Globalisering en gezondheidszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Globalisering en gezondheidszorg"

Transcriptie

1 Globalisering en gezondheidszorg De invloed van Europa op de gezondheidszorgverzekering en de markt van de gezondheidszorg Rita Baeten, VWEC 19 november 2010

2 Overzicht presentatie Bevoegdheidsverdeling EU/lidstaten Interne markt en gezondheidszorg Mogelijke invloed Beleidsreacties Besluit

3 Taakverdeling EU/lidstaten EU : creëren van de markt Economische integratie: verwijderen van obstakels voor handel tussen lidstaten Lidstaten : corrigeren van de markt Sociaal beleid, sociale zekerheid, gezondheidszorg Garanderen van universele toegang en kwaliteit

4 Expliciete EU bevoegdheden VWEU Lidstaten Sociale Zekerheid: Vaststellen van de fundamentele beginselen (art 153) Gezondheidszorg: Organisatie en de verstrekking (art 168) Europese Unie Samenwerking en ondersteuning (art 153 en 168) complementariteit van gezondheidsdiensten in de grensgebieden Open coördinatie methode (OMC) sociale zekerheid richtsnoeren en indicatoren, uitwisseling goede praktijken,controle en evaluatie, Comité voor sociale bescherming (art 156 en 160) Sociale bescherming bij vrij verkeer van personen (art 21, 48) Kwaliteits- en veiligheidseisen organen, bloed, geneesmiddelen en medische hulpmiddelen(art 168)

5 Taakverdeling vervaagt Dubbele ontwikkeling : 1. Meer marktmechanismen in de gezondheidszorgstelsels 2. Uitdeinend Europees marktconcept

6 Marktgebaseerde mechanismen in de zorgsector Concurrentie tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars Overheid en cliënten kopen zorgen in Vouchers, persoonsgebonden budgetten Publiek private samenwerking voor uitvoering zorg, investeringskosten Doel: Doelmatig gebruik van beperkte financiële middelen beter presterende verstrekkers, responsabilisering verzekeraars, keuze voor cliënten

7 Uitdeinend Europees marktconcept Vrij verkeer en vrije mededinging Doel: vermijden oneerlijke concurrentie en obstakels voor handel No way back! Toepassingsgebied : Economische activiteit Gezondheidsverstrekking: wel Verplichte sociale zekerheid: niet Aanvullende ziekteverzekeringen: wel Ongeacht van wie er betaalt Overheid, patiënt, sociale zekerheid Ongeacht wie uitvoert Publieke, not for profit of commerciële verstrekker

8 Constitutionele (a)symmetrie Nationaal niveau markt scheppen (economische belangen) en markt corrigeren (sociale bescherming) zelfde grondwettelijke status Conflicten worden politiek opgelost Europees niveau Doel: Economische integratie en interne markt Europees recht heeft voorrang op nationaal recht, zelfs nationaal grondwettelijk recht.

9 Economische activiteit Stuwende kracht: Europees Hof van Justitie Toepassing van basisregels uit EU Verdrag Niet politiek onderhandeld Dynamisch concept wat vandaag geen economische activiteit is kan het morgen wel zijn Juridische onzekerheid Grijze zone: tussen markt en staat

10 Sociaal beleid is marktverstorend Vrij verkeer van diensten Geen niet gerechtvaardigde belemmeringen van grensoverschrijdende verstrekking of financiering van zorg/hulpverlening Regelgeving (planningscriteria, juridisch statuut, verwijzingsregels, vergunningsstelsels, maximumtarieven, beroepskwalificaties, verbod op reclame...) Mededingingsrecht Verbod op monopolies-kartels-prijsafspraken Tariefovereenkomsten, selectieve contractering Geen staatshulp-exclusieve rechten Subsidiëring, solidariteitsmechanismen

11 Belang van regulering in gezondheidszorg Toegang tot zorg als fundamenteel recht Publieke financiering Kosteneffectief gebruik van middelen garanderen Marktonvolkomenheden Ongelijke spreiding van risico s: risicoselectie Informatieasymmetrie: aanbod geïnduceerde vraag Dus: overheid garandeert universele toegang en kwaliteit

12 Dubbele dynamiek van interne markt 1. Deregulering (= negatieve integratie) Afschaffing van niet gerechtvaardigde belemmeringen 2. Harmonisering op europees niveau (= positieve integratie) Maar in de gezondheidssector: Grote verschillen tussen lidstaten Europa nauwelijks bevoegdheid

13 Economische activiteit toepassing Geen belemmering van de handel Tenzij Noodzakelijk omwille van dwingende reden van algemeen belang /opdracht van algemeen belang (mandaat) Proportioneel: geen minder vergaande middelen om zelfde doel te bereiken. Transparant-objectief-coherent

14 Patiëntenmobiliteit Belemmering Toestemming vooraf voor terugbetaling van zorgen Verboden tenzij: Noodzakelijk Ziekenhuiszorgen: planning noodzakelijk. Bescherming volksgezondheid en financieel evenwicht sociale zekerheidssysteem; Proportioneel Erkennen van kwaliteitsregels elders Ook bij verstrekkers die niet in publieke systeem in buitenland geïntegreerd zijn Geen onbehoorlijke wachttijd

15 Vrij verkeer : gevolg (commerciële) Zorgaanbieders, zorgverzekeraars of patiënten kunnen regelgeving aanvechten indien het hun toegang tot of uitoefening van de zorgverlening hindert Ook wetgeving die op gelijke wijze toepasselijk is op marktdeelnemers uit buitenland >Bijna alle regelgeving kan potentieel aangevochten worden. Bewijslast voor de regulerende overheden is hoog Meer keuze voor (beter gestelde) patiënten: publieke steun voor solidariteitsprincipes? Meer keuze voor verstrekkers: selectie van patiënten?

16 Ziekteverzekering Verplichte ziekteverzekering: pure sociale activiteit Verplichte aansluiting, mechanismen van sociale solidariteit, premies en voordelen wettelijk gedefinieerd Hoeveel markt mag? Vb. Nederlands stelsel Aanvullende ziekteverzekering: economisch Iers risicoverevingssysteem: Gerechtvaardigde staatshulp Belgische aanvullende ziekteverzekeringen Verzekeringsrichtlijn toepassen: waarborgfonds, taks, solvabiliteit

17 Beleidsreacties Dienstenrichtlijn Gezondheidszorgverlening uitgesloten Voorstel van richtlijn voor patiëntenrechten bij grensoverschrijdende zorg Codificering rechtspraak patiëntenmobiliteit Informatie aan patiënten, kwaliteit van zorgen Samenwerking tussen lidstaten netwerken van hooggespecialiseerde centra, health technology asessment, dataverzameling Staatssteun Compensatie voor opdracht van algemeen economisch belang

18 Verdrag van Lissabon (VWEU) Diensten van algemeen economisch belang Protocol Juridische basis voor regelgeving (Art. 14) Mogelijkheden voor positieve invulling opdrachten van algemeen belang ipv uitzonderingen? Horizontale sociale clausule (art. 9) In haar beleid waarborgt de Unie een adequate sociale bescherming, een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid Antwoord op de constitutionele asymmetrie?

19 Conclusies Positieve bevoegdheid EU inzake gezondheidszorg marginaal Interne markt beperkt mogelijkheden voor marktcorrigerend overheidsoptreden Sociale en volksgezondheidsdoelstellingen Enkel ter rechtvaardiging van inbreuken Paradox meer EU inmenging nodig om lidstaten toe te laten nationaal sociaal beleid te voeren Interne markt =opwaartse druk op uitgaven Economisch beleid =druk om uitgaven te beperken

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme

Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme Europese krijtlijnen voor een sociaal federalisme prof. dr. Herwig VERSCHUEREN Universiteit Antwerpen De Europese context Overzicht De Europese spelers en hun instrumenten De Europese juridische krijtlijnen

Nadere informatie

de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten)

de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten) de positie van de verzekerde/patiënt in Nederland en daarbuiten in het licht van de voorgenomen wijziging van art 13 Zvw (EU-aspecten) Jac Rinkes Workshop SKGZ 3-10-13 Zorgverzekeringswet Artikel 13 1.

Nadere informatie

Impact van de EU op human resources planning in healthcare

Impact van de EU op human resources planning in healthcare Impact van de EU op human resources planning in healthcare Brussel, 10 maart 2007 Rita Baeten Observatoire social européen v.z.w. bevoegdheden EU versus lidstaten Lidstaten Opleiding en onderwijs organisatie

Nadere informatie

RICHTLIJN 2011/24/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

RICHTLIJN 2011/24/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD 4.4.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 88/45 RICHTLIJNEN RICHTLIJN 2011/24/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende

Nadere informatie

Een nieuwe sociale Europese interne markt

Een nieuwe sociale Europese interne markt Een nieuwe sociale Europese interne markt Prof. mr. dr. E.R. Manunza Hanze Inkoopseminar 2013 On Moral Sentiments, people, profit & procurement Het thema van vandaag Solidariteit in ruime zin Bemoeilijken

Nadere informatie

Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming Raadpleging inzake gezondheidsdiensten B 232 8/102 B-1049 BRUSSEL België

Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming Raadpleging inzake gezondheidsdiensten B 232 8/102 B-1049 BRUSSEL België Coördinatieorgaan Samenwerkende Ouderenorganisaties Chr. Krammlaan 8 Postbus 222 3500 AE Utrecht Telefoon 030 276 99 85 Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming Raadpleging

Nadere informatie

Vragen en antwoorden: Patiëntenrechten bij gezondheidszorg in het buitenland

Vragen en antwoorden: Patiëntenrechten bij gezondheidszorg in het buitenland EUROPESE COMMISSIE NOTA Brussel, 22 oktober 2013 Vragen en antwoorden: Patiëntenrechten bij gezondheidszorg in het buitenland Een oudere Duitse man met diabetes heeft op zijn reis naar Italië van zijn

Nadere informatie

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart Deze Informatiekaart geeft een overzicht van de waar onder zorgverzekeraars mogen samenwerken bij selectieve inkoop van medisch-specialistische zorg. Deze kaart is gemaakt in opdracht van de Nederlandse

Nadere informatie

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU De horizontale sociale clausule als oproep voor het intensifiëren van de samenwerking

Nadere informatie

HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL

HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL HET SUBSIDIARITEITSBEGINSEL In het kader van de gedeelde bevoegdheden van de Unie en de lidstaten wordt met het in het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde subsidiariteitsbeginsel bepaald onder

Nadere informatie

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016

Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging. 10 Maart 2016 Prijszetting: interactie marktpraktijken en mededinging 10 Maart 2016 Agenda Overzicht enkele bepalingen marktpraktijken Analyse mogelijke relatie mededinging Overzicht 0. Algemeen 1. Prijsaanduiding 2.

Nadere informatie

: Gerard Spong : 4 juni 2014. Wijziging verzekeringswet

: Gerard Spong : 4 juni 2014. Wijziging verzekeringswet van datum woorden : Gerard Spong : 4 juni 2014 : 1345 Wijziging verzekeringswet 1. De minister van Volksgezondheid heeft het voornemen geuit art. 13 Zorgverzekeringswet te wijzigen. De wijziging komt er

Nadere informatie

Memorandum Christelijke Mutualiteiten voor de Europese verkiezingen 2014

Memorandum Christelijke Mutualiteiten voor de Europese verkiezingen 2014 Memorandum Christelijke Mutualiteiten voor de Europese verkiezingen 2014 Europa is niet iets ver weg. Europa is hier en nu en krijgt alsmaar meer impact. Ook al is Europa niet bevoegd voor de organisatie

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0339(COD) 11.4.2012. van de Begrotingscommissie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/0339(COD) 11.4.2012. van de Begrotingscommissie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Begrotingscommissie 11.4.2012 2011/0339(COD) ONTWERPADVIES van de Begrotingscommissie aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid inzake het voorstel

Nadere informatie

Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en Consumentenbescherming Raadpleging inzake gezondheidsdiensten B2328/102 B1049 BRUSSEL België

Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en Consumentenbescherming Raadpleging inzake gezondheidsdiensten B2328/102 B1049 BRUSSEL België Europese Commissie Directoraat-generaal Gezondheid en Consumentenbescherming Raadpleging inzake gezondheidsdiensten B2328/102 B1049 BRUSSEL België Datum 31 januari 2007 Ons kenmerk B170107TRA0112 Onderwerp

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 22 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Minbuza-2014.234720 Bijlage(n) fichedocument

Nadere informatie

Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015

Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015 Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015 Ziekenfondsen als polyvalente organisaties met velerlei opdrachten Verzekeraar

Nadere informatie

HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE

HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE HET HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE Het Hof van Justitie van de Europese Unie is een van de zeven instellingen van de EU. Zij omvat drie rechtscolleges: het Hof van Justitie, het Gerecht en het Gerecht

Nadere informatie

VOORSTEL VAN DE EUROPESE COMMISSIE INZAKE EEN RICHTLIJN BETREFFENDE DIENSTEN IN DE INTERNE MARKT STANDPUNT VAN DE BVBO

VOORSTEL VAN DE EUROPESE COMMISSIE INZAKE EEN RICHTLIJN BETREFFENDE DIENSTEN IN DE INTERNE MARKT STANDPUNT VAN DE BVBO VOORSTEL VAN DE EUROPESE COMMISSIE INZAKE EEN RICHTLIJN BETREFFENDE DIENSTEN IN DE INTERNE MARKT Inleiding STANDPUNT VAN DE BVBO 1. De Europese Commissie keurde een voorstel goed inzake een richtlijn betreffende

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE

EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE EERBIEDIGING VAN DE GRONDRECHTEN IN DE UNIE De rechtsgrondslag voor de grondrechten op EU-niveau is lange tijd voornamelijk gelegen geweest in de verwijzing in de Verdragen naar het Europees Verdrag tot

Nadere informatie

Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, Nathan Cambien

Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, Nathan Cambien Toegang tot sociale voordelen voor EU burgers: All EU citizens are equal, but Nathan Cambien Inleiding Vaststelling: 3 categorieën personen Belgen EU-burgers Derdelanders Vaststelling: verschillende non-discriminatie

Nadere informatie

Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG

Commissie interne markt en consumentenbescherming ONTWERPVERSLAG EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie interne markt en consumentenbescherming 24.9.2013 2013/2116(INI) ONTWERPVERSLAG over de toepassing van Richtlijn 2005/29/EG over oneerlijke handelspraktijken (2013/2116(INI))

Nadere informatie

Gevoegde zaken C-18 0/98 C-184/98. P. Pavlov e.a. tegen Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten

Gevoegde zaken C-18 0/98 C-184/98. P. Pavlov e.a. tegen Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten Gevoegde zaken C-18 0/98 C-184/98 P. Pavlov e.a. tegen Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten (verzoek van het Kantongerecht te Nijmegen om een prejudiciële beslissing) Verplichte deelneming in

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Werk en Bijstand Nr. W&B/URP/06/ 12499 Nader rapport inzake voorstel van wet houdende wijziging van de Wet werk en bijstand, van de Wet Studiefinanciering

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20488 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Haar, Beryl Philine ter Title: Open method of coordination. An analysis of its

Nadere informatie

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. bij

WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING. bij EUROPESE COMMISSIE Brussel, 10.9.2014 SWD(2014) 274 final WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE SAMENVATTING VAN DE EFFECTBEOORDELING bij het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement

Nadere informatie

Boek I, titel 2 van het Wetboek van economisch recht Hoofdstuk 5. Definities eigen aan boek XIV:

Boek I, titel 2 van het Wetboek van economisch recht Hoofdstuk 5. Definities eigen aan boek XIV: Vrij beroep 1/ België Wet van 15 mei 2014 houdende invoeging van Boek XIV "Marktpraktijken en consumentenbescherming betreffende de beoefenaars van een vrij beroep" in het Wetboek van economisch recht

Nadere informatie

Handvest van de grondrechten van de EU

Handvest van de grondrechten van de EU Handvest van de grondrechten van de EU A5-0064/2000 Resolutie van het Europees Parlement over de opstelling van een handvest van de grondrechten van de Europese Unie (C5-0058/1999-1999/2064(COS)) Het Europees

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 4 november 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 4 november 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand

De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand De bevoegdheidsverdeling inzake sociale zekerheid en sociale bijstand Jan Velaers Materiële bevoegdheidsverdeling Federale overheid: residuaire bevoegdheden Gemeenschappen: toegewezen bevoegdheden o.m.

Nadere informatie

Europees Economisch en Sociaal Comité ADVIES

Europees Economisch en Sociaal Comité ADVIES Europees Economisch en Sociaal Comité ECO/360 Belastingheffing - Richtlijn moedermaatschappij / dochteronderneming Brussel, 25 maart 2014 ADVIES van het Europees Economisch en Sociaal Comité over het "Voorstel

Nadere informatie

Inhoud. Een gehalveerde sociale zekerheid? De Belgische splitsingsgedachte in historisch perspectief Herman Van Goethem... 19

Inhoud. Een gehalveerde sociale zekerheid? De Belgische splitsingsgedachte in historisch perspectief Herman Van Goethem... 19 Wie is wie?........................................................... xv Bevoegdheidsverdeling en solidariteitskringen in een gelaagde welvaartsstaat. Elementen voor een rationeel debat over de ruimte

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord / 9. Inleiding / 11

Inhoudsopgave. Voorwoord / 9. Inleiding / 11 Inhoudsopgave Voorwoord / 9 Inleiding / 11 1 Het toepasselijke recht op de internationale arbeidsovereenkomst / 13 1.1 Inleiding / 13 1.2 Rome I-Verordening en het EVO-Verdrag / 13 1.3 Arbeidsovereenkomst

Nadere informatie

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU.

Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de EU. Europese Commissie Brussel, 30.06.2004 C (2004)2042 fin Betreft: Steunmaatregel N 118/2004 -België (Vlaanderen) Subsidies voor haalbaarheidsstudies met betrekking tot bouw- en milieuprojecten buiten de

Nadere informatie

Integraal mededingingsrecht

Integraal mededingingsrecht Integraal mededingingsrecht Verzameling van in Nederland geldende nationale en Europese regelgeving inzake kartelrecht en concentratiecontrole Samengesteid door: mr. P.B. Gaasbeek prof. mr. B.MJ. van der

Nadere informatie

Notitie dienstenrichtlijn en diensten van algemeen economisch belang

Notitie dienstenrichtlijn en diensten van algemeen economisch belang Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 02 september 2005 EP/EIS 5056241 Onderwerp Dienstenrichtlijn en diensten

Nadere informatie

Accreditatie en EU productregelgeving

Accreditatie en EU productregelgeving Accreditatie en EU productregelgeving Eelco Ronteltap Directie mededinging en Consumenten Ministerie van EZ is coördinerend ministerie voor Accreditatie, conformiteitsbeoordeling en normalisatie 2 Opbouw

Nadere informatie

De Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden bij de Europese Unie (PV-EU) Jos G.H. Draijer

De Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden bij de Europese Unie (PV-EU) Jos G.H. Draijer De Permanente Vertegenwoordiging van het Koninkrijk der Nederlanden bij de Europese Unie (PV-EU) Jos G.H. Draijer Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Jeugd &Gezin (J&G) Ontwerp Richtlijn Patiëntenrechten

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw wenst geen liberalisering van de gezondheidszorg.

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw wenst geen liberalisering van de gezondheidszorg. Memorandum van het Vlaams Patiëntenplatform vzw naar aanleiding van de verkiezing van het Europees Parlement op 13 juni 2004 Het Vlaams Patiëntenplatform vzw (VPP vzw) is een onafhankelijke koepelorganisatie

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Het bindend EU Handvest van de grondrechten Een naadloos web van grondrechtenbescherming in Europa? Amsterdam, 17 maart 2015

Het bindend EU Handvest van de grondrechten Een naadloos web van grondrechtenbescherming in Europa? Amsterdam, 17 maart 2015 Het bindend EU Handvest van de grondrechten Een naadloos web van grondrechtenbescherming in Europa? Amsterdam, 17 maart 2015 Sybe A. de Vries Jean Monnet leerstoel EU interne-marktrecht & grondrechten

Nadere informatie

Den Haag, 30 januari 2007

Den Haag, 30 januari 2007 NEDERLANDS REGERINGSSTANDPUNT IN REACTIE OP DE MEDEDELING VAN DE COMMISSIE IN HET KADER VAN DE RAADPLEGING OVER COMMUNAUTAIRE MAATREGELEN OP HET GEBIED VAN GEZONDHEIDSDIENSTEN Den Haag, 30 januari 2007

Nadere informatie

Krachtenveld Europese Unie

Krachtenveld Europese Unie Krachtenveld Europese Unie Korte omschrijving De leerlingen plaatsen de begrippen op de juiste plek in de puzzel, waardoor ze een overzicht krijgen van de belangrijkste instellingen binnen de Europese

Nadere informatie

ADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/0255(APP) 12.2.2014. van de Commissie juridische zaken

ADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/0255(APP) 12.2.2014. van de Commissie juridische zaken EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 12.2.2014 2013/0255(APP) ADVIES van de Commissie juridische zaken aan de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken inzake het

Nadere informatie

HOUDBAARHEID PENSIOEN

HOUDBAARHEID PENSIOEN Actuaris dag 2013 HOUDBAARHEID PENSIOEN Prof. Dr. Erik Lutjens HOUDBAARHEID VERPLICHTSTELLING Onderzoek Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam - www.rechten.vu.nl/ expertisecentrumpensioenrecht

Nadere informatie

1. Inleiding. 1 Verordening (EG) nr. 1383/2003 van de Raad van 22 juli 2003 inzake het optreden van

1. Inleiding. 1 Verordening (EG) nr. 1383/2003 van de Raad van 22 juli 2003 inzake het optreden van 01-02-2012 Richtlijnen van de Europese Commissie betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (IER) door de douaneautoriteiten van de EU met betrekking tot goederen, met name geneesmiddelen,

Nadere informatie

Lagere kosten, meer consistentie, meer concurrentie: de Commissie start raadpleging om mobiele telefoontarieven in Europa omlaag te brengen

Lagere kosten, meer consistentie, meer concurrentie: de Commissie start raadpleging om mobiele telefoontarieven in Europa omlaag te brengen IP/08/1016 Brussel, 26 juni 2008 Lagere kosten, meer consistentie, meer concurrentie: de Commissie start raadpleging om mobiele telefoontarieven in Europa omlaag te brengen Om de concurrentie tussen exploitanten

Nadere informatie

MEDEDINGINGSBELEID RECHTSGRONDSLAG DOELSTELLINGEN

MEDEDINGINGSBELEID RECHTSGRONDSLAG DOELSTELLINGEN MEDEDINGINGSBELEID Het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) bevat in de artikelen 101 tot en met 109 regels voor de mededinging op de interne markt. Deze bepalen dat concurrentiebeperkende

Nadere informatie

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014

Mededeling van de Commissie. van 16.12.2014 EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 16.12.2014 C(2014) 9950 final Mededeling van de Commissie van 16.12.2014 Richtsnoerennota van de Commissie over de tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van Verordening

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE LEDEN

MEDEDELING AAN DE LEDEN EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie verzoekschriften 29.11.2013 MEDEDELING AAN DE LEDEN Betreft: Verzoekschrift 0570/2012, ingediend door Maria Teresa Magnifico (Italiaanse nationaliteit), over erkenning

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie

Vaak gestelde vragen. over het Hof van Justitie van de Europese Unie Vaak gestelde vragen over het Hof van Justitie van de Europese Unie WAAROM EEN HOF VAN JUSTITIE VAN DE EUROPESE UNIE (HVJ-EU)? Om Europa op te bouwen hebben een aantal staten (thans 28) onderling verdragen

Nadere informatie

De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI. woensdag 11 maart 2015

De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI. woensdag 11 maart 2015 De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI woensdag 11 maart 2015 1 Quaedvlieg 2006 Het lijkt geen goed idee dat iedere individuele rechter in ieder individueel geval een eigen afweging

Nadere informatie

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld.

Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Preview. De vragenlijst kan uitsluitend online worden ingevuld. Vragenlijst "Een tussentijdse herziening van Europa 2020 - het standpunt van de EU-regio's en -steden" Achtergrond De tussentijdse herziening

Nadere informatie

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht?

Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal privaatrecht: naar een wetboek van internationaal privaatrecht? DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING C: RECHTEN VAN DE BURGER EN CONSTITUTIONELE ZAKEN JURIDISCHE ZAKEN Bestaande lacunes en toekomstperspectieven in het Europees internationaal

Nadere informatie

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting

Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Colloquium NIC 1/10/2015: afsluiting Dames en Heren, Het is mij een eer en een genoegen om dit boeiende colloquium te mogen afsluiten. Deze middag hebben we in elk geval een voortschrijdend inzicht gekregen

Nadere informatie

Dirk Van Heuven 15 maart 2013. Wat na de regionalisering van de Ikea-Wet? Juridische inzichten.

Dirk Van Heuven 15 maart 2013. Wat na de regionalisering van de Ikea-Wet? Juridische inzichten. Dirk Van Heuven 15 maart 2013 Wat na de regionalisering van de Ikea-Wet? Juridische inzichten. / 2 De relevante vergunningsstelsels voor GROOTSCHALIGE DETAILHANDEL 1. Stedenbouwkundige vergunning (Vlaanderen)

Nadere informatie

Zaak C-475/99. Firma Ambulanz Glöckner tegen Landkreis Südwestpfalz

Zaak C-475/99. Firma Ambulanz Glöckner tegen Landkreis Südwestpfalz Zaak C-475/99 Firma Ambulanz Glöckner tegen Landkreis Südwestpfalz (verzoek van het Oberverwaltungsgericht Rheinland-Pfalz om een prejudiciële beslissing) Artikelen 85, 86 en 90 EG-Verdrag (thans artikelen

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken

Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken Gemeenschappelijke EU-standaarden voor het garanderen van procedurele rechten in strafzaken Paul Ponsaers 1 1. De EU is niet enkel een economische, politieke en sociale gemeenschap, maar evenzeer een waardengemeenschap.

Nadere informatie

Bezuidenhoutseweg 30 070 379 6217 070 379 7014

Bezuidenhoutseweg 30 070 379 6217 070 379 7014 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 20 september 2005 EP/EIS 5058750 Onderwerp Notitie Dienstenrichtlijn en

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming

EUROPEES PARLEMENT. Commissie interne markt en consumentenbescherming EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 Commissie interne markt en consumentenbescherming 15.2.2008 WERKDOCUMENT betreffende het initiatiefverslag over bepaalde kwesties in verband met motorrijtuigenverzekering Commissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 635 EU-voorstel: Richtlijn uitoefening van rechten in het vrije verkeer van werknemers COM (2013) 236 Nr. 2 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS)

PUBLIC 11642/01 Interinstitutioneel dossier: 2001/0109 (CNS) Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 september 200 (26.09) (OR. fr) PUBLIC 642/0 Interinstitutioneel dossier: 200/009 (CNS) LIMITE JUSTCIV NOTA van: het voorzitterschap aan: het Comité burgerlijk

Nadere informatie

STANDPUNT VERZEKERINGEN

STANDPUNT VERZEKERINGEN Illustratie 1 logo vrouwenraad STANDPUNT VERZEKERINGEN De Richtlijn 2004/113/EG verbiedt discriminatie op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten. Er mag dus geen gebruikgemaakt

Nadere informatie

Medisch behandeld worden in de EU

Medisch behandeld worden in de EU Medisch behandeld worden in de EU Waar moet je op letten? epecs European Patients Empowerment for Customised Solutions Algemeen E U R O P E S E REGELGEVING Onze Europese buurlanden 1 zijn veel dichterbij

Nadere informatie

ANTWOORDEN OP DE BEVRAGING VANUIT DE COMMISSIE

ANTWOORDEN OP DE BEVRAGING VANUIT DE COMMISSIE EU-W-WN-0-061206 ANTWOORDEN OP DE BEVRAGING VANUIT DE COMMISSIE 1. Wat zijn de huidige gevolgen (op plaatselijk, regionaal en nationaal vlak) van grensoverschrijdende gezondheidszorg voor de toegankelijkheid,

Nadere informatie

Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie. Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl

Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie. Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl Privacy en gegevensbescherming in relatie tot geo-informatie Dr. Colette Cuijpers cuijpers@uvt.nl 1 Gegevensbescherming en geo-informatie Trend: geo-informatie wordt steeds meer gebruikt om mensen te volgen

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU Commissie politieke zaken 5.3.2009 AP/100.506/AM1-24 AMENDEMENTEN 1-24 Ontwerpverslag (AP/100.460) Co-rapporteurs: Ruth Magau (Zuid-Afrika) en Filip Kaczmarek

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting Aanleiding voor het onderzoek Het nationale bestuursrecht is van oudsher verbonden met het territorialiteitsbeginsel. Volgens dat beginsel is een autoriteit alleen bevoegd op het grondgebied

Nadere informatie

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015

Corporatiebijeenkomst WSW. Bunnik, 24 juni 2015 Corporatiebijeenkomst WSW Bunnik, 24 juni 2015 Wat voorafging WSW vroeg eind 2013 corporaties een volmacht te verstrekken tot vestiging van hypotheek op het bezit als onderdeel van het nieuwe risicomanagement

Nadere informatie

ARREST VAN HET HOF VAN 12 DECEMBER 1974.

ARREST VAN HET HOF VAN 12 DECEMBER 1974. ARREST VAN HET HOF VAN 12 DECEMBER 1974. B. N. O. WALRAVE, L. J. N. KOCH TEGEN ASSOCIATION UNION CYCLISTE INTERNATIONALE, KONINKLIJKE NEDERLANDSCHE WIELREN UNIE EN FEDERATION ESPANOLA CICLISMO. (VERZOEK

Nadere informatie

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/0088(COD) 19.6.2013. van de Commissie internationale handel. voor de Commissie juridische zaken

ONTWERPADVIES. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/0088(COD) 19.6.2013. van de Commissie internationale handel. voor de Commissie juridische zaken EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie internationale handel 19.6.2013 2013/0088(COD) ONTWERPADVIES van de Commissie internationale handel voor de Commissie juridische zaken inzake het voorstel voor een

Nadere informatie

TOELICHTING SAMENWERKINGSPROTOCOL NZA - CONSUMENTENAUTORITEIT

TOELICHTING SAMENWERKINGSPROTOCOL NZA - CONSUMENTENAUTORITEIT TOELICHTING SAMENWERKINGSPROTOCOL NZA - CONSUMENTENAUTORITEIT Inleiding Op 29 december 2006 is de Wet handhaving consumentenbescherming (Whc) in werking getreden. De Whc implementeert verordening 2006/2004

Nadere informatie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie

Commissie juridische zaken. aan de Commissie industrie, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie juridische zaken 25.6.2013 2013/2063 (INI) ONTWERPADVIES van de Commissie juridische zaken aan de Commissie industrie, onderzoek en energie inzake het vrijmaken van

Nadere informatie

Aanbesteding en inkoop van zorg

Aanbesteding en inkoop van zorg Aanbesteding en inkoop van zorg Richard-Jan Roks 8 september 2015 Inhoudsopgave Wat is aanbestedingsrecht en bronnen Private aanbesteding versus overheidsaanbesteding Aanbesteding en zorgverzekeraars Gezamenlijke

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Uw kenmerk 2014Z01109 Betreft Vragen

Nadere informatie

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006).

Deze nota bevat ook een planning voor de verdere behandeling van dit dossier in de aanloop naar de zitting van de Raad TTE (8-9 juni 2006). RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 24 februari 2006 (16.03) (OR. en) 6682/06 ENER 61 NOTA Betreft: Werking van de interne energiemarkt - Ontwerp-conclusies van de Raad De delegaties treffen in bijlage

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01

EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING. INTERPRETATIENOTA Nr. 2015-01 EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL LANDBOUW EN PLATTELANDSONTWIKKELING Directoraat I. Landbouwwetgeving en procedures I.1. Landbouwwetgeving; vereenvoudiging Datum van verspreiding 8.7.2015 INTERPRETATIENOTA

Nadere informatie

Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen. Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel

Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen. Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel 1 Geen verplichte verzekering Maar ruim verspreid. Talrijke problemen in praktijk:

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Stefan Nerinckx Onderwerp Het toepasselijk recht op verbintenissen voortvloeiend uit (internationale) arbeidsovereenkomsten: een nieuwe Europese verordening in de maak? Datum april 2005 Copyright

Nadere informatie

Nieuwe en oude beleidsparadigma s

Nieuwe en oude beleidsparadigma s Nieuwe en oude beleidsparadigma s Bea Cantillon Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck, Universiteit Antwerpen Gent, 6 juni 2012 Zorgmodellen doorheen de geschiedenis 19de eeuw : liefdadigheid 20ste

Nadere informatie

Op 5 juni 2004 manifesteerden vakbonden, ziekenfondsen en andere

Op 5 juni 2004 manifesteerden vakbonden, ziekenfondsen en andere Gezondheidszorg als handelswaar Enkele kanttekeningen bij ontwerp van Europese richtlijn over liberalisering van diensten Sandra Derieuw Op 5 juni 2004 manifesteerden vakbonden, ziekenfondsen en andere

Nadere informatie

Inhoudstafel. De Bibliotheek Handelsrecht Larcier... i Voorwoord bij de Reeks Bank- en insolventierecht...iii. Voorafgaande opmerking...

Inhoudstafel. De Bibliotheek Handelsrecht Larcier... i Voorwoord bij de Reeks Bank- en insolventierecht...iii. Voorafgaande opmerking... financiele-diensten.book Page v Thursday, October 27, 2005 2:58 PM v De Bibliotheek Handelsrecht Larcier...................................... i Voorwoord bij de Reeks Bank- en insolventierecht...........................iii

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument COM(2009) 283 definitief.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument COM(2009) 283 definitief. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 6 juli 2009 (OR. en) 11738/09 SOC 424 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretaris-generaal van de Europese Commissie ingekomen:

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het

Nadere informatie

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011

CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Internationaal werkgeverschap CAO-commissie MKB-Nederland 14 juni 2011 Mr. R.A.M. Blaakman/AWVN Senior adviseur internationaal Juridische Zaken 14-6-2011 #479440 1 Hebben jullie in de sector te maken met

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

BELGISCH TIJDSCHRIFT VOOR SOCIALE ZEKERHEID

BELGISCH TIJDSCHRIFT VOOR SOCIALE ZEKERHEID FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID ----------- BELGISCH TIJDSCHRIFT VOOR SOCIALE ZEKERHEID -------------- Inhoudstafel JAARGANG 2004 -3 INHOUD Alfabetisch klassement - auteurs - titels Nr. P. Alfabetisch

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT {ECON}Commissie economische en monetaire zaken

<EntPE>EUROPEES PARLEMENT</EntPE> <Commission>{ECON}Commissie economische en monetaire zaken</commission> EUROPEES PARLEMENT 2004 2009 {ECON}Commissie economische en monetaire zaken {01/07/2008}1.7.2008 2007/2290(INI)

Nadere informatie

EUROPESE COMMISSIE. Brussel, 20.X.2004 C(2004)3915fin. Steunmaatregel nr. NN 136/2003 - België Belgische sectorfondsen. Excellentie, 1.

EUROPESE COMMISSIE. Brussel, 20.X.2004 C(2004)3915fin. Steunmaatregel nr. NN 136/2003 - België Belgische sectorfondsen. Excellentie, 1. EUROPESE COMMISSIE Brussel, 20.X.2004 C(2004)3915fin Betreft : Steunmaatregel nr. NN 136/2003 - België Belgische sectorfondsen Excellentie, 1. PROCEDURE In het tweede semester 2000 is, in het kader van

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I. Walter VAN GERVEN

BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I. Walter VAN GERVEN BEGINSELEN VAN BELGISCH PRIVAATRECHT I Walter VAN GERVEN Professor emeritus K.U.Leuven, U.Tilburg, U.Maastricht Gewezen advocaat-generaal Europees Hof van Justitie Lid van de Koninklijke Vlaamse Academie

Nadere informatie