oktober september 2008 prof dr Joris Penders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "oktober 2014 30 september 2008 prof dr Joris Penders"

Transcriptie

1 Urinescreening: overzicht van opties voor modernisering oktober september 2008 prof dr Joris Penders

2 Egypte Historiek van urine analyse Doctriene 4 vochten 17 de eeuw: geen verandering 19 de eeuw! Uroscopy: vanaf de Middeleeuwen Like blood, like urine 1850: start wetenschappelijke benadering 2

3 Urine: een prachtig staal Beschikbaar in grote hoeveelheid Meestal zonder pijn of bijzondere technieken te bekomen Re-sampling is aanvaardbaar En toch: ook nadelen

4 Nadelen van het medium urine Wanneer? -willekeurig ( random ) -first morning -second morning -timed collection (vb 12h, 24h) -timed overnight collection Hoe? Goede patiëntvoorbereiding vereist!! -midstream -timed collection 4

5

6 6

7 Opbouw Automatisatie van het urinesediment Toepassingen van deze automatisatie in de praktijk met focus op: -sediment -urinecultuur Verdere mogelijkheden -body fluids -extra informatie uit flow -combinatie van technieken 7

8 Urinescreening: automatisatie van het urinesediment 30 september 2008

9 Microscopie

10 Grote inter-individuele variatie (tot 100%!) arbeidsintensief Microscopie - nadelen Voorbehandeling: -centrifugeren? -tellen op natieve urine? -kleuringen uitvoeren? Referentie technieken niet gemakkelijk en vereisen: -kleuren van urine(sediment) -fase-contrast microscopie -veel ervaring van de operator

11 Automatische microscopie iq200 (Iris) SediMAX (Menarini) Cobas6500 (Roche)

12 Iris iq200

13 Native (onbehandelde) urine (3 ml; 1 ml opgezogen; 2 µl voor analyse) Planar flow cell (lamination) in het objectief van een microscoop (~axiale hydrodynamische focusing bij flow cytometers) Stroboscopic belichting (blur-free beelden) CCD-camera: 500 frames Iris iq200 APR (automated particle recognition)-based neural network Review door labtechnoloog van alle abnormale resultaten

14

15

16 SediMAX (Urised) Cobas 6500

17 SediMAX Test volume urine: 2 ml Specifiek ontworpen wegwerpbare cuvetten: 200µL Centrifugatie op 260g (10 s) Camera: 15 images (bright-field microscopy) at 400x (~HPF) 2,4 µl urine geanalyseerd Pipet wash APR (automated particle recognition) Reagentia: * cuvetten * gedistilleerd water

18 SediMax screen shots

19 SediMax screen shots

20 SediMax screen shots

21 Classes of particles iq200 SediMax -Cobas UF RBC WBC White blood cell clumps (WBCC) SQEP Non-squamous EC (NSE) HYAL Non-hyaline casts (UNCC) Bacteria (BACT) Crystals (UNCX) Yeast (BYST) Sperm (SPRM) Mucus (MUCS) Artifacts (ART) = unclass. part. RBC WBC EPI NEC HYA Pathol. Casts (PAT) BAC CRY (CaOxm;CaOxd;TRI;URI) YEA SPRM MUC RBC (micro, lysed + more) WBC (+ more) EC SRC CAST Path Cast Bact H-Bact X Tal YLC Sperm Others Conductivity

22 Iris iq200 & SediMAX & Cobas6500 Voordelen: * microscopische beelden * morfologie kan door de operator worden beoordeeld (?) * fysisch en softwarematig gekoppeld aan teststrip reader Nadelen: * vaak interventie vereist voor interpretatie * geen expert system beschikbaar Cobas 6500 is met expert systeem beschikbaar (self-learning maar niet door de gebruiker)

23 UF-1000i & UF-500

24 laser Klassering obv UF100 Argon laser (λ=488nm) Kortere levensduur; duur Flow (kleuren en FSC) en impedantie UF1000i Semiconductor laser (λ=635nm) Flow (kleur, FSC, SSC) en impedantie 1 telkanaal 2 telkanalen: bacteriën en sediment DNA kleuring: phenanthridine Membraan kleuring: carbocyanine DNA kleuring: polymethine

25 UFC: Measurement principle & flow

26

27

28

29

30 Samenvatting technische kenmerken automaten 30

31 Automaten mbt automatiseren van het urinesediment 31

32 iq200 en UF vs microscpie Conclusie: UF vs iq200 Minder goed voor cilinders Cave voor RBC en WBC Vb: ghost cells, Cave voor gisten Bacteriën? Cave: software versie! Belang van kristallen?? 32

33 Samenvatting eigenschappen automaten 33

34 34

35 Automaten mbt voorspellen urinecultuur 35

36 Voorspellen positieve kweken Opzet: automaten gebruiken om pro-actief negatieve kweken niet in te zetten -tijdbesparend -kostenbesparend (reagentia; vnl operator-tijd) Studies bestaan voor verschillende van de automaten: -SediMAX (Falbo, JCM 2012) -iq200 (Stürenborg, J Clin Microbiol. 2014) (Shah, Pediatr Infect Dis J. 2014) -UF (De Rosa, CCA, 2010) (Broeren, J Clin Microbiol, 2011) 36

37 UF en kweken: positieve studie Belangrijkste conclusies bij 10 4 CFU/mL als significante cutoff: Cut-off: 170 BACT 10 6 /L 150 WBCs 10 6 /L sensitivity: 98,8% specificity: 76,5% NPV of 99.5% 4 false negative results (1.2%) avoiding the culture of 57.1% of samples. 37 De Rosa, CCA, 2010

38 UF en kweken: negatieve studie Conclusies: Combinatie WBC met bact: geen additionele waarde Voor 3 gouden standaarden en sensitiviteit van 95% Cut-off specificiteit Reductie kweken Vals negatief nulgroei 26 bact/μl 43% 20% 14% <10 4 CFU/mL 39 bact/μl 52% 28% <10 5 CFU/mL 230 bact/μl 80% 52% 0,3% UF niet bruikbaar wegens nulgroei als gouden standaard 38 Broeren, J Clin Microbiol, 2011

39 Combineren automatische urine-analyse met test strip 39

40 Automatische microscopie SediMAX Roche iq200 Shayanfar, CCLM,

41 One (?) step beyond urinalysis 41

42

43 Andere toepassingen body fluids (CSV, CAPD) iq200, UF Gingivitis UF Effectiviteit antibiotica therapie UF UWI: combinatie MALDI-TOF en UF1000 UWI: voorspellen kweekresultaten? Ketoacidose Urisys 2400 (test strips) 43

44 Automaten en analyse van CSV

45 Mode body fluids Geen publicaties SediMAX (-Cobas 6500) iq200 Automatische microscopie en CSV v The lower limits of detection (CV 20%) - RBC: 30 /μl (urine: 25/μL) - nucleated: /μl (urine 18/μL) te hoog voor CSV v Voor hogere waardes: goede correlaties en CV v 2 metingen vereist: met en zonder lyse RBC 45

46 UF en CSV UF100 was minder geschikt vanwege pitfall: lymfocyten niet/minder gedetecteerd!! Werden deels als other cells geklasseerd. bact channel 46

47 UF en CSV Vergelijking UF100 vs UF1000i: lymfocyten gedetecteerd Geen storing in bact channel in hemorrhagische stalen/ventriculaire drainage stalen Geen background in steriele stalen Zelfs correcte detectie van gisten Nanos, CCA,

48 UF1000i en CSV Studie Buoro et al (Biochimica Clinica 2014) Gouden standaard: kweek en microscopie DC (diagnostic combinations) DC1: glucose, eiwit, microscopie DC2: UF (WBC en bact) DC3: glucose, eiwit, UF (WBC en bact) DC4: DC3 + evaluatie neutrofilie (aanwezig/afwezig) Resultaat: -WBC cut-off van 5/μL -bact UF cut-off van 20 bact/μl - DC4 DC1 DC2 DC3 DC4 Bact UF AUC (ROC) 0,98 0,99 0,99 1,00 1,00 Opmerkingen: slechts 4/46 culturen positief! 48

49 Geen publicaties voor SediMAX (-Cobas 6500) Voor iq200 en UF: iq200 Samengevat: automaten en CSV UF1000i 1,25 ml per bepaling 800 μl per bepaling Tot 500 μl vereist voor lyse --- Cave cell clumping checks LLQ te hoog voor CSV Erg tijdsbesparend manuele Geen differentiatie van de WBC LLQ geschikt voor CSV Erg tijdsbesparend Geen differentiatie van de WBC 49

50 UF1000i Body Mode en CAPD Fleming et al (CCLM 2014): enige/eerste studie UF1000i in body fluid mode Conclusies: v Goede lineariteit v Goede precisie (LLoQ): CV 20% WBC/L RBC/L v within- en between-run imprecisie <8.0% (WBC en RBC counts; lage en hoge UF II CONTROL Opmerkingen: opgelet voor sommige stalen 50

51 UF en gingivitis: speekselanalyse

52 UF en gingivitis: UF100 Aps, CCA,

53 UF en gingivitis: UF1000i WBC speeksel gingivitis WBC speeksel gingivitis + plaque score Coopman, CCA,

54 UF en gingivitis ROC analysis of salivary WBC gingivitis score of 3 versus 0. AUC = 0.82 sensitivity: 76% specificity: 78% at a cut-off level of 10 3 WBC/μl saliva. 54

55 UF en gingivitis Beschikbare referentiewaardes op basis van UF100 en UF1000i data Voor normale scores (geen gingivitis) Coopman, CCA, 2014 Aps, CCA,

56 UF en gingivitis Hoe kwalitatief zijn de resultaten op speeksel? 56

57 UF en gingivitis Gebruik van de urine flowcytometer voor meten van speeksel: Reproduceerbare metingen voor RBC, WBC, eptiheelcellen Bruikbaar bij gingivitis Niet ter vervanging voor beoordelen caries risico of caries evaluatie Wat bij tonsillitis en periodontitis? 57

58 Combinatie UF en Maldi-TOF

59 UWI: MALDI en UF1000 Opzet: strategie voor snelle screening en identificatie van uropathogenen: UF1000i voor identificatie UWI MALDI-TOF voor identificatie rechtstreeks op het staal Maldi: normaal op kweek uitgevoerd. Op enkele uren resultaat tot op genus of species niveau. Wang, J Microbiol Met,

60 UWI: MALDI en UF

61 UWI: MALDI en UF1000 Belangrijkste conclusies: 64% negatief op UF1000i rapport naar clinici Rechtstreekse Maldi kan voor stalen met >1,2x10 5 tot >3,0x10 4 CFU/mL Klassiek: positief staal >10 5 CFU/mL Interferentie op MALDI bij hoge WBC Problemen bij infectie met 2 kiemen Correcte identificatie voor 95% van de stalen Database mogelijk met patronen van antibiotica resistentie van de kiemen 61

62 Urine Flowcytometry en voorspellen effect antibiotica

63 UF en antibiotica therapie Studie uitgevoerd op UF100 (!) Beschrijving: -ambulante patiënten UWI -R/ antibiotica Vraagstelling: voorspellen effectiviteit therapie op basis van urine flow cytometrie vergelijking 0h en 24h 63

64 Gessoni, CCA, 2010 UTI: dd responsive vs nonresponsive op antibiotica

65 UTI: dd responsive vs nonresponsive op antibiotica BCC: bacteria cell count

66 Belang van deze bevinding? Snel(ler) beoordelen van effectiviteit anitbiotica in UWI: Ambulante patiënten Gehospitaliseerde patiënten vb para-/tetraplegie For SCI patients hospitalised in our acute rehabilitation centre, despite different catheterisation techniques in paraplegic and tetraplegic patients, we conclude that: (1) the number of episodes of clinical significant nosocomial urinary infections is not different; (2) the mean species turnover is the same; (3) because of the species turnover, the value of regular urine cultures for documented treatment of clinical relevant urinary infections seems to be limited. So urine culture could be performed less frequent or only when therapy becomes mandatory and (4) no oral antibiotic has superior activity. Cefuroxime and fluoroquinolones are acceptable first choices. Adjusting therapy to the resulting antibiotic sensitivity screening is obviously necessary. Penders, Spinal Cord,

67 Urine Flowcytometry en voorspellen urinecultuur

68 68

69 UF(500) en urinecultuur N=344, WBC>25/μL Doel: 1/ klinisch significante UWI voorspellen 2/ checken mogelijkheden nieuwe parameters (B_FSC, B_FLH, vorm grafiek) Indeling kweken: Schiemsky, CCA, submitted 69

70 UF en voorspellen klinisch relevante kweken AUC: WBC*bact: 0,756 cut-off for BACT*WBC: 515 particles/μl Conclusions: exclude an extra 9.3% urine samples from being cultured 7 out of 32 samples that would be excluded were scored possibly clinically relevant. None showed a growth of more than 10^5 bacteria/ml. Acceptable since the setting is to screen urine samples in patients without clinically overt symptoms. Including WBC counts in our algorithm since: -chance for sterile pyuria involving chlamydia or tuberculosis. -poor pre-analytical sample considerations presence of high numbers of 70 contaminating bacteria in the absence of white blood cells.

71 UF en toepassing B_FSC 71

72 UF en toepassing B_FSC De Rosa, CCA,

73 UF500i en kweek XX : interruption of the graph due to limited bacterial count. 0 : graph is situated to the left, does not come across the first dotted line and showed a distribution width comparable to the example given. 1 : distribution width comparable to the example given and the graph was mainly situated before the first dotted line. 2 : irregularities as shown or when the distribution was skewed. 3 : Other graphs Schiemsky, CCA, submitted 73

74 74

75 UF B_FSC en typering bacteriën B_FLH: geen toegevoegde waarde B_FSC: voor onderscheid gram+ vs gram- Sensitiviteit Specificiteit Cut-off (ch) Schiemsky, subm 53% 86% 34 De Rosa, CCA % 89% 30 75

76 Hematurie: oorsprong toewijzen

77 Oorsprong hematurie beoordelen UF1000i: significante hematuria: 25 RBC/µL Belang van differentiatie: nefrologie vs urologie Conventionele microscopy: eg * RBC-cilinders * acanthocyten Meer objectief: * flow: Kitasato criteria * specifieke eiwitten

78 (microcytic) DYSMORPHIC= 70% of non-lysed RBC <81ch NORMOCYTIC= 70% of non-lysed RBC >99ch and 60% within 50 ch NON-CLASSIFIED= the rest No Flag

79 Kitasato criteria (UFC) Glomerular (G) vs non-glomerular (NG) hematuria: differentiation with UF 100 flowcytometer: G: * 80% RBC with FSC 126 * <80% RBC with FSC 84 NG: * 80% RBC with FSC 84 * <80% RBC with FSC 126 NG: * 80% RBC with FSC 126 * 80% RBC with FSC 84 Mixed: * <80% RBC with FSC 126 * <80% RBC with FSC 84

80 Voorbeeld: patiënt 1 (66 RBC/µL)

81 Voorbeeld: patiënt 1 (66 RBC/µL)

82 Voorbeeld: patiënt 2 (576 RBC/µL)

83 Voorbeeld: patiënt 2

84 Pre-analytische fase

85 Pre-analytical influences Buizentransport Preservatie (transport, koelkast, ) Vacuum tubes (container system) met/zonder preservatieven

86 Geteste urinetubes: Preservative tubes Conclusie: v Transport op +20 C: geen probleem. Grotere vertragingen dienen gepland afhankelijk van het analyt. v Er is niet 1 enkele tube geschikt voor flowcytometrie en teststrip Kouri et al, CCLM, 2008

87 Pre-analyse en vacuum tubes Studie obv UF100 2 fabrikanten van vacuumtubes RBC worden met 9/μL overschat (overall bias) 69% ipv 41% boven de cut-off van 11 RBC/μL Caleffi, CCLM,

88 Kwantitatieve test strip reading Urine ketone measurement

89 Wallace. Q J Med 2004;97: Etiologie Diabetische Keto- Acidose

90 Achtergrond qualitatieve urine test strips Dipsticks = nitroprusside reactie: AcAc, (aceton), 3HB Ratio 3HB/AcAc: from 1:1 5:1 Onder behandeling: 3HB Evolutie conc urine is slower AcAc Mogelijkheid: serum-3hb: expensive (urine strip: 0.35 ; serum 3HB=x15) Onze studie 3HB kan wel gemeten worden Diabetes en ketonen Er is een lage renal threshold Renal threshold for AcAc (µmol/l) 38±7 Renal threshold for 3HB (µmol/l) 180±70 Conc serum << conc urine Urine: geeft een idee over een grotere time frame serum: snap shot

91 Diabetes and ketones 3HB: measurement principle Sample + 3HB-dehydrogenase + NAD + glycine-naoh buffer 20 min incubation

92 Ketonen in urine 4,5 Ketone reflectance field (Urisys 2400; mmol/l) 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0-0,5-1,0 0,0 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 4,0 Acetoacetate (Hitachi; mmol/l) Acetoacetate Ketone reflectance field (Urisys 2400; mmoll) 3-Hydroxybutyric acid Hydroxybutyrate (Hitachi; mmol/l)

93 60,00 Patient SA Concentration [mmol/l]. 50,00 40,00 30,00 20,00 10,00 0, Hours after start insulin pump

94 POCT market en ketonen Dooley, Point of Care 2009

95 De plaats van specifieke eiwitten

96 Site-selective biomarkers Proximal tubule Kidney injury molecule 1 Bonventre et al., Nature Biotechnology 2010

97 Gebruik van bijzondere eiwitten

98 Gebruik van bijzondere eiwitten Kouri et al, Scand J Clin Lab Invest 2000

99 Combineren van de verschillende technieken Flow cytometry, test strip analyse, specifieke eiwitten

100 Glomerular vs non-glomerular bij hematurie Deze combinatie is beter dan het gebruik van cilinders bij UF. Alfa2-macroglobuline kan hiervoor gebruikt worden maar is vaak geen routineparameter. Deze combinatie is een alternatief. Penders et al, CCLM 2007

101 Lokaliseren van UWI (1) 1= A1M/log(WBC) 2= A1M 3= WBC (UF) 4= Pathological casts (UF) 5= Hyaline casts (UF) 6= Small round cells (UF)

102 Lokaliseren van UWI (2) A1M A1M/log(WBC) / log(wbc) lower UTI* upper UTI acute prostatitis

103 Test strips en albumine De detectielimiet naar beneden halen

104 Albuminurie Belangrijk als onafhankelijke risicofactor bij: Diabetes Hypertensie Pre-eclampsie vmeta-analyse toont onvoldoende evidentie voor ACR of PCR om adverse outcome te voorspellen vvergelijking manuele vs automatisch aflezing van strips vs reguliere chemie toont gemengde resultaten: -geen voordeel voor automatische aflezing. -wel voordeel voor automatische aflezing. 104

105 Methodes: Urisys 1100 met Chemstrip 10A Multistix 10SG De Silva vindt geen verbeterd effect met automatiseren van de aflezing van test strips. Quid interoperator-variabiliteit?? De Silva, JOGC,

106 EQC op urine test strips Target: 30 mmol/l!! (540 mg/dl) Personal communication: F. MacKenzie (NEQAS -Deputy Director 106 and Consultant Clinical Scientist)

107 Waugh, BJOG,

108 Urisys 2400 Measurement principles: Flow cell: specific gravity urine clarity Urine colour: compensation pad Reflectance

109 Reflectantie -principe

110 Erythrocyten (y)= log(rbc); Spearman r=-0.680; P<0.001 LOD: 8/µL (CV=1.2%)

111 Leukocyten (y)= log(wbc); Spearman r=-0.688; P<0.001 LOD: 19/µL (CV=1.2%)

112 Protein (albumin) (y)= log(albumin); Spearman r=-0.825; P<0.001 LOD: 25mg/L (CV=2.2%)

113 ROC curve microalbuminuria Proteïnen Urisys Cut-off: 30 mg/l Sens: 86% Spec: 84% Sensitivity Specificity

Functie van de nieren en wat kan fout gaan

Functie van de nieren en wat kan fout gaan Functie van de nieren en wat kan fout gaan Dr Lucien Hoekx Kliniekhoofd oncologische urologie Universitair Ziekenhuis Antwerpen 1 staalname MIDSTREAM urine Renogram 1. reinigen met chloramine 2. steriel

Nadere informatie

Gebruik van de albumine/creatinine ratio: een meerwaarde? Joris Penders Klinische Biologie Ziekenhuis Oost-Limburg

Gebruik van de albumine/creatinine ratio: een meerwaarde? Joris Penders Klinische Biologie Ziekenhuis Oost-Limburg Gebruik van de albumine/creatinine ratio: een meerwaarde? Joris Penders Klinische Biologie Ziekenhuis Oost-Limburg Focus Voornamelijk op de test strip en de meting van albumine. ACR en PCR worden uiteraard

Nadere informatie

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine bij katten Methode en interpretatie van de resultaten Ontwikkeld in samenwerking met Tjerk Bosje, Specialist Interne Geneeskunde Inleiding Chronische

Nadere informatie

APPLICATIONS OF FLOW CYTOMETRY, REFLECTANCE TEST STRIP READING AND SPECIFIC PROTEINS IN MODERN URINALYSIS

APPLICATIONS OF FLOW CYTOMETRY, REFLECTANCE TEST STRIP READING AND SPECIFIC PROTEINS IN MODERN URINALYSIS Ghent University Faculty of Medicine and Health Sciences Department of Clinical Biology, Microbiology and Immunology APPLICATIONS OF FLOW CYTOMETRY, REFLECTANCE TEST STRIP READING AND SPECIFIC PROTEINS

Nadere informatie

FRENCHAY APHASIA SCREENING TEST (FAST)

FRENCHAY APHASIA SCREENING TEST (FAST) FRENCHAY APHASIA SCREENING TEST (FAST) Enderby P, Crow E (1996) Frenchay Aphasia Screening Test: validity and comparability. Disability and Rehabilitation 18 (5): 238-240. Afkorting Auteur Thema FAST Enderby

Nadere informatie

Urineculturen: consensus BILULU (v7)

Urineculturen: consensus BILULU (v7) Urineculturen: consensus BILULU (v7) Voorafgaande opmerkingen: 1) Dit document is guideline a minima. 2) Op vraag van de klinische bioloog kan er in bepaalde gevallen afgeweken worden van dit schema. 3)

Nadere informatie

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk.

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Amerik de Mol Kinderarts-neonatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis 1 e Symposium Regionale Neonatologie Inhoud Cochrane review Eén review, één richtlijn?

Nadere informatie

Koortsige Urineweginfecties/ Pyelonefritis bij kinderen. Dr An Bael, kindernefrologie ZNA Koningin Paola Kinderziekenhuis

Koortsige Urineweginfecties/ Pyelonefritis bij kinderen. Dr An Bael, kindernefrologie ZNA Koningin Paola Kinderziekenhuis Koortsige Urineweginfecties/ Pyelonefritis bij kinderen Dr An Bael, kindernefrologie ZNA Koningin Paola Kinderziekenhuis Koorts of geen koorts? Urineweginfecties. Blaasontsteking= cystitis, geen koorts

Nadere informatie

Auteur Bech, Rasmussen, Olsen, Noerholm, & Abildgaard. Meten van de ernst van depressie

Auteur Bech, Rasmussen, Olsen, Noerholm, & Abildgaard. Meten van de ernst van depressie MAJOR DEPRESSION INVENTORY (MDI) Bech, P., Rasmussen, N.A., Olsen, R., Noerholm, V., & Abildgaard, W. (2001). The sensitivity and specificity of the Major Depression Inventory, using the Present State

Nadere informatie

Flowcytometrie in MDS Marisa Westers

Flowcytometrie in MDS Marisa Westers Flowcytometrie in MDS Marisa Westers Amsterdam Standaardisatie van flowcytometrie in MDS 2005 start werkgroep Flow in MDS binnen de Nederlandse Vereniging voor Cytometrie 8 deelnemende laboratoria VU Medisch

Nadere informatie

6-SIGMA METRICS. Teaching old dogmas and learning new tricks. Douwe van Loon

6-SIGMA METRICS. Teaching old dogmas and learning new tricks. Douwe van Loon 6-SIGMA METRICS Teaching old dogmas and learning new tricks Douwe van Loon Na deze presentatie zou u kunnen weten: dat IQ controle meer is dan alleen de bewaking van de interne kwaliteit van onze analyses

Nadere informatie

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999).

DOELGROEP De WSD werd gevalideerd bij patiënten met een beroerte (Westergren et al. 1999). WESTERGREN S SCREENING FOR DYSPHAGIA (WSD) Westergren, A., Hallberg, I.R., & Ohlsson, O. (1999). Nursing assessment of Dysphagia among patients with stroke. Scandinavian journal of Caring Sciences, 13,

Nadere informatie

Q-koorts, een complexe diagnostiek! (the JBZ experience!)

Q-koorts, een complexe diagnostiek! (the JBZ experience!) Q-koorts, een complexe diagnostiek! (the JBZ experience!) De microbiologen zagen zieke mensen. In hun ogen waren dat er veel meer dan normaal en zij spraken van een epidemie. ( ) We hebben de epidemie

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

"Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen."

Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen. Seven Minute Screen (7MS) Solomon, P. R. and Pendlebury, W. W. (1998) "Recognition of Alzheimer's Disease: the 7 Minute Screen." Meetinstrument Afkorting Auteur Onderwerp Doelstelling Populatie Gebruikers

Nadere informatie

Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage. Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc

Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage. Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc Detectie van pneumocystis in broncheoalveolaire lavage Rafke Schoffelen 15-12-2015 IC Radboudumc Casus Man, 78 jaar Behandeld met rituximab en prednison Verdenking pneumocystis pneumonie(pcp) Start cotrimoxazol

Nadere informatie

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG)

Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Patient reported Outcomes in Cognitive Impairement (PROCOG) Bowman, L. (2006) "Validation of a New Symptom Impact Questionnaire for Mild to Moderate Cognitive Impairment." Meetinstrument Patient-reported

Nadere informatie

Diagnostic accuracy of FEV 1 /FEV 6 -based microspirometry to assess airflow obstruction in primary care. A systematic literature review

Diagnostic accuracy of FEV 1 /FEV 6 -based microspirometry to assess airflow obstruction in primary care. A systematic literature review Diagnostic accuracy of FEV 1 /FEV 6 -based microspirometry to assess airflow obstruction in primary care. A systematic literature review Tjard Schermer, Erik Bischoff, Patrick Poels, Alan Crockett, Lisette

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen

Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care. Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Microbiologische diagnostiek bij infecties op de Intensive Care Dr. Jeroen Schouten Intensivist CWZ Nijmegen Casus bespreking Hr M, 1967, SEH op 20 oct 2010 VG -, medicatie - Sinds 1 week niet fit, grieperig.

Nadere informatie

Harm Janssens. Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse

Harm Janssens. Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse Harm Janssens Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse Argentina, Belgium, Brazil. Canada, France, India. Indonesia, Netherlands, Paraguay, Romania, Russia.Thailand, Tunisia,Turkey,

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum

DIAGNOSTIEK. Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum DIAGNOSTIEK Hans Reitsma, arts-epidemioloog Afd. Klinische Epidemiologie, Biostatistiek & Bioinformatica Academisch Medisch Centrum Test Evaluatie Meer aandacht voor de evaluatie van testen Snelle groei

Nadere informatie

Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002).

Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002). Mini Motor Test (MMT) Camus, A., Mourey, F., d'athis, P., Blanchon, A., Martin-Hunyadi, C., De Rekeneire, N., Mischis-Troussard, C., and Pfitzemeyer, P. (2002). Meetinstrument Afkorting Auteurs Onderwerp

Nadere informatie

Consultverlening. Achterom zien en vooruit blikken Dr Hans Janssen 19 september 2013, De ReeHorst, Ede

Consultverlening. Achterom zien en vooruit blikken Dr Hans Janssen 19 september 2013, De ReeHorst, Ede Consultverlening Achterom zien en vooruit blikken Dr Hans Janssen 19 september 2013, De ReeHorst, Ede 1 2 3 4 5 6 C n a V 7 M r a a n Onder consultverlening door de laboratoriumspecialist wordt hier verstaan:

Nadere informatie

Deze test werd ontwikkeld en aangewend om het medicatiemanagement en de verschillende aspecten hiervan te evalueren in de ambulante zorg.

Deze test werd ontwikkeld en aangewend om het medicatiemanagement en de verschillende aspecten hiervan te evalueren in de ambulante zorg. Drug Regimen Unassisted Grading Scale (DRUGS) Edelberg HK, Shallenberger E, Wei JY (1999) Medication management capacity in highly functioning community living older adults: detection of early deficits.

Nadere informatie

MALDI-TOF Wat is het en betekenis voor kliniek

MALDI-TOF Wat is het en betekenis voor kliniek MALDI-TOF Wat is het en betekenis voor kliniek Johan W. Mouton MD PhD FIDSA JWM Moscow 20-05- 2011 MALDI-TOF MS M atrix A ssisted L aser D esorption I onisation T ime O f F light Massa Spectroscopie JWM

Nadere informatie

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008)

Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) The Diabetes Numeracy Test (DNT) Huizinga MM, Elasy TA, Wallston KA, Cavanaugh K, Davis D, Gregory RP, Fuchs L, Malone R, Cherrington A, DeWalt D, Buse J, Pignone M, Rothman RL (2008) Development and validation

Nadere informatie

Format disclosure-slide voor sprekers op nascholingsbijeenkomsten Disclosure belangen spreker

Format disclosure-slide voor sprekers op nascholingsbijeenkomsten Disclosure belangen spreker Format disclosure-slide voor sprekers op nascholingsbijeenkomsten Disclosure belangen spreker Géén (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties: géén Sponsoring of onderzoeksgeld:

Nadere informatie

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij

De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij De Invloed van Vaktherapeutische Interventies op Angst- en Depressiesymptomen bij Mensen met een Psychiatrische Stoornis de Modererende Invloed van de Therapeutische Alliantie The Effect of Arts Therapies

Nadere informatie

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE POCT GLUCOSE

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE POCT GLUCOSE WIV J. Wytsmanstraat, 14 B-1050 BRUSSEL ISSN 0788-8363 FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Zimmerman, Sheeran, & Young. Beoordelen van de aanwezigheid van depressie

Zimmerman, Sheeran, & Young. Beoordelen van de aanwezigheid van depressie DIAGNOSTIC INVENTORY FOR DEPRESSION (DID) Zimmerman, M., Sheeran, T., & Young, D. (2004). The Diagnostic Inventory for Depression: A self-report scale to diagnose DSM-IV Major Depressive Disorder. Journal

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking. Wat is kwaliteitsbewaking?

Kwaliteitsbewaking. Wat is kwaliteitsbewaking? Kwaliteitsbewaking Nico Vandepoele Bio-Rad Laboratories. Wat is kwaliteitsbewaking? Kwaliteitsbewaking is een statistisch proces opgezet om het analytisch proces dat patiëntenresultaten voortbrengt te

Nadere informatie

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending bacteriologie Kweek algemeen 5x Sputum Feces Wond Difterie/Gonorrhoe Legionella/Bordetella Resistentie

Nadere informatie

BIJNIER. Dr. Frank Nobels Apr. Biol. Lieve Van Hoovels. OLVZiekenhuis Aalst-Asse-Ninove

BIJNIER. Dr. Frank Nobels Apr. Biol. Lieve Van Hoovels. OLVZiekenhuis Aalst-Asse-Ninove BIJNIER Dr. Frank Nobels Apr. Biol. Lieve Van Hoovels OLVZiekenhuis Aalst-Asse-Ninove INLEIDING CASUS man, 54 jaar Kliniek: reumapatiënt Therapie: langdurig medrol, geleidelijk afbouwen Laboratorium: onder

Nadere informatie

Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001

Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001 Diabete Problem Solving Measure for Adolescents (DPSMA) Cook S, Alkens JE, Berry CA, McNabb WL (2001) Development of the diabetes problem solving measure for adolescents. Diabetes Educ 27:865 874, 2001

Nadere informatie

Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s

Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s Diagnostiek urineweginfecties: do s and dont s Flore Horuz Kinderarts-nefroloog MUMC met dank aan M. Koppejan-Stapel Kinderarts en voorzitter werkgroep richtlijn UWI in vogelvlucht nieuwe richtlijn urineweginfecties

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam Responsiviteit van meetinstrumenten Prof. dr. ir. Riekie de Vet EMGO Instituut, Amsterdam Meet-eigenschappen Klinimetrische eigenschappen Reproduceerbaarheid Validiteit Responsiviteit Interpretatie Definitie

Nadere informatie

Bloedplaatjes of trombocyten die belangrijk zijn voor de bloedstolling.

Bloedplaatjes of trombocyten die belangrijk zijn voor de bloedstolling. Flowcytometrie bij PNH PNH is het gevolg van een genetische verandering in een bloedstamcel. Als gevolg hiervan ontbreken bij afstammelingen van deze cel bepaalde eiwitten. Deze eiwitten hebben gemeenschappelijk,

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Nutrition Management Module

Nutrition Management Module Nutrition Management Module with new detection method for subclinical ketosis via milk recording Hiemke Knijn General facts CRV 2012 Owners: CR Delta and VRV (co-operatives) 50.000 customers world-wide

Nadere informatie

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties?

Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? Het stellen van functionele doelen bij patiënten na een totale knie artroplastiek wat zijn de consequenties? G. van der Sluis, J. Elings, S. Bausch-Goldbohm, R. Bimmel, F. Galindo-Garre, N. van Meeteren

Nadere informatie

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene

Het nagaan van het verloop van borstvoeding bij de pasgeborene INFANT BREASTFEEDING ASSESSMENT TOOL (IBFAT) Matthews M.K. (1988) Developing an instrument to assess infant breastfeeding behavior in early neonatal period. Midwifery, 4, 154-165. Meetinstrument Afkorting

Nadere informatie

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht

Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg. Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning toepassen in de ouderenzorg Prof dr J.J.M. van Delden Julius Centrum, afd medical humanities UMC Utrecht Advance Care Planning a voluntary formalized process of discussion and review

Nadere informatie

Disclosure belangen spreker

Disclosure belangen spreker Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder

Nadere informatie

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties

De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties De dipslide voor het aantonen van urineweg infecties Wanneer moet er getest worden op urineweg infecties? Kinderen. (altijd) Mannen. (altijd) Alle gehospitaliseerde en recent gehospitaliseerde patiënten.

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom

Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom Workshop Flowcytometrie in MDS 5 september 2012 Prognostische toepassing van flowcytometrie bij het myelodysplastisch syndroom Canan Alhan VU Medisch Centrum Cancer Center Amsterdam Klinische prognostische

Nadere informatie

VUmc Basispresentatie

VUmc Basispresentatie Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard)

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016

Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016 Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016 Waarom SIT? Critical care outreach team (CCOT) Medical emergency team (MET) Spoed interventie team

Nadere informatie

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt?

Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Hoe kijken we naar het DNA van een patiënt? Ies Nijman UMC Utrecht Dept of Genetics, Centre for Molecular Medicine Center for Personalized Cancer Treatment (CPCT), Hartwig Medical Foundation 1994 DNA sequenties,

Nadere informatie

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings

Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY OF PRODUCT CHARACTERISTICS. New Class Warnings HMG-CoA Reductase Inhibitors and safety the risk of new onset diabetes/impaired glucose metabolism Final SmPC and PL wording agreed by PhVWP December 2011 Doc.Ref.: CMDh/PhVWP/042/2012 January 2012 SUMMARY

Nadere informatie

Harris MA, Wysocki T, Sadler M, Wilkinson K, Harvey LM, Buckloh LM, Mauras N., White N.H. (2000).

Harris MA, Wysocki T, Sadler M, Wilkinson K, Harvey LM, Buckloh LM, Mauras N., White N.H. (2000). The Diabetes Self Management Profile (DSMP) Harris MA, Wysocki T, Sadler M, Wilkinson K, Harvey LM, Buckloh LM, Mauras N., White N.H. (2000). Validation of a structured interview for the assessment of

Nadere informatie

Hb-varianten en bloedcelmorfologie

Hb-varianten en bloedcelmorfologie NOT amused: Hb-varianten en bloedcelmorfologie SKML, 11 juni 2013 dr. W. van Gelder en Dr. C.L. Harteveld, sectie hematologie SKML Rondzending bloedcelmorfologie doel: verbeteren kwaliteit morfologische

Nadere informatie

Project Microalbumine in Combi Urine 2010

Project Microalbumine in Combi Urine 2010 Stichting Kwaliteitsbewaking Medische Laboratoriumdiagnostiek Project Microalbumine in Combi Urine 2010 Aldy Kuypers, Robert de Jonge, Cas Weykamp Mei 2010 Achtergrond Tijdens de beleidsavond van de Sectie

Nadere informatie

cobas b 101 Resultaten van de evaluatiestudie van HbA 1c uitgevoerd door het European Reference Laboratory for Glycohemoglobin, Zwolle.

cobas b 101 Resultaten van de evaluatiestudie van HbA 1c uitgevoerd door het European Reference Laboratory for Glycohemoglobin, Zwolle. cobas b 101 Resultaten van de evaluatiestudie van HbA 1c uitgevoerd door het European Reference Laboratory for Glycohemoglobin, Zwolle. Inleiding Resultaten van de evaluatiestudie van HbA 1c op de cobas

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

HbA1c Komt het werk ooit klaar? Cas Weykamp SKML Sectie Algemene Chemie Congres De Waarde van de Expert 9 juni 2015

HbA1c Komt het werk ooit klaar? Cas Weykamp SKML Sectie Algemene Chemie Congres De Waarde van de Expert 9 juni 2015 HbA1c Komt het werk ooit klaar? Cas Weykamp SKML Sectie Algemene Chemie Congres De Waarde van de Expert 9 juni 2015 Link EQA & Standardisatie Patient Diabetoloog Laboratorium Kit Fabrikant SKML IFCC Reference

Nadere informatie

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals.

Script. Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Script Good health starts with good food. That s true for people as much as it is for animals. Livestock and fish health influence human health, since animal protein is an indispensable part of our food

Nadere informatie

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek

Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen. David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Het syndroom van Klinefelter: Screening en opvolging van metabole afwijkingen David Unuane Endocrinologie Klinefelter Kliniek Achtergrond Het Klinefelter syndroom(ks): Genetisch kenmerk extra X-chromosoom:

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn

Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn Laboratorium Klinische Chemie en Hematologie & Jeroen Bosch Diagnostiek Dr. Marcel van Borren Toenemende behoefte aan (laboratorium)diagnostiek in de 1 ste lijn

Nadere informatie

Een nieuw. Erfo-Centrum. Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa

Een nieuw. Erfo-Centrum. Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa Een nieuw behandelingsperspectief door RNA based therapy Erfo-Centrum Leiden, 11 november 2009 Hans GCP Schikan, CEO Prosensa Highlights Start t in 2002 Nauwe band met LUMC Financiering met o.a. durfkapitaal

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything:

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything: Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie I feel nothing though in essence everything: Associations between Alexithymia, Somatisation and Depression

Nadere informatie

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012

Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk. Warffum 2012 Ontstekingsparameters in de huisartspraktijk Warffum 2012 Onderwerpen CRP, bezinking of beide CRP bij acuut hoesten CRP sneltest voor andere indicaties? CRP, bezinking of beide? Indicaties - infectie/ontsteking

Nadere informatie

What to include in an array report?

What to include in an array report? What to include in an array report? December 17-19, 2007 Nicole de Leeuw, PhD Department of Human Genetics Radboud University Nijmegen Medical Centre The Netherlands Array analyse criteria a) SNP call

Nadere informatie

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT ANDROLOGIE ENQUETE 2015/1 Verbeterde Versie

DEFINITIEF GLOBAAL RAPPORT ANDROLOGIE ENQUETE 2015/1 Verbeterde Versie scope EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Hill P.D., Humenick S.S. (1996). Development of the H&H Lactation Scale. Nursing Research, 45(3), 136-140.

Hill P.D., Humenick S.S. (1996). Development of the H&H Lactation Scale. Nursing Research, 45(3), 136-140. H & H LACTATION SCALE (HHLS) Hill P.D., Humenick S.S. (1996). Development of the H&H Lactation Scale. Nursing Research, 45(3), 136-140. Meetinstrument H&H Lactation Scale Afkorting HHLS Auteur(s) Hill

Nadere informatie

Les cinq mots (5W) Meetinstrument Les cinq mots Afkorting. Beoordeling van de cognitieve functies

Les cinq mots (5W) Meetinstrument Les cinq mots Afkorting. Beoordeling van de cognitieve functies Les cinq mots (5W) Dubois, B., Touchon, J., Portet, F., Ousset, P. J., Vellas, B., and Michel, B. 9-11- (2002) "["The 5 Words": a Simple and Sensitive Test for the Diagnosis of Alzheimer's Disease]." Meetinstrument

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Routine serum creatinine metingen anno 2010 : Hoe goed doen we het?

Routine serum creatinine metingen anno 2010 : Hoe goed doen we het? Routine serum creatinine metingen anno 2010 : Hoe goed doen we het? K. Deiteren 1, N. Callewaert 1, L. Hoste 2, H. Pottel 2 en F. Martens 1 1 Departement Klinische Scheikunde, AZ Groeninge, Reepkaai 4,

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

Urologie Hematurie en PSA

Urologie Hematurie en PSA Urologie Hematurie en PSA Marina Hovius en George van Andel, urologen Susanne van Laatum, huisarts 15 januari 2016 Casus 1 Vrouw van 63 jaar, blanco VG, 2 vaginale bevallingen heeft recidiverend urineweginfecties

Nadere informatie

Werken met de Cortisol Awakening Rise in NESDA

Werken met de Cortisol Awakening Rise in NESDA Werken met de Cortisol Awakening Rise in NESDA Boudewijn Kruijtzer Klinische Chemie, LUMC Sophie Vreeburg VUMC/ / GGZBA Inhoud HPA-as fysiologie en cortisol-dagritmen dagritmen. De Cortisol Awakening Rise

Nadere informatie

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum Laboratoriumgeneeskunde Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum laboratoriumgeneeskunde 1. Pre-analytische fase 2. Basisprincipes celtelling 3. Labobezoek OUTCOME EFFECT MEDISCHE

Nadere informatie

Voorstellen. Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen

Voorstellen. Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen Voorstellen Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen Niertransplantatie UMCG Niertransplantatie 8 centra NL * UMC 1 e jaar UMC vervolg 2 e lijn, periferie

Nadere informatie

Overzicht. Help! Statistiek! Stelling van Bayes. Hoe goed is leverscan ( test T ) voor het diagnostiseren van leverpathologie ( ziekte Z )?

Overzicht. Help! Statistiek! Stelling van Bayes. Hoe goed is leverscan ( test T ) voor het diagnostiseren van leverpathologie ( ziekte Z )? Help! Statistiek! Overzicht Doel: Informeren over statistiek in klinisch onderzoek. Tijd: Doorlopende serie laagdrempelige lezingen, voor iedereen vrij toegankelijk. Derde woensdag in de maand, 12-13 uur

Nadere informatie

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen De rol van apc en steroiden Peter Pickkers Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen NIVAS 2012 De controverse omtrent APC, Eli-Lilly en de Surviving Sepsis Campaign De studies De sponsering Het commentaar

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN

INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN INNOVATIE MANAGEMENT SYSTEMEN INNOVATIE MANAGEMENT NORMEN, INNOTEK GEEL 26/11/2013 PROF. DR. BART LETEN WAARDECREATIE DOOR INNOVATIE MARTWAARDE VAN APPLE INNOVATIE IS EEN COMPLEXE ACTIVITEIT Innovatie

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie

Deel 1: Uitleg MUSE Multi Sample Evaluation. Externe QC SKML score en rapportagesysteem Eric Vermeer Jurgen Riedl Francois Verheijen

Deel 1: Uitleg MUSE Multi Sample Evaluation. Externe QC SKML score en rapportagesysteem Eric Vermeer Jurgen Riedl Francois Verheijen Deel 1: Uitleg MUSE Multi Sample Evaluation Externe QC SKML score en rapportagesysteem Eric Vermeer Jurgen Riedl Francois Verheijen Inleidende termen Casusgericht Bepalingsgericht Kwantitatief Kwalitatief

Nadere informatie

Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling

Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling Outcome na CVVH- behandeling Mortaliteit en nierfunctieherstel bij IC-patiënten na CVVH-behandeling Ellen Stikkelbroeck, Renal Practitioner i.o., VieCuri Venlo Inleiding Introductie CVVH in Venlo Onderzoek

Nadere informatie

Ebola een harde wake-up call

Ebola een harde wake-up call VHF national reference laboratory VHF WHO collaborating centre Ebola een harde wake-up call Paraatheid van internationale laboratoria Chantal Reusken Viroscience ErasmusMC Paraatheid van internationale

Nadere informatie

Resultaten campagnes handhygiëne

Resultaten campagnes handhygiëne Resultaten campagnes handhygiëne Nut van campagnes Universitair ziekenhuis Geneve ziekenhuisbrede campagne met posters, feedback, promotie handalcohol - compliance van 48 naar 66% - nosocomiale infecties

Nadere informatie

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Casus Man 70 jaar VG: AF, CABG, mitralisring A/ Sinds 2 dagen dyspneu, misselijk, dorst,

Nadere informatie