Masterclass fiscale vergroening. De praktijk Martijn Blom, CE Delft

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Masterclass fiscale vergroening. De praktijk Martijn Blom, CE Delft"

Transcriptie

1 Masterclass fiscale vergroening De praktijk Martijn Blom, CE Delft

2 Martijn Blom, 14 oktober

3 Om eerste te zijn moet je ofwel snel zijn, vroeg vertrekken, of, bij een lange race, beschikken over uithoudingsvermogen Martijn Blom, 14 oktober

4 Inhoud presentatie 1. Waar staan we in Nederland met groene belastingen? Successen? 2. Uitgangspunten en randvoorwaarden voor vergroening 3. Vergroeningsagenda 4. Pakket aan opties 5. Conclusies EC-definitie groene belasting = een belasting waarvan de fysieke basis een meetbare impact heeft op milieu Energie, transport en vervuiling Martijn Blom, 14 oktober

5 Waar staan we nu?

6 Ontwikkeling groene belasting Martijn Blom, 14 oktober

7 Positie EU: NL in koplopergroep % groene belastingen Groene belastingen als % van de totale belastingopbrengst (incl. sociale premies), ,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0 Martijn Blom, 14 oktober

8 ..in combinatie met relatief lage energiebelastingopbrengsten 10,0 9,0 8,0 7,0 6,0 5,0 4,0 3,0 2,0 1,0 0,0 Energiebelastingen als % van de totale belastingopbrengst (incl. sociale premies), 2011 Martijn Blom, 14 oktober

9 Elektriciteitsprijzen consumenten 2011 Nederland Martijn Blom, 14 oktober

10 Successen vergroening Nederland Fiscale en milieudoelen gaan heel goed samen Stabiele en brede belastinggrondslagen Beperkte prijselasticiteit van grondslag Desondanks aanzienlijke effecten op milieu Grijpen aan bij groot deel van het energiegebruik (itt bijv. EPC norm nieuwbouw) Ex-post evaluatie 2001 (SEO): effecten van EB Gas: -0,14 Elektra: - 0,4 Effect neemt toe met beschikbare alternatieven Synergie met andere instrumenten Beperkte uitvoeringskosten. Let op: Extra kosten ten opzichte reguliere belasting Energiebelasting goedkoper dan EU ETS Martijn Blom, 14 oktober

11 Effectiviteit (R)EB ten opzichte van andere instrumenten Martijn Blom, 14 oktober

12 Stabiliserende werking overheidsfinanciën groene belastingen - 0,8% = totaal groen -2,8% = totaal Martijn Blom, 14 oktober

13 Vergroeningsagenda

14 Uitgangspunten en randvoorwaarden Internaliseren van milieukosten Kosteneffectiviteit Bevordering innovatie Fiscale doelen Administratieve lasten Martijn Blom, 14 oktober

15 Hoofdlijn van vergroeningsagenda 1. Verbreed de EB, schaf fiscale subsidies af 2. Introduceer een nieuwe CO 2 -heffing als onderdeel van de belasting op energieproducten 3. Breid uit met nieuwe grondslagen Ruimte Hernieuwbare grondstoffen (hout, vlees, vis) 4. Stel Europese vergroeningsagenda op Martijn Blom, 14 oktober

16 (1) Verbreding EB Gas elekriciteit Typische gebruiker Schijf Huishoudens Schijf MKB, zakelijke dienstverleners Schijf MKB, overheid Schijf Industrie (vermoedelijk deel ETS) Schijf 5 (niet-zakelijk) Schijf 6 (zakelijk) 6 1 Niet-zakelijk 5 - Energiebedrijven, staal, aluminium (ETS) Martijn Blom, 14 oktober

17 (1) EB-druk is extreem scheef verdeeld Energiebelastingdruk industrie Aardolie-, steenkoolverwerkende ind. 27 Basismetaalindustrie 24 VV chemische producten 21 Papier(waren)- en karton(waren)ind. 26 Glas-, aardewerk-, cement-, kalkind. DA Voedings- en genotmiddelenindustrie 37 Voorbereiding tot recycling 1700a Textiel,kleding en lederindustrie 25 Rubber- en kunststofverwerkende DM Transportmiddelenindustrie DL Elektrische en optische 28 Metaalproductenindustrie 29 Machine- en apparatenindustrie 22 Uitgeverijen,drukkerijen,reproductie 20 Hout-,kurk-,rietwarenind,geen 36 Meubelind en overige industrie n.e.g Euro/GJ Martijn Blom, 14 oktober

18 (2) Breng tarieven meer in lijn met CO 2

19 Voorbeeld huidige situatie Accijnstarief per liter (2009) /ton Diesel 0, Rode diesel 0,25 80 Benzine 0, LPG 0,07 40 Biodiesel 0, Ethanol 0, Kerosine (internationaal) 0 0 Martijn Blom, 14 oktober

20 Tarief ( /100 Gevolgen van CO 2 -tarief van 20 /ton (budgetneutraal) Benzine Diesel Rode diesel Kerosine Bioethanol Biodiesel LPG Huidig tarief Tarief scenario 1 Martijn Blom, 14 oktober

21 (3) Nieuwe grondslagen Vleesheffing, ruimteheffing

22 Grote verschillen in milieudruk tussen eiwitten Effecten op klimaatemissies Tofu, gecertificeerde soja Gemengde vegetarische producten Tofu, ongecertificeerde soja Eieren Gevogelte Kaas Varkensvlees Lam Rund & Kalfs 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% hoge milieubijdrage gemiddelde milieubijdrage lage milieubijdrage Martijn Blom, 14 oktober

23 euro/kg Externe kosten van vleesconsumptie (NL) Consumentenprijs en externe kosten (2006) externe kosten prijs 0 varkensvlees rundvlees kip Martijn Blom, 14 oktober

24 Mogelijke vormgeving Een aparte consumentenheffing: Differentiatie naar milieueffecten Alleen binnenlandse consumptie Een heffing volgens de systematiek van de accijns: Differentiatie mogelijk Vroeg in de keten (slachterijen) EU harmonisatie Een verhoging van het BTW-tarief: Algemene verhoging van 6 naar 21% (m.u.v. plantaardig) Eenvoudige maatregel Op termijn: voorstel uniform BTW-tarief (19 of 21%) Martijn Blom, 14 oktober

25 Vergroeningspakketspakket

26 Vergroeningspakket Ter Haar : van 14 naar 20% 30,00 25,00 20,00 15,00 Kilometerprijs vracht 0,15/km (1 mld) Verbreding EB schijf 2 en 3 gelijk aan 1 (2,7 mld) Eerste schijf +50% (2,4 mld) 10,00 5,00 0,00 bestaande grondslagen nieuwe grondslagen huidige inkomsten groene belasting Verhogen EB afschaffen verlaagd BTW-tarief vlees Grondstoffenheffing Opbrengsten uit km-prijs vracht Brandstofaccijnzen Verbreden EB Ruimtebelasting Afschaffen accijnskorting rode diesel Martijn Blom, 14 oktober

27 Conclusies Fiscale doelen en milieudoelen gaan hand in hand Combinatie van milieuprikkels en stabiele groene grondslag Crisis slaat vooralsnog geen deuk in opbrengsten Tarieven doen nog geen pijn om energiegebruik fors te verminderen 14 -> 20% groene belasting mogelijk zonder fiscale gevolgen Europees: noodzaak tarieven in lijn te brengen met koolstofinhoud Nu: hoe viezer, hoe lager tarief Nederland: LPG en Diesel te goedkoop Houdbaarheid financiën voor verduurzaming Kt geen probleem Lt : decentrale energievoorziening, EV, energiebesparing Martijn Blom, 14 oktober

28 Tenslotte Martijn Blom, 14 oktober

29 Capita selecta: hulpsheets De praktijk CE Delft, Martijn Blom

30 Samenstelling groene belasting Groene belasting in Europa (2011) als % van totale belastingopbrengsten incl sociale premies (2011) 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 transport taxes pollution/resources Energy taxes Martijn Blom, 14 oktober

31 Opbouw van energieheffing voor Duitse consumenten Voor Duitsland gelden de volgende toeslagen: Energiebelasting (Öko-bzw. Stromsteuer): 2,05 WKK-heffing: 0,13 Hernieuwbare-energieheffing (EEG umlage): 5,28 Artikel 19 heffing: 0,33 (gesocialiseerd bedrag i.v.m. vrijstellingen hernieuwbare-energieheffing voor grootverbruikers) Wind op zee-heffing: 0,25 Dat telt op tot 8,01 cent, exclusief BTW, en er is geen teruggave. Met name de EEG umlage stijgt snel. Martijn Blom, 14 oktober

32 EU-Richtlijn (let op voorstel) Grondslag voor minimumtarieven te wijzigen Op energie-inhoud (Gigajoules) Op koolstofinhoud (kg CO 2 ) Gelijke en consistente behandeling Accijns niet meer in liters/kilogrammen maar in GJ Gelijk speelveld voor verschillende (motor)brandstoffen Klimaatneutrale brandstoffen: vrijstelling CO 2 Richtlijn is complementair aan EU ETS (spiegel) Voorkomen van dubbelingen Voor elektriciteit geen minimumtarief voor CO 2 (wel voor E) Minimumtarieven (E) verkeer stapsgewijs optrekken Martijn Blom, 14 oktober

33 EU-Richtlijn (let op voorstel) Grondslag voor minimumtarieven te wijzigen Op energie-inhoud (Gigajoules) Op koolstofinhoud (kg CO 2 ) Gelijke en consistente behandeling Accijns niet meer in liters/kilogrammen maar in GJ Gelijk speelveld voor verschillende (motor)brandstoffen Klimaatneutrale brandstoffen: vrijstelling CO 2 Richtlijn is complementair aan EU ETS (spiegel) Voorkomen van dubbelingen Voor elektriciteit geen minimumtarief voor CO 2 (wel voor E) Minimumtarieven (E) verkeer stapsgewijs optrekken Martijn Blom, 14 oktober

34 Sector Groene Opbrengsten (mld )* belastingmaatregel Verkeer Verhoging van de accijns 0,8 op alle motorbrandstoffen voor wegverkeer met 20% (inclusief CO 2 -component). Verhogen kilometerprijs 1,0 vracht van 0,024 naar 0,15. Industrie Verbreden van de 2,7 energiebelasting, waarbij tarief voor 2 e en 3 e schijf gelijk gesteld wordt aan (huidige) tarief voor 1 e schijf. Gebouwde Bovenop de verbreding van 2,4 omgeving de EB wordt een verhoging van het tarief voor de 1 e schijf ingevoerd van 50% (inclusief CO 2 -component). Een heffing op het 0,7 onttrekken van open ruimte van 16 per m 2. Landbouw Afschaffen EB-korting. - ** Afschaffen verlaagd 0,1 accijnstarief rode diesel. Grondstoffen en Een heffing op veevoeders PM*** natuurlijke hulpbronnen van 0,25 per kg. Afschaffen verlaagd BTWtarief 0,7 Vlees, zuivel en vis (van 19% naar 6%). Bestaande groene 19 belastingen Totaal Totale opbrengsten 27,3 Totale opbrengsten als % 20,1% totale belastingen Totale opbrengsten als % BBP 4,8% * De inschatting van de belastinginkomsten houdt rekening met het (beoogde) gedragseffect. ** Meegerekend onder EB-vebreding. *** Niet meegerekend vanwege noodzaak EU-coördinatie. Martijn Blom, 14 oktober

35 Ruimtebelasting NL

36 Ruimteheffing Het gebruik van ruimte is in Nederland niet belast Ruimtegebruik is economisch minst verstorende grondslagen Ruimte verhuist niet naar buitenland Meerdere doelstellingen Financierend Sturend Stimulerend om bouwen in open ruimte te verminderen Heffing> bestemmingswinsten in grondketen Eerder in 2001 onderwerp van studie IBO Hoge heffingen komen ten laste van grondexploitatie Groot bijeffect op sociale huur (minder renderend) Alleen gericht moeten zijn op financiering Martijn Blom, 14 oktober

37 Vliegbelasting NL

38 Vliegbelasting NL Ingevoerd 1 juli 2008 EUR 11,25 vluchten < 2500 km EUR 45 vluchten >2500 km Nultarief vanaf 1 juli 2009 Afschaffing 1 januari 2010 Mede vanwege opname luchtvaart in EU ETS Opbrengst EUR 300 miljoen per jaar Lage administratieve lasten voor overheid Plm 10% minder reizigers op Schiphol Samenloop met economische teruggang Maar groei reizigers op Eindhoven Martijn Blom, 14 oktober

39 Vliegbelasting andere landen VK: air passenger duty Sinds 1994 Verhoogd in 2010, 2012 en 2013 tot GBP per vlucht FR: Taxe de solidarité Sinds 2006, EUR 1 4 EI: Air Travel Tax Sinds 2009, EUR 3 DE: Luftverkehrabgabe Sinds 2011, EUR 7,50 42,18 AU: Flugabgabe Sinds 2011, EUR 8 32 Veel Europese landen hebben na 2009 vliegverkeerbelastingen ingevoerd of tarieven verhoogd Martijn Blom, 14 oktober

40 Vliegbelasting en EU ETS Een van de redenen voor afschaffing vliegbelasting was opname luchtvaart in EU ETS vanaf 2012 In november 2012 is handhaving op intercontinentale routes opgeschort Hierdoor valt 70% van de Nederlandse luchtvaartemissies niet meer onder EU ETS Navenant lagere opbrengst veiling ETS-rechten luchtvaart In 2013 heeft ICAO een resolutie aangenomen die restricties oplegt aan regionale klimaatmaatregelen Gevolgen voor EU ETS nog niet duidelijk Martijn Blom, 14 oktober

41 Kilometerheffing NL

42 Martijn Blom, 14 oktober

43 Ontwikkelingen kilometerbeprijzing Uitbreiding van kilometerbeprijzing vrachtwagens -> GPS-gebaseerd Duitsland Ook lichtere vrachtauto s Grotere delen van het verkeer België Frankrijk Denemarken Hongarije Nederland kan overwegen om Maut vrachtwagens in te voeren Nederland kan overwegen een pilot voor leaseauto s in te voeren auto (% wagenpark) Op dit moment geen marginale prikkel Martijn Blom, 14 oktober

44 Vleesbelasting en eiwitransitie

45 miljarden Euro's Externe kosten van vleesconsumptie (NL) Externe kosten en productiewaarde NL veehouderij in huidige consumptie advies 100 gram externe kosten Nederlandse externe kosten advies Toegevoegde waarde NL consumptie voedingscentrum (100 gram) veehouderij Martijn Blom, 14 oktober

46 transportbrandstof Staal Elektriciteit (huishoudelijk) Vlees Zuivel Organische chemie Aluminium Anorganische chemie Alcoholische drank Granen Klimaateffecten Nederlandse consumptie van energie & grondstoffen 140% 120% 100% accijnzen ETS & EB 80% ETS 60% 40% ETS 20% 0% Martijn Blom, 14 oktober

47 Vormgeving van een optimale heffing op vlees Martijn Blom, 14 oktober

48 Eiwitpuzzel: verschillende strategieën 1. Verduurzamen van (dierlijk) eiwitconsumptie Let op: buitenland/keten 2. Verminderen van (dierlijke) eiwitinname Een dag in de week geen vlees 3. Veranderen samenstelling vleespakket Meer kip, minder rund en varken 4. Vervangen vlees door vleesvervangers Belang van hybride vleesproducten en vleesarme maaltijdconcepten Martijn Blom, 14 oktober

49 Instrumenten in de eiwittransitie Martijn Blom, 14 oktober

50 Hoe kunnen deze strategieën het best gestimuleerd worden? First best: gedifferentieerde vleesheffing naar milieueffecten Prikkelt alle transitiestrategieën Sluit aan bij externe kosten Maximaal regulerend effect Praktische en juridische obstakels Second best: gedifferentieerde vleesheffing op basis van gemiddelde milieueffecten Kip, rund, varken, zuivel en eieren in aparte tarieven Vleesvervangers in nihil of verlaagd tarief Third best: niet-gedifferentieerde heffing Stimuleert slechts minder vlees en vleesvervangers Martijn Blom, 14 oktober

Beleidinstrumenten eiwittransitie: de eiwitpuzzel

Beleidinstrumenten eiwittransitie: de eiwitpuzzel Beleidinstrumenten eiwittransitie: de eiwitpuzzel De rol van prijsinstrumenten CE Delft, Martijn Blom Inhoud presentatie 1. Waarom overheidsbeleid? milieueffecten maatschappelijke kosten 2. Handvaten voor

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

Vergroening van belastingen Concrete handvaten

Vergroening van belastingen Concrete handvaten Vergroening van belastingen Concrete handvaten Frans Rooijers & Martijn Blom 2 1 Vergroening belastingen Van arbeid naar milieubelastende factoren 1. Regulerend >> afname milieueffecten 2. Inkomsten voor

Nadere informatie

Denktank Vergroenen van belasting. Energieconferentie GroenLinks, 11 juni

Denktank Vergroenen van belasting. Energieconferentie GroenLinks, 11 juni Denktank Vergroenen van belasting Energieconferentie GroenLinks, 11 juni Inhoud presentatie 1.Waar staan we in Nederland met groene belastingen? 2.Vergroeningsagenda 3.Pakket aan opties 4.Conclusies EC-definitie

Nadere informatie

Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel

Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel Samenvatting Grenzen aan groen? Bouwstenen voor een groen belastingstelsel In dit rapport staat de vraag centraal of een verdere groei van milieubelastingen een bijdrage kan leveren aan het realiseren

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark Energiebelasting glastuinbouw, vergelijking energie-intensiteit met de industrie

Samenvatting Benchmark Energiebelasting glastuinbouw, vergelijking energie-intensiteit met de industrie Samenvatting Benchmark Energiebelasting glastuinbouw, vergelijking energie-intensiteit met de industrie Aanleiding De glastuinbouwsector zou door zijn energie-intensieve en kleinschalige karakter relatief

Nadere informatie

Brede heroverwegingen Klimaat & Energie

Brede heroverwegingen Klimaat & Energie Brede heroverwegingen Klimaat & Energie Aan : Werkgroep Energie & Klimaat Betreft : Visie op kostenreductie van klimaat/energiebeleid Van : Frans Rooijers, directeur CE Delft Delft, 10 december 2009 Het

Nadere informatie

PUBLIC. Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE

PUBLIC. Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE eil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 23 februari 2012 (02.03) (OR. en) 6788/12 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE FISC 25 E ER 65 E V 134 OTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap

Nadere informatie

Milieucijfers SuperWijzer

Milieucijfers SuperWijzer Milieucijfers SuperWijzer Achtergrond onderzoek Geert Bergsma en Marieke Head Ketenanalysegroep CE Delft Doelstelling onderzoek CE Delft Wat is de milieubelasting van verschillende eiwitproducten te koop

Nadere informatie

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen

Nederland importland. Landgebruik en emissies van grondstofstromen Nederland importland Landgebruik en emissies van grondstofstromen Vraagstelling en invulling Welke materiaalstromen naar en via Nederland veroorzaken wereldwijd de grootste milieudruk? Klimaat, toxische

Nadere informatie

34302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016)

34302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) 402 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 1 Brief van de staatssecretaris van Financiën Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Gevolgen van herziening van de Energiebelastingrichtlijn voor Nederland

Gevolgen van herziening van de Energiebelastingrichtlijn voor Nederland Belastingen op energieproducten, elektriciteit en CO 2 Gevolgen van herziening van de Energiebelastingrichtlijn voor Nederland Eindrapport Delft, juli 2011 Opgesteld door: M.J. (Martijn) Blom (CE Delft)

Nadere informatie

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten

Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen. Arno Schroten Invloed overheidsbeleid op de afzet van brandstoffen Arno Schroten CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 13 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Op-/aanmerkingen Evaluatie accijnsverhoging op diesel en LPG en Bijlage, d.d. 28-5-2014

Op-/aanmerkingen Evaluatie accijnsverhoging op diesel en LPG en Bijlage, d.d. 28-5-2014 Op-/aanmerkingen Evaluatie accijnsverhoging op diesel en LPG en Bijlage, d.d. 28-5-2014 1. In de Brief (pag. 4) en Bijlage (pag. 3) wordt gesproken van 51 miljoen extra belastingopbrengsten in het eerste

Nadere informatie

de Voorzitter Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum 19 oktober 2015 Betreft Energiebelasting grootverbruikers

de Voorzitter Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum 19 oktober 2015 Betreft Energiebelasting grootverbruikers > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Voorzitter Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 302 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2016) Nr. 121 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Instrumentkeuze in het milieubeleid

Instrumentkeuze in het milieubeleid Instrumentkeuze in het milieubeleid Theorie en 25 jaar praktijk Netwerk Groene Groei Den Haag, 8 december 2015 Carl Koopmans (SEO Economisch Onderzoek, Vrije Universiteit) www.seo.nl c.koopmans@seo.nl

Nadere informatie

Sterker, Slimmer, Schoner

Sterker, Slimmer, Schoner Sterker, Slimmer, Schoner D66 visie op duurzaamheid en groei C100 01-11-2014 Stientje van Veldhoven Groene genen Van Mierlo Terlouw Club van Rome Richtingwijzer: streef naar een duurzame en harmonieuze

Nadere informatie

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft

Klimaatneutrale gemeenten. Frans Rooijers - directeur CE Delft Klimaatneutrale gemeenten Frans Rooijers - directeur CE Delft CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

Wat is vandaag de dag nog duurzaam?

Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Wat is vandaag de dag nog duurzaam? Duurzame voeding Schaal als spanningsveld VU Amsterdam 3 oktober 04 Inderdaad... Bron: NRC 7/0/04 Harry Aiking Overzicht Duurzaamheid is dynamisch Duurzaamheid en voedselzekerheid

Nadere informatie

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014

Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart. Huib van Essen, 21 november 2014 Externe en infrakosten van lucht- en zeevaart Huib van Essen, 21 november 2014 Doel en scope van de studie Update van de studie De prijs van een reis uit 2004 Overzicht van: Externe kosten van verkeer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 2583 Vragen van het lid

Nadere informatie

Hoe komen we van het aardgas af? Bezinningsgroep Energie Frans Rooijers 9 januari 2017

Hoe komen we van het aardgas af? Bezinningsgroep Energie Frans Rooijers 9 januari 2017 Hoe komen we van het aardgas af? Bezinningsgroep Energie Frans Rooijers 9 januari 2017 CE Delft - Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 - Energie, transport en grondstoffen - Economische, technische

Nadere informatie

Bouwstenen L voor een groen belastingstelsel

Bouwstenen L voor een groen belastingstelsel Grenzen aan groen? Bouwstenen L voor een groen belastingstelsel Rapport Delft, januari 2010 Opgesteld door: M.J. (Martijn) Blom A. (Arno) Schroten S.M. (Sander) de Bruyn F.J. (Frans) Rooijers Colofon Bibliotheekgegevens

Nadere informatie

Fiscale Vergroening: uitdagingen voor belastingen op energie

Fiscale Vergroening: uitdagingen voor belastingen op energie Fiscale Vergroening: uitdagingen voor belastingen op energie Herman Vollebergh PBL Tilburg Sustainability Centre CESifo 1 Fiscale Vergroening is in Groeiende milieudruk en schaarste aan hulpbronnen onmiskenbaar

Nadere informatie

ben ik persoonlijk volledig aanspreekbaar op de inhoud van dit essay.

ben ik persoonlijk volledig aanspreekbaar op de inhoud van dit essay. TP TP TP TP PT Dit PT CE-rapport PT Bijv. PT Zie FPT Uiteraard FPT Nieuwe paden voor Vergroening Essay t.b.v. Studiecommissie Belastingstelsel Bernard ter Haar, 22 december 2009 Inleiding In dit essay

Nadere informatie

(autogas en propaan)

(autogas en propaan) Petitie Geen accijnsverhoging LPG (autogas en propaan) De Vereniging Vloeibaar Gas (VVG) vraagt u de voorgenomen accijnsverhoging op LPG met 0,07 per liter naar 0,18 per liter per 1 januari 2014 niet door

Nadere informatie

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016 AUTOBELASTINGEN 2013 MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s loopt tot en met 2013 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor zeer zuinige auto s blijft tot en met 2013 bestaan.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 066 Belastingdienst Nr. 91 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 13 juli 2010

Nadere informatie

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen.

Afschaffing korting jaarbetaling MRB De korting van 12 voor het ineens betalen van het hele jaarbedrag MRB komt per 1-1-2012 te vervallen. BELASTINGPLAN 2012, AUTOBELASTINGEN. Voorgestelde wijzigingen (kunnen nog wijzigen na behandeling in de Tweede en Eerste Kamer) De meest in het oog springende wijzigingen zijn het stopzetten van de vrijstelling

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Directie Internationale Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500

Nadere informatie

Wegbeprijzing in Nederland

Wegbeprijzing in Nederland Wegbeprijzing in Nederland Studiedag Wegbelasting: op een nieuwe weg? Brussel, 31 mei 2011 Prof.dr. Carl Koopmans (SEO en Vrije Universiteit Amsterdam) www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Review emissiefactoren 2015

Review emissiefactoren 2015 Review emissiefactoren 2015 Samenvatting In deze notitie wordt vastgelegd welke emissiefactoren Climate Neutral Group hanteert voor de voetafdruk bepalingen in 2015 en voor de nacalculatie over dat jaar.

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016

MRB vrijstelling 2013 2014 2015 2016 AUTOBELASTINGEN 2013 Onder voorbehoud van goedkeuring Eerste Kamer. MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s loopt tot en met 2013 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor

Nadere informatie

Hét groene energieplan voor Nederland

Hét groene energieplan voor Nederland Hét groene energieplan voor Nederland Doelen Green4sure Ontwikkeling pakket instrumenten en strategie voor reductie van 50% broeikasgassen in 2030. Verbeteren energievoorzieningzekerheid Tonen baten en

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25%

Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Bijlage 2: gevolgen verhoging energiebelasting op aardgas in de eerste schijf met 25% Inleiding Deze bijlage bevat de effecten van een mogelijke verhoging van de energiebelasting (EB) op aardgas in de

Nadere informatie

Fosfaat en bio energie. Anton Haverkort

Fosfaat en bio energie. Anton Haverkort Fosfaat en bioenergie Anton Haverkort? BbE grondstoffen, visie RvB Randvoorwaarden Organisatie / integrale goederenstroom (value chain) Drivers: Olie schaarser/ duurder Mitigatie agenda Agrarische afvalstromen

Nadere informatie

Discussienota. Autogerelateerde. Belastingen en Accijnzen

Discussienota. Autogerelateerde. Belastingen en Accijnzen Discussienota voor Autogerelateerde Belastingen en Accijnzen April 2010 De VNF Tweede Molenweg 24 1261 HC Blaricum Contact : M. Lans Telefoon : 035 533 4276 E-mail : martin.lans@devnf.nl Boni pastoris

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 752 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2014) Nr. 93 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Wie betaalt de rekening van de energietransitie?

Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Symposium KVGN 17 november 2016 Ron Wit Ron.Wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling broeikasgassen in Nederland 2. Ontwikkeling integrale kosten

Nadere informatie

Milieueffecten van verbeteropties voor de Nederlandse eiwitconsumptie

Milieueffecten van verbeteropties voor de Nederlandse eiwitconsumptie Milieueffecten van verbeteropties voor de Nederlandse eiwitconsumptie Rapport Delft, augustus 2012 Opgesteld door: I.Y.R. (Ingrid) Odegard G.C. (Geert) Bergsma Colofon Bibliotheekgegevens rapport: I.Y.R.

Nadere informatie

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Het Ministerie van Financiën heeft het voornemen de autobelastingen grondig te herzien. Een voorstel hiertoe is in juni 2011 aan de Tweede Kamer gepresenteerd

Nadere informatie

Waarom stokt het met de vergroening van het Belastingstelsel? En wat kunnen we daaraan doen? Remko ter Weijden

Waarom stokt het met de vergroening van het Belastingstelsel? En wat kunnen we daaraan doen? Remko ter Weijden Waarom stokt het met de vergroening van het Belastingstelsel? En wat kunnen we daaraan doen? Remko ter Weijden Fiscaliteit en vergroening 1. Waar staan we? 2. Theorie en regels 3. Verschil tussen instrumenten

Nadere informatie

Fiscale vergroening: hoeveel ruimte is er nog?

Fiscale vergroening: hoeveel ruimte is er nog? Fiscale vergroening: hoeveel ruimte is er nog? Door Martijn Blom, Sander de Bruyn en Jasper Faber, sectie economie milieuadviesbureau CE Delft Dit Kabinet heeft fiscale vergroening opnieuw tot speerpunt

Nadere informatie

Overzicht registratiebelastingen in Europese Unie bij aanschaf personenauto s

Overzicht registratiebelastingen in Europese Unie bij aanschaf personenauto s Bijlage 1 AFP06-725 Overzicht registratiebelastingen in Europese Unie bij aanschaf personenauto s Een beschrijving van -grondslag -tarief -bijzondere regelingen -regeling bij import van gebruikte auto

Nadere informatie

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding

Zuinige auto s. November 2011. Inhoudsopgave 1 Inleiding. 1 Inleiding November 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Maatregelen in de BPM 3 Voorbeelden BPM 4 Maatregelen in de motorrijtuigenbelasting 5 Maatregelen bijtelling auto van de zaak Zuinige auto s 1 Inleiding De afgelopen

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 8 januari 2003 (09.01) (OR. fr) 5105/03 FISC 2 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Sylvain BISARRE, directeur, namens de secretaris-generaal van de Europese Commissie ingekomen:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 545 Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief laadpalen met een zelfstandige aansluiting) Nr. 5 VERSLAG

Nadere informatie

Op weg naar kilometerheffing: Verschuiving van BPM naar MRB

Op weg naar kilometerheffing: Verschuiving van BPM naar MRB 18-9-2007 MVDK 10266 - Pag. 1/6 Op weg naar kilometerheffing: Verschuiving van BPM naar MRB Vanaf 2011 wordt de kilometerheffing stapsgewijs geïntroduceerd. De aanschafbelasting (BPM) en gebruiksbelasting

Nadere informatie

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort

Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Luchtvervuilende en klimaat- emissies van personenauto s Een vergelijking van norm- en praktijkemissies per brandstofsoort Huib van Essen CE Delft Ecomobiel, 8 en 9 oktober 2013 CE Delft Onafhankelijk,

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Lokale Energievoorziening

Lokale Energievoorziening een strategische verkenning Annelies Huygen TNO/CvE UvA Energieke Bottom Up in de Lage Landen Anne Marie Schwencke Inventarisatie Anne Marie Schwencke 16 windprojecten en nog 5 kleinschalige windprojecten

Nadere informatie

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend 08 Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend Laurens Cazander Publicatiedatum CBS-website: 3 februari 2009 Den Haag/Heerlen, 2009 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x =

Nadere informatie

betreffende de problematiek van de hoge brandstofprijzen

betreffende de problematiek van de hoge brandstofprijzen stuk ingediend op 1231 (2010-2011) Nr. 1 8 juli 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van mevrouw Marijke Dillen, de heren Filip Dewinter, Jan Penris, Johan Deckmyn en Wim Wienen en mevrouw Marleen Van

Nadere informatie

BOVAG & RAI Vereniging. Woensdag 29 augustus 2012 Louwman Museum, Den Haag

BOVAG & RAI Vereniging. Woensdag 29 augustus 2012 Louwman Museum, Den Haag BOVAG & RAI Vereniging Woensdag 29 augustus 2012 Louwman Museum, Den Haag Een betrouwbare overheid met een langetermijnvisie, die bestendig beleid maakt en die maatregelen tijdig aankondigt De onbelaste

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Tax shift / Federale regering

Tax shift / Federale regering Tax shift www.vereeck.be lode.vereeck@uhasselt.be 099/59.9. Federale regering Krachtlijnen van het regeerakkoord gezond financieel-economisch beleid sanering = 100% bezuinigingen (8,1 miljard) o.a. sociale

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

personen-/bestelauto s benzine diesel LPG volledig tarief volledig tarief

personen-/bestelauto s benzine diesel LPG volledig tarief volledig tarief AUTOBELASTINGEN 2014 MRB Nul-tarief MRB voor zeer zuinige auto s stopt 1 januari 2014 Het nul-tarief motorrijtuigenbelasting dat in 2010 is ingevoerd voor zeer zuinige auto s stopt per 1 januari 2014.

Nadere informatie

Belastingen moeten zo laag mogelijk en zo gelijk mogelijk zijn.

Belastingen moeten zo laag mogelijk en zo gelijk mogelijk zijn. Onevenwicht Belastingen moeten zo laag mogelijk en zo gelijk mogelijk zijn. Elke ongelijkheid in belastingen leidt tot economische onevenwichten. Inkomen moet gerelateerd zijn aan arbeid of risico. Elke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 545 Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief laadpalen met een zelfstandige aansluiting) Nr. 3 MEMORIE

Nadere informatie

INDIRECTE BELASTINGEN

INDIRECTE BELASTINGEN INDIRECTE BELASTINGEN Tot de indirecte betalingen behoren de belasting op de toegevoegde waarde en accijnzen op alcohol, tabak en energie. In tegenstelling tot de belasting op de toegevoegde waarde zijn

Nadere informatie

Datum 13 juli 2010 Betreft Integraal overzicht fiscale behandeling van brandstoffen in het verkeer

Datum 13 juli 2010 Betreft Integraal overzicht fiscale behandeling van brandstoffen in het verkeer > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl

Nadere informatie

Milieueffecten van wijzigingen in de autobelastingen. Arno Schroten

Milieueffecten van wijzigingen in de autobelastingen. Arno Schroten Milieueffecten van wijzigingen in de autobelastingen Arno Schroten Inhoudsopgave 01 Inleiding 04 Resultaten 02 Vergroening van de autobelastingen in vogelvlucht 05 Conclusies 03 Vier belastingscenario

Nadere informatie

$FFLMQV&RPPLVVLHVWHOWKDUPRQLVDWLHYDQEHODVWLQJ RSGLHVHOYRRUEHURHSVYHUYRHUYRRU

$FFLMQV&RPPLVVLHVWHOWKDUPRQLVDWLHYDQEHODVWLQJ RSGLHVHOYRRUEHURHSVYHUYRHUYRRU ,3 Brussel, 24 juli 2002 $FFLMQV&RPPLVVLHVWHOWKDUPRQLVDWLHYDQEHODVWLQJ RSGLHVHOYRRUEHURHSVYHUYRHUYRRU 'H (XURSHVH &RPPLVVLH KHHIW HHQ YRRUVWHO LQJHGLHQG RP GH QDWLRQDOH DFFLMQVWDULHYHQYRRUGLHVHOYRRUEHURHSVYHUYRHUJHOHLGHOLMNWHKDUPRQLVHUHQ

Nadere informatie

VERGROENING BELASTINGEN DISCUSSIESTUK VOOR 23 FEBRUARI 2016

VERGROENING BELASTINGEN DISCUSSIESTUK VOOR 23 FEBRUARI 2016 VERGROENING BELASTINGEN DISCUSSIESTUK VOOR 23 FEBRUARI 2016 Om het Parijse klimaatakkoord te laten slagen moet veel meer ingezet worden op energietransitie: terugdringen gebruik van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

Gas is geen aardgas, en hard nodig. Frans Rooijers - 4 november 2016

Gas is geen aardgas, en hard nodig. Frans Rooijers - 4 november 2016 Gas is geen aardgas, en hard nodig Frans Rooijers - 4 november 2016 CE Delft: wie zijn wij? Onafhankelijk beleidsonderzoek en advies Bijna 40 jaar; ca. 50 medewerkers Grensvlak economie, techniek en (milieu)beleid

Nadere informatie

auto van de zaak en belastingen Leon Lubbers Adri Dokter

auto van de zaak en belastingen Leon Lubbers Adri Dokter auto van de zaak en belastingen Leon Lubbers Adri Dokter Autobrief II plannen kabinet 2017-2020 voor autotax Europees bronbeleid SER-energieakkoord autobranche Belastingdienst burgers en bedrijven Autobrief

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 2013 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in 2013

Nadere informatie

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures

KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures KLIMAATRONDETAFEL Mobiliteit, Logistiek en Voertuigen Fact& Figures Tania Van Mierlo Afd. Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid EU doelstellingen t.o.v. 1990 t.o.v. 2005 Focus vandaag 1 Vlaamse

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

Energiekosten van een huishouden in Nederland

Energiekosten van een huishouden in Nederland Energiekosten van een huishouden in Nederland Veel consumenten hebben problemen om te bepalen hoe hoog hun energiekosten werkelijk zijn en hoe deze te controleren. De nota van het energiebedrijf is niet

Nadere informatie

6 Conclusies. Oktober 2011 51

6 Conclusies. Oktober 2011 51 6 Conclusies Economen zullen stellen dat in een ideale wereld de externe kosten worden geïnternaliseerd in de energieprijzen en dat overheidsinterventies alleen geoorloofd zijn als correctie voor eventueel

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 september 2002 (OR. en) 11738/02 FISC 220

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 23 september 2002 (OR. en) 11738/02 FISC 220 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 september 00 (OR. en) 738/0 FISC 0 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Beschikking van de Raad waarbij Zweden wordt gemachtigd, overeenkomstig artikel

Nadere informatie

Salderen. Wat is het (en wat wordt het)? Roland de Vlam

Salderen. Wat is het (en wat wordt het)? Roland de Vlam Salderen Wat is het (en wat wordt het)? Roland de Vlam Salderen Wat was het (en wat wordt het)? Roland de Vlam Wat is salderen? Teruglevering aansluiting Verbruik Installatie afnemer Verplichting leverancier

Nadere informatie

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf

gespecialiseerde bedrijven overige bedrijven aantal varkens per bedrijf De markt voor de varkenshouderij in Nederland Structuur In Nederland worden op ongeveer 1. bedrijven varkens gehouden. Het aantal bedrijven met varkens is de afgelopen jaren duidelijk afgenomen (figuur

Nadere informatie

PUBLIC. Brussel, 20 december 2011 (09.01) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 18838/11 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE

PUBLIC. Brussel, 20 december 2011 (09.01) (OR. en) RAAD VA DE EUROPESE U IE. 18838/11 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE eil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 december 2011 (09.01) (OR. en) 18838/11 Interinstitutioneel dossier: 2011/0092 (C S) LIMITE FISC 174 E ER 417 E V 994 OTA van: aan: Betreft: het aantredende

Nadere informatie

Groen goud. 15 belasting voorstellen voor een groene en innovatieve economie

Groen goud. 15 belasting voorstellen voor een groene en innovatieve economie Groen goud 15 belasting voorstellen voor een groene en innovatieve economie Groen goud 15 belasting voorstellen voor een groene en innovatieve economie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht maatregelen

Nadere informatie

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER

BRANDSTOFFEN WEGVERKEER BRANDSTOFFEN WEGVERKEER Update toekomstverkenning Paul Hofmeijer, 25 juni 2013 Partner MMG Advies Voor strategie, organisatieadvies en duurzame mobiliteit AGENDA 1. Actualiteiten uit media & drivers 2.

Nadere informatie

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 Verhoging MRB-tarief per 1 januari 2009 De afbouw van de BPM wordt net als in 2008 gefinancierd door een verhoging van het rijksdeel van de MRB. De stijging

Nadere informatie

Menu van de Toekomst: Eiwittransitie

Menu van de Toekomst: Eiwittransitie Menu van de Toekomst: Eiwittransitie kennisspecialist duurzaam eten Corné van Dooren Week van de Akkerbouw, Biddinghuizen, 23 juni 2016 Missie Het Voedingscentrum informeert consumenten over en stimuleert

Nadere informatie

Autoleasemarkt in cijfers 2012

Autoleasemarkt in cijfers 2012 www.vna-lease.nl Autoleasemarkt in cijfers 2012 samenvatting Mobiliteit verandert; autoleasing ook 1. Lease-auto s in Nederland Mobiliteit verandert. Zakelijke reizigers kunnen kiezen uit een steeds breder

Nadere informatie

Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013

Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013 Accijnsmonitor Resultaten januari t/m december 2013 Accijnsverhoging op tabak: resultaat accijnsmonitor 2013 Op 1 januari 2013 is de accijns op een pakje sigaretten met 35 cent en op een pakje shag met

Nadere informatie

Zonnestroom installatie in Overasselt

Zonnestroom installatie in Overasselt Zonnestroom installatie in Overasselt Overzicht Voor wie is het interessant? Toelichting Zonnecellen Principewerking zonnecellen Verschillende PV technieken Autonome- of net gekoppelde systemen Systemen

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Verduurzaming Gebouwde Omgeving Groen Links, Zaanstad dr. C. (Cor) Leguijt, CE Delft, 22 nov. 2015

Verduurzaming Gebouwde Omgeving Groen Links, Zaanstad dr. C. (Cor) Leguijt, CE Delft, 22 nov. 2015 Verduurzaming Gebouwde Omgeving Groen Links, Zaanstad dr. C. (Cor) Leguijt, CE Delft, 22 nov. 2015 Inhoud 1. Doelen energie- en klimaatbeleid 2. Drie knoppen om aan te draaien 3. Soorten buurten en verdeling

Nadere informatie

Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief laadpalen met een zelfstandige aansluiting)

Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief laadpalen met een zelfstandige aansluiting) Wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag (Wet tijdelijk verlaagd tarief laadpalen met een zelfstandige aansluiting) VOORSTEL VAN WET Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen

Nadere informatie

Knelpunt 1: Elektrisch rijden wordt fiscaal zwaarder belast dan rijden op fossiele brandstoffen

Knelpunt 1: Elektrisch rijden wordt fiscaal zwaarder belast dan rijden op fossiele brandstoffen Inbreng Nuon voor de Ronde Tafel Elektrisch Rijden 9 juni 2016, Kamercommissie voor Economische Zaken Contact: alied.wessels.boer@nuon.com of joris.hupperets@nuon.com Samenvatting Randvoorwaarde voor elektrisch

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

Bioethanol in den Niëderlanden

Bioethanol in den Niëderlanden Bioethanol in den Niëderlanden Nationale Ziele und Bioethanol für Mobilität Age van der Mei 13 december 2007 DUINN Age van der Mei. Dit werk is auteursrechtelijk beschermd. Niets uit dit stuk mag worden

Nadere informatie