Thomas Rousseau Attaché Riziv 26 januari 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thomas Rousseau Attaché Riziv 26 januari 2012"

Transcriptie

1 Organisatievan i de gezondheidszorg in België Thomas Rousseau Attaché Riziv 26 januari 2012

2 Organisatie van de gezondheidszorg in België 1. De bevoegdheidsverdeling 2. De sociale zekerheid 3. Het Riziv 4. De verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging 5. De financiering van de ziekteverzekering 6. Performantie van de gezondheidszorg in België 7. De toekomst?

3 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 1. DE BEVOEGDHEIDSVERDELING I. Inleiding II. Overzicht van het Belgisch gezondheidszorgsysteem

4 I. Inleiding (1) Federale Staat inwoners Oppervlakte = km²

5 I. Inleiding (1) 3 Gewesten: Vlaanderen Brussel Wallonië

6 I. Inleiding (2) 3 Gemeenschappen Vlaamse gemeenschap Franstalige gemeenschap Duitstalige gemeenschap

7 I. Inleiding (3) Bevoegdheden Gewesten Gemeenschappen Fd Federalestaat Economie& werkgelegenheid Landbouw Waterbeleid Huisvesting Energie Openbare werken Vervoer Leefmilieu Onderwijs Taal Cultuur Sport Hulp aan personen Financiën Defensie Sociale Zekerheid Buitenlandse Zk Zaken Binnenlandse Zaken Belangrijke delen van Volksgezondheid

8 II. Overzicht van het Belgisch gezondheidszorgsysteem (1) Bron: KCE 2010

9 II. Overzicht van het Belgisch gezondheidszorgsysteem (2) Federaal niveau Bevoegdheidsverdeling Vastleggen van het totale budget voor gezondheidszorg Algemeen wettelijk kader Beheer van de verplichte ziekteverzekering Regionaal niveau Preventieve gezondheidszorg en gezondheidspromotie Ondersteuning en kwaliteitsbewaking van de ziekenhuizen Geestelijke gezondheidszorg Lokaal niveau Publieke hygiëne Controle authenticiteit van diploma s van de zorgverleners Organisatie van spoeddienst en publieke ziekenhuizen

10 II. Overzicht van het Belgisch gezondheidszorgsysteem (3) Federale overheidsinstellingen FOD Volksgezondheid Erkenning van de zorgverleners Wetgeving op het vlak van ziekenhuizen en patiëntenrechten Opmaak budgetten van de verzorgingsinstellingen Rijksinstituut voor ziekte en invaliditeitsverzekering (RIZIV) Beheer van de ziekte en invaliditeitsverzekering Rijksdienst voor de sociale zekerheid (RSZ) Inning, beheer en verdeling van de sociale werkgevers en werknemersbijdragen FOD Economie Prijsbepaling van geneesmiddelen Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten Bewaken van de kwaliteit, de veiligheid en de doeltreffendheid van geneesmiddelen en gezondheidsproducten Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) Wetenschappelijke ondersteuning van het federale beleid inzake gezondheidszorg en ziekteverzekering

11 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 2. DE SOCIALE ZEKERHEID I. Inleiding II. Overzicht van de Belgische Sociale Zekerheid III.Financiering van de Belgische Sociale Zekerheid

12 I. Inleiding (1) Sociale Zekerheid Sociale bescherming Sociale bijstand

13 I. Inleiding (2) De Rijksdienst voor Sociale Zekerheid is het financiële hart van de Belgische sociale zekerheid

14 II. Overzicht van de Belgische Sociale Zekerheid (1) 3 grote beschermingsstelsels l Werknemers 79% Zelfstandigen 12% Ambtenaren 6% Eigen specifieke reglementering Eigen specifieke vorm van sociale bescherming Eigen financieringswijze

15 II. Overzicht van de Belgische Sociale Zekerheid (2) Elk stelsel is onderverdeeld in een aantal takken Risico Werknemers Zelfstandigen Ambtenaren Arbeidsongeval X X Beroepsziekte X X Gezondheidszorgen X X X Arbeidsongeschiktheid X X X Werkloosheid X Ouderdom X X X Kinderlast X X X Jaarlijkse vakantie X X

16 II. Overzicht van de Belgische Sociale Zekerheid (3) Primaire en secundaire netwerk van de sociale zekerheid OISZ OISZ Federale centrale departementen OISZ Primaire netwerk OISZ Belgische regering OISZ RIZIV Vakbonden Werkgeversorganisaties Verzekeringsinstellingen Secundaire netwerken

17 III. Financiering van de Belgische sociale zekerheid (1) Vóór 1995: Sectoriële financiering Elke tak wordt afzonderlijke gefinancierd Elke tak ontvangt zijn eigen bijdrage Tekorten voor pensioenen werkloosheid gezondheidszorg Vanaf 1995: Globaal financieel beheer Financiering i i van de takken tkk volgens hun behoeften, bh en niet it langer volgens vaste percentages Alle ontvangstenkomen toe bij RSZ (werknemers) of RSVZ Alle ontvangsten komen toe bij RSZ (werknemers) of RSVZ (zelfstandigen)

18 III. Financiering van de Belgische sociale zekerheid (2) BUDGET 2010 Sociale bijdragen Staatstoelagen Alternatieve ontvangsten Toegewezen ontvangsten Diverse ontvangsten 56% 23% 15% 3% 3% RSZ: globaar beheer werknemers Sociale zekerheidsinstellingen RVA RIZIV RVP RJA - Betalingsinstellingen: Verzekeringinstellingen vakbonden Bron: FOD Sociale Zekerheid

19 III. Financiering van de Belgische sociale zekerheid (3) Procentuele verdeling van de uitgaven van de sociale zekerheid (2010) Geneeskundige verzorging 6% 3% 8% 24% Uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid, fysieke letstels en handicap Werkloosheid 6% Arbeidsmarkt en werkgelegenheidsbeleid Ouderdom 7% 7% Overleving 8% Gezin 27% 4% Overige gedekte risico's Werkingskosten Bron: FOD Sociale Zekerheid Diverse uitgaven

20 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 3. HET RIZIV I. Wat is het Riziv? II. De kernopdrachten van het Riziv i III.De diensten van het Riziv IV. De belangrijkste partners van het Riziv V. Het overleg binnen het Riziv

21 I. Wat is het Riziv? Rijksinstituut voor Ziekte en Invaliditeitsverzekering Sinds 1963 Openbare instelling van sociale zekerheid Beheersautonomie Bestuursovereenkomst Beheert en controleert verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen (GVU)

22 II. De kernopdrachten van het Riziv Stelt de regels en tarieven op voor de terugbetaling van geneeskundige prestaties en geneesmiddelen Reglementeert de vervangingsinkomens en berekent de uitkeringsbedragen Organiseert het overleg tussen de verschillende hll partners van de GVUverzekering Bewaakt ktde uitgavenevolutie ti voor gezondheidszorg Zorgt voor een correcte financiering ii van de activiteiten it it van de zorgverleners en ziekenfondsen Informeert, evalueert en controleert de zorgverleners, de ziekenfondsen en de patiënten (de sociaal verzekerden)

23 III. De diensten van het RIZIV Dienst voor geneeskundige verzorging Algemeen ondersteunende diensten Algemene Directie Dienst voor uitkeringen Dienst voor geneeskundige evaluatie en controle Dienst voor administratieve controle

24 IV. De belangrijkste partners van het RIZIV Riziv Regering Vakbonden Verzekeringsinstellingen Zorgverleners Werkgeversorganisaties

25 V. Het overleg binnen het Riziv Minister van Sociale Zaken Geneeskundige verzorging Algemene Raad Verzekeringscomité Begrotingscommissie Akkoorden en Overeenkomstencommissies Technische Raden Werkgroepen

26 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 4. DE VERPLICHTE VERZEKERING VOOR GENEESKUNDIGE VERZORGING I. Algemene principes II. De rechthebbenden III.De geneeskundige g verstrekkingen IV. De verzekeringstegemoetkomingen V. De financiering

27 I. Algemene principes

28 II. De rechthebbenden (1) Wie? Werknemers, zelfstandigen en ambtenaren Sinds 2008: zelfstandigen ook recht op kleine risico s! Werklozen, gepensioneerden, personen die recht hebben op het leefloon, gehandicapten, studenten, wezen, de niet begeleide minderjarige vreemdelingen, enz. + de personen die zij ten laste hbb hebben Voor bijna de ganse bevolking!

29 II. De rechthebbenden (2) Twee voorwaarden: Inschrijven bij een verzekeringsinstelling Ziekenfonds of hulpkas voor ziekte en invaliditeitsverzekering of de kas der geneeskundige verzorging van de NMBS holding Vrij keuze met uitzondering voorhet statutairpersoneelvan de Belgische spoorwegen Betalen van bijdragen sociale zekerheid en eventueel ook bijdrage financiële verantwoordelijkheid

30 III. De geneeskundige verstrekkingen (1) Preventieve en curatieve verzorging die nodig zijn voor het behoud en het herstel van de gezondheid 27 verschillende categorieën: de gewone geneeskundige hulp, met onder andere bezoeken en raadplegingen g van algemeen geneesheren en geneesheer specialisten en de verzorging verstrekt door kinesitherapeuten; tandheelkundige verzorging; bevallingen; verstrekken van brillen en andere oogprothesen, hoortoestellen, mobiliteitshulpmiddelen, orthesen en uitwendige prothesen; verstrekkingen van farmaceutische producten; ziekenhuisverpleging; verzorging die nodig is voor revalidatie.

31 III. De geneeskundige verstrekkingen (2) De nomenclatuur van de geneeskundige verstrekkingen: Lijst van alle terugbetaalbare (hetzij geheel of gedeeltelijk) geneeskundige verstrekkingen De relatieve waarde van de verstrekkingen De specifieke toepassingsregels De bekwaamheidsvereisten van de zorgverleners Dergelijke lijst bestaat ook voor de farmaceutische specialiteiten die kunnen worden terugbetaald. Allebei consultuurbaar op

32 IV. De verzekeringstegemoetkomingen (1) BETALINGSMECHANISME I: TERUGBETALING Verzekerde / Patiënt Honorarium Zorgverlener Getuigschrift van aflevering Ziekenfonds Terugbetalingsbedrag = Terugbetalingsbedrag = Honorarium Persoonlijk aandeel

33 IV. De verzekeringstegemoetkomingen (2) BETALINGSMECHANISME II: DERDEBETALERSSYSTEEM Verzekerde / Patiënt Zorgverlener Persoonlijk aandeel of remgeld Verzamelstaat Ziekenfonds Terugbetaalbare deel van het honorarium

34 IV. De verzekeringstegemoetkomingen (3) Varieert naargelang van de aard van de verstrekking het statuut van de verzekerde Het bedrag de zorgverlener die al dan niet geconventioneerd is Gewone geneeskundige hulp 75% van de in de overeenkomsten en akkoorden vastgelegde honoraria Geneesmiddelen Categorie A (geneesmiddelen van vitaal belang) 100% Categorie B (geneesmiddelen die therapeutisch zijn) 75% Categorie C, Cs, Cx (geneesmiddelen die inwerken op de symptomen) 50% tot 20%

35 IV. De verzekeringstegemoetkomingen (4) Ziekenhuisopname (derdebetalers) Persoonlijk aandeel 1e opname 2e tot Vanaf dag 90e dag 91e dag Verzekerden met personen ten laste of die alimentatiegeld betalen 41,98 14,71 5,23 Personen met verhoogde tegemoetkoming en hun personen ten laste 5,23 5,23 5,23 Volledig uitkeringsgerechtigde werklozen sinds minstens zes maanden en hun personen ten laste 32,50 5,23 5,23 Kinderen ten laste van verzekerden zonder verhoogde tegemoetkoming 32,50 5,23 5,23 Andere verzekerden 41,70 14,71 14,71

36 IV. De verzekeringstegemoetkomingen (5) Sociale correcties Verhoogde verzekeringstegemoetkoming bepaalde categorieën van rechthebbenden btl betalen een lagere persoonlijke bijdrage (remgeld) OMNIO statuut gezinnen met bescheiden inkomens Maximumfactuur (MAF) jaarlijkse medische kosten voor gezinnen tot een plafondbedrag beperkt Bepaalde forfaits Vb. chronisch zieken, incontinentie materiaal, Bijzonder solidariteitsfonds bijkomend vangnet voor patiënten met zeer ernstige aandoeningen die voor bepaalde behandelingen geen terugbetaling krijgen

37 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 5. DE FINANCIERING VAN DE ZIEKTEVERZEKERING I. Inleiding II. De ontvangsten III.De uitgaven IV. Beheersing van de uitgaven

38 I. Inleiding Budget GVU= Ruim 35 miljard EUR Enkele vergelijkingspunten: g Totale fiscale ontvangsten federale overheid 2011 = Ruim 95 miljard EUR Totale overdracht fiscale ontvangsten federale overheid naar gemeenschappen en gewesten 2011 = Ruim 38 miljard EUR Bruto binnenlands product 2011 = Ruim 365 miljard EUR

39 II. De ontvangsten 2011 ZIEKTEVERZEKERING % Globaal beheer ,52 Opbrengst BTW Tabaksaccijnzen ,41 Bijdragen ,60 Ontvangsten revalidatie ,38 Automobielverzekering ,85 Bijdragen hospitalisatieverzekering ,32 Vergoeding op verpakkingen geneesmiddelen ,01 Heffing zakencijfer farmaceutische produkten ,73 Andere ,18 TOTAAL Bron: RIZIV

40 III. De uitgaven (1) 2011 ZIEKTEVERZEKERING % Geneeskundige verstrekkingen ,06 Invaliditeit i ,96 Primaire arbeidsongeschiktheid ,13 Moederschaps en vaderschapsrust ,87 Administratiekosten verzekeringsinstellingen ,16 Lasten Riziv ,48 Wet ziekenhuizen ,97 Evenwicht Sociale Zekerheid ,09 Andere ,28 TOTAAL Bron: RIZIV

41 III. De uitgaven (2) Geneeskundige verzorging Mdi Medische erelonen Farmaceutische specialiteiten Verpleegdagprijs Rust en verzorgingsinstellingen Honoraria van verpleegkundigen Tandheelkundigen Andere uitgaven

42 III. De uitgaven (3) Percentage van het BBP voor gezondheidszorg (2007) 16,0% 11,0% 10,2% 9,8% 8,4% Bron: OESO 2009

43 III. De uitgaven (4) Trends in de uitgaven voor gezondheidszorg, Gemiddelde jaarlijkse groei van de totale uitgaven voor gezondheidszorg 3,5 4 4,4 Gemiddelde jaarlijkse groei van het BBP 2 2,1 2 Bron: OESO 2009

44 III. De uitgaven (5) Evolutie van de globale begrotingsdoelstellingen voor geneeskundige verzorging Bron: RIZIV

45 III. De uitgaven (6) Gezondheidsuitgaven 2008: verdeling per financieringsbron 0,3% 4,3% 19,5% 75,9% Overheid Patiënt Werkgever Privaat Bron: Assuralia 2010

46 IV. Beheersing van de uitgaven (1) 1. Opstellen van begrotingsdoelstellingen (1) Inzameling behoeften (Overeenkomsten en 1 akkoordencommissies) 2 Technischeramingen (DienstGeneeskundigeVezorging) Besparingsmaatregelen (Commissie voor 3 begrotingscontrole) 4 Voorstel globaal en partiële begrotingsdoelstellingen g g (Verzekeringscomité) 5 Beslissing (Algemene raad)

47 IV. Beheersing van de uitgaven (2) 1. Opstellen van begrotingsdoelstellingen t lli (2) Wettelijke groeinorm Artikel 40, 1 ZIV wet Vanaf het jaar 2005,wordt de jaarlijkse globale l budgettaire doelstelling lli van de ziekteverzekering elk jaar verhoogd met een reële groeinorm van 4,5% ten aanzien van de globale budgettaire doelstelling van het vorige jaar, evenals met de voorziene verhoging gmet de gezondheidsindex tijdens het betrokken dienstjaar. Evolutie: van 1995 tot 2000: groeinorm van 1,5% van 2001 tot 2004: groeinorm van 2,5% sinds 2005: groeinorm van 4,5%

48 IV. Beheersing van de uitgaven (3) 1. Opstellen van begrotingsdoelstellingen (3) Vaststelling globale begrotingsdoelstelling 2011 (in 000 EUR) Globale begrotingsdoelstelling Algebraïsche verschillen Subtotaal Reële groeinorm 4,50 % Subtotaal Inflatie 1,90 % Subtotaal t Algebraïsche verschillen Globale begrotingsdoelstelling

49 IV. Beheersing van de uitgaven (4) 1. Opstellen van begrotingsdoelstellingen t lli (4) Confrontatie van de globale begrotingsdoelstelling 2011 met de technische ramingen 2011 (in 000 EUR) Globale begrotingsdoelstelling Technische ramingen Verschil (= beleidsruimte) Aanwending van de beleidsruimte: Nieuwe initiatieven Besparingen Reserveringen Resultaat

50 IV. Beheersing van de uitgaven (5) 2. Opvolging van de uitgaven via een permanente audit (1) Systematische rapportage van de evolutie van de uitgaven voor elke sector Informatie over Verschil tussen evolutie van de uitgaven en de partiële begrotingsdoelstellingen. Opvolging van de nieuwe initiatieven of genomen besparingen Opvolging gvan de evolutie van verschillende domeinen binnen de sector

51 IV. Beheersing van de uitgaven (6) 2. Opvolging van de uitgaven via een permanente audit (2) = Documenteren van bepaalde uitgavenevoluties i (positief i en negatief) in samenwerking met de verschillende actoren Doel: observeren en begrijpen vooraleer in te grijpen besparingen onderbouwen ook al is er geen risico op overschrijding van de begrotingsdoelstelling specifieke structurele besparingen i.p.v. lineairei maatregelen

52 IV. Beheersing van de uitgaven (7) 3. Besparingsmaatregelen De beheersing van de uitgaven verloopt voornamelijk door het beheersen van de consumptie. 2 mogelijke manieren om te handelen op de consumptie: De voorwaarden tot terugbetaling g van bepaalde verstrekkingen in de nomenclatuur wijzigen. Het persoonlijk aandeel of prijs van de verstrekkingen wijzigingen

53 IV. Beheersing van de uitgaven (8) 4. Andere maatregelen (1) Correctiemaatregelen voorzien in ZIV Wet: Klinische biologie. Art Wanneer de uitgaven voor klinische biologie voor een bepaald dienstjaar het voor dat dienstjaar vastgestelde globaal budget met ten minste 2 pct. overstijgen, zijn de laboratoria aan het Instituut een ristorno verschuldigd, waarvan het bedrag wordt vastgesteld overeenkomstig de bepalingen van 3. Geneesmiddelen Art heffing op het omzetcijfer dat is verwezenlijkt op de Belgische markt van de geneesmiddelen die zijn ingeschreven op de lijst van de vergoedbare farmaceutische specialiteiten

54 IV. Beheersing van de uitgaven (9) 4. Andere maatregelen (2) Informatiecampagne tegen overdreven antibioticagebruik bij voorschrijvers engebruikers Stimuleren van het voorschrijven van goedkopere geneesmiddelen via een referentieterugbetalingssysteem Echelonnering stimuleren: remgeldvermindering bij een raadpleging van bepaalde specialisten na doorverwijzing door de huisarts met de bedoeling om: samenwerking tussen huisartsen en specialisten te versterken in het belang van een efficiënte gezondheidszorg voor de patiënt patiënten aanmoedigen om de huisarts te raadplegen vooraleer ze naar een specialist gaan Financiële cëeverantwoordelijkheid ea oodej edvan de verzekeringsinstellingen e e s e ge

55 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 6. PERFORMANTIE VAN HET BELGISCHE GEZONDHEIDSSYSTEEM I. Inleiding II. Studierapport III. Resultaten

56 I. Inleiding (1) Hoe presteert ons systeem? Wat zijn de sterktes en de zwaktes? En hoe positioneren wij ons ten opzichte van de andere landen? In België: evalueren van performantie is vrij braakliggend terrein.

57 I. Inleiding (2) Performantie is gericht op het bereiken van objectieve doelstellingen. Met andere woorden: 1. de goede dingen op de goede manier doen 2. vlug en op het goede moment 3. met de minste kost 4. om goede resultaten te boeken 5. beantwoordend aan de noden en de verwachtingen van de bevolking van de belanghebbenden binnen de organisatie

58 II. Studierapport (1) Basisrapport in juli 2010: Een eerste stap naar het meten van de performantie van het Belgische gezondheidszorgsysteem. Raadpleeg het volledige rapport op de website van het KCE: > publicaties Raadpleeg de samenvattende brochure op > Wilt u meer weten?

59 II. Studierapport (2) Doelstellingen 1. Hoe kan een systeem voor de evaluatie van de performantie worden uitgewerkt? 2. Hoe kan dit systeem in de praktijk toegepast worden? Wie is bij het onderzoek betrokken? Verantwoordelijkheid id van Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE), Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) en RIZIV. Betrokkenheid van de administraties die met Sociale Zaken en Volksgezondheid te maken hebben (gewestelijk, gemeenschappelijk en federaal).

60 II. Studierapport (3) 1 3 niveaus Gezondheidstoestand 5 domeinen 3 Gezondheidssysteem Gezondheidspromotie Preventieve zorg Curatieve zorg Verzorging op lange termijn Paliatieve zorg 2 Niet medische bepalende elementen van de gezondheid Levensstijl Genetische factoren Leef en werkomstandigheden Persoonlijke inkomsten Milieufactoren 5 dimensies Kwaliteit Toegankelijkheid Efficiëntie Duurzaamheid Billijkheid

61 II. Studierapport (4) Indicatoren? = Indicatoren zijn meetbaar en kunnen de domeinen en de dimensies omschrijven. 55 indicatoren Beperkte lijst Gekozen in functie van internationale/ buitenlandse studies (vergelijking) Te bekijken in samenhang. Alleenstaande indicatoren = weinig betekenis

62 II. Studierapport (5) Voorbeeld Toegankelijkheid: indicatoren

63 II. Studierapport (6) Voorbeeld Toegankelijkheid Indicator Sterktes Zwaktes Evolutie Voorgestelde acties Graad van preventieve gezondheidszorg voor kinderen in de groepen met een hoog risico Hoge graad verzekering geneeskundige verzorging Aantal artsen en verpleegkundigen Verzekerde bevolking Bedrag van persoonlijke uitgaven van de verzekerden Goed systeem van sociale bescherming, grote geografische g toegankelijkheid van de curatieve zorg Beschikbaarheid geschikt personeel moeilijk te evalueren Vrij hoge persoonlijke uitgaven Invullen kadaster van medisch personeel Internationale vergelijkbaarheid van de gezondheidsrekeningen

64 III. Resultaten (1) Algemeen 2007: meer dan 32 miljard EUR is besteed aan gezondheid (een van de hoogste cijfers in Europa). Qua beschikbare middelen: goede positie. Nieuwe technieken vinden vlot ingang. Bijna volledige bevolking is verzekerd, maar persoonlijke uitgaven blijken hoog.

65 III. Resultaten (2) Verhouding resultaten - ingezette middelen Geen eenduidig antwoord Situatie is niet slecht en gunstige evolutie Achterstand op enkele domeinen in vergelijking met Europees gemiddelde Algemene efficiëntie van de verzorging is moeilijk in te beoordelen Inspanningen zijn nodig op het vlak van gezondheidspreventie en -promotie

66 III. Resultaten (3) Volgend rapport: december 2012 Verfijning en aanpassing van een reeks indicatoren Vervolledigen met domeinen en thema s die nog niet aan bod kwamen

67 ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG IN BELGIË 7. DE TOEKOMST? I. De uitdagingen II. Het regeerakkoord 2011

68 I. De uitdagingen (1) Toename gezondheidsbedreigende levensgewoonten Mannen: 49% overgewicht en 14% obees Vrouwen: 28% overgewicht en 13% obees Toename chronische zieken Verlenging van de levensduur en veroudering Vooruitgang gnieuwe technologieën Verdere toename van de gezondheidsuitgaven Toenemende behoefte aan bijkomende menselijke middelen Bron: Itinera Institute, 2008

69 I. De uitdagingen (2) Hoe maximaliseren we de return van de gezondheidszorg vandaag: preventie, efficiëntie, actoren? Hoe kunnen we meer aan gezondheidszorg betalen zonder meer te belasten? Welke rol voor verzekeringen en de tweede pijler? Hoe garanderen we toegankelijkheid id en bt betaalbaarheid? hid? Welke rol voor de institutionele actoren, inclusief de artsen? Regionalisering?

70 I. De uitdagingen (3) HOE DE DUURZAAMHEID VAN GEZONDHEIDSZORG WAARBORGEN? Visie van Lieven Annemans (hoogleraar in de gezondheidseconoom)

71 II. Het regeerakkoord 2011 (1) 1. Oprichting van een instituut om overlegde antwoorden op de grote uitdagingen inzake de gezondheidszorg te waarborgen Vergrijzing Knelpuntberoepen ntberoepen in gezondheidszorg org Technologische ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen Leefmilieuaandoeningen enz.

72 II. Het regeerakkoord 2011 (2) 2. De overdracht van bevoegdheden aan de deelstaten ter waarde van 4,2 miljard euro Mobiliteitshulpmiddelen Tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden Volledige bevoegdheid inzake de residentiële opvang, vooral van ouderen Ruime autonomie voor Gemeenschappen inzake de geestelijke gezondheidszorg en de psychiatrische verzorgingstehuizen en het beschut wonen Volledige bevoegdheid inzake bouw- en renovatiewerken en groot onderhoud van de ziekenhuisinfrastructuren Volledige bevoegdheid inzake preventie en het opsporen van ziekten De ondersteuning van de gezondheidszorgberoepen van de eerste lijn en de organisatie van de eerstelijnsgezondheidszorg

73 II. Het regeerakkoord 2011 (3) 3. Strenge financieringi i van de gezondheidszorg teneinde een dragelijke groei te garanderen Aanpassing Groeinorm 2013: 2% + 40 miljoen euro voor nieuwe banen 2014: 3% Responsabilisering vd actoren vd gezondheidszorg Voorschrijfprofielen observeren en controleren Het gebruik van de goedkoopste geneesmiddelen verhogen Nomenclatuur van de geneeskundige verrichtingen te herzien om de intellectuele handeling te herwaarderen; Meer transparantie waarborgen door de patiënten in te lichten over de gezondheidszorgkosten die de verplichte ziektekostenverzekering draagt

74 II. Het regeerakkoord 2011 (4) 4. De toegang tot de gezondheidszorg voor iedereen verbeteren Vereenvoudiging i en versnelling OMNIO-statuut t t voor iedereen die dat potentieel kan genieten Honorariumsupplementen voor kamers met twee bedden zullen voortaan verboden worden. Terugbetaling van tandverzorging en hoorapparaten zal worden verbeterd Voor de chronische zieken zal een voordeliger statuut gecreëerd worden Toegang tot weesgeneesmiddelen zal worden verbeterd

75 II. Het regeerakkoord 2011 (5) 5. De kwaliteit van ons gezondheidsstelsel verbeteren Systematische evaluatie van de prestaties van ons gezondheidszorgstelsel voortgezet en verfijnd in samenwerking met de Gemeenschappen en de Gewesten Vergelijkend examen voor de kinesitherapeuten zal worden afgeschaft

76 II. Het regeerakkoord 2011 (6) 6. De rol van de huisarts versterken het beroep aantrekkelijker maken uitbreiding van het globaal medisch dossier oplossing vinden voor de kwestie van de wachtdiensten doelgerichte actie voeren opdat de kansarme bevolking in de achtergestelde wijken gemakkelijker toegang krijgen tot huisartspraktijken

77 II. Het regeerakkoord 2011 (7) 7. De administratieve vereenvoudiging aanmoedigen Elektronisch platform ehealth verder ontwikkelen om de administratieve taken van de hulpverleners te verminderen het leven van de patiënt eenvoudiger te maken de interne communicatie tussen de entiteiten te verbeteren overbodige onderzoeken te vermijden.

78 BEDANKT VOOR UW AANDACHT!

79 Meer info?

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Nakuurhome Papiermoleken Oudebaan 293 3000 Leuven TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Inleiding Met dit document willen

Nadere informatie

Omnio en RVV onder de loep!

Omnio en RVV onder de loep! PRAKTISCH Omnio en RVV onder de loep! Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 commu@mloz.be Foto s > Reporters www.mloz.be

Nadere informatie

Inleiding. Inleiding. Pulinx Erlend - RIZIV - Vorming gezondheidszorg 25/09/08 afdeling maatschappelijk welzijn 1

Inleiding. Inleiding. Pulinx Erlend - RIZIV - Vorming gezondheidszorg 25/09/08 afdeling maatschappelijk welzijn 1 VERPLICHTE VERZEKERING VOOR GENEESKUNDIGE VERZORGING Inleiding De verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen is een tak van de sociale zekerheid naast de takken betreffende: -

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: UMC Sint-Pieter Hoogstraat 322 1000 Brussel RIZIV num. : 7/10076/61 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke opname of een opname in dagziekenhuis Inleiding

Nadere informatie

HET BIJZONDER SOLIDARITEITSFONDS

HET BIJZONDER SOLIDARITEITSFONDS HET BIJZONDER SOLIDARITEITSFONDS Viviane Gendreike Anne-Marie Van Campenhout 11 december 2007 1 PROGRAMMA 1. Het Bijzonder Solidariteitsfonds (BSF): wat, voor wie? 2. In welke gevallen kunt u een beroep

Nadere informatie

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000.

De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De Belgische kinesitherapeut verdient 33.000 euro per jaar, een tandarts 103.000 en een huisarts 165.000. De afgelopen tien jaar is het gemiddelde inkomen van de Belgische kinesitherapeut met 40% gestegen,

Nadere informatie

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: Psychiatrisch Ziekenhuis Sint-Franciscus Penitentenlaan 7 9620 Zottegem Bijlage 5 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Nadere informatie

De informatieplicht in het kader van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen

De informatieplicht in het kader van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen De informatieplicht in het kader van de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen Caroline Lekane, Attaché jurist Dorothée Nevens, Attaché jurist Inleiding Sociaal verzeker de

Nadere informatie

Overleg mdt en ouders Timing

Overleg mdt en ouders Timing Mariska Waldukat Sociaal werker Patiëntenbegeleiding Overleg mdt en ouders Timing Wat nu? Aanvraagprocedure Rechten? Indienen van de aanvraag Medisch onderzoek Beslissing 1 Contact kinderbijslagfonds Bedienden

Nadere informatie

Migratie en Sociale Zekerheid

Migratie en Sociale Zekerheid Migratie en Sociale Zekerheid 19 oktober 2010 Geschiedenis v/d Sociale Zekerheid Sociale Zekerheid = Securité Sociale = Sociale Veiligheid SZ = Solidariteit Werkende en werklozen Jongeren en ouderen Gezonde

Nadere informatie

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012 Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering ri de ridder 26.11.2012 begrotingsconclaaf 29/2/2008 regeerakkoord leterme 19/3/2008 een investering van 380 miljoen euro over periode 2008

Nadere informatie

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen

Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen Wet- en Regelgeving rond de Palliatieve Zorg in Vlaanderen In dit document wordt een samenvatting gegeven van de belangrijkste wet- en regelgeving met betrekking tot palliatieve zorg: 1. m.b.t. de zorgverlening

Nadere informatie

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen

HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen 25 JULI 2014. - Koninklijk besluit tot vaststelling van de voorwaarden en regels overeenkomstig dewelke de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen aan de huisarts een honorarium

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2013/444 van 20 december 2013 3910/1337 Van toepassing vanaf 1 januari 2014 Tarieven ; geneesheren

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2014/512 van 24 december 2014 3910/1422 Van toepassing vanaf 23 december 2014 Tarieven ; geneesheren

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 5) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R I Z I V Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering OMZENDBRIEF AAN DE ALGEMENE ZIEKENHUIZEN OMZ. ZH. 2013/13 Dienst voor geneeskundige verzorging Correspondent: Directie verzorgingsinstellingen

Nadere informatie

Geneeskundige verzorging

Geneeskundige verzorging Geneeskundige verzorging 1. Methodologische nota Ledental per categorie uitkeringsgerechtigden (tabellen 2 4) Deze statistiek betreft de aantallen regelmatig bij een ziekenfonds ingeschreven gerechtigden

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering NL1 Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2009/201 van 27 mei 2009 3910/808 Van toepassing vanaf 1 juni 2009 Tarieven ; geneesheren

Nadere informatie

Het GMD? Niets dan voordelen!

Het GMD? Niets dan voordelen! Het GMD? Niets dan voordelen! HET GMD? NIETS DAN VOORDELEN! Opgestart in 1999, heeft het Globaal Medisch Dossier (GMD) in 10 jaar al een hele weg afgelegd en neemt het een steeds grotere plaats in aan

Nadere informatie

Het Inkomen van Chronisch zieke mensen

Het Inkomen van Chronisch zieke mensen Het Inkomen van Chronisch zieke mensen een uiteenzetting door: Greet Verbergt voor t Lichtpuntje & Vlaamse pijnliga 18 april 2009 Greet Verbergt is navorser en collega van Prof. Bea Cantillon aan het Centrum

Nadere informatie

Regeling sociaal betalende derde Handleiding voor huisartsen

Regeling sociaal betalende derde Handleiding voor huisartsen vzw BRUSSELSE HUISARTSEN KRING Regeling sociaal betalende derde Handleiding voor huisartsen 1. Inleiding Uit onderzoek blijkt dat ondanks het invoeren van verschillende drempelverlagende financiële maatregelen,

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling "Sociale Zekerheid"

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling "Sociale Zekerheid" SCSZ/14/177 BERAADSLAGING NR. 14/096 VAN 4 NOVEMBER 2014 BETREFFENDE DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR

Nadere informatie

Verdeling van de ministeriële bevoegdheden

Verdeling van de ministeriële bevoegdheden Verdeling van de ministeriële bevoegdheden Eerste minister Federale Overheidsdienst Kanselarij van de Eerste Minister Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer Fraudebestrijding, en de uniforme toepassing

Nadere informatie

DE INHOUD, VOORWAARDEN EN DE PROCEDURE OM DE MEDISCHE KOSTEN VIA DE ZIEKTEVERZEKERING TE LATEN BETALEN

DE INHOUD, VOORWAARDEN EN DE PROCEDURE OM DE MEDISCHE KOSTEN VIA DE ZIEKTEVERZEKERING TE LATEN BETALEN DE INHOUD, VOORWAARDEN EN DE PROCEDURE OM DE MEDISCHE KOSTEN VIA DE ZIEKTEVERZEKERING TE LATEN BETALEN 1. Welke medische kosten worden door het ziekenfonds betaald? De ziekenfondsen vergoeden geneeskundige

Nadere informatie

Barometer kinesitherapie 2013

Barometer kinesitherapie 2013 Barometer kinesitherapie 2013 Ingevolge de nomenclatuurhervorming van 2002, lag het uitgavenniveau voor kinesitherapie in 2003 op het laagste niveau sinds 1991. Vanaf 2004 beginnen de uitgaven opnieuw

Nadere informatie

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG

BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG ONS ENGAGEMENT VOOR BETAALBARE EN TOEGANKELIJKE GEZONDHEIDSZORG 1STEKLAS EERSTEKLAS ZORG VOOR IEDERS PORTEMONNEE We investeren 800 miljoen extra in solidaire zorg Hiermee betalen we extra zorg terug via

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis

Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Informatie over uw factuur bij opname in ons psychiatrisch ziekenhuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Inleiding 4 Onderdelen van uw factuur bij opname

Nadere informatie

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015

VERPLICHTE DERDEBETALER EN FINANCIËLE TRANSPARANTIE VANAF 1 juli 2015 Vlaams Artsensyndicaat Afdeling Oost- & West-Vlaanderen Burg. Nolfstraat 7 8500 Kortrijk Tel. 056/21.05.08 Fax. 056/21.52.19 E-mail : info@vaskor.be - www.vaskor.be - Fortis IBAN BE15 2850 2031 1930 VERPLICHTE

Nadere informatie

INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT

INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT HOOFDSTUK 1... 3 EEN SOCIAAL STATUUT VOOR ONTHAALOUDERS... 3 1. Inleiding... 3 2. De Belgische sociale zekerheid: hoe werkt dat?... 3 3. Is een onthaalouder

Nadere informatie

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Michiel VLAEMINCK Schatbewaarder Landsbond der Christelijke Mutualiteiten De ziekenfondsen in België 7 verzekeringsinstellingen waarvan: 5 private landsbonden die

Nadere informatie

Inleiding. Sabine Drieskens

Inleiding. Sabine Drieskens Inleiding Sabine Drieskens Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 50 25 E-mail : sabine.drieskens@wiv-isp.be

Nadere informatie

ADMINISTRATIEVE CONSEQUENTIES VAN DE TRANSPARANTIEWET. Jo DE COCK Administrateur-Generaal RIZIV Salons Waerboom Groot-Bijgaarden - 8 november 2014

ADMINISTRATIEVE CONSEQUENTIES VAN DE TRANSPARANTIEWET. Jo DE COCK Administrateur-Generaal RIZIV Salons Waerboom Groot-Bijgaarden - 8 november 2014 ADMINISTRATIEVE CONSEQUENTIES VAN DE TRANSPARANTIEWET Jo DE COCK Administrateur-Generaal RIZIV Salons Waerboom Groot-Bijgaarden - 8 november 2014 WAT? Wet van 10 april 2014 houdende diverse bepalingen

Nadere informatie

Terugbetaling van geneesmiddelen

Terugbetaling van geneesmiddelen TERUGBETALING VAN GENEESMIDDELEN / 5 Terugbetaling van geneesmiddelen In 2011 heeft de Staat 2,77 miljard euro uitgegeven voor de terugbetaling van in apotheken afgeleverde geneesmiddelen, goed voor 111,4

Nadere informatie

MAXIMUMFACTUUR. staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden.

MAXIMUMFACTUUR. staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden. Wegwijs in de MAF MAXIMUMFACTUUR MAF staat voor 'Maximumfactuur', een socialezekerheidssysteem dat uw uitgaven voor medische verzorging binnen de perken moet houden. Omdat het een vrij complexe materie

Nadere informatie

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst

Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Datum: 21-05-2013 Voor: Document: nota Volg nr. : ph Onderzoek kosten Vlaams Patiëntenpanel Ontwerp vragenlijst Een chronische ziekte kan gepaard gaan met belangrijke meeruitgaven. Met deze bevraging van

Nadere informatie

Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis

Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis Informatie over uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis Dalstraat 84 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 776 00 41 Info: www.hieronymus.be Inhoudstafel Onderdelen van uw factuur in ons psychiatrisch verzorgingstehuis

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2009/115 van 24 maart 2009 393/42 Van toepassing vanaf 1 maart 2009 Modaliteiten waaronder

Nadere informatie

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING:

TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: VZW WERKEN GLORIEUX Az Glorieux Erk.nr. E 550 Glorieuxlaan 55-9600 Ronse Tel. (055)23 30 11 Fax (055)23 30 22 TOELICHTING BIJ DE OPNAMEVERKLARING: kamerkeuze & financiële voorwaarden voor een klassieke

Nadere informatie

Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen

Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen Administratiekosten van de verzekeringsinstellingen Alain Conrath Stafmedewerker Directie - strategisch adviseur Hervé Avalosse, Naïma Regueras, Pauline Van Cutsem, Michiel Callens departement Onderzoek

Nadere informatie

betreffende de derdebetalersregeling

betreffende de derdebetalersregeling 18 SEPTEMBER 2015. - Koninklijk besluit tot uitvoering van artikel 53, 1 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd op 14 juli 1994, betreffende

Nadere informatie

PRAKTISCH. De adviserend geneesheer van je ziekenfonds

PRAKTISCH. De adviserend geneesheer van je ziekenfonds PRAKTISCH De adviserend geneesheer van je ziekenfonds Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat, 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 commu@mloz.be Foto s > Isopix,

Nadere informatie

infobrochure tarieven en factuur

infobrochure tarieven en factuur infobrochure tarieven en factuur Auteur: dienst facturatie KEI - Versie 2016 Mevrouw, Mijnheer, Met deze brochure willen we u informeren over het financiële aspect van uw ziekenhuisverblijf. In het KEI

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen

Een reden te meer om te lachen Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! OM KWALITEITSVOLLE TANDZORG VOOR IEDEREEN TOEGANKELIK TE MAKEN, HEEFT DE SOCIALISTISCHE MUTUALITEIT

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

GEHANDICAPTENBELEID IN BELGIË: EEN OVERZICHT

GEHANDICAPTENBELEID IN BELGIË: EEN OVERZICHT GEHANDICAPTENBELEID IN BELGIË: EEN OVERZICHT - 1 - - 2 - De fundamenten van het huidige Belgische beleid voor personen met een handicap dateren van de jaren 60. Men wilde toen personen met een handicap

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden

Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Opnameverklaring voor een opname in een psychiatrisch ziekenhuis Kamerkeuze & financiële voorwaarden Barcode van het ziekenhuis Identificatie van de patiënt of kleefvignet van het ziekenfonds Psychosociaal

Nadere informatie

Financiële tegemoetkomingen in de thuiszorg

Financiële tegemoetkomingen in de thuiszorg Financiële tegemoetkomingen in de thuiszorg Uschi De Coster Wit-Gele Kruis van Vlaanderen 1 Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Wist je dat 3. Een brede waaier 4. Casus 1: Jules 5. Casus 2: Martha 6. Waar vind

Nadere informatie

Artikel Art. 2.

Artikel Art. 2. 12 NOVEMBER 2008. KB tot uitvoering van artikel 57, 2, van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd op 14 juli 1994, betreffende de berekeningsregels

Nadere informatie

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS O6 DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS 6.1. Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap De Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap (NHRPH) onderzoekt dossiers die te maken hebben

Nadere informatie

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering

R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2015/385 van 22 december 2015 3910/1473 Van toepassing vanaf 1 januari 2016 Tarieven ; geneesheren

Nadere informatie

einde Publicatie : 2009-02-06 FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

einde Publicatie : 2009-02-06 FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID einde Publicatie : 2009-02-06 FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 21 JANUARI 2009. - Koninklijk besluit tot uitvoering van artikel 36 van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige

Nadere informatie

Vlaamse Gemeenschap KSZ gegevens van persoonlijke aard door de Kruispuntbank van de sociale Min SZ

Vlaamse Gemeenschap KSZ gegevens van persoonlijke aard door de Kruispuntbank van de sociale Min SZ 01/01 06/02 Machtigingsaanvraag van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Departement Algemen Zaken en Financiën, Administratie Budgettering, Accounting en Financieel management, voor de mededeling

Nadere informatie

Enquête over de informatie aan de HZIV-leden: resultaten

Enquête over de informatie aan de HZIV-leden: resultaten Enquête over de informatie aan de HZIV-leden: resultaten 1. Doelstelling Ter uitvoering van de verplichtingen van de bestuursovereenkomst hield de HZIV tijdens de maanden juni, juli en augustus 2004 een

Nadere informatie

Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België

Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België Cijferbijlage Wonen in Nederland en werken in België Inhoud Algemeen 2 Gezin 2 Medische zorg 3 Nabestaanden 3 Werkloos 4 Ziek of arbeidsongeschikt 5 Zwangerschap en bevalling 5 Zo blijft u op de hoogte

Nadere informatie

GEZONDHEIDSENQUETE 2013

GEZONDHEIDSENQUETE 2013 GEZONDHEIDSENQUETE 2013 RAPPORT 3: GEBRUIK VAN GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSDIENSTEN Sabine Drieskens, Lydia Gisle (ed.) Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance

Nadere informatie

Welkom bij uw apotheker

Welkom bij uw apotheker Welkom bij uw apotheker Eerstelijnsgezondheidswerker De apotheker Als volwaardige zorgverstrekker neemt de apotheker een centrale plaats in binnen ons gezondheidsstelsel. Hij is steeds bereikbaar zonder

Nadere informatie

ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG

ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG / Archief cijfers ZORGZWAARTE IN DE OUDERENZORG Vlaams Gewest 2013 / 5.01.2016 5.01.2016 Zorgzwaarte in de ouderenzorg 1/14 Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers op juli 2015 door:

Nadere informatie

Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015

Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015 Wat kan het ziekenfonds doen voor patiënten met een zeldzame ziekte? Chris Van Hul Intermutualistisch Agentschap 19/11/2015 Ziekenfondsen als polyvalente organisaties met velerlei opdrachten Verzekeraar

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis

Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Toelichting bij de opnameverklaring klassieke opname en opname in dagziekenhuis Moorselbaan 164, 9300 Aalst T. 053 72 41 11 F. 053 72 45 86 www.olvz.be U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een

Nadere informatie

Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel!

Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel! Nieuwe procedure Regeling Betalende Derde Huisartsen: eenvoudig en snel! Ondanks diverse drempelverlagende financiële maatregelen, blijkt voor sommige patiënten de persoonlijke bijdrage nog steeds te hoog.

Nadere informatie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie

Ziekte van Alzheimer. Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling. studie studie Ziekte van Alzheimer Impact van de beperkingsmaatregelen op de terugbetaling van geneesmiddelen De ziekte van Alzheimer is een groot probleem voor onze volksgezondheid, niet alleen omdat er zoveel

Nadere informatie

Agenda. 1. Situering. 2. Regels omtrent derdebetalersregeling. 3. Bewijsstuk = Transparantiewetgeving

Agenda. 1. Situering. 2. Regels omtrent derdebetalersregeling. 3. Bewijsstuk = Transparantiewetgeving Agenda 1. Situering 2. Regels omtrent derdebetalersregeling 3. Bewijsstuk = Transparantiewetgeving 2 Agenda 1. Situering 2. Regels omtrent derdebetalersregeling 3. Bewijsstuk = Transparantiewetgeving 3

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben op de uiteindelijke kostprijs van uw ziekenhuisopname. Deze keuzes maakt u aan de hand van

Nadere informatie

23/12/15. Doelstelling. Inleidende oefening: groepsgesprek. Casus Jan. Belangrijke personen in mijn reintegratietraject

23/12/15. Doelstelling. Inleidende oefening: groepsgesprek. Casus Jan. Belangrijke personen in mijn reintegratietraject Medefinanciering door Doelstelling Kennis verhogen omtrent wie allemaal betrokken is/kan zijn bij een re-integratie-traject Meer duidelijkheid m.b.t. rol en taken van deze personen Je kan dit vertalen

Nadere informatie

Charter voor goede dienstverlening

Charter voor goede dienstverlening Openingsuren Maandag 8.30-12u 13-16u Dinsdag 8.30-12u 13-16u Woensdag 8.30-12u Donderdag 8.30-12u 13-16u Vrijdag 8.30-12u Of na afspraak buiten de openingsuren Charter voor goede dienstverlening De Nationale

Nadere informatie

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR Het Raadgevend comité voor de pensioensector, dat werd opgericht krachtens het koninklijk besluit van 5 oktober 1994 houdende oprichting van een Raadgevend comité

Nadere informatie

KONINKRIJK BELGIE --- ---- FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

KONINKRIJK BELGIE --- ---- FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID KONINKRIJK BELGIE --- ---- FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID --- ---- Koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 10 januari 1991 tot vaststelling van de nomenclatuur van de

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid 1 Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZG/17/017 BERAADSLAGING NR. 17/007 VAN 7 FEBRUARI 2017 OVER DE MEDEDELING VAN FACTURATIEGEGEVENS VAN ZORGVERSTREKKERS

Nadere informatie

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER?

HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? HEB JE NOOD AAN ZIEKENVERVOER? Wij voorzien een tegemoetkoming in de kostprijs! 3 Wij zijn echt met je gezondheid bezig! Wie komt in aanmerking voor deze tegemoetkoming? Alle leden die al 6 maanden bijdragen

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring A.Z. Vesalius - campus Tongeren A.Z. Vesalius - campus Tongeren Hazelereik 51 3700 TONGEREN Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken die een belangrijke invloed hebben

Nadere informatie

De verhoogde tegemoetkoming en de sociale maximumfactuur

De verhoogde tegemoetkoming en de sociale maximumfactuur De verhoogde tegemoetkoming en de sociale maximumfactuur 41 Het omnio-statuut en de sociale maximumfactuur De verhoogde tegemoetkoming en de sociale maximumfactuur 41 Nuttige info Verhoogde tegemoetkoming

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 1 U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met uw opname in het ziekenhuis maken die een belangrijke invloed

Nadere informatie

Als zelfstandige arbeid je belangrijkste (of enige) beroepsactiviteit is, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep.

Als zelfstandige arbeid je belangrijkste (of enige) beroepsactiviteit is, dan ben je zelfstandige in hoofdberoep. 7. Het sociaal statuut van een zelfstandige ondernemer. ---------------------------------------------------------------- 7.1. Sociaal statuut zelfstandige. 7.1.1.Hoofdberoep Als zelfstandige arbeid je

Nadere informatie

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen!

Een reden te meer om te lachen. Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Een reden te meer om te lachen Dentimut First & Dentimut Plus: toegankelijke tandverzekeringen voor iedereen! Gids Dentimut First & Dentimut Plus Informatiegids uitgegeven door de Verzekeringsmaatschappij

Nadere informatie

~LGEMEEN lliseheers~omite

~LGEMEEN lliseheers~omite ~LGEMEEN lliseheers~omite VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de w et van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tel. :02 546 43 40 Fax : 02 546 2 1 53 ABC Verslag 2009/002

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis PC Sint-Amandus Reigerlostraat, 10 8730 Beernem RIZIV 72089219000 Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband

Nadere informatie

4 JUNI 2007. - Wet tot wijziging van de wetgeving met het oog op de bevordering van de patiëntenmobiliteit

4 JUNI 2007. - Wet tot wijziging van de wetgeving met het oog op de bevordering van de patiëntenmobiliteit 4 JUNI 2007. - Wet tot wijziging van de wetgeving met het oog op de bevordering van de patiëntenmobiliteit BS 25/07/2007 Wet (I) 08/06/2008 - BS 16/06/2008 Wet (I) 10/12/2009 - BS 31/12/2009 Wet (I) 19/05/2010

Nadere informatie

Inhoudstafel DEEL 1 VAN DE STUDIE. 1. De oorspronkelijke probleemstelling Een evolutie in de benadering van deze problematiek...

Inhoudstafel DEEL 1 VAN DE STUDIE. 1. De oorspronkelijke probleemstelling Een evolutie in de benadering van deze problematiek... Inhoudstafel I NLEIDING................................................................1 DEEL 1 B ESCHRIJVING VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE STUDIE 1. De oorspronkelijke probleemstelling.......................................6

Nadere informatie

8 APRIL 2011. - Koninklijk besluit tot uitvoering. van artikel 56, 2, eerste lid, 5, van de wet betreffende de verplichte verzekering

8 APRIL 2011. - Koninklijk besluit tot uitvoering. van artikel 56, 2, eerste lid, 5, van de wet betreffende de verplichte verzekering BS 26/04/2011 8 APRIL 2011. - Koninklijk besluit tot uitvoering van artikel 56, 2, eerste lid, 5, van de wet betreffende de verplichte verzekering voor geneeskundige verzorging en uitkeringen, gecoördineerd

Nadere informatie

Voorstel van resolutie tot verbetering van de situatie Van de chronische zieken. (ingediend door Maggie De Block) TOELICHTING

Voorstel van resolutie tot verbetering van de situatie Van de chronische zieken. (ingediend door Maggie De Block) TOELICHTING Voorstel van resolutie tot verbetering van de situatie Van de chronische zieken (ingediend door Maggie De Block) TOELICHTING Het regeerakkoord wijdt een paragraaf aan de noodzakelijke maatregelen voor

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/10/109 BERAADSLAGING NR 98/60 VAN 13 OKTOBER 1998, GEWIJZIGD OP 7 SEPTEMBER 2010, BETREFFENDE EEN MACHTIGINGSAANVRAAG

Nadere informatie

Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer

Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer Sociale statuten: zelfstandige versus werknemer Als je in België werkt, betaal je sociale lasten waardoor je recht hebt op sociale bescherming. Dit wordt het sociaal statuut genoemd. Er zijn drie verschillende

Nadere informatie

Toelichting bij de opnameverklaring

Toelichting bij de opnameverklaring HHZH/OPN/040.14(0509) h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03 491 23 45 fax 03 491 23 46 www.hhzhlier.be Toelichting bij de opnameverklaring U kan als patiënt een aantal keuzes maken

Nadere informatie

A. Raadplegingen, bezoeken en adviezen van huisartsen en geneesheren-specialisten, psychotherapieën en andere verstrekkingen

A. Raadplegingen, bezoeken en adviezen van huisartsen en geneesheren-specialisten, psychotherapieën en andere verstrekkingen A. Raadplegingen, bezoeken en adviezen van huisartsen en geneesheren-specialisten, psychotherapieën en andere verstrekkingen I. Raadplegingen van huisartsen en geneesheren-specialisten Codenummer Omschrijving

Nadere informatie

Maatregel / Actie / verbintenis Projectleider / wie Wanneer / deadline 2015. Partners: Projectleider: NIC (voor dit plan) Partners:

Maatregel / Actie / verbintenis Projectleider / wie Wanneer / deadline 2015. Partners: Projectleider: NIC (voor dit plan) Partners: ACTUALISERING ROADMAP egezondheid 2013-2018 Actieplan A 14 Mycarenet 1 Aandachtspunten In het kader van dit actieplan worden de volgende aandachtspunten in aanmerking genomen Maatregel / Actie / verbintenis

Nadere informatie

Welkom bij de Vlaamse Zorgkas. Wat meer uitleg over de zorgverzekering

Welkom bij de Vlaamse Zorgkas. Wat meer uitleg over de zorgverzekering Wat meer uitleg over de zorgverzekering Welkom bij de Vlaamse Zorgkas Wat is de zorgverzekering? De Vlaamse Regering heeft aan het eind van de jaren negentig de zorgverzekering in het leven geroepen. Waarom?

Nadere informatie

Wacheul Magali - HZIV - Vorming gezondheidszorg 25/09/08 afdeling maatschappelijk welzijn 1

Wacheul Magali - HZIV - Vorming gezondheidszorg 25/09/08 afdeling maatschappelijk welzijn 1 Verhoogde tegemoetkoming (VT) Wettelijke basis Programmawet 27 /12/2006 KB OMNIO 01/04/2007 2 Wat is de verhoogde tegemoetkoming? De verzekerde draagt een kleiner persoonlijk aandeel voor bepaalde prestaties,

Nadere informatie

1. Kwartiermaken. Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid. PsycEvent Duffel 7 mei 2015

1. Kwartiermaken. Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid. PsycEvent Duffel 7 mei 2015 1. Kwartiermaken Kwartiermakenvoor mensen met een psychische kwetsbaarheid PsycEvent Duffel 7 mei 2015 1 Inhoudstafel 1. Kwartiermaken?? 2. Hoeveel plaats is er nodig 3. Hoe moet de plek eruit zien 4.

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht voor de Federale-, Programmatorische overheidsdiensten, het Ministerie van

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht voor de Federale-, Programmatorische overheidsdiensten, het Ministerie van Monitoring - Overheids Gebruik van de e-procurement-toepassingen door de diensten van de federale Staat juli 2013 september 2013 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht

Nadere informatie

Situatie van de kinderbijslag aan de vooravond van de splitsing. RKW - Studiedag 29 maart 2012

Situatie van de kinderbijslag aan de vooravond van de splitsing. RKW - Studiedag 29 maart 2012 Situatie van de kinderbijslag aan de vooravond van de splitsing RKW - Studiedag 29 maart 2012 Splitsing volgens de 6e staatshervorming 2 - Overdracht van de bevoegdheid aan de gemeenschappen Voor Brussel:

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/08/032 ADVIES NR. 08/03 VAN 4 MAART 2008 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN GEAGGREGEERDE ANONIEME GEGEVENS

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2009 IN CIJFERS FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID DIRECTIE-GENERAAL PERSONEN MET EEN HANDICAP

JAAROVERZICHT 2009 IN CIJFERS FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID DIRECTIE-GENERAAL PERSONEN MET EEN HANDICAP JAAROVERZICHT 2009 IN CIJFERS FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID DIRECTIE-GENERAAL PERSONEN MET EEN HANDICAP 0. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Lijst van de afkortingen 3. Kerncijfers 3.1. Inkomensvervangende

Nadere informatie

Tandheelkundige verstrekkingen

Tandheelkundige verstrekkingen R.I.Z.I.V. Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering Geneeskundige Verzorging Omzendbrief VI nr 2011/517 van 20 december 2011 3910/1054 Van toepassing vanaf 1 januari 2012 Tarieven; tandheelkundigen;.

Nadere informatie

INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN. Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant

INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN. Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant INLEIDING: ACTUELE TOPICS VOOR MEDISCHE RADEN Dr. Luc De Clercq Voorzitter Vlaams Artsensyndicaat Afd. Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant Wisselwerking (B)VAS Medische Raden Medische Raden Artsensyndicaat

Nadere informatie

Gezondheidszorg in België

Gezondheidszorg in België Gezondheidszorg in België Inhoud 4 Hoe gebruik ik deze map? 5 De vaste huisdokter 13 Het Globaal Medisch Dossier (GMD) 17 De regeling sociale derdebetaler 21 Het systeem van forfaitaire betaling 25 De

Nadere informatie