De 10 principes van lage rugpijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De 10 principes van lage rugpijn"

Transcriptie

1 De 10 principes van lage rugpijn

2

3 De 10 principes van lage rugpijn 1. 4M Management 2. Signalen : biopsychosociaal model 3. Biomechanica 4. Fasen 5. Hersteltijd en verwachte AO duur 6. Objectiviteit 7. Regelmatige follow-up 8. Tijdige, accurate en objectieve rapportering 9. Start op dag Multidisciplinaire aanpak

4 Principe 1 : 4 M Management Voor elke complex probleem bestaat een simpele oplossing, welke verkeerd is. George Bernard Shaw

5 Principe 1 : 4 M Management 1. Movement : vermijdt bedrust DVT Deconditionering Fear-avoidance 2. Maintain important activities : Financiële en emotionele stabiliteit Bepaalt wie we zijn Thuis = meerwaarde? 3. Mild analgesia Vermijd opioiden Paracetamol/NSAID s ¾ ¾ ¾ Effectief Bijwerking Kans op verslaving Bijwerking van opioiden! ¾ ¾ ¾ afhankelijkheid, tolerantie Depressie, concentratiestoornissen Psychomotorische stoornissen 4. Medical reassurance Vaak vergeten Artsen vaak onverschillig Onduidelijke communicatie -> angst (Victorian Workcover Authority guidelines 1996) (COST ACTION B13) (Cochrane Library)

6 Principe 2 : Alarmsignalen "Vraag niet wat voor ziekte iemand heeft, maar liever wat voor iemand de ziekte heeft." Sir William Osler ( )

7 Principe 2 : Alarmsignalen Rood ( medisch) NI FTI SI GNALEN (Burton 1997) (Linton 2001) Geel ( psychosociaal) 7 D s D - Neurologische progressie Spierzwakte,sensorische,blaas/darm - I nfectie Koorts,IVdrugs, exotische reizen - Fractuur Trauma,osteoporosis, chronische ziekte - Tumor Blijvende pijn, onverklaarbaar gewichtsverlies, voorgeschiedenis van kanker - I nflammatie - w erkplaats - persoonlijk single most important determination of RTW is job satisfaction ( G. Waddell) zelfde principe voor alle Soft Tissue I njuries (STI ) Ochtendstijheid, meerdere gewrichten, nieuwe medicatie

8 Principe 2 : Alarmsignalen WORKPLACE "D s" 1. Discord ( stress) 2. Dissatisfaction ( belangrijk) Dull Deadended Dangerous Hint s : "Ik ga niet terug naar het werk vóór ik 100% beter ben" "We willen X niet terug zien vóóraleer hij 100% hersteld is"

9 Principe 2 : Alarmsignalen PERSONAL D s 1. Drugs & Alcohol 2. Depression 3. Distress/ Anxiety 4. Disconnected 5. Dishonesty

10 Principe 2 : Alarmsignalen Progostische factoren van werkhervatting na 3 maand Do you expect to return to work within 6 months? (OMSPQ) To what extend does the pain interfere in your daily activities? (MPI) It s not advisable to be physically active (TSK) Do you feel generally nervous? (PANAS) Do you feel generally scared? (PANAS) (Du Bois M, Donceel P, 2007)

11 Principe 3 : Biomechanica FASEN "Wat is de mens? Een monument van zwakheden, een prooi van het moment, een speling van het lot; de rest is slijm en gal." Aristoteles (384 v.c v.c.)

12 %$6,6.5$&+7(1 Principe 67$%,/,6$7,( 3 : Biomechanica

13 Principe 3 : Biomechanica

14 Principe 3 : Biomechanica BASISKRACHT Test 1. Span buikspier op Test 2. Palpatie transversus fascia Test 3. Buikw andspier

15 BEKKENSTABILITEIT Test 1. One step test Principe 3 : Biomechanica Test 2. Kracht heuprotatoren Test 3. Test van Ober

16 Principe 3 : Biomechanica HEUPFLEXIBILITEIT Test 1. 4 point roll back Test 2. Test van Thomas

17 3 vragen : Principe 3 : Biomechanica BI OMECHANI CA 1) Wat moest je precies doen bij de kinesist? 2) Wat doe je thuis? 3) Toon me je oefeningen

18 Principe 4 : Fasen FASEN Het leven is een ziekte, en het enige verschil tussen de ene mens en de andere is het stadium dat zijn ziekte bereikt heeft. George Bernard Shaw ( )

19 Principe 4 : Fasen ACUUT FASEN SUBACUUT CHRONI SCH RECURRENT

20 Principe 2 : Alarmsignalen Acute faze Subacute faze Chronische faze

21 Principe SAMENVATTI 2 : Alarmsignalen NG ACUUT Uitsluiten rode signalen Onderzoeken en behandelingen zo veel mogelijk vermijden SUBACUUT Onderzoek op gele signalen Aanklacht voor biomechanische problemen CHRONISCH Aandacht voor gele signalen Multidisciplinaire behandeling RECURRENT Behandeld acute episode als acuut Aandacht voor terugkeerpatronen (redenen) Zelfde principes voor STI als voor NSLBP

22 Algoritme van lage rugpijn LBP NIFTI Rode signalen J 3P s N Specifieke R/ Paresthesieën Pijn onder de knie Positieve bowstring MSR SCIATALGIE N J Medisch ruglijden niet-specifieke lage rugpijn Acuut Recurrent Subacuut Chronisch (< 1 m) (< >) (1 3 m) (> 3 m))

23 Principe 5 : Hersteltijd en verwachte AO duur Ž œ Ž Ž ŠŒ Ž žž ŸŠ Ž Š žž Ž œ Ž ŸŠ Ž Ž Šœ œ ŸŠ ŽŽ ŠŠ Ž Ž œ ŒŽœ Ž ŠŒ Ž žž Ž ŠŒ Ž žž ŸŠ Šœ œ ŸŠ Ž ŸŠ žž Ž œ Ž

24 Principe 5 : Hersteltijd en verwachte AO duur Wat is het effect van een gesprek over de verwachte AO-duur bij het begin van de ziekte? Het vermindert de AO-duur met meer dan 30% t.o.v. alternatief "wait and see" (D. Cole Canadian Medical Association Journal, March 19, 2002) Hoe langer men uit het werk is, hoe moeilijker men succesvol reïntegreert.

25 Principe 6 : Objectiviteit FASEN "De jurist ziet de mens in al zijn verdorvenheid; de theoloog in al zijn domheid; de arts in al zijn zwakheid." A. Schopenhauer ( ) Het belangrijkste in communicatie is te horen wat er niet wordt gezegd. P. F. Drucker (1909-, )

26 Principe 6 : Objectiviteit

27 Principe 6 : Objectiviteit FASEN -Mankopf s test -O Donoghue s maneuver -Hoover s test -Burn s test -Magnuson s test (eeltvorming,vlot verlaten onderzoekstafel, slijtage,perimetrie,hulpmiddelen, flauwvallen)

28 Principe 6 : Objectiviteit ZI EKTEGEDRAG -8 Non-organic signs (Waddel) -UAB Pain Behavior Scale

29 Principe 7 : Regelmatige follow-up FASEN Vertel het mij en ik zal het vergeten, laat het mij zien en ik zal het mij herinneren, betrek mij erin en ik zal het begrijpen. Chinees spreekwoord

30 Principe 7 : Regelmatige follow-up

31 Principe 7 : Regelmatige follow-up Wekelijkse follow up indien STI en arbeidsongeschikt uit het zicht ontneemt de patiënt de mogelijkheid om hem gerust te stellen Intussen : vicieuze cirkel van pain- fear avoidance en catastrophizing geruststelling is misschien de meest kosteffectieve preventie voor AO na STI

32 Principe 7 : Regelmatige follow-up Follow up : Valkuilen Je moet niet gaan werken binnen 1 maand zie ik u terug Tussen de 1 à 2 weken kan de patiënt arbeidsgeschikt zijn! Je moet niet gaan werken tot je een specialist hebt gezien Garandeert 3 4 maand arbeidsongeschiktheid!

33 Principe 8. Tijdige, accurate en objectieve rapportering Lees maar, er staat niet wat er staat. Martinus Nijhoff ( ).

34 Principe 8. Tijdige, accurate en objectieve rapportering A. Mr. X is arbeidsongeschikt omwille van medische reden - medische reden is geen diagnose B. Mr. X is arbeidsongeschikt gezien er geen lichte arbeid beschikbaar is - geen licht werk zonder verificatie C. Mr. X is volledig arbeidsongeschikt (met %) - wees steeds voorzichtig in het doen van dergelijke uitspraken D. Mr. X is geschikt voor licht werk, maar patiënt beweert dat dit niet voorhanden is - specificeren en verifiëren!

35 Principe 8 : tijdige, accurate en objectieve rapportering Tijdig : kan het enige inkomen van de patiënt zijn laattijdigheid kan interferen met reintegratie Accuraat : soms enige juridische informatiebron - Objectief : - controle en begeleiding

36 Principe 8. Tijdige, accurate en objectieve rapportering 1. Verifieer uw informatiebronnen 2. Herhaal nooit een diagnose die niet werd bevestigd 3. Erken een negatieve evolutie 4. Bestatig wat een patiënt veilig kan doen 5. Wees voorzichtig met uitspraken over volledige ongeschiktheid (en %)

37 Principe 9 : Start op dag 1 FASEN Zelfs een juiste beslissing is verkeerd als hij te laat wordt genomen. (L. Iacocca ) Ik geloof dat elke recht een plicht inhoudt; elke kans een verplichting; elke bezitting een schuld. (J. D. Rockefeller, Jr )

38

39 Principe 9 : Start op dag 1 Verantwoordelijkheden voor de arts Aanmoedigen van de patiënt naar contact met werkgever Jobrestricties voorschrijven Verantwoordelijkheden voor de werkgever Voorzien van aangepaste en progressieve tewerkstellingsprogramma s Geven van info aan de arts om een RTW beslissing te nemen Verantwoordelijkheden van de patiënt Regelmatig contact houden met de werkgever Meewerken aan progressieve tewerkstellingsprogramma s

40 Principe 9 : Start op dag 1 PSYCHIATRISCHE PATIENTEN - Correcte diagnose (DSM) - Implicaties van bepaalde diagnoses persoonlijkheidsstoornis RTW schizofrenie RTW in alle andere gevallen is RTW mogelijk (bv. depressie) (Rubens 2005)

41 Principe 10 : Multidisciplinaire aanpak FASEN "Het geheel is meer dan de som van delen." Aristoteles (384 v.c v.c.)

42 Principe 10 : Multidisciplinaire aanpak FASEN MULTI DI SCI PLI NAI RE versus UNI MODALE BEHANDELI NG (Nachemson 2000) Pijn p, functioneren n (8/10 steeds) RTW (70% vs 35%) Snellere RTW (20%) Kost-effectief Ziekteverzuim p, consultaties p

43 FASEN Slotbeschouwing Het is eenvoudiger 10 boeken met filosofie te vullen dan één principe in praktijk te brengen. L. Tolstoy ( )

14/10/2014. Lage rugpijn in verzekeringsgeneeskundig perspectief INHOUD. Diagnostiek : NSLRP. arbeidsongeschiktheid. Actiepunten

14/10/2014. Lage rugpijn in verzekeringsgeneeskundig perspectief INHOUD. Diagnostiek : NSLRP. arbeidsongeschiktheid. Actiepunten Lage rugpijn in verzekeringsgeneeskundig perspectief Marc DU BOIS, MD, PhD INHOUD Diagnostiek Screening op langdurig verzuim Diagnostiek Voorafbestaande toestand Causaliteit Risico Capaciteit Tolerantie

Nadere informatie

Multidisciplinaire rugrevalidatie

Multidisciplinaire rugrevalidatie Multidisciplinaire rugrevalidatie Lage rugpijn Acuut chronisch Acuut < 6 wkn Subacuut tss 6wkn en 3 maand Chronisch > 3 maand Specifiek aspecifiek Uitsluiten van alarmsignalen (red flags) 90-95% aspecifiek

Nadere informatie

Nederlandse standaarden voor de verzekeringsarts

Nederlandse standaarden voor de verzekeringsarts Nederlandse standaarden voor de verzekeringsarts Drs. A.E. DE WIND Leuven, 27-04-2007 WIA: wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen: Hervorming en verbetering claimbeoordelingsproces Gebruik wetenschappelijk

Nadere informatie

De rol van de psycholoog. Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be

De rol van de psycholoog. Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be De rol van de psycholoog Prof. dr. Geert Crombez Geert.Crombez@UGent.be Chronisch VermoeidheidsSyndroom Fukuda et al., 1994 Natuurlijk verloop 80% Costs 26% 17% 13% 8% 7 days 4 weeks 7 weeks 12 weeks 6

Nadere informatie

INTER&PSY*Lente*Symposium*2013!

INTER&PSY*Lente*Symposium*2013! INTER&PSYLenteSymposium2013! Angst voor Pijn Paul van Wilgen PhD Gezondheidspsycholoog Fysiotherapeut Epidemioloog Workshop -Wat is pijn -Wat is chronische pijn -Sensitisatie -De rol van angst -Bewegingsangst

Nadere informatie

Chronische pijn: enkele inzichten in een multifactoriële problematiek

Chronische pijn: enkele inzichten in een multifactoriële problematiek Chronische pijn: enkele inzichten in een multifactoriële problematiek Stefaan Van Damme - er is geen enkel belangenconflict of financiële band met de industrie - slaapproblemen angst werkverzuim/conflict

Nadere informatie

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica

Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica Dokter, voelt U mijn pijn?! Over yellow flags en psychologische behandeling Tamara Sinnaeve, klinisch psychologe AZ Monica 2 Geef me de kalmte om te accepteren wat ik niet kan veranderen, De moed om te

Nadere informatie

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn!

Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Goed pijnmanagement op de SEH, belangrijk voor zowel acute als chronische pijn! Jorien Pierik -Minisymposium pijnbestrijding van A tot Z- 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION

Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION Rita Schiphorst Preuper DEPARTMENT OF REHABILITATION MEDICINE / CENTER FOR REHABILITATION Chronische pijn en hulpmiddelen, voorzieningen en aanpassingen Chronische pijn 3 miljoen Nederlanders Kosten Medische

Nadere informatie

Predictieve genetische tests

Predictieve genetische tests Predictieve genetische tests De ervaring bij de ziekte van Huntington Gerry Evers-Kiebooms (1) De genetica in de gezondheidszorg (2) Predictieve test voor de ziekte van Huntington (3) Predictief testen

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen

Persoonlijkheidsstoornissen en Angst. Ellen Willemsen Persoonlijkheidsstoornissen en Angst Ellen Willemsen Overzicht Relevantie Persoonlijkheidsstoornissen Comorbiditeit in getallen PG cijfers comorbiditeit Relatie tussen angststoornissen en PS Aanbevelingen

Nadere informatie

Cognitive Bias Modification (CBM): "Computerspelletjes" tegen Angst, Depressie en Verslaving

Cognitive Bias Modification (CBM): Computerspelletjes tegen Angst, Depressie en Verslaving Cognitive Bias Modification (CBM): "Computerspelletjes" tegen Angst, Depressie en Verslaving Mike Rinck Radboud Universiteit Nijmegen Cognitieve Vertekeningen bij Stoornissen "Cognitive Biases" Patiënten

Nadere informatie

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder?

Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness, de stand van zaken & Hoe verder? Mindfulness = Aandachttraining en emotieregulatie-training MBSR & MBCT cursus Meditaties: adem, bodyscan, geluiden, keuzeloze aandacht, 3 min ademruimte, bewegen,

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie

Interpersoonlijke psychotherapie Interpersoonlijke psychotherapie in een groep een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe, Opleider-supervisor IPT en groepspsychotherapie Cora Versteeg, supervisor IPT en groepspsychotherapeut i.o.

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie

Interpersoonlijke psychotherapie Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe, psychotherapeut Opleider-supervisor NVGP en NVIPT De genezing van de krekel Geacht somber gevoel,

Nadere informatie

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug

Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty. Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Osteoporotische indeukingsfracturen conservatief of kyphoplasty/vertebroplasty Koen hendrix Heup/rug campus Henri Serruys Consulent UZ Gent rug Behandeling van osteoporotische indeukingsfracturen 1984

Nadere informatie

Impact van de ingebruikname van de DSM-5

Impact van de ingebruikname van de DSM-5 Impact van de ingebruikname van de DSM-5 Eetstoornissen als casus Frédérique Smink Daphne van Hoeken H. Wijbrand Hoek Lunchbijeenkomst NIVEL 18 maart 2014 Disclosure belangen (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN

NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN NIEUWE EUROPESE RICHTLIJN VOOR PREVENTIE, DETECTIE EN BEHANDELING VAN DEPRESSIE IN PALLIATIEVE ZORG Referentie. Rayner, L., Price, A., Hotopf, M., Higginson, I.J. (2011). The development of evidencebased

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C 10 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C 1 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn...

Nadere informatie

Chronische progressieve lagerugpijn met uitstraling in twee dermatomen bij een 44-jarige havenarbeider

Chronische progressieve lagerugpijn met uitstraling in twee dermatomen bij een 44-jarige havenarbeider 17 2 Chronische progressieve lagerugpijn met uitstraling in twee dermatomen bij een 44-jarige havenarbeider Jef Michielsen Introductie Deze casus toont het kenmerkende verhaal van een patiënt die al jaren

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

Graded exposure behandeling van jongeren met pijn en hun ouders

Graded exposure behandeling van jongeren met pijn en hun ouders Graded exposure behandeling van jongeren met pijn en hun ouders Emmelien Spek & Marielle Goossens Inleiding Graded exposure in vivo; achtergrond Graded exposure in vivo; in de praktijk Ouderprogramma

Nadere informatie

A-specifieke lage rugpijn

A-specifieke lage rugpijn A-specifieke lage rugpijn A-SPECIFIEKE LAGE RUGPIJN INLEIDING Lage rugpijn komt veel voor. Bij de meeste mensen worden geen duidelijke afwijkingen gevonden. Artsen spreken dan over a-specifieke lage rugpijn.

Nadere informatie

Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding. Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA

Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding. Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA Re-integratie van de chronische pijnpatiënt: van pijn coping tot arbeidstrajectbegeleiding Vera Callebaut Psycholoog Pijncentrum UZA Pijn is multidimensioneel sensorisch cogn/evaluatief affectief Pijn

Nadere informatie

TENLASTENEMING EN INSCHATTING VAN TRAUMATISCHE LUMBALE NEUROLOGISCHE LETSELS. Prof. Dr. Jean-Pierre TRICOT KULeuven

TENLASTENEMING EN INSCHATTING VAN TRAUMATISCHE LUMBALE NEUROLOGISCHE LETSELS. Prof. Dr. Jean-Pierre TRICOT KULeuven TENLASTENEMING EN INSCHATTING VAN TRAUMATISCHE LUMBALE NEUROLOGISCHE LETSELS Prof. Dr. Jean-Pierre TRICOT KULeuven LOW BACK... HIGH PROFITS RUGPIJN- Enkele cijfers (1) - Vroeg of laat: 80 % van de aktieve

Nadere informatie

Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?*

Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?* Zijn distress en ziektestatus gerelateerd aan lichamelijke en emotionele problemen bij vrouwen met ovariumkanker?* Floor Ploos van Amstel, RN, MSc, verpleegkundig expert, afd. Medische Oncologie Maaike

Nadere informatie

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets

De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief. Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets De toekomst van de pijnrevalidatie vanuit revalidatiegeneeskundig perspectief Prof. dr. Rob J.E.M. Smeets Disclosure Lid adviesraad Philips Pain Management Synthese fysieke training reviews en metaanalyses

Nadere informatie

Focus voor het volgende jaar: 3 indicaties. Prof. Dr. Jan Vandevenne

Focus voor het volgende jaar: 3 indicaties. Prof. Dr. Jan Vandevenne Focus voor het volgende jaar: 3 indicaties Prof. Dr. Jan Vandevenne Jo Feb 2010: CT LWZ (huisarts) Mei 2010: CT LWZ (spoedarts) Aug 2010: MRI LWZ (huisarts) Okt 2010: SPECT-CT LWZ (neurochirurg) Jan 2011:

Nadere informatie

Patient and Family Centered Care in the NICU. A. Debeer

Patient and Family Centered Care in the NICU. A. Debeer Patient and Family Centered Care in the NICU A. Debeer It must not be forgotten that, ultimately, the care of even very sick newborns is the responsibility of the parents and that medical and nursing staff

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Wervelkolom; overige

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Wervelkolom; overige Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Tampaschaal voor Kinesiofobie (TSK) 18 maart 2009 Review: E. Swinkels-Meewisse Invoer: E. van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking

Nadere informatie

Je bent jong, krijgt kanker en dan

Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade 03 oktober 2014 Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade

Nadere informatie

amputatie Ilse Cappan Adviserend geneesheer CM Antwerpen

amputatie Ilse Cappan Adviserend geneesheer CM Antwerpen amputatie VAN ARBEIDSONGESCHIKTHEID NAAR ARBEIDSGESCHIKTHEID CASUS Man 1977 verpleegkundige witgele kruis okt 2003 privé-ongeval: freeze machine crushtrauma re tibia en voet behandeling: OS en verschillende

Nadere informatie

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene

Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Preventie van rugklachten: van kind tot volwassene Raf Maiori Kinesitherapeut/Bewegingsconsulent raf.maiori@zol.be Multidisciplinair PijnCentrum Ziekenhuis Oost-Limburg Stalenstraat 2 3600 Genk 089/32

Nadere informatie

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe

WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN. Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WERKHERVATTING NA EEN LANGDURIGE AFWEZIGHEID OM MEDISCHE REDENEN Hilde De Man Preventieadviseur Psychosociale Aspecten Idewe WAAROM AANDACHT VOOR LANGDURIG VERZUIM? (1) Psychische stoornissen en musculoskeletale

Nadere informatie

BeMind studie: Mindfulness bij kanker

BeMind studie: Mindfulness bij kanker BeMind studie: Mindfulness bij kanker Een vergelijking tussen online en face to face mindfulness versus standaardzorg Prof. Dr. A.E.M. Speckens, Radboud UMC en Dr. M. van der Lee, Helen Dowling Instituut

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie Een succesvolle psychotherapie voor diverse emotionele stoornissen en problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Wat is Cognitieve Gedragstherapie? Cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

Abnormale moeheid: als het chronisch dreigt te worden. Dr. An Bouwen KOLK AZ Sint-Jan Brugge

Abnormale moeheid: als het chronisch dreigt te worden. Dr. An Bouwen KOLK AZ Sint-Jan Brugge Abnormale moeheid: als het chronisch dreigt te worden. Dr. An Bouwen KOLK AZ Sint-Jan Brugge .. En na 6 maanden.. Evolutie naar gecompliceerde CVS patiënten door niet adequate opvang van in het begin.

Nadere informatie

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen?

Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Beter geïntegreerd! Wat zeggen de richtlijnen? Richtlijnen Casus IDDT Richtlijnen, wat zeggen ze niet! Richtlijnen Dubbele Diagnose, Dubbele hulp (2003) British

Nadere informatie

A-specifieke lage rugpijn

A-specifieke lage rugpijn A-specifieke lage rugpijn A-specifieke lage rugpijn Veel mensen hebben rugklachten. In verreweg de meeste gevallen wordt er geen lichamelijke afwijking gevonden: er is dan sprake van a-specifieke lage

Nadere informatie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie

Mindfulness. Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Mindfulness Aandachtsgerichte Cognitieve Therapie Aandachtsgerichte cognitieve therapie is een training die bestaat uit acht bijeenkomsten. Het doel van de training is stress te verminderen en depressies

Nadere informatie

Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek

Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek Victor Niemeijer Sportarts SMA Elkerliek Onderzoek lage rug en heup core stability The Fifa 11 + Epidemiologie - 60-90% van alle mensen maakt een keer een episode van aspecifieke lage rugpijn door - Incidentie

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Ellen Otto IPS projectcoördinator Kenniscentrum Phrenos docent IPS leergang Phrenos Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV)

Nadere informatie

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C

C. Wervelkolom. Inhoudsopgave 01 C 02 C 03 C 04 C 05 C 06 C 07 C 08 C 09 C C. Wervelkolom nhoudsopgave 1 C 2 C 3 C 4 C 5 C 6 C 7 C 8 C 9 C Congenitale aandoeningen... 1 Myelopathie (excl. trauma s van de wervelkolom)... 1 Mogelijke atlanto-axiale subluxatie... 1 Nekpijn... 1

Nadere informatie

Mindfulness en kanker

Mindfulness en kanker Mindfulness en kanker Else Bisseling 3 oktober 2015 augustus 2014 00 maand 0000 Mindfulness (Kabat-Zinn, 1990; Teasdale, Segal & Williams, 1995) Aandacht geven aan wat we van moment tot moment doen en

Nadere informatie

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties

BELEVING. Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Disclosure. Beleving en beinvloeding. Ziekte- en behandelpercepties Disclosure Is beleving van nierziekte en behandeling te beïnvloeden? Subsidies voor onderzoek van de Nierstichting en Novartis. Emma K. Massey, PhD e.massey@erasmusmc.nl Erasmus MC Department of Internal

Nadere informatie

Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator

Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Lage rugklachten achtergronden casusschetsen voor begeleider/presentator Voorstel wijzigingen bij herziening werkafspraak kunnen op de laatste pagina worden genoteerd Hoogeveen september 2009 1 Casusschets

Nadere informatie

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren?

LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? LAGE RUGKLACHTEN / HERNIA Oorzaak en behandeling, wel of niet opereren? Dokter op dinsdag, 28 februari 2012 Marcel Garssen Neuroloog Jeroen Bosch Ziekenhuis Inleiding Er is nog een boel recht te zetten.

Nadere informatie

PTSS - diagnostiek en behandeling. drs. Mirjam J. Nijdam psycholoog / onderzoeker Topzorgprogramma Psychotrauma AMC De Meren

PTSS - diagnostiek en behandeling. drs. Mirjam J. Nijdam psycholoog / onderzoeker Topzorgprogramma Psychotrauma AMC De Meren PTSS - diagnostiek en behandeling drs. Mirjam J. Nijdam psycholoog / onderzoeker Topzorgprogramma Psychotrauma AMC De Meren Opbouw Diagnose PTSS Prevalentiecijfers PTSS en arbeid Preventie van PTSS Behandeling

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 1. 4 Pathogenese 29 4.1 Inleiding 29 4.2 Verminderde passieve stabiliteit 29 4.2.1 De bevalling 29 4.2.

Inhoud. Voorwoord 1. 4 Pathogenese 29 4.1 Inleiding 29 4.2 Verminderde passieve stabiliteit 29 4.2.1 De bevalling 29 4.2. Inhoud Voorwoord 1 1 Anatomie 5 1.1 Inleiding 5 1.2 Bouw van het bekken 5 1.3 Relatie tussen bekken en rug 5 1.4 Beweeglijkheid van de bekkengewrichten 6 1.5 Bekkenpijn of rugpijn? 9 2 Wat is instabiliteit?

Nadere informatie

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013

Care for You. Viviane De Boey 25/2/2013 Care for You Viviane De Boey 25/2/2013 2008 gestart met brainstormen over aanwezigheidsbeleid/ absenteïsme: Belangrijke items na het brainstormen : Ondersteuning van de werknemer / zorg dragen voor/ geen

Nadere informatie

Biopsychosociale benadering. dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL

Biopsychosociale benadering. dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL Biopsychosociale benadering van pijn dr. Alexander Verstaen (psycholoog) directeur Netwerk Palliatieve Zorg NWVL Het biomedisch model van ziekte en gezondheid klacht wordt ofwel somatisch ofwel psychisch

Nadere informatie

De psychiatrische cliënt in beeld Terugkeer in de maatschappij Psychiatrisch stigma bekeken vanuit client, familie en samenleving Job van t Veer Wat is het psychiatrisch stigma? Psychiatrisch stigma Kennis

Nadere informatie

Pijnstilling via de pijnpomp

Pijnstilling via de pijnpomp Infobrochure Pijnstilling via de pijnpomp Patiënt-gecontroleerde pijnbestrijding Anesthesie - Pijntherapie - Intensieve zorgen Tel: 011 826 227 mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort ondergaat

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam?

Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam? Psychiatrische spoedinterventies in de eerste lijn: vreemd lichaam? Jan De Lepeleire Huisarts ACHG Kuleuven UPC Kortenberg ote beg Vreemd Lichaam Huisarts Vaak wat onwennig tov psychiatrie en geestelijke

Nadere informatie

Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie

Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie Samenvatting Samenvatting Somatoforme stoornissen in de huisartspraktijk: epidemiologie, behandeling en de co-morbiditeit met angst en depressie Dit proefschrift beschrijft het Somatisatie Onderzoek Universiteit

Nadere informatie

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research

GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research GODEWINA MYLLE Preventieadviseur Arbeidsgeneesheer Medewerkster Kennis Informatie en Research Deel 1: Het ETZ project 1. Inleiding: waarom een ETZ project? 2. Deelnemers? 3. Methode? 4. Resultaten? Deel

Nadere informatie

nieuwe beroepsopleiding

nieuwe beroepsopleiding watskeburt? nieuw: beroepsopleiding nieuw: re-integratie vangnetters nieuw: beoordeling RIV nieuw: WIA nieuw: 3B-richtlijnen nieuw: protocollen nieuw: mediprudentie nieuw: Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde

Nadere informatie

Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis

Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis Cognitief functioneren en de bipolaire stoornis Dr. Nienke Jabben Amsterdam 5 november 2011 Academische werkplaats Bipolaire Stoornissen GGZ ingeest n.jabben@ggzingeest.nl Overzicht Wat is cognitief functioneren?

Nadere informatie

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten

Fysieke revalidatie van oncologische patiënten Fysieke revalidatie van oncologische patiënten DR. ERIC VAN BREDA MEDISCH SPORTFYSIOLOOG UNIVERSITEIT MAASTRICHT Revalidatie na kanker De richtlijn oncologische revalidatie Is vooral gericht op klachten

Nadere informatie

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan

Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan Ouderen en verslaving Dick van Etten Verpleegkundig Specialist GGZ Centrum Maliebaan U moet de bakens verzetten en noch sterke drank, noch bier meer gebruiken: houdt u aan een matig gebruik van een redelijke

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan

ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan ehealth in de oncologie dr Nelly van Uden-Kraan Onderzoeksgroep Samen leven met kanker Kanker: incidentie en prevalentie Incidentie 100.000 nieuwe gevallen per jaar Leeftijd 70% ouder dan 60 jaar 20% tussen

Nadere informatie

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012

Workshop Pijnmanagement? Eerst beter bewegen, dan pas minder pijn. Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering. Drachten 2 februari 2012 Congres Het venijn van pijn; een veelzijdige benadering Drachten 2 februari 2012 Missie: integrale en evidence-based diagnostiek en probleemanalyse op reïntegratie gerichte behandeling cliënten met klachten

Nadere informatie

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Angst & Verslaving Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Inhoudsopgave Achtergrond Etiologie Epidemiologie Diagnostiek Behandeling Kushner ea Multidisciplinaire Richtlijn alcohol

Nadere informatie

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Farmacologische behandeling van doorbraakpijn bij kanker. Isala

Farmacologische behandeling van doorbraakpijn bij kanker. Isala Farmacologische behandeling van doorbraakpijn bij kanker Isala Dr. M.J.M.M. Giezeman, Anesthesioloog, Isala klinieken Zwolle 19 november 2014 Agenda Epidemiologie van doorbraakpijn Behandeling van doorbraakpijn

Nadere informatie

Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996)

Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996) Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton & K. Halldén (1996) DOEL(GROEP): Inventariserende vragenlijst De Acute Low Back Pain Screening Questionnaire (ALBPSQ) is een biopsychosociaal

Nadere informatie

Return to Work. ziekte of ongeval. Begeleiding bij de re-integratie van langdurig afwezigen door

Return to Work. ziekte of ongeval. Begeleiding bij de re-integratie van langdurig afwezigen door Begeleiding bij de re-integratie van langdurig afwezigen door ziekte of ongeval Hanne Kenis Preventiedeskundige ergonomie en return to work expert, Mensura Vragen Wat is de kans dat de werknemer terugkeert

Nadere informatie

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht GEDRAG: De wijze waarop iemand zich gedraagt, zijn wijze van doen, optreden

Nadere informatie

training in tien stappen

training in tien stappen 2016 training in tien stappen Vanuit je eigen kracht naar succes en vitaliteit I really need a day between saturday and sunday Wist je dat? 99% van je gedrag bepaald wordt door je onbewuste? tot 75% van

Nadere informatie

Stranded Whale Syndroom : de man die niet meer bewoog

Stranded Whale Syndroom : de man die niet meer bewoog Stranded Whale Syndroom : de man die niet meer bewoog Vier jaar terug ben ik met alles gestopt. Ik kreeg een rugblokkage en kon niks meer. Ik lag 22 u en bewoog amper 2 u per dag. Mijn pijngeheugen is

Nadere informatie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie

Langdurige slapeloosheid. Diagnose en behandeling van insomnie Langdurige slapeloosheid Diagnose en behandeling van insomnie We spreken van langdurige slapeloosheid ofwel chronische insomnie als het niet in slaap vallen, het niet kunnen doorslapen en/of veel te vroeg

Nadere informatie

Gezondheidsverklaring voor een levensverzekering (zonder arbeidsongeschiktheidsdekking)

Gezondheidsverklaring voor een levensverzekering (zonder arbeidsongeschiktheidsdekking) Loyalis klantnummer Medisch nummer Gezondheidsverklaring voor een levensverzekering (zonder arbeidsongeschiktheidsdekking) De gezondheidsverklaring Hebt u voor een aanvulling op uw eigen inkomen gekozen?

Nadere informatie

Samenwerken met patiënten, families en artsen om steun te bieden en informatie te verstrekken over syncope en Reflex Anoxic Seizures

Samenwerken met patiënten, families en artsen om steun te bieden en informatie te verstrekken over syncope en Reflex Anoxic Seizures Samenwerken met patiënten, families en artsen om steun te bieden en informatie te verstrekken over syncope en Reflex Anoxic Seizures Hebt u soms zonder aantoonbarereden last van De controlelijst voor onverklaarbaar

Nadere informatie

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Drs. A.M. Karsch, anesthesioloog pijnspecialist UMC Utrecht Drs. G. Hesselmann, oncologieverpleegkundige, epidemioloog UMCU Wat is pijn? lichamelijk

Nadere informatie

GELUIDSDREIGING - REACTIE

GELUIDSDREIGING - REACTIE Vicieuze cirkel TINNITUS waargenomen als bedreigend Wordt geassocieerd met negatieve gevoelens, angst en ongemak Toegenomen aktiviteit in het LIMBISCH systeem en het AUTONOOM zenuwstelsel Het tinnitus

Nadere informatie

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN

MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN MINDFULNESS EN AANVAARDING HELPEN BIJ CHRONISCHE PIJN Karlein Schreurs 16 mei 2014 Het gaat redelijk goed. Ik doe weer wat in de tuin en ik help mijn zoon op de boerderij. Maar die pijn, die pijn is niet

Nadere informatie

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie?

Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Secundaire en tertiaire aspecten van een welzijnsbeleid : Wat en Wie? Huget Désiron Eur.ergonome ergotherapeute Drs. Arbeid & Gezondheid ACT Désiron bvba Even voorstellen Arbeids Consulting Team Sinds

Nadere informatie

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Regionaal Genootschap Fysiotherapie Midden Nederland Zelfmanagement bij kanker De realiteit 100.000 nieuwe diagnoses in 2012 Het aantal

Nadere informatie

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn

Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn Onderzoek naar de oorzaak van (chronische) lage rugpijn In de laatste 13 jaar is er veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van lage rugpijn. Voornamelijk het veelvuldig voorkomen van lage rugpijn en het

Nadere informatie

De psychiater is een vrouw. Frieda Matthys 23 maart 2012

De psychiater is een vrouw. Frieda Matthys 23 maart 2012 De psychiater is een vrouw Frieda Matthys 23 maart 2012 De psychiater is een vrouw Vervrouwelijking in cijfers Wie is de vrouwelijke psychiater Effect op de therapeutische relatie of feminisering in de

Nadere informatie

Organogram Werkgebied

Organogram Werkgebied Wat doet Tactus Verslavingszorg? Tactus is specialist op het terrein van de verslavingszorg. Mensen die door hun verslaving aan alcohol, drugs, medicijnen, gokken, gamen, eten of andere verslavingen in

Nadere informatie

Let s talk. Trea Broersma psychiater

Let s talk. Trea Broersma psychiater Let s talk about SOLK Trea Broersma psychiater SOLK??? Let s talk about..solk SOLK in de huisartsenpraktijk Lichamelijke klachten zonder somatische oorzaak SOLK en somatisatie Problemen bij SOLK en somatisatie

Nadere informatie

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ)

Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) Acute Low Back Pain Screenings Questionnaire (ALBPSQ) S.J. Linton en K. Halldén, 1996 Instructie DOEL(GROEP): Prognostische en inventariserende vragenlijst De Acute Low Back Pain Screening Questionnaire

Nadere informatie

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013

Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Dementie, ook u ziet het?! Hanny Bloemen Klinisch Geriater Elkerliek Ziekenhuis Helmond 22 mei 2013 Hoeveel mensen in Nederland hebben dementie? 16.5 miljoen Nederlanders; 2.5 miljoen hiervan is 65+ (15%)

Nadere informatie

Psychologische aspecten bij chronische hoofdpijn

Psychologische aspecten bij chronische hoofdpijn Psychologische aspecten bij chronische Minisymposium Week van de Pijn 2011 Nathalie Cardinaels klinisch psychologe, gedragstherapeute Multidisciplinair Pijncentrum 1 Overzicht Sporadische versus chronische

Nadere informatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie

Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie Multidisciplinair Aspecifiek Rugpijn Spreekuur (MARS) Orbis Revalidatie Inleiding U bent doorverwezen naar het Multidisciplinair aspecifiek rugpijnteam (MARS) bij Orbis Revalidatie. Binnen dit team wordt

Nadere informatie

Kennis in Beweging. 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1

Kennis in Beweging. 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1 Kennis in Beweging 30/10/14 MTP Fysiotherapie/KBC Haaglanden 1 Eisen en doelen overheid Opdracht Kwaliteitsinstituut: maak kwaliteit transparant. Kwaliteitsstandaarden & Meetinstrumenten Tripartiet (patiënten,

Nadere informatie

It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt. Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg

It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt. Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg It takes two to tango Effectieve communicatie met de (oudere) patiënt Julia van Weert Utrecht, 8 juni 2015 Samen Bouwen aan Transmurale Zorg 2 Doelen van Communicatie? Doelen van Communicatie Functie Doel

Nadere informatie

Samenwerken met behandelend arts, arbeidsgeneesheer en adviserend geneesheer

Samenwerken met behandelend arts, arbeidsgeneesheer en adviserend geneesheer Samenwerken met behandelend arts, arbeidsgeneesheer en adviserend geneesheer Doelgroep : Werknemers die nog hun arbeidscontract hebben Société Scientifique de Santé au Travail (SSST) www.ssstr.be Association

Nadere informatie

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie.

Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. Innovaties in de revalidatiezorg. Nieuwe vormen van revalidatie. Inleiding in de revalidatiegeneeskunde 2011. Hoe is het revalidatie zorggebied op dit moment vormgegeven. De rol van de zorgverzekeraars. Innovaties in de revalidatiezorg. Wat is multidisciplinair. Pijnrevalidatie.

Nadere informatie

RICHTLIJNEN REUMATISCHE ZIEKTEN EN SYNDROMEN: FIBROMYALGIE. Mei 2002

RICHTLIJNEN REUMATISCHE ZIEKTEN EN SYNDROMEN: FIBROMYALGIE. Mei 2002 NVR map Fibromyalgie 12-03-2003 09:39 Pagina 1 RICHTLIJNEN REUMATISCHE ZIEKTEN EN SYNDROMEN: FIBROMYALGIE Mei 2002 NVR map Fibromyalgie 12-03-2003 09:39 Pagina 2 De door de Nederlandse Vereniging voor

Nadere informatie

kanker & werk : wat kan er (niet)? Jan Roelevink Machteld de Bont de Jongh Ede, 26 september 2015

kanker & werk : wat kan er (niet)? Jan Roelevink Machteld de Bont de Jongh Ede, 26 september 2015 kanker & werk : wat kan er (niet)? Jan Roelevink Machteld de Bont de Jongh Ede, 26 september 2015 Vergroten welzijn van mensen met kanker Stichting Care for cancer Care in Consult Care in Company Care

Nadere informatie

THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING. No financial disclosure.

THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING. No financial disclosure. THE COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF AT-RISK MENTAL STATE CAARMS - TRAINING drs. Helga Ising PARNASSIA, DEN HAAG dr. Judith Rietdijk DIJK EN DUIN, ZAANDAM No financial disclosure. RELEVANTIE VROEGHERKENNING:

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie

Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie Fibromyalgie Cognitieve gedragstherapie op maat voor fibromyalgie Saskia van Koulil UMC St. Radboud Afdeling Medische Psychologie Wijdverspreide pijn Etiologie grotendeels onbekend Hoge impact voor de

Nadere informatie