - Actieplan GVB Raad van Commissarissen GVB Holding N.V. n.a.v. BDO-rapportage 13

Nadere informatie

Gasveiligheid, wat gaat het kosten?

Gasveiligheid, wat gaat het kosten? Gasveiligheid, wat gaat het kosten? 22 mei 2014 Marco Poorts AsM Strategie Ontwikkeling Enexis 2 Gas(on)veiligheid Gasveiligheid is een belangrijk strategisch thema Missie: Veilige, betrouwbare en betaalbare

Nadere informatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie

Rutges vernieuwt onderhoud en renovatie 130508 Nummer OHSAS-K83614/01 Vervangt - Uitgegeven 2014-07-01 Eerste uitgave 2014-07-01 Geldig tot 2017-07-01 Arbomanagementsysteemcertificaat BS OHSAS 18001 Kiwa heeft vastgesteld dat het door Rutges

Nadere informatie

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP

ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP ENERGIEMANAGEMENTPROGRAMMA VDM-GROEP F.G. van Dijk (Directie) C.S. Hogenes (Directie & lid MVO groep) Opdrachtgever : Van Dijk Maasland Groep Project : CO 2 Prestatieladder Datum : Maart 2011 Auteur :

Nadere informatie

Business Risk Management? Dan eerst data op orde!

Business Risk Management? Dan eerst data op orde! Business risk management? Dan eerst data op orde! Kwaliteit, leveringsbetrouwbaarheid, klantgerichtheid, kostenbewustzijn en imago zijn kernwaarden in de bedrijfsvoering die door nutsbedrijven hartelijk

Nadere informatie

Energiemanagement actieplan

Energiemanagement actieplan Energiemanagement actieplan Vandervalk+degroot-groep Waalwijk, 15 oktober 2013 Auteur(s): Arend-Jan Costermans Ed den Breejen Antoine Steentjes Joni Ann Hardenberg Geaccordeerd door: Leo van der Valk Algemeen

Nadere informatie

Energie Management ACTIE Plan

Energie Management ACTIE Plan 1. Inleiding Het Energie Management ACTIE Plan (EMAP) geeft weer hoe binnen A-GARDEN.V. de zogenaamde stuurcyclus (Plan-Do-Check-Act) wordt ingevuld om de prestaties en doelstellingen van het energiemanagement

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405

Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Functieprofiel: Ondersteuner ICT Functiecode: 0405 Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt

Nadere informatie

Doel. Context VSNU UFO/INDELINGSINSTRUMENT FUNCTIEFAMILIE ICT FUNCTIONEEL (INFORMATIE) BEHEERDER VERSIE 1 MEI 2012

Doel. Context VSNU UFO/INDELINGSINSTRUMENT FUNCTIEFAMILIE ICT FUNCTIONEEL (INFORMATIE) BEHEERDER VERSIE 1 MEI 2012 Functioneel (informatie) beheerder Doel Zorgdragen voor het inrichten, aanpassen, vernieuwen en onderhouden van de informatievoorziening (processen, procedures en/of systemen), passend binnen het informatiebeleid

Nadere informatie

Handboek Energiemanagementsysteem

Handboek Energiemanagementsysteem Croon Elektrotechniek B.V. Facilitaire Diensten Hoofdkantoor Rotterdam Schiemond 20-22 3024 EE Rotterdam Postbus 6073 3002 AB Rotterdam Telefoon +31 10-448 33 44 www.croon.nl Handboek Energiemanagementsysteem

Nadere informatie

Handboek EnergieManagementSysteem

Handboek EnergieManagementSysteem Legal Entity Department Handboek EnergieManagementSysteem Bedrijfsgegevens : Naam International Paint (Nederland) bv Adres Kleidijk 88 Plaats 3160 AB Rhoon Tel 010-5033566 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiesysteem 2014-1 ste half jaar 2015 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Management review - invalshoek A: Inzicht 4 2.1. Footprint berekening 4

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT. Wat voegt risicomanagement toe?

RISICOMANAGEMENT. Wat voegt risicomanagement toe? RISICOMANAGEMENT Risicomanagement ondersteunt op een gestructureerde manier het behalen van doelstellingen en het opleveren van projectresultaten. Dit kan door risico s expliciet te maken, beheersmaatregelen

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014

Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Partner for progress Kwaliteitskader Complementaire Zorg Utrecht, 19 juni 2014 Even voorstellen - Drs. Petra van Mastrigt - Ing. Gerard Crone - Drs. Willy Limpens Kiwa Nederland B.V. Visie Kiwa B.V.: Kiwa

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem

Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Evaluatie en verbetering kwaliteitsysteem Versie : 00-00-00 Vervangt versie : 00-00-00 Geldig m.i.v. : Opsteller : ------------------- Pag. 1 van 5 Goedkeuringen : Datum: Paraaf: teamleider OK/CSA : DSMH

Nadere informatie

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd

Administrateur. Context. Doel. Rapporteert aan/ontvangt hiërarchische richtlijnen van: Directeur dienst Afdelingshoofd Administrateur Doel Realiseren van beheersmatige, adviserende en managementondersteunende administratieve werkzaamheden ten behoeve van de instelling, dan wel onderdelen daarvan, binnen vastgestelde procedures

Nadere informatie

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025)

Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) Gelijkwaardigheid van niet-geaccrediteerde laboratoria (conform NEN-EN ISO/IEC 17025) NEa, 20-07-2012, versie 1.0 INTRODUCTIE In artikel 34 van de Monitoring en Rapportage Verordening (MRV) is beschreven

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Aantoonbaar leiderschap door opdrachtgevers

Aantoonbaar leiderschap door opdrachtgevers V C O GM HECKLIST PDRACHTGEVERS V C O GM HECKLIST PDRACHTGEVERS Stichting Samenwerken Voor Veiligheid (SSVV) Postbus 443 2260 AK Leidschendam +31 (0) 70-337 87 55 info@ssvv.nl www.vca.nl veiligheid gezondheid

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Technisch projectmedewerker

Technisch projectmedewerker Technisch projectmedewerker Doel Bijdragen aan de uitvoering van projecten vanuit de eigen discipline, uitgaande van een projectplan en onder verantwoordelijkheid van een Projectmanager/ -leider, zodanig

Nadere informatie

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f.

4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4.A.2 en 3.B.2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma Prop Beplantingswerken v.o.f. 4 A 2 en 3 B 2 Kwaliteitsmanagement plan en Energiemanagement programma v_1, 1/7 Inhoud Inhoud... 2

Nadere informatie

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave

Planning & Control. Inleiding. Inhoudsopgave Planning & Control Inleiding Planning & Control is de Engelse benaming voor coördinatie en afstemming. Het is gericht op interne plannings- en besturingsactiviteiten. Een heldere Planning & Control functie

Nadere informatie

Ondersteuner ICT. Context. Doel

Ondersteuner ICT. Context. Doel Ondersteuner ICT Doel Registreren en (laten) oplossen van vragen en storingen van ICT-gebruikers binnen de richtlijnen van de afdeling, teneinde bij te dragen aan efficiënt en effectief functionerende

Nadere informatie

Beschrijving Energie Management Systeem

Beschrijving Energie Management Systeem Beschrijving Energie Management Systeem 11 maart 2014 Dit document beschrijft het Energie Management Systeem en het reductieplan voor realisatie van de energiereductie doelstellingen van Bepacom B.V. StenVi

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

(Energie) management-actieplan

(Energie) management-actieplan (Energie) management-actieplan Eis 3.B.2 Barendrecht, Oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk Inhoud 1. Inleiding 3

Nadere informatie

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.enduris.

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.enduris. Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting www.enduris.nl Wanneer wordt u aangemerkt als grootverbruiker? U valt

Nadere informatie

KWALITEITS- EN CAPACITEITSDOCUMENT. Elektriciteit 2014-2023

KWALITEITS- EN CAPACITEITSDOCUMENT. Elektriciteit 2014-2023 KWALITEITS- EN CAPACITEITSDOCUMENT Elektriciteit 2014-2023 Voorwoord Enexis in de maatschappij Enexis heeft als netbeheerder van gas- en elektriciteitsnetten een belangrijke maatschappelijke rol. Het elektriciteits-

Nadere informatie

Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs.

Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs. Kwaliteitskeurmerk voor het Speciaal Onderwijs. Inhoud presentatie De Kwaliteitsnorm Speciaal Onderwijs Implementatie norm en ISO-certificering bij de Ambelt Meerwaarde voor de Ambelt Rol van de externe

Nadere informatie

Kwaliteits- en capaciteitsdocument Elektriciteit 2011

Kwaliteits- en capaciteitsdocument Elektriciteit 2011 1 december 2011 Definitief N1101188 Openbaar Voorwoord Voor u ligt het door Westland Infra Netbeheer B.V. opgestelde Kwaliteits- en Capaciteitsdocument Elektriciteit 2011. In dit document worden de maatregelen

Nadere informatie

Wel of niet certificatie? K. de Jongh

Wel of niet certificatie? K. de Jongh K. de Jongh Tijdsduur: 30 minuten Certificatie; ondermeer status 2015 versies De nieuwe norm; HLS en 2015 versies Voorbeelden uit de praktijk HLS en 2015 versies in de praktijk Conclusies? 9-3-2015 2 Certificatie:

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer

Auditstatuut. Systeemtoezicht Wegvervoer Auditstatuut Systeemtoezicht Wegvervoer Datum: 17 januari 2013 Status: vastgesteld versie 1.0 Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Voorwoord 3 2 Audits 4 2.1 Systeemcriteria 4 3 Traject audit 5 3.1 Self-assessment

Nadere informatie

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid

Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid Gebroeders van der Poel B.V. CO₂ - Reductiebeleid 1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Het CO2 reductie beleid van ons bedrijf... 3 2.1 ENERGIESTROMEN... 3 2.2 DOELSTELLINGEN SCOPE 1 EN 2... 3 2.3 MAATREGELEN OM

Nadere informatie