Psychische arbeidsong

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Psychische arbeidsong"

Transcriptie

1 A R B E I D Psychische arbeidsong Arbeidsongeschiktheid door psychische redenen vormt de meest omvangrijke groep van de WAO-uitkeringen. In dit artikel beschrijft Simon Knepper om welke groep het gaat. Hij gaat in op de achtergronden en op de plannen voor de toekomst voor deze groep en beschrijft zijn eigen verwachtingen. Wat is psychische arbeidsongeschiktheid? Bij het bestuderen van de statistieken doet zich onmiddellijk de vraag voor wat precies psychische arbeidsongeschiktheid is. Zo rapporteert 60% van de mensen die wegens psychische redenen ongeschikt zijn verklaard ook ernstige lichamelijke klachten. Circa 20% van de mensen die door lichamelijke redenen arbeidsongeschikt zijn, heeft ook psychische klachten, meestal een stemmings- of angststoornis. Nog ingewikkelder wordt het bij de vergelijking van de opvatting van de mensen zelf met die van de diagnose stellende artsen. In 1999 bleek 14% van diegenen die volgens de verzekeringsarts psychisch arbeidsongeschiktheid waren, van mening te zijn geen psychische klachten te hebben. Omgekeerd gaf 13% aan dat de lichamelijke arbeidsongeschiktheid naar eigen inzicht ook psychische oorzaken had. Bekend is dat bij mensen met chronische vermoeidheid, whiplash, fibromyalgie en dergelijke meestal geen enkele lichamelijke afwijking is te vinden waarna nogal eens een psychische stoornis als reden voor arbeidsongeschiktheid wordt vastgesteld. Terwijl deze mensen er zelf vaak volledig van zijn overtuigd dat zij aan een lichamelijke kwaal lijden en de mogelijkheid van een psychische oorzaak verontwaardigd afwijzen. Het begrip psychische arbeidsongeschiktheid is dus niet goed af te grenzen. De Commissie Donner I (Psychische Arbeidsongeschiktheid) meent dat ongeveer de helft van de WAO-ers met psychische problemen kampt. Algemene kenmerken Slechts een kleine groep van alle psychisch arbeidsongeschikten heeft ernstige stoornissen zoals psychosen, vitale depressies, dementie of andere verschijnselen van organische psychiatrie. In ongeveer 90% van alle gevallen is sprake van stressgerelateerde stoornissen, zoals overspanning, burnout, chronische aanpassingsreacties op arbeidsconflicten of relatieproblematiek; daarnaast nemen de stemmingsstoornissen zoals bij lichte depressie, manie, angst of agressie een belangrijk aandeel en vervolgens somatoforme stoornissen gekenmerkt door allerlei lichamelijke klachten, meestal moeheid of moeheid, duizeligheid en klachten over verminderde concentratie of geheugen zonder enig aanwijsbare lichamelijke oorzaak. Psychische arbeidsongeschiktheid komt relatief veel voor bij vrouwen en bij jongeren. Psychische arbeidsongeschiktheid is aanzienlijk hardnekkiger dan lichamelijke. De klachten zijn vaak ook al langer aanwezig voor dat het tot verzuim komt. Treedt er eenmaal verzuim op dan is er een aanzienlijk grotere kans om later in WAO te eindigen. En eenmaal bij de verzekeringsarts voor de claimbeoordeling in de WAO geldt dat ook de kans om volledig arbeidsongeschikt verklaard te worden groter is. De uitstroom uit de WAO is vergelijkbaar met die van andere groepen arbeidsongeschikten, maar vaker blijft werkhervatting daarbij uit. Circa 90% van de werknemers raadpleegt de huisarts in de eerste maanden van het verzuim of vlak daarvoor. Huisartsen verwijzen verzuimende werknemers gemakkelijker naar de somatisch specialist of naar de fysiotherapeut dan naar de GGz. Maar van de WAO-toetreders met psychische klachten in 2001 was toch bijna 90% behandeld door een psycholoog, psychotherapeut of een psychiater. Maar ook meer dan 50% (!) door een fysiotherapeut en ruim 45% (!) door een somatisch specialist. Er lijkt bepaald geen sprake van onderbehandeling. In een klein aantal gevallen speelden wachttijden voor een behandeling door de GGz, maar er waren nauwelijks aanwijzingen dat dergelijke wachttijden een belemmering vormen voor werkhervatting. Opvallend is overigens dat psychisch arbeidsongeschikten optimistischer zijn over hun herstel dan anderen. Er is overigens geen enkel concreet bewijs dat hulpverlening tot snellere werkhervatting leidt. 4

2 Hoe ziet de toekomst eruit? eschiktheid en WAO Uit recent onderzoek is gebleken dat de werkgever over het algemeen wat minder geneigd is ander werk aan te bieden aan verzuimende werknemers met psychische klachten. Vaker dan tien jaar geleden zijn arbeidsongeschikten aan het werk op het moment dat zij WAO aanvragen. Het percentage steeg van 26% in 1991 naar 42% in De reïntegratie vindt dus sneller plaats, hoewel in de vakliteratuur een discussie woedt of er nu daadwerkelijk sprake is van snellere reïntegratie, dan wel van medische legitimering van een behoefte aan korter of ander werk, die vroeger of in andere regelingen (VUT, prepensioen!) vanzelfsprekend als eigen keuze opgevat werden. Ook psychisch arbeidsongeschikten zijn vaker aan het werk, maar minder vaak dan anderen. Regelmatig hervatten verzuimende werknemers met psychische klachten het werk, terwijl hun klachten onveranderd zijn of zij zelfs nog op een wachtlijst voor behandeling staan. De hervatting lijkt dus weinig met de ernst van de klachten of de stoornis te maken te hebben, maar meer met andere overwegingen zoals taakopvatting, sfeer op het werk, gevoel gemist te worden en dergelijke. Ontwikkelingen De eerste 30 jaar van de WAO - van 1967 tot ongeveer is het aandeel van de psychische arbeidsongeschiktheid jaar na jaar gestegen van 11% naar ongeveer 35%. Dat houdt verband met een drastische verandering van het beroep op de WAO. In de zeventiger jaren maakten vooral oudere fulltime werkende mannen uit de bouw en de industrie gebruik van de WAO wegens duidelijke lichamelijke aandoeningen van het bewegingsstelsel, hart en longen. In de negentiger jaren was het zwaartepunt geleidelijk verschoven naar jongere vaak parttime werkende vrouwen uit de dienstverlening met psychische klachten. En overigens ook met allerlei moderne lichamelijke kwalen die ik hierboven al noemde en die bij vrouwen veel vaker voorkomen als reden voor arbeidsongeschiktheid dan bij mannen. Reïntegratie Foto: Megalokonomou Sinds 1998 is de claimbeoordeling van de eerste WAO-aanvraag duidelijk strenger geworden. In dat jaar werd nog ruim 50% volledig arbeidongeschikt geacht, inmiddels is dat gedaald tot minder dan 40%. Deze daling komt uitsluitend voor rekening van de verzekeringsgeneeskundige beoordeling. Werd in 1998 nog 35% op medische gronden volledig ongeschikt verklaard, dat is inmiddels afgenomen tot 16%. Uit analyse van de gegevens blijkt dat het vooral om psychisch arbeidsongeschikten gaat, die veel vaker dan voorheen aan de arbeidskundige worden voorgesteld omdat zij nog in staat geacht worden iets te doen. Van oudsher werden verzuimende werknemers met psychische klachten veel vaker dan andere arbeidsongeschikten door de verzekeringsarts óf geschikt verklaard voor eigen werk, óf volledig arbeidsongeschikt, de zogenaamde zwart/wit beoordeling. Inmiddels lijkt daar door toezicht en onderlinge discussie over criteria - met name de toepassing van het Schattingsbesluit - bij de beroepsgroep zelf verandering in gekomen. Het aantal arbeidsongeschikten in Nederland is hoog in vergelijking met omringende landen. Nederland heeft 78 volledig arbeidsongeschikten per 1000 verzekerden; België 54, Duitsland 58, en Zweden 57. Wanneer de gedeeltelijk arbeidsongeschikten meegeteld worden zijn de verschillen nog groter. De verschillen zijn voor een belangrijk deel toe te 5

3 schrijven aan de instroom van jonge arbeidsongeschikten met psychische klachten. Andere landen tellen overigens weer meer mensen in de bijstand (Engeland), de werkloosheidsregelingen (België, Duitsland en Frankrijk) en regelingen voor vervroegde uittreding (Duitsland en Frankrijk) wat de verschillen deels compenseert. Veel werklozen in het buitenland hebben gezondheidsproblemen die overeenkomen met die van mensen in de Nederlandse WAO. Etikettering speelt dus beslist een rol. Wat in het ene land werkloosheid heet, wordt in het andere arbeidsongeschiktheid genoemd en in weer andere vervroegd pensioen. In Nederland hebben langdurig werklozen vaak gezondheidsproblemen die weinig verschillen van die van langdurig arbeidsongeschikten. En we kennen een zogenaamd communicerende vateneffect - druk op de ene regeling leidt tot verschuiving naar de andere. Dat neemt niet weg dat er verschillen zijn in arbeidsparticipatie tussen Nederland en de ons omringende landen die in belangrijke mate bepaald zijn door de uitstoot naar de WAO van vooral jongere vrouwen - en in mindere mate ook mannen - met psychische klachten. Sinds een jaar daalt het aantal WAO-aanvragen na de invoering van de Wet Verbetering Poortwachter (WVP) aanzienlijk, in de orde van grootte van 25-30%. Het is nog niet duidelijk of dit een blijvend effect is en of die daling specifiek betrekking heeft op psychische arbeidsongeschiktheid. Tegen deze achtergrond is het geen wonder dat het oog van de politiek opnieuw op de psychische arbeidsongeschiktheid is gevallen. De WAO telt psychisch arbeidsongeschikten waarvan 83% volledig ongeschikt is verklaard. De instroom betreft vooral jonge mensen - dus met een aanzienlijk financieel risico in termen van uitkeringsjaren. De wijd verspreide gedachte dat psychische klachten meer dan lichamelijke iets met aanstellerij hebben te maken doet de rest. SER en TBA Al in de zeventiger jaren circuleerden bij de toenmalige GMD plannen om psychische arbeidsongeschiktheid uit te sluiten. In bij de vorige wijziging van de WAO - adviseerde de SER de regering psychische arbeidsongeschiktheid te weren en in plaats daarvan een lijst ziekten op te stellen die nog wél aanspraak op WAO zouden geven. Zover is het niet gekomen. De WAO werd wel strenger (wet TBA, augustus 1993) maar voor iedereen. Dat heeft trouwens ook gewerkt, het aantal arbeidsongeschikten daalde tot eind Daarna steeg het weer, naar ik vermoed vooral doordat de politiek onder druk van enkele succesvolle patiëntenlobby s allerlei versoepelingen aanbracht. Die hebben niet alleen aan de uitvoering, maar vooral aan werkgevers en werknemers een verkeerd signaal gegeven. Commissie Donner-I Onder druk van het naderende aantal van een miljoen arbeidsongeschikten werd in februari 2000 de Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid (Donner-I) ingesteld. Daarin waren de betrokken beroepsgroepen en instellingen vertegenwoordigd, alsmede de Stichting Pandora namens de patiënten. De Commissie concludeerde dat werkhervatting voor de meeste psychische klachten de beste remedie is. De sleutel voor de oplossing ligt vooral in het verzuimjaar vóór de WAO. Als de betrokken geledingen daar beter met elkaar samenwerken zal dit tot meer werkhervatting leiden. De Commissie stelde een protocol op waarin onder meer de richtlijnen psychische stoornissen en arbeidsconflicten van de vereniging van bedrijfsartsen werd opgenomen. Er werden afspraken gemaakt voor een stapsgewijze geprotocolleerde behandeling van verzuim wegens psychische klachten. Dit protocol was in feite de grondslag voor de Wet Verbetering Poortwachter (WVP). Nadien is het aantal verzuimende werknemers dat de WAO haalt inderdaad fors gedaald, maar dit kan ook een tijdelijk effect blijken of een gevolg van de economische malaise. Commissie Donner-II De Adviescommissie Arbeidsgeschiktheid (Donner-II) bestond uit een klein gezelschap van vertegenwoordigers van de belangrijkste politieke stromingen, het Ministerie van Sociale Zaken en twee wetenschappers. Anders dan de Commissie Psychische Arbeidsongeschiktheid kreeg Donner ditmaal wel de ruimte voorstellen voor verandering van het stelsel zélf te doen. De Commissie concludeerde dat ziekte nog steeds veel te veel geïdentificeerd wordt met onvermogen om te werken alsof er sinds het einde van de 19e eeuw met de industriële revolutie en de klassenstrijd niets is veranderd. Daardoor werkt het huidige stelsel in feite als een fuik waar mensen bijna niet meer uitkomen als ze er eenmaal inzitten. De commissie adviseerde in mei 2001 een drastische vereenvoudiging van de WAO tot een alles of niets systeem. Daarbij moet de aanvrager feitelijk aantonen dat hij gemeten naar algemeen geldende medische maatstaven lijdt aan ernstige ziekten of gebreken die zich manifesteren in duurzame en aanzienlijke beperkingen om maatschappelijk te functioneren. Donner-II laat het principe van verlies van verdiencapaciteit vallen en heft de WAO in feite grotendeels op. SER-advies 2002 De SER adviseerde de regering in maart 2002 alleen nog diegenen van wie gezegd zou kunnen worden dat zij zeker vijf jaar niet zouden kunnen werken een uitkering te verstrekken. Het zou gaan om niet meer dan mensen tegen nu ongeveer Zij zouden aanspraak kunnen maken op een volledige uitkering, die dan tot 75% (nu 70%) verhoogd zou moeten worden. Het een en ander zou aan de hand van lijsten met ziekten en standaardprognoses vastgesteld worden. Psychische ziekten werden daarvan - anders dan in het SER-advies uit niet uitgesloten. Wel zouden diegenen met psychische stoornissen als burnout, overspanning en andere lichte of onduidelijke lichamelijke en psychische diagnosen uitgesloten worden van dergelijke aanspraken met een negatieve lijst. Gedeeltelijk arbeidsongeschikten zouden alleen nog een uitkering kunnen krijgen voor zover zij aan het werk bleven, vandaar dat dan geen sprake is van een arbeidsongeschiktheidsuitkering maar van een loonaanvullingsregeling. Bovendien zouden zij meer dan 35% ongeschikt moeten zijn. Het recht op deze loonaanvullingsregeling zou bepaald worden door particuliere verzekeraars in contracten met werkgevers en werknemers. De criteria voor dergelijke beoordelingen blijven tot op heden nogal vaag. 6

4 Kabinet Balkenende-II De plannen van het kabinet Balkenende-II zijn sinds de brief van minister de Geus d.d aan de Tweede Kamer wat duidelijker geworden. Het beroep op de WAO daalt duidelijk maar het kabinet vindt dat er toch ingegrepen moet worden vanwege de vergrijzing. Hoe ouder werknemers zijn, hoe vaker zij immers een beroep doen op de WAO. Het kabinet zegt aan te willen sluiten bij het advies van de SER, maar vooralsnog niet bij de voorstellen de uitkering tot 75% te verhogen. Dat zou pas kunnen gebeuren wanneer de instroom echt tot per jaar daalt. Per 1 juli 2004 wordt het arbeidskundige criterium aangescherpt waardoor iemand die maar één functie zou kunnen verrichten, daarop al geschat kan worden. Nu wordt nog 20% van alle aanvragers op arbeidskundige gronden volledig arbeidsongeschikt geacht, omdat er volgens de huidige bepalingen niet voldoende functies aan te wijzen zijn. Daaronder zullen naar ik vermoed veel arbeidsongeschikten met voornamelijk psychische klachten zijn. Verder wordt het jaar loondoorbetaling verlengd tot twee jaar, zodat er in 2005 geen enkele nieuwe WAO-aanvraag zal zijn. Wie vanaf 1 januari 2004 langdurig verzuimt, heeft pas na twee jaar aanspraak op WAO, derhalve op zijn vroegst per 1 januari Het kabinet denkt sociale partners te kunnen dwingen in het tweede verzuimjaar niet meer dan 70% van het loon door te betalen. Wie in het tweede jaar toch 100% krijgt, komt daarna niet in aanmerking voor WAO. Verder moet de uitvoeringsorganisatie kritischer toetsen of werkgever en werknemer hun verplichtingen wel zijn nagekomen. Is dat niet het geval, dan wordt een WAO-aanvraag alleen op grond daarvan afgewezen. Het is niet duidelijk of de loonaanvullingregeling voor gedeeltelijk arbeidsongeschikten die meer dan 35% ongeschikt zijn door particuliere verzekeraars of door de sociale verzekering uitgevoerd gaat worden. Volstrekt onduidelijk is welke criteria gehanteerd zullen worden. Dat geldt ook voor de nieuwe WAO die Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) gaat heten en pas op 1 januari 2006 ingevoerd zal worden. Diegenen die nu in de WAO zitten worden tussen 2006 en 2016 geleidelijk volgens het nieuwe criterium beoordeeld bij de gewone wettelijke herbeoordelingen na één en na vijf jaar. Zij krijgen vijf jaar de tijd zich daarop in te stellen, hoe is nog niet duidelijk. Er komt dus geen massale eenmalige herkeuring zoals tussen 1994 en 2000 na de wet TBA. De consequentie is naar mijn inschatting wel dat veel huidige volledig arbeidsongeschikten in die jaren hun uitkering zullen kwijt raken. De Wajong voor momenteel jonggehandicapten, waaronder velen met ernstige psychische stoornissen, blijft gehandhaafd. Bespreking Het ziet er dus niet naar uit dat psychische arbeidsongeschiktheid voortaan selectief uit de WAO geweerd zal worden; voor zover dat al mogelijk zou zijn, gezien de verwevenheid van psychische met fysieke ongeschiktheid. Wél ziet het ernaar uit dat mensen met psychische klachten in de toekomst moeten aantonen dat zij gek genoeg zijn om in de WAO te kunnen. Klagen en klachten volstaan dan niet langer. Ik vind dat niet zo erg. In de spreekkamer kom ik veel voor mij zeer begrijpelijke klachten en problemen tegen waarvan ik niettemin denk dat zij bij het gewone leven horen. Zoals een stapje terug doen als je ouder wordt, niet alles tegelijk kunnen, een vervelend arbeidsconflict meemaken, ontdekken dat je geen perfecte engel bent, je een tijdje minder geweldig voelen, je grenzen trekken. Het recht claimen op een vlekkeloos leven, dat alleen in sprookjes bestaat. We leven in een tijd van ijdelheid en egocentriciteit. Het valt mij op hoezeer mensen met hun lichamelijke of psychische klachten bezig kunnen zijn. Het levert - althans aanvankelijk - aandacht en identiteit op. Niemand stelt de grenzen, houdt ze een spiegel voor. Ik heb het dan nog niet eens over uitkeringen. Ik denk dat dit soort situaties door toedoen van de mensen zelf en van de GGz te vaak als een uiting van een psychische stoornis gekwalificeerd worden. Dysthymie, aanpassingsstoornis, somatoforme stoornis, burnout (alleen al de dramatische kwalificatie!), depressies die bij goed kijken en doorvragen regelmatig helemaal geen depressies blijken te zijn: waarom zou je er niet mee kunnen werken? Of ervoor uitkomen dat je er zélf voor kiest dat niet meer te doen? Trouwens, veel mensen met een échte depressie werken wel en houden het hoofd boven water, mede doordat zij werken. Het medisch model strooit met etiketten en is geneigd de autonomie van het individu te onderschatten. De markt van welzijn en geluk doet zijn werk en groeit alsmaar verder. Dat staat mij tegen. Daarom vind ik het géén gek idee de aanspraken op WAO te beperken tot echte zieken. Al besef ik best dat dit onvermijdelijk weer nieuwe grensdiscussies oproept: het zij zo. Maar al te lang lijdt het ziekte- en ongeschiktheidbegrip aan gejuridiseerde en gemedicaliseerde inflatie. Daarmee doen we onrecht aan diegenen die onder een ongelukkig gesternte zijn geboren waardoor zij vanwege een ernstige psychische stoornis geen controle over hun leven hebben. Of diegenen die zich alleen met heel veel moeite en dankzij medicatie en voortdurende deskundige hulp staande kunnen houden. Zij verdwalen in een poel van mensen die - daartoe vaak uitgenodigd of zelfs gedwongen door een nogal paternalistisch systeem - hun grenzen trekken, maar de consequenties in feite bij de gemeenschap leggen. Dat kan zo niet doorgaan. Ik zou er geen moeite mee hebben wanneer we het arbeidsongeschiktheidsbegrip voor een kleinere groep mensen met ernstige psychische beperkingen zouden reserveren. Al denk ik eigenlijk dat daar helemaal niet zulke ingrijpende veranderingen in het stelsel zelf voor nodig zijn. Hogere drempels bij de ingang en goed toezicht en controle op de uitvoering en het resultaat van de wet, heeft denk ik meer effect dan het alsmaar blijven sleutelen aan de wettelijke voorwaarden. Simon Knepper Simon Knepper (1949) is verzekeringsarts en medisch adviseur kwaliteit claimbeoordeling bij de Uitvoeringsinstelling Werknemers Verzekeringen (UWV). 7

5 A R B E I D Een droom die In Groningen wordt enthousiast gewerkt met een nieuwe methodiek voor arbeidsrehabilitatie: Individual Placement en Support (IPS). Waarom is deze methodiek zo aantrekkelijk en vooral: werkt IPS? Een gesprek met Dolinda van der Meer, leidinggevende van de afdeling arbeid, dagbesteding en trajectbegeleiding van de afdeling psychiatrie in het Academisch Ziekenhuis in Groningen (AZG) en met Jelly Bruining, leidinggevende arbeidstherapie bij GGz Groningen. Individual Placement en Support is al langer bekend in de Verenigde Staten en sinds kort geïntroduceerd in Nederland. Op verschillende plaatsen loopt een tweejarig experiment. Mensen met een psychiatrische achtergrond zoeken samen met een arbeidsbemiddelaar of trajectbegeleider een geschikte werkplek en krijgen begeleiding on the spot. De bedoeling is dat uiteindelijk 60 tot 80% werk vindt, althans, deze percentages worden genoemd in de Amerikaanse literatuur. Het zal moeten blijken in hoeverre de methodiek ook in de Nederlandse situatie van toepassing is en of de kans van slagen dan ook zo succesvol kan zijn. In Groningen worden 45 mensen begeleid volgens de IPS-methode. Twintig plaatsen worden gefinancierd door de Sociale dienst en de UWV (Uitvoeringsinstelling Werknemersverzekeringen). De overige plaatsen worden gefinancierd door de beide GGzinstellingen. Het gaat voornamelijk om jongvolwassenen die na een eerste psychose in de Wajong terechtkomen. Daarnaast wordt begeleiding geboden aan mensen van middelbare leeftijd die langdurige psychische problemen hebben. Het betreft tot nog toe acht mensen met een eerste psychose en achttien mensen met langdurige psychiatrische problematiek die hulp ontvangen van een zorgcoördinator. Waarom hebben jullie gekozen voor de IPSmethodiek? We waren geïnteresseerd in wat IPS te bieden heeft en woonden vorig jaar een lezing bij over dit onderwerp door de grondleggers van de IPS in de VS, Drake en Becker. Beiden raakten we enthousiast over de praktische en slagvaardige werkwijze. Het gaat erom mensen snel te helpen aan een werkplek en hen vervolgens - als ze al aan het werk zijn - de benodigde ondersteuning te bieden. First place, than train! Bij andere gangbare rehabilitatiemethodieken duurt het veel langer voordat mensen aan een werkplek geholpen worden omdat zij eerst in alle opzichten voldoende toegerust worden voordat men de stap naar werk zet. Meestal investeert de GGz meer in voorbereiden dan in plaatsen. Maar vaak komen mensen met de traditionele begeleiding niet aan het werk. Het realiteitsgehalte van IPS is groter: je kan mensen nog zo goed toerusten, eenmaal aan het werk loop je toch tegen bepaalde moeilijkheden aan. En daar moet je de begeleiding op afstemmen en de leerpunten (eventueel) gebruiken voor het zoeken naar een baan die beter past bij de deelnemer. Jullie zijn enthousiast geraakt en toen direct aan de slag gegaan? Ja, het idee groeide. We hebben samen een plan opgesteld waar zowel het AZG als GGz Groningen zich in konden vinden en we kregen medewerking van de Sociale Dienst en de UWV. Ons plan richt zich op een doelgroep waar reïntegratiebedrijven zich nauwelijks mee bezighouden: mensen met zware psychische problemen die gerekend worden tot de groep die erg moeilijk bemiddelbaar is. Wij boden aan om de arbeidsbemiddeling en de begeleiding voor deze doelgroep op ons te nemen en de Sociale Dienst en de UWV waren bereid om dit te financieren, elk tien 8

Het werk van de verzekeringsarts

Het werk van de verzekeringsarts Het werk van de verzekeringsarts Wat doen een verzekeringsarts en een bedrijfsarts? Taken verzekeringsarts bij UWV (= uitvoeringsinstituut werknemers verzekeringen) WAO/WIA Rob Mohanlal Landelijk adviseur

Nadere informatie

1. Ziekmelding. 2. Bereikbaarheid

1. Ziekmelding. 2. Bereikbaarheid 1. Ziekmelding De eerste dag dat u ziek bent, moet u zich telefonisch ziekmelden bij uw direct leidinggevende op uw feitelijke werkplek én bij Stiptwerk. Op werkdagen zijn wij bereikbaar van 08.30 uur

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september

Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september Schatting effect aangepaste Schattingsbesluit (asb) op aandeel afwijzingen WIA (september 2009) Aanleiding De resultaten van het onderzoek Wel WIA, geen werk? roepen bij de Stichting de vraag op of de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 333 WAO-stelsel Nr. 76 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet

Werknemers 1 ZIEK. werknemer en verzekerd voor ZW en WIA is degene die een ww-uitkering geniet Werknemers 1 ZIEK Recht op doorbetaling van loon: - gedurende maximaal 2 jaar - gedurende looptijd contract - na afloop contract binnen twee jaar overname loonbetaling door UWV (vangnet) tot max. 2 jaar

Nadere informatie

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen

W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering. W etwerkeninkomennaararbeidsvermogen W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering De W etopdearbeidsongeschiktheidsverzekering(wao) is een Nederlandse wet die is bedoeld voor werknemers die langdurig ziek of gehandicapt zijn en niet meer (volledig)

Nadere informatie

Niet (kunnen) werken. 1. Werkloosheidswet (WW)

Niet (kunnen) werken. 1. Werkloosheidswet (WW) Niet (kunnen) werken Hieronder worden een aantal uitkeringen besproken waar mensen een beroep op kunnen doen wanneer zij buiten hun eigen toedoen niet kunnen werken. Bijvoorbeeld omdat zij hun baan verliezen,

Nadere informatie

Kanker, werk en re-integratie. wat speelt er, wat moet er, wat en wie kan je helpen

Kanker, werk en re-integratie. wat speelt er, wat moet er, wat en wie kan je helpen Kanker, werk en re-integratie wat speelt er, wat moet er, wat en wie kan je helpen 1 boodschap om mee te geven HEB HET OVER WERK! Met je leidinggevende, collega s maar ook met je arts, specialist, verpleegkundige

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Week 1 t/m 26 100% Week 27 t/m 52 90% Week 53 t/m 78 80% Week 79 t/m 104 70%

Week 1 t/m 26 100% Week 27 t/m 52 90% Week 53 t/m 78 80% Week 79 t/m 104 70% 1. Ziekmelding De eerste dag dat u ziek bent, moet u zich telefonisch ziekmelden bij uw direct leidinggevende op uw feitelijke werkplek én bij Payned payrolling. Op werkdagen zijn wij bereikbaar van 08.30

Nadere informatie

Van werk verzekerd. LATER voor LATER symposium 2014. Birgit Donker-Cools

Van werk verzekerd. LATER voor LATER symposium 2014. Birgit Donker-Cools Van werk verzekerd LATER voor LATER symposium 2014 Birgit Donker-Cools Verzekeringsarts UWV Onderzoeker Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde (KCVG) AMC-UMCG-UWV-VUmc Inhoud Wat is bekend over werk na

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar Reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 95 d.d. 27 oktober 2009 (mr. B. Sluijters, voorzitter, mr. P.A. Offers en dr. D.F. Rijkels, arts) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

Ik ben ziek Wat nu? Informatiebrochure voor werknemers November 2007

Ik ben ziek Wat nu? Informatiebrochure voor werknemers November 2007 Ik ben ziek Wat nu? Informatiebrochure voor werknemers November 2007 Inhoudsopgave Inleiding... 3 De Wet Verbetering Poortwachter (WVP).. 4 Contact met de arbodienst 4 Opstellen Plan van Aanpak 5 Uitvoeren

Nadere informatie

V&VN Arboverpleegkundigen

V&VN Arboverpleegkundigen Dik Roseboom V&VN Arboverpleegkundigen Sociale Zekerheid Van WAO naar WIA Wet verbetering Poortwachter Nieuwe ziektewet Van WAO naar WIA Wijziging regelgeving 2005-2006 1 juli 2004: nieuw schattingsbesluit

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

NVAB-richtlijn blijkt effectief

NVAB-richtlijn blijkt effectief NVAB-richtlijn blijkt effectief Nieuwenhuijsen onderzocht de kwaliteit van de sociaal-medische begeleiding door bedrijfsartsen van werknemers die verzuimen vanwege overspannenheid, burn-out, depressies

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen 1987 2003

Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen 1987 2003 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen 1987 23 Harrie Hartman en Annelies Boerdam In de periode 1987 tot en met 23 zijn er ondanks vele wetswijzigingen 177 duizend arbeidsongeschiktheidsuitkeringen bijgekomen.

Nadere informatie

BIJLAGE 1. SER-adviezen WAO 2002 en 2004 Kabinetsvoorstellen WAO maart 2004

BIJLAGE 1. SER-adviezen WAO 2002 en 2004 Kabinetsvoorstellen WAO maart 2004 BIJLAGE 1 SER-adviezen WAO 2002 en 2004 Kabinetsvoorstellen WAO maart 2004 A. Algemene opzet a.o.-regelingen* 1) verlenging wettelijk verplichte loondoorbetaling bij ziekte tot in beginsel twee jaar 2)

Nadere informatie

Workshop De arbeidsdeskundige. 1 juli 2009 Hans van Unen Vice-voorzitter NVvA Register-Arbeidsdeskundige UWV ZW-Arbo

Workshop De arbeidsdeskundige. 1 juli 2009 Hans van Unen Vice-voorzitter NVvA Register-Arbeidsdeskundige UWV ZW-Arbo Workshop De arbeidsdeskundige 1 juli 2009 Hans van Unen Vice-voorzitter NVvA Register-Arbeidsdeskundige UWV ZW-Arbo Programma Doelstelling Geschiedenis 100 jaar Wat doet een arbeidsdeskundige nu? UWV en

Nadere informatie

Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM. Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV

Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM. Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV Hoe voorkom ik een loonsanctie WELKOM Henriëtte Sterken Werkgeversrelaties UWV 1 Re-integratieverslag Het eerste spoor Deskundigenoordelen Het tweede spoor Loonsanctie WIA beoordeling Het re-integratieverslag

Nadere informatie

De standaard beoogt een uniforme beoordelingswijze van dergelijke aanvragen. TABEL 2. INSTROOMPERCENTAGE WAO NAAR HUISHOUDSITUATIE EN GESLACHT (2000)

De standaard beoogt een uniforme beoordelingswijze van dergelijke aanvragen. TABEL 2. INSTROOMPERCENTAGE WAO NAAR HUISHOUDSITUATIE EN GESLACHT (2000) Bevallen en opstaan? Bij verzuim tijdens de zwangerschap en na de bevalling is niet altijd duidelijk in hoeverre het daaraan is gerelateerd. Dat is vooral een vraag voor verzekeringsartsen van het UWV.

Nadere informatie

Nierpatiënten V ereniging Vereniging Nederland Margreet Gorter

Nierpatiënten V ereniging Vereniging Nederland Margreet Gorter Nierpatiënten Vereniging Nederland Margreet Gorter ADPKD (Cystenieren) Werk, Uitkeringen,, g, Verzekeringen Werk, inkomen en nierziekte Kan je nog werken met een nierziekte? Wanneer vertel ik mijn collega

Nadere informatie

Let op: in onderstaand overzicht is de nieuwe regeling voor Wajonguitkeringen, die zijn ingegaan vanaf 1 januari 2015, nog niet verwerkt.

Let op: in onderstaand overzicht is de nieuwe regeling voor Wajonguitkeringen, die zijn ingegaan vanaf 1 januari 2015, nog niet verwerkt. Bron: Brochure 'Werk en inkomen bij ziekte. Een praktische gids', een uitgave van de Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid en de Whiplash Stichting Nederland, 2012 Let op: in onderstaand overzicht is

Nadere informatie

a.schut@tweedekamer.nl Apeldoorn, 12 november 2013 Betreft: reactie op initiatiefnota Geachte mevrouw Schut- Welkzijn,

a.schut@tweedekamer.nl Apeldoorn, 12 november 2013 Betreft: reactie op initiatiefnota Geachte mevrouw Schut- Welkzijn, a.schut@tweedekamer.nl Apeldoorn, 12 november 2013 Betreft: reactie op initiatiefnota Geachte mevrouw Schut- Welkzijn, Begin oktober heeft u de initiatiefnota Activering uit Arbeidsongeschiktheid ingediend,

Nadere informatie

M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers

M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers M200510 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers drs. F.M.J. Westhof Zoetermeer, december 2005 MKB-ondernemers negatief over verantwoordelijkheden bij ziekte werknemers

Nadere informatie

WGA-eigenrisicoverzekering

WGA-eigenrisicoverzekering WGA-EIGENRISICOVERZEKERING Informatie voor de werkgever WGA-eigenrisicoverzekering Persoonlijke ondersteuning bij langdurige arbeidsongeschiktheid van (ex-)werknemers WGA-eigenrisicoverzekering Vergoeding

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB05-081 8 juli 2005 9.30 uur De in dit persbericht genoemde cijfers over de bijstandsuitkeringen zijn aangepast. Zie hiervoor de persmededeling van 11 augustus

Nadere informatie

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 30 318 Voorstel van wet tot aanpassing van en verbeteringen in diverse wetten in verband met de invoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen alsmede enkele andere correcties (Aanpassings-

Nadere informatie

Langdurig arbeidsongeschikt. VOP0034_arbeidsongeschikt-2.indd 1 18-01-10 10:36

Langdurig arbeidsongeschikt. VOP0034_arbeidsongeschikt-2.indd 1 18-01-10 10:36 Langdurig arbeidsongeschikt VOP0034_arbeidsongeschikt-2.indd 1 18-01-10 10:36 1 Inleiding Arbeidsongeschikt worden is iets waar niemand graag aan denkt. Toch is het goed af en toe na te denken over wat

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Werkplan CWP 2006-2007 en Arbeidsgehandicaptenmonitor 2004

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE. Werkplan CWP 2006-2007 en Arbeidsgehandicaptenmonitor 2004 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland en in Nederland Ingrid Beckers In 22 waren er in Nederland ruim anderhalf miljoen arbeidsgehandicapten. Dit komt overeen met 14,7 procent van de 15 64-jarigen. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender

SAMENVATTING SAMENVATTING. Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender SAMENVATTING Werk en Psychische Gezondheid: Studies naar de invloed van werk kenmerken, sociale rollen en gender In de jaren negentig werd duidelijk dat steeds meer werknemers in Nederland, waaronder in

Nadere informatie

Model verzuimprotocol

Model verzuimprotocol Model verzuimprotocol 1 Toelichting op Model verzuimprotocol In een verzuimprotocol leggen werkgever en werknemer de spelregels vast die gelden voor de interactie tussen de zieke werknemer en de werkgever.

Nadere informatie

Verzuimprotocol: ziekteverlof aanvragen

Verzuimprotocol: ziekteverlof aanvragen Bij verzuim ligt het accent op wat je nog wel kan. Ziek is ziek, maar betekent niet automatisch dat je niet kunt werken. Ziekteverzuim is minder vrijblijvend en vraagt van werkgever en medewerker meer

Nadere informatie

Nierpatiënten Vereniging Nederland. Biedt perspectief!

Nierpatiënten Vereniging Nederland. Biedt perspectief! Nierpatiënten Vereniging Nederland Biedt perspectief! PROCEDURE Wet verbetering poortwachter Week 1: ziekmelding bij werkgever en arbodienstverlening. Week 6: probleemanalyse bedrijfsarts (evaluatie/bijstelling

Nadere informatie

Grip op arbeidsongeschiktheid

Grip op arbeidsongeschiktheid Grip op arbeidsongeschiktheid Bespaar op de arbeidsongeschiktheidspremies voor uw bedrijf Verzeker uw medewerkers tegen inkomensterugval Voorkom problemen met het UWV: voldoe aan alle eisen voor re-integratie

Nadere informatie

Model voor verzuimprotocol

Model voor verzuimprotocol Model voor verzuimprotocol Toelichting In een verzuimprotocol leggen werkgever en werknemer de spelregels vast die gelden voor de interactie tussen de zieke werknemer en de werkgever. Deze spelregels zijn

Nadere informatie

Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt

Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt Kanker en Werk Naar betere zorg voor de werkende patiënt Drs. Desiree Dona Klinisch arbeidsgeneeskundige oncologie / bedrijfsarts Radboudumc Marikenhuis 23-02-2016 Kanker en werk cijfers kanker en werk

Nadere informatie

Het artikel dat hieronder is weergegeven bevat de tekst zoals die gold op 30 juni 2008.

Het artikel dat hieronder is weergegeven bevat de tekst zoals die gold op 30 juni 2008. Het artikel dat hieronder is weergegeven bevat de tekst zoals die gold op 30 juni 2008. Artikel 8:5 Ontslag wegens arbeidsongeschiktheid Lid 1 Ontslag kan aan de ambtenaar worden verleend op grond van

Nadere informatie

WIA door de Tweede Kamer. Stand van zaken juli 2005

WIA door de Tweede Kamer. Stand van zaken juli 2005 WIA door de Tweede Kamer. Stand van zaken juli 2005 Van WAO naar WIA. Het kabinet wil de WAO per 1 januari 2006 vervangen door de nieuwe Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA). De WIA benadrukt

Nadere informatie

Rapport. Datum: 23 november 2007 Rapportnummer: 2007/271

Rapport. Datum: 23 november 2007 Rapportnummer: 2007/271 Rapport Datum: 23 november 2007 Rapportnummer: 2007/271 2 Klacht Verzoekster klaagt erover dat: een met naam genoemde verzekeringsarts van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) Utrecht

Nadere informatie

AMC leidraad: wat te doen bij ziekte. Uitgangspunten

AMC leidraad: wat te doen bij ziekte. Uitgangspunten AMC leidraad: wat te doen bij ziekte Wanneer u door ziekte niet kunt werken dan krijgt u te maken met het verzuimbeleid van het AMC. In de meeste gevallen kunt u prima afspraken maken met uw leidinggevende

Nadere informatie

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS

Leven met Multipele Sclerose uitgave 14. MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Leven met Multipele Sclerose uitgave 14 MS en werken EEN UITGAVE VAN HET NATIONAAL MS FONDS Inleiding Voor veel mensen is werk belangrijk. Het werk verschaft inkomen. Door het werk ben je financieel onafhankelijk.

Nadere informatie

Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer

Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer Vrijwillige financiële bijsluiter T@F Maandlastbeschermer Over de financiële bijsluiter Voor producten als de T@F Maandlastbeschermer is een financiële bijsluiter niet verplicht. We geven u toch graag

Nadere informatie

Op 19 januari 2005 schreef de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de voorzitter van de Gezondheidsraad (brief kenmerk SV/AL/05/614):

Op 19 januari 2005 schreef de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de voorzitter van de Gezondheidsraad (brief kenmerk SV/AL/05/614): Bijlage A Adviesaanvraag Op 19 januari 2005 schreef de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan de voorzitter van de Gezondheidsraad (brief kenmerk SV/AL/05/614): Binnenkort zal ik het wetsvoorstel

Nadere informatie

Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie

Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie VerzuimVizier Plus WGA-eigenrisicoverzekering Eén complete oplossing voor verzuim, preventie én re-integratie Onderdeel van Personeels- Impulz informatie voor de werkgever Als ondernemer wilt u natuurlijk

Nadere informatie

Cylin Transfer. Passend werk voor zieke medewerkers

Cylin Transfer. Passend werk voor zieke medewerkers Cylin Transfer Passend werk voor zieke medewerkers Passend werk voor zieke medewerkers Als uw werknemer niet meer in staat is het eigen werk te doen, bent u in de loondoorbetalingsperiode verplicht passend

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie programma s

Poliklinische revalidatie programma s Poliklinische revalidatie programma s Mensen met chronische pijn van het bewegingsapparaat (rug, nek, schouder, knie) kunnen revalideren met behulp van gespecialiseerde revalidatieprogramma s. Er is meer

Nadere informatie

Factsheet Wajong: Informatie over Wajonginstroom in 2010

Factsheet Wajong: Informatie over Wajonginstroom in 2010 Regelingen en voorzieningen CODE 1.3.3.23 Factsheet Wajong: Informatie over Wajonginstroom in 2010 bronnen www.uwv.nl/zakelijk/gemeenten, d.d. oktober 2011 In 2013 gaat waarschijnlijk de Wet werken naar

Nadere informatie

UPDATE MODERNISERING ZIEKTEWET

UPDATE MODERNISERING ZIEKTEWET UPDATE MODERNISERING ZIEKTEWET Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid Door de Wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters wordt de werkgever nu ook tot maximaal 12 jaar

Nadere informatie

Verzuimprotocol Mei 2010 1

Verzuimprotocol Mei 2010 1 Verzuimprotocol Mei 2010 1 1 Ziekmelding Bij ziekte moet de medewerker zich op de eerste ziektedag (of uiterlijk op de eerste werkdag) voor 9.30 uur telefonisch ziekmelden bij zijn direct leidinggevende.

Nadere informatie

Als u arbeidsongeschikt bent

Als u arbeidsongeschikt bent Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Als u arbeidsongeschikt bent Na twee jaar ziekte Arbeidsongeschiktheid heeft ingrijpende gevolgen. Door ziekte of een handicap kunt u uw vroegere werkzaamheden

Nadere informatie

Ik word ziek, en dan..

Ik word ziek, en dan.. Ik word ziek, en dan.. Verzuimregels in vogelvlucht Geestelijk gezond in Zeeland Wat zijn je rechten en plichten bij ziekte? Burgerlijk Wetboek & Wet Verbetering Poortwachter (WVP) Uitgangspunt is: loon

Nadere informatie

REGLEMENT WGA-HIAATREGELING

REGLEMENT WGA-HIAATREGELING REGLEMENT WGA-HIAATREGELING STICHTING BEDRIJFSPENSIOENFONDS VOOR DE KOOPVAARDIJ GELDEND OP 1 JANUARI 2012 januari 2012 REGLEMENT WGA-HIAATREGELING ARTIKEL 1 Begripsbepalingen In dit reglement wordt verstaan

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006.

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. Artikel 8:5 Ontslag wegens arbeidsongeschiktheid Lid 1 Ontslag kan aan de ambtenaar worden verleend op grond

Nadere informatie

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006.

De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. De artikelen die hieronder zijn weergegeven bevatten de tekst zoals die gold op 30 juni 2006. Artikel 8:5 Ontslag wegens arbeidsongeschiktheid Ontslag kan aan de ambtenaar worden verleend op grond van

Nadere informatie

De belangrijkste valkuilen bij de re-integratie

De belangrijkste valkuilen bij de re-integratie C.A. (Cynthia) Chudaska Rccm register casemanager Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus 1095, 5004 BB Tilburg tel. (013) 463 55 99 fax (013) 463 22 66 E-mail: mail@kantoormrvanzijl.nl

Nadere informatie

Wajong. inkomen voor jonggehandicapten. www.bpv.nl

Wajong. inkomen voor jonggehandicapten. www.bpv.nl Wajong inkomen voor jonggehandicapten www.bpv.nl Inhoud 1. Wat is Wajong? 3 2. Wanneer Wajong aanvragen? 4 3. Keuring 5 4. Beslissing 7 5. Uitkering 8 6. Aanvullende voorzieningen 10 7. Herbeoordeling

Nadere informatie

Verzuim- en reïntegratietraject

Verzuim- en reïntegratietraject Verzuim- en reïntegratietraject Q-koorts Juan Bouwmans, bedrijfsarts 30 november Even voorstellen Bedrijfsarts Arbo Unie Den Bosch en Tilburg Projectleider infectieziekten Brabants Kennisnetwerk Zoönosen

Nadere informatie

Verzuimverlof aanvragen

Verzuimverlof aanvragen In dit protocol staan de door [naam organisatie] verplicht gestelde voorschriften en procedures als je door ziekte arbeidsongeschikt bent en je eigen werk niet kunt doen. 1. Verzuimverlof aanvragen Verzuimverlof

Nadere informatie

SER T.a.v. Dhr. A. Devreese, secretaris SER Adviescommissie Postbus 90405 2509 LK Den Haag

SER T.a.v. Dhr. A. Devreese, secretaris SER Adviescommissie Postbus 90405 2509 LK Den Haag SER T.a.v. Dhr. A. Devreese, secretaris SER Adviescommissie Postbus 90405 2509 LK Den Haag Datum Ons kenmerk 8 december 2003 NVVG/DB/2003.074u Onderwerp NVVG advies m.b.t. ao-criterium Geachte heer Devreese,

Nadere informatie

Initiatiefnota Activering uit Arbeidsongeschiktheid Anoushka Schut-Welkzijn VVD

Initiatiefnota Activering uit Arbeidsongeschiktheid Anoushka Schut-Welkzijn VVD Initiatiefnota Activering uit Arbeidsongeschiktheid Anoushka Schut-Welkzijn VVD 3 oktober 2013 1 Initiatiefnota Activering uit Arbeidsongeschiktheid Aanleiding Het aantal chronisch zieken (nu 4,5 miljoen

Nadere informatie

Beperking van kosten van loondoorbetaling tijdens ziekte

Beperking van kosten van loondoorbetaling tijdens ziekte Beperking van kosten van loondoorbetaling tijdens ziekte mr. M.H. (Mariëtta) Feiken advocaat Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus 1095, 5004 BB Tilburg tel. (013) 463 55 99

Nadere informatie

Burn-out Traject begeleiding

Burn-out Traject begeleiding F o l d e r Burn-out Traject begeleiding Burn-out Aanpak en Preventie ter voorkoming van langdurige uitval Het leven stelt voortdurend bepaalde eisen aan de mens. Werk is in veel gevallen het levensgebied

Nadere informatie

Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen

Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen Regelingen en voorzieningen CODE 1.3.4.93 Eigenrisicodragers roepen WGA'ers op voor keuringen bronnen Antwoord staatssecretaris SZW d.d. 27.4.2011 op Kamervragen, Vergaderjaar 2010-2011, 2354 Een aantal

Nadere informatie

WELKOM. Wet WIA 28 oktober 2015 Jos Walraven

WELKOM. Wet WIA 28 oktober 2015 Jos Walraven WELKOM Wet WIA 28 oktober 2015 Jos Walraven Onderwerpen Algemene uitleg WIA Rekenvoorbeelden WGA-uitkering Wat is een maatman? Beschikking WGA-uitkering Productoplossingen Werkgeversrisico s Aandachtspunten

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie programma s

Poliklinische revalidatie programma s Poliklinische revalidatie programma s Mensen met chronische pijnklachten van het bewegingsapparaat (rug, nek, schouder, knie) kunnen revalideren met behulp van gespecialiseerde revalidatieprogramma s.

Nadere informatie

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk

Eigen risico dragen voor de WGA vaak financieel aantrekkelijk Binnenkort voert het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een aantal veranderingen door in de wijze waarop de WGA wordt gefinancierd. Deze wijzigingen maken het voor zorginstellingen aantrekkelijker

Nadere informatie

HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein

HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering VVP Gent, 16-10- 2015 Marc Stein HOE BEPAAL IK ARBEIDSONGESCHIKTHEID BIJ DE PSYCHIATRISCHE PATIENT? Herfstvergadering

Nadere informatie

Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa)

Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) Modernisering Ziektewet Hoofdlijnen van de wet beperking ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid vangnetters (BeZaVa) 1. Inleiding De overheid heeft besloten de Ziektewet (ZW) per 1 januari 2013 aan te

Nadere informatie

Geestelijke gezondheid

Geestelijke gezondheid In dit onderdeel wordt ingegaan op de geestelijke gezondheid van ouderen. De onderwerpen die worden aangesneden zijn psychische stoornissen en eenzaamheid. Volgens gegevens uit de Rapportage 2001 van het

Nadere informatie

WGA- Eigenrisicodragersverzekering

WGA- Eigenrisicodragersverzekering WGA- Eigenrisicodragersverzekering 1 Wat is het? 2 Verzekerd? 3 Niet verzekerd? 4 Kosten? 5 Meer weten? 1 Wat is de WGA- Eigenrisicodragersverzekering? U verwacht de WIA-instroom zelf in de hand te houden?

Nadere informatie

Modernisering Ziektewet (met gevolgen WGA) Janthony Wielink

Modernisering Ziektewet (met gevolgen WGA) Janthony Wielink Modernisering Ziektewet (met gevolgen WGA) Janthony Wielink De WIA evaluatie Vermindering jaarlijkse instroom: WAO 2000/2001 100.000 WIA 2009 29.000 Belangrijkste oorzaken: Poortwachter Verlenging loondoorbetaling

Nadere informatie

Modernisering Ziektewet

Modernisering Ziektewet Modernisering Ziektewet 1. Inleiding Per 1 januari 2013 is de Wet Beperking Ziekteverzuim en Arbeidsongeschiktheid Vangnetters (BeZaVa) in werking getreden. Deze wet heeft tot doel het aantal vangnetters

Nadere informatie

Verzuimprotocol Adopsa Payroll

Verzuimprotocol Adopsa Payroll Verzuimprotocol Adopsa Payroll 1. Ziekmelding De medewerker meldt zich op de eerste dag van ziekte telefonisch vóór 10.00 uur ziek bij zowel Adopsa Payroll als bij zijn opdrachtgever. Wanneer een medewerker

Nadere informatie

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk. Vaak

Nadere informatie

Productinformatie WGA Eigenrisicodragerschap

Productinformatie WGA Eigenrisicodragerschap Productinformatie WGA Eigenrisicodragerschap 1. Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen De WIA bestaat uit twee onderdelen: De regeling Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) De regeling

Nadere informatie

Vereenigde Arbeidskundige Compagnie BV

Vereenigde Arbeidskundige Compagnie BV Vereenigde Arbeidskundige Compagnie BV Nieuwe wetgeving Arbeidsongeschiktheid en reïntegratie Frans Hoebink RAd 4-4-2006 VAC IPS 1 Onderwerpen Behoud van inkomen Loon WIA (IVA,WGA) Wajong WWB TW Behoud

Nadere informatie

Doorwerken na 65 jaar

Doorwerken na 65 jaar CvA-notitie februari 2008 Doorwerken na 65 jaar De levensverwachting en het gemiddelde aantal gezonde jaren na het bereiken van de 65-jarige leeftijd is toegenomen. Een groeiende groep ouderen heeft behoefte

Nadere informatie

Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Krimpen aan den IJssel 2015

Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Krimpen aan den IJssel 2015 Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Krimpen aan den IJssel 2015 De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel; Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 28 oktober

Nadere informatie

Verzuimprotocol Centrum Arbeid en Mobiliteit B.V.

Verzuimprotocol Centrum Arbeid en Mobiliteit B.V. Verzuimprotocol Centrum Arbeid en Mobiliteit B.V. 1. Ziekmelding De medewerker meldt zich op de eerste dag van ziekte telefonisch vóór 10.00 uur ziek bij zowel Centrum Arbeid en Mobiliteit B.V. (CAM) als

Nadere informatie

Voorwaarden social return

Voorwaarden social return Voorwaarden social return Considerans Een van de doelen van de woningcorporatie is het bieden van huisvesting aan kwetsbare groepen in onze samenleving. We vinden het van belang om kansen op werk te creëren

Nadere informatie

Re-integratie inspanningen van publiek (UWV) en privaat verzekerde werkgevers sinds de WIA

Re-integratie inspanningen van publiek (UWV) en privaat verzekerde werkgevers sinds de WIA Re-integratie inspanningen van publiek (UWV) en privaat verzekerde werkgevers sinds de WIA B. Cuelenaere, AStri beleidsonderzoek en advies (b.cuelenaere@astri.nl) T.J. Veerman, AStri beleidsonderzoek en

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 817 Sociale werkvoorziening Nr. 99 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid Businesscase WAO 1. Inleiding In de begrotingsafspraken 2014 van de regeringspartijen met D66, CU en SGP is het volgende afgesproken: Het UWV maakt een businesscase over hoe en voor welke groepen de kansen

Nadere informatie

MKB-ondernemer geeft grenzen aan

MKB-ondernemer geeft grenzen aan M0040 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Reactie van MKB-ondernemers op wetswijzigingen in sociale zekerheid Florieke Westhof Peter Brouwer Zoetermeer, 0 april 004 MKB-ondernemer geeft grenzen aan Ondernemers

Nadere informatie

VERORDENING LOONKOSTENSUBSIDIE PARTICIPATIEWET 2015

VERORDENING LOONKOSTENSUBSIDIE PARTICIPATIEWET 2015 VERORDENING LOONKOSTENSUBSIDIE PARTICIPATIEWET 2015 DE RAAD VAN DE GEMEENTE Ten Boer; (nr. 7); gelezen het voorstel het college van 7 april 2015; gelet op artikel 6, tweede lid, van de Participatiewet;

Nadere informatie

Feiten en cijfers Statistisch zakboekje 2006

Feiten en cijfers Statistisch zakboekje 2006 Feiten en cijfers Statistisch zakboekje 2006 Feiten en cijfers Statistisch zakboekje 2006 Inhoud Voorwoord 5 1 Werkgevers en Werknemers 6 2 De eerste ziektejaren 8 3 De WIA 11 4 De WAO 14 5 De WAZ 17 6

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld?

Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld? Ziekte en arbeidsongeschiktheid: wat is er voor jou geregeld? Toekomstplannen. Een andere woning, een verre reis of kinderen die gaan studeren. Je hebt uitdagend werk, een inkomen en ambities. Je moet

Nadere informatie

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen

Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen Richtlijnen aanpak verzuim om psychische redenen HR&O november 2014 Opgesteld door: Asja Gruijters, adviseur HR&O 1 1. Inleiding Om te komen tot een integraal PSA-beleid is het belangrijk richtlijnen op

Nadere informatie

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014; De raad van de gemeente Steenbergen; overwegende dat vaststelling van een verordening wettelijk is voorgeschreven; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 4 november 2014;

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

1. Kwartiermaken. Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid. PsycEvent Duffel 7 mei 2015

1. Kwartiermaken. Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid. PsycEvent Duffel 7 mei 2015 1. Kwartiermaken Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid PsycEvent Duffel 7 mei 2015 1 Inhoudstafel 1. Kwartiermaken?? 2. Hoeveel plaats is er nodig 3. Hoe moet de plek eruit zien 4.

Nadere informatie