CHOLESTROLVERLAGEND DIEET

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CHOLESTROLVERLAGEND DIEET"

Transcriptie

1 CHOLESTROLVERLAGEND DIEET 1074

2 Inleiding In deze folder vindt u informatie over de rol van de voeding en leefstijl in de behandeling van een verhoogd cholesterol. Een te hoog cholesterolgehalte, eventueel in combinatie met overgewicht, een te hoge bloeddruk, diabetes, roken en/of te weinig lichaamsbeweging, vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Factoren als voeding en erfelijke aanleg zijn van invloed op het cholesterol. Om het cholesterolgehalte te verlagen is het goed om uw leef- en eetpatroon aan te passen. In deze brochure wordt besproken wat cholesterol is en wat de adviezen zijn ten aanzien van voeding en leefstijl. Wat is cholesterol? Cholesterol is een vetachtige stof in het bloed. Het is onder andere een bouwstof voor lichaamscellen en hormonen. Zonder cholesterol kan het lichaam niet goed functioneren. Teveel is echter schadelijk. In het bloed komen twee soorten cholesterol voor: LDL-cholesterol (slecht cholesterol); HDL-cholesterol (goed cholesterol). Het LDL-cholesterol blijft plakken aan de binnenkant van de vaatwand. Bij een overschot vergroot het de kans op vernauwing van de bloedvaten en zo het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten. Het HDL-cholesterol beschermt het lichaam tegen hart- en vaatziekten. Het haalt het teveel aan LDL-cholesterol weg, als een soort stofzuiger. Een hoog cholesterolgehalte leidt meestal niet tot direct voelbare klachten. Bij veel mensen blijft het dan ook lang onopgemerkt.

3 Triglyceriden Triglyceride is een vetachtige stof die in het bloed voorkomt en is nauw verbonden met het cholesterol. Net als LDL-cholesterol is een verhoogd triglyceridengehalte van grote invloed op aderverkalking, waardoor een verhoogd triglyceridengehalte het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten vergroot. De lever produceert een deel van deze vetten zelf, maar het lichaam haalt de triglyceriden ook direct uit de voeding. Triglyceriden worden gevormd uit de suikers, alcohol en vetten in de voeding. De behandeling De behandeling van een te hoog cholesterol bestaat uit: Een voedings- en leefstijladvies of; Een voedings- en leefstijladvies in combinatie met medicatie (tabletten). Het doel van de behandeling is het verlagen van het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten door: Het normaliseren van de cholesterolwaarden in het bloed; Een gezonde voeding met voldoende inname van onder andere voedingsvezels en omega-3 vetzuren; Handhaven of normaliseren van een gezond lichaamsgewicht en/of goede middelomtrek. Om deze doelen te bereiken, worden de voedingsadviezen besproken die het cholesterolgehalte gunstig kunnen beïnvloeden. Daarnaast worden de leefstijladviezen, zoals een goed gewicht en voldoende beweging behandeld in deze brochure. Welk cholesterolgehalte is te hoog? Het cholesterolgehalte wordt gemeten aan de hand van bloedonderzoek. Bij dit onderzoek wordt het volgende gemeten: Totaal cholesterol; LDL-cholesterol (slecht cholesterol); HDL-cholesterol (goed cholesterol); Triglyceride.

4 Cholesterol normaalwaarden In onderstaande tabellen kunt u zien wat de streefwaarden zijn. In de eerste tabel staan de streefwaarden die gelden als u verder geen complicaties of chronische ziektes heeft. In de tweede tabel staan de streefwaarden die gelden als u bijvoorbeeld diabetes heeft of al eerder een hartinfarct heeft doorgemaakt. Streefwaarden die gelden als er geen sprake is van hart- en vaatziekten, diabetes mellitus of hypertensie. streefwaarden totaal cholesterol goed cholesterol (HDL) slecht cholesterol (LDL) < 5 mmol/l vrouwen: hoger dan 1.3 mmol/l mannen: hoger dan 1.0 mmol/l < 3.5 mmol/l triglyceriden (TG) lager dan 2.0 mmol/l Streefwaarden die gelden als er wel sprake is van hart- en vaatziekten, diabetes mellitus en/of hypertensie. streefwaarden totaal cholesterol goed cholesterol (HDL) slecht cholesterol (LDL) lager dan 5 mmol/l vrouwen: hoger dan 1.3 mmol/l mannen: hoger dan 1.0 mmol/l lager dan 2.5 mmol/l triglyceriden (TG) lager dan 2.0 mmol/l mmol/l: millimol per liter Afhankelijk van bijkomende risicofactoren zoals overgewicht, roken en uw leeftijd kan uw arts andere streefwaarden aanhouden.

5 VOEDINGSADVIEZEN Gezonde voeding Voeding speelt een belangrijke rol in de behandeling van een verhoogd cholesterolgehalte. Het advies is gebaseerd op een gezonde voeding zoals die voor iedereen geldt. De Schijf van Vijf kan hierbij als hulpmiddel dienen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheden die u nodig heeft, kunt u terugvinden in de folder over de Schijf van Vijf. Vraag hiernaar bij uw diëtist. De aandachtspunten in de voeding bij een verhoogd cholesterol worden hieronder besproken. Vetten in de voeding Vet in de voeding is een belangrijke energiebron voor het lichaam. Daarnaast bevatten sommige vetten de onmisbare vitamines A, D en E. Vetten beïnvloeden de gezondheid van de vaten. Er zijn twee soorten vet: verzadigd en onverzadigd vet. Verzadigd vet leidt tot een verhoging van het slechte cholesterol (LDL) in het bloed. Onverzadigd vet verhoogt het goede cholesterol (HDL) in het bloed en verlaagt het LDL cholesterol. Verzadigd vet = verkeerd Veel verzadigd vet (verkeerd vet) komt voor in de volgende voedingsmiddelen: Roomboter, harde bak- en braadvetten, harde (plantaardige) margarine; Hard frituurvet (blokken frituurvet); Vet vlees en vette vleeswaren; Volle melk en melkproducten; Producten op basis van room, (imitatie)slagroom en crème fraîche; Volvette kaas en buitenlandse kaassoorten met een hoog vetgehalte (48+ of meer);

6 Koffiewitmaker, koffiecreamer, imitatieslagroom; Snacks, koek en gebak; Kokos- en cacaoproducten, zoals kokosmelk en chocolade. Uw voeding bevat minder verzadigd vet als u bovenstaande producten minder gebruikt of vervangt door magere of halfvolle soorten. Probeer daarnaast verzadigde vetten geheel of gedeeltelijk te vervangen door onverzadigde vetten. Onverzadigd vet = OK Onverzadigd vet (goed vet) komt voor in de volgende voedingsmiddelen: Alle soorten olie, met uitzondering van kokosolie en palmpitolie; (dieet)margarine, (dieet)halvarine uit een kuipje en vloeibaar bak- en braadvet; Vloeibaar frituurvet; Vette vis, zoals haring, makreel, zalm en sardientjes; Pinda s en noten, zoals walnoten, cashewnoten en amandelen. Omega-3 vetzuren Omega-3 vetzuren worden ook wel visvetzuren genoemd. Deze essentiële vetzuren komen vooral voor in vis en zijn toegevoegd aan bepaalde halvarines. Het gebruik van Omega-3 vetzuren is gunstig om het risico op bijvoorbeeld hartinfarcten te beperken. Het advies is om twee keer per week vis te eten, waarvan minimaal één keer vette vis. Voorbeelden van vette vis zijn: haring, makreel, zalm en sardientjes. Magere vissoorten, zoals kabeljauw, schol en koolvis, bevatten weinig vet. Vis is een goede vervanging voor vlees en kan zowel bij de broodmaaltijd als bij de warme maaltijd worden gegeten. Helaas levert vet veel energie. Indien u wilt afvallen of een gezond gewicht wilt behouden, moet u dus voorzichtig zijn met alle soorten vet.

7 Er zijn visolie capsules verkrijgbaar die het cholesterolgehalte gunstig zouden beïnvloeden. De meerwaarde van deze capsules is op dit moment niet wetenschappelijk aangetoond. Het eten van vis is wel van positieve invloed. Cholesterolrijke voedingsmiddelen Sommige voedingsmiddelen bevatten van nature cholesterol. Cholesterolrijke voedingsmiddelen hebben minder invloed op het cholesterolgehalte in het bloed dan verzadigd vet. Probeer van de volgende producten het gebruik te beperken: Ei(dooier). Eet maximaal drie eieren per week; Paling, garnalen, hom en kuit. Gebruik dit maximaal één keer per 14 dagen; Orgaanvlees, zoals lever, nieren, zwezerik, hersenen. Eet dit maximaal één keer per 14 dagen. Cholesterolverlagende voedingsmiddelen Er zijn verschillende voedingsmiddelen op de markt waaraan plantensterolen en plantenstanolen zijn toegevoegd, bijvoorbeeld Becel pro-activ. Plantensterolen of- stanolen zijn vetachtige stoffen in planten. Ze komen voor in plantaardige oliën, noten en granen. Plantensterolen verlagen de opname van cholesterol vanuit de darmen. Het LDL cholesterol kan door gebruik van plantensterolen verlagen. Er zijn margarines, melkdranken, yoghurtdranken en yoghurt. Voor een cholesterolverlagend effect is het belangrijk om de aanbevolen hoeveelheid te gebruiken. Ook is het noodzakelijk deze producten dagelijks te gebruiken voor een blijvend effect. Over het langdurig gebruik van deze producten is nog weinig bekend. Wij adviseren deze producten te gebruiken in overleg met uw behandelend arts. Koffie Koffiebonen bevatten stoffen die het cholesterol- en triglyceridegehalte verhogen. Bij filterkoffie blijft deze stof achter in het koffiefilter. Dit geldt ook voor automatenkoffie, Senseo koffie of andere koffiepads en oploskoffie. Beperk het gebruik van ongefilterde koffie, zoals Turkse koffie, kookkoffie, (N)espresso en cafetièrekoffie.

8 Verhoogd triglyceridengehalte Bij een verhoogd triglyceridengehalte is het belangrijk om de hoeveelheid suiker, alcohol en vetten in de voeding te beperken. Daarnaast is het goed om twee keer per week vette vis te eten en aandacht te hebben voor voldoende lichamelijke activiteit. LEEFSTIJLADVIEZEN Naast de bovengenoemde voedingsadviezen zijn er ook een aantal leefstijladviezen die het cholesterolgehalte gunstig kan beïnvloeden. Denk hierbij aan gewichtsverlies bij overgewicht, stoppen met roken en meer lichaamsbeweging. Gewicht De Body Mass Index (BMI), ook wel Quetelet Index genoemd, is een index voor het gewicht in verhouding tot lichaamslengte. De BMI wordt berekend door het lichaamsgewicht in kilo s te delen door het kwadraat van de lichaamslengte (lengte x lengte, uitgedrukt in meters). De BMI geeft een schatting van het gezondheidsrisico van het lichaamsgewicht. De BMI geeft niet het percentage lichaamsvet aan. In de weergegeven afbeelding kunt u aflezen hoe het met uw BMI is gesteld. De volgende indeling van de BMI wordt aangehouden: < 18,5 ondergewicht; 18,2 24,9 normaal gewicht; 25 29,9 overgewicht, waardoor een verhoogd risico; 30 en hoger obesitas, waardoor een duidelijk verhoogd risico.

9 Deze indeling geldt voor volwassenen van 18 tot ongeveer 70 jaar. Voor kinderen en pubers gelden andere grenswaarden, boven de 70 jaar is de relatie tussen de BMI en de gezondheid minder duidelijk. Voor sommige groepen, Aziaten en Hindoestanen, gelden andere grenswaarden. Dit heeft te maken met een andere lichaamsbouw. Over deze grenswaarden is nog discussie. Duidelijk is wel dat bij deze bevolkingsgroepen al bij lagere waarden sprake is van een verhoogd risico. Middelomtrek Bij personen die dezelfde BMI hebben, kan de hoeveelheid vet in de buikholte aanzienlijk verschillen en daarmee het risico voor de gezondheid. De middelomtrek is een maat voor de hoeveelheid vet in de buikholte. Veel vet in de buikholte is een belangrijke risicofactor voor diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. De middelomtrek wordt gemeten op het smalste deel van de middel tussen de onderste rib en de bovenkant van het heupbeen. De meting is erop gericht om mensen met een BMI boven de 30 en met een BMI tussen de en een ongunstige vetverdeling te achterhalen. Onderstaande indeling geldt voor volwassenen van 18 tot ongeveer 60 jaar. Voor sommige groepen, zoals Aziaten en Hindoestanen, gelden net als bij de BMI andere grenswaarden en ook hierbij is al bij lagere waarden sprake van een verhoogd risico. Bron:

10 Het is belangrijk dat u een gezond gewicht en goede buikomvang heeft. U kunt met uw diëtist bekijken of dit bij u het geval is of dat het beter is dat u wat afvalt. Indien er sprake is van overgewicht, kan een gewichtsafname van tien procent al een groot verschil maken voor uw gezondheid. Afvallen bij overgewicht zorgt meestal voor een verlaging van het cholesterolgehalte en de bloeddruk. Om een gezond gewicht te behouden en/of te verkrijgen, is het belangrijk om gezond te eten en veel in beweging te zijn. De diëtist kan u advies geven over wat dit voor u zou kunnen betekenen. Beweging Probeer minimaal dertig minuten per dag in beweging te zijn. Dit kan een stevig rondje wandelen zijn maar ook fietsen, tuinieren, zwemmen of fitness zijn goede manieren om meer lichaamsbeweging te hebben. Indien u wilt afvallen, heeft u dagelijks minimaal een uur beweging per dag nodig. Roken Roken heeft een negatief effect op de gezondheid en is een grote risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten. Als u rookt is het advies om daarmee te stoppen. Via uw arts kunt u eventueel een verwijzing krijgen voor de Rook-Stop-Poli in het Sint Franciscus Gasthuis. Zoutgebruik Het huidige zoutgebruik van de gemiddelde Nederlander is te hoog. Natrium kan de bloeddruk verhogen. De bloedvaten worden hierdoor aangetast en de kans op aderverkalking wordt vergroot. Let daarom op het gebruik van zout in uw voeding. Voeg bij het bereiden van de warme maaltijd weinig toe en beperk ook het gebruik van kant-en-klare producten.

11 Alcohol Er bestaat een verband tussen alcoholgebruik en een verhoogd cholesterolgehalte. Als u gewend bent alcohol te gebruiken, doe dit dan met mate. Voor mannen geldt maximaal twee consumpties per dag en voor vrouwen maximaal één consumptie per dag, beide echter bij voorkeur niet dagelijks. Onregelmatig drinken is ongunstig. Dat geldt bijvoorbeeld als alle consumpties in het weekend worden gedronken, maar toch een gemiddelde van één per dag. Samenvattend Gezonde voeding en leefstijl zijn belangrijk om uw cholesterolgehalte te normaliseren. Voor de een brengt dit veel veranderingen met zich mee, voor de ander minder. Probeer de verzadigde vetten in uw voeding te beperken en geheel of gedeeltelijk te vervangen door onverzadigde vetten. Bijvoorbeeld door halfvolle koffiemelk te gebruiken in plaats van koffiecreamer, of door vloeibaar bak-en-braadvet te gebruiken in plaats van margarine in een wikkel. Door de goede vetsamenstelling is het gunstig om één tot twee keer per week (vette) vis te eten bij de broodmaaltijd of warme maaltijd. Probeer bij een te grote buikomvang en/of overgewicht af te vallen door middel van de juiste voeding en voldoende beweging. Elke gewichtsvermindering heeft een gunstig effect op het normaliseren van uw cholesterolgehalte. Variatielijst De Schijf van Vijf is een richtlijn voor een gezonde voeding. Hierin staan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheden. Op de volgende pagina s staat een variatielijst. Hierin kunt u per productgroep zien welke voedingsmiddelen de voorkeur hebben. Staat een voedingsmiddel onder het kopje 'met mate' dan is de richtlijn deze af en toe te kiezen. Deze producten bevatten vrij veel vet, verzadigd vet en/of cholesterol. In de kolom 'bij uitzondering' staan voedingsmiddelen die u beter zo min mogelijk kunt eten.

12 Voedingsmiddel voorkeur kies met mate uitzondering Groente gekookte groenten, rauwkost zonder saus rauwkost met saus groenten in een gebonden saus (à la crème) Fruit alle soorten fruit, vruchten in blik, sap Brood en ontbijtproducten bruin- of volkorenbrood, volkorenbeschuit, bruin knäckebröd, roggebrood, havermout, brinta, muesli, rice crispies, cornflakes, drinkontbijt luxe broodjes, krentenbrood, creamcrackers, koffiebroodje, witbrood, stokbrood, cruesli chocopops, frosties, croissant, suikerbrood, worstenbroodje, saucijzenbroodje Aardappelen gekookte aardappelen, aardappelpuree gebakken aardappelen en frites gebakken in vloeibaar vet, ovenfrites gebakken aardappelen en frites gebakken in hard vet Rijst en pasta volkoren soorten, couscous alle andere soorten Peulvruchten alle soorten Melk en melkproducten karnemelk, magere (chocolade)melk, magere yoghurt, magere kwark, magere vla, yoghurtdrank met zoetstof, halfvolle koffiemelk, sojayoghurt, naturel en light sojamelk halfvolle (chocolade)melk, halfvolle yoghurt, sojamelk, sojayoghurt, sojavla volle (chocoalde)melk, volle koffiemelk of koffiecreamer, koffieroom, volle yoghurt, vla, pudding, volle kwark, slagroom, zure room, crème fraîche

13 Voedingsmiddel voorkeur Kaas 20+ en 30+ (smeer)kaas, 30+ camembert, mozzarella, hüttenkäse, zwitserse strooikaas, verse geitenkaas, verse light kaas Vlees, wild en gevogelte bieflappen, biefstuk, rosbief, rollade, riblappen, magere runderlappen, poulet, tartaar, fricandeau, hamlappen, varkensoester, ongepaneerde schnitzel, varkensfilet, haaskarbonade, ribkarbonade, rundervinken, paardenvlees, kip zonder vel, kalkoen zonder vel kies met mate 40+ (smeer)kaas, 45+ kaas, buitenlandse kaassoorten met aanduiding < 45+, parmezaanse kaas rundergehakt, gepaneerd mager vlees uitzondering 48+ (smeer)kaas, roomkaas, buitenlandse kaassoorten met aanduiding >45+, bluefort, roquefort, emmentaler, gruyère, stilton, cheddar, rookkaas, feta, gorgonzola slavink, speklap, rookworst, verse worst, gepaneerd vet vlees, half- om half-gehakt, varkensgehakt, saucijs, schapenvlees, kip met vel, kalkoen met vel, schouderkarbonade, krabbetjes, schouderlappen, doorregen runderlappen, hamburger, lamsvlees Eieren gekookt ei gebakken ei

14 Voedingsmiddel Vis, schaal- en schelpdieren voorkeur gekookte of ongepaneerde gebakken magere vis zoals kabeljauw, schelvis, schol, tong, wijting, forel, zalm, alle soorten haring, sardientjes uit blik, makreel, mosselen Vleesvervangers tahoe en tempé, quorn, vegetarische hamburger en vegetarische groenteburger, valess Vleeswaren Overig broodbeleg (been)ham, rookvlees, rosbief, magere rollade, fricandeau, kipfilet, casselerrib, kip- of kalkoenrollade, filet américain jam, honing, (appel)stroop, vruchtenhagel, muisjes, pindakaas kies met mate tonijn gepaneerde vegetarische vleesvervangingen gekookte tong, rauwe ham (serano/parma), cornedbeef, knakworst sandwichspread of groentespread uitzondering paling, lekkerbekje, gepaneerde vis, vissticks, kibbeling, kreeft, krab, oesters, garnalen, inktvisringen bacon, bloedworst, boterhamworst, gebraden gehakt, cervelaatworst, paté, zure zult, (smeer)leverworst, ontbijtspek, palingworst, pekelvlees, salami, lever, leverkaas chocoladepasta, hazelnootpasta chocoladehagelslag, chocoladevlokken, kokosbrood

15 Voedingsmiddel Vet voor de broodmaaltijd Vet voor de bereiding Slasaus, fritessaus Dranken voorkeur margarine of halvarine met minder dan 17 gram verzadigd vet/100 gram margarine, baken braadvet en frituurvet met minder dan 20 gram verzadigd vet/100 gram, olie, benecol rode saus (barbecuesaus, shaslicksaus), tomatenketchup, slasaus tot 10 procent olie, ketjap water uit de kraan, mineraalwater, bronwater, (light) frisdranken, koffie en thee zonder koffiecreamer kies met mate halvarine met meer dan 10 gram verzadigd vet/100 gram, margarine met meer dan 20 gram verzadigd vet/100 gram, halfvolle boter margarine, baken braadvet en frituurvet met gram verzadigd vet/100 gram fritessaus, satésaus, slasaus tot 25 procent olie, halfvolle mayonaise met 40 procent olie vruchtendrank, alcoholvrij bier, wijn, bier, jenever, sherry, andere sterke dranken uitzondering roomboter en margarine zonder vermelding van de hoeveelheid verzadigd vet, of in een wikkel margarine, bak- en braadvet en frituurvet met meer dan 40 gram verzadigd vet/100 gram mayonaise, slasaus met 50 procent olie advocaat

16 Voedingsmiddel Snoep Koekjes, biscuitjes koek, gebak Noten, zoutjes en kleine snacks Grote snacks IJs voorkeur (suikervrije) kauwgom, drop, pepermunt, zuurtjes (volkoren) biscuitje, rijstwafel, lange vinger, speculaas, ontbijtkoek, bitterkoekje, taai taai, schuimkoekjes japanse mix, zoute stokjes, pinda s, walnoten, hazelnoten kies met mate toffee, bonbons eierkoek, koffiebroodje, vruchtenvlaai, tussendoorbiscuit (liga/evergreen) zonnebloempitten, studentenhaver, olijven waterijs, sorbetijs yoghurtijs, schepijs uitzondering candybar, chocola luxe koekjes, vruchtengebak, moorkop, sprits, cake, gevulde koek, appeltaart, rijstevlaai, vruchtentaart, kwarkgebak, slagroomgebak en crèmegebak, oliebol zoutjes, chips, bitterbal, kipnugget, kroepoek minipizza, loempia saté met saus, frikadel, kroket, bamibal, rookworst, huzarenslaatje, salade met mayonaise, saucijzenbroodje, worstenbroodje ijs met chocolade, roomijs, milkshake, softijs

17 Heeft u nog vragen? Indien u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, dan kunt u dagelijks van 9.00 tot uur telefonisch contact opnemen met de diëtist via telefoonnummer U heeft gesproken met: adres: of Meer informatie Als u meer informatie wilt over voeding bij een te hoog cholesterolgehalte, dan kunt u dit vinden bij: Voedingscentrum Postbus CK Den Haag Nederlandse Hartstichting Postbus CH Den Haag Informatielijn Productschap margarine, vet en oliën (MVO) Postbus GB Rijswijk T: Patiëntenvereniging voor hart- en vaatpatiënten Postbus CH Den Haag T: Maart 2013

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte

Afdeling Diëtetiek. Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Afdeling Diëtetiek Dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte Algemeen U heeft een verhoogd cholesterolgehalte. Deze folder bevat informatie over het dieet bij een verhoogd cholesterolgehalte. U kunt deze

Nadere informatie

Adviezen bij een verhoogd cholesterol

Adviezen bij een verhoogd cholesterol Adviezen bij een verhoogd cholesterol Adviezen bij een verhoogd cholesterol Een verhoogd cholesterol in uw bloed? Gelukkig kunt u er zelf veel aan doen; bijvoorbeeld door op te letten met wat u eet. Gezond

Nadere informatie

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten

Variatielijsten. Hoofdstuk 3B. 3b.1 De Vetten Hoofdstuk 3B Variatielijsten Variatie in uw voeding is belangrijk. Hierdoor krijgt u voldoende voedingsstoffen binnen en kunt u voedingsmiddelen afwisselen. Uitgangspunt om te variëren is het basisdieet,

Nadere informatie

Ik heb cholesterol Wat nu?

Ik heb cholesterol Wat nu? Ik heb cholesterol Wat nu? Belangrijk: Deze patiëntbrief is bedoeld ter ondersteuning van het consult door de huisarts. Deze informatie dient dus niet als vervanging van een consult bij een arts. Bedenk

Nadere informatie

Vertrouwd en dichtbij. Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte

Vertrouwd en dichtbij. Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Aviezen voor kinderen met een verhoogd cholesterolgehalte z De kinderarts heeft met je besproken dat het belangrijk is om je

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum

Eiwitbeperkt dieet Radboud universitair medisch centrum Radboud universitair medisch centrum Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Vetconstant dieet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Vetconstant dieet Uw arts heeft u verteld dat u een vetconstant (of vetbalans) dieet moet volgen. Dit is een dieet waarmee de uitscheiding van vet en vetzuren in uw ontlasting kan worden bepaald. Een verhoogde

Nadere informatie

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek

Koolhydraatvariatielijst. Afdeling Diëtetiek Koolhydraatvariatielijst Afdeling Diëtetiek Brood- en broodproducten Beschuit 1 stuks 10 7 Brood, bruin, volkoren, wit 1 snee 35 15 Broodje, bruin, volkoren, wit 1 stuks 50 23 Broodje, pistolet, bruin,

Nadere informatie

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte

Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Dieet bij verhoogd cholesterolgehalte Een hoog cholesterolgehalte? Wat nu? Een te hoog cholesterolgehalte in het bloed vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Cholesterol is een vetachtige stof die het

Nadere informatie

Adviezen voor cholesterolbeperkte voeding

Adviezen voor cholesterolbeperkte voeding Adviezen voor cholesterolbeperkte voeding Afdeling diëtetiek Algemeen telefoonnummer: 033 850 50 50 Dieet voor: Datum: Diëtist: Telefoonnummer: Specialist: Er is bij u een te hoog cholesterolgehalte in

Nadere informatie

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet

Gezond en minder gezond vet. Herken het gezonde vet Gezond en minder gezond vet Herken het gezonde vet Kies gezond vet! Vet is onmisbaar in onze voeding. Je lichaam heeft vet nodig. Vet levert energie en is een bron van vitamines zoals vitamine A, D en

Nadere informatie

Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol

Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol Leef- en dieetadviezen voor kinderen en hun ouders met een familiair verhoogd cholesterol Waarom deze tips? Na een eerste gesprek met de specialist heb je veel tips gekregen om het LDL cholesterol (het

Nadere informatie

Wat kunt u doen bij ondervoeding?

Wat kunt u doen bij ondervoeding? Wat kunt u doen bij ondervoeding? Adviezen voor een energie- en eiwitrijke voeding Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC Utrecht: Wat kunt u doen bij ondervoeding?,

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij een verhoogd cholesterol

Voedingsadviezen bij een verhoogd cholesterol Voedingsadviezen bij een verhoogd cholesterol Cholesterol Cholesterol is een vetachtige stof in het bloed en in de lichaamscellen. Het wordt gemaakt in de lever en zit ook in voedingsmiddelen. Het lichaam

Nadere informatie

Het gebruik van pancreasenzympreparaten

Het gebruik van pancreasenzympreparaten Het gebruik van pancreasenzympreparaten Omdat uw alvleesklier te weinig pancreasenzymen aanmaakt, heeft uw arts u aangeraden om pancreasenzympreparaten te gaan gebruiken. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter

ZorgSaam. Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes. mellitus. Wie beter eet, wordt sneller beter Zichtbaar beter voeding eten! bij diabetes Wie beter eet, wordt sneller beter mellitus ZorgSaam 1 Wie beter eet, wordt sneller beter! U krijgt deze folder aangeboden, omdat is gebleken dat uw voedingstoestand

Nadere informatie

Welkom bij Forte kinderopvang

Welkom bij Forte kinderopvang Welkom bij Forte kinderopvang Gezonde voeding van 0-12 jaar Voedingsbureau PUUR! Donderdag 5 maart 2015 Inhoud 1. Belang gezonde voeding 2. Duurzaam & puur 3. Interactief informeren 4. Vragen 1. Belang

Nadere informatie

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding

Eiwit. Eiwit in de voeding. Eiwitbeperkt dieet. per dag mag gebruiken. De voorbeelddagvoeding Eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen om een eiwitbeperkt dieet te volgen. Deze brochure geeft u algemene informatie en voedingsadviezen over een eiwitbeperkt dieet. Heeft u na het lezen van

Nadere informatie

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus

UMC St Radboud. Voeding bij Diabetes Mellitus UMC St Radboud Voeding bij Diabetes Mellitus Patiënteninformatie Deze folder geeft u informatie over voeding bij Diabetes Mellitus. Diabetes Mellitus Bij mensen met diabetes maakt het lichaam zelf geen

Nadere informatie

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag

Eiwitbeperkt dieet. Over een eiwitbeperkt dieet. Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Eiwitbeperkt dieet Almere, Dieetadvies voor: Eiwitbeperkt à gram eiwit per dag Natriumbeperkt à 2400 mg natrium per dag (6 gram zout) Over een eiwitbeperkt dieet U heeft het advies gekregen een eiwitbeperkt

Nadere informatie

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding

voedingsadvies bij dreigende ondervoeding patiënteninformatie voedingsadvies bij dreigende ondervoeding De arts of verpleegkundige heeft met u besproken dat u kans heeft op ondervoeding. Goede voeding kan helpen om uw conditie te verbeteren. Wat

Nadere informatie

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet

Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Diëtetiek Eiwitbeperkt dieet Afdeling diëtetiek, telefoonnummer: 0344 674285 K. van Galen D. Jansen A. Kalisvaart R. van Nuland I.Oosterhof R. Weterings Eiwit Eiwitten zijn voedingsstoffen die we dagelijks

Nadere informatie

Diëtetiek. Voeding na transplantatie

Diëtetiek. Voeding na transplantatie Diëtetiek Voeding na transplantatie Diëtetiek Inleiding U heeft recent een orgaantransplantatie ondergaan. Vaak wordt voor de transplantatie een dieet gevolgd en/of is het belangrijk moet u erop letten

Nadere informatie

DIABETES MELLITUS BIJ TABLETGEBRUIK EN/OF LANGWERKENDE INSULINE

DIABETES MELLITUS BIJ TABLETGEBRUIK EN/OF LANGWERKENDE INSULINE DIABETES MELLITUS BIJ TABLETGEBRUIK EN/OF LANGWERKENDE INSULINE 532 Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is diabetes? 3 Behandeling 4 Leefstijl en diabetes 4 Voeding en diabetes 5 Beperk de hoeveelheid verzadigd

Nadere informatie

I Middenweg Wit brood Krentenbrood Stokbrood (Luxe) broodjes Lichtbruin knäckebröd Cream crackers Cornflakes Cruesli Rice cris pies

I Middenweg Wit brood Krentenbrood Stokbrood (Luxe) broodjes Lichtbruin knäckebröd Cream crackers Cornflakes Cruesli Rice cris pies VARATELJST Brood en ontbijtproducten Broodsmeersel Voorkeur Bruinbrood Volkorenbrood Roggebrood (donker en licht) Volkorenbeschuit Bruin knäckebröd Volkorencornflakes Brinta Havermout Muesli Drinkontbiit

Nadere informatie

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek

Energie en eiwitverrijkt dieet. Afdeling Diëtetiek 00 Energie en eiwitverrijkt dieet Afdeling Diëtetiek Wanneer is een energie- en eiwitverrijkt dieet nodig? Een energie- en eiwitverrijkt dieet is bestemd voor mensen met een te laag lichaamsgewicht of

Nadere informatie

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren

Regio Nijmegen. Een gezond gewicht. Informatie voor jongeren Regio Nijmegen Een gezond gewicht Informatie voor jongeren Ben jij tevreden over je gewicht? Vind jij jezelf te dik of vind jij jezelf te dun? Wat betekent je gewicht voor hoe jij je voelt? Wil jij weten

Nadere informatie

De Schijf van Vijf in het kort

De Schijf van Vijf in het kort Gezond eten met de Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF

GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF GEZOND ETEN MET DE SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF IN HET KORT Iedereen weet dat gezond eten goed voor je is. Door gezond te eten, voel je je fitter. Daarnaast is het belangrijk om een gezond gewicht

Nadere informatie

Voeding na transplantatie

Voeding na transplantatie Voeding na transplantatie U heeft recent een orgaantransplantatie ondergaan. Vaak wordt voor de transplantatie een dieet gevolgd en/of is het belangrijk moet u erop letten dat u voldoende voeding binnenkrijgt.

Nadere informatie

Een gestoord-nuchter glucose

Een gestoord-nuchter glucose Een gestoord-nuchter glucose Inleiding Deze brochure bevat informatie over gestoord-nuchter glucose. Daarnaast wordt aangegeven welke maatregelen u zelf kunt nemen om hier zo goed mogelijk mee om te gaan.

Nadere informatie

Een operatie? Let op uw voeding!

Een operatie? Let op uw voeding! Een operatie? Let op uw voeding! Belangrijk Om een operatie en uw herstel zo goed mogelijk te laten verlopen is het belangrijk dat u lichamelijk in een zo goed mogelijke conditie bent. Een goede voedingstoestand

Nadere informatie

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen.

Bij ongewenst afvallen is het belangrijk verder gewichtsverlies te voorkomen en liefst weer enkele kilo s aan te komen. Voeding tijdens ziekte Wie ziek is moet extra op zijn voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen nodig dan normaal. Eten

Nadere informatie

Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis

Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Energieverrijkte voeding vóór opname of operatie (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Binnenkort wordt u in ons ziekenhuis geopereerd of om een andere reden opgenomen. Het is

Nadere informatie

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek

Wie beter eet, wordt sneller beter. Afdeling Diëtetiek 00 Wie beter eet, wordt sneller beter Afdeling Diëtetiek Tijdens uw bezoek aan de polikliniek zijn enkele vragen gesteld die verband houden met uw eetlust en uw gewicht. U ontvangt deze folder omdat uit

Nadere informatie

Vetbeperkt dieet. Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten

Vetbeperkt dieet. Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten Vetbeperkt dieet Algemene richtlijnen voor patiënten over diëten 2 Wat is vet? Voeding bestaat uit voedingsstoffen. Dit zijn stoffen die het lichaam nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Vetten zijn

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf

G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf G e z o n d e t e n m e t d e Schijf van Vijf De Schijf van Vijf in het kort Om fit en gezond te leven is het belangrijk om gezond te eten. Gezond eten is samen met voldoende bewegen dé basis voor een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 2. 1. Persoonlijk advies 2. 2. Overgewicht / Gezond gewicht 3. 3. Goede basisvoeding 5. 4. Schijf van 5 6

Inhoudsopgave. Inleiding 2. 1. Persoonlijk advies 2. 2. Overgewicht / Gezond gewicht 3. 3. Goede basisvoeding 5. 4. Schijf van 5 6 Inhoudsopgave Inleiding 2 1. Persoonlijk advies 2 2. Overgewicht / Gezond gewicht 3 3. Goede basisvoeding 5 4. Schijf van 5 6 5. Gezond vermageren 7 6. Variatielijst 9 7. Verpakkingen lezen 14 8. Tips

Nadere informatie

Lekker eten met minder zout

Lekker eten met minder zout Lekker eten met minder zout Inleiding In deze brochure vindt u informatie over hoe u het zoutgehalte in uw voeding kunt verminderen en toch lekker kunt blijven eten. Gemiddeld krijgen we per dag 9 gram

Nadere informatie

Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte

Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Diëtetiek Ondervoeding bij ziekte Inleiding Als u ziek bent moet u extra op uw voeding letten. Net als bij zwaar werk of sport heeft het lichaam bij ziekte meer energie, eiwit en andere voedingsstoffen

Nadere informatie

Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis

Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Energieverrijkte voeding na ontslag (inclusief advieslijst) Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis Tijdens uw verblijf in ons ziekenhuis heeft u een energieverrijkte voeding gebruikt. In deze folder

Nadere informatie

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding

H.40025.0416. Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding H.40025.0416 Voedingsadvies voor ouderen met (dreigende) ondervoeding Inleiding Een gezond voedingspatroon is voor iedereen van belang. Gezonde voeding levert de energie en de voedingsstoffen die uw lichaam

Nadere informatie

Gezond eten als je zwanger wilt worden

Gezond eten als je zwanger wilt worden Gezond eten als je zwanger wilt worden Auteur: Voedingscentrum Gezond eten is belangrijk, zeker als je zwanger wilt worden. Dit informatieblad bevat algemene tips en informatie over gezond eten. De tips

Nadere informatie

Cholesterolbeperkt dieet

Cholesterolbeperkt dieet Afdeling: Onderwerp: Dietetiek Voedingsadvies bij een verhoogd cholesterolgehalte Wat is cholesterol? Cholesterol is een vetachtige stof die in het lichaam voorkomt. Het is een nuttige stof die in het

Nadere informatie

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES

VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes DIABETES VOEDING BIJ ZWANGERSCHAPSDIABETES Diabetes is een aandoening waarbij er problemen zijn met het op peil houden van het bloedglucose. Glucose is afkomstig van koolhydraten uit de voeding

Nadere informatie

Voeding bij ziekte en herstel

Voeding bij ziekte en herstel Diëtetiek Voeding bij ziekte en herstel i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Als u ziek bent, is de kans groot dat u gewicht verliest. Dat komt doordat het lichaam meer energie en voedingsstoffen

Nadere informatie

Diëtetiek. MCT dieet. Afdeling: Onderwerp:

Diëtetiek. MCT dieet. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is MCT? MCT is de afkorting van het Engelse Medium Chain Triglycerides. In het Nederlands middellange ketenvetzuren genoemd. Het lichaam vervoert MCT anders dan andere

Nadere informatie

Cholesterolbeperkt dieet

Cholesterolbeperkt dieet Cholesterolbeperkt dieet Dietetiek Beter voor elkaar Voedingsadvies bij een verhoogd cholesterolgehalte Wat is cholesterol? Cholesterol is een vetachtige stof die in het lichaam voorkomt. Het is een nuttige

Nadere informatie

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Verhoogd cholesterolgehalte. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Verhoogd cholesterolgehalte Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Cholesterolgehalte 3 Cholesterol 3 Cholesterol in voeding 4 Verhoogd cholesterolgehalte

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Voeding en sport 4. Voedingsstoffen 6. Koolhydraten. Eiwitten. Vetten. Vitamines en mineralen. Water. Drinken en sport 8

INHOUDSOPGAVE. Voeding en sport 4. Voedingsstoffen 6. Koolhydraten. Eiwitten. Vetten. Vitamines en mineralen. Water. Drinken en sport 8 INHOUDSOPGAVE Voeding en sport 4 Voedingsstoffen 6 Koolhydraten Eiwitten Vetten Vitamines en mineralen Water Drinken en sport 8 Timing van voeding en drinken 10 Samenvatting en tips 12 Voorkeurstabel voedingsmiddelen

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING

RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING RICHTLIJNEN BIJ EEN ENERGIEBEPERKTE VOEDING Inleiding Een hoog lichaamsgewicht is gevaarlijk voor de gezondheid. Overgewicht wordt vaak in verband gebracht met: hart- en vaatziekten; gewrichtsklachten;

Nadere informatie

Energie- en eiwitverrijkt dieet

Energie- en eiwitverrijkt dieet Energie- en eiwitverrijkt dieet Informatie voor patiënten F0204-1011 oktober 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij een energie- en eiwitverrijkt dieet. Energie en eiwit in de voeding

Voedingsadviezen. Diëtetiek / Voedingsteam. Bij een energie- en eiwitverrijkt dieet. Energie en eiwit in de voeding Diëtetiek / Voedingsteam Voedingsadviezen Bij een energie- en eiwitverrijkt dieet Inleiding Bij ziekte is extra aandacht nodig voor de voeding. Tevens is voor en na een operatie voldoende en goede voeding

Nadere informatie

De juiste voeding voor een taekwondoka 2. Gewichtsproblemen bij taekwondoka s 6.

De juiste voeding voor een taekwondoka 2. Gewichtsproblemen bij taekwondoka s 6. Inhoudsopgave: Winst door voeding 1. Soorten voedingsstoffen 1. Water-zweten-dorst 1. Alcohol 2. Energie 2. Warming-up 2. De juiste voeding voor een taekwondoka 2. Spelregels 3. Welke voedingsmiddelen?

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand

gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand gezonde voeding, een kwestie van gezond verstand Gezond eten is regelmaat brengen in uw voeding. Dat betekent drie hoofdmaaltijden en twee gezonde tussendoortjes per dag. 3 Gezonde voeding, een kwestie

Nadere informatie

Voedingsbeleid Kinderopvang SKW

Voedingsbeleid Kinderopvang SKW Voedingsbeleid Kinderopvang SKW Doel Het doel van dit voedingsbeleid is drieledig: - Inzichtelijk maken dat Kinderopvang SKW een bijdrage wil leveren aan de gezondheid van kinderen op korte en op langere

Nadere informatie

voedingsadviezen ZorgSaam

voedingsadviezen ZorgSaam voedingsadviezen bij bij verhoogd diabetes cholesterolgehalte mellitus ZorgSaam 1 INHOUD Inleiding 3 Gezonde leefstijl 5 Het voedingsadvies 6 - Evenwichtige, gezonde voeding 7 - Vervang verzadigd vet door

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed

Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed Voedingsadvies bij verhoogd glucosegehalte in het bloed Wat is diabetes? Diabetes mellitus, ook wel suikerziekte of diabetes genoemd, is een aandoening waarbij het lichaam niet meer kan zorgen voor een

Nadere informatie

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels

Voedingsadviezen. 2.1. Samenstelling van de voeding. 6-7 sneetjes. 20-25 g. 4-5 aardappelen/ opscheplepels Hoofdstuk 2 Voedingsadviezen voor mensen met diabetes mellitus 2.1. Samenstelling van de voeding Dieetadviezen bij diabetes mellitus zijn niet anders dan adviezen voor een goede voeding. De basis van een

Nadere informatie

1 MONTH MOTIVATED FOOD-CHALLENGE. Hallo!

1 MONTH MOTIVATED FOOD-CHALLENGE. Hallo! 1 MONTH MOTIVATED FOOD-CHALLENGE Hallo! SUPER dat jij een kijkje neemt naar de FOODCHALLENGE! Hieronder vind je de FOODPRODUCTLIST en een korte uitleg hierover. Heb je nog vragen? Stuur me gerust een mailtje

Nadere informatie

Gezonde voeding. ook bij een open been! ively Legs Leefstijl bij open been

Gezonde voeding. ook bij een open been! ively Legs Leefstijl bij open been ively Legs Leefstijl bij open been Gezonde voeding ook bij een open been! Omdat iedereen goed eten wil. Goed eten lijkt soms ingewikkeld. Dit boekje laat zien, dat het eigenlijk vrij eenvoudig is. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Energiebeperkt dieet. De vijf regels van de schijf van vijf

Energiebeperkt dieet. De vijf regels van de schijf van vijf Energiebeperkt dieet Het lichaam heeft altijd energie nodig, zowel in rust als wanneer je in beweging bent. Deze energie wordt geleverd door voedsel, namelijk door vetten, eiwitten, koolhydraten en alcohol.

Nadere informatie

Het Nieuwe Eten Stap voor stap gezonder eten

Het Nieuwe Eten Stap voor stap gezonder eten Het Nieuwe Eten Stap voor stap gezonder eten Wat kies jij? Gevarieerder eten Kleinere porties kiezen Gezondere producten kiezen Regelmatiger eten Mijn kinderen het goede voorbeeld geven Meer dan 100.000

Nadere informatie

Bij langer koken of verwarmen, neemt het vitamine C gehalte van de groenten flink af, en dat is niet nodig.

Bij langer koken of verwarmen, neemt het vitamine C gehalte van de groenten flink af, en dat is niet nodig. Eigenaar info 17-08-2001 dykstra_h Een vervolg op mijn artikel over wetenswaardigheden. Hierbij wil ik aandacht geven aan het bereiden van voedsel. Ook kijk ik naar de samenstelling van een maaltijd. De

Nadere informatie

Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte

Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte Voedingsadvies bij verhoogd cholesterolgehalte Uit onderzoek is gebleken dat er te veel cholesterol in uw bloed aanwezig is. Een te hoog cholesterolgehalte vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Omdat

Nadere informatie

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek

Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis. SNAQ-score > 2. Diëtetiek Scheper Beter: 'SNAQ-en met zorg' Folder over ondervoeding op de polikliniek van het Scheper Ziekenhuis SNAQ-score > 2 Diëtetiek 1 Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69 12 57 Email: dietetiek@sze.nl 2 Ondervoeding

Nadere informatie

Niet toegestane voedingsmiddelen

Niet toegestane voedingsmiddelen Diëtetiek Voedingsadviezen na transplantatie Voedingsadviezen na transplantatie Inleiding Na de transplantatie krijgt u afweeronderdrukkende medicijnen (immuunsuppressiva) voorgeschreven. Hierdoor neemt

Nadere informatie

Het preoperatieve dieet voor een obesitas operatie Obesitas Centrum Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis

Het preoperatieve dieet voor een obesitas operatie Obesitas Centrum Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Het preoperatieve dieet voor een obesitas operatie Obesitas Centrum Waregem O.L.V. van Lourdes Ziekenhuis Inleiding Deze folder geeft u informatie over het dieet dat u moet volgen voorafgaande aan een

Nadere informatie

Hoe kunt u de kans op hart- en vaatziekten verkleinen?

Hoe kunt u de kans op hart- en vaatziekten verkleinen? Hoe kunt u de kans op hart- en vaatziekten verkleinen? Voedings- en leefstijladviezen voor mensen die zelf iets willen doen! Bronvermelding Deze folder is gemaakt door de afdeling diëtetiek van het UMC

Nadere informatie

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet

GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet GEZONDE VOEDING! Linda Verhaegh, diëtist De Zorggroep Groene Kruis Voeding en Dieet Stelling 1 BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI is hetzelfde als vetpercentage BMI meet je door gewicht (kg) / lengte²

Nadere informatie

Energie- en eiwitverrijkte voeding

Energie- en eiwitverrijkte voeding Energie- en eiwitverrijkte voeding Wanneer is een energie- en eiwitverrijkte voeding nodig? Een energie-en eiwitverrijkte voeding is een voeding met extra veel calorieën en eiwitten en bedoeld voor mensen

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een buismaagoperatie

Voedingsadviezen na een buismaagoperatie Voedingsadviezen na een buismaagoperatie Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 1125 Inleiding De diëtiste is bij u langs geweest om met u te bespreken waar u met uw eten en drinken rekening mee

Nadere informatie

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl

Ongewild afvallen. Dietetiek. gemini-ziekenhuis.nl Ongewild afvallen Dietetiek gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Ziek zijn is topsport 3 Gewicht 3 Wat doet het Gemini Ziekenhuis aan ondervoeding? 3 Wat is uw score? 4 Wat is goed eten en drinken? 4 Drink

Nadere informatie

Fosfaatbinders Het gebruik ervan bij dialyse

Fosfaatbinders Het gebruik ervan bij dialyse Fosfaatbinders Het gebruik ervan bij dialyse Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen Fosfaatbinders 1 Tabletten 1 Fosfaat in voedingsmiddelen 2 Fosfaatrijke ontbijtproducten 3 Fosfaatrijk

Nadere informatie

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen

Cardiologie / Diëtetiek. Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Afdeling: Onderwerp: Cardiologie / Diëtetiek Vocht- en zoutgebruik bij hartfalen Inleiding Voor u ligt een brochure, bedoeld voor patiënten met hartfalen, over vocht- en zoutgebruik. In deze brochure wordt

Nadere informatie

Energiebeperkte voeding

Energiebeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is overgewicht? Overgewicht ontstaat doordat het evenwicht tussen de opname van voedingsstoffen en het verbruik ervan is verstoord. U eet in feite méér dan uw lichaam

Nadere informatie

SPELREGELS GEZONDE VOEDING

SPELREGELS GEZONDE VOEDING SPELREGELS GEZONDE VOEDING Eet gevarieerd Gezonde voeding bevat in voldoende mate alle voedingsstoffen die het lichaam nodig heeft. Naast een ruime hoeveelheid water zijn dat koolhydraten, eiwitten, vetten,

Nadere informatie

Dieet bij zwangerschapsdiabetes

Dieet bij zwangerschapsdiabetes Dieet bij zwangerschapsdiabetes De arts heeft u verteld dat u zwangerschapsdiabetes hebt. In deze folder leest u wat dit is en wat u hier met een dieet zelf aan kunt doen. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Afdeling Diëtetiek. Energiebeperkt dieet

Afdeling Diëtetiek. Energiebeperkt dieet Afdeling Diëtetiek Algemeen U heeft het advies gekregen om te gaan afvallen, bijvoorbeeld omdat u knieklachten heeft, de chirurg een operatie te risicovol vindt met uw huidige gewicht of omdat uw bloedsuiker

Nadere informatie

Lactosevrij proefdieet voor uw kind

Lactosevrij proefdieet voor uw kind Lactosevrij proefdieet voor uw kind Diëtetiek mca.nl Inhoudsopgave Lactose-intolerantie wat is dat? 3 Het proefdieet 3 Producten met lactose 3 Op het etiket of de verpakking 4 Wat mag wel bij een lactosevrij

Nadere informatie

Zwaarder worden en groeien Adviezen voor een energie- en eiwitrijk dieet voor kinderen van 4 tot 18 jaar

Zwaarder worden en groeien Adviezen voor een energie- en eiwitrijk dieet voor kinderen van 4 tot 18 jaar Zwaarder worden en groeien Adviezen voor een energie- en eiwitrijk dieet voor kinderen van 4 tot 18 jaar Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Zwaarder

Nadere informatie

Vervangende Voedingsmiddelenlijst BenFit

Vervangende Voedingsmiddelenlijst BenFit Vervangende Voedingsmiddelenlijst BenFit Beste BenFitter Deze vervangende voedingsmiddelen lijst kun je gebruiken tijdens het volgen van het programma. Het resultaat met BenFit is het beste, wanneer je

Nadere informatie

niveau 2, 3, 4 thema 5.5

niveau 2, 3, 4 thema 5.5 niveau 2, 3, 4 thema 5.5 Gezonde voeding Inleiding Wanneer eet je gezond? Hoeveel moet ik dagelijks eten? Wat is een goed lichaamsgewicht? Onder- en overgewicht Inleiding Goede voeding levert de dagelijks

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen bij chyluslekkage

Voedingsrichtlijnen bij chyluslekkage Diëtetiek Patiënteninformatie Voedingsrichtlijnen bij chyluslekkage U ontvangt deze informatie, omdat u last heeft van een chyluslekkage. Een ander woord voor chylus is lymfe (een melkachtige vloeistof

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

DIABETES MELLITUS BIJ VIER MAAL DAAGS INSULINETHERAPIE

DIABETES MELLITUS BIJ VIER MAAL DAAGS INSULINETHERAPIE DIABETES MELLITUS BIJ VIER MAAL DAAGS INSULINETHERAPIE 657 Inhoudsopgave Inleiding 2 Wat is diabetes 2 De behandeling 3 Koolhydraten 3 Leefstijl en diabetes 6 Stabiele glucosewaarden 9 Koolhydraat- insulineratio

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Koolhydraten en koolhydraten tellen Koolhydraten en koolhydraten tellen KOOLHYDRATEN EN KOOLHYDRATEN TELLEN WAT ZIJN KOOLHYDRATEN? Koolhydraten is de verzamelnaam voor suikers en zetmeel. Ze zijn opgebouwd uit één of meerdere suikermoleculen,

Nadere informatie

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1

Changing Diabetes is een geregistreerd handelsmerk. van Novo Nordisk A/S. Wietske Wits, diabetes type 1 Novo Nordisk beschouwt het als haar missie om de toekomst van diabetes te veranderen. Om deze visie gestalte te geven hebben wij het Changing Diabetes-programma ontwikkeld. Changing Diabetes omvat diverse

Nadere informatie

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes

Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Dieetadvies bij zwangerschapsdiabetes Wat is zwangerschapsdiabetes Zwangerschapsdiabetes (diabetes gravidarum) is een vorm van diabetes mellitus die tijdens de zwangerschap ontstaat. Als een vrouw deze

Nadere informatie

Risico op ondervoeding tijdens opname

Risico op ondervoeding tijdens opname Risico op ondervoeding tijdens opname Ondervoeding door ziekte, een behandeling of een operatie is in het ziekenhuis een veelvoorkomend probleem. Ongeveer één op de drie patiënten heeft een risico op

Nadere informatie

Maaltijdvervangers bij overgewicht en diabetes mellitus

Maaltijdvervangers bij overgewicht en diabetes mellitus Maaltijdvervangers bij overgewicht en diabetes mellitus Maaltijdvervangers bij overgewicht en diabetes mellitus Deze folder gaat over maaltijdvervangers als Modifast Intensive en Weight Care. Dit zijn

Nadere informatie

Energiebeperkte voeding

Energiebeperkte voeding Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek 1 Wat is overgewicht? Overgewicht ontstaat doordat het evenwicht tussen de opname van voedingsstoffen en het verbruik ervan is verstoord. U eet in feite méér dan uw lichaam

Nadere informatie