Leefstijl Meer weten. Inleiding Gewoonten en keuzes Stap voor stap naar uw doel Stoppen met roken Een gezond gewicht Meer bewegen Een gezonde voiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leefstijl Meer weten. Inleiding Gewoonten en keuzes Stap voor stap naar uw doel Stoppen met roken Een gezond gewicht Meer bewegen Een gezonde voiding"

Transcriptie

1 Diabetes Interactief Educatie Programma Leefstijl Meer weten Inleiding Gewoonten en keuzes Stap voor stap naar uw doel Stoppen met roken Een gezond gewicht Meer bewegen Een gezonde voiding Inleiding 1 We vertelden al het een en ander over de invloed van leefstijl op het ontstaan van diabetes, en de relatie tussen diabetes en uw hart en bloedvaten. In dit hoofdstuk gaan we in op gewoonten en keuzes, en bespreken we het effect van voeding, lichaamsbeweging, gewicht en roken op uw diabetes en uw conditie. Een gezonde leefstijl vermindert uw risicofactoren voor hart- en vaatproblemen en kan complicaties helpen voorkomen. Stap voor stap haalbare doelen stellen, blijkt de meest effectieve manier om een gezonde leefstijl op te bouwen. Wij leggen uit hoe u dat kunt aanpakken.

2 Gewoonten en keuzes U kan zelf uw diabetes onder controle krijgen door uw leefstijl aan te passen. Verbeteringen in uw leefstijl hebben immers een gunstige invloed op uw diabetes, uw bloeddruk en uw cholesterol. Dit kan helpen om de kans op hart- en vaatziekten te verkleinen. Met een gezonde leefstijl kunt u bovendien de inname van geneesmiddelen voor uw diabetes, hoge bloeddruk of cholesterol voorkomen, uitstellen of tot het noodzakelijke minimum beperken. Leefstijl heeft te maken met wat u eet en drinkt, of u rookt en hoeveel u beweegt. Dat zijn vaak geen bewuste keuzes, maar gewoonten. Gewoonten die zijn ontstaan in de tijd en omgeving waarin u opgroeide. Uw leefstijl wordt ook nú nog beïnvloed door de mensen om u heen. Hoe moeilijk is het niet om te stoppen met roken als uw partner rookt? Voor het veranderen van gewoonten kunt u kiezen. Concreet: u kunt kiezen om niét te roken, en om wél te bewegen. U kunt ook kiezen om niet te veel vet en suikers te eten, en om wél te streven naar een evenwichtige voeding en een gezond gewicht. Veranderen van gewoonten is niet makkelijk, maar wel haalbaar. Voorwaarde hierbij is dat u zichzelf haalbare doelen stelt die stap voor stap kunnen worden bereikt. terug Stap voor stap naar uw doel Bouwen aan een gezonde leefstijl betekent: iets veranderen aan uw bestaande gewoonten of gedragingen. Deze verandering komt niet meteen: u bereikt ze via een continu proces van kiezen, het resultaat hiervan bekijken, nadenken over wat niet zo goed ging en eventueel opnieuw kiezen. Kies eerst wélk doel u wilt bereiken, en vervolgens hoé u dit doel wilt bereiken. Dit is zeker niet gemakkelijk, dus bezint eer u begint! en bereid u goed voor. Kies maar één doel

3 tegelijk, en mik als eerste doel op iets wat u het meest haalbaar of zinvol lijkt. Bijvoorbeeld: stoppen met roken. Ga langzaam maar zeker op uw doel af. Zoals een bergbeklimmer zich liever concentreert op de volgende etappe dan op de verre top, zo doet ook u er goed aan om in kleine concrete stappen naar uw doel toe werken. Kies een goed moment om te beginnen. Voor sommigen is het begin van de vakantie heel geschikt, omdat ze dan meer ontspannen zijn en meer tijd hebben voor zichzelf. Anderen starten juist liever tijdens het werk, omwille van de steun van collega s. Het gebeurt bijvoorbeeld dat enkele collega s beslissen om samen één doel te bereiken, zoals stoppen met roken, en dat groepsgevoel kan zeker een stimulans zijn. Wie langzaam zijn doel tracht te bereiken, maakt onvermijdelijk ook periodes door waarin geen duidelijke verbetering te merken is. Laat de moed dan niet zakken en verspil zeker geen energie aan schuldgevoelens. Neem even later gewoon de draad weer op, en wees tevreden met wat u al wél hebt bereikt. Stoppen met roken Roken verhoogt heel sterk het risico op hart- en vaatziekten, een risico dat bij diabetes al verhoogd is! De grootste boosdoeners in tabak zijn teer en nicotine. Teer is de verzamelnaam voor allerlei verbrandingsproducten van tabak. Teer heeft voornamelijk een effect op de longen. Het is een mengsel van verschillende stoffen die een plakkerige, stroperige stof in de longen vormen. Teer bevat kankerverwekkende stoffen, waardoor longkanker kan ontstaan. Daarnaast veroorzaakt teer in de longen allerlei afwijkingen waardoor de ademhalingsfunctie achteruit gaat. Nicotine ontleent zijn naam aan de Franse diplomaat Jean Nicot. Hij schreef tabak voor aan Catherine de Medicis vanwege de veronderstelde verzachtende eigenschappen. Hierdoor werd het tabaksgebruik in Europa tot ontwikkeling gebracht. Nicotine werkt de tabaksverslaving (afhankelijkheid) in de hand, en dit op twee verschillende manieren. Enerzijds is er de lichamelijke afhankelijkheid van de nicotine, en anderzijds de geestelijke afhankelijkheid van de sigaret. De lichamelijke verslaving aan tabak ontstaat doordat uw lichaam went aan de nicotine. Het lichaam reageert onmiddellijk op de inkomende nicotine: zeven seconden na de eerste inhalatie volgt al een reactie. De nicotine veroorzaakt een kortstondige verhoging van de bloeddruk, de hartslag en de bloedstroom naar het hart. Het zorgt er ook voor een vernauwing van de aders. Wanneer u rookt, krijgt u dagelijks een hoeveelheid nicotine in uw lichaam (naast andere stoffen zoals teer, as en rook). Elke cel in uw lichaam proeft deze nicotine via kleine nicotinereceptoren op de celwand. Bij rokers worden deze receptoren flink geprikkeld,

4 waardoor er steeds meer ontstaan. Wanneer er plots niet meer gerookt wordt, dan missen deze receptoren de nicotine. Ze protesteren door verschillende signalen uit te zenden. Dit zijn de zogenaamde afkickverschijnselen. Als de receptoren geen nicotine meer krijgen, worden ze langzaam minder actief. Dit duurt een paar weken. Langzaam protesteren ze minder en minder tot ze uiteindelijk helemaal stil zijn. Op dat moment bent u rookvrij. De lichamelijke verslaving aan roken is het gemakkelijkst te overwinnen, en er zijn ook heel wat geneesmiddelen die hierbij kunnen helpen. Meestal worden nicotinevervangende medicijnen voorgeschreven in verschillende mogelijke vormen. Meest gekend zijn de pleisters en de kauwgom, maar er bestaat ook een neusspray en zuigtabletten. Door het toedienen van een steeds lagere dosis, ontwent het lichaam aan de nicotine. Niet iedereen start met dezelfde dosis van nicotinevervangende medicijnen. De hoeveelheid die u nodig hebt, is sterk afhankelijk van de hoeveelheid nicotine die uw lichaam gewend was tijdens het roken. Daarom mag u deze medicijnen niet zomaar doorgeven aan vrienden of familieleden die ook willen stoppen met roken. De geestelijke verslaving aan tabak is veel moeilijker onder controle te brengen. Nicotine komt via de ademhaling in de bloedbaan, en bereikt na 10 seconden de hersenen. Hier veroorzaakt nicotine een stijging van verschillende chemische stoffen waaronder dopamine. Dopamine geeft ons een prettig gevoel. Omdat roken een stijging geeft van het dopamine, zal de roker steeds opnieuw een sigaret opsteken, wat hij als aangenaam ervaart.dit fenomeen maakt stoppen met roken zo moeilijk. Daarnaast speelt leefwijze een rol: uw omgeving, uw gewoontes, hoeveel stress u heeft. Een sigaret wordt vaak gezien als een echt genotsmiddel, verbonden met de prettige momenten van het leven. Een sigaretje wordt opgestoken bij een gezellige babbel, een kop koffie of een glas wijn. Maar veel rokers grijpen evenzeer naar de sigaret wanneer ze het moeilijk hebben: op momenten van stress, verdriet, vermoeiheid. Daarom hebben mensen die willen stoppen met roken, naast de lichamelijke ondersteuning met medicijnen, meestal ook nood aan psychische begeleiding. Hierbij wordt vooral gewerkt rond gedragsverandering. De hulpverlener zal uw rookgedrag en leefgewoonten in kaart brengen, en samen met u een plan opstellen dat u kan helpen bij uw rookstop. Vaak lukt stoppen met roken beter als mensen in groep begeleid worden. Veel rokers zijn bang om bij te komen wanneer ze de sigaret afzweren. Als uw gewicht u zorgen baart, kan u bij een diëtist (e ) terecht om raad te vragen over gezonde tussendoortjes, gezonde voeding en beweging. Een gezond gewicht De BMI

5 Om na te gaan of u een gezond gewicht heeft, of wat uw streefgewicht zou moeten zijn, bestaat een eenvoudige formule: de Body Mass Index of BMI. Die berekent u door uw gewicht in kilo s te delen door tweemaal de lengte in meter : u krijgt dan de BMI in kg/m². BMI = gewicht (in kg)/lengte x lengte (in m) Stel u weegt 85 kilo, en u bent 1 meter 81. Uw lengte in het kwadraat is 1.81 maal 1.81, dus 3.3. Uw BMI is dan 85 gedeeld door 3.3, ofwel 26. BMI 18,5 25: gezond gewicht BMI : overgewicht BMI 30-40: ernstig overgewicht of obesitas BMI meer dan 40: extreem overgewicht of morbide obesitas Meet uw middelomtrek De BMI is een goede richtingaanwijzer voor uw streefgewicht, maar er is méér. Niet alleen uw gewicht is van belang, maar ook de plaats waar eventuele overtollige kilo s zitten opgestapeld. We weten immers dat overmatige vetophoping in de buik (het zognaamde appeltype ) méér kans geeft op hart- en vaatproblemen, dan vetkussentjes op heupen en dijen (het peertype ). Vetophoping in de buik komt vaker voor bij mannen, vet rond de heupen is meer gebruikelijk bij vrouwen. Wilt u weten of u al dan niet teveel vet heeft in uw buikstreek? Neem een lintmeter en meet uw middelomtrek, net boven de heupen en over uw navel heen. Een middelomtrek van 102 cm of meer bij mannen en 88 cm of meer bij vrouwen wijst op een ernstig verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Meer info over het belang van de lichaamsomtrek vindt u ook op: Belangrijke boodschap Kampt u met ernstig overgewicht? Dan is een BMI van 25 misschien niet meteen een haalbare kaart. Geen nood: wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat zelfs een lichte vermindering van het lichaamsgewicht - 5 tot 10% van het startgewicht over een periode van 6 tot 12 maanden - al een meetbare verbetering van de gezondheid oplevert. 5 tot 10% minder lichaamsgewicht betekent immers gemiddeld 30% minder lichaamsvet, en zorgt voor een duidelijke daling van de bloeddruk, de bloedsuiker en de (slechte) cholesterol. Voor iemand die 85 kg weegt betekent dit 4 tot 8 kilo minder over een half jaar tot een jaar: dat is wél een haalbaar doel!

6 Meer bewegen Lichaamsbeweging is voor iedereen noodzakelijk, maar bij diabetes is het zo mogelijk nog belangrijker. Bewegen verhoogt immers de gevoeligheid van de lichaamscellen voor insuline. Een dagelijkse portie lichaamsbeweging helpt zo om uw suikerspiegel beter onder controle te krijgen. Een basisregel is dat u elke dag 30 minuten matig zou moeten bewegen, bijvoorbeeld flink doorstappen. Hebt u het moeilijk om een half uur aan één stuk te bewegen, verdeel dit dan in twee keer 15 minuten, of begin gewoon op uw eigen ritme, aan een tijd en een afstand die voor u wél haalbaar zijn. Als u dit elke dag doet, gaat u na een tijdje merken dat het alsmaar vlotter gaat en dat u het bewegen ook langer volhoudt. Vanaf dan kan u de inspanning langzaam opdrijven, en van lichte naar matige activiteit overschakelen. Met matige intensiteit bedoelt men dat u tijdens de inspanningen iets dieper en sneller ademt dan normaal. Meer bewegen betekent niet dat u plots een marathontraining moet volgen. Het doel is dat u eerst en vooral meer beweging brengt in uw gewone dagelijkse routine. Bewegen moet geen extra opgave worden maar een gewoonte, een vast onderdeel van uw leven. Wellicht moet u zich in het begin vaste beweegmomenten opleggen, maar u zal merken dat bewegen na verloop van tijd natuurlijk wordt, en dat u het niet meer kan missen. Nog enkele tips om meer beweging te brengen in uw dagelijks leven: beweeg zoveel mogelijk tijdens de dagelijkse bezigheden. Bijvoorbeeld: de trap nemen in plaats van de lift vermijd lange periodes van inactiviteit, bijvoorbeeld een hele avond aan een stuk televisie kijken leg korte afstanden zoveel mogelijk met de fiets of te voet af, in plaats van de auto te nemen blijf niet zoeken naar een parkeerplek voor de deur, maar zet de auto iets verder en ga een stukje te voet stap een bushalte te vroeg of te laat af, en wandel tot uw bestemming probeer verloren tijd (bijvoorbeeld wanneer u ergens moet wachten) op te vullen door extra bewegen, bijvoorbeeld rondwandelen Wilt u snel een goed idee krijgen van uw dagelijkse beweging? De pedometer of stappenteller is een klein eenvoudig toestelletje dat u aan uw broeksriem bevestigt en dat uw stappen telt. Per dag zou u minstens stappen moeten zetten. Voorzorgsmaatregelen bij het sporten

7 Misschien vraagt u zich af of iemand met diabetes die wil gaan sporten speciale voorzorgsmaatregelen moet nemen. Alles hangt er maar van af wat u bedoelt met sporten. De meeste mensen met diabetes kunnen gezond bewegen zonder nadelig effect op hun glucosewaarden. Gebruikt u echter S.U.-tabletten of insuline, dan kunnen flinke inspanningen soms leiden tot een te lage bloedglucose of hypoglycemie, vooral als u tevoren onvoldoende hebt gegeten. Overleg met uw arts of een aanpassing van uw voeding en/of van uw diabetesmedicatie nodig is, en of zelfcontrole in uw geval zinvol is. Als u een S.U.-tablet of insuline gebruikt, neem dan altijd wat druivensuiker of een glucoserijk drankje en een snack mee, voor het geval u zich slap of vreemd voelt worden tijdens de inspanning. Lichamelijke inspanning wordt afgeraden als u zich niet lekker voelt, moe of kortademig bent, of pijn op de borst hebt. Inspanningen leveren als uw bloedglucose hoog is (meer dan 270 mg/dl), is óók onverstandig, omdat inspanning de diabetes verder kan doen ontregelen. Een aantal sporten zijn minder aangewezen zijn omdat ze een groot risico inhouden bij hypoglycemie. We denken dan vooral aan bergbeklimmen, diepzeeduiken en parachutespringen. Ook sporten met korte, explosieve inspanningen zoals squash of boksen zijn minder aangewezen omdat ze uw bloeddruk kunnen doen stijgen. Bespreek dit eerst met uw arts vooraleer u dergelijke sporten begint te beoefenen. Een gezonde voiding Een handig hulpmiddel: de actieve voedingsdriehoek aangepast voor mensen met diabetes In de actieve voedingsdriehoek worden de voedingsmiddelen ondergebracht in 8 verschillende vakken, die elk een specifieke bijdrage leveren aan een evenwichtige voeding. Voedingsmiddelen leveren namelijk elk op zich wel een aantal voedingsstoffen, maar één voedingsmiddel bevat nooit alle noodzakelijke voedingsstoffen. Evenwichtig eten kan door dagelijks voedingsmiddelen uit alle vakken te gebruiken en dit in een goede verhouding. Van de voedingsmiddelen uit de grote vakken mag u het meest eten, de voedingsmiddelen uit de kleinere vakken moet u met mate gebruiken. Enkel het topje van de driehoek is niet noodzakelijk om een gezonde voeding samen te stellen.

8 Extra info over koolhydraten Koolhydraten is in de diabeteswereld een uitermate belangrijk begrip, en daarom gaan we er hier wat dieper op in. In onderstaand overzicht ziet u de verschillende soorten koolhydraten, hun samenstelling en de voedingsmiddelen waarin ze voorkomen. In de dagelijkse praktijk spreken we vooral over snelle suikers en trage suikers. Snelle suikers veroorzaken een snelle en kortstondige stijging van de bloedglucose, bij trage suikers stijgt de bloedsuiker langzamer en langduriger. Meer wetenschappelijk gezien is er een onderscheid te maken tussen enkelvoudige, dubbele en meervoudige koolhydraten of suikers (zie schema). Van de enkelvoudige koolhydraten of suikers geeft glucose een snellere stijging van de bloedsuiker dan vruchtensuiker of fructose (zie ook verder). Glucose, druivensuiker of dextrose, of drankjes die dat bevatten, zijn dus wél geschikt om in te nemen bij een te laag bloedsuikergehalte (ofwel een hypo), de andere suikers en light drankjes niet. CALORIEËN In het kader van een gezonde voeding en een gezond gewicht is het handig wat te weten over calorieën. Voeding levert energie in de vorm van calorieën. Deze calorieën zijn vooral aanwezig in vetten en koolhydraten. Daarnaast moet uw voeding voldoende vocht, eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen bevatten. In het ideale geval is uw voeding in balans met uw energiebehoefte. Dit betekent dat u evenveel calorieën opneemt als verbruikt. Door de moderne leefstijl waarin steeds minder wordt bewogen, is het calorieverbruik afgenomen. Daardoor hebben we minder calorieën nodig dan vroeger. Toch hebben de meeste mensen, jong en oud, met of zonder diabetes, de neiging om veel calorieën op te nemen: voedingsmiddelen met veel verzadigd vet en zoete dranken zijn hier de grootste boosdoeners. Deze overmaat aan calorieën wordt opgeslagen als lichaamsvet. Daardoor stijgen het gewicht en het cholesterolgehalte, met grotere kans op hart- en vaatziekten als gevolg. ZOETSTOFFEN

9 Wat moet u met zoetstoffen?wanneer u koffie of thee toch liever een beetje zoet drinkt, dan kunt u best caloriearme zoetstoffen gebruiken. Deze zoetstoffen worden ook gebruikt in de meeste light frisdranken en hebben geen effect op de bloedglucose. Toch is ook hier matigheid geboden, al was het maar aantasting van uw tanden en tandglazuur te voorkomen. De speciale suikervrije producten voor diabetici, zoals choco voor diabetici, zijn dan weer geen aanraders. Ze bevatten immers vaak meer verzadigd vet dan de gewone producten en zijn bovendien erg duur. TUSSENDOORTJES Wie op zijn gewicht let of wil afvallen, is vaak geneigd om onevenwichtig te eten of zelfs een maaltijd over te slaan. Helaas duikt tussendoor dan toch vaak een hongergevoel op dat wordt gestild met snacks of snoepjes, waardoor ongemerkt alsnog calorieën binnenkomen. Speciale koolhydraatrijke tussendoortjes zijn bij mensen met diabetes zelden nodig. Als tussen de maaltijden lage glucosewaarden optreden, dan is het beter om de medicatie aan te passen. Alleen bij bepaalde specifieke insulineschema s moeten tussendoortjes worden voorzien: zo n voedingsschema wordt best in samenspraak met iemand uit het diabetesteam uitgewerkt. Houdt u wel van een hapje tussen de drie hoofdmaaltijden door, kies dan voor gezonde tussendoortjes zoals een stuk fruit, een potje yoghurt of kwark. ALCOHOL Licht alcoholgebruik biedt ook mensen met diabetes een zekere bescherming tegen hart- en vaatziekten. Maar de meeste alcoholische dranken leveren veel calorieën en doen dan ook het gewicht toenemen. Ze verhogen bovendien de bloedglucose. Enkele uren later, wanneer de alcohol in de lever wordt afgebroken, volgt dan een glucosedaling die soms erg uitgesproken kan zijn. In combinatie met insuline of sommige tabletten kan dan een te lage glucose of hypo optreden. U kunt dit voorkomen door de hoeveelheid alcohol te beperken tot de algemene richtlijn van 2 tot maximaal 3 eenheden per dag voor een man en 1 tot maximaal 2 eenheden voor een vrouw. Hebt u s avonds alcohol gedronken, dan kan het zinvol zijn om voor het slapen nog een koolhydraatrijke snack te nemen.

10 VETTEN OF LIPIDEN Vet vormt, naast koolhydraten, voor ons lichaam een belangrijke bron van energie. Dit is echter niet de voornaamste reden waarom we vet nodig hebben. Vet is opgebouwd uit vetzuren die we nodig hebben bij de opbouw van de lichaamscellen en voor ons natuurlijk afweersysteem. Daarnaast zijn vetten ook belangrijk voor de opname en opslag van de onmisbare vitamines A, D, E en K. Ons lichaam heeft dus vet nodig, maar slechts in een kleine hoeveelheid. Er zijn verzadigde en onverzadigde vetten. Verzadigde vetten hebben een ongunstige invloed op de bloedvetten of lipiden. Ze zitten vooral in dierlijke voedingsmiddelen zoals in vlees, volle melkproducten, boter en kaas. Sommige plantaardige producten zoals kokosvet, palmvet en geharde plantaardige oliën (vb. frituurvet, bakmargarines) bevatten ook vooral verzadigde vetten. U kunt deze producten dus maar beter vermijden. Onverzadigde vetten hebben een veeleer gunstige invloed op de bloedvetten of lipiden. Er zijn twee groepen onverzadigde vetten, namelijk: meervoudige onverzadigde (poly-onverzadigde) vetten die te vinden zijn in ondermeer sojaolie, maïsolie, saffloer- en zonnebloemolie, bepaalde minarine- en margarinesoorten en vette vissoorten; enkelvoudige onverzadigde (mono-onverzadigde) vetten die te vinden zijn in olijfolie, arachideolie, sommige noten (zoals hazelnoten, pindanoten, amandelen, cashewnoten), avocado en vloeibare bereidingsvetten. Opgelet: zelfs de gezonde meervoudig onverzadigde vetten leveren zeer veel energie (kcalorieën) aan en moeten dus met mate worden gebruikt om overgewicht te voorkomen. Cholesterol is een vetachtige stof in het bloed en heeft zowel positieve als negatieve eigenschappen. Positief is zeker de rol van cholesterol bij de vorming van de celwand, de vorming van galzuren die nodig zijn voor het verteren van vetten en bij de vorming van sommige hormonen. Nadelig is dan weer de verhoogde kans op slagaderverkalking bij een verhoogd cholesterolgehalte in het bloed. Wie veel verzadigde vetten eet, ziet het cholesterolgehalte in zijn bloed stijgen.

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Gezond gewicht. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Gezond gewicht Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Overgewicht 3 Oorzaken 4 Gezond gewicht 4 Tailleomvang 5 Voorkomen van overgewicht 6 Wat kun je

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt:

Er zijn verschillende meetmethodes waarmee u kunt vaststellen of u een gezond gewicht hebt: Een gezond gewicht Een gezond gewicht Hebt u een gezond gewicht? Energiebalans Bewegen Hoe behoudt u een gezond gewicht? Tips voor het behouden van een gezond gewicht Tips voor het bereiken van een gezond

Nadere informatie

Wat is diabetes mellitus?

Wat is diabetes mellitus? Hoofdstuk 1 Wat is diabetes mellitus? 1.1 Inleiding Uw arts heeft u verteld dat u diabetes mellitus (suikerziekte) heeft. Ongetwijfeld heeft u veel vragen, zoals: hoe kom ik aan diabetes, wat is er aan

Nadere informatie

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

De voedingsmiddelendriehoek.

De voedingsmiddelendriehoek. Hoofdstuk 8 De voedingsmiddelendriehoek. 1. De voedingsdriehoek invullen. 2. De drie maaltijden per dag opnoemen. 3. Zeggen wanneer we best drinken en hoeveel liter we drinken. 4. Tips opnoemen om gezond

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes

DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES. In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes DIEET BIJ CF-GERELATEERDE DIABETES In deze folder vindt u informatie over het Dieet bij CF-gerelateerde Diabetes Inhoud 1. Inleiding 3 2. Diabetes bij CF 4 3. Behandeling 4 3.1. Doel van de behandeling

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit!

Gezonde. voeding en. Eet gevarieerd en beweeg voluit! Gezonde voeding en beweging Eet gevarieerd en beweeg voluit! Alles over gezonde voeding en beweging Voel jij je gezond in je hoofd? www.fitinjehoofd.be of www.noknok.be Fitte School www.fitteschool.be

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij Diabetes Mellitus

Voedingsadviezen bij Diabetes Mellitus Voedingsadviezen bij Diabetes Mellitus Deze folder gaat over voedingsadviezen als u Diabetes Mellitus heeft. Inleiding Diabetes Mellitus, beter bekend als diabetes of suikerziekte, is een stofwisselingsziekte

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

Zwangerschapsdiabetes en voeding

Zwangerschapsdiabetes en voeding Gynaecologie Zwangerschapsdiabetes en voeding www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Zwangerschapsdiabetes... 3 Glucosedagcurve... 3 Behandeling... 4 Adviezen met betrekking tot uw voeding... 4 Hanteer een

Nadere informatie

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen

P Doe de risicotest P Laat uw bloedsuikerwaarde meten P Lees wat u zelf kunt doen Diabetes en uw apotheek Als bij u diabetes is vastgesteld, dan kunt u natuurlijk terecht bij uw apotheek. Het apotheekteam zorgt ervoor dat u: Op tijd het juiste medicijn krijgt. Medicijnen krijgt die

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes

Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes. Lekker. en gezond eten met diabetes Deze brochure is gebaseerd op de NDF Voedingsrichtlijn Diabetes Lekker en gezond eten met diabetes 3 Gezond eten heeft zin Met diabetes heb je extra veel plezier van gezond eten: je zit lekkerder in je

Nadere informatie

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten

Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten Mijn zorgplan Preventie en behandeling Hart- en Vaatziekten WWW.ZORROO.NL 1 Voorwoord Zorroo staat voor Zorggroep Regio Oosterhout & Omstreken. Wij zijn een organisatie die samen met uw huisarts en andere

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus

Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Toelichting op de jaarcontrole Voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde Deze informatie is een aanvulling op de folder Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus, die u heeft

Nadere informatie

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN

BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID. Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN BELGISCHE CARDIOLOGISCHE LIGA ZWAARLIJVIGHEID Blaine Stiger - FOTOLIA DUIDELIJKE ANTWOORDEN Globaal Cardiovasculair Risico Sommige gedragingen in ons dagelijks leven vergroten de kans dat we vroeg of laat

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent

Voeding na transplantatie. 2013 Universitair Ziekenhuis Gent Voeding na transplantatie 1 Algemene voedingsrichtlijnen Jemina Van Loo 24/06/2013 2 Inleiding Optimale gezondheid bereiken of bewaren 1) Medicatie 2) Gezonde voeding gezond gewicht gezonde voedingskeuzes

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

Diabetes of suikerziekte

Diabetes of suikerziekte Diabetes of suikerziekte (bron: Weet je voldoende over diabetes - Vlaamse Diabetes Vereniging) SUIKER EN HET MENSELIJK LICHAAM In onze dagelijke voeding zijn tal van koolhydraten (=suikers) aanwezig. Deze

Nadere informatie

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Blijf jezelf. Zo zorgt u goed voor uzelf Als u te maken hebt met ongewenst urineverlies, is het goed om eens stil te staan bij wat u

Nadere informatie

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie.

Daarbij kan er sprake zijn van minder eten door bijvoorbeeld: toenemende vermoeidheid; kortademigheid; minder beweging; angst; depressie. Voeding bij COPD Inleiding Een gezond, afwisselend eetpatroon is voor iedereen goed. Voedsel is immers de brandstof van ons lichaam. Klachten als kortademigheid, vermoeidheid en hoesten kunnen uw lichamelijke

Nadere informatie

BMI = gewicht (kg)/ lengte (m)²

BMI = gewicht (kg)/ lengte (m)² BMI = gewicht (kg)/ lengte (m)² Normaal 35 Hart- en bloedvat problemen Ademhalingsproblemen Circulatiestoornissen Been- en gewrichtspijnen Diabetes

Nadere informatie

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van:

Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: Hart- en vaataandoeningen zijn de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen in de Westerse wereld. Daarom moeten we werk maken van: 1 CARDIOVASCULAIRE PREVENTIE BIJ VROUWEN. 2 SENSIBILISATIE van de vrouw

Nadere informatie

VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING. Diabetes Mellitus. Zeker als u ons nodig heeft

VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING. Diabetes Mellitus. Zeker als u ons nodig heeft VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING Diabetes Mellitus Zeker als u ons nodig heeft THUISZORG De Friese Wouden JEUGDGEZONDHEIDSZORG KRAAMZORG VOEDINGS- EN DIEETVOORLICHTING Diabetes Mellitus In deze folder vindt

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek

PATIËNTEN INFORMATIE. Ondervoeding. in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek PATIËNTEN INFORMATIE Ondervoeding in het ziekenhuis Afdeling Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Ondervoeding door ziekte is in ziekenhuizen een veel voorkomend probleem. Ongeveer 1 op de 4 patiënten is

Nadere informatie

Diabetes voorkomen. Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen

Diabetes voorkomen. Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen Diabetes voorkomen Adviezen om de kans op diabetes type 2 te verkleinen Wat is diabetes? Bij diabetes ( suikerziekte ) kan het lichaam de bloedsuiker niet meer zelf regelen. Dat gebeurt normaal gesproken

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium

Body Mass Index. Copyright Sodexo Belgium Body Mass Index Op uw gezondheid! U bent baas over uw eigen lichaam. Gelukkig maar. Dat brengt natuurlijk een zekere verantwoordelijkheid met zich mee. Alles wat u eet en drinkt heeft een invloed op het

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN.

DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. GEZONDHEID INFOBLAD DE ACTIEVE VOEDINGSDRIEHOEK: OM DAGELIJKS EVENWICHTIG TE ETEN EN VOLDOENDE TE BEWEGEN. BRON: VIGeZ, 2011. De actieve voedingsdriehoek. De actieve voedingsdriehoek geeft je een idee

Nadere informatie

Zet uzelf in beweging!

Zet uzelf in beweging! informatie voor mensen die de BeweegKuur gaan volgen Zet uzelf in beweging! Het programma van de BeweegKuur Tijdens de BeweegKuur krijgt u professionele begeleiding om uw leefstijl aan te passen. U staat

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus U heeft diabetes mellitus (suikerziekte) en gebruikt hiervoor tabletten. Deze folder geeft informatie over uw dieet in bijzondere situaties en

Nadere informatie

Voedingsrichtlijn Diabetes 2015

Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 Voedingsrichtlijn Diabetes 2015 Esther Pekel diëtist Diabetescentrum 2015 1 Voedingsrichtlijn 2015 1e wetenschappelijke onderbouwde voedingsrichtlijn DM geschreven i.o.v. de NDF in 2006. 2e herziene richtlijn

Nadere informatie

Afslank Programma voor Dames

Afslank Programma voor Dames Afslank Programma voor Dames Afslank Programma voor dames 1 Afslank Programma voor dames 2 Afslank Programma voor dames 3 Afslank Programma voor dames 4 Afslank Programma voor dames 5 Afslank Programma

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012

De actieve voedingsdriehoek. VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek VIGeZ 2012 De actieve voedingsdriehoek Geeft weer - Wat je dagelijks zou moeten eten - Hoeveel je best beweegt Voor iedereen vanaf 6 jaar De actieve voedingsdriehoek Is gebaseerd

Nadere informatie

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum

Voeding bij zwangerschaps diabetes. Diabetes Gravidarum Voeding bij zwangerschaps diabetes Diabetes Gravidarum Universitair Medisch Centrum Groningen Zwangerschapsdiabetes is een vorm van suikerziekte die kan optreden tijdens de zwangerschap. Deze brochure

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Wetenswaardigheden over eten en drinken.

Wetenswaardigheden over eten en drinken. Wetenswaardigheden over eten en drinken. Presentatie Start to Run 28 maart 2009 Het meest besproken onderwerp: Afvallen (na de feestdagen, voor de vakantie). het weer (bij gebrek aan onderwerpen) BMI=gewicht

Nadere informatie

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014

VEILIGHEID. 5. TBM Maart 2014 VEILIGHEID 5. TBM Maart 2014 TBM: Gezond op het werk * Aan de hand van een Quiz * Verdeel de Quiz kaart de dag voor de TBM * Verzamel voor de start van de TBM de kaarten en steek deze in een omslag met

Nadere informatie

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand Gezond eten is regelmaat brengen in uw voeding. Dat betekent drie hoofdmaaltijden en twee gezonde tussendoortjes per dag. 3 Gezonde voeding, een kwestie

Nadere informatie

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book

Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE. E-book Alles over VETTEN GOEDE ÉN SLECHTE E-book WAT IS VET? VET IS EEN VOEDINGSSTOF DIE ZIT IN BIJVOORBEELD HALVARINE, OLIE, VLEES, KAAS EN IN KOEK, SNACKS EN SAUZEN. VET IS ALTIJD EEN MENGSEL VAN VETZUREN.

Nadere informatie

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1 Novo Nordisk beschouwt het als haar missie om de toekomst van diabetes te veranderen. Om deze visie gestalte te geven hebben wij het Changing Diabetes-programma ontwikkeld. Changing Diabetes omvat diverse

Nadere informatie

MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59.

MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59. MEDISCH HUIS COLIN vzw (MHC vzw) De Bruynlaan 122 2610 Wilrijk Tel.: 03/830.45.45. Fax.: 03/830.51.59. www.medischhuis-colin.be info@medischhuis-colin.be 12 INLEIDING Het is voor iedereen belangrijk om

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

30 dagen een commitment met jezelf aangaan!

30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 30 dagen een commitment met jezelf aangaan! 1. Training 2. Voeding 3. Rust 1. Training - Grote spieren trainen benen, borst en rug - Cardio training - Dagelijks middelmatig bewegen Grote spieren trainen:

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur

Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Tussen uur en uur en uur en uur DIABETES DAGBOEK E I G E N A A R D I A B E T E S D A G B O E K Naam Adres Contactpersoon Telefoon E-mail O V E R L E G Voor overleg met het Diabetesteam kunt u op werkdagen contact opnemen met: Naam huisarts

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

De glucose kan de cellen niet in waardoor het bloedglucosegehalte te hoog wordt.

De glucose kan de cellen niet in waardoor het bloedglucosegehalte te hoog wordt. Inleiding Onze voeding bestaat uit eiwitten, vetten, koolhydraten, voedingsvezels, vitamines, mineralen en vocht. Al het voedsel wordt in de maag en in de darmen verteerd. De waardevolle stoffen worden

Nadere informatie

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes!

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes! LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen Stelt u zich deze buis voor als uw ader: in een gezonde ader kan het bloed vlot doorstromen Maar: Indien u teveel LDL-(slechte) cholesterol of onvoldoende

Nadere informatie

Checklists. Uitneembaar katern, handig om mee te nemen

Checklists. Uitneembaar katern, handig om mee te nemen Uitneembaar katern, handig om mee te nemen Hoofdstuk 2 Zorgverleners bij diabetes type 2 21 Checklists Dit uitneembare katern bevat checklists over controles die bij goede zorg horen; tips voor communicatie

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

Samen diabetes de baas

Samen diabetes de baas Samen diabetes de baas Samen voor ú Inhoudsopgave Samen diabetes de baas 3 Wat is diabetes 3 Verschil tussen type 2 en type 1 diabetes 4 Samen met u 5 Jaarschema diabeteszorg eerste jaar 8 Leefstijl 8

Nadere informatie

Kent u de cijfers van uw hart?

Kent u de cijfers van uw hart? Kent u de cijfers van uw hart? CHOLESTEROL? GEWICHT/ BUIKOMTREK? UW? BLOEDDRUK? SUIKERGEHALTE? V.U.: Dr Freddy Van de Casseye - Elyzeese-Veldenstraat 63-1050 Brussel Belgische Cardiologische Liga www.cardiologischeliga.be

Nadere informatie

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans

Suiker in een gezonde leefstijl. Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Suiker in een gezonde leefstijl Een kwestie van balans Je lichaam heeft overal energie voor nodig. Sporten, werken, fietsen, wandelen, tuinieren,

Nadere informatie

Bewegen en Gezondheid

Bewegen en Gezondheid Bewegen en Gezondheid Fit zijn en fit blijven Iedereen wil gezond en fit zijn. Om fit te blijven kun je bijvoorbeeld sporten, niet roken, voldoende rust nemen en gezond eten. Al die zaken horen bij een

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor vier maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813

INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813 INDIVIDUEEL ZORGPLAN 17813 Inleiding Wij verzoeken u om dit zorgplan mee te nemen naar ieder bezoek aan het Sint Franciscus Gasthuis. Patiëntensticker Behandelaars Sint Franciscus Gasthuis Behandelend

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten)

Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Vaatrisico-polikliniek (behandeling van vaatziekten) Inleiding U bent door uw behandelend arts verwezen naar de vaatrisicopolikliniek omdat u een vaatziekte heeft en/of vanwege risicofactoren voor het

Nadere informatie

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren!

Reken maar eens uit wat je per week, per maand of per jaar uitgeeft aan het kopen van sigaretten, sigaren of andere rookwaren! Bezint voor ge begint ROKEN Stoppen met roken is niet eenvoudig! Iets afleren is altijd veel moeilijker dan iets aanleren. DAAROM: begin niet met roken! WANT: In tabaksrook zitten heel wat stoffen die

Nadere informatie

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR

DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR DIABETES- EN VASCULAIR SPREEKUUR 358 Inleiding U bezoekt het Diabetes- & Vasculaircentrum van het Sint Franciscus Gasthuis, vanwege uw verhoogde kans op: hart- en vaatziekten; suikerziekte (diabetes mellitus);

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

Gezonde voeding voor teamsporters

Gezonde voeding voor teamsporters Gezonde voeding voor teamsporters Inleiding Door: Esther Verhoef en Puck Reckers Doel: Kennis vergroten goede voeding rondom trainingen/wedstrijden. Inhoud Presentatie Wat is voeding - Koolhydraten - Vetten

Nadere informatie

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014

Leefregels voor. Gezond blijven. KBO Bernadette Helmond. 23 april 2014 Leefregels voor Gezond blijven KBO Bernadette Helmond 23 april 2014 1 Senioren leven ongezonder dan 10 jaar geleden - Drinken meer - Roken (vrouwen) - Bewegen minder - Overgewicht - Eenzijdig eten 2 Leefregels

Nadere informatie

Appelsap. 1 KH portie. 51 kcal / 215 kj. 115 ml ± 1 halfvol glas GI = 44

Appelsap. 1 KH portie. 51 kcal / 215 kj. 115 ml ± 1 halfvol glas GI = 44 Dranken Dranken Voldoende drinken is belangrijk voor de algemene gezondheid. Bekijken we aandachtig de voedingsdriehoek dan is het duidelijk dat drank een belangrijk onderdeel is. Als volwassenen moeten

Nadere informatie

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus

Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Koolhydraatarm dieet en diabetes mellitus Een koolhydraatarm dieet De arts of diëtist heeft met u besproken dat u gedurende drie maanden een koolhydraatarm dieet gaat volgen. Dit dieet volgt u in overleg

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zelfregulatie bij intensieve therapie Zelfregulatie bij intensieve therapie ZELFREGULATIE BIJ INTENSIEVE THERAPIE INLEIDING Deze folder geeft u algemene richtlijnen over zelfregulatie bij intensieve insulinetherapie. Zelfregulatie is het zelfstandig

Nadere informatie

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen.

VOORW OORD VOORWOORD. Omwille van de leesbaarheid staat in dit boekje steeds hij, maar je kunt hiervoor natuurlijk ook zij lezen. VOORW OORD VOORWOORD Over dit boekje Alles over gezond eten en bewegen met kinderen van 4 tot 18 jaar? Bij de titel van dit boekje vraag je je misschien af wat een kleuter te maken heeft met iemand die

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 F Het heft in handen (1) Voeding: Koolhydraten en calorieën

Hoofdstuk 5 F Het heft in handen (1) Voeding: Koolhydraten en calorieën Hoofdstuk 5 F Het heft in handen (1) Voeding: Koolhydraten en calorieën Duur 45 minuten Leerdoelen deelnemers Deelnemers Kunnen de link leggen tussen de informatie over voeding en het onderdeel Diabetes

Nadere informatie

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet

Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Met brood in balans Gezond afvallen Doe het broodwisseldieet Een goed gewicht Ben je ook een van die miljoenen Nederlanders die worstelen met de weegschaal? Of je nu een paar kilo wilt afvallen of juist

Nadere informatie

Eet, drink en. beweeg!

Eet, drink en. beweeg! Eet, drink en. beweeg! WAAROM? Gezond eten en regelmatig bewegen gaan hand in hand. Door een gevarieerde voeding te combineren met voldoende lichaamsbeweging zorgen we ervoor dat we het risico op allerlei

Nadere informatie