365 dagen wijn. Past wijn in een gezonde levensstijl? Door: Ruud Weterings. Eerste uitgave: maart Dit is een uitgave van Wijntraining Online

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "365 dagen wijn. Past wijn in een gezonde levensstijl? Door: Ruud Weterings. Eerste uitgave: maart 2015. Dit is een uitgave van Wijntraining Online"

Transcriptie

1 1

2 365 dagen wijn Past wijn in een gezonde levensstijl? Door: Ruud Weterings Eerste uitgave: maart 2015 Dit is een uitgave van Wijntraining Online Je bent vrij om dit e-boek te delen met anderen, het digitaal door te sturen of het uit te printen. Het is ook toegestaan delen uit dit e-boek te publiceren mits de tekst wordt vergezeld van een correcte (klikbare) bronvermelding. Het is niet toegestaan dit boek te verkopen aan derden, zonder toestemming van de uitgever. 2015, Wijntraining Online Heb je tips, suggesties of correcties? Mail mij dan 2

3 Inhoud Inleiding 1 Past wijn in een gezonde levensstijl?. 2 Help! wijn in m n lijf 4 Ik ben allergisch voor wijn. 5 Weet welke wijn je kiest. 6 Wijn maken vier punt nul 7 Proeven met je ogen en oren 8 Wijn socialiseert.. 9 Een ezel stoot zich niet twee keer aan dezelfde steen. 10 Een mediterrane levensstijl dagen vitaal.. 12 De 25 meest gestelde vragen over wijn gezondheid. Tot slot.. 3

4 Inleiding Tijdens mijn actieve sportperiode als tennisser/trainer had ik een dubbel gevoel bij het nuttigen van alcohol en er een gezonde levensstijl er op na te houden. Ik vergeleek het vaak met een auto, wanneer je er verkeerde benzine in stopt Ik had hele alcoholvrije periodes, maar kon soms ook los gaan. Ik merkte op een gegeven moment dat ik, bij het nuttigen van enkele glazen alcohol na een wedstrijd, minder blessures kreeg. Matig drinken helpt te ontspannen en vermindert angst. (bijvoorbeeld om een aantrekkelijk meisje aan te spreken) Tevens vergroot het de creativiteit en het zelfvertrouwen. Ik merkte trouwens ook dat te veel drinken juist averechts werkt op herstel, prestaties, creativiteit en dat zelfvertrouwen doorsloeg naar overmoed Het dubbele gevoel dat ik tijdens mijn actieve tennis periode had heeft plaats gemaakt voor nieuwsgierigheid. Past wijn in een gezonde levensstijl? Vanwege mijn huidige werk, horeca wijntrainer, ik noem het zelf vintertainer en initiatiefnemer en eigenaar van Wijntraining Online, kom ik dagelijks met wijnen in aanraking. Verder maak ik jaarlijks nog enkele wijnreizen naar wijnproducenten in bekende en minder bekende wijnlanden, ook hier komt er wel eens een flesje wijn bij kijken. De meeste wijnen snuffel ik aan, laat ik door de mond rollen, slurp ik wat lucht bij en spuug ik weer uit. Vervolgens maak ik een proefnotitie, al moet ik eerlijk bekennen dat ik ook wel eens wat doorslik Sporten doe ik nog geregeld, fietsen, hardlopen, zwemmen en iedere ochtend stretch oefeningen afgeleid van Yoga en Tai Chi. Dit is een e-boek over alcohol en een gezonde levensstijl. Ik weet het, de titel suggereert een boek over wijn en gezonde levensstijl. Wees niet bang, dat is het ook. Je bent niet misleid toen je dit boek uitkoos om te lezen op grond van de titel. Het is echter onmogelijk over wijn te schrijven zonder dit te vergelijken met alcohol in het algemeen. Zonder vergelijking is het schrijven over dit onderwerp betekenisloos, om dezelfde reden dat je geen boek kunt schrijven over typische menselijke eigenschappen zonder dit te vergelijken met andere diersoorten te maken, meent Ab Dijksterhuis, hoogleraar psychologie van het onbewuste aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Ik kan me hierin goed vinden. Drink maar eens een wijn zonder alcohol Past wijn in een gezonde levensstijl? Het is niet enkel voor mij een belangrijke vraag, maar ook komt deze vraag regelmatig aan bod tijdens mijn trainingen, workshops en presentaties. Is wijn nu gezond of niet? Hoeveel glazen mag ik drinken om er een gezonde levensstijl er op na te houden? Laat ik voorop stellen dat overmatig alcohol gebruik verslaving in de hand werkt en bovendien zeer schadelijk is voor de gezondheid. Het verkort de levensduur en vergroot het risico op blijvende schade aan vitale organen zoals lever, darmen, maag, hersenen, zenuwstelsel, bloedlichaampjes en het hart. Maar ja ik lees toch regelmatig artikelen dat matige alcohol consumptie juist een gezonde levensstijl stimuleert en dat matig alcohol gebruik, met name rode wijn, juist de levensduur verlengd. In het boek van Dan Buettner, The Bleu Zones beschrijft 4

5 hij zijn onderzoek in samenwerking met National Geographic over de geheimen van een lang leven. Hier komen hoogbejaarden aan het woord (100+) die uitgebreid vertellen over hun leven en antwoord geven op de vraag Wat hun geheimen zijn voor een goede gezondheid en een lang leven De meeste gaven aan dat ze regelmatig aan lichaamsbeweging doen en geregeld drie a vier glazen wijn dronken. Ik heb dat gelijk maar eens gevraagd aan mijn tante van 101 zij keek me heel verbaasd aan en vertelde me dat dit al honderden jaren bekend is Wijn is waarschijnlijk het oudste alcoholische drankje. Zeer waarschijnlijk is het toevallig ontstaan doordat druiven en water op een warme plek met in de lucht zwevend gist in aanraking kwam. Achtduizend jaar geleden werd er al wijn gedronken. Wijn heeft dus al heel wat oorlogen overwonnen en wijn heeft vele wetenschappers en filosofen in de laatste eeuwen gestimuleerd om hun bevindingen te ontdekken. Men spreekt zelfs dat Jezus water in wijn veranderde. Het lijkt er dus zelfs op dat Jezus bij gelegenheid wijn dronk. In de tijd van het Nieuwe Testament was het water niet erg schoon. Bij gebrek aan moderne sanitaire voorzieningen was het water gevuld met bacteriën, virussen en alle mogelijke soorten vervuilingen. (Hetzelfde geldt vandaag de dag voor de meeste Derde Wereld-landen). Het gevolg hiervan was dat mensen vaak wijn dronken (of druivensap) omdat de kans veel kleiner was dat deze vervuild zou zijn. Zou hier ook de basis liggen voor mijn antwoord op de de vraag Past wijn in een gezonde levensstijl? Dit E-Boek is geschreven voor mensen zoals jij en ik, het is geen leerboek - ik hoop tenminste dat het niet zo saai is. Ik geef ook geen antwoorden op vragen over wijn en gezondheid, ik geef slechts een onderbouwde mening. Wanneer je er toch iets uit opsteekt, mag je jezelf prijzen. Leren is altijd een activiteit van de lezer. 5

6 Hoofdstuk 1 Past wijn in een gezonde levensstijl? A glas wine a day, keeps the doctor away Het regent, morgen gaat de degradatie wedstrijd niet door! We hadden een moeizaam seizoen achter de rug en zijn voorlaatste in de poule geëindigd. Een promotie/degradatie wedstrijd is het gevolg. Voor mij een reden om deze zaterdag maar eens flink de bloemetjes buiten te zetten! Samen met mijn goede vriend Cees gaan we de stad in en gaan op jacht naar vrouwelijk schoon. Zoals vaak het geval gaan we naar de Dennenweg in Den Haag, eerst wat eten en vervolgens biljarten met uiteraard een biertje erbij. Om een uur of twaalf gaan we naar het Malie huisje, een kleine discotheek in de gelijknamige straat. klein drankje doen Om eerlijk te zijn tot deze tijd nog niet één keer met een meisje gesproken, wel veel lol onderling. Wie weet in het Malie huisje maar ja dan moet je natuurlijk wel iemand aanspreken. Na en paar biertjes lukt het al aardig kan ik zegen. Ik waag me zelfs op de dansvloer in allerlei Michael Jackson achtige poses. Midden in de nacht ook maar eens in een ander discotheek kijken. De Westwood in Kijkduin! Vanaf hier weet ik eigenlijk niet goed meer wat is gebeurt is Ik weet wel dat ik om thuis kwam met aardig wat alcohol in mijn lijf. Om werd ik wakker gebeld. Het was immers de hele nacht droog geweest en er kon getennist worden! Om stond de eerste wedstrijd gepland en deze mocht ik even in de wacht slepen. Mooi niet dus, ik kon amper uit mijn ogen kijken en had een kater van hier tot Tokio. Als jonge twintiger moest ik er toch aan geloven. je hebt bal gevoel of niet Ik weet nog te herinneren dat ik de eerste slagen wisselingen drie ballen op me af zag komen en dat ik tegen me zelf zei middelste bal slaan, middelste bal slaan De afloop van de wedstrijd laat zich raden. Teleurgestelde team genoten, zelfvertrouwen een flinke deuk opgelopen, een stap dichter bij degradatie en flink de P er in dat ik het team in de steek had gelaten. Ik besloot maar naar bed te gaan en niet mijn team genoten aan te moedigen voor de overige wedstrijden. s-avonds werd er aan de deur gebeld Er stond een leuke vrouw aan de voordeur die ik vaag kende, zij is de zus van de eigenaar van het tennispark! Ankie vertelde, dat ze de wedstrijd van vanochtend had gezien en de gehele dag de rest van het team aangemoedigd heeft jullie zijn niet gedegradeerd en er is feest vanavond, ga je mee? We zijn inmiddels 25 jaar samen Niet ieder verhaal over alcohol misbruik heeft z n positieve uitwerking. Wijn en gezondheid hebben een bijzondere relatie. Niet ieder verhaal over alcohol misbruik heeft z n positieve uitwerking. Vooropgesteld, wanneer je te vaak proost op het goede leven, zal de kans op een kater eveneens toenemen, een 6

7 ! alcoholprobleem of andere ernstige gezondheidsklachten ervaren. Geheelonthouding verhoogd weer de kans om met een hartziekte of een hartaanval in het ziekenhuis te belanden. Voor de volwassen wijnliefhebber kan dus de vlag uit! Talrijke wetenschappelijke studies hebben inmiddels aangetoond dat matige drinkers langer leven dan geheelonthouders of stevige drinkers. Verschillende onderzoekers en wetenschappers stellen dat vooral bij matig wijn drinken het effect het meest duidelijk is. Matige wijndrinkers zouden ca 30 procent minder kans hebben op hart en vaatziekten. Maar gaat het nu specifiek om wijn of is het nu juist de alcohol die hierin een belangrijke rol speelt? Gezonde cholesterol Gemakshalve ga ik in er van uit dat matig gebruik van alcohol in z n algemeenheid een positieve weerslag heeft op onze gezondheid. Dit komt doordat de hoeveelheid HDL (gezonde cholesterol) in onze bloedbaan toeneemt. HDL cholesterol is het goede cholesterol in het lichaam. HDL cholesterol is de schoonmaker van de bloedbaan wanneer het gaat om cholesterol, omdat HDL cholesterol het slechte LDL cholesterol vanuit de bloedbaan opruimt. Dit goede cholesterol slokt het slechte cholesterol op en verlaagd daarmee het slechte LDL-cholesterolgehalte. Het LDL cholesterol wordt vervoerd naar de lever. In de lever wordt het slechte cholesterol omgezet en vervolgens via de gal verwijderd uit het lichaam. Omdat het goede HDL cholesterol betrokken is bij het verwijderen van cholesterol uit de bloedbaan, worden hoge HDL cholesterol waarden als positief gezien. Een hoog HDL cholesterol verlaagt dus de kans op hart en vaat ziekten. Des te hoger de cholesterol waarden van het HDL cholesterol, des te beter. Om het simpel samen te vatten: Des te meer LDL cholesterol, des te meer aderverkalking. Des te meer HDL cholesterol, des te minder aderverkalking in de bloedvaten. Dit is overigens geen vrijbrief om er maar op los te drinken. In de onderstaande tabel zie je de cholesterol waarden die in Nederland gehanteerd worden voor het HDL-cholesterol. bron: 7

8 We weten nu dus dat HDL cholesterol bloedklontering tegen gaat en voorkomt dat onze aderen verstopt raken, maar ook onze hersen hebben veel baat bij af en toe een drankje. Wanneer je dagelijks je dorst lest met één a twee glazen alcohol, wordt je mentaal scherper dan degene die nooit een glas aanraakt. Dit heeft wederom met het cholesterolgehalte in ons bloed te maken. Alcohol reinigt immers de bloedvaten, zodat ook onze hersenen beter doorbloed raken. Of we nu met wijn of een andere alcoholische drank beter af zijn wordt nog volop onderzocht. Wat in ieder geval vast staat, is dat zowel wijn, bier als het sterkere spul godendranken zijn voor onze bloedvaten. Wijn Dat alcohol de gezondheid van ons lichaam bevordert vermoeden we al heel lang, maar waarom is nu juist dat vergiste druivensap zo goed voor ons? Dat wijn de gezondheid van lijf en leden echt bevordert, vermoedden geleerden eeuwen geleden al. Hippocrates was een van de eersten in de Westerse wereld die op basis van lichamelijke symptomen een diagnose kon stellen en daarbij een bepaalde therapie voorschreef. De vader van de geneeskunde, gaf vaak zijn patiënten de raad zich elke dag een goed glas te schenken. In wijn zitten stoffen die de weerstand van het lichaam ondersteunen, die in andere alcoholische dranken vaak niet aanwezig zijn. Hierdoor zal je weerbaarder worden tegen bijvoorbeeld griep en verkoudheid. Vooral rode wijn, waarin de stof tannine uit de schillen en pitten van nature aanwezig is, heeft hierin een belangrijke functie. Het bestanddeel dat rode wijn zo gezond maakt is resveratrol, een bestanddeel dat ook in fruit en vele planten is terug te vinden. Het remt je verouderingsproces, en heeft een gunstige invloed op ouderdomsziekten als hart- en vaatziekten, diabetes, overgewicht en zelfs kanker. Rode wijn is bovendien rijk aan antioxidanten. Wijn scherpt de geest Wie een halve fles wijn per dag drinkt, heeft beter werkende hersenen dan geheelonthouders. Vooral vrouwen worden slimmer van alcohol. Dat is de conclusie van een onderzoek van het University College in Londen. Eén glas wijn maakt een mens scherper, slimmer dan de geheel onthouder. Het onderzoek is gehouden onder 6000 Britse ambtenaren. De wijn zorgt voor een betere doorbloeding van de hersenen en dat maakt het cognitieve functioneren beter, zo bleek uit de rekensommen en taalopdrachten die de ambtenaren maakten. Dat het resultaat bij vrouwen sterker was dan bij mannen verklaren de onderzoekers met het feit dat vrouwen een andere stofwisseling hebben en dat ze alcohol sneller opnemen in hun bloed. Het gunstige effect van alcohol zou volgens de onderzoekers vooral waar te nemen zijn bij iemand die vier tot vijf flessen wijn per week naar binnen tikt. Toch adviseren ze mensen die niet drinken om niet opeens met drinken te beginnen. 8

9 Een aantal jaar geleden kwamen Amerikaanse onderzoekers ook al tot de conclusie dat alcohol slim maakt. Zij wakkerden daarbij de discussie aan of je dergelijk nieuws moet publiceren. Het zou mensen inderdaad kunnen aanzetten tot drankmisbruik en mensen die gestopt zijn, kunnen laten terugvallen, maar, voegen deze onderzoekers uit Honolulu er dan ook maar waarschuwend aan toe: alcohol verhoogt ook de kans op dementie, dus op den duur zou het cognitieve functioneren (het denken) juist wel eens veel slechter kunnen worden. Gezondheidsverklaring Martijn Katan Emeritus hoogleraar voedingsleer aan de Vrije Universiteit Amsterdam, schrijver van Wat is nu Gezond, heeft voor de vele positieve onderzoeksresultaten ten aanzien van wijn en alcohol wel een verklaring; overheden draaien steeds verder de kraan dicht voor onderzoeken, de meeste onderzoeken worden dan ook door brancheorganisaties bekostigd. Het laat zich raden dat deze sterke belangen hebben bij een positief onderzoek resultaat. Vele onderzoeken zijn nog niet afgerond en het is helemaal niet zeker dat wijn en/of alcohol nu wel of niet gezond is. Er zijn dus vele opvattingen ten aanzien van wijn & gezondheid. Zolang één en ander niet aangetoond is door de wetenschap, kan ik uitsluitend uit eigen ervaring putten. Ik merk dat wijn en een gezonde levensstijl zeer goed te combineren zijn, mits je je eigenwaarde en de kwaliteit van het dagelijkse leven hiermee niet in de waagschaal legt. Ook de Gezondheidsraad geeft als richtlijn Richtlijnen Goede Voeding aan dat matige alcoholconsumptie (max. 1 standaardglas per dag voor volwassen vrouwen en max. 2 per dag voor volwassen mannen) onderdeel kan zijn van een gezonde leefstijl. Maar de afweging of matige alcoholconsumptie in het individuele geval verstandig is, is gebaseerd op persoonlijke omstandigheden Is wijn nu gezonder dan andere dranken? Maakt het nu voor je gezondheid uit of je met mate wijn, bier of wat sterker spul drinkt? Volgens diverse wetenschappelijke onderzoeken kun je niet zomaar concluderen dat wijn gezonder is dan bier of gedistilleerd. In het verre verleden werd wijn al als gezondheidsmiddel beschouwd. In de oudheid was het drinkwater niet erg hygiënisch, bij gebrek aan moderne sanitaire voorzieningen. Veelal was het water gevuld met bacteriën, virussen en alle mogelijke soorten vervuilingen. Het gevolg hiervan was dat mensen vaak wijn of bier dronken omdat de kans veel kleiner was dat deze vervuild zou zijn. In de jaren negentig van de 20e eeuw bleek uit Frans onderzoek dat Zuid- Europeanen veel minder last hebben van hart- en vaatziekten in vergelijking tot de meeste Noord Europeanen. Rode wijn werd hiervoor verantwoordelijk gesteld. Een paar jaar later bleek uit een groot Deens onderzoek dat volwassen mensen die regelmatig een glas wijn drinken, minder kans hadden op vroegtijdig overlijden dan bierdrinkers en gedistilleerd drinkers en vooral als geheelonthouders. Wijn is op zich geen geneesmiddel, wel een middel om ziekten te voorkomen. De Deense artsen onderzochten de zogenaamde "Franse paradox". Bij de Fransen blijken 40% minder hartziekten op te treden en leven gemiddeld 3 jaar langer. Hartinfarcten 9

10 liggen 50% lager. Wetende dat de Fransen alles behalve vetarm eten is dit inderdaad paradoxaal. De rechtstreekse oorzaak is te vinden in het hoger verbruik van wijn en tevens van olijfolie. Het element RESVERATROL in de wijn speelt hierin een overheersende rol. Veel wetenschappers bekijken vaak de gevolgen van een product, door er allerlei experimenten mee te doen op dieren en andere pluimages. In veel gezondheidsonderzoeken over wijn en alcohol kom je dan ook vaak de gezonde bijdrage van de polyfenolen in wijn tegen. Over de positieve effecten van polyfenolen en met name resveratrol zijn inmiddels honderden publicaties verschenen. In de afgelopen jaren is er is een ware rage ontstaan. Polyfenolen zijn nagenoeg niet in bier aanwezig maar wel in wijn. De onderzoeken zijn vooral op dieren gedaan, waarbij de stoffen in zeer hoge concentratie werden toegediend. Tot op de dag van vandaag zijn er geen experimentele onderzoeken beschikbaar waarbij de mens dient als proefkonijn. De positieve effecten zijn dus vooral voor dieren meetbaar, maar bij de mens blijkt het positieve effect vooralsnog niet meetbaar. Bovendien komt resveratrol uit wijn in zeer kleine hoeveelheden (milligrammen) bij ons binnen. Het grootse deel daarvan verlaat het lichaam via de urine en zweet klieren. De hoeveelheid die achterblijft in het lichaam is zo klein dat de wonderlijke effecten die bij dieren gevonden zijn niet optreden Tja daar is inderdaad wat voor te zeggen de grondstoffen van wijn zijn wezenlijk anders dan bier en de meeste sterke dranken. laten we het dan eens van de ander kant bekijken. Is er een substantieel verschil tussen wijndrinkers en biersterkedrank -drinkers? In de supermarkt kiest de koper van wijn gezondere producten dan de koper van bier Supermarktonderzoek Naar aanleiding van de vele onderzoek naar de mogelijke positieve effecten van wijn is in 2011 een groot supermarktonderzoek gestart. De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift European Journal of Preventieve Cardiologie. De onderzoekers kwamen met een tamelijk opmerkelijke zienswijze. In de supermarkt kiest de koper van wijn gezondere producten dan de koper van bier. Van bijna klanten die gemiddeld 1 tot 2 keer per week rond de 90 euro uitgaven in de supermarkt, zijn de aankopen van een jaar vergeleken met elkaar. De onderzoekers maakten bovendien onderscheid in 10 gezonde producten (zoals groente, fruit, olijfolie, noten, vis en magere boter) en 10 ongezonde producten (zoals chips, suiker, snoep, worstjes,frisdrank, koekjes, en boter). Uit dit onderzoek kwam naar voren dat de verschillen in leefstijl tussen bier- en wijndrinkers groot is en bovendien dat bierdrinkers meer roken, meer eten en over het algemeen ongezonder leven. Kortom het hele leefpatroon is anders. Wijndrinkers zijn bovendien meer welgesteld dan bierdrinkers, aldus de onderzoekers. Nu moet ik eerlijk zeggen dat dit klantonderzoek een aardig beeld kan schetsen. Zou er een kern van waarheid hier in schuilen, is het eetpatroon inderdaad bepalend voor de gezondheid van matige bier, wijn en sterkedrank- drinkers? 10

11 Ondanks dat dit een groot onderzoek is waar over een periode van een jaar is gekeken naar het aankoopgedrag in de supermarkt, plaatsen de onderzoekers zelf al een aantal kanttekeningen bij hun werk. Het is natuurlijk de vraag of datgene dat in het supermarktkarretje belandt, ook daadwerkelijk door de koper wordt gegeten. Bovendien is niet uitgesloten dat supermarktklanten ook elders inkopen doen. Alcoholhoudende drank kan immers ook gekocht worden in speciaalzaken of nog makkelijker online bestellen. Uiteraard is dit is niet meegenomen in het onderzoek. Dit geldt ook voor de andere inkopen, die kunnen ook buiten de supermarkt of bij een andere supermarkt zijn gedaan. Dit onderzoek laat zien dat er verschillen zijn in het aankoopgedrag van de bierkoper en de wijnkoper, maar zegt niets over consumptie hiervan. Ik heb de laatste maanden het koopgedrag van huize Weterings eens goed bekeken. Ik ben tot de conclusie gekomen dat we erg gezond inkopen doen, maar dat wij ook niet alles bij de super inkopen. Bovendien hebben we ook erg gezellige buren en vrienden waar we graag en geregeld over de vloer komen. Laats nog hebben we gezamenlijk een wandeling in de bergen gemaakt van ca vijf uur, in de zon, prachtige vergezichten, stijle beklimmingen en kuitenbijtende afdalingen. Dorstig en voldaan komen we uiteindelijk weer in het dorp terug waar we de wandeling gestart zijn. Het laatste uur van de wandeling heb ik het beeld al voor me een ijs koud biertje! Nu ben ik liefhebber van zowel wijn als bier en lust ik met name na het eten ook wel een glaasje Hierbas (versterkt kruiden anijs drankje uit Mallorca). Zowel de supermarktketens als de wetenschappelijk onderzoekers, hebben tot nu toe nog niet kunnen overtuigen dat wijn gezonder is dan ander alcoholische dranken. Wel is vast komen te staan dat matige alcoholconsumptie in veel gevallen een positief effect heeft op de gezondheid. Denk hierbij aan bijvoorbeeld hart- en vaatziekten. Het positieve effect van alcohol op de gezondheid staat als een paal boven water. Hier zijn de wetenschappers het immers al jaren over eens, maar om Prof. Dr. Ir. Rudolf Pierik te citeren; Ik zou nog wel eens een helder wetenschappelijk onderzoek willen zien waarbij het positieve effect van polyfenolen en met name resveratrol wordt aangetoond. Ziekenhuizen, artsen en wetenschappers hebben inmiddels veel onderzoek hiernaar gedaan Je zal, om dit te kunnen aantonen, een groep proefpersonen, ja mensen dus en geen dieren in een aantal groepen moeten verdelen en deze voor een langere periode wel en geen resveratrol geven. Ik ben benieuwd wat de uitkomst is.ik denk dat er best een aantal mensen zich beschikbaar willen stellen. In mijn kennissen - vriendenkring kan ik er zo wel een aantal aanwijzen wanneer resveratol in de vorm van wijn, luxe wijn wel te verstaan, wordt aangeboden. Veel mensen hebben een haat-liefde verhouding met alcohol en hun lichaam. Je verwent het of ontzegt het van alles. Je stopt het vol of hongert het uit. Je geeft je lichaam te veel of juist te weinig, straffen het of genieten er van. Sommige voelen zichzelf in de steek gelaten door lichaam. 11

12 Mediterrane levensstijl Inmiddels woon ik in Spanje, om precies te zijn Mallorca en in dit mediterrane klimaat wordt er nogal wat wijn gedronken een halve liter bij de lunch is hier zeer gebruikelijk. Hier in Mallorca en vele andere landen aan de middellandse zee, leven de mensen op een iets ander tempo dan wat wij gewend zijn in Nederland. Zoals in het eerder genoemde onderzoek van National Geographic over de geheimen van een lang leven, is de gemiddelde levensduur van mensen in een mediterraan klimaat hoger dan in andere gebieden. Onderzoekers over wijn, alcohol in het algemeen, tippen het onderwerp maar héél eventjes aan, maar ik wil hier wel dieper op ingaan. Een mediterraan dieet met een lekker flesje wijn mag dan goed zijn voor je algemene gezondheid, maar dat heeft niet alleen met de wijn en het eten te maken. Een mediterraan dieet mag dan goed zijn voor de gezondheid, maar heeft niet alleen met wijn en eten te maken. Dit heeft heel duidelijk ook te maken met een bepaalde levensstijl. Ik ben nu een tijd uit Nederland en merk dat in ons mooie kikkerlandje we de hele dag door van alles moeten en leven we nagenoeg continue onder hoogspanning, alle werkzaamheden worden in een razend tempo gedaan. Hier ligt dat duidelijk anders. Je neemt ruim de tijd om te lunchen. Het is vaak ook de hoofdmaaltijd en een fles wijn ontbreekt dan niet natuurlijk water trouwens ook niet vervolgens neem je ruim de tijd voor een siësta. Het eten is een sociale bezigheid, een moment van rust, een moment van samen zijn. Dit resulteert direct in een véél lager stressniveau. Het is juist die stress die voor veel gezondheidsproblemen kan zorgen. Eten met een bord op schoot, flesje bier of glas wijn naast je, zappend langs divers TV kanalen of op je ipad te facebooken, twitteren, het web langs struinen en mails te lezen is niet bevorderlijk voor de spijsvertering. Ik wil hiermee niet zeggen dat we allemaal maar het roer moeten omgooien en verhuizen. Met rustig eten, matig alcohol gebruik, voldoende rust, en minder stress heb je al heel veel gewonnen! Hierover later meer. Ik wil je eerst in een reis reis langs de verschillende vitale lichaamsfuncties meenemen! 12

13 Wijntraining Online Wil je als hobby wijnkenner of als medewerker van horeca / wijnspeciaalzaak je wijnkennis vergroten? Met het E- learning Game Learning progamma vind je hét interactieve digitale leermateriaal voor het wijnvignet In 12 modules beschik je over gedegen wijnkennis. Daarnaast heb je meer dan voldoende praktijkgerichte kennis om er straks voor je werk of je hobby mee aan de slag te gaan. DIPLOMA: Niveau SWEN 1 (Wijnvignet) Binnen twee weken je SWEN 1 diploma behalen? Dit zijn de voordelen: Officieel erkend SWEN diploma Wijnvignet Game learning is leren en oefenen met fun gecombineerd. Gemak versus tijd, leren wanneer en waar het uitkomt. Eenvoudig doorstromen naar SWEN 3 24/7 beschikbaar overal ter wereld. Verkrijgbaar in vier talen: NL - GB - DE - Chinese KLIK HIER voor een demo Na aanmelding kun je direct aan de slag! NU 87,50 Vul de kortingscode van hieronder in en je krijgt direct toegang! VOUCHER CODE : ttqfqvbma7 KLIK HIER OM DIRECT JE VOUCHER TE ACTIVEREN 13

matige alcohol consumptie gezondheid

matige alcohol consumptie gezondheid matige alcohol consumptie positief voor gezondheid R e s u l t a t e n v a n 3 j a a r w e t e n s c h a p p e l i j k o n d e r z o e k Matige en regelmatige alcoholconsumptie heeft overall een positief

Nadere informatie

INFORMATIE CURSUS WIJN EN GEZONDHEID

INFORMATIE CURSUS WIJN EN GEZONDHEID APERITIEF DOCUMENT INFORMATIE CURSUS WIJN EN GEZONDHEID ALGEMENE INFORMATIE De cursus WIJN EN GEZONDHEID laat in de eerste plaats de genezende vermogens van het natuurproduct wijn zien, iets wat niet alleen

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

- Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten. Cacao als medicijn

- Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten. Cacao als medicijn - Cacao als medicijn - Cacao, godenvoeding - Chocolade gunstig voor hart en bloedvaten Cacao als medicijn De indianen gebruiken al eeuwenlang cacao als medicijn. De eerste beschreven therapieën dateren

Nadere informatie

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR?

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? Gezond genieten Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? 1. Op oudere leeftijd kun je lichamelijk beter tegen alcohol. 2. Vanaf het vijfenveertigste jaar heeft alcohol een gunstig effect op

Nadere informatie

Hoe vol is uw glas? Postbus 590, 6700 AN Wageningen T 0317 750 620 info@kennisinstituutbier.nl www.kennisinstituutbier.nl

Hoe vol is uw glas? Postbus 590, 6700 AN Wageningen T 0317 750 620 info@kennisinstituutbier.nl www.kennisinstituutbier.nl Kennisinstituut Bier is het wetenschappelijke instituut op het gebied van verantwoorde bierconsumptie in relatie tot gezondheid. Het instituut wil gedegen, wetenschappelijke kennis over verantwoorde bierconsumptie

Nadere informatie

J. Snel AdFundum, Vakblad voor de Drankenbranche, 13(11):14-15, november. 2005 Dagelijks, matig alcoholgebruik verlaagt het risico op diabetes

J. Snel AdFundum, Vakblad voor de Drankenbranche, 13(11):14-15, november. 2005 Dagelijks, matig alcoholgebruik verlaagt het risico op diabetes J. Snel AdFundum, Vakblad voor de Drankenbranche, 13(11):14-15, november. 2005 Dagelijks, matig alcoholgebruik verlaagt het risico op diabetes Diabetes 2 of ouderdomsziekte komt veel voor en begint epidemische

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland

Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen. Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Cardiologie Centrum Waterland Hart- en vaatziekten: risicoprofiel en leefstijladviezen Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste doodsoorzaak in

Nadere informatie

Diabetes and. alcohol. alcohol

Diabetes and. alcohol. alcohol Diabetes and alcohol en alcohol De risico s kennen Een alcoholisch drankje nuttigen met vrienden kan een leuk sociaal gebeuren zijn. Maar alcohol dient met mate te worden gebruikt om de gezondheidsrisico

Nadere informatie

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd.

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd. LES VOOR G-KRACHT DRINKWATERS Ons lichaam bestaat voor 70% uit water. Dagelijks scheiden we 2,5 liter uit langs de gekende wegen. We zouden ongeveer 1,5 l water moeten drinken per dag en daarbij nemen

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN

HET GOEDE VOORBEELD GEVEN HET GOEDE VOORBEELD GEVEN 11 adviezen voor een gezonde opvoeding Aan ouders van kinderen tussen de 4-12 jaar ter preventie van overgewicht en obesitas WAAROM Je kind leert door jou na te doen. Geef daarom

Nadere informatie

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over:

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over: De les ná G-kracht Drinkwaters In deze les gaat het over: Welke rol water speelt voor onze gezondheid Welke soorten drinkwater er zijn Hoe je water het best kunt drinken en serveren Opdracht 1: Ben jij

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

1 Wat is er met me aan de hand? 11

1 Wat is er met me aan de hand? 11 Leven met een alcoholprobleem 07-03-06 09:25 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Wat is er met me aan de hand? 11 Typerend beeld van de kwaal 11 Symptomen 12 Vroege en late symptomen 14 Diagnostiek 14 Een paar

Nadere informatie

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb je een vraag? Stel deze dan direct! Weet één van jullie

Nadere informatie

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol

Een gezonder leven met een lager cholesterol. Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve van patiënten met een verhoogd cholesterol Een gezonder leven met een lager cholesterol Voorlichtingsmateriaal ten behoeve

Nadere informatie

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid

lyondellbasell.com Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Eet dit Dat niet Verbeter je gezondheid Verander je keuzes, verander je leven Deze presentatie heeft als doel om u betere beslissingen te laten nemen m.b.t. voeding om zo uw gezondheid te verbeteren. Belangrijke

Nadere informatie

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad en feiten over alcohol Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Thema

Nadere informatie

Overmatig alcoholgebruik aanpakken RODER. met hulp in uw eigen huisartsenpraktijk. Januari 2014 ONDERDEEL VAN DE NOVADIC-KENTRON GROEP

Overmatig alcoholgebruik aanpakken RODER. met hulp in uw eigen huisartsenpraktijk. Januari 2014 ONDERDEEL VAN DE NOVADIC-KENTRON GROEP Overmatig alcoholgebruik aanpakken met hulp in uw eigen huisartsenpraktijk RODER Januari 2014 ONDERDEEL VAN DE NOVADIC-KENTRON GROEP De belangrijke eerste stap... U heeft met uw huisarts gesproken over

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart

Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Gezonder eten, meer bewegen: leuk voor jezelf en goed voor je hart Ontdek hoe kleine veranderingen elke dag een verschil maken Nicolas Guggenbühl, diëtist-voedingsdeskundige, met de medewerking van prof.

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

Voldoende vocht. Uitgebreid werkblad voor meer vitaliteit en een gezonde mond

Voldoende vocht. Uitgebreid werkblad voor meer vitaliteit en een gezonde mond Voldoende vocht Uitgebreid werkblad voor meer vitaliteit en een gezonde mond Waarom moet je drinken? Water vormt samen met zuurstof een belangrijke bron van voeding voor het lichaam. Voldoende vocht is

Nadere informatie

Psoriasis vrij leven. Stap voor stap, weg met Psoriasis. Versie 2012 Optimalegezondheid.com Jack Boekhorst

Psoriasis vrij leven. Stap voor stap, weg met Psoriasis. Versie 2012 Optimalegezondheid.com Jack Boekhorst Psoriasis vrij leven Stap voor stap, weg met Psoriasis Versie 2012 Optimalegezondheid.com Jack Boekhorst Ik begin dit gratis rapport met een misschien wel erg bold statement, maar toch durf ik hem te maken!

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes!

LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen. Opgeruimd staat netjes! LDL- (slechte) en HDL- (goede) cholesterol begrijpen Stelt u zich deze buis voor als uw ader: in een gezonde ader kan het bloed vlot doorstromen Maar: Indien u teveel LDL-(slechte) cholesterol of onvoldoende

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

1 Wat vind je van dit verbod?

1 Wat vind je van dit verbod? Happy hour Onderzoeksresultaten TIPHorstaandeMaas.nl Horecabedrijven in onze gemeente mogen niet meer stunten met prijzen van alcoholische drankjes, bijvoorbeeld via een happy hour. 35% 1 Wat vind je van

Nadere informatie

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in?

1. Wat houden je hart en bloedvaten nou eigenlijk in? Hart- en vaatziekten Inleiding Ik ga mijn spreekbeurt houden over hart- en vaatziekten. Ik heb dit onderwerp gekozen omdat er aan hart- en vaatziekten nog steeds veel, vooral oudere mensen overlijden.

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Een leven lang vitaal. Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen?

Een leven lang vitaal. Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen? Een leven lang vitaal Kwestie van geluk of goede genen? Kun je er zelf iets aan doen? Oudste vrouw van de wereld Japanse Misao Okawa, 115 jaar Gemiddelde levensverwachting Mannen en vrouwen in de 20 ste

Nadere informatie

Niels van Loon [Email address]

Niels van Loon [Email address] Niels van Loon [Email address] Bedankt voor je interesse in mijn website en welkom bij de gezondheidscheck. Hieronder volgen enkele vragen, na het beantwoorden ervan geef ik je een advies op basis van

Nadere informatie

15 tips om de dag ontspannen te beginnen

15 tips om de dag ontspannen te beginnen 15 tips om de dag ontspannen te beginnen Het is voor werknemers met een drukke agenda vaak moeilijk goed voor hun lichaam te zorgen. Daarom heb je tools nodig om je lichaam en geest te ontspannen. Voor,

Nadere informatie

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten

De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten De invloed van ontstekingsreuma en -behandeling op hart- en vaatziekten In Nederland hebben ongeveer 400.000 mensen last van ontstekingsreuma. Deze vorm van reuma kenmerkt zich door langdurige gewrichtsontstekingen.

Nadere informatie

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation

Ontmasker de stille doder. Meet uw bloeddruk. Spreek erover met uw arts. Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Ontmasker de stille doder Meet uw bloeddruk Spreek erover met uw arts Belgische Cardiologische Liga Working Group on Cardiovascular Prevention and Rehabilitation Een do Wie is toch die sti der, hoezo?

Nadere informatie

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2.

28-9-2014. Inhoud. Voeding en leefstijl bij en na kanker. 1. Voeding van vroeger tot nu. 1. Voeding van vroeger tot nu. 2. Voeding en leefstijl bij en na kanker Malu van Geel Inhoud 1. Voeding van vroeger tot nu 2. Voeding en kanker 3. Aanbevelingen 4. Veel gestelde vragen 1. Voeding van vroeger tot nu 1 Hippocrates Laat voeding

Nadere informatie

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn?

Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? 1 Altijd al gedacht dat zware botten een verklaring voor overgewicht zijn? De 20 fabels en feiten over afslanken Be-Slank Copyright 2011 Be-Slank.nl Alle rechten voorbehouden. 2 Feiten en Fabels: Frisdrank

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Waarom Fitness en Het volgen van een dieet Je niet kunnen helpen Om blijvend af te slanken? Eric Eraly

Waarom Fitness en Het volgen van een dieet Je niet kunnen helpen Om blijvend af te slanken? Eric Eraly Waarom Fitness en Het volgen van een dieet Je niet kunnen helpen Om blijvend af te slanken? Eric Eraly Denk aub eventjes na voor je dit hele EBoek afprint. Je dient slechts enkele pagina s af te printen

Nadere informatie

Ken je cardiovasculair risico!

Ken je cardiovasculair risico! UGP-FOLDER Ken je cardiovasculair risico! Wat zijn risicofactoren voor hart- en vaatziekten en welke risicofactoren zijn er? Risicofactoren voor hart- en vaatziekten zijn factoren die de kans op ziekten

Nadere informatie

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen

Trombose. Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Trombose Een klein bloedpropje met (soms) grote gevolgen Bijna een op de twee Nederlanders sterft direct of indirect aan de gevolgen van trombose. Sommigen krijgen trombose als gevolg van hun leefstijl,

Nadere informatie

Een te hoog cholesterol

Een te hoog cholesterol Een te hoog cholesterol Beschrijving Wat is te een hoog cholesterol? Een te hoog cholesterol wil zeggen dat er te veel cholesterol in uw bloed zit. Dat is schadelijk voor uw slagaders. Het cholesterol

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Individueel behandelplan COPD/Astma

Individueel behandelplan COPD/Astma Individueel behandelplan COPD/Astma Persoonlijke gegevens Naam Adres Woonplaats Telefoon E-mail Geb. datum Diagnose Diagnose gesteld op Bij ongeval waarschuwen Naam Adres Telefoon Relatie met pasdrager

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel

MELATONINE. Het natuurlijke slaapmiddel MELATONINE Het natuurlijke slaapmiddel Wat is Melatonine Melatonine is een hormoon dat in de pijnappelklier (epifyse) geproduceerd wordt uit serotonine (neurotransmitter betrokken bij stemming en pijn)

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?)

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Gezond zijn levert dus niet alleen meer Als voorbeeld vergelijken we twee jaren op, vijftigjarigen zonder en met diabetes maar ook veel betere en vitalere

Nadere informatie

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje

Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Eten en drinken voor uw blaas De beste adviezen voor u op een rijtje Blijf jezelf. Zo zorgt u goed voor uzelf Als u te maken hebt met ongewenst urineverlies, is het goed om eens stil te staan bij wat u

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING

LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING V.S.O. WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ALCOHOL EN ALCOHOLVERSLAVING UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief: V.S.O. alcohol en alcoholverslaving INHOUDSOPGAVE pagina

Nadere informatie

Individueel Zorgplan Cardiometabool

Individueel Zorgplan Cardiometabool Individueel Zorgplan Cardiometabool Vasculair Centrum Naam: Geboortedatum: Patiëntnummer: Vasculair centrum Rijnstate Het Rijnstate Vasculair Centrum is een kennis- en behandelcentrum voor patiënten met

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Inhoud Hoe BRAVO ben jij?

Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inhoud Hoe BRAVO ben jij? Inleiding 2 De behandeling van een aandoening 2 Medicijnen 2 Leefstijl 5 Een verergering van je klachten 6 Jouw behandelplan 8 Bewegen 8 Roken 8 Alcohol en voeding 8 Ontspanning

Nadere informatie

Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig?

Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig? Omega-3 supplementen: broodnodig of overbodig? Je kan geen gezondheidsmagazine meer openslaan of er wordt over voedingssupplementen geschreven. Zeker als het over Omega-3 gaat. Maar hebben we die supplementen

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL

Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL PATIËNTENINFORMATIE Preventie en behandeling hart- en vaatziekten WWW.ZORROO.NL Inhoudsopgave 1 Voorwoord.............................................................................. 3 2 Zorroo ondersteunt

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Wandelprogramma: Beweegt u voldoende?

Wandelprogramma: Beweegt u voldoende? Wandelprogramma: Beweegt u voldoende? Voldoende beweging zorgt ervoor dat u zich fitter voelt, ontspannen bent en er strakker uitziet. U beweegt voldoende wanneer u minimaal 5 dagen in de week, 30 minuten

Nadere informatie

Suikerziekte. bij honden en katten

Suikerziekte. bij honden en katten Wat is suikerziekte? Diabetes of suikerziekte is als ziekte bij mensen goed bekend. Maar wat niet iedereen weet is dat ook onze vrienden op vier poten het kunnen krijgen! Diabetes is een hormonale ziekte:

Nadere informatie

Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise

Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise Pace vragenlijst Physician-based Assessment and Counseling for Exercise Dit formulier bepaalt uw lichamelijke activiteiten niveau. Lees dit formulier door en kies de zin die het beste aansluit bij uw huidige

Nadere informatie

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking

De richtlijnen zijn bedoeld voor de ogenschijnlijk gezonde bevolking Samenvatting De zogeheten Richtlijnen goede voeding zijn bedoeld om de overheid steun te bieden bij het ontwikkelen van een voedingsbeleid en bij het volgen van de effecten van dat beleid. Het advies vormt

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17

Jongeren en alcohol. peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 17 Jongeren en alcohol peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 17 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Sociaal en Economisch Beleid, SEB Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail:

Nadere informatie

Inhoudsopgave. SLIM in 12 weken - Inhoudsopgave www.slim2do.nl 2

Inhoudsopgave. SLIM in 12 weken - Inhoudsopgave www.slim2do.nl 2 Inhoudsopgave DANKWOORD... 8 Inleiding...11 SLIM: meer dan een dieet...11 Een dieet alleen is onvoldoende...11 Deel I: SLIM Essentials...15 1. SLIM Voeding...17 1.1 Koolhydraten...17 1.2 Vetten...18 1.3

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Sportief bewegen met epilepsie. Epilepsie

Sportief bewegen met epilepsie. Epilepsie Sportief bewegen met epilepsie Epilepsie Sportief bewegen met epilepsie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte

SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte SAMENVATTING Geactiveerde Zuurstoftherapie heeft een zeer positieve invloed op het cholesterolgehalte In een studie van Dr. med Erich Krämer, Troisdorf uit 2001 wordt geconcludeerd dat de S(inglet)O(xygen)E(nergy)-Therapie

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

De risico s van roken zijn legio. Hieronder staat een drietal voorbeelden die met onderzoek zijn aangetoond :

De risico s van roken zijn legio. Hieronder staat een drietal voorbeelden die met onderzoek zijn aangetoond : Wellness Guide Stoppen met roken "Je hoeft niets op te geven. Roken geeft geen echt plezier. Het is slechts een illusie, net zoiets als met je hoofd tegen een muur aan bonken zodat het een opluchting is

Nadere informatie

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen

Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen 1 Wat is diabetes? Type 2 diabetes : gevolgen Nu u weet dat u aan diabetes lijdt, moet u zich plots geen grote zorgen maken. Waarschijnlijk lijdt u al gedurende lange tijd aan diabetes, mogelijks gedurende

Nadere informatie

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book!

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! INTRO Met de lessen van WorkOutDoor werk je het gehele jaar door aan je kracht, lenigheid, flexibiliteit en conditie. Dit inspiratie E-book

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Rawfood. tips & tricks 66 FRONTIER LIFE 15.02

Rawfood. tips & tricks 66 FRONTIER LIFE 15.02 Rawfood tips & tricks 66 FRONTIER LIFE 15.02 Auteur: Noëlle Kabel VOEDING In augustus 2013 kwam ik in aanraking met rawfood. Ik had toen al een jaar alle geraffineerde suikers uit mijn eetpatroon geschrapt,

Nadere informatie

Gewichtstoename bij behandeling van kanker

Gewichtstoename bij behandeling van kanker Gewichtstoename bij behandeling van kanker Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 Pavo 0915 Inleiding U bent tijdens uw behandelingen tegen kanker ongewenst in gewicht aangekomen. In deze folder leggen

Nadere informatie

Activelifestyle. FIT-Guide

Activelifestyle. FIT-Guide Activelifestyle FIT-Guide Inleiding U wilt uw doel behalen, maar weet niet precies hoe. Deze FIT-Guide is er om u tips en een inside look van ons product te geven. Alleen training is niet het enige wat

Nadere informatie

ARGI+ Sporten met Forever

ARGI+ Sporten met Forever ARGI+ Sporten met Forever Sporten met de natuurlijke boost van ARGI+ ARGI+ is een uniek supplement voor actieve sporters die hun lichaam dat beetje extra willen geven voor optimale prestaties. ARGI+ heeft

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER ALCOHOL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over alcohol INHOUD pagina Inleiding 2 Welke soorten drank zijn er? 2 De werking

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4

2 Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak 4 Sublijst A - Chronologische leeftijd wat is thans uw leeftijd (in jaren) Totale score (sublijst A) Sublijst B - Eetgewoonten Hoe vaak eet u gefrituurd, gebakken, gegrild of gebarbecued voedsel? Vaak keer

Nadere informatie

Ouder worden en alcohol

Ouder worden en alcohol Ouder worden en alcohol V.U.: Paul Van Deun, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - september 2015 - D/2015/6030/41 De De DrugLijn is een initiatief

Nadere informatie