dulair nummer 4 8 maart 2013 jaargang 28

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "dulair nummer 4 8 maart 2013 jaargang 28 www.ou.nl"

Transcriptie

1 m dulair nummer 4 8 maart 2013 jaargang 28 Open Universiteit STUDENT O NDERZOEK WORKS HOP S TUDEREN Paul Lemmen Groot voorstander van samenwerken Francine Saenen Inzicht in processen die kanker veroorzaken Start en support Effectief zoeken naar literatuur Myriam Muskens: Benut je vrije ruimte Open Universiteit 1

2 activiteitenr oster Voor actuele informatie zie de webpagina van uw faculteit of studiecentrum. Voor het aanmelden voor workshops: MAART za 9 Start 8-weekse workshop Mindfullness (sc Eindhoven) Workshop Endnote (sc Utrecht) Workshop Personal Branding (sc Utrecht) ma 11 Lezing door Saskia Stobbe Leerstoornissen bij kinderen en jongeren. Leer meer over dyslexie en dyscalculie (MeetingPoint Psychologie, sc Zwolle) Workshop Presenteren 1 (sc Zwolle) di 12 Lezing door Wim Daniëls (De Verlichting, sc Eindhoven) Workshop Timemanagement (sc Rotterdam) Lezing door Walter Fennis de Matthäus Passion van J.S. Bach (TouS, sc Enschede) wo 13 Lezing door Johan van Rijn Broedzorg: wie kies je als partner en wie zorgt er voor het kroost? (sc Almere) Workshop Ondernemend gedrag (sc Zwolle) Workshop Effectief Studeren (sc Eindhoven) do 14 Lezing door schrijfster en journaliste Anne-Gine Goemans (Homo Ludens, sc Amsterdam) Eerste regionale bijeenkomst Aarde, Mens en Milieu (N14112) (sc Eindhoven) vr 15 Regionale studiedag Cultuurwetenschappen (sc Eindhoven) za 16 Algemene Ledenvergadering en lezing door Miriam Sessink van Slachtofferhulp Nederland de positie van het slachtoffer in het strafproces (Amsterdamse Juridische Vereniging, sc Amsterdam) Workshop Autisme (sc Eindhoven) Landelijke begeleidingsdag Burgerlijk Procesrecht (sc Eindhoven) ma 18 Lezing door Paul Bassant Beschavingsoffensief (Cultuurwetenschappen dispuut Rotterdam, sc Rotterdam) Workshop Presenteren 2 (sc Zwolle) di 19 Literatuurgroep 2 met deel 3 (Het Paradijs) uit de Goddelijke Komedie, van Dante Alighieri (Homo Ludens, sc Amsterdam) wo 20 Workshop Presenteren 1 (sc Eindhoven) Workshop Effectief studeren (sc Leeuwarden) do 21 Poëzieclub (Suster Bertken, sc Utrecht) Workshop Mediawijsheid (sc Alkmaar) Weekendreis Lille, Lens, Louvre (Suster Bertken, sc Utrecht) di 26 Workshop Studiemotivatie (sc Eindhoven) Muziekclub Chopin (De Verlichting, sc Eindhoven) wo 27 Filosofiegroep (sc Emmen) Lezing door prof. dr. Paul van Geert Talent als emergente eigenschap (Permanente Vorming, sc Gent) do 28 Kenniscafé Almere Ontwikkelingshulp (sc Almere) Filmgroep met A separation van Asghar Farhadi (Homo Ludens, sc Amsterdam) Literatuurclub Brieven aan Poseidon van Cees Nooteboom (De Verlichting, sc Eindhoven) 2 Open Universiteit APRIL di 2 Lezing over oriëntalisme (Suster Bertken, sc Utrecht) wo 3 Workshop Digitaal Mindmappen (sc Leeuwarden) Workshop Effectief studeren (sc Rotterdam) do 4 Workshop Digitaal Mindmappen (sc Breda) za 6 Workshop Geheugentraining (sc Rotterdam) ma 8 Algemene Ledenvergadering gevolgd door een lezing (Utile Dulci, sc Nijmegen) wo 10 Lezing door Gijsbert Tweehuysen Plastic soep: een bedreiging voor ecosystemen (sc Almere) Tweedaagse excursie naar Gent (Si-tard, sc PSL) do 11 Regionale studiedag Inleiding Kunstgeschiedenis (sc Eindhoven) Workshop Google Apps (sc Nijmegen) za 13 Workshop Presenteren (sc Amsterdam) ma 15 Lezing door Bram Bakker, psychiater, over zelfdoding (De Studiekamer, sc Den Haag) Lezing door dr. Dieta Mietus Haal meer uit jezelf en je werk (MeetingPoint Psychologie, sc Zwolle) di 16 Lezing door Nico Arts DNA-onderzoek/Eindhoven in de middeleeuwen (De Verlichting, sc Eindhoven) wo 17 Lezing door mr. drs. Eduard ter Horst Cultuur en Recht/ Rare jongens die Romeinen! (TouS, sc Enschede) Workshop Presentatie in Powerpoint (sc Utrecht) Studium Generale Lezing (Mentoraat Cultuurwetenschappen, sc Groningen) do 18 Lezing door cultuurhistoricus Thomas von der Dunk (Homo Ludens, sc Amsterdam) Lezing van Studium Generale Wouter Steffelaar Een kwartet van zeer begaafde knapen (sc Alkmaar) Tweede regionale bijeenkomst Aarde, Mens en Milieu (N14112) (sc Eindhoven) Workshop Endnote (sc Parkstad Limburg) Workshop Effectief studeren (sc Vlissingen) vr 19 Workshop Studieopstellingen (sc Utrecht) za 20 Dagexcursie Keulen (De Verlichting, sc Eindhoven) Workshop Stressmanagement (sc Rotterdam) di 23 Workshop Presenteren 2 (sc Eindhoven) wo 24 Filosofiegroep (sc Emmen) do 25 Kenniscafé Almere Onderzoek en innovaties in Land- en tuinbouw (sc Almere) Poëziegroep (Homo Ludens, sc Amsterdam) ma 29 Poëzieclub (Suster Bertken, sc Utrecht) MEI ma 6 Lezing over orientalisme (Suster Bertken, sc Utrecht) di 7 Discussieclub Wat regeert effectief: kapitalisme of politiek? (De Verlichting, sc Eindhoven) vr 10 Diploma-uitreiking (sc Eindhoven) ma 13 Buitenactiviteit (Utile Dulci, sc Nijmegen) di 14 Literatuurgroep 2, waarschijnlijk Norwegian Wood van Haruki Murakami (Homo Ludens, sc Amsterdam) Workshop Timemanagement (sc Heerlen) Lezing door dr. Jos Pouls Het debat om de renaissance (Si-tard, sc Parkstad Limburg) Lezing door prof. Dick de Boer Emo s reis (De Verlichting, sc Eindhoven)

3 inh ud modulair 4 Colofon Modulair is het studentenblad van de Open Universiteit en verschijnt 4 keer per jaar in een oplage van exemplaren. Studenten en alumni ontvangen dit blad gratis. Het blad is ook digitaal beschikbaar op Promovendus Sven Kiljan: Promotieonderzoek doen, geeft veel vrijheid 13 Hoofdredactie Dominique Ubachs Eindredactie Henny Schut-Welte, Dominique Ubachs Redactionele bijdragen Frans Bogaert, Arnold van Eijsden, Fred Meeuwsen, Lisette Meijrink, Myriam Muskens, Marijke te Hennepe, Zweitze W. Hofman, Ytie Hoogeveen, Eva von Stockhausen, Paul Troost, Caroline Vavrinek, Juliette van de Ven, Coen Voogd, Josanne van Westrienen, Marcel Zijlstra Fotografie André van den Akker, Beeldcentrum, Bart van Dieken, Manon Eekhout, Marcel van Hoorn, Peter Strelitsky, Ger Wijtsma Vormgeving Vivian Rompelberg Studieplaza Studiecoach groeide uit haar jasje De week van... docente Patricia Castelijn: Een doorsnee werkweek ken ik (gelukkig) niet Druk OBT, Den Haag Redactiesecretariaat Toen en nu Terug in de tijd met oud-studenten 26 EN VERDER 2 ACTIVITEITENROOSTER 4 NIEUWS 5 COLUMN STUUTJE 6 EN DAN ( NOG) DE STUDIE 7 DE STUDENT 12 STUDENTENBELANGEN 14 AFSTUDEERONDERZOEK 16 STUDIETIPS & OU IN SOCIAL MEDIA 17 START EN SUPPORT 18 VAN ONZE VERSLAGGEVER 20 K IJK EENS OVER FACULTEITSGRENZEN HEEN 22 UIT DE COMMUNITIES & COLUMN Z WEITZE 23 TENTAMENINFO 24 WETENSCHAPSNIEUWS 26 TOEN EN NU 28 FACULTEITSNIEUWS 30 AFGESTUDEERDEN & UITREIKINGEN DE VOLGENDE MODULAIR VERSCHIJNT OP VRIJDAG 17 MEI Open Universiteit 3

4 nie ws Subsidie KWF voor onderzoek bewegen na kanker KWF Kankerbestrijding verstrekt aan de Open Universiteit een onderzoekssubsidie van euro. De subsidie is bestemd voor onderzoek gericht op de ontwikkeling en effecten van online beweegadvies aan mensen die herstellen van darm- of prostaatkanker. Het onderzoek vindt plaats bij onze faculteit Psychologie in samenwerking met onder meer de Universiteit Maastricht. In eerdere projecten hebben onze onderzoekers al een effectief adviesprogramma op maat ontwikkeld dat ouderen helpt meer te bewegen, vooral in het dagelijks leven. Het ontwikkelde online computerprogramma geeft mensen geautomatiseerd advies om hen te motiveren meer te bewegen en dat vol te houden. Dit adviesprogramma wordt nu aangepast om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de wensen, voorkeuren en beperkingen van mensen die kanker hebben gehad. Bewegen helpt mensen die herstellen van kanker namelijk om beter om te gaan met de ziekte en de gevolgen ervan, zo blijkt uit eerder wetenschappelijk onderzoek. Invoering Fee Graduate School OU partner in EU-project PREATY Vanaf 1 maart 2013 vraagt de Graduate School aan alle nieuwe buitenpromovendi, die zich voor een promotietraject inschrijven, een fee als tegemoetkoming voor geleverde diensten. De fee bedraagt eenmalig 250. Met de ondertekening van een PhD-1-contract, ofwel een PhD-2-contract indien daarvoor geen PhD-1-contract getekend is, gaat men ook de verplichting aan de fee te betalen. In de overeenkomst is daartoe een artikel opgenomen. De faciliteiten die hier tegenover staan betreffen o.a. bibliotheektoegang, toegang tot activiteiten van de Graduate School en tot geselecteerde activiteiten van de faculteiten/expertisecentra. Begeleiding van promovendi behoort uitdrukkelijk niet tot het dienstenpakket. Als een PhD-overeenkomst is afgesloten, is de begeleiding gratis. De invoering van de fee geldt niet voor huidige buitenpromovendi (met een getekend contract) en aio s en medewerkers van de OU die aan een promotie werken. Ook geldt deze niet voor buitenpromovendi van de faculteit MW, die binnen de MW PhD-school aan een proefschrift werken en daar nu reeds een fee betalen. De Open Universiteit is een van de zes partners van het Europese project PREATY dat eind 2012 van start is gegaan. PREATY staat voor Proposing modern e-assessment approaches and tools to young and experienced in-service teachers. In het project draait het om nieuwe manieren van assessment die aansluiten bij nieuwe pedagogische methoden zoals computerondersteund samenwerkend leren en onderzoekend leren. Het project staat onder leiding van University of Piraeus Research Center. Het doel van PREATY is enerzijds om leerkrachten in Europa vaardiger en competenter te maken als het gaat om het beoordelen van vaardigheden en competenties die lerenden dankzij die nieuwe pedagogische methoden ontwikkelen. Anderzijds wil het project de leerkrachten uitrusten met strategieën en instrumenten om dat te doen. CELSTEC werkt mee aan de ontwikkeling van een raamwerk voor computerondersteund samenwerkende kennisontwikkeling en vaardigheden op het gebied van samenwerking te beoordelen. Daarnaast zal CELSTEC materiaal ontwikkelen om leerkrachten te trainen in het gebruiken van het raamwerk. 4 Open Universiteit

5 c lumn Website LOOK vernieuwd LOOK (Wetenschappelijk Centrum Leraren Onderzoek) heeft zijn website vernieuwd. De website is gebruiksvriendelijker geworden en heeft een nieuwe functionaliteit. Onder andere de verbeterde nieuwe zoekfunctie zorgt ervoor dat medewerkers en hoogleraren nog beter te vinden zijn op hun expertise, onderzoeksonderwerpen en publicaties. Ook alle lopende onderzoeksprojecten bij verschillende scholen hebben een prominente plek gekregen. Via de verbeterde website krijgt u een goed beeld van de activiteiten, expertise en resultaten van het onderzoek. Verder is LOOK ook gestart met het publiceren van columns op haar website (www.look.ou.nl). Medewerkers zullen met grote regelmaat hun licht laten schijnen over onderwerpen die verband houden met hun expertisegebied. Het kan strikt genomen over praktijkgericht wetenschappelijk onderwijsonderzoek gaan, maar ook over andere (actuele) thema s die met onderwijs, en vooral leraren, hebben te maken. Restyling Modulair Met trots presenteren we deze maand een gerestylde Modulair. Vanaf nu treft u veel nieuwe rubrieken aan. De voormalige Onderwijspagina s zijn ondergebracht in de rubrieken Wetenschapsnieuws en Faculteitsnieuws waarin we het nieuws overzichtelijker aanbieden. Daarnaast zijn de rubrieken Promoveren, Toen en nu, Van onze verslaggever en De week van de docent ontwikkeld om enerzijds meer achtergrondinformatie te kunnen verstrekken over studeren aan de Open Universiteit en anderzijds meer binding te creëren met de studiecentra en docenten. Mét medewerking van enkele studenten die enthousiast aan het werk gingen en een eigen rubriek onder hun hoede hebben! Lofzang Op deze plaats heb ik een keer een leerboek afgekraakt. Ik dacht dat het voor een prominent geleerde in een bepaald vakgebied een eitje moest zijn om een goed leerboek te schrijven, maar nu ik zelf enige schrijfervaring heb met scripties en dergelijke, kom ik daarvan terug. Het lijkt me een ontzettende opgave; niet voor niets wordt het vaak aangeduid als levenswerk van de schrijver. Des te mooier als het dan bijzonder goed uitpakt. Zo n bijzonder goed leerboek heb ik nu in handen 1. Waarom is dit zo n goed leerboek? Op de eerste plaats heeft het boek een hele fijne vormgeving. Gewoonlijk komen mijn leerboeken niet onbeschadigd uit mijn leerproces: er is koffie overheen gegaan en in een poging de bladzijden uit elkaar te halen, zijn ze gescheurd. Dit boek ziet er na maanden studeren nog uit als nieuw. Het heeft een stevige maar buigzame kaft en dikke waterafstotende bladzijden. Op die bladzijden heeft de tekst de ruimte met in de kantlijn de hoofdbegrippen. De tekst wordt verluchtigd met interessante plaatjes van toepasselijke kunstwerken. Balsem voor de ziel. De inhoud is net zo goed als de vormgeving. Wat mij opvalt, is de persoonlijke schrijfstijl. De schrijver gebruikt rustig de ik-vorm en wisselt de theorie af met anekdotes; voor mij als beelddenker een weldaad: die zie ik namelijk voor mij. Dat geldt ook voor de schema s. Maar ook op de tekst is niets aan te merken: de theorie wordt logisch en volkomen transparant gepresenteerd met steeds een goede inleiding en een heldere afsluiting. De hoofdstukken en paragrafen zijn lekker compact: voor ik me overvoerd voel, is het al weer afgelopen. En dan heb ik het nog niet gehad over de mooie allitererende titel die ook nog de lading dekt en de fraaie kleurige plaat op het kaft. Door bezoekers wordt dit boek als eerste van de tafel gepakt. Aan alles is te zien dat aan dit boek heel veel aandacht is besteed. Zijn er geen kritiekpunten: jawel, hele kleintjes. Ik had nog graag een glossarium van de begrippen gehad. En om de namen van alle gepresenteerde wetenschappers te onthouden, wil ik meer van ze weten dan alleen hun mening over een bepaald onderwerp; een korte levensbeschrijving plus anekdote zou me enorm helpen. Die zoek ik nu op op Wikipedia. Maar verder: topboek. Nu nog even afwachten of een topboek ook leidt tot een topresultaat op het tentamen (het antwoord is inmiddels: ja). Stuutje 1 Voor de liefhebbers: het leerboek van rechtsfilosofie Recht als raadsel van Pauline Westerman STUDENTEN De redactie is benieuwd naar uw mening en nodigt u uit uw reactie te mailen naar Open Universiteit 5

6 en dan (nog) de st die Ik had het idee dat ik stil stond Iedereen heeft het tegenwoordig maar druk. Dat geldt eens te meer voor studenten van de Open Universiteit. Ze hebben een (veeleisende) baan, zijn partner, ouder, familie, maatschappelijk actief of sporten. En dan nog eens de studie. Hoe inventief kun je zijn? Yvonne Geerts studeert Onderwijswetenschappen. In 2009 begon het te kriebelen. Tekst: Coen Voogd Belangrijkste bezigheden overdag? 13 jaar geleden ben ik bij de Pedagogisch Technische Hogeschool begonnen als ontwikkelaar van autotechnische trainingen. Dat ging over in de Fontys Hogeschool Automotive. Een halve dag per week zet ik me in voor een programmagroep van de bètatechnische opleidingen, de Fontys Junioracademie, om de aansluiting van voortgezet onderwijs naar hoger technisch onderwijs te verbeteren. Ik ben getrouwd en heb twee kinderen: dochter Iris van 8 en zoon Luca van 5 jaar oud. Zaterdag is zwemmen voor de kinderen, wassen, boodschappen en andere huishoudelijke taken. Woensdag is mijn vrije dag. Maar dan kan ik alleen in de ochtend studeren. Vanaf uur staat het in het teken van de kinderen. Studeert bij de Open Universiteit sinds Ergens in 2009 begon het te kriebelen. Er moest in de nabije toekomst iets gebeuren. Ik had het idee dat ik tot stilstand kwam, hoe leuk en uitdagend het ook was wat ik op dat moment deed. Ik ben op zoek gegaan naar zaken die ik interessant vond en dat was het onderwijs. Dan de zoektocht naar de juiste studie. Een voorwaarde was dat ik een Master-titel zou kunnen halen want in ons team zitten te weinig academici. Onze voorzitter stelde dat binnen enkele jaren ruim 80% van de Fontys leraren een master titel heeft. Andere bezigheden waarvoor de studie moest wijken? Wanneer de studie moest wijken? Nee, eigenlijk wijkt alles voor de studie. Eerder sportte ik op maandagavond, koorrepetitie op dinsdagavond, ging ik in het weekend nog wel eens uit, op bezoek bij vrienden en naar feestjes. Steeds vaker merk ik dat ik nee zeg. Ik kan me niet permitteren om op zaterdag laat thuis te komen. Zondag is de belangrijkste studiemogelijkheid voor mij. Welke rubriek in Modulair leest u altijd? Op de voorpagina lees ik wat mijn interesse wekt. Dat lees ik. De rest scan ik. Deze rubriek lees ik wel altijd. Ik ben geïnteresseerd hoe anderen omgaan met de studie in een vol leven. Wat moet de OU vooral doen? De modules zijn volledig maar te vol. De mentor is benaderbaar en geeft goede adviezen. De docenten zijn toegankelijk, zelfs op afstand. Het aanbieden van de modules in Sprint-vorm is voor mij geweldig. Er worden deadlines gesteld en er is intensiever contact met de docenten en mede studenten. Je krijgt geen kans om uitstelgedrag te vertonen. Waarin de OU tekort schiet is de inschatting van de tijd die een student nodig heeft voor het afronden van een module. Ik ben een technicus en ben goed in oplossingen bedenken voor concrete problemen. De opdrachten tijdens de opleiding Onderwijswetenschappen zijn voor mij soms te wollig. Ik kan me niet permitteren om op zaterdag laat thuis te komen Nog te gaan? Waarom ik begonnen ben aan de Master Onderwijswetenschappen heeft twee kanten: uit interesse maar zeker ook vanwege noodzaak. Ik studeer nu al een aantal jaren bij de OU. Omdat ik ook modules moest doen die minder interessant maar verplicht waren voor de master, heb ik het erg moeilijk gehad. Ik moest vechten om dingen af te ronden. De modules die ik nu doe, vind ik super interessant en ook erg toepasbaar in mijn werk maar ik had beter op een andere manier een titel kunnen halen. Ik denk dat ik bij de OU mijn titel binnen heb vlak voor mijn pensioen... Binding met de Open Universiteit? Ik heb me voorgenomen om in het studiecentrum te gaan studeren. De Sprint-methode heeft ervoor gezorgd dat er meer contact is met mede studenten. Tijdens de virtuele klassen kun je met de docent en studenten praten over de module. Hierdoor heb ik het gevoel dat ik echt een student bij een universiteit ben. 6 Open Universiteit

7 de st dent Walk the talk Walk the talk is de lijfspreuk van student managementwetenschappen Paul Lemmen. Het betekent zoiets als: laat het niet bij praatjes, maar doe iets met je ideeën. Als pionier in de bedrijfsinformatica was ook hij gedwongen de daad bij het woord te voegen, want in zijn vakgebied was en is het nog steeds noodzakelijk je kennis voortdurend te actualiseren. We moeten ons opnieuw uitvinden, willen we een goede boterham blijven verdienen merkte een collega enkele jaren geleden op. En Paul zette met groot enthousiasme een volgende stap. De Open Universiteit bevalt me, want ook hier wordt geëxperimenteerd met nieuwe vormen van kennis en leren. Open Universiteit 7

8 de st dent Als hij geïnterviewd wordt, is het voor Paul Lemmen (51) de laatste werkdag bij NXP Semiconductors, een van de ongeveer negentig innovatieve bedrijven op de High Tech Campus in Eindhoven. Na dit gesprek lever ik mijn laptop in en ga ik naar huis in Geleen. Erg teleurgesteld is hij niet, want als freelancer is hij een ervaren jobhopper met een omvangrijk netwerk. Aan tijdelijke contracten ben ik gewend, maar het is onrustbarend dat de markt zo ingrijpend is veranderd: de tijdelijke contracten zijn korter en minder zeker dan vroeger. Dus zit er voor hem niets anders op dan dagelijks LinkedIn open te trekken om te kijken wat relaties doen en welke ontwikkelingen bij bedrijven spelen. Dat kost een hoop energie en de voortgang van mijn studie is er niet bij gebaat. Toen nog voldoende werk voor pioniers Het interview is voor Paul een aanleiding om terug te kijken. Wat heb ik gedaan, waarom heb ik bepaalde keuzes gemaakt? In 1979 kwam hij in Geleen van het vwo. In een periode waarin het economisch slecht ging, koos hij voor zekerheid door zich voor een accountantsopleiding bij de Belastingdienst aan te melden. Zijn teleurstelling was groot, toen hij van de 3000 kandidaten op plaats vijfenvijftig eindigde, terwijl slechts vijftig studenten toegelaten werden. Als last minute alternatief werd het de heao in Sittard, een beslissing die uiteindelijk goed zou uitpakken. Informatica, het vak dat begin jaren tachtig nog in de kinderschoenen stond, beviel hem uitstekend en op advies van enkele docenten verkaste hij in het tweede studiejaar naar bedrijfsinformatica aan de heao in Arnhem. Sommige boeken die ik daar gebruikte, zijn nog steeds actueel. Het waren daar toen echt pioniers. Toen hij in 1983 zijn diploma haalde, lag een onontgonnen gebied op de arbeidsmarkt voor hem open. Nu is zoiets moeilijk te begrijpen, maar begin jaren tachtig werden we bij wijze van spreken uit de schoolbanken getrókken, zo n behoefte aan goed geschoolde ICT ers was er. Paul kon direct aan de slag in de automatisering bij de gemeente Eindhoven, een jaar later kreeg hij een vast contract bij DSM. Laat het niet bij praatjes, doe iets Waslijst van certificaten Paul kon dan wel in de frontlinie van de ICT zitten, echter doordat die sector een snelle evolutie kende, verwachtten werkgevers van hem dat hij zich voortdurend bijschoolde. Aan dovemansoren was dat niet gezegd, want om mee vooraan te blijven, is studeren voor hem een way of life. Tot de dag van vandaag zijn werk en opleiding voor hem samengegaan en met zijn studie aan de Open Universiteit (OU) zal dat wel enige tijd zo blijven. Zijn curriculum vitae laat zien dat walk the talk altijd zijn leidraad is gebleven. Laat het niet bij mooie praatjes, maar doe wat met je ideeën, als de kans zich voordoet. Zijn cv is een waslijst van certificaten die hij bij allerlei instituten en vooral bij de OU heeft gehaald. Informatica-onderwijs toen nog in de steigers De OU kwam in 1989 in beeld. Paul bladert door zijn forse OUdossier: Komt in aanmerking voor een doorstroomprofiel, vooruitlopend op het programma wo-bedrijfskunde, schreef de begeleider in Die module heb ik gehaald, heel veel modules trouwens. Ik heb ze ook nog eens in een hoog tempo van gemiddeld vier modules per jaar gedaan. Nadeel van een startende universiteit was dat hij sneller studeerde dan de faculteit aan nieuwe modules wist op te leveren. Daarom oriënteerde hij zich bij de universiteit in Tilburg, maar ook daar stond het informatica-onderwijs nog in de steigers. Bovendien zag hij een jarenlange fulltime studie naast een baan in een zich steeds ontwikkelend vakgebied niet zitten. Het aantrekkelijke van de OU is dat de stof is opgedeeld in modules die maar vijftig tot honderd uur studie kosten. Geweldig idee Zijn hoge studietempo liep terug, toen zijn werkgever DSM naar de zogenoemde ERP-pakketten (Enterprise Resource Planning) wilde overstappen, een baanbrekend initiatief om bedrijfsprocessen en software te integreren. Die innovatie was een geweldige kans. Met een stel eindtwintigers werden we letterlijk in een keet op het terrein gezet en kregen de opdracht een SAP-systeem bij DSM in te voeren. Dat was een studie op zich. SAP staat overigens voor System Analysis and Program Development. De ICT-revolutie nodigde uit om organisaties aan de nieuwe mogelijkheden aan te passen. Zo was het voor DSM rendabeler om de ICT-divisie naar KPN af te stoten. Daar werd ik me ervan bewust dat ik geen titel heb. Ze konden me daardoor moeilijk inschalen. Niet lang daarna volgde Paul de trend van de jaren negentig door samen met collega s een eigen bedrijf te beginnen. Een avontuur met risico s, we hadden geen vaste werkplek, maar werkten op locatie en kwamen overal, we vormden een virtuele organisatie. In Nederland was dat begrip alleen uit de Amerikaanse literatuur bekend. Het idee was geweldig en ik deed mee. Naam: Paul Lemmen Leeftijd: 51 jaar Burgerlijke staat: gehuwd, vader van drie zonen (21, 18, 15) Woonplaats: Geleen Vooropleiding: vwo, heao bedrijfsinformatica, premaster bedrijfskunde, vele losse modules bedrijfskunde en SAP-certificaten, APICS Beroep: SAP-consultant Supply Chain Management Begonnen: 1989, 1994 en 2010 Bezig met cursus: Supply Chain en Marketing (masterfase Managementwetenschappen) Studiecentrum: Utrecht Goede aansluiting Maar het bleef knagen dat hij als iemand met een vwo geen universitaire studie had gedaan. Al die korte opleidingen waren meestal een verbreding en verdieping van zijn hbo. Maar hij wilde graag meer academische diepgang. Die was er door de hectiek van zijn carrière niet van gekomen. Toen een collega drie jaar geleden opmerkte Paul, we moeten onszelf opnieuw uitvinden door ons te verdiepen, aarzelde hij geen moment. Had ik dat niet gedaan, dan zou ik over enkele jaren op mijn vakgebied niet meer meetellen. We gingen samen aan de slag. Vroeger was de aansluiting tussen hbo en wetenschappelijk onderwijs een probleem. Nu, met de bachelor-masterstructuur wordt Pauls kennis en ervaring met de nodige vrijstellingen gehonoreerd en schakelt hij via een premasterprogramma van een jaar naar de masteropleiding Managementwetenschappen. 8 Open Universiteit

9 Geen lonesome cowboy Ook aan de OU heeft Paul oog voor vernieuwing. De universiteit experimenteert met diverse typen begeleiding, bijvoorbeeld de Open Universiteit Extra (OUX), waar studenten met strakke afspraken aan hun modules werken. Voor de premaster volgde ik een light variant van begeleiding met vijf bijeenkomsten waarvoor ik nogal wat opdrachten moest inleveren. De docenten zaten er bovenop. Paul is enthousiast. Het is heel schools, maar het werkt voortreffelijk. Ik ben een groot voorstander van samenwerken. Het werkt snel en effectief. De lonesome cowboy die alleen op zijn zolderkamertje zit te ploeteren, heeft zijn langste tijd gehad, denk ik. Voor een studieonderdeel waarvoor geen begeleide variant beschikbaar was, regelden Paul en zijn studiecollega zelf een groep. De faculteit ondersteunde enthousiast zijn initiatief. Ik ben een groot voorstander van samenwerken. Het werkt snel en effectief Straks met scriptie motto opnieuw waargemaakt Zijn scriptie moet hij straks alleen schrijven. Maar zoals altijd streeft hij ook nu naar een symbiose van werk en studie. NXP is een interessant bedrijf, alles wat in de literatuur voorkomt, heb ik hier in Eindhoven zien langskomen. Ook outsourcing van de IT-functie, het uitbesteden van de IT-activiteiten van een bedrijf aan een ander dienstverlenend bedrijf. Mijn scriptie gaat over een essentieel aspect van outsourcen: wat zijn de verbindende processen, hoe zorg je ervoor dat die tussen de bedrijven goed verweven zijn? Over een jaar moet zijn scriptie gereed zijn. Dan heeft hij zijn motto opnieuw waargemaakt: walk the talk. Tekst: Paul Troost Beeld: Peter Strelitski Open Universiteit 9

10 Studieplaza vervangt Studiecoach De Studiecoach van de Open Universiteit groeide uit haar jasje. Reden om de website opnieuw in te richten en uit te breiden. In het nieuwe Studieplaza bieden we een volledig aanbod met tips en suggesties om de studievaardigheden te verbeteren. De indeling van Studieplaza is dynamisch en eigentijds. Via video s, tekst, animaties, zelftests, tools en workshops willen we studeren makkelijker maken voor onze studenten. Nieuw op de website is Marktplein, waar studieboeken, samenvattingen, reizen, excursies, stages en andere studiezaken aangeboden en uitgewisseld worden. Tekst: Lisette Meijrink Het karakter van de nieuwe website is persoonlijk, gericht op beleving, inspiratie en thuisvoelen, en bevat nu ook de mogelijkheid tot het inrichten van een eigen Studieplaza-homepage met directe links naar content van de website. Zo kan een student die zich iedere morgen even wil ontspannen, een Mindfulness oefening op zijn homepage plaatsen, zodat hij met één klik bij het item is. Toename workshops Aanleiding om de Studiecoach te vernieuwen was de groei van het aantal workshops. Ook de specifieke thema s met video, instructies, zelftests en achtergrondinformatie werden uitgebreid. Daarnaast moest de site qua uiterlijk beter aansluiten op de nieuwe huisstijl van de OU en was er behoefte aan een uitgebreider contentbeheersysteem. Groei Websitebezoek De toeloop op Studiecoach nam na de start, drie jaar geleden, gestaag toe. Het Studiecoachbezoek bleek in december 2012 in een half jaar tijd te zijn verdubbeld. Het gemiddelde sitebezoek lag rond de per maand, dat is zo n bezoekers per jaar. 45% van de bezoekers bezocht de website vaker dan 1 keer. Gemiddeld werden 3 pagina s per bezoek aangeklikt en lag de duur van een bezoek rond de 3,5 minuten. Verder kwam naar voren dat steeds meer andere universiteiten onze Studiecoach gingen gebruiken. Er was interesse voor de interactieve thema s maar ook voor de workshops, waarvan een aantal nu extern lopen. Een belangrijke derde doelgroep bleek studenten met een functiebeperking te zijn. Om de duidelijkheid te vergroten is in de nieuwe website een onderscheid aangebracht tussen de workshops en Studiecoach. De website is daarom nu onderverdeeld in de vier hoofditems: Studiecoach, Workshops, Marktplein en Drempels weg. 10 Open Universiteit

11 Het projectteam Studieplaza met van links naar rechts: Marion Stevens, hoofd sector Voorlichting service en informatie en opdrachtgever Studieplaza. Lisette Meijrink, senior communicatieadviseur en projectleider Studieplaza en Mark Handels, Visueel ontwerper Studieplaza. Studiecoach De Studiecoach is onderverdeeld in thema s, waar experts via video vertellen hoe studenten bepaalde problemen of studieobstakels kunnen overwinnen. Ze geven advies over onderwerpen zoals time-management, tentamentraining, mindmappen, academisch schrijven, presenteren, en wetenschappelijke informatie. In dit onderdeel staan ook ontspanningsoefeningen en instructievideo s en bieden we zelftests aan. De website is nu onderverdeeld in 4 hoofditems: Studiecoach, Workshops, Marktplein en Drempels weg Workshops Op alle studiecentra geven we workshops over studiethema s die het studeren gemakkelijker moeten maken. Zo kunt u workshops bijwonen over timemanagement, mindmappen, presenteren, schrijven, mindfulness etc. Alle workshops worden gegeven in één van de studiecentra. Inschrijven gaat gemakkelijk via ideal. Marktplein Nieuw in Studieplaza is het Marktplein. Dit is een studiegerichte vraag- en aanbodsite voor studenten van de Open Universiteit. Op het Marktplein worden studieboeken, samenvattingen, reizen, excursies en andere studiezaken aangeboden. Ook kunnen studenten elkaar oproepen om samen te studeren of aan een rondleiding deel te nemen, en bieden bedrijven stages aan. Drempels weg Drempels weg is het domein voor studenten met een functiebeperking, dyslexie of autisme en voor iedereen die moeite heeft met structureren of vasthouden van de motivatie. Met een functiebeperking wordt u precies hetzelfde beoordeeld als iedere andere student, maar de weg naar het felbegeerde diploma kan iets anders verlopen. De OU komt studenten tegemoet met speciale voorzieningen. Op Studieplaza worden studenten geïnformeerd, hoe ze hun zaken kunnen regelen. Studentreacties De finale fase van dit project was nog een behoorlijk intensieve. Toch klinken de reacties van studenten op de nieuwe website nu al overwegend positief. Student Elly Overgaauw schreef zich in voor de workshops Tentamentraining en Effectief studeren en zegt: Een handige en duidelijke site! Veel prettiger om mee om te gaan dan de Studiecoach. Een nadeel vindt ze de bereikbaarheid: Dan moet ik eerst naar dan op Studeren klikken, dan op Studieplaza klikken en weer een klik, één keer is genoeg. Handige en duidelijke site. Prettig om in te werken! Petra Dijkstra had zich via de Nieuwsbrief aangemeld voor de workshop Endnote, Zó gemakkelijk, dan ben je meteen op de juiste plek, ook fijn dat er nu bij staat hoeveel plaatsen er nog vrij zijn. Dat onderschrijft ook Margo van Ardenne: Ik heb me net voor Google Apps aangemeld, dat ging erg gemakkelijk. Het is een overzichtelijke en prettige site! Ik vind het wel jammer dat ik bij de informatie van de Faculteiten op de OU site zelf, Studieplaza nog niet kan aanklikken. Ik hoop dat dit er nog komt, dat zou helemaal gemakkelijk zijn! Open Universiteit 11

12 st dentenbelangen De Studentenraad (SR) is het formele medezeggenschapsorgaan dat spreekt namens alle studenten. In Modulair spreekt de Studentenraad steeds op eigen gezag. Wilt u meer weten over de SR, kijk dan op > Studeren > Studentenraad. Open Universiteit Extra (OUX) SR: Open onderwijsmodel en OUX naast elkaar Vanaf september 2012 kunnen studenten die de startmodule van een OU-opleiding succesvol hebben afgerond kiezen uit twee richtingen. Het is mogelijk om losse modules te volgen, die je vervolgens kunt stapelen tot een bachelor- of masterdiploma. Dit is een route met veel vrijheid, een open structuur en vergeleken met de traditionele universiteiten, een bescheiden aantal begeleidingsbijeenkomsten. Daarnaast draait er op het moment een pilot Open Universiteit Extra (OUX) in de bachelorfase van alle opleidingen en in de masterfase van de opleidingen Milieuwetenschappen en Onderwijswetenschappen. Studeren binnen dit proef onderwijsmodel, dat medio 2015 wordt geëvalueerd, ziet er globaal als volgt uit. Diegene die na intake tot dit studietraject wordt toegelaten, committeert zich aan een vast programma van vier voorgeschreven modulen per jaar (mogelijk uitgebreid tot zes). Hij/zij volgt het gehele traject met een vaste groep medestudenten. Er zijn online en face-to-face bijeenkomsten en iedere groep heeft een mentor die zowel de groep als de individuele deelnemers aan dit studietraject volgt en begeleidt. De gedachte achter OUX is dat meer structuur en begeleiding positief uitwerkt op het studiesucces, in andere termen: verhoging van het studierendement. Universiteiten worden door het Rijk hierop steeds meer afgerekend. Ook de OU heeft de opdracht gekregen om haar studierendement te verhogen. Subsidieverstrekking zal mede afhankelijk zijn van de met de overheid gemaakte afspraken hierover. In dit kader juicht de Studentenraad de pilot OUX toe. Verder sluit dit onderwijsmodel ook goed aan bij de ontwikkelingen die we zowel bij de traditionele universiteiten alsook bij andere universiteiten voor afstandsleren zien. Ook daar wordt de structuur versterkt en de studiebegeleiding geïntensiveerd. In hoeverre dit daadwerkelijk bij de verschillende aanbieders van universitair afstandsonderwijs tot verhoging van studieredementen leidt, is helaas nog niet geheel duidelijk. Deze constatering maakt dat de Studentenraad de pilot OUX en zijn evaluatie op positief-kritische wijze blijft volgen. Uiteraard biedt het OUX-onderwijsmodel voordelen. Je hoeft als student minder zelf te plannen en je trekt regelmatig op met een vaste groep medestudenten. Dat maakt het studeren tot een minder individuele onderneming en dat werkt in de regel stimulerend. De intensievere begeleiding kan zeker bijdragen aan studievoortgang. Ook kunnen het OUX-model en vergelijkbare onderwijsmodellen de nodige studierust, -regelmaat en -reinheid verschaffen. Studierust in de zin van: structuur en helderheid, waardoor minder kostbare tijd verloren gaat aan het zelf inplannen van losse modules. En studiereinheid in de vorm van: nauwelijks tot geen vervuiling door allerlei andere studie-afleiders. Het bovenstaande is het positieve beeld, dat idealiter gerealiseerd wordt binnen iedere OUX-groep en bij iedere OUX-student. Maar de Studentenraad beseft ook dat de praktijk van het studeren voor OU(X)-studenten weerbarstiger is. Zo hebben meerdere studenten al bij aanvang van de studie vrijstellingen die ingepast moeten worden in het OUX-model. Daarnaast combineren velen de studie met hun baan en/of gezin. En ook als de persoonlijke omstandigheden anders zijn, wordt de studie veelal verricht naast allerlei andere zaken die aandacht vragen. Voor een aanzienlijk deel van onze studenten biedt de keuze voor losse modules grote voordelen. Kan er door omstandigheden een periode minder of niet gestudeerd worden, dan is er de mogelijkheid om de draad zelfstandig weer op te pakken. Het behouden van deze vrijheid vindt de Studentenraad voor nu en voor de toekomst belangrijk. Het standpunt van de Studentenraad is dan ook: laat zowel het huidige open onderwijsmodel als ook een OUX-achtig model (als de ontwikkeling en evaluatie van de pilot positief uitpakken) naast elkaar bestaan. Zodat aan de ene kant studenten die behoefte hebben aan een meer vastomlijnd studietraject goed bediend kunnen worden en er alle ruimte blijft voor studenten die juist vanwege hun eigen situatie de voorkeur geven aan het open OU-studiemodel. Marcel Zijlstra, secretaris SR 12 Open Universiteit

13 pr moveren Sven Kiljan: Regelmatige communicatie met je begeleider is essentieel. Drie maanden geleden ben ik gestart als externe OU-promovendus aan het KVDB project. KVDB staat voor Kennisprogramma Veiligheid Digitaal Betalingsverkeer. Dit vierjarig onderzoeksprogramma wordt gefinancierd door Nederlandse banken en de Politieacademie. Mijn standplaats is aan de Radboud Universiteit (RU) Nijmegen. Formeel ben ik in dienst van de NHL Hogeschool in Leeuwarden. Een multidisciplinair team is via NHL Hogeschool Leeuwarden samengesteld op de gebieden van criminologie, sociologie, techniek en wetgeving voor het KVDB programma. Dit heeft als doel de beveiliging van het digitale betalingsverkeer te optimaliseren. Het optimaliseren van de technische beveiliging en hoe men hiermee omgaat is het onderwerp van mijn onderzoek. Ik werk op de afdeling Digital Security van de RU, onder andere bekend van het kraken van de OV-chipkaart en de stemmachine. Via het Lectoraat Cybersafety bij NHL Hogeschool heb ik een verbinding met mijn collega s binnen het programma om kennis en ervaring uit te wisselen. Promotieonderzoek is leuk omdat het veel vrijheid geeft. Het geeft de mogelijkheid om naar eigen inzicht veel doelen te bepalen. De hoe is volledig zelf in te vullen en zelfs de wat is onderhandelbaar wanneer goed beargumenteerd. Een mogelijke valkuil is het onderschatten van regelmatige communicatie. Daarom heb ik wekelijks een gesprek met de begeleider, om te voorkomen dat ik langer dan een week worstel met een probleem zonder hulp of prikkels van buitenaf. Mijn boodschap aan aspirant promovendi is, dat plezier hebben in het werk het belangrijkste blijft. Dit kan alleen met een goed aansluitend promotietraject. Verwacht geen geweldig salaris of veel vrije tijd, maar wel voldoening door het werk zelf en de verdiende doctorstitel aan het einde. STU E Y S TELT PRIO RITEITEN

14 afstudeeronderz ek Francine Saenen was voor haar afstudeeronderzoek milieu-natuurwetenschappen maandenlang omringd door de Smidtea mediterranea, een bepaalde soort platworm. Het weefsel van dat diertje is verwant met dat van de mens. Door het diertje te onderwerpen aan agressieve vloeistoffen, probeerde ze inzicht te krijgen in die biologische processen die kanker veroorzaken en in stand houden. De onderzoeksresultaten kunnen rechtstreeks vertaald worden naar de mens. Francine (53) woont in België, in de gemeente Meensel-Kiezegem, een half uurtje verwijderd van Hasselt. Haar huis, waar ze met man en twee kinderen woont, is omgeven door platteland. Ten tijde van het interview regeert Koning Winter, er ligt sneeuw en het vriest behoorlijk. Het staat in schril contrast met haar favoriete seizoen, de zomer, het jaargetijde voor haar grote passie: duiken. Elk jaar gaan we naar een andere zee of oceaan. We zijn al op heel wat plekken geweest. 25 tot 30 procent van de cellen van een platworm zijn stamcellen, dus gelijkaardig aan die van de mens De schoonheid en kalmte die je ervaart als je onderwater bent, is ongelooflijk, zegt Francine. Maar er is ook een keerzijde. De verwoestende werking van de opwarming van de aarde en de invloed van milieuvervuiling is onder water goed te zien. Je ziet dat er veel kapot gaat, koraalriffen die afbrokkelen. Daar ben ik wel van geschrokken. Ik wil er dan ook iets aan doen. Niet voor niets zocht ze voor haar afstudeeronderzoek een onderwerp dat te maken had met de onderwaterwereld. Maar dat viel niet mee. Uiteindelijk bracht de zoektocht haar bij het Centrum voor Milieukunde aan de Universiteit van Hasselt, bij de platworm. Inzicht in biologische processen Platwormen. De hier bedoelde soort is ongeveer een centimeter groot en leeft in zoet water. Het zijn bijzondere organismen: wat voor de platworm geldt, geldt eigenlijk ook voor de mens. Het weefsel van de platworm is verwant met dat van ons. De platworm behoort tot de eenvoudigste groep van meercellige dieren met een orgaansysteem. Francine deed vanaf 2010 de nodige experimenten met de platworm. Ze plaatste ze in verschillende vloeistoffen met cadmium en zeswaardig chroom om zo inzicht te krijgen in die biologische processen die kanker veroorzaken en in standhouden. Cadmium en zeswaardig chroom zijn giftige zware metalen die vrijkomen bij tal van industriële processen. We weten dat ze kanker kunnen veroorzaken. Het afstudeeronderzoek van Francine maakt deel uit van het promotieonderzoek van drs. Andomeda van Roten naar de effecten van zeswaardig chroom op de stamcellen van de platworm, zowel op cellulair, moleculair als genetisch vlak. Omdat dit metaal kankerverwekkend is, kunnen wijzigingen in de biologische processen meer duidelijkheid geven over carcinogenese, de wijze waarop kankergezwellen ontstaan, groeien en uitzaaien. Om inzicht te krijgen is onderzoek nodig op cellen met gelijkaardige kenmerken. Dan hebben we het over stamcellen, cellen die kunnen delen, intact kunnen blijven, maar ook andere celtypes kunnen worden, legt Francine uit. Vandaar de platworm, 25 tot 30 procent van haar cellen zijn stamcellen. De onderzoeksresultaten kunnen rechtstreeks vertaald worden naar de mens. 14 Open Universiteit

15 Onderzoeksresultaten kunnen rechtstreeks vertaald naar de mens Tekst: Fred Meeuwsen Beeld: Marcel van Hoorn Elke keer kleine stapjes Francine onderzocht hoe zeswaardig chroom en cadmium door de platworm worden opgenomen en hoever je kunt gaan voor ze sterven. Daarnaast bekeek ze hoeveel stamcellen er bij komen als de diertjes worden blootgesteld aan die zware metalen en of en hoe de platwormen daardoor veranderen. Vele uren tuurde ze in de microscoop. Boeiend werk, vond ze, waarbij geduld wel een voorwaarde was. Je maakt elke keer maar kleine stapjes. Je zou graag snel met grootse ontdekkingen komen, maar zo gaat het niet. En, soms zat het ook gewoon tegen, kwam er een kink in de kabel, waardoor het onderzoek vertraging opliep. Er ging wel eens onderzoeksmateriaal verloren doordat iemand vergeten was de preparaten in de vriezer te leggen. En eind 2010 was er een overstroming in Hasselt. Hierdoor stond ons lab blank. Resultaten van proeven gingen verloren. Dat was behoorlijk balen. Onderzoek is een proces van vallen en opstaan, zo bleek. Generatiekloof En, eerlijk is eerlijk, er was nóg een factor die het niet altijd even makkelijk maakte, noem het de generatiekloof. Francine is met haar drieënvijftig niet meer de jongste. Dat kwam vooral tot uiting doordat er op het lab overwegend twintigers werkten en de promovendus ook nog maar vijfentwintig bleek te zijn. Dat was best wel wennen, moet Francine toegeven. In een ver verleden had ze een tijdje medicijnen gestudeerd, maar de studie niet afgemaakt. Ze miste daardoor de nodige laboratorium-ervaring. In de eerste weken liep ze op het lab in Hasselt vooral met anderen mee om zich zo de basisvaardigheden eigen te maken. Ze vond het niet lastig jongere collega s om hulp te vragen, maar er was wel een zeker ongemak. Dat voelde niet lekker. Je merkt dat ze ervan uitgaan, omdat jij een stuk ouder bent, dat jij al veel lab-ervaring hebt. Maar dat was dus helemaal niet zo. Misschien wisten ze niet goed hoe ze instructies moesten geven aan iemand die qua leeftijd hun moeder had kunnen zijn. Ik voelde me soms ook wel buiten de groep staan. Jongeren praten over andere dingen, hebben andere interesses. Dat maakte wel eens eenzaam. Ik wilde per se de eindstreep halen en afstuderen, dat hield me overeind, anders had ik misschien het bijltje er wel bij neergegooid. gezonder en leefbaarder te maken. Mocht het nou helemaal niet lukken, die wetenschappelijke carrière, dan lonkt wellicht het onderwijs, en mocht ook dat niet lukken dan rest, met alle plezier, vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld bij een natuurorganisatie. En in de tijd die overblijft wordt er gestudeerd. Ik zal mij voor cursussen blijven inschrijven, er valt nog zoveel te leren. En daar word ik ook heel blij van. Ik zal mij voor cursussen blijven inschrijven, er valt nog zoveel te leren. En daar word ik ook heel blij van. Op naar het voorjaar Voor de toekomst aanbreekt, moet ze eerst nog haar scriptie afronden. Ze hoopt in het voorjaar klaar te zijn. Francine is nu bezig met het onderzoeksverslag, de discussie en de conclusie. Over het laatste kan ze nog niet veel zeggen, behalve dat er wel degelijk sprake is van een woekering van stamcellen vanaf een bepaalde hoeveelheid cadmium en zeswaardig chroom. Uiteindelijk moet het leiden tot een therapie om kanker voortijdig te ontdekken en stil te leggen. Ik heb er vertrouwen in dat dat gaat lukken. Wanneer precies is moeilijk aan te geven. Binnen de faculteiten van de Open Universiteit vindt disciplinair onderzoek plaats, zowel individueel (bijvoorbeeld scriptie-, promotie- of post-doc-onderzoek) als in groepsverband (groepsopdrachten, onderzoekskringen, projecten, etc). De expertisecentra CELSTEC en LOOK doen onderzoek op het gebied van onderwijswetenschappen, onderwijstechnologie en professionalisering van leraren. De faculteit Natuurwetenschappen heeft gekozen voor een centraal domein van onderzoek onder de noemer Naar een duurzame samenleving: verkennen, leren, sturen. Daarmee richt het facultaire onderzoek zich, net als haar onderwijs in de Bachelor- en Masteropleiding, op complexe milieuvraagstukken in de context van duurzame ontwikkeling. Daarnaast zet de faculteit in op het verrichten van experimenteel milieu-natuurwetenschappelijk onderzoek via detacheringen bij andere universiteiten. Al het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met partners binnen en buiten onze universiteit. Graag als onderzoeker aan de bak Francine weet dat haar leeftijd ook een rol kan spelen bij een verdere carrière. Jonge afgestudeerden liggen beter op de arbeidsmarkt, weet ze. Toch wil ze er voor gaan. Ik wil graag als onderzoeker aan de bak. Ik heb heel wat jaren als verpleegster gewerkt. Dat had ik wel gezien. Vandaar dat ik ook ben gaan studeren. Vooral uit leergierigheid, maar ook met een nieuwe carrière in m n achterhoofd. Ik wil me vooral verder verdiepen in de onderwaterwereld om zo de wereld Open Universiteit 15

16 st dietips Mindfulness In deze rubriek geven regionaal voorlichters Ytie Hogeveen en Eva von Stockhausen advies over hoe je studievaardigheden zoals concentratie, planning en tentamen doen op succesvolle wijze kunt ontwikkelen. Deze keer: Mindfulness. Stress tijdens je studie of op je werk, slapeloosheid, piekergedachten. Een goede manier om hiermee om te leren gaan is Mindfulness. Opvallend genoeg is dit een techniek die nu juist niet probleemoplossend gericht is. Bij Mindfulness draait het niet slechts om ontspanning en het oplossen van concrete mentale en fysieke problemen, maar om het je openstellen voor een nieuwe levenshouding. Hiermee wordt bedoeld: leven in het nu. Niet het streven naar (toekomstige) doelen is van belang maar juist het onderkennen, ervaren en omhelzen van alles dat nu in je leven is. Je gaat merken dat je kunt kiezen hoe je reageert op een situatie, een gevoel of een gedachte. Daardoor geeft Mindfulness ook een gevoel van keuzevrijheid, van ruimte. Vanuit deze levenshouding zul je sterker en meer flexibel in het leven gaan staan. Mindfulness trainingen Binnenkort beginnen de acht weken durende Mindfulness trainingen in onze studiecentra in Groningen en Eindhoven. Acht zaterdagochtenden lijkt lang, maar die tijd zul je nodig hebben om voldoende bekend en vertrouwd te raken met wat Mindfulness nu werkelijk is. In iedere sessie wordt, naast moderne meditatietechnieken, ook ruimschoots tijd ingeruimd om je eigen ervaringen en vragen te bespreken met de trainer en de andere deelnemers. Of je nu vanuit professioneel oogpunt geïnteresseerd bent of omdat je de Mindfulness techniek in je leven wilt gaan toepassen, de acht weken durende training biedt je een solide theoretische en praktische basis van waaruit je met het onderwerp verder kan. De workshops en trainingen worden verzorgd door de gecertificeerde Mindfulness coaches André Brouwers en Angeline Delicaat. Introductieworkshop Voor wie twijfelt of de training iets voor hem is, staan dit voorjaar speciale introductieworkshops Mindfulness op het programma in Eindhoven, Rotterdam en Amsterdam. De bijeenkomsten bieden een eerste kennismaking met Mindfulness en je krijgt een idee van wat je in de acht weken trainingen kunt verwachten. Nieuwsgierig? Op onze nieuwe website staat uitgebreide informatie over de introductieworkshops en trainingen. Inschrijven voor deelname kan hier ook. 16 Open Universiteit

17 start en s pport Lezing over de Opera Lohengrin In studiecentrum Amsterdam wordt op 24 maart een lezing gegeven over de opera Lohengrin. Deze voordracht gaat zowel in op de verhaalinhoud en muziek als de opmerkelijke politieke en autobiografische achtergronden van Lohengrin. Effectief zoeken naar literatuur Als student ben je continu op zoek naar wetenschappelijke informatie: voor een (schrijf)opdracht van een cursus of voor de laatste stap in je studie: het schrijven van een scriptie. Universiteitsbibliotheken, uitgeversbestanden, encyclopedieën en andere wetenschappelijke databanken bevatten veel informatie. Maar hoe vind je daar nu het juiste artikel? Het lijkt zoeken naar een speld in een hooiberg. In de workshop Effectief zoeken naar literatuur leer je om effectief en efficiënt naar literatuur te zoeken zodat je de informatie vindt die voor jou relevant is. Aan bod komen: Hoe begin ik, Spelen met zoektermen, Beginnen bij de bron, Verfijnen van zoekopdrachten, Beoordelen van bronnen op bruikbaarheid en Valkuilen bij het beoordelen van bronnen. Studenten krijgen tips en tricks voor dieper zoeken en technieken voor het automatisch ontdekken van nieuwe literatuur. Ook is er aandacht voor het bewaren en beheren van gevonden literatuur. Toen Richard Wagner in 1848 zijn zesde opera Lohengrin gecomponeerd had, stond hij aan de vooravond van de ontwikkeling van zijn Musik Drama. Die leidde tot het befaamde Gesamtkunstwerk, dat hem als een van de grootste vernieuwers van de operageschiedenis zou kwalificeren. Lohengrin is een laat voorbeeld van de klassieke Duitse romantische opera. Het werk is enerzijds een sprookje, haakt anderzijds in op een historisch gegeven. De workshop wordt verzorgd door Jaap Walhout, onderzoeker en docent Informatievaardigheden bij het Centre for Learning Sciences and Technologies (CELSTEC) van de Open Universiteit. Aanmelden kan via En als je dan op maandag werkt, ga je gewoon op dinsdag studeren #psychologie. Da s nou het voordeel van mijn universiteit Afgelopen zaterdag kennis gemaakt met nieuwe groep enthousiaste OUX bachelor en master studenten @daphnevlake Interessante lezing! Morgen 14 febr Bevrijd de psychologie in studiecentrum Utrecht W4NN8R *blij ei is* Grondrechten gehaald! Dus nu hoef ik geen studieplanning om te smijten en moeilijk te doen. #ounl Blog Geen paniek voor methoden en statistiek! van OU #ounlpsy Superservice direct na tentamen mail met de uitslag in je mailbox. Hebben jullie gave studenten voor ons nieuwe #HootCampus Amb Programma? Deel en laat ze meedoen:) Meer informatie over alle social media kanalen van de Open Universiteit is te vinden op nieuws-en-agenda/social-media Open Universiteit 17

18 van nze verslaggever Van virtueel college naar handgeschreven tentamen WATERINGEN - Het internet biedt vele mogelijkheden. Zo kun je bijvoorbeeld online het nieuws volgen, aankopen doen, of een reis boeken. Ook de Open Universiteit timmert steeds meer aan de digitale weg. In de zomer van 2012 ontving ik een bericht over virtuele colleges voor de cursus Constitutioneel recht. Om deze virtuele overgang wat te kanaliseren vond eerst nog een fysieke bijeenkomst plaats in het studiecentrum in Utrecht. Na installatie van de zogenoemde Elluminate-software was ik er helemaal klaar voor! Eind oktober was het dan zover: mijn eerste virtuele college. Geen files, geen reistijd en -kosten, maar gewoon even thuis achter de pc inloggen. Een van onze studenten doet elk Contact met onze nieuwe docent en examinator mr. dr. Hendrik Gommer was op deze wijze erg eenvoudig. Hoewel hij zich aan de andere kant van het land bevond, kon ik gewoon thuis zijn nuttige en verhelderende colleges volgen. Er volgden een viertal virtuele colleges. Tijdens de colleges kon er worden gechat, waren er stemknoppen en mocht je virtueel je hand opsteken. Dat laatste was overigens niet bedoeld om toestemming te vragen voor een toiletbezoek, maar om iets in de klas te mogen zeggen. Het wordt immers erg onduidelijk wanneer iedereen tegelijk zijn microfoon open zet en gaat praten. De opgenomen colleges en gebruikte sheets waren via Blackboard te raadplegen en fungeerden als nuttige hulpmiddelen ter voorbereiding op het tentamen. kwartaal verslag van een gebeurtenis in het land. Arnold van Eijsden, Had een digitaal tentamen het digitale plaatje wellicht gecompleteerd? student Rechtswetenschappen, schrijft dit keer over de virtuele colleges voor de cursus Constitutioneel recht. Tekst: Arnold van Eijsden LL.B. Beeld: Manon Eekhout Op woensdag 30 januari volgde het bewuste tentamen. Plaats delict: het studiecentrum Den Haag. Gelegen op een steenworp afstand van het politieke centrum van Nederland: de Tweede Kamer, het beeld van Willem van Oranje op het Plein en het bekende Torentje. Van daaruit reageerde minister-president Rutte 48 uur geleden nog op de aanstaande abdicatie. Ja, sommige locaties zijn wel zeer toepasselijk op een tentamen staatsrecht. Voor het Binnenhof geldt dat a fortiori. In het studiecentrum waren ruim 100 tafelnummers gereserveerd. Na de (deels) virtuele voorbereiding volgde een klassiek handgeschreven tentamen. Dat heeft uiteraard ook zo zijn charmes. Maar had een digitaal tentamen, via een pc in het studiecentrum, het digitale plaatje wellicht gecompleteerd? Een ieder zal er het zijne of hare van (mogen) denken, immers zoveel mensen, zoveel meningen... ( Quot homines, tot sententiae ; Cicero). 18 Open Universiteit

19 de week van de d cent MANAGEMENTWETENSCHAPPEN Patricia Castelijn Patricia Castelijn is docent Financial Accounting bij de faculteit Managementwetenschappen en is genomineerd geweest voor Docent van het jaar tijdens de Dag van het Onderwijs. Maandag Mijn werkweek begint om 8 uur met het verwerken van mail: voornamelijk vragen en uitwerkingen van studenten. Ik bespreek de stand van zaken rond een intake van OUX en na een bijeenkomst bij de begeleide variant van de mastercursus Financial Decision Making (FDM) in Sittard eindigt mijn werkdag om 10 uur s avonds. Dinsdag s Ochtends van thuis uit een voorbeelduitwerking voor de cursus Advanced Studies in Management (ASM) gemaakt. Het sneeuwt en de NS meldt allerlei storingen, dus ik ben ruim op tijd vertrokken voor de FDM-bijeenkomst met studenten in studiecentrum Rotterdam. Woensdag Tijdens de FDM-bijeenkomst in studiecentrum Utrecht hebben we met studenten een proeftentamen geoefend: onderdelen uitwerken, bevindingen presenteren, resultaten vergelijken en nabespreken. Het slechte weer en de aangepaste dienstregeling houden aan en de terugreis verloopt minder voorspoedig: om half een s nachts ben ik thuis. Donderdag Na het beoordelen van de uitwerkingen van studenten ASM overleg ik met collega s over een interne presentatie over deze cursus. Ook bereid ik de visitatie van februari voor. Vrijdag Mijn (gelukkig geen doorsnee!) werkweek zit er op. Het woord vervelen ken ik niet: Ik hou van boeken de e-reader en gesproken boeken vind ik geweldige uitvindingen en sinds kort zit ik op schilderles. Het eerste resultaat staat gezellig op mijn werkplek. Tekst: Josanne van Westrienen, studente Rechtswetenschappen (lees meer over haar ervaringen als OU-student op www. josanne.nl) Open Universiteit Modulair 26 februari 8 maart

20 Kijk eens over faculteitsgrenzen heen Een willekeurige journalist, niet gehinderd door al te veel psychologische kennis, weet het stellig: Lance Armstrong vertoont narcistische kenmerken. Zijn collega meent: De meeste bankiers hebben Asperger. De media zijn erg scheutig met het stellen van diagnoses, die vervolgens een eigen leven gaan leiden. Diagnoses waar een beroepspsycholoog zich pas aan waagt na uitgebreid onderzoek en zorgvuldige raadpleging van de DSM-V (classificatiesysteem voor psychiatrische aandoeningen), om ten slotte met de nodige voorzichtigheid een uitspraak te doen. TEKST: MYRIAM MUSKENS MYRIAM MUSKENS IS STUDENTE PSYCHOLOGIE AAN DE OPEN UNIVERSITEIT EN GEEFT IN DIT ARTIKEL HAAR BLIK OP HET VAK PSYCHOLOGIE EN DE RAAK- VLAKKEN MET DE VELE ANDERE STUDIERICHTINGEN. Verzadigd terrein Psychologische kennis bezitten we allemaal. De wijsheid om er genuanceerd en effectief mee om te gaan, leer je vooral door een wetenschappelijke studie psychologie. Bij de OU kun je vanuit elke andere discipline je vrije ruimte vullen met vakken uit de psychologie, maar ook een combinatie van twee studies is bij de OU makkelijker te plannen dan aan een reguliere universiteit. Het over de grenzen van je eigen faculteit kijken, vooral als die blik gericht is op psychologische kennis, geeft niet alleen meerwaarde voor je persoonlijke ontwikkeling, maar biedt vooral ook unieke kansen op de arbeidsmarkt. Omgekeerd geldt dat natuurlijk ook voor psychologiestudenten die hun studie combineren met een andere richting. Zoals aan elke universiteit in Nederland is ook bij de OU psychologie een van de populairste studies met een duizelingwekkend groot aantal studenten. Bovendien zou Nederland al enkele jaren de hoogste psychologendichtheid ter wereld hebben. En ondanks dat het een brede opleiding is, die opleidt tot veel verschillende functies, is de psychologie toch langzamerhand een verzadigd terrein aan het worden en kan het zinvol zijn je te onderscheiden door psychologische kennis te combineren met een andere discipline. Rechten en psychologie Bij deze combinatie ligt het voor de hand te denken aan vakken als rechtspsychologie en forensische psychologie. Deze worden door de OU (nog) niet aangeboden, maar door modules te combineren van beide faculteiten kun je wel een stevige basis leggen in de richting van deze specialisaties. Rechtspsychologie richt zich vooral op het verband tussen strafrecht en psychologie en houdt zich bezig met zaken als waarnemen, beslissingen, geheugen en de menselijke beperkingen daarin. Maar ook voor het privaatrecht kan psychologische kennis zijn nut hebben. Het gaat dan vooral over het inzicht in de manier waarop mensen beslissingen nemen, hoe zij in groepen functioneren en keuzes maken. Psychologische kennis kan echter niet alleen meer inzicht geven in juridische zaken, maar vooral ook behoeden voor fenomenen als bias en tunnelvisie die in diverse grote strafzaken als de Schiedammer parkmoord, Lucie B. en de Puttense moordzaak, tot grote dwalingen hebben geleid. Nieuwe mogelijkheden Voor enkele betrekkelijk nieuwe takken van sport, zoals mediation en civilologie, is het onvermijdelijk om zowel rechten- als psychologiemodules te kiezen. Civilologie is een nog braakliggend terrein dat het civiele recht niet alleen vanuit juridisch perspectief bestudeert, maar vooral ook vanuit op empirie gebaseerde wetenschap, zoals de psychologie. Zo onderzoekt een civiloloog bijvoorbeeld welk gedrag kleine kinderen in het verkeer tonen, wat de neveneffecten van het dragen van een valhelm zijn. Gezien het ontbreken van wetenschappelijkheid van klassiek juridisch onderzoek wordt steeds meer waarde gehecht aan civilologisch verantwoord onderzoek. 20 Open Universiteit

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING

Geneeskunde studiejaar 2014-2015. Matchingsvragenlijst MATCHING Geneeskunde studiejaar 2014-2015 Matchingsvragenlijst MATCHING Dit PDF document is een weergave van het matchingsformulier voor de opleiding geneeskunde van de Universiteit Utrecht, uitgevoerd door het

Nadere informatie

Studiebegeleiding aan de TU Delft

Studiebegeleiding aan de TU Delft aan de TU Delft Pascal de smidt, Studieadviseur CiTG Ouderavond 1 in de bachelor Wat kan uw kind verwachten? Begeleiding in het eerste bachelorjaar (propedeuse) Begeleiding in het tweede en derde bachelorjaar

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

Waarom deze conferentie? Voor wie is deze conferentie bedoeld?

Waarom deze conferentie? Voor wie is deze conferentie bedoeld? Waarom deze conferentie? Een verkeerde studiehouding en gebrekkige studievaardigheden zijn belangrijke oorzaken voor uitval in de propedeuse. Veel studenten denken het te redden met de studiehouding die

Nadere informatie

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING

ONLINE MARKETING ANGELCOACHING ONLINE MARKETING ANGELCOACHING MARCA VAN DEN BROEK Met mijn bedrijf AngelCoaching zet ik me in voor succesvol ondernemen als kunstenaar//creatief. WAAR GAAT HET OM? Zichtbaarheid Onderscheidend (en authentiek)

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14.

OPEN DAGEN HBO 2011. Naam school Datum Info/evt. aanmelden. 18.00-21.00 uur. 18.00-21.00 uur. Woensdag 15 juni. Dinsdag 14 juni: 14. NIEUWSBRIEF LOB-BUREAU HAVO 30 mei 2010 OPEN DAGEN HBO 2011 Naam school Datum Info/evt. aanmelden AVANS Breda 18.00-21.00 uur www.avans.nl www.avansopen.nl AVANS Den Bosch 18.00-21.00 uur www.avansopen.nl

Nadere informatie

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011

Voorwoord. Uitkomsten enquête 19-06-2011 Voorwoord In mijn scriptie De oorlog om ICT-talent heb ik onderzoek gedaan of Het Nieuwe Werken als (gedeeltelijke) oplossing kon dienen voor de aankomende vergrijzing. Hiervoor werd de volgende onderzoeksvraag

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

professionele tussenschoolse opvang

professionele tussenschoolse opvang professionele tussenschoolse opvang Bent u medewerker of coördinator tussenschoolse opvang en wilt u meer weten over hoe u het beste kunt omgaan met de leerlingen in uw groep? Kom ook naar een van onze

Nadere informatie

Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014

Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014 Overzicht cursussen Informatievaardigheid Universitaire Bibliotheken Leiden Collegejaar 2013-2014 Deze brochure geeft een overzicht van de cursussen op het gebied van informatievaardigheid die worden aangeboden

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld

Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld reageren bijlagen attenderen printversie Recensie: Wat wij moeten weten over jongeren en hun digitale wereld Datum 01/02/2007 Auteur publicatie Guus Wijngaards, Jos Fransen, Pieter Swager (INHOLLAND) Titel

Nadere informatie

Meer doen in minder tijd én met minder stress!

Meer doen in minder tijd én met minder stress! Meer doen in minder tijd én met minder stress! Is Werken in Flow iets voor jou? Wil jij grip op je overvolle inbox? Een opgeruimde werkomgeving? Een halve tot een hele werkdag tijdswinst per week? Een

Nadere informatie

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)!

ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 29 ouders)! 18 responses View all Publish analytics 18 responses ipad enquête - ouders - 18 reacties (van 9 ouders) Summary View all responses Publish analytics In welke mate ziet u uw zoon of dochter de ipad thuis

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie

Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie Veel gestelde vragen over de U-Talent Academie Veel leerlingen die overwegen om deel te nemen aan de U-Talent Academie hebben vragen over het programma, de selectie, de zwaarte van het programma. In dit

Nadere informatie

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs

Open & Online. De (mogelijke) rollen van bibliotheken. Onderwijs Open & Online De (mogelijke) rollen van bibliotheken Onderwijs Enthousiasme om mee te werken aan het onderzoek De opkomst hier vandaag Vragen en nieuwsgierigheid Leidraad met vragen opgesteld Telefonische

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

SPRINT NIEUWSBRIEF MAART 2015

SPRINT NIEUWSBRIEF MAART 2015 SPRINT NIEUWSBRIEF MAART 2015 SPRINT-nieuwsbrief In deze nieuwsbrief komen de volgende onderwerpen aan bod: Uitkomsten evaluatie SPRINT SPRINT in 2015 Onderzoek naar de uitvoering van de SPRINT-screening

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Een interview met alumni van de Open Universiteit

Een interview met alumni van de Open Universiteit Doorzetters met karakter Een interview met alumni van de Open Universiteit Het zijn stuk voor stuk mensen met karakter, de alumni van de Open Universiteit Nederland. Hoewel ze om heel verschillende redenen

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Frank Wester (ook namens Remko Helms) TouW-symposium SC A dam 23 november 2013 Onderwerpen Verschenen cursussen in het afgelopen

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF AUGUSTUS 2014

NIEUWSBRIEF AUGUSTUS 2014 S t u d e n t e n v e r e n i g i n g U t i l e D u l c i Telefoon: 073 6134006 E-mail: secrutiledulci@gmail.com Secretariaat: Ruth van der Grift Chr. Kannemansstraat 32 5246 AM Rosmalen NIEUWSBRIEF AUGUSTUS

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk voor je

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT

VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VOOR DE SCHOLIER DIE VERDER KIJKT NAAR VU PRE UNIVERSITY COLLEGE VERDIEPT, VERRIJKT EN VERBINDT De VU wil graag met u werken aan de versterking van de kwaliteit van het voortgezet

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven

Sportweetje. Het Katwijkse. sportieve toekomst! naar een. Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven Het Katwijkse Sportweetje Nieuws, trends en tips voor een gezond en sportief verenigingsleven digitale nieuwsbrief voor het verenigingsleven editie 2015.1 klik en lees het artikel van uw interesse volg

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren!

Gelukskoffercoaching. Ik kan in drie woorden vertellen wat ik geleerd heb: I love me. Wael, 11 jaar. Gelukkig zijn kun je leren! Gelukkig zijn kun je leren! Gelukskoffercoaching Missie GELUKKIG ZIJN KUN JE LEREN Gelukskoffercoaching wil kinderen op jonge leeftijd positief ondersteunen in hun individuele emotionele ontwikkeling.

Nadere informatie

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom!

Voorlichting psychologie 21 mei 2015. Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Welkom! Voorlichting psychologie 21 mei 2015 Sprekers: Stefanie Kwikkel, MSc Francis Voorn studieadviseur student psychologie Psychologie studeren aan de Radboud Universiteit

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1

STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 STUDIEGIDS 2015-2016 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Groep 1 Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk

Nadere informatie

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl.

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl. Nummer 5 Juni 2013 Alumnitijden Tijd voor een nieuwe koers Na een vliegende start van de vereniging met al snel veel leden, website, nieuwsbrief, goed bezochte alumnidag en workshops, zijn de activiteiten

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16

Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16 Aanbod Huiswerkbegeleiding Educatief Centrum de IJssel Apeldoorn 2015-16 Huiswerkbegeleiding voor leerlingen van het Voortgezet onderwijs Wat bieden wij aan? - Geschikte ruimte waar kinderen in alle rust

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

De Gespecialiseerde Professional

De Gespecialiseerde Professional Top Talent Programma Excellentietraject: Facility Management F-MEX De Gespecialiseerde Professional Academie: HBS Saxion University of Applied Science Auteur: Benedicte de Vries Datum: 13-07-2015 1 Programma:

Nadere informatie

jaargang 18 nummer 1 donderdag 03-09-2015

jaargang 18 nummer 1 donderdag 03-09-2015 KBS De Zandberg Zandberglaan 60-62 4818 GL Breda Deze nieuwsbrief wordt verspreid onder alle ouders, personeelsleden en diverse betrokkenen. Wilt u informatie over een bericht opvragen, of reageren op

Nadere informatie

Foundations of Management (FMA)

Foundations of Management (FMA) Foundations of Management (FMA) 1 Verbreed uw bedrijfskundig inzicht L e a d e r s h i p E n t r e p r e n e u r s h i p S t e w a r d s h i p E fma@nyenrode.nl T 0346 291 200 W www.nyenrode.nl/fma 2 Wat

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding Upgrade Functioneel Beheer Leren in de praktijk Benut je werkervaring Opleiding op maat Persoonlijke begeleiding Word in drie maanden functioneel beheerder Upgrade Functioneel Beheer Als je - optimaal

Nadere informatie

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014

Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Veldhoflanden 92 7542 LX Enschede telefoon: 053 4771751 email: bomans-dir@skoe.nl Nr. 35 05-06-2014 Hemelvaart en Pinksteren Na de Hemelvaart volgt 10 dagen later altijd Pinksteren. Pinksteren is meer

Nadere informatie

Coördinator Wetenschap en Techniek

Coördinator Wetenschap en Techniek Coördinator Wetenschap en Techniek De post-hbo opleiding Coördinator Wetenschap en Techniek heeft tot doel leraren en middenkaderfunctionarissen toe te rusten met inzichten en vaardigheden op het gebied

Nadere informatie

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer.

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Inleiding Als eerst hebben we elkaar begroet. Een voorstel ronde gedaan en

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Matching

Veelgestelde vragen over Matching Veelgestelde vragen over Matching Voor de meest actuele versie zie www.uu.nl/matching 1. Waarom voert de Universiteit Utrecht matching in? Om jou als aankomend student te laten beginnen aan een opleiding

Nadere informatie

Franciscaans Studiecentrum

Franciscaans Studiecentrum Minor Christelijke spiritualiteit Cursus Het goede leven. Franciscaanse spiritualiteit over duurzaamheid, zorg en leiderschap Minor Christelijke Spiritualiteit Het (FSC) doet wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN

STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN STUDIEGIDS MASTER THEOLOGIE ALGEMEEN Inhoud Eindkwalificaties... 2 Afstudeerrichtingen... 3 Structuur van de opleiding... 3 Beroepsperspectief... 3 Excellentietraject... 4 Toelating en inschrijving...

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Zij-instroomprogramma geneeskunde. Dubbeltalent gezocht

Zij-instroomprogramma geneeskunde. Dubbeltalent gezocht Zij-instroomprogramma geneeskunde Dubbeltalent gezocht Ben je een talentvolle student met interesse in en ervaring met wetenschappelijk onderzoek? Misschien kun jij dan wel deelnemen aan het vierjarige

Nadere informatie

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD)

GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) N e d e r l a n d s I n s t i t u u t A t h e n e Ολλανδικό Ινστιτούτο Αθηνών Netherlands Institute at Athens NIA INTERUNIVERSITAIRE CURSUS GRIEKSE EPIGRAFIE OP LOCATIE (MA/PhD) Nederlands Instituut in

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen.

Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Aanspreekpunt voor studenten Informatica van Avans Hogeschool voor stage en afstuderen. Innovatie & inspiratieprogramma + werkplek @ Jamfabriek (code A02) Heeft u een idee, project of opdracht, neem dan

Nadere informatie

Beste student en scholier!

Beste student en scholier! Beste student en scholier! Ben je vastgelopen met het schrijven van je scriptie, profielwerkstuk of afstudeerverslag? Sta je juist aan het begin van een scriptie, werkstuk of afstudeertraject en weet je

Nadere informatie

1 daagse training time-management

1 daagse training time-management Open oor Inschrijving een groep 1 daagse training time-management Slim Werken + Creatief Werken edere dag een SlimWerken.COM Julianapark 48-5 5046 GB Tilburg T 013-5770495 M 06-27326562 E contact@slimwerken.com

Nadere informatie

Foundations of Management (FMA)

Foundations of Management (FMA) Foundations of Management (FMA) 1 Verbreed uw bedrijfskundig inzicht L e a d e r s h i p E n t r e p r e n e u r s h i p S t e w a r d s h i p E fma@nyenrode.nl T 0346 291 200 W www.nyenrode.nl/fma 2 Wat

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans

Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Studeren aan de Universiteit Utrecht Welkom bij de opleiding Frans Luuk Dijkstra (l.dijkstra@uu.nl) Bachelorvoorlichtingsdag maart 2016 Opbouw presentatie Inleiding Waarom kiezen voor Frans? De studie

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Handleiding voor de leerling

Handleiding voor de leerling Handleiding voor de leerling Inhoudopgave Inleiding blz. 3 Hoe pak je het aan? blz. 4 Taken blz. 5 t/m 9 Invulblad taak 1 blz. 10 Invulblad hoofd- en deelvragen blz. 11 Plan van aanpak blz. 12 Logboek

Nadere informatie

HOE KIES IK EEN MASTER?

HOE KIES IK EEN MASTER? HOE KIES IK EEN MASTER? MASTERKEUZE-STAPPENPLAN W W W.UVA.NL / MASTERKEUZE INHOUD Het masterplan - een master kiezen doe je zo 3 Je huidige opleiding 4 Aansluiting tussen studie en werk 6 Masterkeuze

Nadere informatie