De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0"

Transcriptie

1 Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr INDUSTRIE 4.0 Die Mensch-Maschine De mens-machine Special Seite / Pagina 42

2 Our G erman pr esence boosts your global business Hartmut Rosowski Head International Desk Germany & Austria A global bank, true to its roots. Rabobank. A bank with ideas. tional

3 editorial Die Zeichen stehen auf Wachstum Groei in het vooruitzicht Nog nooit werd er zoveel over Duitsland gesproken. De economie groeit explo - sief, de Duitse regering verwacht een groei van 1,8 procent en voor 2015 wordt zelfs op 2,0 procent gerekend. De Duitse consument geeft zoveel geld uit, dat hij zich van de achilleshiel van de economie heeft ontwikkeld tot steun - pilaar. Ook de werkgelegenheid stijgt naar record hoogte: 42,1 miljoen mensen Duitsers zullen dit jaar een baan hebben - meer dan ooit tevoren. De prognose voor Nederland valt in een directe vergelijking bescheidener uit. Het bezuinigings - beleid trekt een zware wissel op de groei, die dit jaar met 0,5 procent nog erg fragiel blijft. En toch is de industriële productie binnen een jaar met bijna 2 procent toegenomen, heeft de groei in het laatste kwartaal van 2013 een verrassend niveau van 0,7 procent bereikt, stabiliseert de werkloosheid en is het optimisme terug ge keerd in het bedrijfs leven. De glansrol die Nederland als partnerland zal innemen op de aankomende Hannover Messe komt dus precies op tijd. Dat Nederland zich met 200 exposanten en vele evenementen op de wereldwijd grootste industrie beurs presenteert, is ook voor de Handelskamer aanleiding om verschillende activiteiten te organiseren. Aan de Nederlandse ledenuitgave van de DNHK Markt hebben wij de special Marktbetreding en beurzen in Duitsland toegevoegd. Ook geeft de DNHK op haar website uitgebreid informatie over alle gebeurtenissen rondom de Hannover Messe en is vanzelf spre - kend met een eigen stand in de hal Global Business and Markets (hal 13, stand F44) aanwezig. In deze uitgave een vooruitblik op de beurs. Met veel plezier sta ik voor u klaar als aanspreek - punt in Hannover. Onze afdeling exportadvies focust zich in 2014 meer dan ooit op het geven van individueel advies en begeleiding van bedrijven bij hun marktentree in het buurland. Neemt u gerust contact op, wanneer u interesse heeft in een persoonlijk gesprek is een jaar vol kansen. Wij kijken er naar uit u daarbij te mogen helpen. Selten war Deutschland so in aller Munde. Die Wirtschaft boomt, die deutsche Regierung erwartet ein Wachstum von 1,8 Prozent, für 2015 gar von 2,0 Prozent. Die deutschen Verbraucher konsumieren so viel, dass sie sich von der einstigen Achillesferse zur festen Stütze des Wachstums entwickelt haben. Und auch die Beschäftigung erklimmt neue Rekordwerte: 42,1 Millionen Menschen werden in Deutschland in diesem Jahr Arbeit haben, mehr als je zuvor. Im Vergleich dazu nimmt sich die Prognose für die Niederlande eher bescheiden aus. Der Sparkurs drückt schmerzlich aufs Wachstum, das mit 0,5 Prozent in diesem Jahr ein zartes Pflänzchen bleibt. Und doch hat die indus - trielle Produktion binnen Jahresfrist um fast 2 Prozent zugelegt, das Wachstum im letzten Quartal 2013 überrascht mit 0,7 Prozent, die Arbeitslosigkeit stabilisiert sich, und der Optimismus der Unternehmen ist zurück ge - kehrt. Es geht wieder was. Da kommt der Galaauftritt der Niederlande als Partnerland auf der anste henden Hannover Messe gerade Recht. Dass die Niederlande sich auf der weltgrößten Industriemesse mit 200 Ausstellern und vielen Events präsentieren, ist auch für die Handels - kammer Anlass für zahlreiche Aktivitäten. Der niederländischen Mitgliederausgabe des DNHK markt liegt ein spezielles Special Markteintritt und Messen in Deutschland bei. Die DNHK informiert auf ihrer Website umfassend über alle Ereignisse rund um die Hannover Messe und ist selbst verständ lich mit einem eigenen Stand in der Halle Global Business and Markets (Halle 13, Stand F44) vor Ort. In diesem Heft finden Sie einen umfangreichen Vorbericht zur Messe. Gerne stehe ich Ihnen als Ansprechpartner in Hannover zur Verfügung. Unsere Absatz - beratung konzentriert sich 2014 mehr denn je auf individuelle Beratung und Begleitung von Unternehmen beim Markteintritt im Nachbar - land. Nehmen Sie gern Kontakt auf, wenn Sie an einem persönlichen Gespräch interessiert sind ist ein Jahr vieler Chancen. Wir freuen uns, wenn wir Ihnen dabei behilflich sein dürfen. Foto: DNHK/Joop / van Reeken Johan Spijksma Leiter Absatzberatung / Hoofd exportadvies DNHK 3

4 DNHK- 02/ INTERVIEW: LEX HOOGDUIN THEMA INDUSTRIE 4.0 SEMINARS PRO & CONTRA Schluss mit Lohnzuschlägen für Wochenendarbeit Avond- en weekendtoeslagen zijn achterhaald GESCHICHTE / GESCHIEDENIS Dunkle Zeiten: die DNHK im Zweiten Weltkrieg Donkere tijden: de DNHK in de Tweede Wereldoorlog BRANCHE Hippe Moralisten: neue Zielgruppe Veganer Hippe moraalridders: veganisten als nieuwe doelgroep KARRIERE / CARRIÈRE Headhunter: Wie finde ich den besten Recruiter? Headhunters: hoe vind ik de beste recruiter? 42 Niederlande auf der Hannover Messe 2014 Nederland op de Hannover Messe 2014 Die Niederlande sind das offizielle Partnerland der Hannover Messe Mit viel Aufwand präsentieren sich etwa 200 Aus - steller in acht Themenfeldern. Für Zulieferer und Entwickler ist die Messe das Sprungbrett auf den deutschen Markt. Was ist geplant? Nederland is het officiële partnerland van de Hannover Messe Met veel spektakel zullen zich ongeveer 200 exposanten in acht verschillende disciplines presenteren. Voor leveranciers en ontwikkelaars is de beurs de springplank naar de Duitse markt. Wat staat er op het programma? >> 6 Agenda 8 Interview 14 DNHK-Service 20 Nieuwe leden / Neue Mitglieder 26 Titelthema 42 DNHK-News 52 Personalia 54 Ondernemingen / Unternehmen 62 Recht 64 Conjunctuur / Konjunktur 68 Cultuur / Kultur 70 Handelscontacten/Geschäftskontakte 75 Impressum 76 Mijn kantoor / Mein Büro 4

5 mitdenken und klären die heutige Kanzlei Schaap & Partners möchte Partner ihrer Kunden sein Eine typische Rotterdamer Kanzlei Schaap & Partners Advocaten en Notarissen ist eine alteingesessene Rotterdamer Kanzlei. Seit ihrer Gründung, Anfang des zwanzigsten Jahrhunderts, hat sich vieles verändert; die typische Rotterdamer Mentalität ist jedoch geblieben. Die heutige Kanzlei Schaap & Partners möchte Partner ihrer Kunden sein, mit ihnen mitdenken, rechtliche Entwicklungen auf dem Fuße folgen und Lösungen zu Problemen vortragen. Die enge Zusammenarbeit unserer Anwälte und Notare hat sich als effiziente und fruchtbare Kombination erwiesen. Die Tätigkeitsschwerpunkte gehen nahtlos ineinander über, und wir können den Kunden auf den verschiedenen Rechtsgebieten adäquat und effizient zur Seite stehen. Wir liefern Arbeit von hoher Qualität, die ständig verbessert und kontrolliert wird, damit wir unseren Kunden optimal zu Diensten sein können. Unsere Kanzlei legt Wert darauf, vollkommen unabhängig zu sein. Hierdurch sind wir in der Lage, uns ganz auf die Vertretung der Interessen unserer Kunden zu konzentrieren. German Desk Für die Beratung deutscher Mandanten und Kunden stehen deutschsprachige Anwälte und Notare zur Verfügung, die Ihnen auf den verschiedenen Rechtsgebieten gerne behilflich sein werden. Ihre Ansprechpartner: Anwaltschaft: mr. J.M.J. (Jos) Pennings Tel.: Notariat: mr. J. (Hans) Kemper Tel.: Schaap & Partners Parklaan 17, 3016 BA Rotterdam, Niederlande Tel.: , Fax: ,

6 INTERTRAFFIC AMSTERDAM Meer dan tien beurshallen worden in het kader van de Intertraffic Amsterdam van di 25 t/m vr 28 maart 2014 gewijd aan nieuwe kansen op het gebied van stedelijke verkeersstromen. De nadruk ligt dit jaar op duurzaam verkeers mana gement, infrastructuur, veiligheid en parkeren. In über zehn Messehallen widmet sich die Inter - traffic Amsterdam von Di bis Fr, März 2014, den Herausforderungen urbaner Verkehrsflüsse und -strukturen. Der Schwerpunkt liegt in diesem Jahr auf nachhaltigem Verkehrsmanagement, Infrastruktur, Sicherheit und Parken. LIGHT + BUILDING De Light + Building in Frank furt is de toon aan ge - vende beurs op het gebied van archi tectuur en techniek. Hier worden van zo 30 maart t/m vr 4 april 2014 intelligente bouwtechnieken en moderne, aan het menselijke bioritme aange - paste verlichtings systemen gepresenteerd. Light + Building heißt die Frankfurter Weltleit - messe für Architektur und Technik. Hier werden von So bis Fr, 30. März bis 4. April 2014, intelligente Gebäudetechniken und moderne, an den Bio rhyth - mus angepasste Beleuchtungssysteme vorgestellt. Foto: bestshot.nl EMPACK Alle noviteiten binnen de verpakkingsindustrie worden op wo 2 en do 3 april 2014 gepresenteerd op de Empack in s-hertogenbosch. Het accent ligt dit jaar op veilige en biologisch afbreekbare verpakkingsmaterialen. Innovationen der Verpackungsindustrie werden am Mi und Do, April 2014, auf der Messe Empack im niederländischen s-hertogenbosch vorgestellt. Veranstaltungsschwerpunkt sind in diesem Jahr lebensmittelechte und abbaubare Verpackungsmaterialien. METROPOLITAN SOLUTIONS Stad van de Toekomst is het centrale thema van de beurs Metropolitan Solutions, die op het beurs - terrein van Hannover grensverleggende strategieën voor een duurzame stedelijke ontwikkeling laat zien. Van ma 7 t/m vr 11 april 2014 tonen onge veer 150 bedrijven hun oplossingen voor stedelijke voorzieningen en infrastructuur. Stadt der Zukunft lautet das Erlebniskonzept der Metropolitan Solutions, die auf dem Messe - gelände Hannover innovative Strategien für eine nachhaltige Stadtentwicklung präsentiert. Von Mo bis Fr, April 2014, stellen hier etwa 150 Unternehmen ihre Lösungen zur urbanen Versorgung und Infrastruktur vor. INPRINT De vakbeurs InPrint voor industriële printtechno - logie in Hannover presenteert van di 8 t/m do 10 april 2014 moderne printmethodes met be - trek king tot oppervlakteafwerking, decoratieve coatings en 3D-ontwerpen. Die InPrint-Fachmesse für industrielle Druck - technologie in Hannover zeigt von Di bis Do, April 2014, moderne Druckverfahren zur Oberflächenveredelung, dekorativen Beschichtung und zum 3D-Design. IFH/INTHERM IFH/Intherm is de vakbeurs voor sanitair, ver - warming, airconditioning en duurzame energie. Op het beursterrein in Nürnberg presenteren van di 8 t/m vr 11 april 2014 ongeveer 700 expo santen oplossingen, producten en diensten. IFH/Intherm ist die Fachmesse für Sanitär, Heizung, Klima-Anlagen und Erneuerbare Energien. Auf der Messe Nürnberg präsentieren von Di bis Fr, April 2014, etwa 700 Aussteller Lösungen, Produkte und Dienst leistungen. CAM De CAM, de Europese vakbeurs voor alternatieve geneeswijzen, toont op za 12 april 2014 op het beursterrein van Düsseldorf de nieuwste diensten en producten op het gebied van farma - cie, therapie, geneesmiddelentechnologie en natuur geneeswijzen. Die europäische Fachmesse für komplementäre und alternative Medizin CAM informiert am Sa, 12. April 2014, auf dem Messegelände Düsseldorf über die neuesten Dienstleistungen und Produkte aus Pharmazie, Therapie, Medizintechnik und Naturheilkunde. BUSINESS CLUB HAMBURG In een persoonlijk gesprek vertelt Martin Kind, directeur van de KIND-groep, op wo 16 april 2014 over zijn ervaringen met het onderzoek naar en de ontwikkeling en productie van gehoor apparaten. De Business Club Hamburg stelt hiervoor zijn clubhuis in Hamburg ter beschikking. Im persönlichen Gespräch erzählt Martin Kind, Geschäftsführer der KIND Unternehmens gruppe am Mi, 16. April 2014, über seine Erfahrungen in der Forschung, Entwicklung und Produktion von Hörgeräten. Der Business Club Hamburg lädt hierzu ins Hamburger Clubhaus ein. ANALYTICA De analytica is de internationaal toonaangevende beurs voor laboratoriumtechniek, analyse en biotech nologie. Van di 1 t/m vr 4 april 2014 komen alle belangrijke internationale spelers uit de sector bijeen in de Messe München. Die analytica ist die internationale Leitmesse für Labortechnik, Analytik, Biotechnologie und findet parallel zur analytica Conference statt. Von Di bis Fr, April 2014, kommen die Global Player der Branche in fünf Hallen der Messe München zusammen. HALL TEC Energie-efficiëntie staat dit jaar centraal op de Hall Tec van dit jaar. De vakbeurs voor tech ni - sche bouw materialen voor industrie- en bedrijfs - gebouwen vindt van di 8 t/m do 10 april 2014 plaats op het beursterrein van Karlsruhe. Energieeffizienz steht im Focus der diesjährigen Hall Tec. Die Fachmesse für Technische Gebäude - ausrüstung von Industrie- und Gewerbebauten findet von Di bis Do, April 2014, auf dem Messegelände Karlsruhe statt. CONTROL Als internationaal toonaangevende beurs voor kwaliteitscontrole brengt de Control van di 6 t/m do 8 mei 2014 de internationale markt leiders en vernieuwende aanbieders van alle relevante systemen, producten en complete oplossingen op hardware- en softwaregebied in Stuttgart bijeen. Als Weltleitmesse für Qualitätssicherung führt die Control von Di bis Do, Mai 2014, die inter - nationalen Marktführer aller QS-relevanten Tech - nologien, Produkte sowie Lösungen in Hard- und Software in Stuttgart zusammen. 6

7 Anzeige/advertentie Aus Meines & Partners wird Meines Holla & Partners Klaar voor de toekomst Een naamswijziging. Geen grote verandering, maar wel één die aangeeft dát er iets is veranderd. Meines & Partners heet vanaf 1 januari Meines Holla & Partners. Het feit dat C orina Holla sinds vier jaren partner / vennoot is naast oprichter Rob Meines, is nu ook in de naam vastgelegd. Met de naam verandert uiteraard ook ons uiterlijk. Het symbool voor ons werk, het schaakpaard, heeft de veranderingen aan ons uiterlijk overleefd. Daarbij is een deel van het schaakveld gevoegd. Het veld is driedimensionaal verbeeld, zoals de politieke omgeving waarin wij opereren. Meebewegen Verandering van naam en uiterlijk is ook een signaal voor de dóór - ontwikkeling van ons lobby- en public affairs werk. Dat werk evolueert mee met de politiek, die steeds minder voorspelbaar wordt. Naast de burger speelt ook het bedrijfsleven een belangrijke rol in de politiek. Daadwerkelijke beïnvloeding van de politieke besluitvorming ontstaat dan ook vooral bij een optimale afstemming van bedrijfsbelang en algemeen belang. In de twintig jaar dat wij bestaan (op 1 januari 2014 precies) is daarin weinig veranderd. Wat wél is veranderd is de roep om transparantie, die tegenwoordig bij elk handelen en elke doelstelling wordt geëist. Ook daarin bewegen we mee. Klaar voor de toekomst Meines Holla & Partners is fit voor de volgende rondes bij de behartiging van de belangen van bedrijven, organisaties en instituties in Den Haag, Berlijn en Brussel. Ons team blijft zich ontwikkelen en speelt in op de behoefte van de markt: regie bij de interactie op onoverzichtelijke politieke schaakborden. Meines &Partners heißt ab dem 1. Januar 2014 Meines Holla & Partners. Keine groβe Veränderung, aber doch eine, die zeigt, dass sich etwas ändert. Corina Holla ist seit vier Jahren neben dem Gründer Rob Meines Geschäfts - partnerin und Gesellschafterin das ist jetzt auch auf den ersten B lick sichtbar. Die Namensänderung haben wir zum Anlass genommen, auch unser Auftreten anzupassen. Seit der Firmengründung ist der Springer als Symbol unserer Arbeit im Logo vertreten. Nun ist ein Schachfeld dazugekommen. Das Feld ist dreidimensional dargestellt und spiegelt das politische Umfeld wider in dem wir agieren. Pro-aktive Entwicklung Die Änderung des Namens und des Aussehens ist auch ein Signal der Weiterentwicklung unserer Lobby- und Public Affairs Arbeit. Sie entwickelt sich gleichauf mit der der Politik, die immer weniger vorhersehbar ist. Unternehmen weisen die Politik ständig auf ihre Interessen. Die P olitik muss auch den Ansprüchen der Gesellschaft gerecht werden. Wer erfolgreich Einfluss auf Entscheidungen der Politik nehmen will, muss die Interessen von Unternehmen mit denen des Gemeinwohls optimal abstimmen. In den zwanzig Jahren seit der Unternehmensgründung (genau am 1. Januar 2014) hat sich daran wenig geändert. Gestiegen ist allerdings die Anforderung an Transparenz im Handeln und in jeder Zielsetzung. Dieser Grundsatz unserer Arbeit treibt uns an. Fit für die Zukunft Meines Holla & Partners ist fit für die nächste Runde in der Vertretung der Interessen von Unternehmen, Organisationen und Instituten in Den Haag, Berlin und Brüssel. Unser Team entwickelt sich weiter und wird der Marktnachfrage gerecht: Regie beim Zusammenspiel auf unübersichtlichen politischen Schachbrettern. Experts in lobbying en public affairs Experten für Lobbying und Public Affairs Meines Holla & Partners is sinds 1994 actief in lobbying en public affairs. Onze medewerkers hebben achtergronden in beide landen. Wij adviseren en behartigen de belangen van bedrijven bij overheid en politiek en positioneren uw bedrijf in politiek Den Haag, Berlijn en de Duitse deelstaten. Meines Holla & Partners ist seit 1994 in den Bereichen Lobbying und Public Affairs aktiv. Unsere Mitarbeiter haben ihre Wurzeln in beiden Ländern. Wir beraten und vertreten die Interessen von Unternehmen bei Staat und Politik und positionieren ihr Unter - nehmen auf den politischen Bühnen in Den H aag, Berlin und auf der Ebene der deutschen Bundesländer.

8 interview INTERVIEW LEX HOOGDUIN Wir brauchen einen Systembruch We hebben een systeem - breuk nodig Der führende niederländische Ökonom Lex Hoogduin sorgt mit seiner Kritik am niederländischen Politik system für Aufsehen. Das Poldermodell sei am Ende, das Land in seiner aktuellen Verfassung nicht bewegungsfähig. Im Exklusivinterview für DNHK markt erläutert der ehemalige Geschäftsführer der Nederlandsche Bank seine Thesen und Lösungsvorschläge. Econoom Lex Hoogduin zorgt met zijn kritiek op het Nederlandse politieke systeem voor opschudding. Het poldermodel is ten einde, zegt hij, en het land in zijn huidige vorm niet meer bestuurbaar. In een exclusief interview voor DNHK markt licht de voormalige directeur van de Nederlandsche Bank zijn theorieën en oplossings - voorstellen toe. Interview: Lars Björn Gutheil/Niels Koekoek Meneer Hoogduin, u bestempelt het Nederlandse poldermodel als dood. Hoe staat het eigenlijk met de patiënt Nederland? Standard & Poors heeft Nederland onlangs afgewaardeerd en daarbij het probleem correct omschreven: het land staat stil. Pas in 2017 zullen we het niveau weer bereikt hebben waar we in 2007 al waren. Dat betekent dat Nederland een decennium aan groei heeft weggegeven. De oorzaak daarvan is een systeemfout: het klassieke Nederlandse poldermodel was erop gebaseerd dat werkgevers en werknemers onderling compromissen sloten. Op die manier werd er in Nederland een buitengewoon brede maatschappelijke consensus bereikt. Tot op de dag van vandaag kan de Nederlandse politiek zonder deze consen - sus niets besluiten. Maar de voorwaarden die zulke breed gedragen beslissingen mogelijk maakten zijn lang zaam maar zeker verdwenen. Het land is letterlijk niet meer in staat om besluiten te nemen. Wat bedoelt u daarmee? Het naoorlogse Nederlandse model was gebaseerd op vaste maat schappelijke zuilen. Iedereen behoorde tot een bepaalde religieuze of levensbeschouwelijke gemeenschap, las de bij - behorende krant en was actief in de bijbehorende verenigingen. De belangen verenig ingen uit die tijd domineren vandaag de dag nog steeds onze besluit vormingsprocessen. Maar ze zijn allang niet meer representatief voor de bevolking. We zien een versplintering van maatschappelijke normen als gevolg van globalisering en immigratie. Kerken en vakbonden zien hun leden vertrekken. Tegelijkertijd zijn de nieuwe groeperingen en het grote aantal zelfstandigen ondervertegenwoordigd in de politieke processen. Het poldermodel functioneert dus niet meer. Het bereikt geen daadwerkelijke consensus meer. Dus is het tijd voor een nieuwe politiek? We moeten óf het poldermodel opnieuw uitvinden, wat echter in de be - schreven constellatie zo goed als ondenkbaar is, óf we moeten het Nederlandse politieke systeem in zijn geheel revolutioneren. De zaken die er echt toe doen Europa, de energie transitie, de toe komst van het pensioenstelsel zijn niet meer op te lossen, omdat te veel kleine partijen met te veel specifieke belangen te veel macht kun nen uit - oefenen. De grote partijen in Nederland krijgen in de peilingen nauwelijks meer dan 20 pro cent van de stemmen. De politieke vola - tiliteit is enorm toegenomen, waardoor partijen al bij de eerst volgende verkiezingen in een vrije val kunnen raken. Het gevolg is dat ze de verantwoordelijkheid van zich afschuiven. Wat we nodig hebben is echter het tegen overgestelde: meer ondernemersgeest in de politiek. Vervolg op pagina 10 >>> 8

9 interview Foto s: DNHK/Andrea Ege Herr Hoogduin, Sie bezeichnen das nieder ländische Poldermodell als tot. Wie steht es um den Patienten Niederlande insgesamt? Standard & Poors hat die Niederlande vor kurzem abgewertet und dabei das Problem korrekt beschrieben: Das Land steht still. Erst 2017 werden wir wieder auf dem Niveau ankommen, auf dem wir bereits 2007 lagen. Das bedeutet, dass die Niederlande ein Jahrzehnt des Wachstums verschenkt haben. Schuld ist ein Systemfehler: Das klassische niederländische Poldermodell beruhte darauf, zwischen Arbeitgebern und Arbeitnehmern Kompromisse auszuhandeln. Damit erreichten die Niederlande einen außer - gewöhnlich breiten gesellschaftlichen Konsens. Die Politik kann in den Niederlanden bis heute nichts ohne diesen Konsens ent - scheiden. Doch die Voraussetzungen, auf denen derartig breite Ent scheidungen entstehen konnten, sind nach und nach weg - gebrochen. Das Land ist buchstäblich entscheidungsunfähig geworden. Was meinen Sie damit? In der Nachkriegszeit beruhte das niederländische Modell auf festen gesellschaftlichen Säulen. Die Leute gehörten bestimmten religiösen und weltanschaulichen Gemeinschaften an, lasen bestimmte Zeitungen, waren in bestimmten Vereinen aktiv. Die damals entstandenen Interessenvertretungen dominieren noch immer unsere Entscheidungs prozesse. Doch sie sind längst nicht mehr repräsentativ für die Bevölkerung. Wir erleben eine Zersplitterung der gesellschaftlichen Normen durch Globalisierung und Immigration. Den Kirchen und Gewerkschaften laufen die Mitglieder davon. Zugleich sind neue Gruppierungen und die große Masse der Selbst ständigen in den politischen Prozessen unterrepräsentiert. Das Poldermodell funktioniert also nicht mehr, es bewirkt keinen wirklichen Konsens mehr. Also ist es Zeit für eine neue Politik? Wir müssen entweder das Poldersystem neu erfinden, was allerdings in der beschriebenen Konstellation so gut wie undenkbar scheint. Oder wir müssen das politische System der Niederlande insgesamt revolutionieren. Die wirklich wichtigen Fragen Europa, die Energie - wende, die Zukunft des Rentensystems lassen sich nicht mehr lösen, weil zu viele kleine Parteien mit zu vielen speziellen Interessen zu viel Macht ausüben. Die größten Parteien der Niederlande erreichen in den Umfragen kaum mehr 20 Prozent der Wähler. Die politische Volatilität hat enorm zugenommen, so dass Parteien schon bei der nächsten Abstimmung ins Bodenlose stürzen können. Die Folge ist, Fortsetzung auf Seite 11 >>> 9

10 interview Mark Rutte moet eindelijk de angst voor conflicten opzij zetten. Ik verwacht van hem vooral dat hij zich profileert als een sterk leider. Vervolg van pagina 8 >>> En hoe gaat dat in zijn werk? We moeten kijken wat andere, meer succesvolle landen beter doen dan wijzelf. In de Verenigde Staten zijn er maar twee grote volkspartijen. De besluitvormingsprocessen zijn daar dan ook beduidend eenvoudiger. Ook in Duitsland worden de grote poli - tieke stromingen liberalisme, conservatisme en sociaal demo cra - tie veel sterker gebundeld dan in Nederland. De Duitsers hebben hun begroting op orde en grip op de werkeloosheid. Hoe is hen dat gelukt? Ik denk door een daadkrachtig politiek landschap dat in principe gebaseerd is op drie tot vier partijen. Ook wij moeten vanuit mijn optiek terugkeren naar een systeem met twee of drie volkspartijen. Een kiesdrempel, zoals in het Duitse verkiezings stelsel, zou een belangrijke stap in de goede richting zijn. Het zou direct tot een consolidering van het politieke land - schap leiden. Heeft Nederland dan niet ook hele andere politici nodig? In Den Haag wordt toch traditioneel niets opgelost zonder commissies en vergaderingen achter gesloten deuren. Ik zie wel tekenen dat bepaalde partijen de nood zaak van struc - turele veranderingen erkennen. Het CDA werkt aan voor stellen voor een aanpassing van het kiesrecht. Of neem nu Hans Bies - heuvel, de voormalige voor zitter van MKB Nederland. Hij is uit onvrede over de werking van het polder model uit MKB Nederland gestapt en heeft de nieuwe vereniging ONL opgericht. Maar het klopt inder daad: er moet vooral een omslag plaatsvinden in de hoofden van de politici. Sinds de jaren 70 heeft de overheid de mensen voorge houden ze tegen alle risico s te kunnen bescher - men. Nog altijd verwachten de burgers dat de staat alle problemen voor ze oplost. De politiek doet alsof ze dat ook kan. Maar dat is niet waar en dat merken de mensen. Voor het eerst denkt de meer - der heidvan de bevolking niet meer dat zijn of haar kinderen het later beter zullen hebben dan zij zelf. We hebben een partij nodig die de behoeften van deze groep mensen duidelijk verwoordt en zich inzet om hun problemen daad werkelijk op te lossen. Ook wanneer de benodigde ingrepen bij velen impopulair zijn. De Duitse kanselier Gerhard Schröder heeft de Agenda 2010 in gang gezet. Dat heeft hem politiek gezien de kop gekost. Wie zich sterk maakt voor daadwerkelijke veranderingen doet altijd iemand pijn. Dat brengt risico s met zich mee. Maar wie het lukt om de maatschappelijke stromingen te bundelen, hoeft er niet zwakker van te worden maar kan ook groeien. In Duitsland stemmen veel mensen toch niet op Angela Merkels CDU omdat de partij christelijk is. Ze weten dat ze ook een sterke economische politiek krijgen en een duidelijke visie op de Europese energie - politiek. Ik ben overigens niet van mening dat alleen de politiek iets moet doen. We hebben ook initiatiefnemers nodig vanuit het bedrijfsleven en de wetenschap. Ook de media spelen een belangrijke rol. Maar de hoofdverantwoordelijke is de regering. Zij heeft het mandaat van de kiezer en draagt de verant woordelijk - heid voor de toekomst van het land. Zou een systeembreuk voor Mark Rutte niet neerkomen op politieke zelfmoord? Wat heeft Mark Rutte nu helemaal te verliezen? Verkiezingen, ok. Maar hij is nog jong. Een man als hij wil toch hopelijk niet tot zijn 65e politicus blijven. Ik verwacht van Rutte vooral dat hij zich profileert als een sterk leider. En als hij de mensen op die manier niet kan overtuigen, dan heeft hij nog genoeg andere opties. Maar hij moet wel eindelijk de angst voor conflicten opzij zetten. 10

11 gastkommentar interview Fortsetzung von Seite 9 >>> dass sie die Verantwortung wegschieben. Wir brauchen aber das genaue Gegenteil: mehr Unternehmergeist in der Politik. Und wie soll das funktionieren? Indem wir schauen, was andere, erfolgreichere Länder besser machen als wir selbst. In den Vereinigten Staaten gibt es nur zwei große Volks - parteien. Entsprechend einfacher sind die Entscheidungsprozesse. Auch in Deutschland werden die großen politischen Strömungen wie Liberalismus, Konservatismus und Sozialdemokratie viel stärker gebündelt als in den Niederlanden. Die Deutschen haben einen aus - geglichenen Haushalt und die Arbeitslosigkeit im Griff. Wie haben sie das geschafft? Ich denke, durch eine tatkräftige politische Landschaft, die im Wesentlichen auf drei bis vier Parteien basiert. Auch wir müssen aus meiner Sicht zu zwei bis drei Volksparteien zurückkehren. Eine Hürde wie im deutschen Wahlrecht wäre dazu ein bedeutender Schritt. Sie würde sofort zur Konsolidierung der Parteienlandschaft führen. Brauchen die Niederlande dann nicht auch ganz andere Politiker? In Den Haag wird doch traditionell nichts ohne Kommis sionen und Abstimmung hinter geschlossenen Türen gelöst. Ich erkenne durchaus Zeichen, dass die Parteien die Notwendigkeit struktureller Veränderungen erkennen. Die Christdemokraten sprechen offen über Anpassungen im Wahlrecht. Oder nehmen wir Hans Biesheuvel, den ehemaligen Vorsitzenden von MKB Nederland. Er hat seinen Posten aus Unzufriedenheit mit dem Poldermodell aufgegeben und die neue Vereinigung ONL gegründet. Aber es stimmt schon: Vor allem muss sich in den Köpfen der Politiker etwas verändern. Seit den 1970er Jahren hat der Staat den Men - schen eingeredet, er könne sie vor allen Risiken beschützen. Noch heute erwarten die Bürger, dass der Staat die Probleme für sie löst. Die Politik tut so, als könne sie das auch. Aber das ist nicht wahr, und die Leute spüren das. Zum ersten Mal glaubt eine Mehr - heit der Menschen nicht mehr, dass ihre Kinder es einmal besser haben werden als sie selbst. Wir brauchen eine Partei, die die Bedürfnisse dieser Gruppe klar artikuliert und sich für wirkliche Problemlösungen einsetzt. Auch dann, wenn die Einschnitte bei vielen unpopulär sind. Der deutsche Kanzler Gerhard Schröder brachte die Agenda 2010 auf den Weg. Das kostete ihn politisch den Kopf. Wer sich für wirkliche Veränderung stark macht, tut immer jemandem weh. Das birgt Risiken. Doch wem es gelingt, die gesellschaftlichen Strömungen zu bündeln, muss nicht schwächer daraus hervorgehen, sondern kann auch wachsen. In Deutschland wählen viele Leute doch nicht deshalb Angela Merkels CDU, weil die Partei christlich ist. Sie wissen, dass sie auch eine starke Wirtschaftspolitik erhalten, klare Ansichten zur Energiepolitik und zu Europa. Ich sage übrigens nicht, dass nur die Politik etwas tun muss. Wir brauchen auch Initiatoren aus der Wirtschaft und der Wissenschaft. Die Medien spielen ebenfalls eine wichtige Rolle. Hauptverantwortlich ist aber die Regierung. Sie ist gewählt worden und trägt die Verantwortung dafür, dass das Land zukunftsfähig bleibt. Wäre ein Systembruch für Premier Mark Rutte kein politischer Selbstmord? Was kann Mark Rutte denn groß verlieren? Wahlen, gut. Aber er ist jung. Ein solcher Mann will doch hoffentlich nicht bis zum 65. Lebensjahr Politiker bleiben. Ich erwarte von Rutte vor allem Führungsstärke. Wenn er damit die Leute nicht überzeugen kann, dann bleiben ihm noch viele andere Optionen. Er sollte endlich damit aufhören, Angst vor Konflikten zu haben. Lex Hoogduin werkte onder andere als Chief Economist bij Robeco en als adviseur van ECB-directeur Wim Duisenberg. Van 2009 tot 2011 zat hij in de directie van de Nederlandsche Bank, waar hij onder andere verantwoordelijk was voor economisch beleid en onderzoek, financiële markten en financiële stabiliteit. Tegenwoordig werkt de monetair econoom als hoogleraar en columnist en doet internationaal advieswerk. Zijn kritiek op het Nederlandse politieke systeem veroorzaakte onlangs een heftig debat in de Nederlandse media. Lex Hoogduin arbeitete unter anderem als Chief Economist für Robeco und als Berater von EZB-Chef Wim Duisenberg. Von 2009 bis 2011 war er in der Geschäfts führung der Nederlandsche Bank unter anderem verantwortlich für die Wirt schafts strategie, Forschung, Finanzmärkte und finanzielle Stabilität. Heute arbeitet der Wirt - schafts wissenschaftler als Dozent, Kolumnist und inter nationaler Berater. Seine Kritik am niederländischen Staatssystem hat jüngst eine heftige Debatte in den niederländischen Medien ausgelöst. 11

12 forum THESE/STELLING Schluss mit Lohn - zuschlägen für Spätund Wochenend - schichten Avond- en weekend - toeslagen zijn achterhaald Hij was nog maar nauwelijks aangetreden als nieuwe voorman van het Nederlands midden- en kleinbedrijf of Michaël van Straalen deed de gemoederen al hoog oplopen. Loontoeslagen voor avond- en weekendwerk zouden uit de tijd zijn. We leven niet meer in Niet meer in de tijd van de Flintstones. De bonden moeten snappen dat dit echt niet meer kan. Maar hoe denken zij daarover? Een Pro & Contra in de DNHK markt. Kaum war er als Vorsitzender des niederländischen Interessen - verbands für klein- und mittelständische Unternehmen (MKB Nederland) ange treten, erhitzte Michaël van Straalen schon die Gemüter. Lohnzuschläge für Spät- und Wochenendschichten gehören der Vergangenheit an, findet er. Wir leben nicht mehr im Jahr Die Zeiten der Flintstones sind vorbei. Die Verbände müssen verstehen, dass wir uns das nicht mehr leisten können. Ein Pro & Contra im DNHK markt. FORUM Foto s: imago, MKB Nederland, FNV Wilt u op de standpunten in Pro & Contra reageren? Heeft u zelf een voorstel voor een onderwerp of wilt u commentaar geven op een van de artikelen in dit blad? Schrijft u ons dan. Graag publiceren wij uw ingezonden brief. U kunt de redactie via bereiken op Wollen Sie auf die Standpunkte in Pro & Contra reagieren? Haben Sie eigene Themenvorschläge, oder möchten Sie einen Kommentar zu einem der Texte im Heft abgeben? Dann schreiben Sie uns. Gern veröffentlichen wir Ihren Leserbrief. Sie erreichen die Redaktion per unter 12

13 forum pro contra Michaël van Straalen ist seit November 2013 Vorsitzender des Arbeitgeberverbands MKB-Nederland. Michaël van Straalen is sinds november 2013 voorzitter van de Koninklijke Vereniging MKB-Nederland. Mariëtte Patijn sitzt seit Mai 2013 im Vorstand der Gewerk - schaft FNV. Dort betreut sie Tarifverträge. Mariëtte Patijn is sinds mei 2013 lid van het Dagelijks Bestuur van de FNV, en coördineert onder andere de cao s. De economie is door de jaren heen steeds flexibeler geworden en niet meer gebonden aan tijden van 9 tot 5. Toeslagen voor werk buiten die uren zijn daardoor ook niet meer van deze tijd. Belangrijker nog is dat de gemiddelde zelfstandige ondernemer die toeslagen een - voudigweg niet meer kan opbrengen. Dagelijks ontvangen wij noodkreten van onze leden. Het aantal faillissementen neemt hand over hand toe. Talloze ondernemers hebben de afgelopen zes jaar ingeteerd op hun spaar- en pensioengeld om te overleven. Hun kosten nemen op alle fronten toe, terwijl ze in veel gevallen minder zijn gaan ver - dienen. En veel van die kostenverhogingen zijn het gevolg van de stijgende uitgaven van de overheid. Natuurlijk verschilt de situatie per sector, maar het mag duidelijk zijn dat de detailhandel, bouw en autobranche het ontzettend moeilijk hebben. Voor een zelf - standige winkelier is het door die toeslagen niet renderend om op zondag of koopavonden open te zijn, terwijl hij dat eigenlijk wel zou moeten om te kunnen opboksen tegen het grootwinkelbedrijf. De overheid moet het structurele probleem van de eigen uitgaven hoognodig oplossen. Dan kunnen de werkgevers- én werknemers - lasten omlaag. De ontwikkeling van de 24 uurs-economie gaat minder snel dan vaak wordt gesuggereerd. Uit cijfers van het CBS en Eurofond blijkt dat er al decennialang geen grote verschuivingen zijn in het aantal mensen dat in Nederland buiten het maandag t/m vrijdag 9 tot 5-venster aan het werk is. Het is voor werknemers niet vanzelfsprekend om in avond, nacht of week end te moeten werken. Deze afwijkende werk tijden hebben nog altijd een bijzonder karakter op sociaal vlak. Dat heeft te maken met de zorg voor kinderen, maar ook met collectieve sociale activiteiten, zoals sporten. Daarnaast is er een belangrijk gezondheidsaspect. Dat geldt voor het werken in de avond en de nacht, waarbij volgens wetenschappelijk onderzoek een vergroot risico op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten voorkomt. Het is dus vanzelfsprekend dat werknemers hiervoor gecompenseerd moeten worden. Een toeslagensysteem is hiervoor een fair instrument. Het is tekenend dat in een sector als de procesindustrie, waar de 24- uurseconomie wel geldt, de toeslagen niet ter discussie staan. Er is dus totaal geen reden om werknemers van een deel van hun inkomsten af te pakken. Want ook zij hebben in deze moeilijke economische tijden recht op koopkracht en een echte baan. Afblijven van de toeslagen dus. Die Wirtschaft ist über die Jahre hin stets flexibler geworden und nicht mehr an die Geschäftszeiten von 9 bis 17 Uhr gebunden. Zuschläge für Arbeit außerhalb der normalen Geschäftszeiten sind deshalb nicht mehr zeitgemäß. Noch wichtiger ist, dass der durchschnitt liche selbständige Unternehmer die Zuschläge einfach nicht mehr aufbringen kann. Die Anzahl insolventer Firmen nimmt zu. Zahlreiche Unternehmer haben in den letzten sechs Jahren ihre Ersparnisse aufs Spiel gesetzt, um zu überleben. Ihre Ausgaben steigen immer weiter, während sie in den meisten Fällen weniger einnehmen. Für eine Vielzahl der wachsenden Kosten sind die steigenden Ausgaben der Regierung verantwortlich. Der Einzel - handel und die Bau- und Automobilbranche sind davon besonders betroffen. Für einen selbst ständigen Ladenbesitzer ist es aufgrund der hohen Zuschläge nicht mehr rentabel, das eigene Geschäft an Sonntagen oder verkauf soffenen Abenden zu öffnen. Auf der ande - ren Seite muss er das aber, wenn er mit den Großunter nehmen mithalten möchte. Die Regierung ist deshalb gefordert, die struk - turellen Probleme des eigenen Haushaltes dringend zu lösen. Dann können auch die Arbeitnehmer- und Arbeitgeberausgaben gesenkt werden. Die 24-Stunden-Wirtschaft entwickelt sich weniger schnell als oft suggeriert wird. Aus den Zahlen des niederländischen Statistikbüros CBS und des Eurofond geht hervor, dass seit Jahrzehnten keine großen Veränderungen innerhalb der herkömmlichen Arbeitszeiten statt ge - funden haben. Es ist also keine Selbstverständlichkeit, an Abenden, in der Nacht oder am Wochenende zu arbeiten. Abweichende Arbeits - zeiten haben auf sozialer Ebene einen besonderen Charakter. Dies hängt mit der Kinderbetreuung, aber auch mit Freizeitaktivitäten wie dem Sport zusammen. Daneben spielen auch gesundheitliche Aspekte eine Rolle. Denn wissenschaftliche Untersuchungen haben ergeben, dass abendliches und nächtliches Arbeiten das Risiko auf Herz- und Gefäßkrankheiten erhöht. Es versteht sich von selbst, dass Arbeitnehmer dafür einen Ausgleich erhalten. Das Zulagen - system ist hierfür ein faires Instrument. Es ist bezeichnend dass in einem Sektor wie der Ferti gungsindustrie, in der die 24-Stunden- Wirt schaft bereits Realität ist, die Zuschläge nicht zur Diskussion gestellt werden. Es gibt also keinen Grund, Teile des Einkommens der Arbeitnehmer einzubehalten. Denn auch sie haben in diesen wirtschaftlich schweren Zeiten ein Recht auf Kaufkraft und einen wirklichen Beruf. Ergo: Finger weg von den Zuschlägen. 13

14 service Foto: Fotolia DNHK-SEMINARS Erfolgreich den Nachbarmarkt erobern Met succes de buurmarkt veroveren Die Niederlande haben die Krise überwunden und sind 2014 ein attraktiverer Absatzmarkt denn je. Im Seminarprogramm der DNHK stehen Themen wie erfolgreicher Markteinstieg sowie länderspezifische Kultur- und Rechtsunterschiede im Mittelpunkt. Als stabiele factor in de crisis is Duitsland meer dan ooit een aantrekkelijke afzetmarkt voor Nederlandse bedrijven. De seminars van de DNHK kunnen Nederlandse ondernemers erbij helpen, hun Duitse marktbetreding tot een succes te maken. Nu de economische crisis zo goed als op succes volle eerste stappen op de Duitse toch in Duitsland aan de slag te kunnen, voorbij is, hebben veel bedrijven markt en op de verkoop van producten en zegt Carina Mijnen, die dit seminar namens weer financiële speelruimte om te diensten, zegt Marlies Komorowski, die de DNHK zal verzorgen. Alle mogelijk he - investeren in buitenlandse handels con - tacten. Duitsland staat economisch nog altijd sterk in zijn schoenen en biedt daarom interessante kansen voor Neder - landse ondernemers. Een goede voorbe rei - ding is daarbij het halve werk. De DNHK biedt Nederlandse ondernemers ook dit jaar circa 30 seminars aan over uiteen - lopende thema s met betrekking tot marktbetreding en uitbreiding in het buurland. De nadruk van de seminars ligt bij de DNHK verantwoordelijk is voor het seminarprogramma. De seminars geven inzicht in culturele en wettelijke verschil - len tussen beide landen op het gebied van zakendoen en ondernemen. Het seminar Succesvol de Duitse markt betre den, op dinsdag 13 mei 2014 in Den Haag, is met name geschikt voor bedrijven die zich nog oriënteren op de uitbreidings mogelijk - heden richting Duitsland. Je hoeft niet meteen een eigen vestiging te openen om den zullen aan bod komen en daarnaast is er gelegenheid om in te gaan op indivi du - ele vragen. De bijeenkomst Netwerken met Duitsers, op donderdag 8 mei 2014 in Roermond, bestaat uit een interactieve culturele training met een aansluitende netwerk borrel. Bij het seminar zullen zowel Duitse als Neder landse ondernemers aan - wezig zijn. Zo kunnen de interculturele Vervolg op pagina 16 >>> 14

15 service Die negativen Schlagzeilen der ver - gange nen zwei Jahre sind über - stan den. Die Niederlande sind endlich wieder auf Wachstumskurs, Unternehmen blicken optimistisch in die Zukunft. Auch die ausländischen Investo - ren zieht es 2014 verstärkt auf den nieder - ländischen Markt. Entsprechend groß ist das Interesse an professioneller Vorbe reitung. Die DNHK versorgt deutsche Unternehmen im neuen Seminarprogramm mit rund 30 Seminaren zu allen Themen rund um den Markteinstieg und -ausbau im Nachbarland Das Hauptaugenmerk der Kurse liegt auf erfolgreichen ersten Schritten in den Nieder landen sowie der Vermarktung eigener Pro dukte und Dienstleistungen, sagt Marlies Komorowski, verantwortlich für das DNHK- Seminarprogramm. So gibt das Seminar Überzeugend ver - kaufen in den Niederlanden am Do, 20. März 2014, in Dortmund einen Einblick in die unter schiedlichen deutsch-nieder län - dischen Geschäfts- und Unter nehmens - kulturen. Das Seminar PR und Werbung in den Nieder landen am Di, 25. März 2014, in Münster beleuchtet länderspezifische PRund Wer bestrategien. Unternehmen haben nur wenige Sekunden, um ihre Kunden zu über zeugen. Niederländer sind unge - duldiger als Deutsche, sagt Miriam Donkers, Geschäfts führerin von Donkers Marketing Communi catie und Referentin des Seminars: Bekommt ein Niederländer nichts Spannendes geboten, springt er weiter. Werbemittel wie Blogs, Foren und Websites sind in den Nieder landen deshalb viel reichlicher vorhanden als in Deutsch land. Für Unternehmen sei es wichtig, mit den richtigen Botschaften offline und online eine passende Strategie zu entwickeln und sich von der Konkurrenz abzuheben. Bei der Vermarktung von Produkten spielen neben kulturellen Unterschieden auch recht liche Unterschiede eine große Rolle. So bietet der Workshop Verträge schließen mit Nieder ländern am Do, 12. Juni 2014, in Mönchen gladbach einen Überblick der wichtigsten rechtlichen Grundlagen bei der Vertrags gestaltung, bei Verhandlungen und PROGRAMM 1. Halbjahr 2014 PROGRAMMA 1e helft 2014 NEDERLAND 1 Duitse juridische terminologie Den Haag, do 6 maart uur 2 Nederlands-Duitse belasting - optimalisatie voor grensover - schrijdende ondernemingen Kleef (Duitsland), di 11 maart uur 3 Leiderschap van Nederlands-Duitse teams Heerlen, wo 12 maart uur 4 Het nieuwe belastingverdrag met Duitsland Utrecht, wo 2 april uur 5 Beëindigen van Duitse dienstverbanden Arnhem, wo 9 april uur 6 Netwerken met Duitsers Roermond, do 8 mei uur 7 Met succes de Duitse markt op Den Haag, di 13 mei uur 8 Salarisadministratie in Duitsland Nijmegen, wo 14 mei uur 9 Juridische aspecten van Nederlands- Duitse dochter- en moederbedrijven Amsterdam, do 15 mei uur 10 Kansen en risico s voor onlinehandel in Duitsland Utrecht, di 20 mei uur 11 Etiquette voor Duitsland XL Weeze (Duitsland), di 27 mei uur 12 GmbH-Geschäftsführer: Directeur in Duitsland Rotterdam, wo 4 juni uur 13 Training: Zakelijk Duits Den Haag, ma 16 juni 2014 t/m wo 18 juni 2014, telkens uur DEUTSCHLAND Seminars 1 Verrechnungspreise zwischen Deutschland und den Niederlanden Aachen, Di., 18. Februar Uhr 2 Steueroptimierung für grenzüberschreitende Unternehmen Kleve, Di., 11. März Uhr 3 Führung von deutsch-niederländischen Teams Heerlen (Niederlande), Mi., 12. März Uhr 4 Das neue Doppelbesteuerungs abkommen mit den Niederlanden Bonn, Mi., 19. März Uhr 5 Überzeugend verkaufen in den Niederlanden Dortmund, Do., 20. März Uhr 6 PR und Werbung in den Niederlanden Münster, Di., 25. März Uhr 7 Niederländische Rechtsterminologie Wuppertal, Di., 8. April Uhr 8 Deutsch-niederländische Grenzpendler Bocholt, Mi., 7. Mai Uhr, in 9 Netzwerken mit Niederländern Roermond (Niederlande), Do., 8. Mai Uhr 10 Niederlande-Knigge XL Weeze, Di., 27. Mai Uhr 11 Intensivtraining: Niederländische Sprache Düsseldorf, Mo und Di., Juni 2014 jeweils Uhr 12 Niederländisches Arbeitsrecht- Konfliktsituationen vermeiden Lingen, Di., 3. Juni Uhr 13 Workshop: Verträge mit Niederländern Mönchengladbach, Do., 12. Juni Uhr 14 Geschäftsführer in den Niederlanden Bochum, Di, 17. Juni Uhr Fortsetzung auf Seite 16 >>> 15

16 service Professionaliteit, vriendelijkheid en kennis zijn in alle culturen belangrijk. Alleen, hoe je dit laat zien, dat is in iedere cultuur anders. Vervolg van pagina 14 >>> netwerk tips s middags direct in de praktijk ge bruikt worden. Netwerken kost veel tijd, dus het is van groot belang om te weten hoe je dat goed aanpakt, vertelt Ursula Brinkmann van Intercultural Business Improvement, die deze bijeenkomst ver - zorgt. Professio naliteit, vriendelijkheid en kennis zijn in alle culturen belangrijk. Alleen, hoe je dit laat zien, waar je de na - druk op legt en in welke volgorde ze aan bod komen, dat is in iedere cultuur anders. Naast culturele verschillen zijn ook verschillen op het gebied van recht en finan ciën. De workshop Salaris administratie in Duitsland gaat in op een correcte afhandeling van de salarisadministratie voor Duitse werknemers bij Nederlandse bedrijven. De nadruk ligt hierbij op het grote onderscheid tussen de Duitse en de Nederlandse voorschriften. Deze training vindt plaats op woensdag 14 mei 2014 in Nijmegen. De kosten voor een seminar van een halve dag bedragen 199 euro, dag - seminars kosten 349 euro. Leden van de DNHK profiteren bij alle seminars van een korting van 20 procent. Firug Rostaqie Fortsetzung von Seite 15 >>> der Forderungsdurchsetzung. Im deutschniederländischen Geschäftsverkehr liegt das Risiko oft in einer falschen Anwendung von Allgemeinen Geschäftsbedingungen, sagt Dozent Joachim Staab, Anwalt bei Van Diepen Van der Kroef. In der Praxis komme es oft zu Komplikationen, weil Richtlinien für Übersetzungen von AGB nicht befolgt werden. Infolge dessen seien sie unwirk - sam. Der Workshop setzt gezielt a n diesem Punkt an und gibt praktische Tipps. Halb - tagsseminare kosten 199 Euro, Ganz tags - seminare 349 Euro. Mitglieder der DNHK erhalten eine Ermäßigung von 20 Prozent. Firug Rostaqie KONTAKT/CONTACT Marlies Komorowski T 0031 (0) E Führung in deutschniederländischen Teams GmbH-Geschäftsführer: Directeur in Duitsland Intensiv-Workshop: Niederlande-Knigge XL Konflikte oder Miss - verständnisse zwischen Vorgesetzten und Mit - arbeitern entstehen oft aufgrund falscher Kommu nikation. Die Probleme werden dabei noch größer, wenn es sich um multikulturelle Teams handelt. In meinem Training zeige ich Wege, wie Führungskräfte wert - schätzend und effektiv kommunizieren können. Dabei geht es mir nicht primär darum, Seminarteilnehmern nur neue Kenntnisse zu vermitteln, sondern auch neue eigene Erfahrungen. Nederlanders vergeten vaak dat de functie van Geschäftsführer een aantal verplich - tingen en verregaande persoon lijke aan - sprakelijkheid met zich mee brengt. In Duits - land is een Geschäfts führer bijvoorbeeld verplicht om tijdig een faillissements aan - vraag in te dienen. Wij geven de deelnemers de basis die ze nodig hebben om de rechten en plichten van een directeur in Duitsland beter te begrijpen. Deutsche Geschäfts - partner fühlen sich in den Niederlanden oft missverstanden oder über den Tisch gezogen. Dass dieses Gefühl mit kulturellen Unterschieden zu tun hat, machen sich nur Wenige bewusst. In meinem Seminar veranschauliche ich diese und andere Beispielen zu deutschniederländischen Kulturunterschieden aus der Praxis und erkläre sie durch eine leicht anschauliche Theorie. Dies hat schon für so manchen aha-effekt gesorgt. Dr. Constantin Sander mind steps - Coaching & Training Heerlen (Niederlande), Mi., 12. März Uhr Fleur Prop en Klaus Heeke Raupach & Wollert-Elmendorff Rechtsanwaltsgesellschaft mbh Rotterdam, wo 4 juni uur Janet Antonissen Interkulturelle-Trainer.com Weeze, Di., 27. Mai Uhr 16

17 Kompetenz im deutsch- niederländischen Wirtschaftsrecht t Die unabhängige Wirtschaftskanzlei Wir sind eine unabhängige internationale Anwaltskanzlei mit Büros in Deutschland, Osteuropa, China und Brüssel und beraten anspruchsvolle in- und ausländische Mandanten auf allen Gebieten des Wirtschaftsrechts. Unsere umfassende Expertise im deutsch-niederländischen Wirtschafts- recht haben wir in einem eigenen Kompetenzzentrum, dem Dutch Desk, gebündelt. Wir unterstützen sowohl niederländische Unternehmen, nehmen, die im deutschen Markt tätig sind oder es werden möchten, als auch deutsche Unternehmen, die ein Engagement in den Niederlanden planen. Gemeinsam mit erfahrenen und renommierten Kollegen in niederländischen Partnerkanzleien klären wir jedoch auch sämtliche Fragen zum niederlän- dischen Wirtschaftsrecht. Vakbekwaamheid in het Nederlands-Duits economisch recht Het onafhankelijke kantoor voor commercieel en ondernemingsrecht Wij zijn een onafhankelijk internationaal advocaten-kantoor met kantoren in Duitsland, Oost-Europa, China en België en adviseren binnen- en buiten- landse cliënten op alle gebieden van commercieel en ondernemingsrecht. Wij hebben onze veelomvattende expertise van het Duits-Nederlandse economische recht gebundeld in een eigen competentiecentrum, de Dutch Desk. Wij ondersteunen zowel Nederlandse ondernemingen, die op de Duitse markt actief zijn of daar hun activiteiten willen gaan ontplooien alsook Duitse ondernemingen, die de Nederlandse markt willen s in Nederlandse partneradvocatenkantoren lossen wij echter ook alle vragen over het Nederlandse economische recht op. Unsere Rechtsanwälte sind auf die Beratung niederländischer Unter- Onze advocaten zijn gespecialiseerd in consulting van Nederlandse be- nehmen in Deutschland spezialisiert und beraten vorwiegend im Bereich drijven in Duitsland en adviseren hoofdzakelijk op het gebied van M&A, M&A, Handels- und Gesellschaftsrecht. Im Übrigen greifen wir auf die handels- en vennootschapsrecht. Verder kunnen we terugvallen op de ex- Expertise der BEITEN BURKHARDT- -Kollegen aus anderen Rechtsgebieten pertise van de BEITEN BURKHARDT- -collega s in andere rechtsgebieden zurück, wie zum Beispiel im Arbeitsrecht, Immobilienrecht, IP/IT/Medien zoals bijvoorbeeld in het arbeidsrecht, vastgoedrecht, IP/ITmedia of in oder im Öffentlichem Recht/Vergaberecht ergaberecht in den fünf deutschen und sechs publiek recht/aanbestedingsrecht in de vijf Duitse en zes internationale internationalen Büros. kantoren. Kontakt /Contact: Regine Nuckel, Rechtsanwältin, Fachanwältin für Steuerrecht, Leiterin Dutch Desk Cecilienallee 7, Düsseldorf, Tel.: , Fax: , MAAK KENNIS MAAK MEE MAAK WAAR 2013 is het jaar van de industrie! unternehmen über die grenze hinaus ins blaue hinein oder mit fingerspitzengefühl? in samenwerking met:

18 service UNTERNEHMERREISE FÜR AGRARTECHNIK / MATCHMAKING LANDBOUWTECHNIEK Deutsche Stalltechnik gefragt Gezocht: specialist in stalinrichting Das Interesse niederländischer Abnehmer für deutsche Landwirt schafts technik ist groß. Deutsche Anbieter besuchen im Mai die Fachmesse VIV Europe in Utrecht. Duitse landbouwtechniek wordt voor steeds meer Nederlandse afnemers interessant. In mei komen Duitse producenten naar Nederland voor de vakbeurs VIV Europe in Utrecht. Foto: Imago 18

19 service Nederland is de op één na grootste exporteur van levens - middelen en de grootste varkensvleesproducent van Europa. Voor Duitse leveranciers in de landbouwsector liggen hier dus uitstekende kansen op zakelijk gebied. Met name voor de veehouderij en de technische markt die daarmee samenhangt, zegt Anna Gewering, exportadviseur bij de DNHK. Op uitnodiging van de DNHK komen op 20 en 21 mei 2014 tien Duitse bedrijven uit de landbouwtechniekbranche naar Nederland om een eerste indruk op te doen en contacten met mogelijke zakenpartners te leggen. De reis wordt mede georganiseerd door de Industrie- und Handelskammer (IHK) Nord Westfalen. In het reisprogramma is ook een bezoek aan de grootste Nederlandse vakbeurs voor de veehouderij, de VIV Europe in Utrecht, opgenomen. Het beursthema van dit jaar is voedsel - veiligheid. De behoefte aan informatie over de inhoud van ons eten groeit, zegt Gewering. Consumenten verlangen niet alleen gezonde voeding, maar ook toezicht op de productie van levens - middelen. Ze willen informatie over de hele waardeketen, vanaf de veehouderij tot aan de vleesverwerking en de verpakking. Daarom moeten ook de productiebedrijven steeds meer proces - stappen in de gaten houden. Op dat gebied beschikken Duitse bedrijven over veel kennis, die voor de Nederlandse markt relevant is, aldus Gewering. De beurs verwacht meer dan vertegen - woordigers van de vleesindustrie, con - trole wezen, fabrikanten van productie - systemen, maar ook van onder zoeks - centra en laboratoria. De Duitse deelnemers krijgen ook een rondgang bij VIC Sterksel, het grootste onderzoeks- en informatie - centrum voor varkenshouderij in Nederland. Het bedrijf is voorloper op het gebied van stalinrichtings systemen en beschikt over een duurzaam klimaat rege lings- en voedersysteem. Ook bestaat de mogelijkheid in Leeuwarden een kijkje te nemen op de 300 hectaren tellende Dairy Campus. Daar ontwikkelen bedrijven samen met onder zoekers innovatieve oplossingen voor een duurzame (melk) - veehouderij, efficiëntere arbeidsprocessen en Smart Farming. De Duitse knowhow op het gebied van staltechniek en bio - massa verwerking biedt voor Nederlandse bedrijven enorm veel kansen, zegt Gewering. De reis leent zich uitstekend voor individuele gesprekken met potentiële zakenpartners en afnemers. Nederlandse partijen die geïnteresseerd zijn in zulke coöperatiegesprekken, kunnen zich vanaf eind maart 2014 melden bij de DNHK. De bemiddeling in gespreks - afspraken op de VIV Europe zal geschieden naar persoonlijke voorkeur van de deelnemers. evb Die Niederlande sind der zweitgrößte Lebensmittelexporteur und zugleich der größte Schweinefleischproduzent in Europa. Deutsche Anbieter aus dem Agrarsektor haben im Nach - barland daher hervorragende Geschäftschancen. Das gilt besonders für die Tierhaltung und den gesamten damit verbundene Technik - markt, sagt Anna Gewering, Absatzberaterin der DNHK. Die Handels - kammer bietet zehn Unternehmen aus dem Feld Landwirt schafts - technik am 20. und 21. Mai 2014 die Gelegenheit, erste Eindrücke in den Niederlanden zu sammeln und Kontakte zu möglichen Geschäfts - partnern zu knüpfen. Mitveranstalter ist die IHK Nord Westfalen. Zur Reise gehört ein Besuch der größten niederländischen Fach messe zur Viehwirtschaft, VIV Europe, in Utrecht, die sich in diesem Jahr dem Thema Lebensmittelsicherheit widmet. Das Bedürfnis nach Informationen über den Inhalt von Lebens mitteln wächst, sagt Gewering. Die Verbraucher setzen dabei nicht nur auf eine gesunde Ernährung, sondern auch auf Lebensmittelkontrolle. Sie verlangen Informationen über die gesamte Wertschöpfungskette, von der Tierhaltung, über die Fleischverarbeitung, bis hin zur Verpackung. Folglich müssen auch die Produktionsunternehmen immer mehr Verarbeitungsschritte überwachen. Deutsche Unternehmen haben hier große Kenntnisse, die für den niederländischen Markt relevant sind. Die Messe erwartet mehr als Vertreter der Fleischindustrie, Kontrollspezialisten, Hersteller von Produktionsanlagen sowie Forschungszentren und Labore. Weiterer Programmpunkt der Reise ist das VIC Sterksel, das größte Forschungs- und Informationszentrum für Schweinezucht in den Niederlanden. Das Unternehmen ist Vorreiter auf dem Gebiet der Stalleinrichtung und verfügt über ein nachhaltiges Klima- und Futter - system. Alternativ besteht die Möglichkeit, im friesischen Leeuwarden einen Blick auf den 300 Hektar großen Dairy Campus zu werfen. Dort entwickeln Unternehmen gemeinsam mit Forschern innovative Lösungen für eine nachhaltige Viehhaltung, effizientere Arbeits - prozesse und Smart Farming. Die Niederländer haben großes Interesse am deutschen Know-How zur Stalltechnik und Biomasseverarbeitung, sagt Gewering. Die Reise solle viele Gelegenheiten bieten, individuelle Gespräche mit poten - ziellen Vertriebspartnern und Abnehmern zu führen. Interessenten können sich bis Mitte März 2014 bei der NRW.International GmbH per Fax unter 0049 (0)211 / anmelden. Der Preis für die Teilnahme beträgt 595 Euro zzgl. Mehrwertsteuer und Reisekosten. Darin enthalten ist die Organisation des Programms sowie die Vermittlung der Gesprächstermine auf der Messe. evb KONTAKT/CONTACT Anna Gewering T 0031 (0) E 19

20 nieuwe leden neue mitglieder HOCHTIEF PPP SOLUTIONS NETHERLANDS Diemen 0031 (0) HGG INTERNATIONAL Middenmeer 0031 (0) HERBAE HOLDING BV Harderwijk 0031 (0) BLEIBTREU BV Gaastmeer 0031 (0) OMNIA PLAATVLOER BV Coevorden 0031 (0) EUROPEAN LANGUAGE CENTRE BV Amsterdam 0031 (0) TITAN LNG Amsterdam 0031 (0) TREND OFFICE BAKAS BV Amsterdam 0031 (0) MAIL SUCCES BV Gouderak 0031 (0) ARTURO RIVA BV Rotterdam 0031 (0) SS ROTTERDAM Rotterdam 0031 (0) CONXYS TECHNOLOGIES INTERNATIONAL BV Den Dolder 0031 (0) CARTONIC PACKAGING GROUP GMBH & CO. KG Mayen 0049 (0) NV REWIN WEST-BRABANT Breda 0031 (0) STEUERBERATUNG WEISSKIRCHEN Aachen 0049 (0) DONKERS MARKETING COMMUNICATIE BV Heijen 0031 (0) DOCTEC BV Reuver 0031 (0) KOMPANY BV Venlo 0031 (0)

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0 Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.2 2014 INDUSTRIE 4.0 Die Mensch-Maschine De mens-machine Special Seite / Pagina 42 Our G erman pr esence boosts

Nadere informatie

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Duits-Nederlandse Handelsdag BORUSSIA-PARK Mönchengladbach 12.11.2013, 13:00 bis 19:00 Uhr 12.11.2013, 13.00 tot 19.00 uur Ziele und Inhalte Freunde treffen

Nadere informatie

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment:

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: Logboek bij de lessenserie over Cengiz und Locke van Zoran Drvenkar Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: ANWEISUNGEN Dit is een serie van drie lessen. Jullie gaan in zes groepen van vier of vijf leerlingen

Nadere informatie

Ruzie maken Streiten

Ruzie maken Streiten Ruzie maken Streiten Als kinderen ruzie maken Wenn kinder sich streiten Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse reactie

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits Bestelling : Bestelling plaatsen Wij overwegen de aanschaf van... Wir ziehen den Kauf von... in Betracht... Formeel, voorzichtig

Nadere informatie

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Rode tekst = tip Grammatica Imperfekt (verleden tijd) wollen (willen) sollen (moeten) müssen (moeten) wissen (weten) ich wollte sollte musste wusste du wolltest

Nadere informatie

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 DNHK semina SCHLOSS ZEIST AM FREITAG, 17. JUNI 2011 SLOT ZEIST OP VRIJDAG 17 JUNI 2011 Gemeenschapszin Gemeinschaft SErfolg erfordert Gemeinschaft. Dieses Motto liegt seit

Nadere informatie

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Inhalt Lost Cities Spielregeln...1 Einleitung und Spielidee...2 Der Spielverlauf...4 Eine Karte in eine Reihe

Nadere informatie

Top 100 Duitse woorden

Top 100 Duitse woorden Top 100 Duitse woorden hinter achter hinten achteraan letzten Monat afgelopen maand schon al nur (of: nur noch) alleen maar nur noch alleen nog wenn als bitte alstublieft (als je iets geeft) immer altijd

Nadere informatie

Kapitel 8 Nervenkitzel

Kapitel 8 Nervenkitzel 1: Am See Kapitel 8 Nervenkitzel 4. 1. gedacht 4. kans 2. blokken 5. verknalt 3. kamerarrest 6. redt 6. 1. Groβeltern Köningswinter 2. Bruder Brandenburg 3. Ste. Maxime Campingplatz 4. Sylt Insel 5. zu

Nadere informatie

Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles

Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles DKV Euro Service werkt met de Satellic Box voor afrekenen van de nieuwe Belgische tol Op 1 april 2016 gaat in België een nieuw satellietgestuurd tolsysteem

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 19: Verkehr(smeldungen) von Emmerich nach Nijmegen A) Werken over de grens Het wordt steeds drukker tussen Duitsland en Nederland. Hier een artikel van 22 juli 2004

Nadere informatie

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door Beste lezer, U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2 augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door de vereniging voor Evangelisatie & Recreatie.

Nadere informatie

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT Dupo Plastics Dupo Plastics is een full service spuitgietbedrijf. Wij begeleiden de klant vanaf het allereerste idee tot aan het eindproduct.

Nadere informatie

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande)

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Niederrhein-Magazin Nr.3, Seite 13 Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Er zijn van die momenten in je leven die je je hele leven bijblijven. De zomercursus ESPRO 2006

Nadere informatie

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan Opdrachten Taaldorp Duits Om sommige onderstaande opdrachten te kunnen doen moet je beschikken over geld. Dit kun je bij de pinautomaat verkrijgen. Volg de instructies op de pinautomaat. Situatie 1: Leerling

Nadere informatie

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Nieuwe aanzetten ter optimalisatie van de biogaswinning Mittwoch, 10.04.2013 10-15 Uhr im Bagno, Steinfurt Einladung Hiermit laden wir Sie herzlich ein

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss U krijgt de tegemoetkoming KOB als 90% of meer van uw wereldinkome onder de belasting valt. Het wereld is uw totale uit Nederland en daarbuiten. Dit

Nadere informatie

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof,

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, In dit boekje treft u het programma van de aankomende vakantieperiode aan. Ook dit jaar zullen er weer de bekende

Nadere informatie

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen...

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... ouder dan 20? Älter als 20 Jahre? goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... Gut versichert und (daher) viele Ferien-Euros sparen... Driekleur Verzekeringen, de specialist in recreatieverzekeringen,

Nadere informatie

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Dit document is samengesteld als aanvulling op de test Succesvol zakendoen in het Duits. Wilt u ontdekken hoe goed u geëquipeerd bent voor zakendoen met Duitstalige

Nadere informatie

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 23 campers Deze keer in het Nederlands. Dit leek ons nu wel eens tijd worden Joke en ik hopen dat jullie het kunnen vertalen. Woensdag 21 mei waren er al veel

Nadere informatie

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen. Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.nl Sehr geehrte Geschäftspartner, Gerne möchten wir Ihnen die

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44 38 (1956) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1993 Nr. 44 A. TITEL Vierde Aanvullende Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland bij het

Nadere informatie

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass Eine neue Perspektive für mehr Transparenz. The global leader in door opening solutions*

Nadere informatie

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO Wanderungsprofile Migratieprofielen Ergebnisse im Überblick Feitenoverzicht Gebiet Deutscher Teil der : Sehr leichte Gewinne bei den Wanderungen und sehr leichte Verluste bei der natürlichen Bevölkerungsentwicklung

Nadere informatie

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen Vom Projekt Eine Wohn-Sorge-Zone in Niederländisch- Deutscher Perspektive zum Projekt Grenzüberbrückend Leben im Alter Vanuit het project Een Woon-Zorg-Zone in Duits- Nederlands perspectief naar het project

Nadere informatie

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Kinderbijslag/Kindergeld Wijzigingen in uw gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor uw kinderbijslag. Geef een wijziging daarom binnen vier weken door met dit formulier.

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80 60 (1963) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1965 Nr. 80 A. TITEL Overeenkomst tussen de bevoegde Nederlandse en Duitse autoriteiten betreffende de toepassing van artikel 73,

Nadere informatie

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad.

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad. Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen 15. Januar 2014 Die Schüler sollten aufschreiben, was ihnen gefallen hat. De leerlingen moesten opschrijven wat hun goed bevallen is. Das schrieb die deutsche Klasse Gruppenarbeit

Nadere informatie

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland.

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. 1 Vakantieobject omschrijvingsvoorwaarden: Belangrijk!! De reclame-opdracht aan ameland-tips.de komt uitsluitend tot

Nadere informatie

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten.

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten. ab les 2: WIE? WAT? WAAR? Vorbereitung Kopieren Sie die Arbeitsblätter auf festes Papier und schneiden Sie die Informationskärtchen aus. Pro Gruppe von 4 Personen brauchen Sie jeweils die Arbeitsblätter

Nadere informatie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie Hartelijk welkom! Herzlich willkommen! Hartelijk welkom bij manege Hippo d Or Nieuwvliet! Het strand roept

Nadere informatie

Shipping Technics Logistics 2015 29. und 30. September 2015

Shipping Technics Logistics 2015 29. und 30. September 2015 Shipping Technics Logistics 2015 Deutschlands einzige Binnenschifffahrts- Fachmesse Dienstag, 29. und Mittwoch 30. September 2015 in der Caterpillar CAT CG132-12 LNG Motor Leistung pro Zylinder 50 kw Erhältlich

Nadere informatie

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com ES-S7A Außensirene www.etiger.com DE Merkmale - Funkverbindung für eine einfache Installation - Radiofrequenzsicherheit des Zubehörs: über eine Million Codekombinationen - EEPROM-Informationsschutz, keine

Nadere informatie

gemeinsam planen und umsetzen

gemeinsam planen und umsetzen INTERREG Deutschland - Nederland veiligheid & Overheid samen plannen en aanpakken Sicherheit & BehÖrden gemeinsam planen und umsetzen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Veiligheid & Overheid

Nadere informatie

Venrayseweg 108 5928 RH Venlo

Venrayseweg 108 5928 RH Venlo Venrayseweg 108 5928 RH Venlo Sumarbox is gespecialiseerd in het produceren en distribueren van opzettrays van zowel golf- als massief karton. Sumarbox richtet Steigen für Obst, Gemüse, Backwaren aus Well-

Nadere informatie

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen GRAMMATICA OEFENINGEN DUITS Vertaal mbv woordenboek!!!! 1. Ik hoor het vrij vaak = Ich höre es oft 2. Op de eerste plaats = 3. Ik weet niet, of hij kan komen = 4. Hij wil zelfmoord plegen = 5. Kunt u mij

Nadere informatie

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601 Alltag: Lesen KGT 2 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52601 Dit lesmateriaal is gemaakt met

Nadere informatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie Westfälische Wilhelms-Universität Münster Workshop: Mediagebruik in de taalklas Frauke König M.A. Woordenlijst Communicatie/Argumentatie mijns inziens, naar mijn oordeel naar mijn (bescheiden) mening volgens

Nadere informatie

Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m e n t

Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m e n t Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.2 2015 F o R s c h u n g & e n t w i c k l u n g Kluge Köpfe Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m

Nadere informatie

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 Voorbeeld Instellingsexamen Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 1 Voorblad toets Duits spreken/gesprekken voeren B1... 2 2 Informatie voor de kandidaat... 3 3 Informatie voor de toetsleider... 7 4

Nadere informatie

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Bronckhorst, 16 maart 2012 Bronckhorst, 16. März 2012 Frank Osterhage ILS Institut

Nadere informatie

NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH

NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH NIEDERLANDISCH-DEUTSCHE KULTURGEMEINSCHAFT - DEN HAAG Ik hoop en verwacht, dat de taalcursussen der Nederlandsch-Duitsche

Nadere informatie

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken von Hendrik Banneke, BBS 1 Leer Inhaltsverzeichnis 1. Lernziele...1 1.1 Übergeordnetes Stundenlernziel...1 1.2 Konkrete Lernziele der Unterrichtsstunde...1 Anhang...2

Nadere informatie

Social Media Marketing

Social Media Marketing Social Media im Marketing Social Media Marketing Soziale Netzwerke und deren Einsatzmöglichkeiten im Marketing Facebook, Twitter & Co. - Nutzen Sie es?! Das Wie? des Images 1. Social Media im Marketing

Nadere informatie

Wat we gaan doen vandaag... Geef complimenten

Wat we gaan doen vandaag... Geef complimenten Wat we gaan doen vandaag... Interview: sprankelend moment Paradigma verandering: van problemen oplossen naar bouwen aan oplossingen Attitude verandering: cheerleading Wat neem je mee? Vier pijlers positieve

Nadere informatie

Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel

Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel 1 Neue Kontakte Kapitel 3 3de klas Redemittel Wie war dein Urlaub? Einfach toll! Wo wart ihr? Wir waren zuerst in Frankreich und dann in Spanien. Mit wem warst du in Urlaub? Mit meinen Eltern und mit einer

Nadere informatie

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia TE KOOP - Village Scaldia Vraagprijs 149.000,-- k.k. Omschrijving - Rustig gelegen, geschakelde recreatiewoning (type Grasse) met berging en tuin met uitzicht op beschermd natuurgebeid op 133m2 eigen grond.

Nadere informatie

Woordenlijst Nederlands Duits

Woordenlijst Nederlands Duits Taaltalent deel 1 Methode Nederlands voor midden- en hoogopgeleide anderstaligen Woordenlijst Nederlands Duits Hoofdstuk 1 De cursus Henny Taks Katja Verbruggen u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2014

Nadere informatie

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat!

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat! Maandschors November-december 2015 Weest paraat Hé, daar is nummer twee November is hier dus we stappen over op een tweede maandschors Dat gaat snel zeg Er staat weer van alles op til dus lees dit Groepsleidingswoordje

Nadere informatie

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking >

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking > Wijzigingen SEPA Inhoud Deze handleiding is helaas nog niet volledig vertaald naar het Nederlands. Wij doen ons uiterste best om dit zo spoedig mogelijk te realiseren. Mocht u een tekst niet begrijpen

Nadere informatie

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux Collectieve van 2000 Convention collective de travail du

Nadere informatie

Heel veel ruimte L A N D S C H A P S P L A N N I N G E N - I N R I C H T I N G. Ganz viel Raum L A N D S C H A F T S P L A N U N G U N D B A U

Heel veel ruimte L A N D S C H A P S P L A N N I N G E N - I N R I C H T I N G. Ganz viel Raum L A N D S C H A F T S P L A N U N G U N D B A U Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.5 2014 L A N D S C H A F T S P L A N U N G U N D B A U Ganz viel Raum Heel veel ruimte L A N D S C H A P S P

Nadere informatie

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager Naam en voornaam van de aanvrager Name und der antragstellenden Person Kinderbijslagnr. F K Kindergeld-Nr. KG 51R Bijlage Buitenland bij de aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. voor personen die een

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 37-38: Medien (2) A) TV o jee? Net als in Duitsland zijn er in Nederland talrijke tv- en radiozenders. Nederland 1, 2 en 3 zijn de zenders die horen bij het zogenaamde

Nadere informatie

Taal vitaal. Einstufungstest. Durchführung und Auswertung

Taal vitaal. Einstufungstest. Durchführung und Auswertung Taal vitaal Einstufungstest Durchführung und Auswertung Mit diesem schriftlichen Test zu den Lehrbüchern Taal vitaal und Taal totaal können Sie Ihre Niederländischkenntnisse feststellen, um sich in unser

Nadere informatie

Kapitel 6 Frust oder Lust?

Kapitel 6 Frust oder Lust? Kapitel 6 Frust oder Lust? 1: Abgehauen 2. 1. ausreißen 2. völlig 3. endgültig 4a. Logo 4b. Alter 5a. Lager 5b. Zündkerzen 3. 1. Heb je ze niet allemaal op een rijtje? 2. Ben je je tong verloren? 6. 1.

Nadere informatie

Zakendoen tussen appels en kokosnoten. IMPACT! Communication Coaching Katja Schleicher

Zakendoen tussen appels en kokosnoten. IMPACT! Communication Coaching Katja Schleicher Zakendoen tussen appels en kokosnoten IMPACT! Communication Coaching Katja Schleicher Communicatie en cultuur Individuele cultuur branche bedrijfscultuur nationaale cultuur Cultural Types Cultural Types

Nadere informatie

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern.

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern. Hoi, ik heet LES Hallo, ik ben a Lister en noteer. Hören Sie nd notieren Sie die Nmmer des passenden Dialogs z den Bildern. b Lister nog eens en vl in. Hören Sie ernet nd ergänzen Sie. ben goedemorgen

Nadere informatie

Wat we gaan doen vandaag...

Wat we gaan doen vandaag... Wat we gaan doen vandaag... Klinisch psycholoog, K & J psycholoog spec. NIP Master of Dispute Resolution Start met waarover ben je tevreden Wat is oplossingsgericht werken Oplossingsgericht werken met

Nadere informatie

Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport

Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport 6, 7 en 8 november 2015 - Ermelo (NL) Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport International fair for combined driving fans Internationale Messe für Fahrsportbegeisterte www.paardenkoets.nl

Nadere informatie

Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite

Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite Ultimo Software Solutions bv Waterweg 3 8071 RR Nunspeet www.ultimo.com www.ultimo.com Voorwoord Dit document is bedoeld om de verschillen weer te

Nadere informatie

Duitse taal schrijfvaardigheid

Duitse taal schrijfvaardigheid Nederl Staatsexamen VWO 2015 Duitse taal schrijfvaardigheid Tijdvak 1 Dinsdag 19 mei 09.00 11.00 uur College-examen schriftelijk Opgavenboekje VF-1004-s-15-1-o 1 Vwo Duitse taal College-examen schrijfvaardigheid

Nadere informatie

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera Gefeliciteerd! 1 Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja In de gloria Lang zal hij leven Hij leve lang hoera hoera Hij leve lang hoera hoera Lang zal hij leven In de

Nadere informatie

Green Ideas - Groene ideeën

Green Ideas - Groene ideeën Green Ideas - Groene ideeën Γενικές Πληροφορίες Περίληψη Groene Ideeën (http://greenideasproject.org) zijn interactieve en boeiende workshops die manieren verkennen waarop groene innovatie kan worden gepromoot

Nadere informatie

Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner

Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner Title of the original version: The Process - The fun and easy way to build an income stream for life Vertaler: Sylvia Hoeve & Pascal Appelman All rights

Nadere informatie

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot Auszug aus der Bußgelddatei für den Wassersport in den Niederlanden (siehe auch www.vaarbewijzen.nl) Anm.: In blauer Farbe sinngemäße deutsche Übersetzung Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen

Nadere informatie

13 Ik zit net te denken...

13 Ik zit net te denken... 13 Ik zit net te denken... i2 i1 Wij geven een feestje! Bringen Sie die Aktivitäten in die richtige (= typische) Reihenfolge. boodschappen doen eten koken feesten! de woning opruimen, schoonmaken naar

Nadere informatie

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 Willkommen/ Welkom Hans Alberse Bürgermeister der Gemeinde Oude IJsselstreek Burgemeester van de gemeente Oude IJsselstreek

Nadere informatie

Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar!

Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar! Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar! Een ervaringsverhaal van ir. Heico Timmers KvK-bijeenkomst Duitsland, Vianen, 24.06.2014 Bild EDR Op weg naar Duitsland - Heico Timmers

Nadere informatie

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt)

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) De voltooid tegenwoordige tijd wordt in het Duits meestal in de spreektaal gebruikt. Ik heb huiswerk gemaakt. Ik maak -> ik maakte Ich habe Hausaufgaben gemacht.

Nadere informatie

Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland

Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland Welkom Road2Germany Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland Uw juridisch-fiscale wegwijzer in Duitsland 24-06-2014 Zakendoen in Duitsland Geschäftsklima Wirtschaft so euphorisch wie seit 1991

Nadere informatie

Hoi, ik heet Les 1. Hallo Peter!

Hoi, ik heet Les 1. Hallo Peter! Hoi, ik heet Les Vul in. Ergänzen Sie die niederländischen Wörter und deren deutsche Übersetzung. avond dag goed middag morgen Germanische Sprachen Romanische Sprachen, z. B. Niederländisch Deutsch Englisch

Nadere informatie

WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken

WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken #NDIX #NDIXrelatiedag NDIX Relatiedag, 12 juni 2013, Grolsch Veste Enschede Doel van NDIX NDIX Ziele Semi-publieke organisatie sinds 2001, met als doelen:

Nadere informatie

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Aart Rembrandt Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Stufen A1 und A2 zweisprachig mit niederländisch-deutscher Übersetzung 1 Wir geben unser Bestes, um Tippfehler und Irrtümer zu vermeiden.

Nadere informatie

URINELEIDERS, PROBLEEMPJES EN... DEKREUEN

URINELEIDERS, PROBLEEMPJES EN... DEKREUEN URINELEIDERS, PROBLEEMPJES EN... DEKREUEN Een zwaar onderwerp, maar toch heel belangrijk om te lezen ook voor diegenen die zich niet met de fokkerij bezig houden. Het gaat om verkeerd aangelegde urineleider(s)

Nadere informatie

Residencia Montebello La Nucía (Alicante)

Residencia Montebello La Nucía (Alicante) Residencia Montebello La Nucía (Alicante) Montebello: Wo das Leben die schönste Aussicht bietet. Residencia Montebello: Waar het leven het mooiste uitzicht biedt. Wohnen in der Residenz Montebello Wonen

Nadere informatie

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:......

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:...... EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 7: Auf der Straße A) Bij rood... 1. Luister naar de volgende dialoog. Beantwoord na het luisteren de vragen. a) Welche Personen sprechen? A 2 Männer, etwa 40 oder

Nadere informatie

Parkstad Limburg & Städteregion Aachen: een euregionale tweelingstad?

Parkstad Limburg & Städteregion Aachen: een euregionale tweelingstad? UITNODIGING Parkstad Limburg & Städteregion Aachen: een euregionale tweelingstad? Naar aanleiding van de musical De Tweeling van Tessa de Loo in Parkstad Limburg Theaters te Heerlen organiseert de Deutsch

Nadere informatie

Kapitel 3 Mies oder Topfit?

Kapitel 3 Mies oder Topfit? 1: Hertha BSC 1. 1. blauw en wit 2. de oude dame Kapitel 3 Mies oder Topfit? 7. 1. weiter 6. Runde 2. Bude 7. Skinheads 3. ziemlich 8. Nasenring 4. Freundschaftsspiel 9. Unterarm 5. gegen 10. Geld 2: Die

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 27-28: Arbeit in einer Arnheimer Großbuchhandlung A) Die Firma Iedereen in Arnhem kent wel de naam Gelderse Boekhandel. En de meeste Arnhemmers weten ook waar je

Nadere informatie

EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. LOGISTIK PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE & LOGISTIK ENERGIE & LOGISTIEK

EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. LOGISTIK PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE & LOGISTIK ENERGIE & LOGISTIEK Einfach zusammen ohne grenzen EINFACH. ZUSAMMEN. EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. EENVOUDIG. STRATEGISCHE SAMEN. INITIATIVE ZONDER LOGISTIK GRENZEN PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE

Nadere informatie

Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015

Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015 Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015 Postennet Duitsland 2 Kerntaken postennet Duitsland stimulering van internationaal ondernemen en samenwerken positieve beeldvorming van

Nadere informatie

Aussprache & Rechtschreibung 1

Aussprache & Rechtschreibung 1 1 De kok kookt met kokos. Jij ook? Der Koch kocht mit Kokos. Du auch? Aussprache & Rechtschreibung 1 De kok kookt met kokos. Jij ook? Für die Rechtschreibung und die Aussprache des Niederländischen ist

Nadere informatie

Pers Niemandsland / Press No man s land. Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf

Pers Niemandsland / Press No man s land. Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf Pers Niemandsland / Press No man s land De Telegraaf 15/05/2008 Anders kijken naar mensen; Verhoeven biedt ervaringstheater tijdens Festival a/d Werf THEATER - Gehaast lopen we over straat. Daarbij passeren

Nadere informatie

De Grote Duitse Donald Duck Opdracht!

De Grote Duitse Donald Duck Opdracht! De Grote Duitse Donald Duck Opdracht! Naam Klas Cijfer Opdracht 1 Kijk naar de voorkant van het blad. Je ziet Kwik, Kwek en Kwak die in het Duits trouwens Tick, Trick und Track genoemd worden met hun rugzakken

Nadere informatie

Noordwijk in vogelvlucht

Noordwijk in vogelvlucht Noordwijk in vogelvlucht Digitale foto s van Leo Hooijmans 2005 Welkom bij het Leesmij-bestand behorend bij de CD-Rom : Noordwijk in vogelvlucht. Onderstaand vindt u informatie over : - Systeemvereisten

Nadere informatie

De volksuniversiteit biedt een aantal cursussen Duits voor buitenlanders aan. Die Volkshochschule bietet einige Deutschkurse für Ausländer an.

De volksuniversiteit biedt een aantal cursussen Duits voor buitenlanders aan. Die Volkshochschule bietet einige Deutschkurse für Ausländer an. Hoofdstuk 21 Hoeveelheden, getallen, maten (zinnen) Er kwamen veel mensen naar de wedstrijden. Eine Menge Leute kamen zu den Wettkämpfen. Met dit baantje kun je een hoop geld verdienen. Bei diesem Job

Nadere informatie

PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN

PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN PROGRAMMGEBIET PROGRAMMAGEBIED INTERREG V DEUTSCHLAND-NEDERLAND GRENZÜBERSCHREITENDE FÖRDERUNG MIT INTERREG V AURICH WITTMUND 1 ZUID- WEST-

Nadere informatie

Einführung in die niederländische Kultur- und Literaturwissenschaft. Do. 10-12 Uhr / Beginn: 22.10.2015

Einführung in die niederländische Kultur- und Literaturwissenschaft. Do. 10-12 Uhr / Beginn: 22.10.2015 2-Fach-BA Geisteswissenschaften BA Kulturwirt WS 2015/2016 Kultur- und Literaturwissenschaft Konrad Einführung in die niederländische Kultur- und Literaturwissenschaft Mi. 10-12 Uhr / Beginn: 21.10.2015

Nadere informatie

Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien

Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien Vwo 3 Kapitel 1 Fette Ferien Redemittel E Mit wem bist du in Spanien gewesen? Ich war da mit meinem Bruder. Wo liegt Lübeck? Moment, ich hole eine Landkarte. Wann warst du wieder da? Am Wochenende. Du

Nadere informatie

De toekomst voor ogen. Die Zukunft vor Augen E N E R G I E M A R K T

De toekomst voor ogen. Die Zukunft vor Augen E N E R G I E M A R K T Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.5 2013 E N E R G I E M A R K T Die Zukunft vor Augen De toekomst voor ogen Our G er man pr esence boosts your

Nadere informatie

INTERREG Deutschland - Nederland

INTERREG Deutschland - Nederland INTERREG Deutschland - Nederland gezondheid & samenleving Samen leven en delen Gesundheit & Gesellschaft gemeinsam leben und teilen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Gezondheid & Samenleving

Nadere informatie

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben Antwoorden 1 Sehen a 1 Deutschland, die Schweiz, Österreich, Frankreich, Italien 2 bijvoorbeeld: Ja, in Tirol. b 3 glad 4 de rots 5 het touw 6 de hut 7 gelukt 8 uitglijden

Nadere informatie

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord 2 INTERREG IV A: Europa erleben INTERREG IV A: Europa

Nadere informatie

Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen

Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen Hervormde gemeente te Haaksbergen-Buurse Gereformeerde kerk van Haaksbergen 4 e zondag van de herfst 12 oktober 2014 Gezamenlijke dienst met partnergemeente uit Bad Düben voorgangers: ds. Jörg Uhle-Wettler

Nadere informatie