opgesteld door Gerard IJff ( wethouder Roermond) en Ike Busser ( wethouder Venray)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "opgesteld door Gerard IJff ( wethouder Roermond) en Ike Busser ( wethouder Venray)"

Transcriptie

1 opgesteld door Gerard IJff ( wethouder Roermond) en Ike Busser ( wethouder Venray) 1

2 INHOUDSOPGAVE 1. Programma en doel van de deelname 2. Bezoek aan Outdoor Lighting Application Centre (OLAC) 3. Presentaties van Philips en ZIUT 4. Rondleiding door de oude stad Lyon 5. Avondtour Masterplan OV Lyon 6. Overige zaken 7. Conclusies en leerpunten Dit gebouw is een oude sigarenfabriek die nu gebruikt wordt als universiteitsgebouw en met LEDverlichting wordt aangestraald. De kleuren wisselen elke minuut zodat nu het gebouw de bijnaam heeft gekregen: vuurwerk gebouw 2

3 1. PROGRAMMA EN DOEL VAN DE DEELNAME Ziut (voorheen Essent Lighting) was gevraagd of zij relaties had die interesse zouden hebben aan een masterclass Openbare Verlichting en een bezoek aan het Europese centrum van Philips in Lyon op het gebied van openbare verlichting. Ziut op haar beurt benaderde een aantal relaties, waaronder de gemeente Roermond, om mee te gaan naar Lyon. Naast de gemeente Roermond bestond de delegatie uit: Gerrit van Terwisga (zelfstandig projectmanager Raamsdonkveer), Daaf Ledeboer (zelfstandig projectmanager gemeente Deventer), Ike Busser (wethouder gemeente Venray), Alex van Merkenstijn (ambtenaar gemeente Venray), Gerard Ijff (wethouder gemeente Roermond), Leon Schrijnemaekers (manager ZIUT Maasbracht), Ben de Jong (klantteammanager Noord Limburg ZIUT), Adil Habichi (account manager Philips) en Ronnie Koster (Accountmanager en gastheer Philips). Het programma bestond uit de volgende onderdelen: Woensdag 6 april 07.00/ uur Vertrek uit Venray/Roermond per trein uur Aankomst in hotel in Lyon uur Outdoor Lighting Application Centre (OLAC) van Philips uur Einde programma Donderdag 7 april uur Diverse presentaties en discussies over onderwerpen als energiebesparing, innovatie, financiën, veiligheid en sfeerbeleving in de openbare verlichting uur Lunch uur Rondleiding met gids door de oude stad van Lyon uur Afronding presentaties uur Diner uur Stadstour door Lyon met speciale aandacht voor de verlichting uur Einde programma Vrijdag 8 april 06:30 uur Ontbijt 08:00 uur Trein naar Roermond/Venray 16:00/ 16:30 uur Aankomst in Roermond/Venray 3

4 2. BEZOEK AAN OUTDOOR LIGHTING APPLICATION CENTRE (OLAC) Het testcentrum is 15 jaar geleden gebouwd. Philips heeft twee van dergelijke centra. In Eindhoven staat een indoor centrum en in Lyon een outdoor centrum. In het testcentrum zijn drie situaties in de openbare ruimte nagebootst op ware grootte: en situatie met een wijkontsluitingsweg, een provinciale weg en een plein met een winkel, horeca omgeving, een gemeentehuis en een modern kantoorgebouw. Aan de hand van verschillende armaturen, lampen en kleur licht kon men aangeven welk effect dat had op de sfeer, de sociale veiligheid en de verkeersveiligheid. Daarnaast is ook aangegeven welke ontwikkelingen er de afgelopen jaren hebben opgetreden op het gebied van de energiebesparing. Het motto van Philips is: Make light Use light. We hebben kunnen ervaren wat dat betekent. Op het gebied van de energiebesparing zijn de ontwikkelingen voorvarend gegaan. Was enige jaren geleden de traditionele halogeen verlichting de energie lichtbron met voldoende lichtgevend vermogen, tegenwoordig zijn er allerlei technieken die tot enorme energiebesparing leiden. Een traditionele halogeen lamp heeft een energieverbruik van 4000 W. Via nieuwe technieken is het verbruik teruggebracht naar 250 tot 300 W. De temperatuur van het licht is tegenwoordig ook een variabele bij de keuze van de openbare verlichting. De kleur wordt uitgedrukt in graden Kelvin. Zo heeft hard witlicht een kleur van 5600 K terwijl warm wit licht een kleur van ca 3000 K heeft. Lichtvervuiling is, evenals lichthinder, een andere onderwerp waar de laatste jaren veel aandacht aan besteed is. De moderne armaturen concentreren het licht op die plaatsen waar dat ook gewenst is, daarmee wordt het zogenaamde naar bovengerichte strooilicht voorkomen. peuterspeelzaal met verlichting wijk 4

5 Wijkontsluitingsweg In de bijgevoegde foto s zien we duidelijk welk effect de diverse lichtmasten, armaturen en lampen hebben op de verkeersveiligheid en de sfeer in de straat. Ook de verlichte panden en het straat meubilair kunnen een rol spelen in een plezierig en veilig verblijfsklimaat. De LED-verlichting bij het fietspad geeft ook in het donker een geleiding en een scheiding tussen fietsbaan en gemotoriseerd verkeer al is de techniek nog niet zo ver dat de lampen de druk van bijvoorbeeld vrachtwagens gemakkelijk kunnen weerstaan. 5

6 De provinciale weg Op de provinciale weg is de verkeersveiligheid het belangrijkste item. De koplampen van een auto hebben een gemiddelde zichtlijn van ongeveer 45 meter. Bij een snelheid van 80 km/uur is de remweg echter ca 80 meter. Dit impliceert dat als er een slachtoffer of obstakel op de weg ligt, je dit te laat waarneemt zonder ondersteunende verlichting. Op de foto s staat links van de weg een pop terwijl op de rechter rijbaan een paar poppen staan en een slachtoffer op de rijbaan ligt. Op de eerste foto s zijn deze niet zichtbaar terwijl op de laatste deze wel te onderscheiden zijn. Het verkeersplein is sterker verlicht omdat hier ook meer verkeersbewegingen uit verschillende richtingen te verwachten zijn. Ook opvallend om te weten is dat je oog steeds naar het licht toe gaat. Als je dus solitaire lichtbronnen naast de weg hebt staan die felle strooilicht naar de bestuurder produceren zal de blik van de bestuurder niet op de weg gericht zijn, maar op de lichtbron. Dit komt uiteraard de verkeersveiligheid niet ten goede. De lichtvervuiling verblindt daarnaast ook nog eens de bestuurder zodat hij of zij niet goed ziet wat er achter de bron gebeurt. Uniformiteit (gelijkmatige en evenwichtige lichtverdeling over de weg zonder "zwarte gaten" ertussen) is een van de meest elementaire eisen die aan verlichting van dit soort wegen gesteld moet worden. 6

7 Een plein met een winkel, horeca omgeving, een gemeentehuis en een modern kantoorgebouw Het stadhuis van Lyon is getrouw nagemaakt en voorzien van verschillende soorten aanstraal verlichting. De foto s tonen enkele verschillende soorten verlichting. Naast het gebouw valt ook op dat het dak in sommige voorbeelden licht verlicht wordt terwijl in andere voorbeelden dit een zwart gat is. 7

8 Het moderne kantoor gebouw kan s avonds op verschillende wijzen verlicht worden. Ook de afbeeldingen op de laatste foto s laten zien dat projecties nieuwe ontwikkelingen zijn die vaak toegepast kunnen worden. De eerste foto toont een traditioneel kantoorgebouw waar alle ruimten verlicht worden terwijl er niet gewerkt wordt. 8

9 3. PRESENTATIES VAN PHILIPS EN ZIUT MET DISCUSSIE MET DE GROEP Dhr. R. Koster gaf namens Philips een inleiding over de ontwikkelingen rond ons energieverbruik en de noodzaak om ook en vooral via de verlichting onze wens naar meer verlichting op een zo duurzaam mogelijke wijze uit te voeren. Hij schetste een beeld waarin de wereldbevolking verdubbelt in de komende jaren. 20% van onze energievraag komt voort uit verlichting. Daarbinnen is nog steeds een besparing mogelijk van 50%. Ook vanuit financieel oogpunt loont het om te investeren in armaturen die weinig energie verbruiken. Hij schetste een beeld waarbij een groot deel van de mensheid in de steden gaat wonen. Dit geldt niet alleen in de derde wereld waar een trek van de rurale gebieden naar de urbane gebieden optreedt. Ook in de westerse wereld is een vervolg tendens gaande waarbij senioren vanuit het rurale gebied terug keren in de steden. Als we dan ook bedenken dat oudere mensen meer verlichting nodig hebben om goed te kunnen zien zal dit de behoefte aan meer en feller licht in de stedelijke gebieden doen toe nemen, zeker in gebieden waar sprake is van vergrijzing. In het onderwijs is een proef gaande waar Philips ook een bijdrage aan levert. In zowel Duitsland als in Twente wordt een klas gevolgd waar de onderwijzer de verlichting kan bij stellen al naar gelang de les en de gemoedstoestand van de klas. Men kent vier soorten verlichting: hoge concentratie (proefwerk), veel drukke kinderen, neutraal en iets er tussen in. De metingen wijzen uit dat de schoolprestaties met 18% zullen toe nemen t.o.v. een vergelijkbare klas zonder deze keuze. Voor volwassenen die gevoelig zijn voor winter depressies kan verlichting in felheid en kleur de gevolgen aanzienlijk wegnemen. M.b.t. de positie van gemeenten als lokale overheden kan opgemerkt worden dat gemeenten op energieverbruik en sociale veiligheid een voorbeeld functie hebben. 30 tot 70 % van het energieverbruik van gemeenten wordt gebruikt voor de openbare verlichting. Daarbij is een besparingspotentieel t.o.v. bijvoorbeeld 2000 van 15 tot 35 % realiseerbaar. Naast de meer ideële argumenten blijkt ook in financieel opzicht voordeel uit de investeringen gehaald te kunnen worden. Zo blijkt de energieprijs in de periode 2001 tot 2006 gemiddeld 6.2% per jaar gestegen te zijn.. Mogelijkheden zijn het dimmen van de verlichting op die tijden dat het rustiger is, of juist versterken en witter maken op die momenten dat het onrustig is. Ondanks het mooie weer vond de discussie plaats in een zaaltje in het hotel. In de pauze was er tijd voor het mooie uitzicht over Lyon. 9

10 Vervolgens ging Adil Habichi van Philips in op het besparingsplan van Philips om zo overheden te verleiden om door een soort van leaseconstructie te investeren in vernieuwde OV en zo snel een duurzame situatie te realiseren zonder dat daarvoor gigantische investeringen nodig zijn. Het systeem bestaat uit hard- en software upgradable armaturen en wordt in 10 jaar tijd betaald, waarna een periode van 20 a 30 jaar fors bespaard wordt en investeringsruimte voor andere zaken ontstaat. Voor Roermond was dit onderdeel niet echt interessant omdat daar een heel groot gedeelte van de OV al vervangen is. Voor Venray is het mogelijk een interessante optie om wijksgewijze snel een duurzame vervanging neer te zetten en de toekomstige besparingen in te zetten om additioneel duurzame vervanging of uitbreiding te realiseren. Wel gaven de gemeentelijke vertegenwoordigers aan dat het adagium geld lenen kost geld ook in dit verband opgaat aangezien overheden tegen gunstigere voorwaarden geld kunnen lenen dan via een commerciële partij. Daardoor zou de systematiek, met eigen financiering uitgevoerd, nog voordeliger kunnen uitpakken. Ook is lang stil gestaan bij de voor- en nadelen van de contracten die reeds vele tientallen jaren bestaan tussen ZIUT (en de rechtsvoorgangers) en gemeenten. De vraag is in hoeverre gemeenten de kennis en expertise hebben om een goede keuze te kunnen maken tussen de diverse leveranciers van lichtmasten en armaturen. Dit alles nog los van de vraag of gemeenten in staat zijn om in eigen beheer een verantwoord verlichtingsplan op te stellen. Aangezien de tijd omgevlogen was, was er geen mogelijkheid meer voor de inleiding van Ben de Jong van ZIUT. Er waren namelijk afspraken gemaakt met de bistro voor de lunch en voor een tour door het oude centrum van Lyon met een gids. Na een kort rustmoment gingen we naar de bistro in de oude stad. 10

11 Ben de Jong hield zijn inleiding later op de dag. Hij ging kort in op de stijging van het energieverbruik voor Openbare Verlichting in de periode 1989 tot In die periode steeg het gebruik met 6% ondanks energiebesparing bij de armaturen. De besparing werd geheel te niet gedaan door areaal uitbreiding (het bouwen van nieuwe steden c.q. woonwijken en door extra wensen op het gebied van sociale veiligheid. De ambities van de Europese commissie en van de rijksoverheid voor een besparing in 2013 van 20% lijkt haalbaar, maar dan moet er wel iets gebeuren. Hij verwacht dat het vervangen van verouderde armaturen 6% winst oplevert, het invoeren van collectief dimmen op de dalmomenten 3% en het invoeren van geavanceerde telemanagement met schakeltijden nog een 1%. 11

12 4. RONDLEIDING DOOR DE OUDE STAD LYON Philips heeft een vaste gids Anne - in Lyon, die de bezoekers van het OLAC centrum ook rondleid door Lyon, zowel overdag als s avonds. Op voortreffelijke wijze leidde zij ons door de kleine steegjes van de oude stad en vertelde zij allerlei anekdotes uit vervlogen tijden. Hieronder enkele sfeerbeelden daarvan. De rondleiding eindigde bij de rivier de Saône (in Lyon komen de Rhone en de Saône samen) waarna wij nog een uurtje konden genieten van de moderne stad die Lyon ook is. De oude stad is overwegend promenade gebied met veel restaurantjes en kleine romantische winkeltjes. Op de grens naar de moderne stad- Lyon is de tweede stad van Frankrijk hebben kunstenaars een beschildering gemaakt op een grauwe gevel 12

13 5. AVONDTOUR MASTERPLAN OV LYON Nadat we de laatste inleidingen in ons hotel hadden doorgenomen gingen we met de bus naar een bistro in het moderne centrum van Lyon. Na de maaltijd was de gids er weer om ons mee te nemen voor een avond tour door Lyon om met eigen ogen te zien op welke wijze de stad Lyon het verlichtingsplan uit 1989 en recentelijk uit 2009 hebben geoperationaliseerd. Hieronder enkele markante beelden van de trip met de bus. De start van de bustoer waarbij wij eerst naar de 19 e eeuwse basiliek gingen op de top van de heuvel in de nabijheid van ons hotel. Dit is het uitzicht over Lyon bij avond. Bij de basiliek was een zendtoren die geheel verlicht was. Het gemeentehuis is ook verlicht en geeft associaties met het gemeentehuis van Roermond. Op het eerste gezicht lijkt deze laatste foto op een straatbeeld. Het is echter een beschilderde gevel. 13

14 Een aantal sfeer impressies van Lyon. 14

15 6. OVERIGE ZAKEN Een tweetal vragen werden aan Gerard Ijff vooraf meegegeven door mensen die reageerden op de diverse publicaties over de reis naar Lyon. Deze zullen nu kort behandeld worden. De eerste vraag betrof de verlichting rond de ringweg in Eindhoven. Het was een burger opgevallen dat die verlichting afweek van andere gangbare verlichting op rijkswegen en overeenstemming had met de verlichting in Voerendaal. Hij wilde graag weten wat de achtergrond was. Navraag tijdens de inhoudelijke sessies leerde dat hier bewust gekozen is voor een andere opvallende lichtmast en een armatuur dat gelijkmatig de verlichting verspreidde over de weg. Dit is voor zowel de doorgaande middenbanen hetzelfde als de zijwegen die daar parallel aan liggen. Om het verschil in weg aan te geven is de mast op de hoofdrijbaan langer, is de kleur daar donkergrijs (terwijl de bijbaan lichtgrijs is) en is het licht op de hoofdbaan witter en op de bijbaan meer geel. De mast was door RWS voorgeschreven en uit de aanbesteding kwam de kosmopolitische armatuur van Philips. De tweede vraag betrof de vraag of het mogelijk is om LED-verlichting ook toe te passen bij sportvelden. Wellicht is het interessant om versneld te investeren in LED-verlichting bij sportcomplexen waardoor de energielasten zullen afnemen. Deze vraag moet helaas ontkennend beantwoord worden. Op dit moment loopt er een proef met LEDverlichting bij de hockeyclub in den Bosch. Het opgestelde vermogen is echter hoger dan de standaard verlichting. Meer winst voor sportverenigingen is er te halen door slim met de verlichting om te gaan in de kantine en de kleedlokalen. Zo kan bijvoorbeeld een aanzienlijke besparing optreden als gewerkt wordt met bewegingsmelders. Op de LED-verlichting met een groot vermogen, die voor sportcomplexen noodzakelijk zijn, is op dit moment nog niet besparen. Daarnaast moeten de masten vrij lang zijn omdat het gehele veld gelijkmatig belicht moet worden, ook in het midden. Hiermee neemt een belangrijk voordeel van LED af. Het gevolg is dat de masten dan al snel 18 meter hoog moeten zijn. Lagere masten kan dus helaas niet. Ook blijkt dat de verlichting bij sportcomplexen gemiddeld nog geen 15 uur per week brandt terwijl OV gemiddeld 75 uur per week brandt. Het effect van energiebesparing is bij OV dus groter dan bij sportcomplexen. Tot slot is LED-verlichting gericht licht. Dat betekent dat als de bal een meter boven de grond is deze onzichtbaar is t.o.v. het maaiveld. 15

16 7. CONCLUSIES EN LEERPUNTEN a. Energiebesparing bij Openbare Verlichting biedt nog vele kansen waardoor het aandeel OV in de totale elektriciteitsrekening van de gemeente kan dalen; b. De bijdrage van de Openbare verlichting bij het gewenste sfeerbeeld van de openbare ruimte kan niet overschat worden en ook In Roermond en Venray kunnen daar mogelijk nog verbeteringen doorgevoerd worden; c. Door middel van geavanceerde mogelijkheden (telemetrie) met dimmen kan het gewenste niveau van OV afgestemd worden op de vraag waardoor onnodige verlichting wordt voorkomen; d. Voor sportcomplexen is de LED-technologie nog niet winstgevend al gaan de ontwikkelingen snel; e. Openbare verlichting kan ook een functie hebben in straatmeubilair of bij het verlichten van wanden. De bekende bollen in de Christoffelstraat in Roermond en de lichtmasten Schouwburgplein Venray zijn daar een eerste voorbeeld van; f. Scherpe en heldere projectie van beelden op wanden is mogelijk en versterkt de functie van de panden. Roermond, Venray Gerard Ijff en Ike Busser 16

Raadsmededeling - Openbaar

Raadsmededeling - Openbaar Raadsmededeling - Openbaar Nummer : 13/2014 Datum : 16 januari 2014 B&W datum : 16 januari 2014 Portefeuillehouder : J. Teeuwsen Onderwerp : Openbare verlichting Aanleiding Naar aanleiding van toezeggingen

Nadere informatie

dhr. T. de Vries - Openbare werken 3. Beheer openbare ruimte

dhr. T. de Vries - Openbare werken 3. Beheer openbare ruimte Agendapunt: Onderwerp: Vaststellen beleidsplan openbare verlichting 2010-2013 Commissie:, nr. Raadsvoorstel: 13-10-2009, nr. 177 RAADSVOORSTEL status: commissiestuk Portefeuillehouder : Beleidsterrein:

Nadere informatie

*D13.001408* D13.001408

*D13.001408* D13.001408 MEMO Van: Afdeling Ruimte en Groen Datum: 29 januari 2013 Onderwerp: Beleidsplan openbare verlichting 2013-2017 Bijlagen: Verlichtingsscan, beleidsplan OVL 2013-2017 en beheersplan *D13.001408* D13.001408

Nadere informatie

Belfius award Slimme stad Maneblussers gaan met visie voor Lunavision

Belfius award Slimme stad Maneblussers gaan met visie voor Lunavision Belfius award Slimme stad Maneblussers gaan met visie voor Lunavision Maneblussers gaan met visie voor Lunavision 1. Inleiding en algemeen kader 2. Investeren in innovatieve infrastructuur 3. Investeren

Nadere informatie

Proefproject Openbare Verlichting gemeente Leek (beleving presentatie)

Proefproject Openbare Verlichting gemeente Leek (beleving presentatie) Proefproject Openbare Verlichting gemeente Leek (beleving presentatie) Inloopavond gemeente Leek 9 september 2015 Belevingsonderzoek Onderdelen in deze presentatie: Toelichting proefproject Belevingsonderzoek

Nadere informatie

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1

: Verantwoord en Duurzaam verlichten. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 1 S T A T E N V O O R S T E L Datum : 21 augustus 2007 Nummer PS : PS2007MME03 Afdeling : Mobiliteit Commissie : MME Registratienummer : 2007JNT202790i Portefeuillehouder : J.H. Ekkers Titel : Verantwoord

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

LED OP HET LICHT OP STRAAT. Openbare verlichting voor veiligheid maar houdt ook rekening met nachtdieren

LED OP HET LICHT OP STRAAT. Openbare verlichting voor veiligheid maar houdt ook rekening met nachtdieren LED OP HET LICHT OP STRAAT Openbare verlichting voor veiligheid maar houdt ook rekening met nachtdieren Met de diverse belangengroeperingen uit de gemeente Hardenberg is uitgebreid gediscussieerd over

Nadere informatie

Datum 29 september 2011

Datum 29 september 2011 Beleidsnotitie duurzame openbare verlichting 2011-2016 Kerngegevens Projectleider Afdeling B.I.C. Stolk Ruimte 3 Datum 29 september 2011 3 Behandeling Gemeenteraad Planstatus Casenummer Vastgesteld AB11.00502

Nadere informatie

Ontwikkelen. Beleidsplan. Openbare verlichting. Gemeente Haren

Ontwikkelen. Beleidsplan. Openbare verlichting. Gemeente Haren Ontwikkelen Beleidsplan Openbare verlichting Gemeente Haren Programma 15/20 januari 2015: 19.30 uur: Welkomstwoord wethouder M. Sloot 19.35 uur: Presentatie Henk Ensing 20.05 uur: Pauze/invullen enquête

Nadere informatie

Monitoring Energieakkoord. Snel gids Invullen monitoringslijst. Snel gids Monitoring OVLVRI Energieakkoord September 2014 Pagina 1

Monitoring Energieakkoord. Snel gids Invullen monitoringslijst. Snel gids Monitoring OVLVRI Energieakkoord September 2014 Pagina 1 Monitoring Energieakkoord Snel gids Invullen monitoringslijst Snel gids Monitoring OVLVRI Energieakkoord September 2014 Pagina 1 Inleiding In het Energieakkoord dat in 2013 is ondertekend door ruim veertig

Nadere informatie

Verlichtingsscan. Gemeente Koggenland. Juli 2012. Pagina 1 van 16

Verlichtingsscan. Gemeente Koggenland. Juli 2012. Pagina 1 van 16 Verlichtingsscan Gemeente Koggenland Juli 2012 Pagina 1 van 16 Opdrachtgever opdrachtgever : Gemeente Koggenland contactpersoon : Dhr. R. Gotjé Opdrachtnemer opdrachtnemer : Ziut Advies B.V. contactpersoon

Nadere informatie

Praag. 1-1 - 2 0 1 2

Praag. 1-1 - 2 0 1 2 Praag. 1-1 - 2 0 1 2 Draaiboek Zondag 6 mei. 21.30 uur Koffers in de bus laden. paspoort/id-kaart check en instappen. 22.00 uur Vertrek vanaf Nederland naar Praag. Maandag 7 mei. 9.00 uur Verwachte aankomst

Nadere informatie

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector

Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector Energie zuinigeverlichting voor de agrarische sector waarom is energiezuinige verlichting interessant voor u? op dit moment heeft nog ongeveer 79% van de veehouders verouderde tl of gasontladingsverlichting

Nadere informatie

Bijlagerapport Lichthinderonderzoek. Capaciteitsonderzoek Sportpark Zuidhorn

Bijlagerapport Lichthinderonderzoek. Capaciteitsonderzoek Sportpark Zuidhorn Bijlagerapport Lichthinderonderzoek definitief revisie 0.0 15 februari 2016 Revisie 0.0 15 februari 2016 Auteurs R.P. (Rob) Keur Opdrachtgever Postbus 3 9800 AA Zuidhorn datum vrijgave beschrijving revisie

Nadere informatie

voordeel van philips in lighting

voordeel van philips in lighting monumentverlichting _ 19 juni 2012 voordeel van philips in lighting volledig proces in handen aanbieden van alle onderdelen totaal oplossingen: van kantoor tot volledige citybeautification (wegverlichting,

Nadere informatie

Verlichtingsadvies t.b.v. Project Duurzaam Dombosch

Verlichtingsadvies t.b.v. Project Duurzaam Dombosch Verlichtingsadvies t.b.v. Project Duurzaam Dombosch Aan Nicole de Kort, Lars van der Kaa Kopie aan Henk Kools, Jan-Willem Stoop Opgesteld G.W. van Terwisga Datum 08-03-11 Wijziging Tarieven lichtbronnen

Nadere informatie

Onderwerp : Beleidsplan Openbare Verlichting 2010-2014

Onderwerp : Beleidsplan Openbare Verlichting 2010-2014 Nummer : 12-02.2010 Onderwerp : Beleidsplan Openbare Verlichting 2010-2014 Korte inhoud : Elke 5 jaar wordt het Beleidsplan Openbare Verlichting opnieuw vastgesteld. In februari 2009 zijn hiervoor de kaders

Nadere informatie

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter?

Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Factsheets OVL lampenkwaliteitsprofielen Openbare verlichting: hoe kan het efficiënter? Openbare verlichting hebben we nodig voor onze verkeersveiligheid, sociale veiligheid en het aantrekkelijk maken

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Openbare Verlichting

Uitvoeringsplan Openbare Verlichting Uitvoeringsplan Openbare Verlichting Maart 2013 Sector Stedelijk Beheer Wegen, Groen en Water 1. Aanleiding In november 2012 is het Beleidsplan Openbare Verlichting door de gemeenteraad vastgesteld. In

Nadere informatie

SLIMME. LED-verlichting op sportvelden

SLIMME. LED-verlichting op sportvelden -150 SLIMME PARKEN LED-verlichting op sportvelden Wat? Veel sportverenigingen staan voor de keuze om te investeren in verlichting. Dit document is een tool waarmee clubs de kosten en maatschappelijke aspecten

Nadere informatie

Bijlage 1 bij Beleidsplan Openbare verlichting

Bijlage 1 bij Beleidsplan Openbare verlichting Bijlage 1 bij Beleidsplan Openbare verlichting Gemeente Deurne Versie: V1_0 Status: Definitief 10 december 2014 Deze bijlage behoort bij het Beleidsplan Openbare Verlichting Deurne. Colofon Beleidsplan

Nadere informatie

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning

Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning verlichting Zo kiest u de juiste lampen voor uw woning Overzicht soorten lampen Uitleg over informatie verpakking Welke gloeilamp waardoor vervangen Lampen brengen sfeer Met lampen verandert de sfeer van

Nadere informatie

Led2b. Leds for business. Een compleet aanbod voor de zakelijke markt. www.led2b.nl. Productoverzicht. Vervang verlichting voor LED

Led2b. Leds for business. Een compleet aanbod voor de zakelijke markt. www.led2b.nl. Productoverzicht. Vervang verlichting voor LED Leds for business Een compleet aanbod voor de zakelijke markt www.led2b.nl Productoverzicht Vervang verlichting voor LED Bespaar geld Beter licht Duurzaam Nieuwe mogelijkheden Inleiding Ledverlichting

Nadere informatie

Commissie Verkeer en Mobiliteit 24/06/2013. Masterplan Openbare Verlichting

Commissie Verkeer en Mobiliteit 24/06/2013. Masterplan Openbare Verlichting Commissie Verkeer en Mobiliteit 24/06/2013 Masterplan Openbare Verlichting 1. Achtergrond 2. Aandeel OV in gemeentelijk energieverbruik 3. Quickscan / Quickwins 4. Masterplan 5. Stand van zaken 6. Toekomst

Nadere informatie

BIJLAGE 4 TOELICHTING HOE TE VERLICHTEN BINNEN DE BEBOUWDE KOM EN BUITEN DE BEBOUWDE KOM

BIJLAGE 4 TOELICHTING HOE TE VERLICHTEN BINNEN DE BEBOUWDE KOM EN BUITEN DE BEBOUWDE KOM BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 4 TOELICHTING HOE TE VERLICHTEN BINNEN DE BEBOUWDE KOM EN BUITEN DE BEBOUWDE KOM Bijlage 4 bij Beleidsplan Openbare Verlichting 2013 2017 Pagina 1 van

Nadere informatie

Antwoord op Statenvragen PS2011-517 Arnhem, 13 september 2011 zaaknummer 2011-012464

Antwoord op Statenvragen PS2011-517 Arnhem, 13 september 2011 zaaknummer 2011-012464 Gedeputeerde Staten Antwoord op Statenvragen PS2011-517 Arnhem, 13 september 2011 zaaknummer 2011-012464 Beantwoording schriftelijke Statenvragen Statenlid Van der Veer (Partij voor de Dieren) over energiezuinige

Nadere informatie

*ZE9F6A93BD7* Raadsvergadering d.d. 26 mei 2015

*ZE9F6A93BD7* Raadsvergadering d.d. 26 mei 2015 *ZE9F6A93BD7* Raadsvergadering d.d. 26 mei 2015 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.15-32500/DV.15-471, afdeling Ruimte. Sellingen, 18 mei 2015 Onderwerp: Uitwerking bezuinigingsdoelstellingen Openbare Verlichting

Nadere informatie

Uw adviseur voor een duurzame openbare ruimte

Uw adviseur voor een duurzame openbare ruimte Uw adviseur voor een duurzame openbare ruimte Over Ziut Advies De ideale openbare ruimte is volgens Ziut Advies aantrekkelijk, veilig en duurzaam. Een utopie? Niks daarvan. Als onafhankelijk adviseur helpen

Nadere informatie

BIJLAGE 3 TOELICHTING ENERGIEVERBRUIK EN ENERGIEBESPARINGSOPTIES

BIJLAGE 3 TOELICHTING ENERGIEVERBRUIK EN ENERGIEBESPARINGSOPTIES BELEIDSPLAN OPENBARE VERLICHTING 2013 2017 BIJLAGE 3 TOELICHTING ENERGIEVERBRUIK EN ENERGIEBESPARINGSOPTIES Bijlage 3 bij Beleidsplan Openbare Verlichting 2013 2017 Pagina 1 van 12 INHOUDSOPGAVE 1 TOELICHTING

Nadere informatie

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30

Programma. 1. 1. Welkom 19:30-19:40. 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50. 3. Unibail-Rodamco 19:50-20:30 Unibail-Rodamco Upgrade Kick-off Stadshart meeting Zoetermeer Gemeente Zoetermeer Programma 1. 1. Welkom 19:30-19:40 2. 2. Gemeente Zoetermeer 19:40-19:50 Sfeervolle en bruisende binnenstad Achtergrond

Nadere informatie

GROEPSREIS BARCELONA

GROEPSREIS BARCELONA GROEPSREIS BARCELONA 25 maart 14 28 maart 14 In maart 2014 wordt er een groepsreis georganiseerd door Tim Zegveld Mobiel Reisadvies in Limburg in samenwerking met Victor Konings Barna Travel Barcelona.

Nadere informatie

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen

BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK. Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen BNR PRODUCTS LED GROEN BOEK Een kostenvergelijking van led met traditionele gloeilampen, halogeen spots en CFL spaarlampen Voorwoord Led verlichting is duur! Het is een veel voorkomende opmerking. Terecht

Nadere informatie

Samen slimmer. Lichtseizoen 2016/2017 Een open uitnodiging aan beheerders en beleidsmakers om samen de uitdagingen in de openbare ruimte aan te gaan.

Samen slimmer. Lichtseizoen 2016/2017 Een open uitnodiging aan beheerders en beleidsmakers om samen de uitdagingen in de openbare ruimte aan te gaan. Lichtseizoen /2017 Een open uitnodiging aan beheerders en beleidsmakers om samen de uitdagingen in de openbare ruimte aan te gaan. Samen op ontdekkingsreis met 1+1 Samen Slimmer Ziut Het beheer van de

Nadere informatie

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015

Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN. Hoevelaken, 29 januari 2015 Sportveldverlichting EEN STAND VAN ZAKEN Hoevelaken, 29 januari 2015 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor van NSVV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005

Nadere informatie

Beste LED, beste prijs!

Beste LED, beste prijs! Beste LED, beste prijs! Warm wit licht Warm wit licht Zuinig & duurzaam Zuinig & duurzaam Levendige kleuren Levendige kleuren ? Wist je dat...... de marktomzet in LED met % gegroeid is t.o.v. vorig jaar...

Nadere informatie

Adviesrapport Verlichting Tennispark Grubbenvorst. Gemeente Horst aan de Maas. Juni 2013. 1 Pagina van 23

Adviesrapport Verlichting Tennispark Grubbenvorst. Gemeente Horst aan de Maas. Juni 2013. 1 Pagina van 23 Adviesrapport Verlichting Tennispark Grubbenvorst Gemeente Horst aan de Maas Juni 2013 1 Pagina van 23 Documentversie: 1.2 Definitief Datum: Juni 2013 Contactpersoon: Anique Wiegers, anique.wieggers@ziut.nl,

Nadere informatie

Licht & schaduw. Inlage

Licht & schaduw. Inlage Inlage Proef 1 Lichtbronnen - Werkblad 1 - Pen Door de jaren heen zijn de lichtbronnen (voorwerpen die licht geven) van de mensen veranderd. Ken jij de lichtbronnen van vroeger en nu? Maak werkblad 1.

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Controle over openbare verlichting. Altijd en overal met de TeleController

Controle over openbare verlichting. Altijd en overal met de TeleController Controle over openbare verlichting Altijd en overal met de TeleController 2 Met de TeleController van Ziut bedient u snel, betaalbaar en veilig iedere lichtmast op afstand Controle over openbare verlichting

Nadere informatie

Betere verlichting met minder kosten

Betere verlichting met minder kosten Betere verlichting met minder kosten Duurzame verlichting bespaart op de energiekosten van uw winkel of horeca gelegenheid, het is goed voor het milieu en levert door de sfeervolle uitstraling vaak ook

Nadere informatie

PE-reis Maastricht 10-12 december 2015

PE-reis Maastricht 10-12 december 2015 PE-reis Maastricht 10-12 december 2015 Inhoudsopgave Inleiding Maastricht pagina 3 Omschrijving dag 1 pagina 4 Omschrijving dag 2 pagina 5 Omschrijving dag 3 pagina 6 Accommodatie pagina 7 Prijsinformatie

Nadere informatie

Lichthinder rapport. Bestemmingsplan Permanent wonen Dousberg. Juni 2007

Lichthinder rapport. Bestemmingsplan Permanent wonen Dousberg. Juni 2007 Lichthinder rapport Bestemmingsplan Permanent wonen Dousberg Juni 2007 Lichthinder rapport Opdrachtverlener Arcadis Bouw en Vastgoed B.V. L.G.H.M. Cartigny Postbus 1632 6201 BP Maastricht Opdracht De opdracht

Nadere informatie

Licht en duisternis. Eindhoven 18 februari 2015 1

Licht en duisternis. Eindhoven 18 februari 2015 1 Licht en duisternis Eindhoven 18 februari 2015 1 Aarde op 11 000 000 000 km Eindhoven 18 februari 2015 2 Aarde op 385 000 km Eindhoven 18 februari 2015 3 Eindhoven 18 februari 2015 4 Eindhoven 18 februari

Nadere informatie

LED VERLICHTING & VvE s

LED VERLICHTING & VvE s LED VERLICHTING & VvE s LED s make a difference in the world! Energiezuinig wonen De ontwikkelingen gaan snel anno 2015! Een snel groeiend aantal VvE s ontdekt: 1. De hoge besparingsresultaten. Gebruik

Nadere informatie

Juryrapport Gelderse Energieprijs 2008

Juryrapport Gelderse Energieprijs 2008 Juryrapport Gelderse Energieprijs 2008 Donderdag 20 november 2008 is de eerste Gelderse Energieprijs voor bedrijven uitgereikt. Bedrijven konden meedingen met een van de volgende thema s: Energiebesparing

Nadere informatie

Marktconsultatie voor LED-verlichting in parkeergarage Roermondse Poort Venlo

Marktconsultatie voor LED-verlichting in parkeergarage Roermondse Poort Venlo Marktconsultatie voor LED-verlichting in P-garage Roermondse Poort Marktconsultatie voor LED-verlichting in parkeergarage Roermondse Poort Venlo Van: Gemeente Venlo, afdeling Openbare Werken, team Bouwbeheer

Nadere informatie

Veilig, duurzaam en energiezuinig

Veilig, duurzaam en energiezuinig Openbare Verlichting in Tilburg Veilig, duurzaam en energiezuinig Gem. Tilburg, afd. Ruimtelijke uitvoering Jos van Groenewoud Inleiding Energiemanagement Wit Licht LED toepassingen Innovaties en duurzaamheid

Nadere informatie

Hardenberg. Gemeente. Zaakkenmerk: 228767 Raad: 15 november 2011 Afdelingshoofd: G.D. van Lenthe

Hardenberg. Gemeente. Zaakkenmerk: 228767 Raad: 15 november 2011 Afdelingshoofd: G.D. van Lenthe Gemeente Hardenberg Zaakkenmerk: 228767 Raad: 15 november 2011 Afdelingshoofd: G.D. van Lenthe Onderwerp: Beleidsplan openbare verlichting Document 228775 kenmerk: Hardenberg, 4 oktober 2011, Wat willen

Nadere informatie

Kleurstelling en aanlichting Waalbrug

Kleurstelling en aanlichting Waalbrug Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Kleurstelling en aanlichting Waalbrug Programma Mobiliteit, Openbare Ruimte, Citymarketing BW-nummer 01503 Portefeuillehouder H. Tiemens, R. Helmer-Englebert, B. van

Nadere informatie

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Agenda 20.00 uur Opening door wethouder (introductie zonatlas) Jouke van Winden 20.20 uur Introductie Energie Collectief Capelle (ECC)

Nadere informatie

GROENGEBIED AMSTELLAND Adviescommissie 30 oktober 2012 agendapunt 14 Dagelijks bestuur 9 november 2012 Algemeen bestuur 29 november 2012

GROENGEBIED AMSTELLAND Adviescommissie 30 oktober 2012 agendapunt 14 Dagelijks bestuur 9 november 2012 Algemeen bestuur 29 november 2012 GROENGEBIED AMSTELLAND Adviescommissie 30 oktober 2012 agendapunt 14 Dagelijks bestuur 9 november 2012 Algemeen bestuur 29 november 2012 Aantal bijlagen Onderwerp Besluit Korte toelichting Consequenties

Nadere informatie

Zuinig licht, heldere keuze

Zuinig licht, heldere keuze Zuinig licht, heldere keuze Het Wereld Natuur Fonds ondersteunt energiezuinige verlichting omdat dit bijdraagt aan een beter klimaat. Geef de aarde door. [Deze slogan kan alleen gedurende de campagneperiode

Nadere informatie

Is ledverlichting klaar voor de sporthal?

Is ledverlichting klaar voor de sporthal? 20 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2015 / N 246 Is ledverlichting klaar voor de sporthal? Gemeente Zoutleeuw Lien Van Belle stafmedewerker ISB lien.vanbelle@isbvzw.be Naar schatting 60% van de

Nadere informatie

Belicht uw bedrijf slimmer

Belicht uw bedrijf slimmer Belicht uw bedrijf slimmer Altijd optimale verlichting GRB Verlichtingsonderhoud helpt uw bedrijf slimmer, effectiever en goedkoper om te gaan met verlichting. Wij maken onderhoudsplannen en voeren die

Nadere informatie

Stadsontwikkeling. Oogverb(l)indend?!

Stadsontwikkeling. Oogverb(l)indend?! Stadsontwikkeling Oogverb(l)indend?! 3 Inleiding Een functionele binnenstad veranderen in een echte City Lounge waarin de bezoeker urenlang kan dwalen, dat is het doel van gemeente Rotterdam. Dit bereiken

Nadere informatie

DRUTEN. H.Beijer tel. 0031-6-13542424. T.Oosterbroek tel. 0031-6-37562371. H.Zonnenberg tel. 0031-6-22248577. I.Doedel tel.

DRUTEN. H.Beijer tel. 0031-6-13542424. T.Oosterbroek tel. 0031-6-37562371. H.Zonnenberg tel. 0031-6-22248577. I.Doedel tel. DRUTEN CONTACTPERSONEN H.Beijer tel. 0031-6-13542424 T.Oosterbroek tel. 0031-6-37562371 H.Zonnenberg tel. 0031-6-22248577 I.Doedel tel. 0031-6-21955551 SCHOOLADRES HOTEL TEACHERS Pax Christi College Moeke

Nadere informatie

LED BE SMART. Slimme Fietspadverlichting

LED BE SMART. Slimme Fietspadverlichting LED BE SMART Slimme Fietspadverlichting Licht op maat is voor ons de belangrijkste functionaliteit. Door middel van de sensor wordt het licht te allen tijde gedimd, maar licht op wanneer er iemand langs

Nadere informatie

GGZ op weg naar Integrale Bedrijfsvoering

GGZ op weg naar Integrale Bedrijfsvoering GGZ op weg naar Integrale Bedrijfsvoering Studiereis 26 tot en met 28 september 2012 GGZ op weg naar Integrale Bedrijfsvoering GGZ op weg naar Integrale Bedrijfsvoering Van woensdag 26 tot en met vrijdag

Nadere informatie

Lighting Energy Controller. Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk

Lighting Energy Controller. Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk LEC Lighting Energy Controller Distributie, advies & service in Benelux / Duitsland / Frankrijk Energiereductie verlichtingsinstallaties de kenmerken van de LEC toepassing: Specifiek voor fluorescentie

Nadere informatie

P3 EVENTS POP- & CULTUURPODIUM P3. N.B. Tussentijdse prijswijzigingen voorbehouden Alle bedragen zijn excl. BTW tenzij anders vermeld

P3 EVENTS POP- & CULTUURPODIUM P3. N.B. Tussentijdse prijswijzigingen voorbehouden Alle bedragen zijn excl. BTW tenzij anders vermeld P3 EVENTS POP- & CULTUURPODIUM P3 N.B. Tussentijdse prijswijzigingen voorbehouden Alle bedragen zijn excl. BTW tenzij anders vermeld P3 VERHUURINFORMATIE Pop- en Cultuurpodium P3 is buiten de reguliere

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 2 Het touchscreen informeert je op elk moment van de dag over je elektriciteits-, gas- en waterverbruik. Niko

Nadere informatie

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden

Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Niko Home Control in een notendop Een overzicht van de mogelijkheden Illuminating ideas. 1 Niko Home Control de nieuwe elektrische installatie. Niko Home Control overstijgt de mogelijkheden van een traditionele

Nadere informatie

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting?

Sportveldverlichting. Besparen met LED-verlichting? Sportveldverlichting Besparen met LED-verlichting? 1 Introductie Boudewijn Lie Technisch directeur Aerolux Nederland BV Lid kernteam outdoor lighting van NSvV Lid NEN-normcommissie verlichting 351005 Lid

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 1. Aanleiding

Raadsvoorstel. 1. Aanleiding Raadsvoorstel Aan : Raad van Geertruidenberg Raadsvergadering : 27 november 2014 Agendanummer : 09 Datum collegebesluit : 9 september 2014 Onderwerp : Evaluatie beleidsuitgangspunten en vervangingsplannen

Nadere informatie

Energieakkoorddoelstellingen. openbare verlichting: stand van zaken. Dyana Loehr 29 januari 2015 Dyana.Loehr@rws.nl

Energieakkoorddoelstellingen. openbare verlichting: stand van zaken. Dyana Loehr 29 januari 2015 Dyana.Loehr@rws.nl Energieakkoorddoelstellingen openbare verlichting: stand van zaken Dyana Loehr 29 januari 2015 Dyana.Loehr@rws.nl SER Energieakkoord voor Duurzame groei: Doelen: Gemiddeld 1,5% energiebesparing per jaar

Nadere informatie

Van: J. Michel Tel nr: 8384 Nummer: 15A.01329

Van: J. Michel Tel nr: 8384 Nummer: 15A.01329 N I E T O P E N B A A R VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: J. Michel Tel nr: 8384 Nummer: 15A.01329 Datum: 7 december 2015 Team: Realisatie & Beheer Tekenstukken: Ja Bijlagen:

Nadere informatie

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht!

Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Middelbare school Süderelbe, Duitsland Spaar de natuur Gebruik het juiste licht! Met een simpele overstap naar energiezuinige verlichting in uw school kunt u ook een verschil maken Ik help mijn school

Nadere informatie

Verslag KAN-reis naar Stockholm. 8 tot en met 11 september 2005

Verslag KAN-reis naar Stockholm. 8 tot en met 11 september 2005 Verslag KAN-reis naar Stockholm 8 tot en met 11 september 2005 Verslag KAN-reis naar Stockholm 8 tot en met 11 september 2005 Algemeen Op donderdag 8 september 2005 vertrok een groep van ongeveer 50 KAN-bestuurders,

Nadere informatie

Portugal, Lissabon. Woensdag 6 april t/m vrijdag 8 april 2011

Portugal, Lissabon. Woensdag 6 april t/m vrijdag 8 april 2011 Portugal, Lissabon Woensdag 6 april t/m vrijdag 8 april 2011 Lissabon, de bruisende hoofdstad van Portugal waar historie, cultuur, zon en strand, eten en drinken hand in hand gaan. Als gevolg van de historische

Nadere informatie

Beeldkwaliteitsplan. Jazz City. Roermond. 29 oktober 2013

Beeldkwaliteitsplan. Jazz City. Roermond. 29 oktober 2013 Beeldkwaliteitsplan Jazz City Roermond 29 oktober 2013 Inhoudsopgave 01 1. Inleiding 03 2. Gebiedsomschrijving 05 3. Beeldkwaliteitseisen 09 A. Boulevard 10 B. Promenade 13 C. Kazernevoorterrein 15 4.

Nadere informatie

Besparen op de Energiefactuur in. Scholen. Goed & Energiezuinig Verlichten. Chris VANDENDAEL. Leuven. n nv URL: www.ecolux.be

Besparen op de Energiefactuur in. Scholen. Goed & Energiezuinig Verlichten. Chris VANDENDAEL. Leuven. n nv URL: www.ecolux.be Goed & Energiezuinig Verlichten Chris VANDENDAEL n nv URL: www.ecolux.be Leuven Alleen over energiebesparing praten of studies laten maken is volkomen zinloos Zonder verdere actie wordt elke studiekost

Nadere informatie

Adembenemende schittering

Adembenemende schittering LEDlamps DiamondSpark Adembenemende schittering MASTER LEDcandles en MASTER LEDlusters Inclusief de nieuwe DimTone reeks Wereldwijd leider in LED verlichting Met geavanceerde LED technologie en meer dan

Nadere informatie

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie.

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. Gastvrije Stad blijkt dat het verschil van s-hertogenbosch met Breda in 2012 iets kleiner

Nadere informatie

VERLICHTING. Boek1, H8 p. 77 t/m p. 206

VERLICHTING. Boek1, H8 p. 77 t/m p. 206 VERLICHTING Boek1, H8 p. 77 t/m p. 206 Licht Licht is nodig om dingen te kunnen zien Belangrijke rol in perceptie van kleuren, sfeer en ruimte Toename van licht, pupil wordt kleiner Afname van licht, pupil

Nadere informatie

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk

De Lokale Duurzame Energie Coöperatie. EnergieCoöperatieBoxtel WWW.ECBOXTEL.NL. Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk De Lokale Duurzame Energie Coöperatie EnergieCoöperatieBoxtel Betaalbaar, duurzaam, eigen en onafhankelijk WWW.ECBOXTEL.NL LDEC: Waarom en waartoe leidt het Samen met leden realiseren van betaalbare, duurzame,

Nadere informatie

Masterplan Renovatie UB Hoe zien de renovatieplannen voor de Universiteitsbibliotheek eruit? Datum 28-01-2014 1

Masterplan Renovatie UB Hoe zien de renovatieplannen voor de Universiteitsbibliotheek eruit? Datum 28-01-2014 1 Masterplan Renovatie UB Hoe zien de renovatieplannen voor de Universiteitsbibliotheek eruit? Datum 28-01-2014 1 Datum 28-01-2014 2 Inhoud Daarom renoveren! Achtergrond Het Masterplan Renovatie UB Voorbeeldsituaties

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Beleidsplan Het Donker Belicht. Over het duurzaam verlichten van de openbare ruimte in de gemeente Leeuwarden 2011-2020

Beleidsplan Het Donker Belicht. Over het duurzaam verlichten van de openbare ruimte in de gemeente Leeuwarden 2011-2020 Beleidsplan Het Donker Belicht Over het duurzaam verlichten van de openbare ruimte in de gemeente Leeuwarden 2011-2020 Vastgesteld door de raad 28 november 2011 Inhoudsopgave Samenvatting Hoofdstuk 1 Inleiding

Nadere informatie

Energie besparen met gedimde openbare verlichting. Feiten, veelgestelde vragen en aansprekende cases van gemeenten

Energie besparen met gedimde openbare verlichting. Feiten, veelgestelde vragen en aansprekende cases van gemeenten Energie besparen met gedimde openbare verlichting Feiten, veelgestelde vragen en aansprekende cases van gemeenten Openbare verlichting drukt zwaar op de gemeentelijke energienota. Maar gelukkig zijn er

Nadere informatie

Presteren op het hoogste niveau. 13/14/15 juni. Zwolle

Presteren op het hoogste niveau. 13/14/15 juni. Zwolle Presteren op het hoogste niveau D 13/14/15 juni EEG 2013 DEEG 2013 in het Michelin sterren restaurant van Librije s Hotel, een uitzonderlijke locatie. DEEG is een bijeenkomst met een besloten karakter

Nadere informatie

algemene informatie BARCELONA MADRID VALENCIA SEVILLA MALLORCA MALAGA IBIZA MARBELLA CORDOBA GRANADA BILBAO LANZAROTE TENERIFE

algemene informatie BARCELONA MADRID VALENCIA SEVILLA MALLORCA MALAGA IBIZA MARBELLA CORDOBA GRANADA BILBAO LANZAROTE TENERIFE bilbao algemene informatie bilbao Bilbao, gesitueerd aan de Golf van Biskaje in het noorden van Spanje, is een van de welvarendste steden van Spanje. De stad heeft ca. 350.000 inwoners, maar de metropool

Nadere informatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie

Folder 68 18.6. Lichtbronnen. Productinformatie Folder 68 18.6 Lichtbronnen Productinformatie Lichtbronnen Het middelpunt van uw wereld is uw huis. In deze folder vindt u ideeën om uw huis een heel andere uitstraling te geven door het subtiele gebruik

Nadere informatie

LED-Pilot Industrieterrein Moerdijk

LED-Pilot Industrieterrein Moerdijk LED-Pilot Industrieterrein Moerdijk Beknopte eindrapportage en advies Opdrachtgever Havenschap Moerdijk Ing. R. Fernhout Plaza 3, Havennummer 001 Postbus 17, 4780 AA Moerdijk Tel. +31(0)168 38 88 88 Fax

Nadere informatie

CityTec Ketenanalyse. Energiebesparing. Gebruik LED bij openbare verlichting

CityTec Ketenanalyse. Energiebesparing. Gebruik LED bij openbare verlichting CityTec Ketenanalyse Energiebesparing Gebruik LED bij openbare verlichting Status: Final Datum van uitgifte: 01-08-2015 Datum van ingang: 01-08-2015 Versienummer: 1.0 Copyright CityTec Voor nadere informatie:

Nadere informatie

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade

Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012. CO2 emissie gemeente Kerkrade Rapportage monitoring CO2 emissie en Energiebesparing gemeente Kerkrade 2012 CO2 emissie gemeente Kerkrade Afdeling Milieu en Bouwen gemeente Kerkrade januari 2013 INHOUDSOPGAVE: Inhoud 1. Inleiding...

Nadere informatie

Kunst en Licht Amstel III. 2VanKunst

Kunst en Licht Amstel III. 2VanKunst Kunst en Licht Amstel III 2VanKunst Reconstructie Bedrijventerrein Amstel III Een kunst- en lichtplan, 2008-2009 Kunst en Licht Amstel III Dit is een uitgave van 2VanKunst Vormgeving Sarina Stevens Amstelveen

Nadere informatie

De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot:

De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot: Energiebesparing bij de Gemeente Heusden: plan van aanpak Datum: 26 mei 2016 Status: versie 2, definitief De strijd voor energiebesparing en vermindering van CO 2 -uitstoot: De gemeente geeft het voorbeeld,

Nadere informatie

Sporting CP KRC Genk. UEFA Europa League

Sporting CP KRC Genk. UEFA Europa League Sporting CP KRC Genk UEFA Europa League 'De witte stad' is de romantische naam die Lissabon in vele boeken krijgt toegedicht. De hoofdstad verheft zich boven de noordelijke oever van de Taag en strekt

Nadere informatie

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS

++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS ++Van Gloeilamp naar Ledlamp uitgave: 24-2- 2014 JS Het is raadzaam om over te schakelen van de gloeilamp naar de ledlamp, maar helaas is de voorlichting verre van optimaal. Aanbiedingen te over, maar

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

Betaalbaarheid en duurzaamheid

Betaalbaarheid en duurzaamheid Bijlage 1 Advies Bewoners Advies Groep Betaalbaarheid en duurzaamheid Juli 2009 John van Veen Senioradviseur WKA Inleiding In de maanden mei en juni is een groep betrokken huurders van Nijestee in een

Nadere informatie

Seminarie IBE-BIV. Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality.

Seminarie IBE-BIV. Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality. Seminarie IBE-BIV Functionele LED-toepassingen in office, retail en hospitality. Kurt T Joens 4 november 2010 De wereld heeft nood aan zinvolle oplossingen om de klimaatveranderingen van antwoord te bieden.

Nadere informatie

Duurzame verlichting voor woningcorporaties

Duurzame verlichting voor woningcorporaties Duurzame verlichting voor woningcorporaties >> Als het gaat om energie en klimaat Bij de keuze van verlichting rondom woningen, in gemeenschappelijke ruimten en op paden en terreinen spelen veel factoren

Nadere informatie

MASTER LEDlampen. Oktober 2014

MASTER LEDlampen. Oktober 2014 Oktober 2014 MASTER LEDlampen MASTER LEDlampen zijn de beste dimbare LEDlampen van Philips geschikt voor directe, één op één vervanging van traditionele gloei- halogeen- en TL-lampen. MASTER LEDlampen

Nadere informatie

PRAKTISCHE INFORMATIE

PRAKTISCHE INFORMATIE PROGRAMMA VIP PRAKTISCHE INFORMATIE REISDOCUMENTEN: Identiteitskaart. TIJDZONE: In Zagreb geldt dezelfde tijdzone als in België. VALUTA: U kunt in Kroatië betalen met de Kuna. 1 euro is ongeveer 7,45 Kuna

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Gaan de sterren weer stralen dankzij energiebesparing op verlichting?

Gaan de sterren weer stralen dankzij energiebesparing op verlichting? Gaan de sterren weer stralen dankzij energiebesparing op verlichting? Een verzoek en aanbevelingen van Stichting Platform Lichthinder aan de Taskforce Verlichting Inleiding Wat is Platform Lichthinder?

Nadere informatie

Schilderijverlichting Als wand- of plafondmontage niet gewenst is

Schilderijverlichting Als wand- of plafondmontage niet gewenst is 2015 Schilderijverlichting Als wand- of plafondmontage niet gewenst is Hugo Blom Lumilab B.V. Lichtontwerp 13-2-2015 Wie voor goed geld een prachtig schilderij of ander kunstwerk voor aan de wand heeft

Nadere informatie